Bijlage 1. Uitvoeringsagenda mobiliteitsplan.pdf

Uitvoeringsagenda mobiliteitsplan Leusden

11 mei 2023 Auteurs: Izaak Boone & Leander Hepp

Inleiding ...................................................................................................................................................3 Cluster: hoofdfietsroute Hamersveldseweg ............................................................................................7 1.

Verbetering fietsklimaat Hamersveldseweg-Zuid ...........................................................................8

2.

Herinrichting grote kruispuntvlakken ............................................................................................10

3.

Kwaliteitsimpuls fietsroute Langesteeg.........................................................................................13

4.

Verbetering fietsinfrastructuur Hamersveldseweg t.h.v. Hamershof ...........................................16

Cluster: aanpassingen infrastructuur ten behoeve van fietser .............................................................18 5.

Herinrichting Postweg ...................................................................................................................19

6.

Herinrichting Leusbroekerweg tussen Valleikanaal en de Arnhemseweg.....................................21

7.

Aanleg vrijliggend fietspad oostzijde Middenweg .........................................................................23

8.

Verbreding van fietspaden ............................................................................................................25

9.

Optimaliseren fietsparkeren bij bushaltes ....................................................................................27

10.

Realisatie fietsverbinding tussen ’t Vliet en Hoevelaken...........................................................29

11.

Aanleg tunnel langzaam verkeer Groene Zoom – Noorderinslag..............................................31

Cluster: aanpassingen infrastructuur ten behoeve van voetganger .....................................................33 12.

Herinrichting Dissel....................................................................................................................34

13.

Herinrichting Beekridder – Landjonker – Benedictijnenhove – Clarenburg ..............................36

14.

Herinrichting Torenakkerweg ....................................................................................................38

15.

Herinrichting Zaaier en De Mulderij ..........................................................................................40

16.

Aanleg voetpad langs fietspad Munnikepad .............................................................................42

17.

Verbetering kwaliteit wandelstructuur .....................................................................................43

18.

Toekomstbestendige herinrichting Bomenbuurt ......................................................................45

1

Cluster: aanpassingen infrastructuur ten behoeve van de auto ...........................................................47 19.

Verbeteren afrijcapaciteit kruispunt Randweg – Zwarteweg ....................................................48

20.

Rotonde Randweg – Valleilaan ..................................................................................................49

21.

Uitbreiding laadinfrastructuur elektrische voertuigen ..............................................................51

Cluster: gedragsbeïnvloeding ................................................................................................................53 22.

Stimuleren gebruik van de elektrische deelauto .......................................................................54

23.

Werkgeversaanpak ....................................................................................................................56

24.

Gedragsbeïnvloeding verkeersveiligheid d.m.v. campagnes en educatie .................................58

Cluster: overige projecten .....................................................................................................................60 25.

Aanvullende maatregelen woongebieden ter versterking status verblijfsgebied .....................61

26.

Verkeerslichten..........................................................................................................................62

27.

Realisatie mobiliteitshubs .........................................................................................................64

28.

Overslagpunten voor goederenvervoer ....................................................................................65

29.

Sluipverkeer tegengaan .............................................................................................................66

30.

Achterveld voorrang verkeer zijwegen Hessenweg ..................................................................68

31.

Handhaving................................................................................................................................70

32.

Voorkomen ontstaan sluiproute Maanwijk ...............................................................................72

2

Inleiding In september 2021 heeft de gemeenteraad van Leusden het mobiliteitsplan ’Leusden kijkt vooruit’ vastgesteld. Hierin staan de kernopgaven en ambities op het gebied van mobiliteit benoemd voor de periode tot 2030. In deze uitvoeringsagenda worden de kernopgaven en ambities vertaald naar concrete projecten en activiteiten. Alle projecten dragen in meer of mindere mate bij aan de realisatie van de opgaven en ambities. De uitvoeringagenda kent een ruime diversiteit aan projecten en activiteiten. Complicerende factor is dat de beschikbare middelen bij lange na niet toereikend zijn om alle projectvoorstellen binnen de planperiode te kunnen uitvoeren. Maar ook de personele capaciteit is een aandachtspunt. Daarom is in eerste instantie met een tijdshorizon 2026 een aantal projecten voorzien van een hogere prioriteit. Bij het prioriteren is niet uitsluitend gekeken naar de mate waarin een project bijdraagt aan de kernopgaven en ambities. Ook signalen vanuit de samenleving en de uitvoerbaarheid zijn meegewogen. Sommige projecten kunnen nu eenmaal sneller worden uitgevoerd dan andere. De prioritering is ook niet in beton gegoten. Het kan zijn dat een project met een lagere prioriteit opeens snel kan worden gerealiseerd als het project bijvoorbeeld voor een subsidie in aanmerking komt.

AANPASSINGEN NAAR AANLEIDING VAN DE UITWISSELING MET DE RAAD OP 20 APRIL 2023 Op 20 april 2023 is het proces dat wordt doorlopen en een eerste voorstel met prioritaire projecten in een uitwisseling gedeeld en besproken met de raad. Daarbij is waardevolle input opgehaald, die is verwerkt in de uitvoeringsagenda. De belangrijkste wijzigingen naar aanleiding van de uitwisseling met de raad zijn: • het toepassen van een clustering van de projecten om meer overzicht te creëren en focus aan te brengen; • het toevoegen van een omschrijving van het maatschappelijk rendement; • het benoemen van eventuele projectrisico’s. Ook heeft de uitwisseling geleid tot een aanpassing van de geprioriteerde projecten. Tijdens de uitwisseling bleek in de raad een breed draagvlak te bestaan voor het opwaarderen van de Hamersveldseweg tussen de Noorderinslag en de Grasdrogerijweg tot een volwaardige hoofdfietsroute. Daarom zijn de herinrichting van de Hamersveldseweg ter hoogte van de Hamershof en een kwaliteitsimpuls van de fietsroute Langesteeg toegevoegd aan een nieuw cluster van projecten: de hoofdfietsroute Hamersveldseweg. De herinrichting van de kruispunten Burgemeester Van der Postlaan – Hamersveldseweg en Zuiderinslag – Grasdrogerijweg vallen hier ook onder. De clustering zal later worden toegelicht.

FINANCIËLE ASPECTEN Voor de bekostiging van de projecten uit deze uitvoeringsagenda wordt een beroep gedaan op de reservering die vanuit het CUP 2018-2022 in de gemeentelijke begroting is gebracht voor investeringen op het gebied van mobiliteit/ het doorvoeren van verbeteringen in de gemeentelijke verkeersinfrastructuur. De acht in deze uitvoeringsagenda geprioriteerde projecten kunnen, rekening houdend met de voorziene projectuitgaven en aanspraak op externe subsidies, volledig gedekt worden vanuit deze in de begroting opgenomen reservering. Subsidies Zoals vermeld kan er aanspraak worden gemaakt op subsidieregelingen van andere overheden. Zo kent de provincie Utrecht een uitvoeringsverordening ‘Subsidie Mobiliteit’. Op basis hiervan komen diverse projecten voor een subsidie in aanmerking. Of een subsidie wordt toegekend en wat de

3

hoogte daarvan wordt, is mede afhankelijk van de scores die aan een bepaald project worden toegekend. Enkele voorbeelden van provinciale subsidieregelingen zijn: • Kwaliteitsverbetering regionaal fietsnetwerk; • Uitbreiding fietsvoorzieningen op en naar knooppunten en haltes; • Subsidieregeling fietsparkeervoorzieningen; • Subsidieregeling doorfietsroutes; • subsidieregeling verkeersveiligheid. Het project fietsparkeervoorzieningen bij bushaltes komt in aanmerking voor een subsidie van maar liefst 100%. Voor de meeste overige projecten geldt een subsidieplafond van maximaal 65% van de projectkosten. In een aantal gevallen wordt alleen subsidie verleend voor de uitvoeringskosten. Dit wordt per project nog verder uitgewerkt en opgenomen in de aanvragen voor uitvoeringskrediet die op een later moment nog zullen volgen. Tenslotte zijn er ook nog subsidiemogelijkheden vanuit het Rijk, bijvoorbeeld op grond van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets. Deze kunnen worden toegekend aan grootschalige projecten die de financiële armslag van gemeenten ver te boven gaan. Maar ook voor kleinere projecten die in bredere zin dan de fiets bijdragen aan de verkeersveiligheid, kan soms subsidie worden verkregen.

AANPAKLIJN Het moge duidelijk zijn dat de ambtelijke capaciteit maar ook de financiële middelen niet toereikend zijn om alle projecten in de uitvoeringsagenda op korte termijn te kunnen realiseren. Daarom is gekozen voor een pragmatische insteek. De komende vier jaar steken we de tijd en energie in een achttal prioritaire projecten. Voor die projecten wordt een minimaal bedrag van in totaal € 3.230.000,- geoormerkt voor de voorbereiding en uitvoering van deze projecten. Dit bedrag is inclusief een eerste inschatting van mogelijke subsidies. Er is gerekend met een minimale en een maximale variant. Dat komt door de herinrichting van de Postweg. Als hier vrijliggende fietspaden komen te liggen, dan nemen de kosten zodanig toe dat hier nu al financieel rekening mee moet worden gehouden. Uitgangspunt is bovendien dat binnen de ambtelijke organisatie voldoende capaciteit beschikbaar is om met de projecten aan de slag te gaan. In de maximale variant moet een investeringsruimte van grofweg € 4.560.000,- (na inzet van subsidies) worden gevonden. In de uitvoeringsagenda gaat het nadrukkelijk om projecten die echt ‘nieuw’ zijn. Dat wil zeggen dat ze niet al ingepland of in voorbereiding zijn, zoals de beoogde aanpassing van de doorsteek tussen de Smidse en de Burgemeester Van der Postlaan.

Of dat het projecten zijn waarbij groot onderhoud de belangrijkste aanleiding is, zoals de herinrichting van de Burgemeester De Beaufortweg (gepland in 2024) en de Maanweg (gepland in 2026-2027). Deze drie projecten zijn echter wel meegenomen in het financiële overzicht en de fasering, omdat het ook verkeer gerelateerde investeringen zijn die tevens een beroep doen op de middelen die daar in de gemeentebegroting voor geoormerkt zijn.

CLUSTERING VAN PROJECTEN EN PRIORITERING Op basis van een eerste voorstel en de uitwisseling met de raad op 20 april 2023, zijn de projecten als volgt geclusterd: 1. Hoofdfietsroute Hamersveldseweg; 2. Aanpassingen van infrastructuur primair ten behoeve van de fietser; 3. Aanpassingen van infrastructuur primair behoeve van de voetganger; 4. Aanpassingen van infrastructuur primair ten behoeve van de auto; 5. Gedragsbeïnvloeding; 4

6. Overige projecten. Bij sommige projecten dient de aanpassing van de infrastructuur meerdere typen weggebruikers, en is de meest relevante gekozen. In de uitvoeringsagenda zijn de projecten ingedeeld op basis van de clustering.

PRIORITAIRE PROJECTEN Rekening houdend met de clustering, kan de komende vier jaar met de volgende prioritaire projecten worden gestart. Gezien de energie die in de samenleving is ontstaan, kunnen in 2023 al de eerste stappen worden gezet om de Hamersveldseweg op te waarderen naar een volwaardige hoofdfietsroute. 1. Hoofdfietsroute Hamersveldseweg a. Verbetering fietsklimaat Hamersveldseweg-Zuid b. Herinrichting kruispunt Burgemeester Van der Postlaan – Hamersveldseweg c. Herinrichting kruispunt Zuiderinslag – Klepelhoek d. Kwaliteitsimpuls fietsroute Langesteeg e. Verbetering fietsinfrastructuur Hamersveldseweg t.h.v. Hamershof 2. Aanpassingen van infrastructuur ten behoeve van de fietser a. Herinrichting Postweg 3. Aanpassingen van infrastructuur ten behoeve van de voetganger a. Herinrichting Dissel b. Herinrichting route Beekridder-Landjonker-Benedictijnenhove-Clarenburg Bij de projecten die vallen onder het cluster hoofdfietsroute Hamersveldseweg, moeten ook de problemen op de Langesteeg worden betrokken. Daarom is ten opzichte van de prioritering die in de uitwisseling met de raad is besproken, dit project toegevoegd aan de lijst. Tijdens de uitwisseling bleek ook een breed draagvlak voor de aanpak van het gedeelte van de Hamersveldseweg ter hoogte van de Hamershof. Ook dit project is toegevoegd aan de lijst met prioritaire projecten.

Doordat de herinrichting van twee kruispuntvlakken als twee losse projecten zijn benoemd, telt de lijst met prioritaire projecten nu acht projecten in plaats van de vijf die tijdens de uitwisseling zijn voorgesteld.

VARIANTENSTUDIE VOOR CONCRETISERING VAN DE KOSTEN In de uitvoeringsagenda is elk project voorzien van een globale kostenraming. Wat de daadwerkelijke kosten zullen zijn, is mede afhankelijk van de nadere concretisering van een project. Zo staat bij de herinrichting van de Postweg de veiligheid van het fietsverkeer voorop. Er zijn echter diverse mogelijkheden om hier vorm en inhoud aan te geven. Het spreekt voor zich dat een vrijliggend fietspad langs beide zijden van de weg aanzienlijk duurder is dan alleen het aanbrengen van rood asfalt om er zo een fietsstraat van te maken. Ook het toekennen van een subsidie en de hoogte daarvan zijn afhankelijk van de variant die uiteindelijk wordt gekozen. In die zin zijn er dus best wat financiële onzekerheden. Daarom willen wij voor elk van de geselecteerde projecten die uit deze ‘voorverkiezing’ zijn gekomen een variantenstudie laten uitvoeren waarin de verschillende opties grondig worden uitgewerkt en vervolgens tegen elkaar worden afgewogen. Aan de hand van deze nadere uitwerking kan een gedetailleerde kostenraming worden opgesteld. Ook kan dan duidelijkheid worden verkregen of dit project voor subsidie in aanmerking komt en zo ja, voor welk bedrag. Op basis van de nadere uitwerking willen wij de raad vervolgens vragen in te stemmen met de variant die als ‘beste’ uit de voorselectie komt.

Pas op dat moment, als alle relevante informatie 5

beschikbaar is, stemt de raad definitief in met een concreet voorstel. Overigens kan dat ook een afwijzing zijn omdat een project niet (financieel) haalbaar blijkt. Op dit moment hebben we nog geen volledig beeld van de benodigde investeringskredieten van elk van de uitgewerkte projecten. Het kan zijn dat de kosten mee blijken te vallen, waardoor een of meer andere projecten uit de uitvoeringsagenda in voorbereiding kunnen worden genomen (als toevoeging aan de eerder geselecteerde prioritaire projecten). Maar het kan ook betekenen dat één of meer van de geselecteerde projecten in de wachtstand wordt gezet wordt, totdat de ontbrekende dekking is geregeld.

VOORBEREIDINGSKREDIET Voor de nadere uitwerking van de geselecteerde projecten zijn nog geen middelen beschikbaar gesteld. En dat betekent dat we hier niet zomaar mee aan de slag kunnen gaan. Dat kan pas nadat de raad een voorbereidingskrediet heeft toegekend voor het opstarten van de projecten. Voor elk van de projecten, met uitzondering van de aanpak van de Langesteeg en de Hamersveldseweg-Zuid, wordt daarom een voorbereidingskrediet gevraagd van € 50.000,-. Voor de Langesteeg wordt rekening gehouden met een bedrag van € 10.000,- en voor de Hamersveldseweg-Zuid € 20.000,-. Deze bedragen worden te zijner tijd verrekend of in mindering gebracht op de kredietaanvraag die nodig is om het desbetreffende project, in welke vorm dan ook, te kunnen realiseren. De bedragen zijn enigszins willekeurig en op basis van een eerste inschatting gekozen; voor het ene project zullen de voorbereidingskosten hoger zijn dan voor het andere project. Het is echter geenszins de bedoeling dat het bedrag voor elk project volledig wordt opgemaakt. Als de kosten lager blijken te zijn, dan kan het uitvoeringskrediet voor het desbetreffende project ook ‘omlaag’. De voorbereidingskosten maken in de doorrekening onderdeel uit van de vermelde totaal voorziene projectkosten. In de uitvoeringsagenda zijn ook projecten opgenomen die niet direct een infrastructureel karakter hebben.

Zo’n project kan bijvoorbeeld wel op korte termijn worden opgepakt onder de vlag van ‘going concern’. Deze projecten zijn in de uitvoeringsagenda opgenomen, om het belang ervan te onderstrepen en het overzicht te bewaren.

DYNAMISCH DOCUMENT De uitvoeringsagenda is een dynamisch document. In de loop van de tijd kunnen er projecten aan worden toegevoegd of projecten worden geschrapt. Het kan ook zijn dat de prioritering wordt aangepast, bijvoorbeeld als er nieuwe subsidieregelingen beschikbaar komen. In dat geval kan het zinvol zijn om een project een hogere prioriteit te geven, zodat we optimaal gebruik kunnen maken van de subsidiemogelijkheden. Verder is het wenselijk de uitvoeringsagenda in ieder geval in 2026 of aan het begin van een nieuwe raadsperiode te actualiseren, of eerder als daar aanleiding toe is. Daarmee krijgt een nieuwe raad de gelegenheid om (nieuwe) prioriteiten te stellen.

6

Cluster: hoofdfietsroute Hamersveldseweg

In dit cluster is een aantal projecten samengevoegd, die bijdragen aan het verbeteren van de verkeersveiligheid en het fietscomfort op de fietsverbinding Hamersveldseweg tussen de Noorderinslag en de Grasdrogerijweg. De herinrichting van het kruispunt Zuiderinslag – Klepelhoek valt hier ook onder, omdat die zich in de directe nabijheid van de Hamersveldseweg bevindt. Het doel is de realisatie van een aantrekkelijke, veilige en snelle hoofdfietsroute tussen de bestaande wijk Tabaksteeg en het toekomstige woongebied Tabaksteeg-Zuid aan de ene kant en het centrum van Leusden aan de andere kant. Deze ambitie kan worden waargemaakt door de omvang van het autoverkeer op de Hamersveldseweg (aanzienlijk) te beperken. Autoverkeer dat hier geen herkomst of bestemming heeft, zou waar mogelijk van dit weggedeelte geweerd moeten worden. Als het aantal autoritten minder wordt, dan zal deze route veel aantrekkelijker en veiliger worden voor de (elektrische) fiets. Alle projecten in dit cluster hebben een hoge prioriteit. Dat geldt echter niet voor alle kruispuntvlakken in project 2 (herinrichting grote kruispuntvlakken). Van dit project hebben alleen de kruispunten Hamersveldseweg – Burg. Van der Postlaan en Zuiderinslag – Klepelhoek hoge prioriteit.

Voor de aanpassing van de andere kruispunten wordt in principe pas budget gezocht in de periode na 2023 – 2026, als de uitvoeringsagenda wordt geactualiseerd. Of eerder als daar aanleiding toe is. Mogelijk kan ook worden meegelift op werkzaamheden die worden uitgevoerd in het kader van het groot onderhoud aan de wegen.

7

1. Verbetering fietsklimaat Hamersveldseweg-Zuid Het gedeelte van de Hamersveldseweg tussen de Grasdrogerijweg en de Burg. Van der Postlaan is voor autoverkeer (qua afstand) de kortste verbinding tussen Woudenberg en het centrumgebied van Leusden. Vanuit verkeerskundig oogpunt is de route Arnhemseweg-Groene Zoom-Noorderinslag echter de voorkeursroute. Zie ook Figuur 1. Maar deze route is aanzienlijk langer dan de route via de Hamersveldseweg. Daarom is deze route erg in trek als sluiproute. Maar dat gaat wel ten koste van de veiligheid en het fietscomfort; deze landelijke weg is relatief is smal en is daarom derhalve niet geschikt als route voor autoverkeer. De omvang en snelheid van het autoverkeer op de Hamersveldseweg zijn voor veel fietsers reden deze route te mijden. En dat staat haaks op de ambitie om de Hamersveldseweg als hoofdfietsroute op de kaart te zetten. Gezien de plannen om ten zuiden van Tabaksteeg de nieuwe wijk Tabaksteeg-Zuid te ontwikkelen met 750 woningen, is de noodzaak om maatregelen te treffen op de Hamersveldseweg nog groter. Met het ontsluiten van het verkeer dat deze nieuwe wijk zal genereren, moet rekening worden gehouden met een beperkt aantal toeleidende wegen en een zwaardere belasting van het omliggende wegennet, met name het kruispunt Ben Ponbaan – Groene Zoom.

Figuur 1. Alternatieve routes autoverkeer Hamersveldseweg

Maatregelen waar aan gedacht moet worden zijn een verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/uur en het ‘knippen‘ van deze weg bijvoorbeeld bij de Grasdrogerijweg, waardoor dit gedeelte niet langer door doorgaand autoverkeer kan worden gebruikt. Ook een afsluiting ter hoogte van de Zuiderinslag kan een mogelijkheid zijn. De ruimte voor de aanleg van een vrijliggend fietspad kan hier niet worden gevonden. En dat betekent dat de ‘hoofdrijbaan’ geschikt moet worden gemaakt als hoofdfietsroute. En dat houdt weer in dat het autoverkeer zich hier zal moeten aanpassen aan het fietsverkeer.

8

Verder wordt gedacht aan een fietsvriendelijker inrichting van het gedeelte tussen de Zuiderinslag en de Burgemeester van der Postlaan. Hier ligt een aantal hoge drempels waar ook het fietsverkeer hinder van ondervindt. Ingrijpende maatregelen zijn nodig om de Hamersveldseweg-zuid op te waarderen tot hoofdfietsroute tussen woongebied Tabaksteeg en het centrum van Leusden. Deze fietsroute zal aan betekenis winnen wanneer het gebied ten zuiden van de wijk Tabaksteeg als woningbouwlocatie is ontwikkeld. Vanwege het ingrijpende karakter van de voorgenomen maatregelen dient een maatregelenpakket in zorgvuldig overleg met de omgeving te worden voorbereid. Aanwonenden zullen hoe dan ook zowel voor- als nadelen ondervinden. Voor hen zal de autobereikbaarheid minder worden. Echter, daar staat dan weer tegenover dat het leefklimaat zal verbeteren. Een maatregelenpakket dat op ieders instemming kan rekenen lijkt hier echt niet haalbaar te zijn. Tenslotte: dit project heeft een (onlosmakelijke) relatie met de herinrichting van het kruispunt Hamersveldseweg – Burg. Van der Postlaan. Dit kruispunt wordt door velen aan onveilig ervaren. De veiligheid kan hier worden verbeterd door dit kruispunt om te vormen tot fietsrotonde.

CONCREET EN MEETBAAR EINDRESULTAAT • • • •

Een substantiële afname van het autoverkeer op dit deel van de Hamersveldseweg. Een beter gebruik van de Arnhemseweg en de Ben Pon Baan als alternatieve route voor autoverkeer richting centrumgebied. Een substantiële toename van het aantal fietsers op het zuidelijk deel van de Hamersveldseweg. Verbetering verkeersveiligheid en comfort fietsverkeer.

INSCHATTING VAN KOSTEN Globaal € 100.000,-. Dit project komt in aanmerking voor een provinciale subsidie van minimaal 65%.

LOOPTIJD 2023

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Tegen relatief lage kosten kan een fors positief effect op de verkeersveiligheid en het comfort van de fietser worden bereikt en een verbetering van de leefbaarheid voor aanwonenden. Er rijden op dit traject veel fietsers: gemiddeld 900 per werkdagetmaal. Het maatschappelijk rendement van dit project wordt daarom als hoog ingeschat.

RISICO(’S) Het afsluiten van een weg voor (doorgaand) autoverkeer moet goed worden onderzocht en afgestemd met de omgeving, want het zal ook weerstand oproepen. Een afsluiting met een uitneembare/inzinkbare paal wordt ten zeerste ontraden. De ervaringen hiermee zijn ronduit teleurstellend.

9

2. Herinrichting grote kruispuntvlakken

De gemeentelijke hoofdwegenstructuur is opgezet in een periode, waarin het uitgangspunt was dat Leusden zou doorgroeien naar een stad met meer dan 60.000 inwoners. Daarbij was zelfs de overzijde van het Valleikanaal in beeld als beoogd woningbouwgebied. Zoals bekend zijn deze rigoureuze plannen een stille dood gestorven. De huidige hoofdwegenstructuur is nog een overblijfsel uit die oude tijden. De ruim bemeten kruispuntvlakken met een duidelijke scheiding tussen langzaam verkeer en autoverkeer golden in die jaren als toonbeelden van vooruitstrevendheid en veiligheid. In die tijd stond de auto nog centraal en werden de verkeerskundige ontwerpen afgestemd op een goede en vlotte doorstroming van het autoverkeer. Inmiddels geldt als vertrekpunt dat verplaatsingen binnen de kern Leusden per saldo sneller op de fiets dan per auto afgelegd moeten kunnen worden. Mede vanuit die invalshoek is het gewenst om de vele grote kruispuntvlakken te verkleinen en fietsvriendelijker te maken. Door het verkleinen van de kruispuntvlakken hopen we de menselijke maat weer terug te brengen en daarmee de verkeersveiligheid te vergroten. Een belangrijk bijkomend pluspunt is dat het verharde oppervlak kan worden beperkt, waardoor meer ruimte ontstaat voor een groene en blauwe inrichting van de openbare ruimte. Met positieve gevolgen voor onder meer hittestress en waterberging.

Op termijn zal dit ook tot lagere onderhoudskosten leiden. De kruisingsvlakken die wij op het oog hebben zijn: • Kruispunt Burg. Van der Postlaan – Hamersveldseweg; • Kruispunt Zuiderinslag – Klepelhoek – Beltmolen; • Kruispunt Noorderinslag – Groenhouten-Noord – Rossenberglaan; • Kruispunt Burg. Van der Postlaan – Jonker Bolpoort-Stijgbeugel; • Kruispunt Burg. Van der Postlaan – Groenhouten-zuid; • Kruispunt Burg. Van der Postlaan – Tijmensepoort; • Aansluiting Middenweg – Beekridder; • Kruispunt Randweg – Valleilaan-Maten – Middenweg; • Kruispunt Noorderinslag – Hamersveldseweg. 10

KRUISPUNT BURG. VAN DER POSTLAAN – HAMERSVELDSEWEG

Wij willen prioriteit toekennen aan de eerste twee kruispunten in deze lijst. Het kruispunt Burg. Van der Postlaan – Hamersveldseweg kan in sterke mate bijdragen aan het verbeteren van het fietsklimaat op de hoofdfietsroute Hamersveldseweg. Deze weg is in de omgevingsvisie als hoofdfietsroute aangewezen, maar functioneert nog lang niet als zodanig. Het kruispunt wordt door veel fietsers als een onveilig en onoverzichtelijk kruispunt ervaren. Een regelmatig gehoorde klacht is dat niet duidelijk is wie hier voorrang heeft; de meeste rechtdoorgaande fietsers op de Hamersveldseweg menen recht op voorrang te hebben ten opzichte van de automobilisten die hier een afslaande beweging maken. Deze onduidelijkheid wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de fietspaden fors zijn uitgebogen, waardoor de kans bestaat dat een afslaande automobilist een overstekende fietser te laat opmerkt. Om de Hamersveldseweg minder aantrekkelijk te maken als sluiproute voor autoverkeer, zou je de rotonde zodanig kunnen inrichten dat autoverkeer op de Hamersveldseweg niet langer rechtdoor de Burg. Van der Postlaan kan oversteken. Dit houdt dus in dat een automobilist, die rijdend op de Hamersveldseweg de rotonde nadert, zowel vanuit noordelijke als zuidelijke richting gedwongen wordt om rechtsaf te slaan. Dit kan door het aanbrengen van een fysieke afsluiting.

Uiteraard moet fietsverkeer hier wel gewoon kunnen blijven oversteken. Dit kan worden bereikt door de realisatie van een fietsrotonde. Zie ook figuur 2.

Figuur 2. Voorbeeld van een fietsrotonde

In het nog op te stellen projectplan wordt ook deze subvariant uitgewerkt (en worden de voors en tegens daarvan overzichtelijk in beeld gebracht).

KRUISPUNT ZUIDERINSLAG – KLEPELHOEK – BELTMOLEN

Dit kruispunt is hoognodig aan onderhoud toe. Vanuit wegbeheer is het signaal afgegeven dat niet veel langer kan worden gewacht met het vervangen van de toplaag van de fietspaden en het kruispuntvlak zelf. In het verleden is reeds een schets gemaakt hoe dit kruispunt kleiner gemaakt zou kunnen worden. De winst die dit naast een verbetering van de verkeersveiligheid biedt voor groen en water is fors. Het voorstel is daarom om dit project sowieso op korte termijn in procedure te 11

brengen, zodat spoedig met de realisatie kan worden gestart en geen onnodige kosten gemaakt hoeven te worden. Dit project moet zo snel mogelijk in 2023 nog worden opgepakt.

OVERIGE KRUISPUNTEN KOPPELEN AAN ONDERHOUDSCYCLUS

De herinrichting van de andere kruispunten willen wij oppakken in het kader van het groot onderhoud. Op het moment waarop een kruispuntvlak aan groot onderhoud toe is, willen wij in het kader van ‘werk met werk maken’ de mogelijkheid benutten om de infrastructuur anders in te richten. Uiteraard proberen we ook een beroep te doen op subsidieregelingen. Bij de aanpak van het kruispunt Noorderinslag – Groenhouten-Noord – Rossenberglaan gaat de voorkeur uit naar de omvorming naar een rotonde. Dit betekent dat de verkeersregelinstallatie hier komt te vervallen. Verder willen wij de gelegenheid benutten om de Rossenberglaan als een volwaardige 30 km/u-weg in te richten met een groenere uitstraling.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT • •

Afname letselongevallen; Toename fietsgebruik.

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Globaal € 300.000,- per kruispuntvlak. Als het kruispunt Hamersveldseweg – Burg. Van der Postlaan wordt omgebouwd tot een fietsrotonde, worden de kosten daarvan geschat op € 500.000,-

LOOPTIJD 2023 (Zuiderinslag – Klepelhoek); 2024 (Burg. Van der Postlaan – Hamersveldseweg); overige kruispuntvlakken volgen wanneer onderhoud moet worden gepleegd.

Commented [RS1]: Maar dat zou ook kunnen

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze projecten is naar verwachting hoog. De aanpassing van de kruispuntvlakken kost relatief veel geld. Maar daar tegenover staat een naar verwachting forse verbetering van de verkeersveiligheid, omdat de situatie voor fietsers duidelijker wordt. Het kruispunt Burg. Van der Postlaan – Hamersveldseweg heeft een iets hoger maatschappelijk rendement, omdat hier meer fietsers rijden. Dat zijn er gemiddeld 900 per werkdagetmaal. Op het kruispunt Zuiderinslag – Klepelhoek ontstaan veel kansen voor groen en waterberging.

RISICO(’S) Het deels afsluiten van een weg voor (doorgaand) autoverkeer moet goed worden onderzocht en afgestemd met de omgeving en weggebruikers, want het zal ook weerstand oproepen.

12

betekenen dat we voor ander kruispuntvlakken in de periode 2023-2026 geen middelen meer hebben vanuit deze uitvoeringsagenda. Staan nu niet op de lijst!? Of worden de andere kruispuntvakken vanuit groot onderhoud bekostigd?

3. Kwaliteitsimpuls fietsroute Langesteeg

AANLEIDING/CONTEXT De Langesteeg tussen het Valleikanaal en de Hamersveldseweg wordt in toenemende mate gebruikt door autoverkeer. Op een gemiddelde werkdag worden hier ongeveer 300 motorvoertuigen geteld. En dat zijn er veel voor een weg die niet breder is dan 2,80 meter. Tegemoetkomend autoverkeer kan elkaar alleen passeren op de spaarzame passeerstroken. Dat heeft een snelheidsverhogend effect; omdat de weg feitelijk ongeschikt is voor tweerichtingsverkeer rijden sommige automobilisten hier stevig door om de kans op een ontmoeting van een tegenligger zo klein mogelijk te houden. De groei van het autoverkeer maar ook het rijgedrag van sommige bestuurders is een bron van ergernis voor het langzaam verkeer (fietsers en voetgangers). Deze verkeersdeelnemers moeten regelmatig ‘uitwijken’. Dit is niet alleen onprettig maar kan ook leiden tot gevaarlijke situaties. Feitelijk is dit weggedeelte ongeschikt als route voor autoverkeer. GESLOTENVERKLARING Al in de jaren 90 is het weggedeelte gesloten verklaard voor autoverkeer en motorfietsen. Mede op verzoek van een aantal langs het Valleikanaal gevestigde toeristische bedrijven, is een aantal jaren geleden besloten dat bestemmingsverkeer wel over dit weggedeelte mag rijden. Alleen bestuurders die hier een herkomst of bestemming hebben mogen dus gebruik maken van dit weggedeelte.

Het handhaven van deze uitzonderingsmaatregel is in de praktijk helaas een vrijwel ondoenlijke zaak; als een bestuurder aan een handhaver laat weten dat hij even bij de Larikshoeve wil gaan kijken kan geen proces verbaal worden uitgeschreven. De groep die zich de status ‘bestemmingsverkeer’ aanmeet lijkt in omvang toe te nemen. En dat geldt ook voor de ergernis die dit met zich meebrengt. Ook de animo onder de handhavers neemt af als assertieve wegmisbruikers met een goede smoes onder een proces verbaal uit kunnen komen. ONTHEFFINGHOUDERSREGELING In 1993 was al een regeling getroffen voor een aantal bewoners die aan de Laapeerseweg en het oostelijk deel van de Langesteeg wonen. Deze bewoners vallen niet onder de omschrijving bestemmingsverkeer. Voor hen is een speciale ontheffinghoudersregeling in het leven geroepen. De 13

toenmalige bewoners hadden hierop aangedrongen omdat zij door de geslotenverklaring veel langer onderweg zouden zijn wanneer zij met de auto naar het centrum van Leusden wilden rijden. MOBILITEITSVISIE Een van de doelstellingen uit de Mobiliteitsvisie is het stimuleren van het gebruik van de fiets bij binnengemeentelijke verplaatsingen en het verbeteren van de wandelroutes. Een voorwaarde om dit te kunnen waarmaken is het aanbieden van een veilige en autoluwe c.q. autovrije infrastructuur. Bedoeld gedeelte van de Langesteeg is door het vele autoverkeer nu geen prettige fietswandelroute. En dat komt doordat de weg door autoverkeer als sluiproute wordt gebruikt. Voor de Hamersveldseweg worden maatregelen voorbereid. In dat kader zou het helpen als ook de Langesteeg autovrij wordt gemaakt. Dit is echter wel een maatregel die vrijwel zeker bij verschillende partijen op weerstand en onbegrip zal stuiten. Maar een veel grotere groep zal zo’n maatregel juist toejuichen. KNELPUNT De realiteit is dat het besluit om bestemmingsverkeer wel op de Langesteeg toe te staan ons danig in de weg zit. De uitzonderingsbepaling (uitgezonderd bestemmingsverkeer) is vrijwel niet te handhaven, met als gevolg dat de groep wegmisbruikers in de toekomst eerder zal groeien dan afnemen.

VERKEERSKUNDIGE VOORKEUR De voorkeur gaat uit naar een fysieke afsluiting van de Langesteeg zodat deze weg niet langer door autoverkeer gebruikt kan worden. Dit betekent dat zowel de huidige ontheffinghouders als het (vermeende) bestemmingsverkeer zullen moeten omrijden. En dat zal zeker in het begin best wennen zijn. Hiervoor zal in ieder geval een verkeersbesluit genomen moeten worden dat vatbaar is voor bewaar en beroep. Een afsluiting met een uitneembare/inzinkbare paal wordt ten zeerste ontraden. Reeds opgedane ervaringen hiermee zijn ronduit teleurstellend. We zijn met de provincie in overleg over de verwerving van het perceel dat nu door het Waterschap wordt gebruikt voor de opslag van bouwmaterialen. Dit gedeelte ligt direct ten noodwesten van de brug over het Valleikanaal. Als dit terrein wordt omgevormd tot een soort parkeerplaats zijn het kanocentrum en de Larikshoeve toch per auto bereikbaar.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT • •

Afname aantal voertuigbewegingen; Verbetering (subjectieve) verkeersveiligheid.

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Grofweg € 50.000,-

LOOPTIJD 2024

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze projecten kan als hoog worden aangemerkt. Een fysieke afsluiting is in feite tegen relatief lage kosten te realiseren. Wel moet rekening worden gehouden met een intensief traject met de omgeving en belanghebbenden. Het effect op de verkeersveiligheid zal substantieel zijn, ook al rijden er relatief weinig fietsers: gemiddeld 400 per werkdagetmaal.

14

RISICO(’S) Het deels afsluiten van een weg voor (doorgaand) autoverkeer moet goed worden onderzocht en afgestemd met de omgeving en weggebruikers, want het zal ook weerstand oproepen.

15

4. Verbetering fietsinfrastructuur Hamersveldseweg t.h.v. Hamershof

De Hamersveldseweg ter hoogte van de Hamershof is een weg die door sommige automobilisten als sluiproute wordt gebruikt. De weg is echter als verblijfsgebied aangewezen. Dit wil zeggen dat deze weg primair bedoeld is voor verkeer dat hier een herkomst of bestemming heeft. Dit deel van de Hamersveldseweg is ook aangewezen als hoofdfietsroute. Uit de inrichting van de weg valt dit echter niet af te lezen. Fietsers komen hier zelfs regelmatig in de verdrukking. Dat speelt met name in het gedeelte tussen de Dissel en de Mulderij. Ter hoogte van de Hamershof liggen zogenaamde ‘gestoken parkeervakken’. Bijna iedereen die zijn auto hier parkeert, rijdt met zijn neus het vak in. Dit betekent wel dat het parkeervak achteruitrijdend moet worden verlaten. En dat is niet zonder gevaren. In het recente verleden zijn hierdoor diverse fietsers aangereden. Om de ongevallenkans te beperken is het gewenst de gestoken parkeervakken ter hoogte van de Hamershof op te heffen c.q. te vervangen door langsparkeerplaatsen. Dat laatste leidt wel tot een afname van de parkeercapaciteit. Een ander probleem is dat het eenrichtingsverkeer op het gedeelte tussen de Landweg en de Zaaier door veel automobilisten wordt genegeerd, waardoor hier regelmatig gevaarlijke situaties ontstaan. Hier komen regelmatig klachten over binnen.

Gesteld kan worden dat de leefbaarheid en de veiligheid op dit deel van de Hamersveldseweg onder druk staan en dat maatregelen nodig zijn om de weg (beter) als hoofdfietsroute te laten functioneren. Een maatregel die hieraan kan bijdragen is het ‘knippen’ van dit deel van de Hamersveldseweg, bijvoorbeeld door plaatsing van palen om autoverkeer te weren. Wanneer deze palen nabij het kruispunt met het Karrepad worden geplaatst, kan de veiligheid op deze fietsoversteek ook gelijk worden verbeterd. Uiteraard moeten de verkeerskundige effecten van zo’n stevige ingreep wel helder in beeld worden gebracht alvorens hier besluitvorming over kan plaatsvinden. En 16

vanzelfsprekend kan een discussie over de verkeerscirculatie in en rond de Hamershof ook niet los worden gezien van eventuele toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen; (nieuwe) bestemmingen binnen dit gebied moeten wel voor autoverkeer bereikbaar blijven. Tenslotte wordt voorgesteld om dit deel van de Hamersveldseweg aan te wijzen als fietsstraat. Dat houdt in dat de fietser hier centraal wordt gesteld en dat automobilisten zich hier als gast moeten gedragen en de fietsers niet mogen hinderen. De voorgestelde maatregelenkeuze zal, zeker in de beginfase, leiden tot een toename van het autoverkeer op de route Smidse – Twijnderij – Blekerij. Wij realiseren ons dat deze best ingrijpende ideeën ook bezwaren kunnen oproepen. Daarom gaan wij graag met stakeholders in overleg om tot een zo breed mogelijk gedragen plan te komen, waarbij het uitgangspunt dat het fietsverkeer hier veilig en plezierig moet kunnen fietsen als leidend principe wordt gehandhaafd.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT • • •

Toename fietsverkeer Hamersveldseweg; Afname autoverkeer; Afname aantal ongevallen.

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Minimaal € 500.000,- in de periode 2023-2030.

LOOPTIJD 2025

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze projecten kan als hoog worden beschouwd. De verwachting is dat met name de infrastructurele maatregelen (het aanpassen van de parkeervakken) relatief veel geld zullen kosten. Daar staat echter tegenover dat het traject druk wordt bereden door fietsers: er rijden gemiddeld 2.200 fietsers per werkdagetmaal.

RISICO(’S) Een afname van de parkeercapaciteit rond de Hamershof is ongewenst en moet goed worden onderzocht. Het deels afsluiten van een weg voor (doorgaand) autoverkeer moet ook goed worden onderzocht en afgestemd met de omgeving en weggebruikers, want het zal ook weerstand oproepen.

17

Cluster: aanpassingen infrastructuur ten behoeve van fietser In het voorgaande cluster is een specifieke hoofdfietsroute voor de fiets beschreven, te weten de Hamersveldseweg. In het mobiliteitsplan neemt het verbeteren van de infrastructuur voor de fiets een prominente plek in. Daarom is in dit cluster een aantal andere projecten beschreven, die er allemaal op gericht zijn de infrastructuur zodanig aan te passen dat fietsen in de gemeente Leusden nog veiliger en aantrekkelijker wordt. Zo kan het een volwaardige bijdrage leveren aan een duurzaam mobiliteitssysteem, één van de twee kernopgaven uit het mobiliteitsplan. Project 5 (herinrichting Postweg) heeft hoge prioriteit. Voor de andere projecten wordt in principe pas budget vrijgemaakt als de uitvoeringsagenda na de periode 2023-2026 wordt geactualiseerd. Of eerder als daar aanleiding voor is.

18

5. Herinrichting Postweg

De Postweg is een schakel in het regionale fietsnetwerk en vormt de primaire fietsverbinding tussen De Glind en Leusden. Op de relatief smalle Postweg ontbreken fietsvoorzieningen. Autoverkeer en fietsverkeer delen hier dezelfde rijbaan. Omdat de Postweg relatief smal is zijn er zelfs geen fietssuggestiestroken aangebracht. Net zoals de Leusbroekerweg is de Postweg een sluiproute voor autoverkeer tussen Leusden/Amersfoort/A28 en Barneveld/A30. Dit speelt met name tijdens de spitsperiodes. Er is sprake van grote snelheidsverschillen tussen het autoverkeer en het fietsverkeer, waardoor op deze bochtige weg regelmatig gevaarlijke situaties ontstaan. De fysieke mogelijkheden om deze landelijk gelegen weg van twee vrijliggende fietspaden te voorzien zijn beperkt. Bovendien is realisatie alleen mogelijk tegen verhoudingsgewijs hoge kosten. Verder zal zo’n maatregel een grote impact hebben op het landschap en op private eigendommen. Het bosgebied langs de zuidzijde van de Postweg maakt deel uit van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Mogelijk kan in overleg met Stichting De Boom de natuur die verloren gaat elders worden gecompenseerd.

Wanneer gekozen wordt voor de aanleg van een vanuit twee richtingen te berijden fietspad langs één zijde van de weg, wordt een situatie gecreëerd waarbij fietsers op een tweetal locaties de rijbaan moeten oversteken om van of naar het vrijliggende fietspad te komen. De kans is groot dat dit twee potentiële conflictpunten zullen worden. Uit oogpunt van verkeersveiligheid is dit hoogst ongewenst. Deze variant kan daardoor leiden tot een verhoging van de ongevallenkans. Om die reden wordt primair gedacht aan een andere indeling van de huidige rijbaan waarbij de fietsers aanzienlijk meer ruimte krijgen dan in de huidige situatie. Uitgangspunt is dat het fietsverkeer hier de hoogste prioriteit krijgt en dat de auto te gast is. Dit kan worden gerealiseerd door de aanleg van brede (gekleurde) fietsstroken en/of de inrichting als fietsstraat. Om de snelheid van het autoverkeer omlaag te krijgen, zijn snelheidsremmende maatregelen nodig.

19

Bij de uitwerking van de plannen wordt bezien welk inrichtingstype de voorkeur geniet c.q. het meest kansrijk is. Verder wordt waar mogelijk rekening gehouden met de plannen die de gemeente Barneveld heeft met het bij haar in beheer zijnde deel van de Postweg. Nader onderzoek moet uitwijzen welke variant het meest kansrijk is. Een richtinggevende uitspraak van uw raad is hierbij wenselijk. Daarbij moet worden opgemerkt dat een variant met vrijliggende fietspaden veel duurder is dan de ombouw naar een fietsstraat. Daarom is in de financiële inschatting een bandbreedte opgenomen van de kosten.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT • • • •

Toename van het aantal fietsers; Afname van het aantal auto’s (tijdens de spitsperiodes); Verhogen van het veiligheidsgevoel; Beperken van de ongevallenkans voor alle verkeersdeelnemers.

INSCHATTING KOSTEN Afhankelijk van de gekozen oplossingsrichting variërend tussen € 200.000,- en € 4.000.000,-. Het project komt naar verwachting in aanmerking voor provinciale subsidie van 65% van de uitvoeringskosten.

LOOPTIJD Alleen het aanpassen van de Postweg zelf, kan al in 2023 worden uitgevoerd. De realisatie van een vrijliggend fietspad zal vele jaren gaan duren.

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze projecten kan als hoog worden beschouwd voor de variant waarbij alleen de Postweg zelf wordt aangepast. Zo’n aanpassing kan tegen geringe kosten worden gemaakt en mogelijk worden gecombineerd met onderhoudswerkzaamheden. Er rijden echter weinig fietsers op dit wegvak: gemiddeld 200 op een werkdagetmaal. De variant met een vrijliggend fietspad heeft daardoor een laag maatschappelijk rendement.

RISICO(’S) De aanleg van een vrijliggend fietspad zal naar verwachting veel proceduretijd vragen. Het zal ook zorgen voor een forse natuurvernietiging, waarvan moet worden onderzocht of het elders kan worden gecompenseerd. Het deels afsluiten van een weg voor (doorgaand) autoverkeer moet goed worden onderzocht en afgestemd met de omgeving en weggebruikers, want het zal ook weerstand oproepen.

20

6. Herinrichting Leusbroekerweg tussen Valleikanaal en de Arnhemseweg

Dit weggedeelte is een schakel in het regionale fietsnetwerk en vormt de verbinding tussen Scherpenzeel en Amersfoort. Ook voor scholieren die het voortgezet onderwijs in Amersfoort bezoeken is dit een belangrijke route. Op de Leusbroekerweg ontbreken specifieke fietsvoorzieningen. Er zijn alleen zogenaamde fietssuggestiestroken aangebracht. Deze hebben geen juridische status. Het autoverkeer en het fietsverkeer delen dus de rijbaan. De snelheidsverschillen tussen het autoverkeer en het fietsverkeer zijn groot, waardoor regelmatig gevaarlijke situaties ontstaan. Ook het kruispunt Jaagpad – Leusbroekerweg staat als onveilig te boek. De fysieke mogelijkheden om langs de Leusbroekerweg een vrijliggend fietspad aan te leggen zijn klein. Om die reden wordt gedacht aan een andere indeling van de huidige rijbaan, waarbij de fietsers aanzienlijk meer ruimte krijgen dan in de huidige situatie. Uitgangspunt is ook hier dat het fietsverkeer hier de hoogste prioriteit krijgt en dat de auto te gast is. Dit kan worden gerealiseerd door de aanleg van brede (gekleurde) fietsstroken en/of de inrichting als fietsstraat. Bij de uitwerking van de plannen wordt bezien welk inrichtingstype de voorkeur geniet c.q. het meest kansrijk is. Uiteraard krijgt het kruispunt Jaagpad – Leusbroekerweg bijzondere aandacht.

De Leusbroekerweg is een schakel van de regionale (door)fietsroute tussen Scherpenzeel en Woudenberg aan de ene kant en Amersfoort aan de andere kant. Mede om die reden komt de aanpassing van dit weggedeelte in aanmerking voor een provinciale subsidie van maximaal 65% van de projectkosten. De handhaving van de spitsgeslotenverklaring voor autoverkeer is een serieus aandachtspunt. Intensivering van de handhaving kan bijdragen aan de beoogde afname van het autoverkeer op deze weg. Om de pakkans te vergroten zal de handhavingscapaciteit dan wel moeten worden verhoogd of de prioritering daarvan moeten worden aangepast. Een andere optie is de keuze voor een fysieke maatregel. Maar dat brengt weer andere aandachtspunten met zich mee.

21

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT • •

Toename fietsverkeer; Afname autoverkeer.

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Zeer globaal (afhankelijk van maatregelenkeuze): € 350.000,Dit project komt in aanmerking voor provinciale subsidie van 65% van de kosten.

LOOPTIJD Nader te bepalen (en afhankelijk van onderhoudsplanning)

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze projecten kan als hoog worden beschouwd voor de variant waarbij alleen de Leusbroekerweg zelf wordt aangepast. Zo’n aanpassing kan tegen geringe kosten worden gemaakt en mogelijk worden gecombineerd met onderhoudswerkzaamheden. Er rijden niet veel fietsers op dit wegvak: gemiddeld 400 op een werkdagetmaal.

RISICO(’S) Het deels afsluiten van de weg voor (doorgaand) autoverkeer moet goed worden onderzocht en afgestemd met de omgeving en weggebruikers, want het zal ook weerstand oproepen.

22

7. Aanleg vrijliggend fietspad oostzijde Middenweg

In het mobiliteitsplan staat dat langs de ontsluitingswegen voor autoverkeer (50 km/u-wegen) vrijliggende fietspaden horen te liggen en dat die waar mogelijk in twee richtingen berijdbaar horen te zijn. Langs de Middenweg ligt alleen een vrijliggend fietspad langs de westzijde dat slechts 2,60 meter breed is. En dat is maar net genoeg voor een eenrichtingsfietspad. Langs de oostzijde van de Middenweg kan in het groen tussen twee bomenrijen ruimte worden gevonden voor de aanleg van een vrijliggend fietspad. Dit pad kan worden aangesloten op het fietspad langs de Middenweg ten noorden van de Asschatterweg. Bij de nadere uitwerking van dit plan wordt ook onderzocht of het wenselijk is om de enige ontbrekende fietsoversteek op de rotonde Middenweg – Noorderinslag alsnog aan te leggen.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT • •

Toename fietsverkeer op de Middenweg; Afname ongevallenkans op bestaande fietspad langs de westzijde.

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Globaal € 300.000,-. Dit project komt mogelijk in aanmerking voor provinciale subsidie.

LOOPTIJD Nader te bepalen.

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze projecten kan als laag worden beschouwd. In de directe omgeving bevindt zich reeds een fietsroute. Het aanleggen van een nieuw fietspad is relatief kostbaar en vormt een aantasting van groen. Terwijl het fietspad vooral zal dienen voor een 23

verbetering van het comfort, en in mindere mate aan een verbetering van de verkeersveiligheid voor fietsers op de Travertijn en de Azuriet.

RISICO(’S) De aanleg van een fietspad gaat ten koste van groen, wat op de nodige weerstand zal stuiten en negatieve impact heeft op zaken als hittestress en klimaatadaptatie.

24

8. Verbreding van fietspaden

De verwachting is dat het aantal fietsers de komende jaren een forse groei te zien zal geven. Wat het er niet makkelijker op maakt is dat het aantal verschijningsvormen steeds groter wordt. Zo is een speed pedelec aanzienlijk sneller en een bakfiets fors breder dan een gewone fiets. En dan zijn er ook nog de snorfietsers en de (elektrische) scooters die een plaats opeisen. Het in goede banen leiden van het gebruik van de fietspaden door deze uiteenlopende verschijningsvormen van het fenomeen fiets wordt nog een hele uitdaging. Om de kans op filevorming en ongevallen te beperken is het noodzakelijk dat de gebruikers van deze fietspaden meer ruimte krijgen. Dit geldt met name voor de vrijliggende fietspaden langs de ontsluitingswegen (50 km/u-wegen). Deze fietspaden mogen immers vanuit twee richtingen bereden worden. Het streefbeeld is een breedte van 4,5 meter. Maar dat zal lang niet overal haalbaar zijn. Voor drukbereden fietspaden (minimaal 150 fietsers tijdens het drukste uur) is een minimale breedte van 3,5 meter het streven. Ook voor de verbreding van fietspaden geldt dat dit zoveel mogelijk wordt gecombineerd met (groot) onderhoudswerkzaamheden. In de tussentijd moet de bestaande infrastructuur zo optimaal mogelijk worden benut en beheerd. En dat houdt onder meer in dat de ruimte op de beschikbare rijloper (het fietspad zelf) volledig benut moet kunnen worden.

In de praktijk is dat lang niet overal het geval. En dat komt doordat de zijkanten van veel fietspaden worden bedekt door (blad)afval en overhangend groen. Dit moet zo snel mogelijk van de fietspaden worden verwijderd. En dat betekent dat de schoonmaakfrequentie van de fietsinfrastructuur moet worden verhoogd. Hiervoor moeten structureel aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT Toename fietsgebruik

25

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Nader te bepalen

LOOPTIJD Doorlopend

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement kan pas worden bepaald, als helder is welke fietspaden worden verbreed en wat daarvoor nodig is. De kosten, de effecten en dus het rendement zijn nu nog niet in te schatten.

RISICO(’S) De verbreding van een fietspad kan ten koste gaan van groen, wat weerstand op kan roepen.

OVERIGE OPMERKINGEN Verbreding van fietspaden komt mogelijk in aanmerking voor subsidie.

26

9. Optimaliseren fietsparkeren bij bushaltes

Sinds de introductie van buslijn 17 als opvolger van de lijnen 77 en 78, is de afstand tussen bestemming en de dichtstbijzijnde bushalte voor veel ov-gebruikers (aanzienlijk) langer geworden. Uit het aantal bij de bushaltes geparkeerde fietsen valt af te leiden dat veel buspassagiers de fiets gebruiken als voortransportmiddel. Meestal zijn dit oudere c.q. kwalitatief mindere exemplaren. De meest waarschijnlijke reden voor het gebruik van een gedateerde fiets is dat de fiets de hele dag onbeheerd bij de halte moet worden achtergelaten en deze onoverdekt geparkeerd staat. Om het fietsgebruik van en naar de haltes te stimuleren willen wij de kwaliteit van de haltevoorzieningen op niveau brengen/houden. Een van de acties daartoe is het periodiek verwijderen van fietswrakken en weesfietsen. Daarmee voorkomen we een rommelig straatbeeld, maar belangrijker is dat de beschikbare capaciteit daardoor optimaal kan worden benut. Bij een aantal bushaltes is echt sprake van parkeerproblematiek. Een van deze haltes ligt langs de Noorderinslag ter hoogte van de Geertrudishof. Maar het geldt zeker ook voor de hierboven afgebeelde halte bij de rotonde Noorderinslag – Middenweg. Wij laten een voorstel uitwerken om de fietsparkeercapaciteit bij halteplaatsen te verhogen. Ook worden, waar mogelijk, een aantal fietsparkeerlocaties voorzien van een overkapping.

De provincie kent een subsidieregeling, op grond waarvan de volledige herinrichtingskosten 100% worden vergoed.

LOOPTIJD 2023-2024

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement van deze maatregel is logischerwijs hoog. De gemeente hoeft geen kosten te maken voor de uitbreiding van de voorzieningen, terwijl de voorzieningen in belangrijke mate bij kunnen dragen aan een toename van het fietsgebruik in combinatie met het openbaar vervoer. Het mes snijdt hier aan twee kanten. 27

RISICO(’S) De uitbreiding of aanpassing van fietsparkeervoorzieningen kan ten koste gaan van groen, wat weerstand op kan roepen. Ook moet worden gemonitord of de uitbreiding van de voorzieningen er niet voor zorgt dat het aantal weesfietsen toeneemt.

28

10.

Realisatie fietsverbinding tussen ’t Vliet en Hoevelaken

Vanuit Leusden-Noord is NS-station Hoevelaken niet goed bereikbaar voor fietsverkeer. De huidige verbinding via de Horsterweg kan niet alleen korter maar ook veiliger en comfortabeler worden ingericht. Daarbij moet worden gedacht aan een doorsteek tussen het fietspad langs het Valleikanaal en de Engweg. Door een opwaardering van de Engweg ontstaat vervolgens een directe verbinding richting de Hessenweg. Het betreffende gedeelte van de Engweg heeft de status ‘eigen weg’. Dat zal moeten worden omgezet in de status openbare weg en dat kan niet zonder de instemming van de eigenaren van deze weg. Hiermee ontstaat ook een nieuwe en kortere fietsverbinding tussen Achterveld en Leusden/Amersfoort. Door een herinrichting van de Stoutenburgerlaan of de aanleg van een vrijliggend fietspad langs deze weg, kan dan een prettige fietsverbinding worden gecreëerd tussen woongebied ’t Vliet en genoemd OV-knooppunt. Een deel van de beoogde fietsverbinding ligt op Amersfoorts grondgebied. Amersfoort lijkt haar medewerking aan dit plan te willen verlenen. Aangezien het hier om een regionale fietsverbinding gaat, is de kans groot dat de provincie een deel van de kosten voor haar rekening zal nemen. We beschouwen dit als een project voor de middellange termijn, waarbij de prioriteit en het tijdstip van realisatie in belangrijke mate worden afgestemd op de ruimtelijke ambities rond dit NS-knooppunt.

CONCREET/MEETBAAR EINDRESULTAAT Toename fietsgebruik op de verbinding Leusden-noord en station Stoutenburg.

INDIEN MOGELIJK, INSCHATTING VAN KOSTEN Nader te bepalen. De aanleg van deze nieuwe fietsverbinding komt mogelijk in aanmerking voor provinciale subsidie.

29

LOOPTIJD Nader te bepalen

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement kan pas worden bepaald, als helder is hoe de nieuwe fietsverbinding komt te liggen en wat daarvoor nodig is. De kosten, de effecten en dus het rendement zijn nu nog niet in te schatten.

RISICO(’S) De verbreding van een fietspad kan ten koste gaan van groen en heeft een negatieve effect op het groene landschap langs het Valleikanaal.

30

11. Aanleg tunnel langzaam verkeer Groene Zoom – Noorderinslag

Het kruispunt Groene Zoom – Noorderinslag – Heiligenbergerweg is een van de drukste kruispunten van Leusden. Door de hoge intensiteiten van gemotoriseerd en langzaam verkeer op dit kruispunt, kunnen de wachttijden bij de verkeerslichten aardig oplopen. Met name tijdens de spitsperiodes kunnen hier op de fietspaden wachtrijen ontstaan. De verkeersdruk op dit kruispunt kan worden verlicht door het fietsverkeer dat het kruispunt oostwest en vice versa passeert, de Groene Zoom ongelijkvloers te laten passeren. Bijkomend voordeel is dat deze fietsers altijd kunnen doorrijden, waardoor de concurrentiepositie van de fiets wordt versterkt. De aanleg van een tunnel is een kostbare aangelegenheid. Rekening moet worden gehouden met een investering van ettelijke miljoenen euro’s. Zo’n bedrag legt een onevenredig zwaar beslag op de gemeentelijke middelen. In het kader van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets wil het Rijk investeren in het wegnemen van knelpunten in het fietsnetwerk door het opheffen van barrières. Wij hebben de hoop dat dit project voor een substantiële bijdrage vanuit de rijksmiddelen in aanmerking komt. Onze inspanningen zijn erop gericht de andere overheden te overtuigen van nut en noodzaak van een fietstunnel onder de Groene Zoom. Zodra er zicht is op cofinanciering door hogere overheden, willen wij dit plan nader laten uitwerken.

Dit is een project voor de (middel)lange termijn.

INSCHATTING KOSTEN Globaal € 8.000.000,-. De aanleg van een fietstunnel komt mogelijk in aanmerking voor subsidie van Rijk en provincie.

31

LOOPTIJD Nader te bepalen

MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT Het maatschappelijk rendement is nu nog lastig in te schatten. Een zeer globale schatting geeft een bedrag van € 8.000.000,-, maar de baten laten zich op dit moment lastig kwantificeren.

RISICO(’S) De aanleg van een tunnel heeft een forse impact op de omgeving van het kruispunt.

32

Cluster: aanpassingen infrastructuur ten behoeve van voetganger Naast projecten die er primair op gericht zijn om de infrastructuur voor de fietser te verbeteren, is ook een aantal projecten te benoemen waar vooral (maar niet uitsluitend) de voetganger profijt van heeft. Een voorbeeld van zo’n project is de Torenakkerweg. Het afwaarderen van dit wegvak biedt voor alle weggebruikers een verbetering van de verkeersveiligheid. Echter, voor automobilisten is de huidige situatie ook prima en de fietser rijdt er nu nog op een vrijliggend fietspad. De huidige oversteekbaarheid voor voetgangers en fietsers is wel een aandachtspunt. Dat geldt ook voor het wandelen langs de weg. Hier valt de grootste winst te behalen. Het bovenstaande geldt voor ook voor andere projecten. De voetganger zal onder de streep het meeste profiteren van de aanpassingen. De projecten 12 (herinrichting Dissel) en 13 (herinrichting route Beekridder – Clarenburg) hebben hoge prioriteit. Voor de andere projecten wordt in principe pas budget vrijgemaakt als de uitvoeringsagenda na de periode 2023-2026 wordt geactualiseerd. Of eerder als daar aanleiding voor is.

33

12.

Herinrichting Dissel

De Dissel is de (enige) aanrijroute naar de nog definitief aan te leggen kiss and ride-voorziening bij het onlangs opgeleverde IKC Groenhouten en het nog te realiseren appartementencomplex De Meent. Aan de oostzijde van het IKC worden ongeveer 50 parkeerplaatsen aangelegd. De verwachting is dat het aantal autobewegingen op de Dissel daardoor zal toenemen, met name tijdens de haal- en brengtijden van het IKC. De Dissel is niet geschikt voor een veilige afwikkeling van dat verkeer. Zo heeft de Dissel niet overal gescheiden voetpaden. En in een schoolomgeving is en voelt dat niet veilig. Ook voor fietsers is de situatie hier niet optimaal. In zorgvuldig overleg met de bewoners en andere belanghebbenden moet dit weggedeelte heringericht worden, waarbij in het bijzonder aandacht wordt geschonken aan de veiligheid van het langzaam verkeer: kinderen, senioren en minder-validen.