6-7-2022 Bijlage bij RIB 2022-04 Nota van beantwoording NvU 2025 en OV-NWP (kennisnemen).pdf
Tekst van het document
Ook voor recreatieve bestemmingen zien wij het belang van OV. Het gebruik van het OV is per locatie zeer verschillend en hangt ook af van de ligging. De huidige bediening van het NMM lijkt op dit moment goed aan te sluiten bij de vraag naar OV voor deze locatie. Binnen het vervoerplanproces kunnen we gezamenlijk –met vervoerder en de toeristisch-recreatieve sector- kijken naar de aanvullende mogelijkheden en kansen die er zich voordoen.
35
Gemeente Soest
Verbinding
Nieuwe innovaties ten aanzien van voertuigen of infrastructuur juichen wij toe. In onze gemeente is momenteel een initiatief voor een zelfrijdende verbinding naar Soesterberg (‘Green Shuttle’). Wij zouden graag zien dat de provincie pilots en experimenten ondersteunt om deze initiatieven mogelijk te maken.
Momenteel bevindt zelfrijdend openbaar vervoer op de openbare weg zich nog in een experimentele fase. We verwachten niet dat de techniek tot 2035 voldoende ontwikkeld is om met hoge snelheden reizigers te vervoeren zodat dit op korte termijn onderdeel van de concessies gaat worden. Als er pilots uitgevoerd gaan worden komt dit voort uit het programma Smart Mobility.
36
Gemeente Soest
Verbinding
Wij ondersteunen de wens om een kwaliteitssprong te maken door de verbinding Soest – Amersfoort om te vormen naar een U-link. Wij denken graag mee over de benodigde infrastructurele aanpassingen om deze kwaliteitsverbetering te helpen realiseren.
We pakken dit graag samen met u als wegbeheerder op.
37
Gemeente Soest
Flexibele wendbare concessies
Het uitgangspunt is een flexibele concessie met herijkingsmomenten om aanpassingen in de lijnvoering te doen. Dit kan echter grote gevolgen hebben voor de huidige of nieuw aan te leggen haltes waar wij als wegbeheerder verantwoordelijk voor zijn. Indien dit aan de orde is dan verwachten wij dat wij gecompenseerd worden voor deze kosten.
Wij begrijpen uw zorg. Onze intentie is zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande (halte)infrastructuur en een robuust en goed OV-netwerk te hebben. Daarnaast ontwikkelen we het netwerk vanuit de huidige situatie. Daar waar meerwaarde is voor nieuwe haltes of routes voor onze reizigers of waar het infrastructureel nodig is, veranderen we routes. We treden dan altijd met u als wegbeheerder in overleg.
25 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
38
Gemeente Soest
Toegankelijkheid
Wij willen dat zoveel mogelijk mensen van het openbaar vervoer gebruik kunnen maken. Wij willen daarom met u verder werken aan het verbeteren van de toegankelijkheid van de haltes.
Wij zijn het met u eens. De provincie heeft de intentie middelen beschikbaar te blijven stellen voor het toegankelijk maken van het openbaar vervoer. Op dit moment vanuit de subsidieverordening Mobiliteit.
39
Gemeente Soest
Nieuwbouw
Graag verkennen wij de mogelijkheden voor verbeterde verbindingen naar het dorp. De komende jaren worden er 1500 woningen bijgebouwd in Soesterberg. Dat kan zorgen voor een grote toename van het autoverkeer. Met name door de directe ligging van het dorp aan de A28. Het openbaar vervoer moet een belangrijke rol spelen om dit te voorkomen.
We hebben in het ambitienetwerk van het OV-netwerkperspectief oog voor de A28-corridor waar ook Soesterberg aan ligt, met de inzet op U-Liners en P+R-voorzieningen. Doorontwikkeling van het openbaar vervoer en bediening van kernen waaronder Soesterberg nemen wij mee in de ontwikkeling tijdens de nieuwe concessies en in de op te stellen regionale uitvoeringsagenda.
40
Gemeente Soest
Verbinding
Daarnaast hebben wij de urgente wens om de directe verbinding met het centrum van Utrecht en Utrecht Centraal te herstellen.
We nemen kennis van uw wens, maar willen geen extra regionale buslijn op de binnenstadroute naar Utrecht Centraal toevoegen. De verbinding tussen Soesterberg en het centrum van Utrecht leidt via Zeist. Daar zal een regiopoort ontwikkeld worden waar reizigers snel en comfortabel over kunnen stappen op rechtstreekse verbindingen naar het centrum van Utrecht.
41
Gemeente Soest
Materieel
Zoals bekend zijn wij in Soest-Zuid druk bezig met slimme verkeerslichten. Wij gaan ervan uit dat de eis van de provincie in de aanbesteding is dat de voertuigen hiervoor compatibel zijn in de ‘Talking Traffic’ keten.
In de aanbesteding speelt innovatie een grote rol. De interactie met slimme infrastructuur is randvoorwaardelijk voor het goed functioneren van het openbaar vervoer. Het is dan ook een eis dat alle voertuigen in staat moeten zijn om te communiceren met intelligente VRI's.
42
Gemeente Soest
Materieel
In de woonwijken ontvangen wij regelmatig meldingen van hinder van de bus door een te hoge snelheid of trillingen door zware elektrische bussen. Graag zien wij dat er bij de voorgeschreven eisen rekening gehouden wordt met materieel dat bijvoorbeeld voorzien is van ISA of minder zwaar is.
In de definitieve Nota van Uitgangspunten besteden we meer aandacht aan de hinder en verkeersveiligheid. De eisen aan het materieel werken we verder uit in het PvE. De spanning tussen verbinden en ontsluiten zien we ook als het gaat om de infrastructuur. Niet alle infrastructuur is geschikt voor alle type bussen. We blijven hierbij met u als gemeente graag afstemmen. Zeker als dit om concrete situaties gaat
43
Gemeente Soest
Duurzaamheid
Wij ondersteunen de doelstelling om te komen tot zero-emissie. Wij vernemen graag of hiervoor ook laadinfrastructuur en/of waterstof tankstations in onze gemeente noodzakelijk zijn.
We gaan in de loop van dit jaar met u in gesprek in het kader van een onderzoek naar de (on)mogelijkheden van laadinfrastructuur buiten de stallingen.
44
Gemeente Soest
Verbinding
De spoorlijn door Soest zien wij als zeer belangrijk voor de ontsluiting van Soest, zeker gezien de mobiliteitstransitie en de toekomstplannen in Soest. Wij willen graag met de betrokken partijen meedenken over het toekomstperspectief om deze lijn te verbeteren en meer reizigers te trekken. Wij zien hierin een sterke samenhang met het busvervoer.
Wij zijn het met u eens. Ook wij zien de Soesterlijn als belangrijk. In het OV-netwerkperspectief is dan ook opgenomen dat we een studie uit willen voeren naar het toekomstperspectief van de Soesterlijn.
26 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
45
Gemeente Soest
MaaS
In de loop van de concessie van 10 jaar is het denkbaar dat de nieuwe mobiliteitsvormen sterk toenemen. De denkbare gevolgen in de lopende concessie en de rol van de provincie in MaaS initiatieven zien wij graag sterker terug in de stukken.
Als provincie zetten we ons in om een eerlijke markt van reismogelijkheden te bieden waar het openbaar vervoer een onderdeel van is. Buiten het exclusieve vervoerrecht zetten we in op een level-playing field voor MaaSdienstverleners (plannen, boeken, reizen). In de definitieve documenten hebben we beter beschreven dat we een positieve rol verwachten van de vervoerder als MaaS-dienstverlener en als OV-aanbieder.
46
Gemeente Soest
Duurzaamheid
Wij zijn verheugd te zien dat wij in uw uitgangspunten onderdelen terugzien van de maatregelen die ook zijn genoemd in het regionale Mobiliteitsprogramma (RMP). Uit het onderzoek van Goudappel en CE Delft voor het RMP kwam naar voren dat het stimuleren van OV-gebruik voor Soest en veel andere gemeenten 1 van de 3 belangrijkste manieren is om CO2-uitstoot te reduceren. Wij willen samen optrekken om de doelstellingen te behalen en hierin meedenken, te bemiddelen met partijen of te faciliteren.
Dank voor uw positieve reactie. De provincie heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. We werken hier graag in samen om de gezamenlijke opgaven op te pakken.
47
Regio Foodvalley
Grensoverschrijdend
Voor regio Foodvalley is het uitermate belangrijk dat er goede grensoverschrijdende verbindingen tussen concessiegebieden mogelijk zijn. Onze regio ligt namelijk op meerdere grenzen. Als er geen goede uitgangspunten worden opgenomen over dit onderwerp, dan ondervinden reizigers van en naar onze regio erg veel hinder en ongemak. We zijn in ieder geval verheugd om te lezen dat provincie Utrecht zich wil inspannen voor onderlinge samenwerking tussen verschillende concessiehouders uit naastgelegen concessiegebieden van provincie Utrecht. Om dit te borgen, roepen wij provincie Utrecht op om voor bepaalde verbindingen vooraf afspraken te maken, of eisen vast te leggen, om goede grensoverschrijdende verbindingen mogelijk te maken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld het rondje Ede-Veenendaal, waarbij 3 buslijnen van 2 concessiehouders aan elkaar gekoppeld zijn.
We werken graag met u en de provincie Gelderland samen om invulling te geven aan goed provinciegrensoverschrijdend vervoer. We streven bij de start van de concessie zoveel mogelijk aan te sluiten bij het huidige netwerk. In het PvE kijken we meer in detail naar de eisen die we aan de grensoverschrijdende lijnen stellen. We zoeken in deze fase ook afstemming met de buurprovincies. Het principe is dat we de kwaliteit voor de reizigers zoveel mogelijk willen behouden.
48
Regio Foodvalley
Doelgroepen
We vinden het goed dat provincie Utrecht zich inspant om een zo breed mogelijke groep reizigers gebruik te laten maken van het OV. Het OV is tenslotte voor iedereen. Hoewel er veel aandacht wordt gegeven aan de beleving, comfort, kwaliteit en veiligheid van het OV, hebben wij niet gelezen hoe een brede groep reizigers wordt verleid om gebruik te maken van het OV. Dit vinden wij een gemiste kans. We roepen provincie Utrecht op om actief te benaderen en te verleiden om gebruik te maken van het OV voor de middellange en lange afstand.
In de Nota van Uitgangspunten beschrijven wij de kaders waarbinnen we willen dat de nieuwe vervoerders opereren. Gedurende de concessie geven we de vervoerders ook kaders mee voor de marketing. Op basis hiervan worden marketingplannen ontwikkeld door de nieuwe vervoerders. We werken in het Programma Vernieuwing Doelgroepenvervoer en AOV aan een betere aansluiting tussen WMO en OV. De aanpak via werkgevers is geborgd in de organisatie Goed op Weg.
49
Regio Foodvalley
Verbinden/ ontsluiten
In de volgende fase, waarbij er een programma van eisen zal worden opgesteld voor de concessies, wordt de detaillering van de lijnen op concessiegrenzen verder uitgewerkt. Waarschijnlijk zal dit document ook gaan beschrijven aan welke eisen bepaalde buslijnen (of zelfs alle buslijnen) moeten gaan voldoen in de nieuwe concessies. Regio Foodvalley gaat graag het gesprek met de provincie Utrecht hierover aan.
In het PvE zelf zal geen detaillering van OV-lijnen worden uitgewerkt, dit wordt separaat in de regionale uitvoeringsagenda gedaan. De ontwikkeling van het netwerk vindt plaats gedurende de concessie. Bij de start van de concessie proberen we, als dat financieel mogelijk is, zoveel mogelijk aan te sluiten bij het huidige netwerk. De regio zal worden betrokken bij het opstellen van de regionale uitvoeringsagenda.
27 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
50
Regio Foodvalley
Norm
In uitgangspunt 8 wordt beschreven dat als er minder dan 6 reizigers gebruik maken van een grote bus, regulier OV niet op zijn plaats is en er andere oplossingen gevonden moeten worden. Wij willen provincie Utrecht oproepen om dit nader te specificeren.
De waarde van 6 reizigers per rit is een signaalwaarde. Dit zijn 6 reizigers die een deel of de gehele route van de bus meereizen op een rit. De signaalwaarde helpt de provincie om inzichtelijk te maken bij welke lijnen gekeken moet worden of het mogelijk is om het aantal reizigers per rit te vergroten. Dit is maatwerk.
51
Regio Foodvalley
AOV
Ook vragen we aandacht voor het mogelijk maken van het OV-vangnet via de Valleihopper voor de Utrechtse gemeente in de regio Foodvalley.
We hebben zeer zeker aandacht voor het mogelijk maken van het OV-vangnet via de Valleihopper voor de Utrechtse gemeente in de regio Foodvalley en gaan hierover op korte termijn met u in gesprek.
52
Regio Foodvalley
Duurzaamheid
Provincie Utrecht zet zich in voor zero-emissie busvervoer, dat in 2028 gerealiseerd moet zijn. Dit vinden wij een positieve ontwikkeling en past bij de ambities om mobiliteit te verduurzamen. Hierbij wordt echter wel de suggestie gewekt dat er volledig op elektrische bussen wordt ingezet. We vragen ons af in hoeverre de elektriciteitsvraag en het netwerk binnen provincie Utrecht deze ambitie aankan.
We schrijven als provincie geen aandrijftechniek of energiedrager voor. De provincie doet onderzoek naar de omvang en de locaties van de energievraag als voorbereiding op de aanbesteding. Het knelpunt wat u hier noemt is onderdeel van de scope van dit onderzoek.
53
Regio Foodvalley
Duurzaamheid
Binnen de regio hebben we de ambitie om een waterstofvulpunt te realiseren in gemeente Veenendaal en/of Ede. Wij denken dat waterstof een belangrijke bijdrage kan leveren in het realiseren van zero-emissie OV. De realisatie van een dergelijk vulpunt is moeilijk door de kip-ei situatie van vraag versus aanbod. Een deel van de bussen op waterstof laten rijden kan ervoor zorgen dat een waterstofvulpunt rendabel wordt. We gaan hier graag over in gesprek met provincie Utrecht.
We schrijven als provincie geen aandrijftechniek of energiedrager voor. Het stimuleren van waterstof als energiedrager is geen specifiek doel van deze concessieverlening en geen doel van het OV. We maken het uiteraard niet onmogelijk, maar laten de keuze aan de concessiehouders. Het heeft onze voorkeur dat zij gebruik maken van regionaal en duurzaam opgewekte energie. De provincie Utrecht heeft de inzet van waterstof voor busvervoer vastgelegd in het Convenant waterstof in mobiliteit Provincie Utrecht. Inzet voor busvervoer betekent niet automatisch dat dit materieel voor openbaar vervoer betreft.
54
Regio Foodvalley
Trein
We zijn verheugd om te lezen dat de regio als apart gebied wordt benoemd met bijbehorende ambities om het OV te verbeteren. Wij kunnen ons vinden in de beschreven maatregelen om meer sprinters tussen Veenendaal en Utrecht te realiseren. Onze voorkeur bij een frequentie van 6 sprinters, is om er vier te laten rijden naar stations Veenendaal/Rhenen en 2 naar station Ede-Wageningen.
Samen met andere overheden en partijen werken we samen aan de A12corridor waar dit vraagstuk ook aan de orde zal komen. De opzet die u beschrijft is daarin een logisch te onderzoeken voorstel.
55
Regio Foodvalley
Trein
We zijn blij dat provincie Utrecht daarbij opkomt voor het behoud van de intercitystatus van station Veenendaal-De Klomp. Wij willen nogmaals benadrukken dat het voor regio Foodvalley van belang is, ook binnen het kader van de verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley, dat Veenendaal-De Klomp minimaal 2 keer per uur per richting met een intercity bediend blijft.
Samen met andere overheden en partijen werken we samen aan de A12corridor waar dit vraagstuk ook aan de orde zal komen en waar wij ons inzetten voor het behoud van de intercitystatus.
28 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
56
Regio Foodvalley
Uliner
Ook de introductie van een U-liner tussen Amersfoort – Veenendaal (-Wageningen UR) is wat ons betreft een noodzakelijke verbinding. De kwaliteit van deze voorgenomen U-liner, namelijk de kwaliteit van een spoorverbinding maar dan als bus, vinden wij erg belangrijk. Wij denken dat deze verbinding de mogelijkheid biedt om meer mensen uit de auto te halen en in het OV te krijgen tussen Amersfoort en Veenendaal. Beide plaatsen en regio’s zijn gebaad bij snelle en hoogwaardige OV-verbindingen. Het doortrekken naar de Wageningen UR heeft onze voorkeur, omdat er daarmee ook een snelle verbinding ontstaat tussen Veenendaal en Wageningen. We gaan graag in gesprek over de verdere invulling van deze U-linerverbinding.
We kunnen ons vinden in uw wens voor het verbinden van Amersfoort en Veenendaal met de Wageningen Universiteit. De verdere invulling hiervan is onderdeel van de regionale uitvoeringsagenda.
57
Regio Foodvalley
Verbinding
Wat onzes inziens ontbreekt is een goede verbinding van regio Foodvalley naar regio Rivierenland. Uit onderzoek van Ecorys is gebleken dat een verbinding tussen Veenendaal – Rhenen – Kesteren potentie heeft op basis van vervoervraag. Iedere dag zien we deze relatie, doordat de Rijnbrug (N233) vaststaat. We hopen dat deze verbinding ook een plek krijgt binnen het provinciale OV-netwerkperspectief.
De relatie Veenendaal - Rhenen - Kesteren biedt potentie, waarbij onze voorkeur uitgaat voor het beter benutten van de sprinter tussen Veenendaal en Rhenen met betere aansluitingen op het busnetwerk. Vooralsnog zien we geen potentie om deze buslijnen onderdeel te laten zijn van het Ambitienetwerk U-Link/U-liner, maar we bespreken de samenhang met bestaande en/of nieuwe busverbindingen graag in samenhang met de concessie Rijn-Waal in de regionale uitvoeringsagenda.
58
Regio Foodvalley
Trein
Na 2035 staat beschreven dat er ingezet wordt op meer sprinters op de Valleilijn tussen Ede-Wageningen en Amersfoort Centraal. Ook dit vinden wij een positieve ontwikkeling. Hoewel de spoorlijn door provincie Gelderland wordt beheerd, zijn wij blij met de steun hiervoor vanuit de provincie Utrecht. Regio Foodvalley maakt zich hier hard voor en we hebben hier graag het gesprek over met beide provincies.
We gaan hierover graag met u en andere partijen in gesprek.
59
Regio Foodvalley
Trein
Ook het realiseren van een nieuw station Veenendaal-Zuid past in de ontwikkeling van regio Foodvalley voor de periode na 2035. De ontwikkeling van een dergelijk station dient gepaard te gaan met de ontwikkeling van woningbouw nabij het nieuwe station.
We gaan hierover graag met u en andere partijen in gesprek.
60
Regio Foodvalley
Knooppunten
Naast de realisatie van een nieuw station zijn we ook blij met de aandacht voor verbetering van bestaande knooppunten.
We vinden het fijn om te horen dat u dit kunt waarderen.
61
Gemeente Wijk bij Duurstede
Flexibele wendbare concessies
Wijk bij Duurstede is blij dat de concessies flexibel zijn. Op deze manier kan tijdig geanticipeerd worden bij nieuwbouwopgaven (zoals De Geer III). Dit betekent dat het OV tijdig op niveau (nieuwe bushaltes en frequenties) moet zijn zodat nieuwe bewoners gestimuleerd worden om voor het OV te kiezen.
De ontsluiting van nieuwe woongebieden nemen we zeker mee in de ontwikkeling tijdens de concessie. We streven daarbij naar tijdig en goed OV binnen de mogelijkheden die we hebben. Dat is ook afhankelijk van de locatie en omvang van de nieuwe woonwijk.
62
Gemeente Wijk bij Duurstede
Netwerk
Door de flexibele concessies kan er ruimte worden geboden voor een OV-verbinding via het water naar de A12-zone (als alternatief voor de verdwenen lijn 241).
Personenvervoer over water is kansrijk op corridors waar OV via de weg of spoor ontbreken. Het Amsterdam-Rijnkanaal is een te drukke scheeproute voor snelle reizigersboten. Voor Wijk bij Duurstede kan daarom beter ingezet worden op een sterke busverbinding in de vorm van U-Liner, dan in personenvervoer over water.
29 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
63
Gemeente Wijk bij Duurstede
Materieel
Door de flexibele concessies kan er ruimte worden geboden voor zelfrijdende bussen indien de techniek zover is. Het idee is dat door bezuinigingen op personele kosten het goedkoper wordt om bussen te laten rijden en we op die manier het aantal bussen minimaal op peil kunnen houden.
Momenteel bevindt zelfrijdend openbaar vervoer op de openbare weg zich nog in een experimentele fase. We verwachten niet dat de techniek tot 2035 voldoende ontwikkeld is om met hoge snelheden reizigers te vervoeren dat dit onder gebracht kan worden binnen de OV-concessies. Als er pilots uitgevoerd gaan worden komt dit voort uit het programma Smart Mobility.
64
Gemeente Wijk bij Duurstede
Concessie
Wijk bij Duurstede stelt dat alle buslijnen binnen onze gemeente binnen dezelfde concessie moeten blijven vallen. Sinds kort rijdt alleen Q-buzz binnen de gemeente Wijk bij Duurstede. Dit bevalt goed, het vereenvoudigt de samenwerking en de afstemming tussen de verschillende dienstregelingen.
We nemen uw wens mee in de overwegingen, maar willen sowieso de samenwerking en afstemming tussen de beide vervoerders verbeteren in de nieuwe concessies. De exacte verdeling van de lijnen in de twee concessies vindt in het PvE plaats.
65
Gemeente Wijk bij Duurstede
Duurzaamheid
Wijk bij Duurstede sluit zich volledig aan bij de ambitie dat het OV in 2028 zero-emissie uitstoot, maar spreekt wel de wens uit om dit proces te versnellen. Dit is gunstig voor de leefbaarheid en zou wat ons betreft een eis moeten zijn. Er zijn wel zorgen over de tijdige realisatie van het benodigde aantal oplaadpunten en de benodigde capaciteit van het elektriciteitsnetwerk om die stroom te leveren.
We hebben de voorkeur om de instroom van de nieuwe zero-emissie busvloot (circa 450 ZE-bussen) gespreid te laten plaatsvinden in de eerste jaren van de concessie (dus vanaf eind 2025 tot eind 2028). Dit reduceert de risico's. De meeste dieselbussen die rondrijden in de provincie beschikken over de minst vervuilende verbrandingsmotoren (Euro VI). We hebben oog voor de uitdagingen rond het elektriciteitsnetwerk, hier doen wij onderzoeken naar. Over de (on)mogelijkheden van de laadvoorzieningen in uw gemeente gaan we graag in gesprek.
66
Gemeente Wijk bij Duurstede
Netwerk
Wijk bij Duurstede is tevreden met de huidige routes binnen Wijk bij Duurstede. Wel kan dit netwerk in toekomst mogelijk iets veranderen door nieuwbouwopgaven (zoals De Geer III).
We nemen dit standpunt graag mee in de verdere uitwerking van de regionale uitvoeringsagenda.
67
Gemeente Wijk bij Duurstede
Uliner
Wijk bij Duurstede is blij met de status U-Liner voor lijn 41. Lijn 41 heeft hiermee het hoogste kwaliteitsniveau als het gaat om het busnetwerk. Dit moet gedurende de gehele concessie zo blijven.
We streven naar een betrouwbaar OV-product dat aansluit bij de vraag met de hoogste kwaliteit gedurende de hele concessie.
68
Gemeente Wijk bij Duurstede
Verbinding
Wijk bij Duurstede opteert voor doorrijden naar Utrecht Centraal en lijn 41 niet te laten eindigen bij station Bunnik, Galgenwaard of station Vaartsche Rijn. Op deze manier blijft het Diakonessenhuis en het zuidelijke deel van de Utrechtse binnenstad goed en vooral direct bereikbaar met het OV.
We onderschrijven uw standpunt, maar voorzien bij een nieuwe knoop bij Lunetten Koningsweg en gebiedsontwikkeling dat hierdoor de huidige situatie kan veranderen op lange termijn (na 2035). We werken dit nader uit in de regionale uitvoeringsagenda.
69
Gemeente Wijk bij Duurstede
Knooppunten
Wijk bij Duurstede onderschrijft het belang van goede aansluitingen op de knooppunten/intercitystations Utrecht Centraal en Driebergen-Zeist.
We nemen dit standpunt graag mee in de verdere uitwerking van de regionale uitvoeringsagenda.
70
Gemeente Wijk bij Duurstede
Basisbereikbaarheid
Wijk bij Duurstede stelt tegelijkertijd wel dat de frequentie van lijn 56 in de dalperiode met 1 keer per uur te laag is.
Op dit moment is de frequentie buslijn 56 enkel in de avonduren en op zondag 1 keer per uur omdat het gebruik op die momenten aanmerkelijk lager is. In de dalperiode overdag en op zaterdag rijdt buslijn 56 wel 2 keer per uur van en naar Wijk bij Duurstede.
30 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
71
Gemeente Wijk bij Duurstede
Doorstroming
Daarnaast is er versnelling mogelijk van lijn 41 tussen Bunnik en Utrecht Centraal.
Het belang van OV-doorstroming is groot en heeft onze aandacht. We werken hierin graag met u samen.
72
Gemeente Wijk bij Duurstede
Verbinding
Wijk bij Duurstede stelt dat de OV-verbindingen tussen de kernen rondom onze gemeente een kwaliteitsimpuls nodig hebben. De kernen Odijk en Bunnik zijn al goed bereikbaar met het OV. Het gaat hierbij om verbindingen met de volgende kernen of gebieden: Houten, Nieuwegein, Zeist, de kernen binnen de Utrechtse Heuvelrug en de A12-zone / Kanaleneiland. We willen dat lijn 241 zo snel mogelijk hersteld wordt indien de corona-omstandigheden dat toelaten.
We nemen uw wensen mee in de verdere invulling van de regionale uitvoeringsagenda. Daar waar het herstel van de reizigersaantallen hiervoor aanleiding geeft wordt gekeken naar de herstart van lijn 241.
73
Gemeente Wijk bij Duurstede
Verbinding
De lijnen 43 en 56 hebben of kunnen hierin een functie krijgen, maar beide verbindingen kennen op veel momenten van de dag een te lage frequentie en daarmee te weinig kwaliteit. We willen dat lijn 56 de status van U-Link krijgt en de omliggende kernen bij voorkeur zonder overstap bereikbaar zijn. Wel is het bijvoorbeeld mogelijk om bij Odijk-Zuid een regionaal busstation te realiseren zodat daar een kwalitatief goede overstap ontstaat tussen de lijnen 41 en 43 indien een rechtstreekse verbinding met Houten (nog) niet mogelijk is.
Binnen de netwerkopbouw en het concept U-Link met hoge frequenties zien wij geen aanleiding om dit concept te introduceren op lijn 56. We zullen uw wensen ten aanzien van een goede verknoping van lijn 41 en 43 bij Odijk meenemen in de regionale uitvoeringsagenda.
74
Gemeente Wijk bij Duurstede
Basisbereikbaarheid
Er wordt gesproken over een ‘efficiënt OV-systeem’. Daar heeft Wijk bij Duurstede begrip voor, maar dit mag niet ten koste gaan van de basiskwaliteit van buslijnen buiten de stad Utrecht. De angst bestaat dat met toekomstige investeringen in grootstedelijke OV-verbindingen (metrosystemen of extra tramlijnen) en de huidige lagere reizigersaantallen een kwaliteitsimpuls lastig te realiseren of dat zelfs bezuinigd gaat worden op de verbindingen buiten de stad. In dit kader wordt erop gewezen dat voor een kern zoals Wijk bij Duurstede de fiets een zeer beperkt alternatief is voor het OV. Bij bezuinigingen treedt onherroepelijk een verschuiving op naar de auto waardoor er mogelijk een rem wordt gezet op onze bouwmogelijkheden. Dit heeft ernstige gevolgen voor onze lokale vitaliteit.
Er is geen sprake van bezuinigingen op het regionale OV, om grootstedelijke OV-verbindingen te financieren. We vragen met het OV-netwerkperspectief juist extra investeringsruimte om de schaalsprong mogelijk te maken en tegelijkertijd het OV-netwerk buiten de stedelijke regio in stand te houden. Juist richting Wijk bij Duurstede wordt geïnvesteerd in het OV door de inzet op een U-liner-verbinding.
75
Gemeente Wijk bij Duurstede
Bedrijventerrein
Wijk bij Duurstede wil graag samen met de provincie en de ondernemers van het industrieterrein zoeken naar last mile-oplossingen tussen openbaar vervoer en industrieterrein, naast de Wijkse Dienst. We willen bijvoorbeeld in gesprek over de mogelijkheden van een OV-fiets.
We nemen uw wensen mee in de verdere invulling van de regionale uitvoeringsagenda. We willen u erop wijzen dat er in de huidige subsidieverordening Mobiliteit van de provincie het al mogelijk is om subsidie aan te vragen voor last mile-fietsvoorzieningen naar bedrijventerreinen.
76
Gemeente Wijk bij Duurstede
Halte
We vragen tot slot aandacht voor een goede toegankelijkheid van het OV, comfortabele (en overdekte) wachtvoorzieningen op bushaltes en een optimale sociale veiligheid in de bussen en op de bushaltes.
We zijn het met u eens en blijven werken aan toegankelijkheid en sociale veiligheid. De subsidieverordening Mobiliteit biedt op dit moment ruimte voor het toegankelijk en aangenaam maken van bushaltes.
31 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
77
Gemeente Wijk bij Duurstede
Beleid
Indien bovenstaande verbeteringen worden doorgevoerd dan levert dat niet alleen voor Wijk bij Duurstede voordelen op, maar ook regionaal. Een goede OV-bereikbaarheid: beperkt het autogebruik en daarmee eventuele extra verkeersdrukte op de N229 en zorgt er voor dat we kunnen blijven bouwen. Dit is positief voor de vitaliteit en beperkt ook de mobiliteit. Ook is het positief voor de leefbaarheid binnen Wijk bij Duurstede en de kernen langs de N229 richting de A12. En het ontlast knooppunten op Utrechts grondgebied, een overstap is daar niet meer nodig.
We vertrouwen erop dat met OV-netwerkperspectief hier voldoende invulling aan wordt gegeven.
78
Particulier
Doelgroepen
Aandacht voor ouderen en andere mensen met een bewegingsbeperking die wel zelfstandig kunnen en willen reizen maar die niet ver kunnen lopen en/of lang kunnen staan.
Het openbaar vervoer is voor iedereen. Door het verbeteren van de toegankelijkheid van haltes wordt de drempel zo laag mogelijk gelegd. Tegelijkertijd is het OV een collectief systeem dat niet alle individuele wensen kan faciliteren. Wij proberen steeds het optimum te bereiken. We koesteren juist voor deze groep onze ontsluitende lijnen.
79
Particulier
Basisbereikbaarheid
Voor deze mensen, en dat is een grote, groeiende groep die in het algemeen niet zo veel van zich laat horen, is het van groot belang dat het openbaar vervoer dichtbij is en dat zij naar hun bestemming kunnen reizen zonder of met zo weinig mogelijk overstappen. Het gaat vaak om de reis naar het station, het ziekenhuis of het winkelcentrum. Ze hebben dus veel belang bij een fijnmazige ontsluiting met de reguliere bussen.
Het openbaar vervoer is voor iedereen. Door het verbeteren van de toegankelijkheid van haltes wordt de drempel zo laag mogelijk gelegd. Het huidige net is, gegeven het feit dat OV een collectief systeem is, fijnmazig. We koesteren onze ontsluitende lijnen en experimenteren met de aansluiting van OV op AOV en doelgroepenvervoer.
80
Particulier
Doelgroepen
In het netwerkperspectief worden daar goede dingen over gezegd en wordt zelfs de term koesteren gebruikt. En mevrouw Koot zei in onze bespreking ook dat zij die inclusie erg belangrijk vindt. Maar tegelijk wordt op NWP-pagina 7 gezegd dat we in de toekomst vaker zullen kiezen voor verbindende snelle lijnen. En zo zijn er meer signalen die mij vertellen dat die gewenste bereikbaarheid een prijs heeft en dat het niet zeker is hoe veel die bereikbaarheid waard is. Dit punt is in het ROCOV-advies ook genoemd en daarbij is opgemerkt dat hiervoor (extra) geld gereserveerd behoort te worden.
We verwachten in de toekomst groei van reizigers en zeker op die plekken moeten we (ook) kiezen voor snelle verbindingen. Dat neemt niet weg dat we onze ontsluitende lijnen zullen koesteren. Voorwaarde hiervoor is wel dat de infrastructuur ook geschikt blijft voor OV.
81
Particulier
Verbinden/ontsluiten
Van belang hierbij is dat de ontsluitende functie gewoon een onderdeel is van het integrale OV-netwerken als het maar even mogelijk is door gewone U-bus bussen wordt uitgevoerd.
Dat klopt. In het ontwerp OV-netwerkperspectief is onder belicht gebleven dat het bestaande netwerk van andere verbindende en ontsluitende lijnen blijft bestaan naast U-Liner en U-Link verbindingen. Dit wordt in de definitieve versie toegevoegd.
32 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
82
Particulier
AOV
Een zorgpunt daarbij is met name dat op diverse plekken in het Netwerkperspectief naar voren komt dat aanvullend vervoer (flex- of buurtbus) ter vervanging van gewone bussen kan worden ingezet als lijnen te dun worden. Maar omdat er nog maar weinig goede resultaten van dergelijk vervoer bekend zijn moet m.i. pas van dergelijk aanvullend vervoer gebruik worden gemaakt als inzet van een reguliere bus echt niet meer kan. Daarbij wil ik opmerken dat dat in veel gevallen een extra overstap betekent en dus voor deze doelgroep een extra hinderpaal is. Daarom wordt in het ROCOV-advies ook gevraagd om creatief naar mogelijkheden tot behoud van de U-bus te zoeken.
De buurtbus is een concept dat zich ruimschoots bewezen heeft in de meerwaarde die het biedt in de ontsluiting van kleine kernen. Vraaggestuurd vervoer blijkt onder voorwaarden succesvol te kunnen zijn. Deze voorwaarden betreffen financiën, geografie en type reizigers. Uit de consultatie wordt de conclusie getrokken dat een bus met een reguliere dienstregeling de voorkeur geniet boven AOV. Met het Programma Vernieuwing Doelgroepenvervoer zitten we in de fase van het experimenteren met oplossingen op het raakvlak OV/AOV/doelgroepenvervoer. De kansen die er liggen willen we benutten en met dit programma gaan we door.
83
Particulier
Flexvervoer
We zijn ook erg benieuwd naar devaluatie van de huidige flex- en buurtbuslijnen. Over de zinsnede met “bewezen concepten” op pagina 49 heeft de heer Van Dijk in ons overleg al gezegd daar kritisch naar te zullen kijken.
Zodra er een evaluatie van het aanvullend openbaar vervoer beschikbaar is, zal dit gedeeld worden met ROCOV.
84
Particulier
Basisbereikbaarheid
Omdat ik in het ROCOV zit als vertegenwoordiger van ouderen en mensen met beperkingen in Leusden gaat de situatie daar mij en mijn achterban ook aan het hart. Eind 2016 zijn bij de vorige concessieverlening daar 2 buslijnen samengevoegd. Dat bracht meer geld op en was bovendien handig ten behoeve van een slimme constructie voor een snelle bus (217) van Amersfoort naar een bedrijventerrein in Leusden. Het gevolg was dat een aantal bushaltes werd opgeheven hoewel daar druk gebruik van werd gemaakt. Een lijn met gemiddeld meer dan 10 instappers per rit werd opgeheven. Veel van die mensen gingen met extra reistijd (lopend, fietsend of met de auto) voortaan met de samengevoegde lijn mee, maar circa 70 mensen per dag kwamen volgens mijn berekeningen niet terug. De buurtbus die werd genoemd bleek geen zinvol alternatief te zijn. Dat klopt ongeveer met de verwachtingen uit enquêtes die toen gehouden zijn. Ook belangrijke plekken in Leusden, zoals een winkelcentrum en diverse woongebieden van ouderen, raakten hun bushalte kwijt. Ik denk dat zo’n samenvoeging onder het nieuwe Netwerkperspectief niet meer zo zou plaatsvinden. Het belang van inclusie wordt door het huidige college van Gedeputeerde Staten beter ingeschat dan het vorige. De pijn wordt in Leusden nog steeds gevoeld.
Vorige maand heeft de voltallige gemeenteraad nog uitgesproken heel graag een beter dekkend OV in Leusden te willen. We weten dat dat onder het huidige regime niet kan, maar we hebben de hoop dat in het nieuwe Netwerkperspectief weer een opening komt voor een beter dekkend OV in Leusden. Het hoeven niet dezelfde lijnen te zijn, als er maar een betere en meer fijnmazige dekking komt. Er is nog tijd genoeg voor onderzoek daarvan voor het zover is. Dat zou een mooie uitwerking / concretisering kunnen zijn van de gekoesterde wens voor inclusie.
Voor de provincie is het een voortdurende afweging: verbindende lijnen versus ontsluitende lijnen. Door de lijnen in Leusden meer verbindend te maken is de neerwaartse lijn in aantal reizigers gekeerd. Daarmee hebben we de kwaliteit overeind kunnen houden. We erkennen dat voor sommige mensen de afstand naar de halte groter is geworden en dat dat een vermindering van de kwaliteit is. We proberen met het Programma Vernieuwing Doelgroepenvervoer de aansluiting tussen OV en AOV te verbeteren.
85
Particulier
Verbinding
En nu het toch over Leusden gaat wil ik nog graag uw aandacht vragen voor een echte buslijn voor Achterveld, eventueel gecombineerd met een lijn door Leusden naar Amersfoort. Er gaat daar van alles gebouwd worden. Wat zou het mooi zijn als die nieuwe bewoners meteen een bus konden gaan gebruiken.
Op dit moment rijdt er een buurtbus in Achterveld. Wij zien op dit moment geen aanleiding om de busverbinding van en naar Achterveld verder uit te breiden. Mocht u beschikken over informatie die meer inzicht geeft in de potentie van deze verbinding, dan ontvangen wij die graag.
33 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
86
Gemeente Amersfoort
Uliner
We zien dat de provincie het OV echt naar een hoger plan wil tillen. De ontwikkellocaties voor wonen en werken zijn opgenomen in de plannen. In het ontwerp Netwerk Perspectief zet u duidelijk in op meer Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) in en om onze stad. Hoogfrequente lijnen vanuit Bunschoten en Vathorst en uiteraard ook richting Utrecht Science Park, in combinatie met sterke buslijnen vanuit Leusden en Soest, zullen ervoor zorgen dat steeds meer forenzen en studenten de bus nemen. Deze focus op sterke HOV- of Bus Rapid Transit (BRT)-lijnen vinden we belangrijk voor een goed OV-systeem.
We waarderen het dat u ziet dat de provincie grote stappen wil zetten met het openbaar vervoer.
87
Gemeente Amersfoort
Nieuwbouw
We onderschrijven uw visie over dat grootschalige woningbouwontwikkeling en groei van werklocaties alleen mogelijk is door (grote) investeringen in de bereikbaarheid.
We waarderen het dat u ziet dat de provincie grote stappen wil zetten met het openbaar vervoer.
88
Gemeente Amersfoort
Norm
In de beide stukken schrijft u dat ruim 93 % van de inwoners binnen een afstand van 600 meter van een halte woont. We zouden liever zien dat 400 meter als uitgangspunt wordt gebruikt. Het streven zou moeten zijn dat het overgrote deel van de inwoners van provincie Utrecht binnen een straal van 400 meter toegang tot openbaar vervoer heeft en dat dat aandeel niet kleiner wordt. Voor mensen voor wie 400 meter te veel is zou dan een aanvullend OV in de vorm van buurtbus, flexvervoer of regiotaxi beschikbaar moeten zijn. Vrijheid in keuze en flexibiliteit is hierbij ook van belang. Mogelijk kunt u aanvullende kentallen opstellen voor acceptabele afstanden tot de dichtstbijzijnde BRT-corridor.
De 93 % komt voort uit de evaluatie van de OV-concessies. Hierbij is gekeken naar het aantal inwoners dat woont binnen 600m (hemelsbreed) van een bushalte die regulier wordt bediend. De straal van 600 is geen norm of toetsingscriterium, het beschrijft het bereik van het openbaar vervoer. Het wonen op korte afstand van het OV is een samenspel van netwerk en ruimtelijke ordening. We nodigen u als gemeente uit rond OV-locaties nieuwe woningbouw te ontwikkelen om de afstanden tot haltes beperkt te houden. Het zal niet altijd mogelijk zijn, als gevolg van wijk- en weginrichting, efficiënte busroutes aan te bieden.
89
Gemeente Amersfoort
Toegankelijkheid
Ik onderschrijf uw streven naar een OV-systeem waarvan zoveel mogelijk mensen gebruik kunnen maken. Dat past in onze ambities om een inclusieve stad te zijn en sluit aan bij onze agenda Amersfoort Toegankelijk. Het gaat niet alleen om de fysieke toegankelijkheid bij bijvoorbeeld stations, haltes en vervoermiddelen, maar ook aan de sociale toegankelijkheid. Denk aan een goede service naar en bejegening van mensen met een beperking. Hiervoor vragen we aandacht bij selectie en training van medewerkers door een concessiehouder. Ook zien wij een rol voor de concessiehouder om te zorgen voor duidelijke en begrijpelijke informatie voorafgaand en tijdens een reis. U geeft aan dat u vervoerders uitdaagt om voorstellen te doen. We zouden graag de vervoerders aan de voorkant ideeën mee willen geven voor goede voorstellen rond inclusie. We stellen voor dit te doen in nauw overleg met de groep ervaringsdeskundigen met wie gemeente Amersfoort in haar Agenda Amersfoort Toegankelijkheid samenwerkt. Ook binnen het ROCOV is deze ervaring aanwezig.
We staan open voor uw ideeën over het sociaal inclusief maken van het openbaar vervoer. Deze mag u met ons delen.
34 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
90
Gemeente Amersfoort
Duurzaamheid
Uw doelstelling is om 100 % Zero Emissie in 2028 te behalen. We waarderen uw ambitie hierin, Zero Emissie is voor onze stad belangrijk vanwege een betere luchtkwaliteit en gezondere leefomgeving. U zet in de Nota van Uitgangspunten vooral in op elektrisch vervoer. Graag zouden we zien dat u daarnaast meer inzet op het toepassen van waterstof als energiedrager. Dit past ook helemaal in het Waterstofconvenant, dat provincie Utrecht en gemeente Amersfoort met andere partijen op 23 april 2021 tekenden. Eén van de doelen uit dit convenant is dat partijen zich inspannen om 2 tot 5 waterstof(touring)bussen te hebben rijden. Om dit voor elkaar te krijgen willen we graag dat u waterstof voorschrijft bij een aantal bussen of tijdens de beoordeling bonuspunten geeft voor biedingen waarin waterstof een rol speelt. Graag benadrukken we dat we verwachten dat het eerste Amersfoortse waterstofstation medio 2022 operationeel is.
We schrijven als provincie geen aandrijftechniek en energiedrager voor. De provincie doet onderzoek naar de omvang en de locaties van de energievraag als voorbereiding op de aanbesteding. Het stimuleren van waterstof als energiedrager is geen specifiek doel van deze concessieverlening en geen doel van het OV. We maken het uiteraard niet onmogelijk maar laten de invulling aan de concessiehouders. Het heeft onze voorkeur dat zij gebruikmaken van regionaal en duurzaam opgewekte energie. Zoals u aangeeft heeft de provincie Utrecht de inzet van waterstof voor busvervoer (inclusief touringcars) vastgelegd in het Convenant waterstof in mobiliteit Provincie Utrecht. Inzet voor busvervoer betekent niet automatisch dat dit materieel voor openbaar vervoer betreft.
91
Gemeente Amersfoort
MaaS
Hoewel we erkennen dat deelmobiliteit geen deel uitmaakt van de aanbesteding, willen we graag wel meer ambitie op dit onderwerp. In het ontwerp OV-netwerkperspectief wordt het onderwerp maar kort genoemd, terwijl we deelmobiliteit en MaaS als 1 van de oplossingen zien in de wijken voor de first en last mile en het bereikbaar houden van de groeiende stad. Graag zien we dat de concessiehouder op het gebied van deelmobiliteit dan ook een rol pakt: we willen dat een vervoerder de diensten z ó inzet dat OV en deelmobiliteit elkaar versterken. Zo willen we dat de vervoerder meewerkt aan pilots, met haar diensten, reisinformatie en data aansluit bij Mobility as a Service (MaaS) en bijbehorende apps en actief samenwerkt met deelmobiliteitsaanbieders. We willen graag met u in gesprek over MaaS en onze stad. We zijn al plannen aan het maken om dit in onze stad uit te rollen en een vroegtijdig overleg (voordat u het Programma van Eisen gaat maken) helpt ons daarbij.
MaaS is een middel om reizigers het beste reisaanbod te bieden. Deelmobiliteit is een vervoermiddel dat een rol kan spelen in het vooren natransport. In de documenten gaan wij dieper in op de rol van de concessiehouders in MaaS. Als provincie zetten we ons in om een eerlijke markt van reismogelijkheden te bieden waar het openbaar vervoer een onderdeel van is. Buiten het exclusieve vervoerrecht zetten we in op een level-playing field voor MaaS-dienstverleners (plannen, boeken, reizen). We gaan graag met u in gesprek om dit mee te nemen in het PvE.
92
Gemeente Amersfoort
Halte
Daarnaast willen we graag met u verkennen welke rol het OV in kan nemen om de first en last mile te bedienen. Denk daarbij aan stadsrandparkeren en/of multimodale hubs en het van daaruit via HOV/BRT faciliteren van snelle en frequente verbindingen met het centrum, de stations, economische kerngebieden en scholenconcentraties.
We gaan graag met u in gesprek om dit mee te nemen in de regionale uitvoeringsagenda. Daar werken we de regionale netwerkopgaven verder uit.
93
Gemeente Amersfoort
Grensoverschrijdend
We vragen aandacht voor de grenzen tussen beide concessies en de grenzen met andere concessies. We willen graag dat buslijnen vanuit andere concessies probleemloos naar station Amersfoort Centraal kunnen doorrijden. Afgelopen periode bleek via gedaalde reizigersaantallen bijvoorbeeld dat een extra overstap op station Amersfoort Vathorst het OV uit een andere concessie voor de reiziger onaantrekkelijk maakt. We willen dat u dit hier op een andere manier organiseert.
We zullen nadrukkelijker aandacht hebben voor provinciegrensoverschrijdende lijnen en zoeken naar een netwerk dat het best aansluit bij de wensen van de reiziger.
35 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
94
Gemeente Amersfoort
Leefbaarheid
In de Nota van Uitgangspunten geeft u terecht veel aandacht aan circulariteit. Graag willen wij ook aandacht vragen voor leefbaarheid. We maken ons zorgen over het steeds grotere gewicht van (accu)bussen. Zwaardere bussen vormen een toenemend probleem in onze stad, qua overlast voor omwonenden in verband met trillingen bij drempels en bij bruggen. Wat ons betreft is het gewicht van de bussen een aandachtspunt voor het nog op te stellen Programma van Eisen.
In de definitieve Nota van Uitgangspunten hebben wij oog voor hinder en veiligheid. De zwaardere bussen zijn een gevolg van de accupakketten en daarmee een gevolg van de wens van Zero Emissie indien de concessiehouder kiest voor elektrisch rijden. We verwachten dat de ontwikkelingen de komende jaren verder gaan en de bussen wellicht lichter worden. Uw opmerking illustreert ook het dilemma van verbinden en ontsluiten waarin we moeten constateren dat niet alle infrastructuur geschikt is voor het OV.
95
Gemeente Amersfoort
Bedrijventerrein
Graag vragen we speciaal uw aandacht voor de ontsluiting van bedrijventerreinen. Uw inzet op snellere en hoogfrequentere lijnen zal zorgen voor meer forenzen in de bus. Ook het OV naar de werklocaties in onze stad mag daarom verbeterd worden. Concreet denken we bijvoorbeeld aan De Hoef en aan De Wieken Vinkenhoef. Op de transformatielocatie Hoefkwartier realiseren we daarnaast meer dan 2.500 woningen.
Het realiseren van goed werkend openbaar vervoer op bedrijventerreinen is uitdagend gezien de sterk verspitste verplaatsingen. We juichen toe dat u de vervoervraag probeert te balanceren door op bestemmingslocaties (werklocaties) ook herkomstverplaatsingen te realiseren. In het kader van de regionale uitvoeringsagenda gaan we graag met u in gesprek over transformatielocatie De Hoef.
96
Gemeente Amersfoort
Flexibele wendbare concessies
Een wendbare concessie van 10 jaar is het uitgangspunt. U wil herijkingspunten inbouwen. Dat vinden we een mooi uitgangspunt. Echter geeft u aan dat er na 3 jaar besloten kan worden tot een verlenging van 5 jaar. Dat lijkt ons te vroeg. We hebben gezien dat COVID-19 vroeg om juist een extra flexibiliteit aan het einde van de looptijd.
De wet schrijft ons voor dat we, indien we gebruik willen maken van de extra 5 jaar, dit aan het begin van de concessie moeten doen. Er is een relatie met investeringen die moeten kunnen renderen. Dit besluit uitstellen tot een later moment is dus niet mogelijk.
97
Gemeente Amersfoort
Alternatief
Gemeente Amersfoort verkent de mogelijkheden om, ondanks de groei van het aantal inwoners en het toenemen van de mobiliteitsbehoefte per hoofd van de bevolking, de stad bereikbaar te houden. Daarin zien we een grote rol weggelegd voor het OV om zo de automobiliteit te beperken. Daarnaast worden mogelijk ingrepen gedaan in de verkeersstructuur van de stad om het verkeer anders te geleiden. Parallel daaraan denken we na over het verlagen van de maximumsnelheid van diverse wegen van 50 km/u naar 30 km/u. De concessie dient flexibel genoeg te zijn om hierop in te kunnen spelen.
We gaan graag met u in gesprek bij de uitwerking van de regionale uitvoeringsagenda. We zijn van mening dat de wegbeheerder een grote rol heeft in het bevorderen van de doorstroming van het openbaar vervoer. Daarnaast kan flexibiliteit ook betekenen dat het verlagen van de snelheid op wegvakken leidt tot de vragen of OV nog wel welkom is op die wegvakken en of het bedieningsniveau gehandhaafd kan blijven. Het verhogen van de reistijd heeft ook consequenties voor de aantrekkelijkheid van het OV en de kosten ervan. Als het OV onvoldoende aantrekkelijk is kan het ook niet bijdragen aan uw beleidsdoelstellingen om automobiliteit te beperken.
98
Gemeente Amersfoort
Concessie
Als grootste stad in de concessie Utrecht-Buiten benadrukken we graag dat we met u en een nieuwe vervoerder samen willen optrekken om het OV in Regio Amersfoort naar een hoger plan te tillen. We waarderen onze prettige samenwerking en die behouden we graag. We spreken daarom vanaf nu liever over de concessie 'Regio Amersfoort' dan over de concessie Utrecht-Buiten.
We gaan graag met u in gesprek over de invulling van de regionale uitvoeringsagenda om met de prettige samenwerking ook tot een gedragen uitvoering te komen. De naamstelling van de concessie moet spreken voor de gehele concessie waar ook het Groene Hart, de Utrechtse Heuvelrug en de Foodvalley deel van uit maken. Na afwegingen waren we van mening dat de term Utrecht-Buiten als onderdeel van de provincie Utrecht de mooie omgeving en de mooie stad Amersfoort prima vertegenwoordigd. Hoewel we uw suggestie voor de naam begrijpen doet de naam 'regio Amersfoort' ons inziens onvoldoende recht aan het gebied aan de westkant van de provincie.
36 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
99
Gemeente Utrecht
AOV
Opmerking: OV Vangnet is ten onrechte buiten de concessie gelaten. Voorstel: Eén concessie voor het reguliere, aanvullende OV (AOV) en doelgroepenvervoer (OV vangnet). Argumentatie: De gemeente Utrecht pleit voor een toegankelijk en samenhangend vervoersysteem, wat wij verbeelden met de ‘vervoerpiramide’. Wij zien voordelen in 1 concessie waarbij de concessienemer verantwoordelijk is voor de gehele vervoerpiramide. Niet alleen bij de start van de concessie maar ook gedurende de lange doorlooptijd van de nieuwe concessie tot 2035. Er is een risico dat de in de Nota van Uitgangspunten gehanteerde opdeling in de praktijk kwaliteitsverlies tot gevolg kan hebben, omdat de nieuwe concessienemer niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor (een deel van) het AOV. Bij 2 concessies ontstaat ons inziens het risico dat zowel de concessienemer van het reguliere openbaar vervoer, als de concessienemer van het AOV zich niet verantwoordelijk voelt voor een specifieke groep reizigers en dat deze tussen wal en schip belanden. Het voordeel van het opnemen in 1 concessie is dat er sprake is van een integraal OV systeem, zowel voor de drukke lijnen, maar ook voor het gehele systeem van de piramide.
We zijn het deels met u eens. Als de essentie van uw opmerking zien wij een goede afstemming tussen OV/AOV en doelgroepen vervoer. De noodzaak (meer dan een wens) van deze afstemming ondersteunen wij volledig. De afgelopen jaren is, met de gemeenten, een traject in gang gezet om de verantwoordelijkheid van het doelgroepenvervoer weer bij de gemeenten te leggen. In het Programma Vernieuwing Doelgroepenvervoer en AOV experimenteren we met kansen en oplossingen voor het raakvlak tussen OV en doelgroepenvervoer. Het samenvoegen van alles in 1 concessie is niet de beweging die we met de gemeenten hebben ingezet. Bovendien is alles samenvoegen geen garantie voor een optimale afstemming. De grote omvang en de verschillende karakteristieken van beide vormen van vervoer vergen een andere aanpak. De essentie voor ons is de afstemming en daar hebben we de Nota van Uitgangspunten op aangepast. Tegelijkertijd hebben we in de Nota van Uitgangspunten de mogelijkheid opgenomen om de regie op het OV vangnet op een later moment in de concessie op te nemen. Mocht in de loop van de jaren blijken dat dit een goede ontwikkeling is, dan is dat nog mogelijk.
100
Gemeente Utrecht
Toegankelijkheid
In de basis van de vervoerpiramide leveren snelle, frequente, korte verbindingen tussen hoofdbestemmingen in de stad veel voordeel op voor een grote groep reizigers. De basis van de piramide moet voor iedereen toegankelijk zijn, zodat ook reizigers met een rolstoel of met een verstandelijke beperking gebruik kunnen maken van de bus uit deze basisvoorziening. Voor sommige reizigers is vervoer nodig dat dichter bij de woning komt: aanvullend openbaar vervoer (AOV). Ook dit AOV moet toegankelijk zijn voor reizigers met een beperking. Hoe toegankelijker het (aanvullend) openbaar vervoer is, hoe meer mensen hier gebruik van kunnen maken en zo normaal mogelijk mee kunnen doen aan de maatschappij. Het levert mensen vrijheid en zelfstandigheid op. ‘Minder mobiele reizigers’ en ‘grote massa’s reizigers snel vervoeren’ zijn geen tegenstelling van elkaar, maar vormen onderdelen van het toegankelijk en samenhangend vervoersysteem van (A)OV.
Wij zijn het met u eens dat het OV en het AOV zo toegankelijk mogelijk moeten zijn. Hiertoe hebben wij ambities opgenomen en deze worden in het PvE verder uitgewerkt.
101
Gemeente Utrecht
Toegankelijkheid
Reizigers die niet van het (A)OV gebruik kunnen maken missen vrijheid en moeten gebruik maken van het doelgroepenvervoer. Het doelgroepenvervoer is in het samenhangende vervoersysteem de punt van de piramide. De gemeente is (financieel) verantwoordelijk voor het doelgroepenvervoer. Een toegankelijk en samenhangend vervoersysteem is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van provincie en gemeenten. De verschillende onderdelen vormen communicerende vaten.
Zie ook het antwoord op de vorige vragen. We zetten beter in op de afstemming en de rol die de concessiehouders hierin hebben. De ontwikkeling van MaaS helpt ons in die afstemming. Daarvoor is een uitvoering door dezelfde concessiehouder niet per se noodzakelijk.
37 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
102
Gemeente Utrecht
Toegankelijkheid
De provincie en Utrechtse gemeenten leren en innoveren gezamenlijk in het programma ‘Vernieuwing doelgroepenvervoer en AOV’ op de snijvlakken van doelgroepenvervoer, aanvullend openbaar vervoer en toegankelijk openbaar vervoer. We zien de opbrengsten uit dit programma onvoldoende terug in het netwerkperspectief en de uitgangspunten voor de nieuwe OV-concessie. We blijven graag in gesprek met de provincie zodat we stappen kunnen zetten naar een toegankelijk vervoersysteem voor iedereen.
Wij zijn het met u eens, ook wij blijven graag in gesprek. Het Programma Vernieuwing Doelgroepenvervoer en AOV is onderbelicht geweest. In het PvE zal hier bovendien nog een uitwerking op plaatsvinden. De afstemming tussen OV en AOV en doelgroepenvervoer blijft onze aandacht houden. De provincie heeft de intentie om het programma ook na 2023 door te zetten. We hopen dat de gemeenten hierin willen blijven samenwerken want we zien dit als een gezamenlijke opgave.
103
Gemeente Utrecht
Toegankelijkheid
Tot slot heeft de provincie op 7 oktober het stadsakkoord ‘Utrecht voor Iedereen Toegankelijk’ ondertekend. Dit akkoord maakt het logisch dat de provincie in het netwerkperspectief en de uitgangspunten voor de OV-concessie toegankelijkheid beter invult. Daarbij kan onze visie Vervoer voor Iedereen, die we in afstemming met u hebben opgesteld, als vertrekpunt worden gehanteerd.
We nemen kennis van deze suggestie en zullen deze betrekken bij de verdere uitwerking in het PvE en gedurende de concessie.
104
Gemeente Utrecht
MaaS
Ook MaaS wordt helaas buiten de concessie gelaten. Voorstel: Neem in de Nota van Uitgangspunten meer ambities en uitgangspunten op ten aanzien van MaaS. Toelichting: De concessienemer moet volgens de Nota van Uitgangspunten ‘MaaS-waardig’ zijn. We begrijpen uit uw toelichting dat hier landelijke eisen over zijn afgesproken en dat deze per 1 januari 2022 gelden voor nieuwe en lopende concessies. We hebben kennis genomen van de 8 eisen die ingaan op verkoop en betaling van vervoerbewijzen, koppeling van software en klachtenprocedures. In onze ogen is dit een te beperkt aantal eisen om klaar te zijn voor de toekomst, zeker gelet op de doorlooptijd van de concessie. Ook voor MaaS geldt dat ontwikkelingen snel gaan, doordat onder andere innovaties bij marktpartijen en de concessie lange doorlooptijden kennen (tot 2035). We zien een ontwikkeling in mobiliteit, waarbij mensen niet langer betalen voor het bezit van vervoermiddelen, maar voor het gebruik ervan. Openbaar vervoer is ons inziens een onmisbare schakel in de multimodale reis en onderdeel van het integrale mobiliteitssysteem met MaaS. De nieuwe concessienemer dient ons inziens uitgedaagd te worden ook daadwerkelijk onderdeel te willen zijn van dit systeem en het systeem te helpen versterken. Ook als dit de eigen businesscase beperkt.
We zijn het met u eens dat het openbaar vervoer een onmisbare schakel is in de multimodale reis. Wij willen de vervoerder niet uitdagen, maar zelfs verplichten te zorgen voor het goed functioneren van het online plannen, boeken en betalen van reizen. Het realiseren van digitale diensten is overigens niet een taak die we exclusief bij de concessiehouders kunnen leggen. De essentie van MaaS is juist dat er een marktwerking gaat ontstaan waarbij meer partijen vervoerbewijzen kunnen verkopen. We hebben de Nota van Uitgangspunten op dit onderdeel aangepast.
105
Gemeente Utrecht
Halte
Een soortgelijke constatering hebben we ook voor het onderdeel over de (regionale) hubs. We vragen aandacht voor de integraliteit van het systeem (parkeren, overstap en MaaS). We stimuleren reizigers die een deel van hun reis met de auto maken om voor het deel in de stad te lopen, te fietsen of gebruik te maken van OV en deelmobiliteit. Dit doen we door aan de rand van de stad en in de regio aantrekkelijke overstappunten te realiseren. Deze overstap op fiets of OV vergemakkelijken we door goede informatie over de mogelijkheden, abonnementen (geïntegreerde tarieven) en knooppuntvoorzieningen. Dit vraagt een actieve rol van de concessienemer om haar aanbod in het bredere mobiliteitssysteem te integreren.
De aanpak van overstappunten is een integrale opgave die niet primair bij de nieuwe vervoerders gelegd kan worden. Het vraagt de inzet van wegbeheerders en de provincie vanuit het Programma Multimodale Knooppunten. Het vraagt van alle ketenpartners dat zij hun data over voorzieningen en modaliteiten aanbieden volgens datastandaarden, waar DOVA een belangrijke partij in is. Van de concessiehouders vragen we om hier maximaal aan bij te dragen als het mobiliteitsaanspreekpunt in de regio.
38 | NOTA VAN BEANTWOORDING
INDIENERS
ONDERWERP
INGEDIENDE REACTIE
REACTIE EN EVENTUELE AANPASSING
106
Gemeente Utrecht
Tarieven
Tariefintegratie tussen regionaal OV en treinvervoer ontbreekt in de Nota van Uitgangspunten. Voorstel: in de Nota van Uitgangspunten voldoende ruimte inbouwen om te blijven experimenteren met tariefintegratie. Toelichting: Trein en regionaalvervoer vormen samen de ruggengraat van het OV in onze regio. We hebben goede ervaring met het gemaksabonnement van U-OV. Binnen dit abonnement wordt zowel reizen per trein, tram als bus in de regio aangeboden. We zien graag dat dit blijft bestaan in de nieuwe concessie of wordt vervangen door andere vormen van regionale tariefintegratie. Dit kan bijdragen aan het tegengaan van vervoerarmoede en het aantrekkelijker maken van het OV als geheel in de Metroloopregio Utrecht.
Wij zijn het met u eens dat tariefintegratie wenselijk is. Op dit moment werkt de concessiehouder binnen het Utrechts tarievenkader. De concessiehouder heeft daarin de vrijheid om voorstellen te doen waarover de provincie beslist. Bij een herziening van het Utrechts tarievenkader nemen wij uw suggestie mee. Wij hebben ook de wens voor een landelijk tarievenkader om problemen op grensgebieden of tussen verschillende vervoerders te voorkomen.
107
Gemeente Utrecht
Tram
Keuze bus en lightrail (‘kunnen” en “moeten”): In het OV-netwerkperspectief is hierover het volgende opgenomen: ‘Naast de bestaande studieprojecten in Utrecht, Nieuwegein en Zeist, gaan we vooralsnog niet uit van meer kansen voor lightrail. Op verbindingen onder het kantelpunt van 25.000-30.000 reizigers willen wij eerst de mogelijkheden van de bus benutten’. Onze ambitie om vanaf het kantelpunt “kunnen” (15.000) lightrail nadrukkelijk in beeld te houden. Een gezonde exploitatie is natuurlijk essentieel, maar de afweging tussen bus en lightrail gaat verder dan alleen een cijfermatige onderbouwing. In welke mate is lightrail van belang voor de mobiliteitstransitie, welke flankerende maatregelen zijn te rechtvaardigen bij de komst van lightrail, in hoeverre kan lightrail een katalysator zijn voor gebiedsontwikkeling en wat betekent lightrail voor de regio? De antwoorden op deze vragen moeten we ook betrekken in de afweging, waarbij we gezamenlijk aan de lat staan om die vragen te beantwoorden. Voorstel: we stellen voor om in het Netwerkperspectief het dilemma tussen “kunnen” en “moeten” beter voor het voetlicht te brengen, door een afweging te maken die verder gaat dan alleen een cijfermatige onderbouwing, namelijk door ook de condities in beeld te brengen wanneer lightrail (op termijn) een perspectief kan zijn en deze bij de afweging te betrekken.