Provinciaal Financieel verdiepingsonderzoek

95

Onderhoud valt uiteen in groot onderhoud en klein onderhoud. Onder groot onderhoud wordt verstaan: onderhoud van veelal ingrijpende aard dat over (een groot deel van) het kapitaalgoed wordt uitgevoerd. Klein onderhoud is het onderhoud, dat in het eerste of het lopende planjaar over een klein gedeelte van het kapitaalgoed wordt uitgevoerd. Onderhoud betreft maatregelen die de levensduur van het kapitaalgoed niet verlengen. Onderhoudskosten kunnen niet worden geactiveerd, maar moeten (jaarlijks) ten laste van de begroting worden gebracht. De kosten van groot onderhoud kunnen via een jaarlijkse storting in een voorziening ex artikel 44 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten over de totale levensduur worden uitgestreken. Incidenteel/structureel Onder structurele baten en lasten verstaan we: baten en lasten, die zich in beginsel in elk jaar van de begroting en meerjarenramingen voordoen. De overige baten en lasten worden als incidenteel aangemerkt. Incidentele baten In het algemeen wordt onder incidentele baten verstaan baten die bij ongewijzigd beleid en omstandigheden voor maximaal drie jaar vaststaan. De aard van de raming kan ertoe leiden dat van dit algemene uitgangspunt afgeweken wordt. Incidentele lasten In het algemeen wordt onder incidentele lasten verstaan lasten die bij ongewijzigd beleid en omstandigheden voor maximaal drie jaar voordoen.

De aard van de raming kan ertoe leiden dat van dit algemene uitgangspunt afgeweken wordt. Incidentele weerstandscapaciteit Incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om onverwachte eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van de gemeentelijke taken op het geldende niveau. De middelen die dit vermogen (kunnen) bepalen zijn:  de algemene reserve;  de in de begroting opgenomen ramingen voor onvoorziene uitgaven voor zover hieraan nog geen bestemming is gegeven;  het incidenteel rekeningsaldo, dat nog niet aan de algemene reserve is toegevoegd;  de stille reserves, voor zover deze op korte termijn materieel te maken zijn. Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit waarvan bij het financiële toezicht op gemeenten wordt uitgegaan, is bepaald op de ruimte tot de tarieven van de OZB, zoals ze voor een art. 12-aanvraag vereist zijn en de ruimte tot 100% kostendekkende tarieven voor rioolheffingen en reinigingsheffingen. Onderuitputting Het achterblijven van de lasten ten opzichte van de ramingen. Post onvoorzien De post onvoorzien is een post waarop nooit rechtstreeks betalingen mogen worden gedaan. Het karakter van deze post is, dat met het daarop uitgetrokken bedrag de raming van andere posten in de 96

begroting die te laag of baten die te hoog blijken te zijn, bijgesteld kan worden. Ook kunnen bedragen worden afgeraamd en op andere posten bijgeraamd voor in de loop van het jaar op de begroting nieuw te brengen posten. Repressief toezicht Repressief toezicht is de toezichtvorm, die van toepassing is, als de begroting niet onder het preventieve toezicht valt. De begroting en de begrotingswijzigingen krijgen rechtskracht, zonder afhankelijk te zijn van een besluit tot goedkeuring. Structureel en reëel evenwicht van de begroting en de meerjarenraming Structureel en reëel evenwicht is in de huidige Gemeentewet / Gemeenschappelijk Toezichtkader 2020 het geldende beoordelingscriterium. Met structureel en reëel evenwicht bedoelen wij de situatie waarin: ten minste alle structurele lasten worden gedekt door structurele baten en incidentele lasten kunnen worden gedekt door incidentele baten (waaronder onttrekkingen aan de algemene reserve). Met het criterium reëel evenwicht beoordelen wij ook de kwaliteit van de begroting en meerjarenraming. Dit houdt in dat gekeken wordt naar het realiteitsgehalte en de volledigheid van de geraamde baten en lasten. Bij de beoordeling van de realiteit en de volledigheid van de ramingen zijn in beginsel ook alle risico’s die het structurele evenwicht in gevaar kunnen brengen relevant voor ons.

Of de ramingen reëel zijn, toetsen wij verder onder meer aan de hand van de paragrafen en de uiteenzetting van de financiële positie. Op basis van deze beoordeling kunnen wij voor de bepaling van het structureel en reëel evenwicht het door de gemeente geraamde en gepresenteerde resultaat, zowel voor de begroting als voor de meerjarenraming, corrigeren. Structurele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit is het vermogen om onverwachte, structurele tegenvallers in de gemeentelijke begroting op te vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor voortzetting van de gemeentelijke taken. De middelen die dit vermogen (kunnen) bepalen:  de onbenutte belastingcapaciteit;  de in de begroting opgenomen structurele ramingen voor onvoorziene uitgaven voor zover hieraan nog geen bestemming is gegeven;  het structureel rekeningsaldo voor zover nog niet in de begroting verwerkt. Weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit van een gemeente is het totaal aan potentiële financiële middelen, die kunnen worden ingezet voor het opvangen van niet begrote financiële tegenvallers. De weerstandscapaciteit kan worden onderscheiden in een incidentele en een structurele weerstandscapaciteit.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de mate aan, waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken dan wel middelen heeft vrijgemaakt om niet begrote financiële tegenvallers op te vangen, zónder ingrijpende beleidswijzigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee onderdelen, namelijk: de weerstandscapaciteit en de risico's. Het weerstandsvermogen geeft de verhouding tussen deze twee aan. 97

98

7.

Bronnen

Gemeentelijke bronnen: - Begroting 2021, 2022-2024; - Jaarrekeningen 2016-2020; - Duurzaam evenwicht in het sociaal domein, plan van aanpak (2020); - Visitatiecommissie, financiële beheersbaarheid sociaal domein (2020; - Raadsinformatiebrief financiële stand van zaken jeugdhulp (2020); - Twijnstra en Gudde: Quick scan sociaal domein; - Coalitieakkoord 2018-2022; - Strategische visie ‘Mooi leven in Leudal’; - http://cmag.nl/mooi-leven-in-leudal/cover; - Visie over duurzaamheid (2019); - Financiële verordening (2018+wijziging september 2020 en december 2020); - Treasurystatuut 2017 (2016); - Verordening 213 ex artikel 213 Gemeentewet (2009); - Verordening 213a ex artikel 213a Gemeentewet (2008); - Onderzoeken naar doeltreffendheid en doelmatigheid ex artikel 213a; - Onderzoeken rekenkamercommissie; - Raadsinformatiebrief notitie lokaal belastinggebied, notitie lokaal belastinggebied (2017); - Nota reserves en voorzieningen en risicomanagement 2015-2018 ‘van onbewust risico lopen naar bewust risico lopen.’ (2015); - Gemeentelijk rioleringsplan Leudal 2017-2021 (2016); - Wegenbeheerplan 2019-2022 (2018); - Vervangingsopgave wegen en groen (2019); - Groen 2019-2022 (2018); - Openbare verlichting 2018-2022 (2017); - Civieltechnische kunstwerken 2016-2021 (2016); - Nota verbonden partijen (2011); - Nota grondbeleid (2011); - Nota reserves en voorzieningen 2019 en vorming reserve

vastgoed (2020); - 1e raadsrapportage 2020; - 2e raadsrapportage 2020; - Nota grondbeleid 2010 (2010); - Beleidskader accommodaties en subsidies (2016) en nota accommodatiebeleid (2020); - Herijking accommodatiebeleid (2019). Provincie Limburg: - Begrotingsbrief 2021; - Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties: - Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten; - Gemeentewet; - Wet financiering decentrale overheden. 99