Document · PDF

Rapportage duurzaam evenwicht in het sociaal domein 2021 3e kwartaal

Commissievergadering Sociaal 18 oktober 2021, gemeente LeudalBij agendapunt: Duurzaam evenwicht sociaal domein10.257 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

DUURZAAM EVENWICHT IN HET SOCIAAL DOMEIN 3e Voortgangsrapportage

september 2021

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 3 A.

Voortgang maatregelen ................................................................................................................ 4 a1. 0-meting Toegang Jeugd en a2. 0-meting Toegang Wmo ...................................................... 5 b1. Woningaanpassingen .............................................................................................................. 6 b2. Vestiging nieuwe aanbieders .................................................................................................. 6 b3. Samenhang Jeugdhulp en Passend Onderwijs ........................................................................ 6 b4. Praktijkondersteuners huisarts (Poh) ..................................................................................... 7 b5. Lokale behandelteams ............................................................................................................ 8 b6. Inzetten eigen jobcoach .......................................................................................................... 8 b7. Brede inzet medewerker WSP ................................................................................................ 8 b8. Inzetten arbeidsgerichte dienstverlening ............................................................................... 8 c1.

Verwervingsstrategie............................................................................................................... 8 Overige relevante ontwikkelingen .............................................................................................. 11

Kerncijfers ................................................................................................................................... 12 1. Kerncijfers Wmo .................................................................................................................... 12 2. Kerncijfers Jeugdhulp ............................................................................................................. 14 3. Kerncijfers Participatie ........................................................................................................... 18

Financiële vertaling ..................................................................................................................... 20 Prognose 2021 ............................................................................................................................ 20 Taakstelling 2021 ........................................................................................................................ 21

Risico’s en beheersmaatregelen ................................................................................................. 23

Conclusies.................................................................................................................................... 24

Bijlage 1. Overall Planning 2020-2023................................................................................................... 26 Bijlage 2. Maatregelen (projectbladen)................................................................................................. 27

Inleiding De gemeenteraad heeft, tegelijkertijd met de vaststelling van de programmabegroting 2021-2024, het plan van aanpak ‘Duurzaam evenwicht in het sociaal domein’ vastgesteld. Op basis van dit plan is in de begroting 2021-2024 een financiële opgave voor het integrale sociaal domein opgenomen van € 688.805 in 2021, € 2.094.767 in 2022 oplopend tot structureel € 3.142.022 vanaf 2023. In het plan zijn besparingsmaatregelen opgenomen. Ook is in het kader van het plan van aanpak aangegeven dat de gemeenteraad (Commissie Sociaal) vanaf 2021 per kwartaal wordt geïnformeerd over de voortgang. Op 1 maart 2021 heeft in dit kader de eerste presentatie van de voortgang van het plan van aanpak Duurzaam financieel evenwicht sociaal domein plaatsgevonden. De tweede rapportage is gepresenteerd aan de Commissie Sociaal op 28 juni 2021. Nu ligt de derde rapportage voor die op 11 oktober 2021 uitvoerig besproken wordt in de raadswerkgroep Sociaal Domein en geagendeerd wordt voor de Commissie Sociaal op 18 oktober 2021. De voortgangsrapportage bestaat uit de volgende onderdelen: A. Voortgang van de besparingsmaatregelen uit het plan van aanpak Duurzaam evenwicht in het sociaal domein; B. Kerncijfers Wmo, Jeugdhulp en Participatie; C. Financiele vertaling; D. Risico en beheersmaatregelen en E. Conclusie.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

A. Voortgang maatregelen Alle maatregelen zijn erop gericht om de transformatie in het sociaal domein te realiseren zoals is beschreven in het Regionaal Beleidsplan Sociaal domein 2020-2023 (zie kader) en het daarvan afgeleide Regionaal Uitvoeringsplan sociaal domein. Visie sociaal domein Samen aan de slag met talent: iedereen telt mee, doet mee en draagt bij naar eigen vermogen. Het vitaal houden van onze samenleving is cruciaal voor het bouwen aan een solide toekomst voor onze inwoners. Het sociaal domein ondergaat een grote verandering: van een verzorgingsstaat (voor iemand zorgen) naar een samenleving waarin mensen mee kunnen doen (zelf- en samenredzaamheid). Deze samenleving is erop gericht zoveel mogelijk de eigen mogelijkheden van inwoners en hun gemeenschap te benutten en te bevorderen. We streven naar een situatie waarin de samenleving als geheel en mensen individueel keuzes maken die bijdragen aan hun gelukkig, gezond, veilig en participerend bestaan. Hiervoor is een gemeenschap die een stevig sociaal fundament biedt cruciaal. Dit betekent dat inwoners naar elkaar omkijken en dat mensen terug kunnen vallen op een eigen netwerk of professionele ondersteuning. Dit vraagt zelfredzame inwoners die zelf en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leven en de regie nemen om eventuele problemen zelf op te lossen.

De overheid is erop gericht om (vanuit vertrouwen) inwoners daartoe in staat te stellen. Het is realiteit dat niet iedereen op elk moment in staat is zelfredzaam te zijn, gebruik te maken van zijn eigen mogelijkheden en om hulp te vragen als dat nodig is. Dit betekent dat we actief kwetsbare inwoners benaderen en ondersteunen. De inwoner kan erop vertrouwen dat de gemeente voorziet in deze ondersteuning. Bij ondersteuningsvragen is het perspectief en het talent van de inwoner, en ook van maatschappelijke organisaties het uitgangspunt. De maatregelen uit het plan van aanpak Duurzaam evenwicht in het sociaal domein zijn uitgewerkt in beknopte projectbladen: korte beschrijvingen van activiteiten die moeten worden genomen om de beoogde bijdrage aan de financiële opgave te kunnen leveren. Deze maatregelen zijn geclusterd in een drietal categorieën: a. Toegang: Toegang Wmo en Toegang Jeugd (CJG); b. Maatwerkvoorzieningen; c. Verwervingsstrategie. In de onderstaande tabel zijn de maatregelen opgenomen met de verwachte financiële opbrengst per maatregel bij de vaststelling van het plan van aanpak Duurzaam evenwicht sociaal domein. Nr

Maatregel

Opbrengst (€ 1.000)

a1.

0-meting Toegang Jeugd

€ 130.000

€ 180.000

a2.

0-meting Toegang Wmo

€ 140.000

€ 190.000

b1.

0-meting woningaanpassingen

€ 100.000

€ 150.000

b2.

Zero Tolerance vestiging nieuwe aanbieders

b3.

Samenwerking jeugdhulp-onderwijs

€ 50.000

b4.

Praktijkondersteuners huisarts (POH)

€ 90.000

€ 110.000

b5.

Lokale behandelteams

€ 60.000

b6.

Inzetten ‘eigen’ jobcoach

€ 50.000

€ 96.000

b7.

Brede inzet medewerker WSP

€ 50.000

€ 96.000

b8.

Inzetten arbeidsgerichte dienstverlening

€ 20.000

c1.

Verwervingsstrategie

2021

Totaal

€ 690.000

2022

2023

2024

€ 45.600

€ 1.180.000

€ 2.225.000

€ 2.097.600

€ 3.142.600

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

In bijlage 2 van deze voortgangsrapportage zijn alle projectbladen opgenomen. Van iedere maatregel is de status tot en met 1 september 2021 bijgewerkt. In deze paragraaf geven wij, voor de maatregelen waarvoor dat noodzakelijk en relevant is, een nadere duiding van de voortgang.

a1. 0-meting Toegang Jeugd en a2. 0-meting Toegang Wmo De rapportages van de 0-metingen zijn gepresenteerd en besproken. Verschillende aanbevelingen zijn meteen opgepakt en vertaald in concrete acties of maatregelen (bijvoorbeeld op het gebied van woningaanpassingen). Voor het uitwerken en implementeren van de overige aanbevelingen is een activiteitenplan opgesteld en de uitvoering hiervan wordt maandelijks gemonitord in het kernteam sociaal domein. De belangrijkste elementen van het activiteitenplan worden kort toegelicht. Activiteitenplan op basis van de 0-meting Wmo 1. Het streven is om de kwaliteitscontrole Wmo onder te brengen in het takenpakket van de nieuwe kwaliteitsmedewerker die vanaf eind 2021 van start zal gaan voor o.a. de Wmo. 2. De aanpassing van het beleid (Verordening en beleidsregels) ten aanzien van de wijze waarop aard, omvang en duur van de maatwerkvoorzieningen conform regelgeving van Leudal worden gemotiveerd, is voorzien voor het vierde kwartaal van 2021. Er zal onderzoek verricht worden naar de eventuele mogelijkheden tot aanpassing, aanscherping van ons huidig beleid, denk met name aan bijvoorbeeld het huidig beleid van de woningaanpassingen en de hbh. 3. Ten aanzien van de aanbeveling van 1 plan per gezin en 1 regisseur is een concept uitvoeringsplan opgesteld dat wordt besproken in de betreffende regionale werkgroep. 4.

Er vindt een doorontwikkeling plaats met betrekking tot het in kaart brengen van basis-en algemene voorzieningen binnen de gemeente. In het tweede kwartaal van 2021 is er een werkgroep gestart met betrekking tot dit onderwerp. Activiteitenplan op basis van de 0-meting Jeugd Het CJG-ML heeft de afgelopen periode extra ingezet op het monitoren en het sturen op de werkprocessen. Belangrijke thema’s hierin zijn: - tijdigheid van de aanvraag; - het verhelderen van de hulpvraag van de jeugdigen en het gezin op alle leefgebieden en het vastleggen daarvan; - het inzetten van de eigen mogelijkheden en die van het netwerk; - het verkennen en benutten van de voorliggende voorzieningen; - het actief uitvoeren en actualiseren van het plan 1Gezin1Plan1Regisseur; - het vastleggen van de onderbouwing van de in te zetten hulpverlening en - het vastleggen van de resultaten en monitoren van de resultaten van de hulpverlening. Het monitoren en sturen op werkprocessen blijft een continue proces waar steeds verbeteringen in worden doorgevoerd.

De gemeente heeft de afgelopen periode vooral inzet gepleegd op het creëren van de randvoorwaarden: - het organiseren van het knooppuntoverleg; - het aanpassen van de Nadere Regels Jeugdhulp per 1 september 2021: o regels voor PGB; o criteria voor ondersteuning in de scholen, vaktherapie, logeren en vervoer; o richtlijnen voor bovengebruikelijke zorg en voor normtijden van activiteiten waarmee de inzet van de hulpverlening kan worden bepaald. Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Het inzetten van Mijn buurtje (inclusief sociale kaart). Besluitvorming voor de aanschaf wordt voorbereid.

Met betrekking tot aandacht voor de veiligheidsrisico’s, wordt de visie gefaseerde ketenzorg “Eerst samenwerken aan Veiligheid en dan aan risicogestuurde zorg” gevolgd. Deze visie is uitgewerkt in een kwaliteitskader. Om te toetsen in hoeverre we in Leudal voldoen aan dit kader, wordt in 2021 een zelfscan uitgevoerd. De zelfscan heeft met het AMW en CJG plaatsgevonden. De zelfscan moet nog ingepland worden voor het lokale team Leudal. E.e.a. loopt vertraging op doordat de functie van regionaal projectleider Geweld Hoort Nergens Thuis bij de gemeente Venlo tijdelijk niet is ingevuld. Geconcludeerd wordt dat de verwachte beoogde financiële besparingen voor 2021 haalbaar zijn. Aan het einde van 2021 c.q. in het begin van 2022 wordt wederom een 0 (+1)-meting uitgevoerd voor de Toegang Wmo en de Toegang Jeugd om te kijken of de voortgang op de verbeterpunten is gerealiseerd.

b1. Woningaanpassingen De aanbeveling die in dit kader is gedaan bij de 0-meting van de Toegang Wmo is meteen opgepakt en geïmplementeerd.

b2. Vestiging nieuwe aanbieders We zien aanvragen voor uitbreiding van het zorgaanbod in Leudal (Jeugd en Wmo inclusief verblijfsvoorzieningen). Aangezien we al te maken hebben met een overschot aan voorzieningen zullen we hierop, binnen onze wettelijke mogelijkheden, een ontmoedigingsbeleid voeren indien er niet sprake is van een aantoonbare lacune in het zorglandschap die met deze voorziening wordt ingevuld. Het bekende principe ‘aanbod creëert vraag’ heeft geleid tot een meer dan evenredig beslag op budgetten van de begroting van Leudal. Deze maatregel is in uitvoering.

b3. Samenhang Jeugdhulp en Passend Onderwijs De samenhang Jeugdhulp en Passend Onderwijs heeft naar aanleiding van een onderzoek in 2018 van het NJI naar de zorgkosten in Midden- Limburg West en de aanbevelingen van de Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein een prominente plek gekregen in het Beleidsplan Sociaal Domein Midden- Limburg West. Het beleidsplan is vertaald in uitvoeringsplannen per thema. In het uitvoeringsplan Versterking Jeugd & Volwassenen zijn onder andere de volgende activiteiten opgenomen die betrekking hebben op de samenhang Jeugdhulp en Passend Onderwijs: 1. Gezamenlijke visie en ambitie 2. Ondersteuning in scholen en kinderopvang 3. Verblijf van jeugdigen in vervangende dagbesteding onder onderwijstijd Ad. 1. Gezamenlijke visie en ambitie Het is van belang dat gemeentebesturen en schoolbesturen in Midden-Limburg een gezamenlijke visie ontwikkelen op ondersteuning van jeugdigen en hun gezin bij het opvoeden, ontwikkeling en leren. Hierbij horen heldere afspraken over de gezamenlijke ambities en wat ambities concreet betekenen voor alle lagen van de organisaties. De eerste gesprekken over de gezamenlijke visie (met uitgangspunten) hebben plaatsgevonden. Er is een conceptvisie opgesteld en voor het einde van dit jaar is een proces uitgezet voor de vaststelling van de visie.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Ad. 2. Ondersteuning in scholen en kinderopvang In de Nadere regels Jeugdhulp zijn met ingang van het schooljaar 2020-2021 criteria voor begeleiding in de scholen en kinderopvang en vervangende dagbesteding onder schooltijd vastgesteld. De scholen/kinderopvang en aanbieders zijn geïnformeerd over de wijzigingen en de toegang (CJG-ML) werkt met deze criteria. Op dit moment worden de criteria met de scholen en het CJG-ML geëvalueerd. Voor enkele scholen in Midden-Limburg met meerdere jeugdigen met een indicatie voor tijdelijke begeleiding in de school lijkt een individueel aanbod niet passend. Ook lijkt het aanbod niet passend voor een bepaalde groep jeugdigen die niet tijdelijk maar structureel ondersteuning nodig hebben (denk aan jeugdigen met het syndroom van Down). In het eerste kwartaal van 2022 is de evaluatie gereed. Ad 3. Verblijf van jeugdigen in vervangende dagbesteding onder onderwijstijd Criteria voor de vervangende dagbesteding onder schooltijd zijn ook opgenomen in de vastgestelde Nadere Regels Jeugdhulp. Daarnaast zijn knooppuntoverleggen (ML-Oost en ML-West) ingericht en opgestart. Leudal valt qua onderwijsregio onder het knooppuntoverleg ML-Oost. Op 18 maart 2021 is de eerste tussenrapportage van het knooppuntoverleg ML-Oost behandeld in het bestuurlijk OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg).

De deelnemers aan de pilot ervaren het als een meerwaarde dat er nu een mogelijkheid is om casuïstiek gezamenlijk door jeugdhulpverlening en onderwijs te bespreken. Gelet op de late start van de pilot en de omstandigheden als gevolg van de coronacrisis is de pilot verlengd tot en met juli 2022. Na afloop van de pilot vindt een eindevaluatie plaats. Convenant behouden leerlingen op basisschool Leudal Het aandeel leerlingen dat onderwijs volgt binnen het speciaal (basis) onderwijs ligt in Leudal flink hoger dan het landelijk gemiddelde en de doelstelling in het ondersteuningsplan passend onderwijs van het Samenwerkingsverband. Het deelnamepercentage van leerlingen in de basisschoolleeftijd, die wonen in Leudal, en die zitten op een reguliere basisscholen bedraagt momenteel 91,8%. De doelstelling in het ondersteuningsplan passend onderwijs 2018-2022 bedraagt 97%. De gemeente Leudal wil met het onderwijs (SPOLT en samenwerkingsverband) een convenant afsluiten om meer leerlingen in het basisonderwijs te behouden, zodat zo thuisnabij mogelijk onderwijs gevolgd kan worden op de reguliere basisscholen en dus in de sociale omgeving van het kind en het gezin. Geconcludeerd wordt dat de verwachte beoogde financiële besparing voor 2021 haalbaar is.

b4. Praktijkondersteuners huisarts (Poh) De geplande verdere uitrol van de Poh stagneert. Er is in twee praktijken gestart en een derde praktijk zou starten in het eerste kwartaal (2021). Echter, huisartsen hebben op diverse plekken signalen afgegeven dat zij aan de verdere uitrol nu geen aandacht kunnen geven vanwege de coronacrisis (vaccinaties). Bovendien heeft één praktijk kenbaar gemaakt te stoppen met de pilot vanwege interne ontwikkelingen. In onderstaande tabel zijn de financiële effecten van de vertraging in de uitrol van de Poh inzichtelijk gemaakt.

Oorspronkelijk taakstelling Actueel besparingspotentieel

2021 90.000 24.840

2022 110.000 49.680

2023 110.000 82.800

2024 110.000 82.800

Opmerking: de vertraging van de uitrol zal geen negatief effect hebben op de integrale taakstelling van 2021. Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

b5. Lokale behandelteams In Midden-Limburg West worden eerste gesprekken gepland voor het inrichten van de monitoring (effect- en resultaatmeting). De eerste bevindingen zijn positief. De behandelteams voelen vanuit hun eigen expertise een grote verantwoordelijkheid om samen goede zorg te leveren. Een belangrijk aandachtspunt in deze pilot is de samenwerking tussen de 7 organisaties met elk hun eigen processen en structuren. Op basis van huidige inzichten wordt de beoogde financiële opbrengst nog steeds haalbaar geacht.

b6. Inzetten eigen jobcoach De vacature voor de jongerencoach/jobcoach is ingevuld en per 1 september 2021. De jongeren die inmiddels zijn gestart, worden na de inwerkperiode overgenomen waardoor externe begeleiding niet meer of minder nodig is. Tevens wordt ingezet op het minder laten instromen van jongeren door intensievere begeleiding tijdens de overgang van school naar werk.

b7. Brede inzet medewerker WSP In 2021 zijn tot en met augustus 2021 14 personen vanuit dit project van een uitkering naar werk begeleid: 2 personen zijn meteen naar werk toe geleid waardoor zij hun aanvraag voor een uitkering niet hoefden door te zetten.

b8. Inzetten arbeidsgerichte dienstverlening Inmiddels zijn in de pilot 6 personen ‘opgepakt’. Twee cliënten starten na de zomer met een proefplaatsing om te komen tot beschut werk. Eén jongere, die normaliter geplaatst zou worden op een plek voor Wmo-dagbesteding, is geplaatst voor beschut werk bij een reguliere werkgever.

c1. Verwervingsstrategie De toekomstige verwervingsstrategie is een essentieel en strategisch instrument voor het leveren van een substantiële bijdrage aan het oplossen van de financiële opgave. Hierbij kan de verwervingsstrategie alleen in onderlinge samenhang worden bezien met de Toegang, bekostiging en stringent contractmanagement. Begin 2020 is in Midden-Limburg West (MLW) een gezamenlijk proces gestart voor de inrichting van de toekomstige verwerving (inkoop) met ingang van 2022. Met ondersteuning van EHDK zijn de gemeenten gekomen tot een verwervingsstrategie sociaal domein. In oktober 2020 heeft een bijeenkomst met raadsleden plaatsgevonden en in november 2020 is de verwervingsstrategie vastgesteld door de colleges van de gemeenten in MLW. De regio MLW heeft in gezamenlijkheid besloten om een Regionaal programmaplan op te stellen om de ambities op het gebied van Wmo en Jeugdhulp te realiseren door een intensievere en meer gestructureerde samenwerking van de gemeenten Nederweert, Weert en Leudal. Aanleiding was dat een aantal belangrijke randvoorwaarden ontbraken om de nieuwe verwerving per 1 januari 2022 in zijn geheel te laten ingaan en een aantal aanbestedingen met een jaar zijn uitgesteld. Op 20 juli 2021 is de gemeenteraad geïnformeerd over het Regionaal programmaplan, de financiële gevolgen én relevante overige ontwikkelingen.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Het Regionaal programmaplan Het Regionaal programmaplan geeft richting aan de volgende zaken: • De samenwerking MLW wordt verzwaard om de samenwerking optimaal vorm te geven. De benodigde structuur, taken en bemensing wordt verder uitgewerkt en vastgelegd in nader te bepalen juridische constructie. Bij de keuze voor een juridische constructie wordt vooralsnog gedacht aan een convenant. De toekomstige wetswijzingen en de Norm voor Opdrachtgeverschap vragen naar verwachting een verregaandere vorm (gemeenschappelijk regeling). Deze ontwikkeling wordt parallel aan de verzwaring van het convenant uitgewerkt. • De schaal MLW is passend, met uitzondering voor de inkooptaken. De koers is om voor de middellange termijn de inkoop sociaal domein bovenregionaal te organiseren. Uitgangspunt daarbij is dat Midden-Limburg MLW verantwoordelijk blijft voor de beleidsontwikkeling, kaders en uitgangspunten voor het sociaal domein maar de uitvoering van de inkoop en het contract- en leveranciersmanagement voor de korte termijn bij een inkooporganisatie wordt belegd. • Op het gebied van ICT en sturingsinformatie is een investering nodig. De samenwerking op het gebied van ICT dient een verdere uitwerking te krijgen. Er wordt voor de middellange termijn een regionale visie ontwikkeld waarop de ICT-infrastructuur en het applicatielandschap gefaseerd geharmoniseerd kan worden.

Dat heeft een positief effect op de kosten, het beheer en de kennisdeling. Ook moet er betere stuur- en managementinformatie gerealiseerd worden. Vooral de noodzakelijke informatie in samenhang duiden zodat tijdig geanticipeerd kan worden, dient doorontwikkeld te worden. Hiervoor wordt een regionaal dashboard ontwikkeld. Financiële gevolgen De koers van het Regionaal Programmaplan komt in grote/belangrijke mate overeen met de koers van ons plan van aanpak Duurzaam evenwicht in het sociaal domein. Belangrijk is op te merken dat daarmee voor een aantal van de conclusies uit het plan van aanpak draagvlak is gekomen in de regio MLW. Aandacht voor de toegang, voor contract- en leveranciersmanagement en voor sturing en monitoring hebben in het Regionaal programmaplan een plek gekregen. Eén van de belangrijkste besparingsmaatregel in het plan van aanpak Duurzaam evenwicht in het sociaal domein om de taakstelling te realiseren is de nieuwe verwerving. Deze maatregel zou in 2022 € 1.180.000 (totale taakstelling € 2.094.767) en in 2023 en volgende jaren € 2.225.000 (totale taakstelling € 3.142.022) moeten opbrengen. De conclusie in het Regionaal Programmaplan is dat de verwachte besparing door de nieuwe verwerving niet meer realistisch is.

Dit gezien de vertraging van de aanbestedingen, de constatering in het Regionaal programmaplan dat de uitgaven in onze gemeente vergelijkbaar zijn met andere gemeenten van vergelijkbare samenstelling en de dat een nieuwe verwerving 1 tot 3% besparing oplevert in de integrale ketenbenadering. Voor 2022 zou dit opgevangen kunnen worden met de extra middelen jeugdhulp die we van het Rijk ontvangen. De gemeenteraad wordt in de vergadering van 28 september 2021 in het kader van de meicirculaire voorgesteld om deze extra middelen (naar verwachting circa 1,8 miljoen) te corrigeren op de taakstelling. De extra middelen worden op deze manier ingezet om de vertraging en daarbij niet behaalde besparing te compenseren. Bij een positief besluit is de gecorrigeerde taakstelling haalbaar.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Op basis van het Regionaal programmaplan is duidelijk dat de taakstelling voor 2023 en verder niet gerealiseerd kan worden voor het onderdeel van de nieuwe verwerving (€ 2.225.000). Het is nog niet in te schatten wat de besparingsopbrengst van de nieuwe aanbestedingen wel zal zijn. Dit wordt in de komende tijd uitgewerkt in de aanbestedingstrajecten. Gezien het ontstane risico is de gemeenteraad geadviseerd om in de risicobeheersmatrix van de begroting een bedrag op te nemen van € 1.112.500 (50% van de taakstelling op het gebied van de nieuwe verwerving) voor 2023 en volgende jaren. Vervolgens zullen we in het voorjaar 2022 duidelijkheid kunnen geven over de haalbaarheid van de taakstelling voor 2023 en volgende jaren. De herijking van de taakstelling komt dan aan de orde in de kadernota 2023. De aangekondigde extra middelen jeugdhulp bedragen voor 2023 1,5 miljoen, 2024 1,4 miljoen, 2025 1,3 miljoen en vervolgens tot en met 2028 € 700.000. Dit is echter het maximale scenario, het Rijk is op veel dossiers nog in onderhandeling om daar bespaareffecten van in te rekenen. We gaan er dus nog van uit dat deze aangekondigde extra middelen jeugdhulp uiteindelijk lager zullen uitvallen. Besluitvorming over de besteding van deze middelen zal plaatsvinden op het moment dat het nieuwe kabinet besluiten heeft genomen over de definitieve bedragen. Stand van zaken aanbestedingen 1.

Jeugd Segment 1: Opname vervangende behandeling en verblijf met behandeling (Noord- en Midden-Limburg) De colleges hebben op basis van een extern advies over de vervolgaanpak, besloten om de inhoudelijke vernieuwing in dit segment centraal te stellen en op basis daarvan de dialoog met de aanbieders voort te zetten. Zo wordt vanuit een gestructureerde aanpak, vanuit de inhoud én relatie, toegewerkt naar een nieuwe verwerving (inkoop of subsidie). Dat betekent dat de ingangsdatum van de nieuwe verwerving voor dit segment is doorgeschoven naar 1 januari 2023. 2. Jeugd Segment 2: Wonen (Midden-Limburg) Het segment Wonen is per 1 januari 2022 gegund. Het segment is onderverdeeld in de volgende percelen: 1. Perceel A Pleegzorg en Gezinshuizen; 2. Perceel B Woon- en Leefgroepen; 3. Perceel C Zelfstandig wonen training en 4. Perceel D Logeren. De komende periode gaan we aan de slag met de implementatie. 3. Jeugd Segment 3: Ambulante hulpverlening en Jeugd Segment 4: Dagbesteding en Dagbehandeling Gekoerst wordt op overeenkomsten voor deze segmenten per 1 januari 2023. 4. Jeugd Segment 5: Integrale Crisishulp (Noord- en Midden-Limburg) De Integrale Crisishulp is per 1 januari 2022 gegund. De komende periode gaan we aan de slag met de implementatie van de Integrale Crisishulp Jeugd. 5.

Wmo Segment 1 Volwassenen multiproblematiek, Wmo Segment 2 Volwassenen ondersteuning gericht op verbetering, Wmo Segment 3 Volwassenen ondersteuning stabiliteit en Wmo Segment 4 Ouderen Gekoerst wordt op overeenkomsten voor deze segmenten per 1 januari 2023. Voor de segmenten Jeugd en Wmo die zijn uitgesteld naar 1 januari 2023 worden de huidige contracten voor 2022 verlengd.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Overige relevante ontwikkelingen Steunpakket sociaal en mentaal welzijn in het kader van corona Met het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl beoogt het Rijk gemeenten in staat te stellen lokaal steun te bieden aan (kwetsbare) inwoners die door Corona extra hard getroffen worden. Het college heeft in het derde kwartaal van 2021 besloten tot een integrale besteding van deze middelen in gezamenlijkheid met onze belangrijkste ketenpartners waaronder Synthese, Algemeen Maatschappelijk Werk, Centrum jeugd en Gezin en Proteion Welzijn. Er zijn in overleg met deze ketenpartners twee thema’s geprioriteerd: A. het bestrijden van eenzaamheid voor alle inwoners, met speciale focus op ouderen en jongeren en B. het bevorderen van de weerbaarheid van jongeren. Deze twee thema's zijn gekozen, omdat deze doelgroepen het hardst geraakt zijn op het gebied van eenzaamheid en weerbaarheid als gevolg van Corona. Tevens past een prioritering van deze doelgroepen binnen de uitgangspunten van het Regionale beleidsplan sociaal domein en het plan van aanpak Duurzaam evenwicht in het sociaal domein. Eén belangrijke conclusie uit de 0-meting van de Toegang is dat we moeten inzetten op het versterken van het voorliggend veld om te voorkomen dat dure maatwerkvoorzieningen worden ingezet.

We zetten dan ook het steunpakket in voor het versterken van het voorliggend veld waaruit we in het kader van de taakstelling een structureel rendement kunnen halen. Voor het eerste thema is een uitvoeringsplan één tegen eenzaamheid opgesteld. Dit plan beschrijft de lokale aanpak van eenzaamheidsproblematiek binnen de gemeente Leudal, welke ketenpartners daarbij betrokken zijn en welke resultaten we voor en met inwoners van de gemeente Leudal willen bereiken. De activiteiten zijn weergegeven in een planning voor de komende jaren. Voor het tweede thema wordt in het najaar van 2021 samen met het onderwijs een plan van aanpak gemaakt. Hierbij wordt samenhang gezocht met de gesprekken die plaatvinden met het onderwijs inzake de besteding van de middelen ten behoeve van het Nationaal Programma Onderwijs, bedoeld voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na Corona.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

B. Kerncijfers In deze paragraaf gaan wij achtereenvolgens in op een aantal relevante cijfers om de voortgang van de uitvoering van het plan van aanpak te duiden op de domeinen: 1. Wmo 2. Jeugdhulp 3. Participatie

1. Kerncijfers Wmo Wmo Begeleiding exclusief vervoer

Toelichting: 2021 is nog geen volledig jaar en de verwachting is dat het aantal unieke cliënten zeker nog zal stijgen. We constateren in 2020 (beperkt) lagere aantallen ten opzichte van 2019. Waarschijnlijk hebben nieuwe cliënten zich in 2020 wellicht minder snel of niet gemeld in verband met corona. De stijging in 2019 ten opzichte van 2018 wordt hoogstwaarschijnlijk verklaard door de invoering van het abonnementstarief waardoor sommige cliënten die in 2018 geen begeleiding hadden, alsnog (in verband met lagere kosten voor cliënt) in 2019 begeleiding hebben aangevraagd.

Toelichting: Vanaf begin dit jaar zien we een afname van de profielen begeleiding, hetgeen waarschijnlijk een gevolg is van de behaalde resultaten en dus de beëindiging van de Wmo-indicatie begeleiding.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Toelichting: Naast de indicaties op het gebied van profielen worden nog voor 5 producten indicaties afgegeven. Deze producten zijn niet opgenomen in bovenstaande grafiek en worden ook alleen bij hoge uitzondering afgegeven als de zorgvraag niet binnen een profiel kan worden opgelost. Te zien is in de grafiek dat categorie 1 basis een stijgende lijn laat zien en ook bij categorie 1 aanvullend is een stijging te zien tot medio 2020. In het kader van de her-indicaties in 2020 (aflopende profielen uit 2018) zijn de hogere indicaties/categorieën omgezet naar lagere indicaties/categorieën.

Toelichting: De daling in april en mei 2020 is te wijten aan corona. Na deze periode trok het aantal cliënten met vervoer naar dagbesteding weer langzaam aan maar door het aanscherpen van de landelijke maatregelen zien we vanaf eind 2020 tot dit moment weer een afname.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

2. Kerncijfers Jeugdhulp Opmerking vooraf: de gegevens 2018-2020 zijn afkomstig uit de regionale jaarrapportage jeugd. In de rapportage kunnen afwijkingen zijn ten opzichte van de jaarrekening van Leudal. Zo worden bijvoorbeeld de uitgaven van bezwaar/beroep en de kosten in verband met corona in de regionale jaarrapportage jeugd niet meegenomen. A. Kerncijfers 2018-2020 Wij geven eerst inzicht in de ontwikkeling van de gegevens in de periode 2018 tot en met 2020 (onder A) en vervolgens zoomen wij nader in op dezelfde gegevens maar dan voor de periode januari 2020 tot en met maart 2021 (onder B).

Totale uitgaven per jaar 12.500.000 12.000.000 11.500.000 11.000.000

totaal

10.500.000 10.000.000 9.500.000 R 2018

R 2019

R 2020

Toelichting: De uitgaven jeugdhulp zijn in 2020 voor het eerst in jaren gedaald. In de voorgaande jaren stegen de uitgaven jaarlijks. Deze kostendaling is het gevolg van: 1. De ingezette besparingsmaatregelen. 2. Een periode van minder reguliere zorg als gevolg van corona en 3. Het gegeven dat een kleine gemeente zoals Leudal een grotere kans heeft op afwijkende kosten (laatste kwartaal van 2019 veel instroom van jeugdigen in dure verblijfszorg, die in de loop van 2020 weer zijn uitgestroomd).

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Toelichting: Het aantal jeugdige cliënten per type hulp is in de afgelopen drie jaar vrij stabiel.

Toelichting: 1. De subsidie voor het Centrum Jeugd en Gezin Midden-Limburg neemt toe als gevolg van autonome prijsontwikkeling. 2. De uitgaven Jeugd met Beperking/Jeugd & Opvoedhulp en Jeugd GGZ dalen na een stijging in 2019. 3. De uitgaven Gecertificeerde Instellingen nemen toe (provinciale ontwikkeling). 4. De uitgaven Jeugdzorg Plus en Landelijk Transitie Arrangement kennen een grillig verloop. Een gering aantal jeugdige in deze voorzieningen leiden tot hoge kosten. 5. De uitgaven Vervoer en Persoonsgebonden budget blijven vrij constant.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Toelichting: Op basis van aantallen zijn het CJG en de huisartsen de grootste verwijzers. B. Kerncijfers januari 2020 – mei 2021

Toelichting: In aantallen ontvangen de meeste jeugdigen hulp uit het perceel Jeugd en Opvoedhulp/Jeugd met beperking en GGZ.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Toelichting: Naast de meeste jeugdigen, vinden ook de hoogste uitgaven in de percelen Jeugd en Opvoedhulp/Jeugd met besperking en GGZ plaats. Beide percelen laten maandelijks geen constante lijn zijn in de hoogte van de uitgaven en er vinden verschuivingen tussen de percelen plaats.

Toelichting: Het CJG was op basis van de bedragen de grootste verwijzer, gevolgd door de Gecertificeerde Instellingen (GI). In aantallen jeugdigen was het CJG ook de grootste verwijzer. De GI verwezen veel minder jeugdigen, maar wel naar duurdere verblijfstrajecten. Er heeft vanaf eind 2020 een kanteling plaatsgevonden. De GI zijn nu op basis van bedragen de grootste verwijzer. Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

3. Kerncijfers Participatie

Toelichting: Begin 2021 is het aantal uitkeringen gestegen. Dit wijkt af van het landelijke beeld. De verwachte daling van het aantal uitkeringen in het 3e kwartaal is achtergebleven. In het 4e kwartaal wordt hier extra aandacht aan gegeven.

Toelichting: Na de hoge instroom in het 1e kwartaal 2021 is een stabilisatie opgetreden. Op dit moment is met name sprake van instroom van jongeren met een forse achterstand tot de arbeidsmarkt.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Toelichting: Naast een hoge instroom valt ook de hoge uitstroom op. In de zomermaanden neemt de uitstroom toe. Deze is in 2021 echter lager geweest dan in vorige jaren. De deelname aan seizoensarbeid heeft de hoge instroom van begin 2021 niet volledig kunnen opvangen. De uitstroom terug naar school is in dit deze grafiek nog niet verwerkt.

Toelichting: De uitstroom naar onderwijs is hoog. De uitstroom naar werk is lager dan in referentiegemeenten. Hierop wordt ingezet met de geformuleerde maatregelen (inzet WSP medewerker, inzet jongerenc.q. jobcoach). In het 4e kwartaal worden maatregelen ingezet om het aantal uitkeringen verder te laten dalen.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

C. Financiële vertaling In deze paragraaf wordt de financiële vertaling gemaakt naar aanleiding van de ingezette maatregelen. In de stand van de actuele begroting 2021 is rekening gehouden met de mutaties van de 2e raadsrapportage 2021 die in de raadsvergadering van november 2021 voorligt. Bij de actuele raming is voorzichtig gecalculeerd. Indien de prognose cijfers uitkomen over 2021 dan zal er in de jaarrekening 2021 een overschot zijn ten opzichte van de actuele raming. De realisatie cijfers zijn op basis van september.

Prognose 2021

1. Wmo Binnen de Wmo zijn verschillende effecten te zien op basis van de facturatie gegevens van de zorgaanbieders t/m juni resp. de realisatie over het 1e halfjaar. • Wmo begeleiding. Hiervoor geldt dat de daling die in 2020 heeft ingezet ten opzichte van 2019 naar verwachting zich zal doorzetten in 2021. Het oorspronkelijke budget was gebaseerd op de uitgaven 2019 (inclusief indexering). De oorspronkelijke raming 2021 bedraagt structureel € 3.307.000 voor de zorg in natura. Middels de 2e raadsrapportage 2021 wordt dit budget met € 1 miljoen verlaagt, ten gunste van de taakstelling. De prognose voor 2021 is € 2.235.000 aan zorguitgaven. Daarnaast is ook te zien op basis van de voorschotten aan de SVB dat de Pgb uitgaven naar verwachting lager zullen zijn dan geraamd. Middels de 2e rarap wordt € 120.000 afgeraamd van het budget. • Wmo hbh. Net zoals bij begeleiding geldt voor de hbh ook dat de structurele raming is gebaseerd op de realisatie 2019. Ten opzichte van de realisatie 2018 was er in 2019 al een aanzuigende werking te zien als gevolg van het abonnementstarief. De uitgaven in 2019 waren ruim € 366.000 hoger dan in 2018. In 2020 was de stijging van de uitgaven ook te zien. Bij de jaarrekening 2020 is uiteindelijk gebleken dat de uitgaven € 572.000 hoger zijn uitgekomen dan de realisatie 2019. Totaal bedroeg de realisatie 2020 € 2.645.500.

De prognose 2021 komt uit op € 2.687.200. Dit is dus iets hoger dat de realisatie 2020, waarbij de tarieven 2021 zijn geïndexeerd ten opzicht van 2020. Uit de facturatiegegevens van de zorgaanbieders blijkt dat bedragen per maand fluctueren tussen € 220.000 en € 230.000. Daarmee lijkt het voorlopig erop dat de aanzuigende werking zoals we die in 2019 en 2020 zagen is gestabiliseerd. Bovenstaande heeft tot gevolg dat in de 2e raadsrapportage € 600.000 wordt bijgeraamd voor de voor het onderdeel zorg in natura. Voor de Pgb geldt dat de verwachting is dat de uitgaven ongeveer € 20.000 lager uitvallen dan oorspronkelijk geraamd. Ook dit is verwerkt in de 2e raadsrapportage.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

•

Wmo hulpmiddelen. Op basis van de facturen tot en met juli is de verwachting dat de uitgaven rond het niveau van de raming zullen zijn. Wel geldt dat de prijzen voor hulpmiddelen aan het stijgen zijn. Wmo woningaanpassing wordt middels de 2e raadsrapportage 2021 € 150.000 bijgeraamd. Er liggen nog een aantal aanvragen voor grote woningaanpassingen. Daarnaast is ook op dit onderdeel te zien (zoals in de hele bouw) dat de prijzen sinds corona zijn gestegen. Voor Omnibuzz geldt dat de raming (uitgaven en inkomsten eigen bijdrage) is geactualiseerd op basis van de ontvangen begrotingswijziging van Omnibuzz.

De mutaties zijn incidenteel verwerkt voor 2021. Alleen bij Omnibuzz geldt een structurele verwerking aangezien bij een gemeenschappelijke regeling we verplicht zijn de begroting van de gemeenschappelijke regeling te volgen. 2. Jeugdhulp Bij jeugdhulp is een prognose opgesteld op basis van de declaraties tot en met mei. De totale prognose komt daarmee uit op € 12.685.600. In de 2e raadsrapportage heeft er met name een verschuiving tussen budgetten plaatsgevonden. In de actuele raming is voorzichtiger geraamd omdat 1 zwaar traject gelijk een fors effect heeft op het budget. Zo zijn met name de uitgaven voor het Landelijk Transitie Arrangement en de Jeugdzorg Plus zijn zeer grillig. De totale actuele raming bedraagt € 13.028.500. 3. Participatie De prognose 2021 bedraagt voor het onderdeel Participatie € 6.270.500. We verwachten daarmee dat de uitgaven iets stijgen ten opzichte van de realisatie 2020 (€ 6.133.000). De actuele raming na 2e raadsrapportage bedraagt € 6.402.400. Net als voorgaande jaren is een trend te zien dat in het begin van het jaar de aantallen stijgen. Onduidelijk is wat een reguliere trend is en wat het gevolg is van corona. Ook in 2021 is ingezet op werktrajecten en loonkostensubsidies om mensen in de uitkering aan het werk te krijgen. 4.

Totale prognose 2021 Op basis van de prognoses Wmo, Jeugdhulp en Participatie is de verwachting dat de uitgaven voor het totale sociaal domein in 2021 binnen de actuele budgetten blijven (restant € 598.200).

Taakstelling 2021 De taakstelling voor 2021 bedraagt oorspronkelijk € 688.805. Middels de 1e raadsrapportage is per saldo € 76.300 hiervan gerealiseerd door aanpassingen van budgetten. Voornamelijk betrof het toen de bijstelling van Westrom. Het restant van € 612.500 wordt gerealiseerd middels de mutaties van de 2e raadsrapportage 2021. De specificatie is als volgt: - € 81.500 wijziging budgetten uitkeringen en loonkostensubsidie; - € 1.700 wijziging budgetten jeugdzorg. Zoals aangegeven heeft er met name een verschuiving plaatsgevonden binnen de budgetten; - € 1.193.100 bijstellingen Wmo, waarvan begeleiding € 1.120.000. De overige betreft de bijstelling van Omnibuzz en de aframing van de pgb bij de hbh; Het totaal van bovenstaande 3 specificaties bedraagt € 1.276.300. Het meerdere (€ 663.800) boven de resterende taakstelling vloeit daarmee naar de algemene middelen. Hier staat tegenover dat in de 2e raadsrapportage 2021 wordt bijgeraamd voor de Wmo hbh zorg in natura € 600.000 en voor de woonvoorzieningen € 150.000 ten laste van de algemene middelen. Per saldo is er dus een last van Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

€ 86.200 (€ 663.800 minus € 600.000 minus € 150.000) op de begrotingsruimte. Hierbij geldt wel dat als de prognoses uitkomen er bij de jaarrekening ten opzichte van de actuele raming nog een voordeel wordt verwacht (€ 598.200) ten gunste van de begrotingsruimte. Oorspronkelijke taakstelling 2021 1e rarap 2021 (o.a. Westrom) Stand na 1e rarap Wijzigingen 2e rarap - Participatie uitkeringen/loonkostensubsidies - Jeugdhulp - Wmo: o Omnibuzz o Begeleiding ZiN+Pgb o Hbh ZiN+Pgb o Woonvoorzieningen Stand na 2e rarap 2021 € 86.173

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

€ € €

688.805 -76.336 612.469

€ €

-81.458 -1.742

€ € € €

-53.096 -1.120.000 580.000 150.000

D. Risico’s en beheersmaatregelen a. Zorgvraag als gevolg van corona: op dit moment bestaat er nog geen inzicht of er als gevolg van corona sprake zal zijn van een zogenoemde inhaalvraag naar zorg en ondersteuning. De lagere uitgaven voor jeugdzorg (2020) zouden hiervoor mogelijk een aanwijzing kunnen zijn. We zullen de ontwikkelingen nadrukkelijk zorgvuldig monitoren. b. Vertraging van de uitvoering van verschillende maatregelen (Poh) als gevolg van de coronacrisis. c. Vertraging in de verwerving Wmo en Jeugd. In de begroting is vanaf 2022 de vertraging opgenomen in de risicobeheersmatrix. Voor 2022 is de gemeenteraad voorgesteld de extra middelen jeugdhulp te corrigeren op de taakstelling. Vervolgens zal met de kadernota 2023-2026 de taakstelling worden herrijkt. d. Doordecentralisatie beschermd wonen: op dit moment wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg gezamenlijk uitvoering zullen geven aan de verantwoordelijkheden en taken op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en OOGZ (bemoeizorg en preventie) als gevolg van de doordecentralisatie van deze taken. In dit kader is het ook van belang dat er vanaf 1 januari 2023 sprake zal zijn van een objectief verdeelmodel in plaats van een historisch verdeelmodel, waarbij een ingroeipad van 10 jaar in acht wordt genomen.

Zodra dit mogelijk is, zullen wij u hierover nader informeren of consulteren. e. Wijziging woonplaatsbeginsel Jeugdhulp: de Wet wijziging woonplaatsbeginsel gaat in per 1 januari 2022. Het huidige woonplaatsbeginsel is gebaseerd op de woonplaats gezagdrager. Bij voogdij is dat de instelling waar de jeugdige verblijft. Het nieuwe woonplaatsbeginsel gaat uit van de woonplaats waar jeugdige staat ingeschreven, op moment van zorgvraag. Dit betekent dat bij voogdij de gemeente betaalt waar de jeugdige vanaf komt en niet de gemeente waar de instelling gevestigd is. De herverdeling van middelen wordt doorgevoerd in het gemeentefonds. Omdat onze gemeente veel voogdijkinderen heeft, zal ons budget fors afnemen. Dit jaar moet van alle voogdijkinderen in onze gemeente worden uitgezocht waar de jeugdige stond ingeschreven voor de plaatsing in de instelling. Deze gemeente gaat dan de financiering overnemen. Als dit niet te achterhalen is, blijft deze jeugdige ten laste komen van Leudal. We kunnen nu niet voorzien wat de invoering van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel voor financiële gevolgen gaat hebben voor onze gemeente.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

E. Conclusies 2021 Wij concluderen dat de uitvoering van het plan van aanpak met besparingsmaatregelen ‘Duurzaam evenwicht in het sociaal domein’ voor 2021 in grote lijnen volgens planning verloopt. Op basis van de prognose is de verwachting dat de uitgaven voor het totale sociaal domein in 2021 binnen de budgetten blijven en dat de taakstelling 2021 van € 688.805 wordt gerealiseerd. Oorspronkelijke taakstelling 2021 1e rarap 2021 (o.a. Westrom) Stand na 1e rarap Wijzigingen 2e rarap - Participatie uitkeringen/loonkostensubsidies - Jeugdhulp - Wmo: o Omnibuzz o Begeleiding ZiN+Pgb o Hbh ZiN+Pgb o Woonvoorzieningen Stand na 2e rarap 2021 € 86.173

€ € €

688.805 -76.336 612.469

€ €

-81.458 -1.742

€ € € €

-53.096 -1.120.000 580.000 150.000

2022 De taakstelling voor 2022 bedraagt € 2.094.767. Met het Regionaal Programmaplan is geconcludeerd dat de besparing voor het gedeelte verwerving (€ 1.180.000) niet haalbaar is. Voor 2022 zou dit opgevangen kunnen worden met de extra middelen jeugdhulp die we van het Rijk ontvangen. De gemeenteraad wordt in de vergadering van 28 september 2021 in het kader van de meicirculaire voorgesteld om deze extra middelen (naar verwachting circa 1,8 miljoen) te corrigeren op de taakstelling. De extra middelen worden op deze manier ingezet om de vertraging en daarbij niet behaalde besparing te compenseren. Bij een positief besluit is de gecorrigeerde taakstelling haalbaar. 2023 en verder De taakstelling voor 2023 en verder jaren bedraagt € 3.142.022. Op basis van het Reginaal Programmaplan is het duidelijk dat de taakstelling ook voor 2023 en verdere jaren niet gerealiseerd kan worden voor het onderdeel van de nieuwe verwerving (€ 2.225.000). Het is nog niet in te schatten wat de besparingsopbrengst van de nieuwe aanbestedingen wel zal zijn. Ook zijn er op de langere termijn ontwikkelingen, waarvan wij de financiele consequenties nu nog niet kunnen inschatten.

Denk aan, de ontwikkeling van de zorgvraag als gevolg van Corona en diverse landelijke ontwikkelingen (NVO, woonplaatsbeginsel, abonnementstarief Wmo, landelijke prijsstijgingen in de bouwsector en dus invloed hebben op woningaanpassingen en de hulpmiddelen.) etc.) Met de kadernota 2023-2026 zullen we dan ook een herrijking van de budgetten en de taakstelling aan de raad voorleggen.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Samenvatting conclusies 1. De uitvoering van de maatregelen uit het plan van aanpak ‘Duurzaam evenwicht in het sociaal domein’ verloopt in 2021 in grote lijnen volgens planning. De maatregelen praktijkondersteuners huisartsen en de nieuwe verwerving lopen vertraging op. 2. De taakstelling 2021 van € 688.805 is naar verwachting haalbaar. Op basis van de huidige prognoses Wmo, Jeugdhulp en Participatie is de verwachting dat de uitgaven voor het totale sociaal domein in 2021 binnen de actuele budgetten blijven (restant € 598.200). 3. De taakstelling 2022 is haalbaar na correctie van de taakstelling met de extra middelen jeugdhulp. 4. De taakstelling vanaf 2023 wordt met de kadernota 2023-2026 herijkt. 5. Het kernteam sociaal domein blijft zich inspannen om de uitgaven in het sociaal domein in de grip te houden en waar mogelijk te verlagen met behoud van passende zorg voor onze inwoners.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Bijlage 1. Overall Planning 2020-2023 2020

2021

2022

2023

September Oktober November December Januari-Juni Juli-December Januari-Juni Juli-December Januari-Juni Juli-December Inrichten van de projectorganisatie 'Duurzaam Financieel Evenwicht Sociaal Domein' Bespreken van de resultaten van de quick scan (lokaal en regionaal). Opstellen van een integraal plan van aanpak (samenhangend stelsel maatregelen). Inrichten monitoringsysteem (stuurinstrument) met overzichtelijke rapportages. Transitiebudget 2020 en 2021 Uitvoeren van een objectieve 0-meting Wmo en Jeugd om vast te stellen of de uitvoering plaatsvindt conform het vastgestelde beleid (beleidskaders) en of er ruimte is ten opzichte van wettelijk noodzakelijke/passende zorg en ondersteuning (besparingspotentieel). Uitvoeren van het activiteitenplan naar aanleiding van de 0meting in de toegang Wmo en Jeugd. Uitvoeren van de tweede meting om vast te stellen of de uitgevoerde activiteiten tot (voldoende) verbetering heeft geleid. Aanscherpen van het toetsingskader voor ondersteuningsvragen voor woningaanpassingen (stringenter toetsingskader). Verder worden de mogelijkheden onderzocht van het inzetten van bouwkundig - en ergonomisch advies bij het beoordelen van ondersteuningsvragen voor woningaanpassingen. Verbeteren van de aansluiting tussen het CJG en specialistische maatwerkvoorzieningen door het inschakelen van een lokaal behandelteam.

Verbeteren aansluiting en samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp (maatwerkvoorzieningen): maatregel gericht op vermindering van de inzet van jeugdzorg en bekostiging vanuit het verantwoordelijke stelsel. Ontmoedigen vestiging nieuwe aanbieders (zero tolerance). Inzet praktijkondersteuners huisarts (POH): door het plaatsen van praktijkondersteuners bij de huisartsen worden (op basis van landelijke onderzoeken) 30% minder verwijzingen naar gespecialiseerde voorzieningen gedaan. Doel is niet aleen minder maar ook meer juiste verwijzingen (matched care). Brede inzet medewerker WSP: door het intensief leggen van contacten met (potentiële) werkgevers worden meer mensen met een uitkering bij werkgevers geplaatst. Inzetten 'eigen' jobcoach: door het inzetten van een 'eigen' jobcoach (intensief casemanagement) die zich specifiek richt op het begeleiden van jongeren uit het (voortgezet) speciaal onderwijs of uit een uitkeringssituatie wordt de kans op een betaalde baan voor deze jongeren vergroot. Inzetten van arbeidsgerichte dienstverlening Op basis van een strategische inkoopvisie die onder andere is gebaseerd op beheersing van kosten, samenwerking tussen aanbieders en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de financiële opgave (gemeenten en aanbieders) worden voor de periode vanaf 1 januari 2022 nieuwe contracten opgesteld met zorgaanbieders jeugd (inclusief implementatie).

Om de resultaten beoogde (inhoudelijke en financiële) te bereiken, dient het integrale ketenproces met de 4 kernelementen (Toegang, Bekostiging, Leveranciersmanagement en Contracten) optimaal te worden heringericht. Er is dus nadrukkelijk een relatie met de maatregelen die betrekking hebben op de Toegang (onder andere 0-meting Toegang, POH).

√ √ √ √ √

√ √

√

√ √

√

√ √

√

√ √

√

Toelichting: Groen: geplande periode uitvoering van de maatregel Groen met een vinkje: gerealiseerd conform planning Oranje: vertraging in de geplande periode

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Bijlage 2. Maatregelen (projectbladen) A1+A2: 0-meting Toegang (Wmo en Jeugd) Planning Financieel effect

Startdatum Einddatum Financieel volume Besparingspotentieel in € Besparingspotentieel in de tijd Beleidsveronderstelling

Beschrijving activiteiten

Maatregel

Stand van zaken

Datum Naam eigenaar

1-9-2021 Teamleider Wmo en het CJG voor Jeugd

12-okt-20 31-dec-20 € 9.700.000 Inschatting (voor 0-meting) Jeugd € 180.000, Wmo € 190.000, woningaanpassingen € 150.000. 2020 geen opbrengsten. 2021 structureel € 520.000. Op dit moment lijkt de Toegang tot maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugd 'ruim' te indiceren. Door het uitvoeren van een objectieve en onafhankelijke 0-meting wordt deze veronderstelling getoetst en wordt gedetailleerd inzichtelijk gemaakt welk besparingspotentieel haalbaar (reëel) is. In het kader van de 0-meting zijn interviews gehouden en is een dossiercontrole voor zowel de Wmo als Jeugd door een extern gespecialiseerd bureau uitgevoerd.

De doelen waren: -Toetsen of de toegang goed wordt uitgevoerd. -Inzichtelijk maken welke doorontwikkeling nodig is. -Onderzoeken welk besparingspotentieel haalbaar is. Relatie met andere maatregelen De 0-meting heeft directe en indirecte relaties met vrijwel alle andere maatregelen omdat de Toegang een groot gedeelte bepaalt van het gebruik aan maatwerkvoorzieningen (indicaties). Ook is de Toegang een draaiknop in het terugverwijzen van ondersteuningsvragen die in het voorliggende veld kunnen en moeten worden opgepakt, alsmede in het tijdig afschalen van maatwerkvoorzieningen die ook door lichtere vormen kunnen worden vervangen (onder andere door regievoeren op complexe casussen). De rapportages van de 0-metingen zijn gepresenteerd en besproken. Verschillende aanbevelingen zijn meteen opgepakt en vertaald in concrete acties of maatregelen (bijvoorbeeld op het gebied van woningaanpassingen). Voor het uitwerken en implementeren van de overige aanbevelingen is een activiteitenplan opgesteld en de uitvoering hiervan wordt maandelijks gemonitord in het Kernteam. Belangrijkste elementen naar aanleiding van de 0-meting Wmo: (1) 'aanstellen' kwaliteitsmedewerker (2) beleidsaanpassing aard, omvang en duur maatwerkvoorzieningen (3) aanpassen beleidsregels PGB (4) in kaart brengen en presenteren mogelijkheden voorliggend veld.

Belangrijkste elementen naar aanleiding van de 0-meting jeugd: (1) verdieping intakefase (2) zelfscan op kwaliteitskader 'Eerst samenwerken aan veiligheid en dan aan risico-gestuurde zorg' (3) aanscherping beschrijving SMART-

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

A1+A2: 0-meting Toegang (Wmo en Jeugd)

Datum 1-9-2021 Naam eigenaar Teamleider Wmo en het CJG voor Jeugd doelstellingen (4) opstellen uitvoeringsplan versterken voorliggend veld (5) aanpassing nadere regels PGB. Aan het einde van 2021 wordt wederom een 0 (+1)-meting uitgevoerd voor de Toegang Wmo en Jeugd om te kijken of de voortgang op de verbeterpunten is gerealiseerd.

B1: Woningaanpassing Planning Financieel effect

Maatregel

Stand van zaken

Startdatum Einddatum Financieel volume Besparingspotentieel in € Besparingspotentieel in de tijd Beleidsveronderstelling

Datum Naam eigenaar

1-9-2021 Teamleider Wmo

12-okt-20 31-dec-20

Voorlopige inschatting (voor 0-meting) woningaanpassingen € 150.000. 2020 geen opbrengsten. 2021 en verder structureel € 150.000. Op dit moment lijkt de Toegang tot maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugd 'ruim' te indiceren. Door het uitvoeren van een objectieve en onafhankelijke 0-meting wordt deze veronderstelling getoetst en wordt gedetailleerd inzichtelijk gemaakt welk besparingspotentieel haalbaar (reëel) is. Beschrijving activiteiten Zie maatregelen a1 en a2. Relatie met andere maatregelen De 0-meting heeft directe en indirecte relaties met vrijwel alle andere maatregelen omdat de Toegang een groot gedeelte bepaalt van het gebruik aan maatwerkvoorzieningen (indicaties). Ook is de Toegang een draaiknop in het terugverwijzen van ondersteuningsvragen die in het voorliggende veld kunnen en moeten worden opgepakt, alsmede in het tijdig afschalen van maatwerkvoorzieningen die ook door lichtere vormen kunnen worden vervangen (onder andere door regievoeren op complexe casussen). De aanbeveling die in dit kader is gedaan bij de 0-meting van de Toegang Wmo is meteen opgepakt en geïmplementeerd (zie ook maatregelen a1 en a2). Toch zien we een te kort voor 2021 binnen het budget van de woningaanpassingen.

Voorstel is daarom om binnen het huidg beleid te onderzoeken of er eventuele (nog kritischere) aanscherpingen in het hudig beleid mogelijk zijn om zo ook de kosten te kunnen onderdrukken. Wel met als extra kanttekening dat ook wij te maken hebben met de landelijke stijging van de bouwkosten én de aanvragen van grote en dus duurdere woningaanpassingen.

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

B2: Vestiging nieuwe aanbieders Planning Financieel effect

Maatregel

Stand van zaken

Startdatum Einddatum Financieel volume Besparingspotentieel in € Besparingspotentieel in de tijd Beleidsveronderstelling

Beschrijving activiteiten

Datum Naam eigenaar 1-sep-20 31-dec-24

De vestiging van nieuwe aanbieders van met name jeugdzorg in de gemeente Leudal heeft geleid tot een situatie waarin aanbod ook vraag lijkt te creëren (ongewenste perverse prikkel). Door proberen (de uitbreiding van) dit aanbod te 'reguleren' wordt er geen onnodige vraag gecreëerd. Aanvragen met betrekking tot nieuw zorgaanbod voor zowel Wmo (inclusief wonen) als Jeugd of uitbreiding hiervan, worden vanuit het sociaal domein voorzien van een negatief advies. Dit wordt organisatiebreed en als gezamenlijk standpunt richting de inwoners van de gemeente Leudal gecommuniceerd.

Relatie met andere maatregelen We zien aanvragen voor uitbreiding van het zorgaanbod in Leudal (Jeugd en Wmo inclusief verblijfsvoorzieningen). Aangezien we al te maken hebben met een overschot zullen we hierop, binnen onze wettelijke mogelijkheden, een ontmoedigingsbeleid voeren indien er niet sprake is van een aantoonbare lacune in het zorglandschap die met deze voorziening wordt ingevuld.

B3: Jeugdhulp - Onderwijs Planning Financieel effect

Maatregel

Stand van zaken

1-9-2021

Datum Naam eigenaar

1-9-2021 Beleidsmedewerker Jeugd

Startdatum augustus 2020 Einddatum december 2021 Financieel volume Besparingspotentieel in € € 50.000 Besparingspotentieel in de tijd 2020 (0). Vanaf 2021 structureel € 50.000. Beleidsveronderstelling Beschrijving activiteiten 1) Via nadere criteria vastleggen. 2) Organiseren van een knooppuntoverleg. Relatie met andere maatregelen Er zijn criteria voor begeleiding in de scholen en kinderopvang en vervangende dagbesteding onder schooltijd in het kader van de nadere regels jeugdhulp vastgesteld met ingang van schooljaar 2020-2021. De scholen en aanbieders zijn geïnformeerd over de wijzigingen en de toegang (CJG-ML) werkt met deze criteria. Het knooppuntoverleg is ingericht en opgestart. Op 18 maart 2021 is de

Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, 3e voortgangsrapportage

Datum 1-9-2021 Naam eigenaar Beleidsmedewerker Jeugd eerste tussenrapportage behandeld in het bestuurlijk OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg). De deelnemers aan de pilot ervaren het als een meerwaarde dat er nu een mogelijkheid is om casuïstiek gezamenlijk door jeugdhulpverlening en onderwijs te bespreken. Gelet op de late start van de pilot en de omstandigheden als gevolg van de coronacrisis is de pilot verlengd tot en met juli 2022. Na afloop van de pilot vindt een eindevaluatie plaats.

B3: Jeugdhulp - Onderwijs

B4: Poh-ers Planning Financieel effect

Maatregel

Stand van zaken

Datum Naam eigenaar Startdatum Einddatum Financieel volume Besparingspotentieel in € Besparingspotentieel in de tijd Beleidsveronderstelling

1-9-2021 Beleidsmedewerker Jeugd

1-aug-20 1-dec-20 € 365.000

€ 90.000 (2021) en vanaf 2022 structureel € 110.000 Door het plaatsen van praktijkondersteuners bij de huisartsen worden 30% minder verwijzingen naar gespecialiseerde hulp gedaan. Doel is niet alleen minder, maar ook meer juiste verwijzingen (matched care). Beschrijving activiteiten Bij, in eerste instantie, 5 huisartsen (van de 17) wordt een Poh geplaatst. Relatie met andere maatregelen Er is een directe relatie met de rechtstreekse verwijzingen en de Toegang omdat eventuele rechtstreekse verwijzingen naar een maatwerkvoorziening nu worden voorkomen of dat het voorliggend veld als een passende oplossing wordt gezien. Er komt dus een nieuwe verhouding in de indicaties (verwijzingen) naar maatwerkvoorzieningen die uiteindelijk ook tot positieve financiële effecten zal leiden, naast de inhoudelijke effecten (direct de juiste oplossing, matched care). De geplande verdere uitrol van de Poh stagneert. Er is in twee praktijken gestart en een derde praktijk zou starten in het eerste kwartaal (2021). Echter, huisartsen hebben op diverse plekken signalen afgegeven dat zij aan de verdere uitrol nu geen aandacht kunnen geven vanwege de coronacrisis (vaccinaties). Bovendien heeft één praktijk kenbaar gemaakt te stoppen met de pilot vanwege interne ontwikkelingen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leudal&id=f85128a1-4db0-4c78-bc43-61b2e6f02320