240116 Ruimtelijke onderbouwing (147378) (1.0).pdf
Tekst van het document
Geomorfologische Kaart 1:50.000 (Afbeelding 3)
•
Digitaal hoogtemodel, Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) (Afbeelding 4)
•
Bodemkaart 1:50.000 (Afbeelding 5)
•
Relevante achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst)
Voor de geologische beschrijving is gebruik gemaakt van de Lithostratigrafische Indeling van de Ondiepe Ondergrond.5 Zie voor een overzicht van de geologische en archeologische perioden bijlage 1.
In de op een na laatste ijstijd werden de stuwwallen van de Utrechtse Heuvelrug gevormd. Het landijs schoof de Gelderse vallei in richting het zuiden. Het ijs drukte bodemlagen weg en duwde materiaal voor zich uit. Hierdoor werden de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe gevormd. De randen van de afzettingen bestaan uit keileem: een mengsel van klei en door het ijs meegevoerde keien. In het midden van de Vallei liggen de keileemlagen op een diepte van enkele tientallen meters, op de grens van de Vallei en de stuwwallen ligt keileem hier en daar aan de oppervlakte. Na de ijstijd, toen het landijs smolt, werd de Gelderse Vallei grotendeels opgevuld met smeltwaterafzettingen. Het klimaat in deze periode was te vergelijken met dat van tegenwoordig. In de ijstijd had de zeespiegel ruim honderd meter lager gelegen, door het warmere klimaat steeg die sterk en de zee drong het gebied van de Vallei binnen waarbij zand- en kleilagen werden afgezet.6
In de laatste ijstijd bereikte het landijs ons land niet. Er heeste een pollklimaat en plantengroei was nauwelijks mogelijk. Smeltwaterbeken sneden zich in de bevroren ondergrond, waardoor er kleinere en grote smeltwaterdalen ontstonden. Het grootste dal gevormd door smeltwater ligt tussen Otterlo en Barneveld. Tijdens deze ijstijd werd ook dekzand afgezet. Dit dekzand is een fijn zand, dat door de wind werd afgezet. De afzetting is niet overal van gelijke dikte: op sommige plaatsen hebben zich ruggen gevormd, op ander plekken zijn er vrij vlakke dekzandlaagten.7
5
De Mulder et al. 2003 en via www.dinoloket.nl: Dinoloket, Standaarden, Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond.
6
Berendsen 2004 174.
7
Ibidem 176, 185, 192.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
11 van 30