Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
CAO gemeenten (CAO) Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA)
•
Prijs bruto binnenlands product (Pbbp)
De Lvo wordt gebruikt bij posten waarvan het merendeel bestaat uit loonkosten (bijvoorbeeld subsidie welzijnswerk). De financiële gevolgen van de afgesloten CAO zijn direct verwerkt in de loonkostenbudgetten. De huidige CAO loopt tot en met 31 maart 2027. Voor de periode vanaf 1 april 2027 wordt de Lvo gebruikt. Bij Wmo en jeugdzorg is het gebruikelijk te indexering met de OVA, die jaarlijks landelijk wordt vastgesteld. Alle overige posten die voor indexering in aanmerking komen zijn geïndexeerd met het in de meicirculaire vastgestelde Pbbp.
62
Jaarlijkse indexering
2026
2027
2028
2029
Lvo
2,0%
5,1%
4,2%
4,5%
CAO
0,0%
3,8%
4,2%
4,5%
OVA
5,1%
8,2%
7,3%
7,6%
Pbbp
2,7%
2,5%
2,6%
2,5%
In de begroting 2025 waren er een drietal stelposten. De stelpost Loon/prijs, stelpost CAO en stelpost Ontwikkelingen Jeugdzorg. Vanaf deze begroting gaan we werken met een tweetal stelposten: de stelpost loon/prijs en de stelpost CAO. Deze stelposten zijn cumulatief. Dit wil zeggen dat bijvoorbeeld de stelpost 2029 is samengesteld uit de stelpost 2026 tot en met 2029. Voor de stelpost loon/prijs wordt 10% van de berekende omvang elk volgend jaar als risico in de weerstandsparagraaf meegenomen. (t+1 10% t+2 20% t+3 30%). (bedrag x 1.000) Hoogte Indexering
2026
2027
2028
2029
0
925
2.299
3.491
Index Loon/prijs
1.796
4.683
7.537
10.575
Totaal
1.796
5.608
9.837
14.066
Stelposten in begroting
2026
2027
2028
2029
0
925
2.299
3.491
Stelpost Loon/prijs
1.796
4.215
6.030
7.403
Totaal
1.796
5.139
8.329
10.893
Risicobeheermatrix
2026
2027
2028
2029
CAO
0
0
0
0
Loon/prijs
0
468
1.507
3.173
Totaal
0
468
1.507
3.173
Index CAO
Stelpost CAO
63
3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 3.3.1 Algemeen Deze paragraaf beschrijft het beleidskader en de consequenties van de kapitaalgoederen in onze gemeente. Het gaat om fysieke goederen die van maatschappelijk belang zijn, meerdere jaren meegaan en een hoge financiële (vervangings)waarde hebben, zoals wegen, riolering, civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting, groen en gemeentelijk vastgoed. Een groot deel van het “vermogen” van de gemeente ligt in de grond, in het openbaar gebied of zijn gebouwen. Voor het beheer van dit vermogen zijn per onderdeel meerjarenplannen opgesteld. De meerjarenplannen omschrijven de hoeveelheden, kwaliteitsniveaus en de kosten voor instandhouding van de betreffende kapitaalgoederen. In 2026 worden verschillende meerjarenplannen voor de 4 daarop volgende jaren vastgesteld. De verwachting is dat in de meerjarenplannen hogere kosten moeten worden opgenomen dan in de huidige plannen. Dat heeft te maken met algemeen stijgende kosten, indexeringen en pieken in beheer en onderhoud. Met pieken is bedoeld dat op verschillende onderdelen de kapitaalgoederen op het eind van hun levensduur zijn. In de beheerplannen 2026 en verder wordt hier invulling aan gegeven. Prgr Omschrijving Wegen 20232026 GRP 20222026 Kunstwerken 2023-2026 Openbare verlichting 2023-2026 Groen 20232026 Gemeentelijk 2023-2026 vastgoed
Vaststelling Volgende Frequentie Voorziening raad actualisatie
Financieel Achterstallig in de onderhoud begroting
2022
1 x p. 4 jaar
2026
Nee
Ja
Nee
2021
1 x p. 5 jaar
2026
Ja
Ja
Nee
2023
1 x p. 4 jaar
2027
Nee
Ja
Nee
2023
1 x p. 4 jaar
2027
Nee
Ja
Nee
2022
1 x p. 4 jaar
2026
Nee
Ja
Nee
2022
1 x p. 4 jaar
2026
Nee
Ja
Nee
3.3.2 Wegen In december 2022 is het Beheerplan groen en wegen 2023-2026 door de gemeenteraad vastgesteld. Bij het vaststellen van het beheerplan is tevens ingestemd met het beschikbaar stellen van de benodigde budgetten voor het uitvoeren van het onderhoud aan de wegen en het groen op minimaal kwaliteitsniveau B. We streven echter ook naar differentiatie op specifieke plekken (doelstelling uit integrale beleidsplan). Als gemeente wijzen wij deze plekken echter niet aan. Door burgerparticipatie te bevorderen, stimuleren we dat de gebruikers van de openbare ruimte ideeën en initiatieven aandragen en hieraan gekoppeld zelf werkzaamheden verrichten in de openbare ruimte.
64
In het beheerplan is gerekend met de kosten voor vervanging op basis van de levensduur benadering. Ondanks dat de openbare ruimte op een goed niveau wordt onderhouden, is het onvermijdelijk dat een weg of een groenelement aan het einde van de levensduur vervangen moet worden. Uit deze benadering en het uitgangspunt dat de maximale leeftijd van verhardingen 60 jaar is, blijkt dat over enkele jaren (2025-2035) een duidelijke piek in de vervangingsinvestering komt. Deze piek is te verklaren door dat tussen 1960 en 1980 diverse grote uitbreidingsplannen zijn gerealiseerd. Voor het beheer van de wegen is een structureel exploitatiebudget nodig van € 1.548.000 op basis van het actuele beheersplan groen en wegen. Voor de instandhouding van de wegen zijn jaarlijkse vervangingsinvesteringen nodig voor een bedrag van € 1.971.000. Voor de jaarschijf 2026 is dit bedrag verhoogd met € 420.000 (zie toelichting MIP). (bedrag x 1.000) 2026
2027
2028
2029
Regulier onderhoud wegen
1.479
1.476
1.476
1.476
Vervangingsinvestering infrastructurele werken
2.391
1.971
1.971
1.971
In begroting opgenomen:
3.3.3 Riolering Landelijk worden steeds hogere eisen en wettelijke verplichtingen aan de waterbeheerders opgelegd. Om hieraan te voldoen, werken wij op het gebied van de zorg voor de waterketen al enkele jaren samen in het samenwerkingsverband Waterpanel Noord. Deze samenwerking heeft geleid tot het gezamenlijk opstellen van één Waterketenplan (WKP) en 15 afzonderlijke Gemeentelijke Rioleringsplannen (GRP). Het Gemeentelijk Rioleringsplan Leudal 2022-2026 is eind 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. De zorgplicht voor afvalwater, hemelwater en grondwater is hierin opgenomen. In het GRP is beschreven hoe we onze objecten in de waterketen beheren. Regelmatig reinigen we de objecten en voeren we inspecties uit. Daarnaast vervangen we de objecten wanneer deze niet meer goed functioneren. Door het uitvoeren van de maatregelen die in het GRP benoemd zijn, wordt achterstallig onderhoud of kapitaalvernietiging voorkomen. De maatregelen en verbeteringen aan het rioolstelsel, zoals verwoord in het huidige GRP 20222026, worden in de lopende planperiode eveneens uitgevoerd. (bedrag x 1.000) 2026
2027
2028
2029
Regulier onderhoud riolen
1.296
1.304
1.304
1.318
Vervangingsinvestering riolering (G.R.P.)
1.852
2.376
2.376
2.376
In begroting opgenomen:
65
3.3.4 Civieltechnische kunstwerken De gemeente Leudal heeft 130 bruggen en duikerbruggen in beheer en onderhoud. Het beheerplan civieltechnische kunstwerken 2022-2026 is de basis voor het onderhoud aan onze civieltechnische kunstwerken voor de komende jaren. (bedrag x 1.000)
2026
2027
2028
2029
177
177
177
177
0
0
0
0
In begroting opgenomen: Regulier onderhoud civieltechnische werken Vervangingsinvestering civieltechnische kunstwerken
3.3.5 Openbare verlichting In de afgelopen jaren heeft onze gemeente aanzienlijke stappen gezet op het gebied van het verduurzamen van de openbare verlichting. Deze ingeslagen weg zetten wij de komende periode (2026-2029) consequent voort. Het doel is om binnen deze periode alle resterende conventionele verlichtingsarmaturen om te zetten naar duurzame energiezuinige LED-oplossingen. De aanpak kent twee sporen: •
Vervanging van lichtbronnen in relatief nieuwe armaturen Bij armaturen die constructief nog in goede staat verkeren en voldoen aan de huidige normen, kiezen we ervoor om uitsluitend de conventionele lichtbron te vervangen door een energiezuinige LED-variant. Deze maatregel is kostenefficiënt en sluit aan bij de levensduur
•
van het bestaande armatuur; Vervanging van LED-platen of complete armaturen bij verouderde systemen Armaturen die verouderd zijn of technisch niet meer voldoen aan de eisen van deze tijd worden in zijn geheel vervangen. Waar mogelijk vervangen we enkel de optische eenheid (bijvoorbeeld LED-platen), maar indien nodig wordt het volledige armatuur vernieuwd. Hierbij wordt gekozen voor toekomstbestendige LED-verlichting met lage onderhoudskosten en slimme aansturingsmogelijkheden.
Met deze strategie dragen we actief bij aan onze duurzaamheidsdoelen, realiseren we energiebesparing en verbeteren we tegelijkertijd de kwaliteit van de openbare ruimte. (bedrag x 1.000) 2026
2027
2028
2029
Regulier onderhoud openbare verlichting
112
112
112
112
Vervangingsinvestering openbare verlichting
106
496
410
523
In begroting opgenomen:
3.3.6 Groenvoorziening Openbaar Groen In 2026 wordt het groen beheerd en onderhouden op basis van het “Beheerplan Groen en wegen 2023-2026”. Uitgangspunt (ambitieniveau) hierbij is kwaliteitsniveau B.
66
Bomenbeleidsplan In 2024-2025 wordt het bomenbeleidsplan en de gemeentelijke bomenlijst geactualiseerd. In het Bomenbeleidsplan wordt ook extra aandacht besteed aan bomen die nu de functionaliteit van de openbare ruimte belemmeren, door o.a. wortelopdruk. Daarnaast staan bomen soms niet op een goede groeiplaats, te dicht bij woningen/percelen of is de boomsoort minder geschikt op die locatie. Het bomenbeleidsplan leidt tot een beter beheerplan groen en wegen. In 2026 wordt als pilot een aantal probleemlocaties met wortelopdruk aangepakt. Hiervoor wordt € 100.000 extra budget gevraagd. Beheerplan groen en wegen Elke 4 jaar wordt een nieuw beheerplan groen en wegen opgesteld. Dit beheerplan vormt dat de input voor de gemeentebegroting. In 2026 wordt weer een nieuw beheerplan groen en wegen (2027-2030) opgesteld. De ervaringen uit de pilot (aanpakken x-aantal probleemlocaties wortelopdruk) wordt meegenomen bij het opstellen van het beheerplan groen en wegen, waarbij dan ook structureel extra budget wordt gevraagd voor het aanpakken van wortelopdruk, veroorzaakt door gemeentebomen. Vergroenen (school)pleinen Er zijn 2 concrete burgerinitiatieven voor het vergroenen van (school)pleinen. Namelijk het vergroenen van het Krekelbergplein in Neeritter en het vergroenen van het Herman Meddensplein in Nunhem.
Voor het vergroenen van beide pleinen heeft de raad reeds krediet beschikbaar gesteld. Het Herman Meddensplein is/wordt in 2025 vergroend (start na bouwvakantie 2025 – gereed december 2025). Op basis van het voorlopig ontwerp wordt in 2026 een concreet en besteksgereed inrichtingsplan opgesteld voor het vergroenen van het Krekelbergplein in Neeritter. Streven is het Krekelbergplein in 2027 te vergroenen. 37.000 bomenplan Het college heeft de ambitie om voor 2027 voor elke inwoner een extra boom te planten (in totaal 37.000 extra bomen). Inmiddels staat de teller op ruim 30.000 extra bomen die de afgelopen jaren zijn geplant (stand voorjaar 2025). In het plantseizoen 2025-2026 en 2026-2027 worden de resterende 7.000 extra bomen geplant. (bedrag x 1.000)
2026
2027
2028
2029
2.471
2.471
2.471
2.471
138
138
138
In begroting opgenomen: Regulier onderhoud groen Vervangingsinvestering groen
67
3.3.7 Gebouwen en sportaccommodaties Duurzaam meerjarig onderhoudsplan In november 2024 is het DMJOP vastgesteld. Het jaarlijkse onderhoud zal volgens planning worden uitgevoerd. Naast het reguliere jaarlijkse onderhoud is besloten om te starten met het verduurzamen van de installaties in de panden La Rochelle, Bombardon, Postkoets en het gemeentehuis. De verduurzaming van La Rochelle staat gepland voor uitvoering in 2025. Voor de andere panden wordt gestart met het opstellen van een projectplan, waarbij de uitvoering naar verwachting in 2026 en 2027 zal plaatsvinden. (bedrag x 1.000)
2026
2027
2028
2029
586
566
637
532
1.855
1.855
1.855
1.855
780
780
780
780
In begroting opgenomen: Klein onderhoud MJOP Jaarlijkse storting voorziening vastgoed groot onderhoud
Investeringen duurzaamheid gemeentelijke gebouwen en accommodaties
68
3.4 Financiering 3.4.1 Algemeen De financieringsfunctie heeft betrekking op het beleid voor de financieringsrisico's en de verwachtingen hierin. Verantwoord financieren en tijdig beschikbaar hebben van financieringsmiddelen tegen zo gunstig mogelijke prijzen. Hierbij wordt rekening gehouden met de randvoorwaarden (kasgeldlimiet en renterisiconorm) en de aard van de financieringsbehoefte (kort versus lang). We geven inzicht in de financieringsbehoefte, in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Centraal staat het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De wettelijke kaders hiervoor zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido), de wet Houdbare gemeentefinanciën (Hof), het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Daarnaast is de Financiële verordening Gemeente Leudal 2025 en het Treasurystatuut 2023 Gemeente Leudal van toepassing.
3.4.2 Rente risicobeheer Het is belangrijk om risico's gestructureerd en systematisch te managen en te wegen. Rentefluctuaties hebben niet alleen gevolgen voor de rentelasten of -opbrengsten bij het aantrekken en/of uitzetten van gelden, maar ook voor de koersen van obligaties. Hieronder worden de verschillende risico's toegelicht. Renterisico Het beheersen van het renterisico wordt gedaan door het berekenen van de kasgeldlimiet voor schulden korte termijn en de renterisiconorm voor langlopende schulden. Het doel van deze kengetallen is om decentrale overheden te behouden voor een onverantwoord grote gevoeligheid voor rentefluctuaties. Er wordt een grens gesteld aan de structuur van de leningen, niet aan de hoogte. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt een grens aan leningen met een looptijd van maximaal één jaar (kort geld) die gemeenten hanteren voor de financiering van lopende uitgaven om tijdelijke liquiditeitstekorten op te vangen. De limiet voor het afsluiten van kortlopende geldleningen mag wettelijk maximaal 8,5% bedragen van het begrotingstotaal. Door het hanteren van een limiet wordt voorkomen dat er uitsluitend kortlopende leningen worden afgesloten. Het aantrekken van dit type leningen is aantrekkelijk wanneer de rente laag is met een risico van een stijgende rente bij herfinanciering.
Bij een overschrijding gedurende drie achtereenvolgende kwartalen moet de gemeente maatregelen nemen. De ruimte onder de kasgeldlimiet is het totale bedrag waarmee de netto-vlottende schuld mag worden verhoogd voordat de grens van de kasgeldlimiet wordt bereikt. Voor de gemeente Leudal is er voldoende ruimte onder de kasgeldlimiet.
69
(bedrag x 1.000) 3e kwartaal 2024
4e kwartaal 2024
1e kwartaal 2025
2e kwartaal 2025
106.315
106.315
112.300
112.300
Limiet percentage
8,50%
8,50%
8,50%
8,50%
Normbedrag
9.037
9.037
9.546
9.546
336
109
Kasgeldlimiet Begrotingstotaal per 1 januari
Netto vlottende positie Vlottende schuld
177
Vlottende middelen
-33.613
-42.497
-37.836
-40.820
Netto saldo
-33.436
-42.497
-37.500
-40.711
42.473
51.534
47.046
50.257
Onder- overschrijding normbedrag Ruimte onder de kasgeldlimiet Overschrijding kasgeldlimiet Renterisiconorm De renterisiconorm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een looptijd van langer dan een jaar te beperken en beheersbaar te houden. Het renterisico in een bepaald jaar mag wettelijk niet hoger zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Dit betekent dat het jaarlijks verplichte totaal aan aflossingen en de renteherzieningen kleiner dan 20% van het begrotingstotaal moet zijn. Door een goede spreiding te behouden in de looptijd van de leningenportefeuille wordt flexibiliteit in de toekomst behouden tegen zo laag mogelijke rentetarieven. Voor de gemeente Leudal is er voldoende ruimte onder de renterisiconorm. (bedrag x 1.000) Renterisico
2026
2027
2028
2029
Begrotingstotaal per 1 januari
119.846
116.376
121.221
127.700
Limiet percentage
20,00%
20,00%
20,00%
20,00%
Renterisiconorm
23.969
23.275
24.244
25.540
0
0
0
0
Aflossingen
-6.076
-7.592
-8.361
-9.883
Renterisico
-6.076
-7.592
-8.361
-9.883
30.045
30.868
32.605
35.423
Rente herziening
Onder- overschrijding normbedrag Ruimte onder de renterisiconorm Overschrijding renterisiconorm Liquiditeitsrisico Liquiditeit richt zich op de vraag of de gemeente genoeg geldmiddelen heeft om op de korte termijn de facturen, salarissen en aflossingen op leningen te betalen zonder dat daarvoor aanvullende financiering moet worden aangetrokken. Het risico bij liquiditeit is dat de gemeente over onvoldoende middelen beschikt om aan bovengenoemde verplichtingen te voldoen. De gemeente Leudal hanteert het systeem van totaalfinanciering. Dit betekent dat alle uitgaven worden opgeteld en alle inkomsten hier tegenover worden gezet. Als blijkt dat de uitgaven hoger zijn dan de inkomsten, is er sprake van een financieringsbehoefte. Bij totaalfinanciering zijn leningen niet gekoppeld aan specifieke uitgaven of investeringen, maar aan het saldo van wat de gemeente in totaal uitgeeft en binnenkrijgt.
70
Een goed inzicht in het verloop van inkomsten en uitgaven leidt tot een goeie sturing op de benodigde liquiditeiten voor de komende jaren, de aan te trekken externe financiering en de ontwikkeling van de rentekosten. Gemeenten zijn in het kader van schatkistbankieren verplicht hun overtollige liquide middelen boven het drempelbedrag aan te houden in de rijksschatkist. Door deze maatregel hoeft het Rijk minder geld te lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen. De drempel voor verplicht schatkistbankieren is voor gemeenten 2% van het begrotingstotaal, als het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen, waarbij het drempelbedrag minimaal € 1 miljoen bedraagt. Ook zijn er mogelijkheden om overtollige middelen uit te lenen aan overige decentrale overheden, met inachtneming van wet- en regelgeving. Bij aanvang van het begrotingsjaar 2026 wordt een theoretisch financieringstekort verwacht van afgerond € 19 miljoen, waarbij ervan uit wordt gegaan dat alle in de meerjarenbegroting opgenomen investeringen volgens planning worden uitgevoerd. In de komende begrotingsperiode dalen de reserves. Deze worden onder andere ingezet ter dekking van een herstructureringsfonds, een dekkingsreserve voor de investeringen duurzaamheid en sloop/tijdelijke huisvesting van de onderwijslocaties uit het IHP (Integraal Huisvestingsplan).
In de komende meerjarenperiode vinden er grote investeringen plaats. In 2023 is reeds een langlopende geldlening aangetrokken van € 15 miljoen, met het oog op grote investeringsprojecten. Dit is niet voldoende om de geplande investeringen in de komende jaren te financieren. Vanaf 2026 zullen er nieuwe leningen aangetrokken moeten worden die leiden tot nieuwe rentelasten. Op dit moment is het nog niet zeker wanneer de leningen aangetrokken moeten worden en wat de hoogte van de rentelasten zijn. In de risicoparagraaf is het renterisico opgenomen. Bij het aantrekken van leningen houden we rekening met de vereisten uit wet- en regelgeving voor de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Voor een bedrag van maximaal € 9 miljoen (kasgeldlimiet) kan dit met kortlopende geldleningen en voor het overige met langlopende leningen. Koersrisico Koersrisico is het risico op een daling van de marktwaarde van de financiële activa. In 2025 is de beleggingsportefeuille van de belegde "Essent-gelden" beëindigd. Het is voor gemeenten niet toegestaan nieuwe beleggingen aan te gaan. Hierdoor is het koersrisico nihil.
71
3.4.3 Leningen en garanties De gemeente Leudal heeft leningen afgesloten om investeringsuitgaven te kunnen doen. Jaarlijks wordt aan de hand van een liquiditeitsprognose beoordeeld of de leningenportefeuille nog voldoende is, of dat er nieuwe leningen aangetrokken moeten worden. (bedrag x 1.000) Leningenportefeuille per 1 januari
2026
2027
2028
2029
Opgenomen geldleningen
45.461
58.359
64.802
77.458
Af: reguliere aflossingen
- 6.076
- 5.695
- 5.060
- 4.480
18.974
14.035
21.017
63.573
- 1.897
- 3.301
- 5.403
Af: vervroegde aflossingen Nog op te nemen geldleningen Af: reguliere aflossingen Totaal boekwaarde 31-12-
58.359
64.802
77.458
131.148
Gemiddeld rentepercentage geldleningen
1,93%
2,24%
2,24%
1,90%
3.4.4 Rentetoerekening De rentetoerekening geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Volgens wet- en regelgeving wordt de interne rente exact berekend. De omslagrente wordt berekend door de aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa, die integraal zijn gefinancierd. Het omslagpercentage bedraagt 0,50% voor 2026. Vanaf 2025 wordt volgens het BBV het renteomslagpercentage ook aan de grondexploitaties toegerekend. Voorheen gold er een afzonderlijk rentepercentage voor de grondexploitaties.
72
(bedrag x 1.000) Renteschema
2026
%
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
1.004
De externe rentebaten over de korte en lange financiering
-823
1,92%
Saldo rentelasten en rentebaten
181
De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend
0
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen
0
Rente over voorzieningen
0
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
181 -711
Renteresultaat op het taakveld Treasury
-530
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
140
Boekwaarde vaste activa 1-1-2026
142.287
Gemiddelde rente
0,13%
Keuze voor de omslag rente
0,50%
3.4.5 EMU saldo In de wet Hof zijn de Europese normen verankerd voor de hoogte en de jaarlijkse groei van de overheidsschuld. De decentrale overheden leveren een gelijkwaardige bijdrage aan het naleven van de EMU-normen (Economische en Monetaire Unie). De schuldontwikkeling van gemeenten worden gemonitord en mogen niet te hoog oplopen. Er geldt een begrenzing van het bedrag waarmee de netto schuld van de gezamenlijke gemeenten jaarlijks mag toenemen. Gemeenten krijgen een individuele EMU-referentiewaarde voor het tekort in een jaar. Voor het sturen op de ontwikkeling van de gemeenteschuld luidt het advies als volgt: 'Let bij het opstellen van de begroting op de ontwikkeling van de hoogte van uw gemeenteschuld. Te hoge schulden zijn slecht voor de financiële gezondheid van de gemeenten. Pas als het plafond voor het EMU-tekort van de gezamenlijke gemeenten wordt overschreden kan de individuele referentie waarde een rol gaan spelen.' Onderstaande tabel geeft inzicht in het EMU-saldo:
73
(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2024 2025 na begroting 2027 2028 2029 wijziging 2026 EMU-SALDO
9.877
EMU-SALDO referentiewaarde
-4.861
EMU-saldo blijft onder referentiewaarde
14.738
EMU-saldo overschrijdt referentiewaarde Financiële vaste activa Mutaties 1 januari t/m 31 december
Activa Vlottende activa
Vaste passiva Passiva
Vlottende passiva
Kapitaalverstrekkingen en (+) leningen
260
-22.351
-38.842
-7.120
-15.923
-54.419
-22.351
-38.842
-63
300
0
0
0
-2.230
-33
-34
-32
-28
-54.419
Uitzettingen
(+)
Uitzettingen
(+)
11.492
-26.706
-15.432
0
0
0
Liquide middelen
(+)
-2
582
-1.000
0
0
0
Overlopende activa
(+)
-4.140
0
0
0
0
0
Vaste schuld
(-)
-7.024
-6.251
12.898
6.443
12.656
53.690
Vlottende schuld
(-)
2.392
0
9.778
643
3.235
701
Overlopende passiva
(-)
2.365
0
0
0
0
0
(Verwachte) boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa
185
3.4.6 Geprognosticeerde balans
Omschrijving
(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2024 2025 na begroting 2027 2028 2029 wijziging 2026
Activa 31-12Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa
188
185
138
110
83
56
112.317
134.134
143.455
141.788
140.210
133.887
19.250
26.884
35.893
84.460
Materiële vaste activa MIP Financiële vaste activa
10.261
7.968
8.235
8.201
8.168
8.140
Totaal vaste activa
122.767
142.287
171.078
176.983
184.353
226.543
Voorraden
1.577
357
8.688
2.064
Uitzettingen < 1 jaar
11.613
11.613
11.613
11.613
Vlottende activa 53.751
27.045
Liquide middelen
418
1.000
Overlopende activa
2.117
2.117
2.117
2.117
2.117
2.117
57.863
30.519
22.417
15.794
13.729
13.729
180.630
172.807
193.495
192.777
198.083
240.273
Reserves (excl. begrotingssaldo)
95.456
94.893
89.495
84.440
79.329
71.196
Resultaat boekjaar 2024
5.755 4.469
2.758
991
-3.078
4.469
2.758
991
-3.078
-2.900
Totaal vlottende activa Totaal activa 31-12Passiva 31-12Vaste passiva Eigen vermogen:
Verwacht resultaat vorig boekjaar Begrotingssaldo boekjaar Voorzieningen
8.033
8.310
8.963
9.692
10.055
9.877
Vaste schuld bestaand
51.712
45.461
39.385
33.690
28.630
24.150
18.974
31.112
48.828
106.998
153.134
164.044
162.683
164.754
206.242
Vaste schuld toekomstig Totaal vaste passiva
160.957
Vlottende passiva Vlottende schuld
3.384
3.384
13.162
13.805
17.040
17.741
Overlopende passiva
16.289
16.289
16.289
16.289
16.289
16.289
Totaal vlottende passiva
19.673
19.673
29.451
30.094
33.329
34.030
180.630
172.807
193.495
192.777
198.083
240.273
Totaal passiva 31-12-
Een geprognosticeerde balans met meerjarig inzicht geeft een beeld van de ontwikkeling van onder meer investeringen, het aanwenden van reserves en voorzieningen, en in de financieringsbehoefte. In samenhang met de kengetallen, in paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, geeft de geprognosticeerde balans een indruk van het effect van het beleid in deze meerjarenbegroting op de vermogenspositie van de gemeente. In de investeringen is al rekening gehouden met het Meerjarig InvesteringsPlan (MIP) voor de komende 4 jaren.
75
3.5 Bedrijfsvoering 3.5.1 Algemeen De bedrijfsvoering van de gemeente ondersteunt het primaire proces. De bedrijfsvoering maakt het mogelijk dat Leudal samen bouwt aan een duurzame, dienstverlenende en vitale toekomst. De belangrijkste aspecten binnen bedrijfsvoering zijn organisatieontwikkeling, communicatie, financiën, juridische zaken, personeelszaken, archivering, informatievoorziening, ICT, informatieveiligheid, privacy en huisvesting. We bewaken de samenhang tussen deze onderdelen en streven naar een verdere optimalisering van integraliteit en doelmatigheid van onze werkprocessen.
3.5.2 Communicatie Communicatie als verbindende schakel Communicatie speelt een belangrijke rol in het ondersteunen van een open, toegankelijke en betrokken gemeentelijke organisatie. We streven ernaar om de verbinding tussen inwoners, dagelijks bestuur en organisatie te versterken, waarbij communicatie wordt ingezet als hulpmiddel om beleid begrijpelijk te maken en maatschappelijke betrokkenheid te vergroten. Begrijpelijk taalgebruik en toegankelijke informatievoorziening staan daarbij centraal. Vijf aandachtsgebieden De communicatiestrategie sluit aan op de organisatievisie, het coalitieakkoord, de omgevingsvisie en de Zomernota. Binnen vijf strategische aandachtsgebieden geven we verder invulling aan professionele en toekomstgerichte communicatie: Bijdrage aan interne samenwerking 1. Communicatie wordt zoveel mogelijk vanaf het begin betrokken bij beleidsontwikkeling en uitvoering. Denk bijvoorbeeld aan trajecten als huisvesting Sint Ursula, het armoedebeleid, het accommodatiebeleid, de Zorgboulevard, het speelruimtebeleid, Zevenellen en de versnellingsagenda wonen. Zo zorgen we samen voor passende en heldere communicatie in iedere fase van het proces. 2. Ondersteuning bestuurlijke communicatie De advisering van het bestuur op het gebied van communicatie wordt voortgezet, onder andere door structurele deelname aan PHO’s.
Ook in aanloop naar de verkiezingen van 2026 denken we actief mee over de manier waarop het bestuur helder en aanspreekbaar kan communiceren, aansluitend op maatschappelijke verwachtingen. 3. Toegankelijke P&C-communicatie We blijven werken aan begrijpelijke toelichting bij de begroting en jaarrekening. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan het helder uitleggen van resultaten en impact. Dit past binnen het landelijke programma ‘Duidelijke overheidscommunicatie en Heldere voorstellen’ en draagt bij aan transparantie richting raad en samenleving. 4. Gerichte communicatie naar doelgroepen We blijven onze communicatie afstemmen op de behoeften van verschillende doelgroepen. Dit doen we onder andere via omgevingsanalyses, verbetering van brieven, de inzet van passende communicatiekanalen en de doorontwikkeling van het gemeentemagazine in samenwerking met Synthese. 5. Communicatie als onderdeel van de organisatiecultuur Door middel van trainingen, presentaties en ondersteuning van teams wordt communicatie steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks werk. De vakgroep is zichtbaar aanwezig en biedt ondersteuning op uiteenlopende niveaus binnen de organisatie.
76
Samen zorgen voor goede informatievoorziening Voor de uitvoering van deze communicatiestrategie wordt gebruikgemaakt van het bestaande budget. Hierbinnen is ruimte voor onderzoek, scholing, digitale middelen en publieksgerichte producten zoals het jaarlijkse magazine. We zetten in op blijvende verbetering van onze communicatie, met oog voor kwaliteit, effectiviteit en maatschappelijke waarde.
3.5.3 Personeel en organisatie Binden en boeien (aantrekkelijk werkgeverschap) Als goed en aantrekkelijk werkgever weten we medewerkers te overtuigen om bij ons te komen werken en hen te binden en te boeien aan onze organisatie. Bovendien hebben we oog voor het werkplezier van onze medewerkers. Ook is er aandacht voor de diversiteit van de samenstelling van het personeelsbestand. Er wordt specifiek aandacht besteed aan instroom van jonge medewerkers en medewerkers met een passende opleiding, waardoor maatwerk wordt gerealiseerd. Het blijft lastig om vacatures ingevuld te krijgen. In vervolg op de uitrol van de organisatievisie gaan we verder met het opzetten van een herkenbaar 'Employer brand', het creëren van een herkenbare huisstijl voor werving en selectie. We blijven diverse activiteiten organiseren om talentvolle potentiële professionals op informele wijze te laten kennismaken met onze organisatie. Opleiden & Ontwikkelen Gemeente Leudal is een lerende organisatie. Komend jaar gaan we opnieuw extra aandacht schenken aan het thema opleiden & ontwikkelen. Het onderhoud van vakmanschap en continu leren en blijven ontwikkelen is inspirerend en draagt bij aan werkplezier, creativiteit en het innovatief vermogen van de medewerkers.
Dit thema is al ingebed in de gesprekscyclus, waarbij elke leidinggevende nadrukkelijk aandacht heeft voor het ontwikkelpotentieel van zijn medewerkers. Er ontstaat in dit gesprek een behoefte peiling wat er nodig is vanuit organisatie perspectief. Duurzame inzetbaarheid We blijven de komende jaren investeren in duurzame inzetbaarheid, aangezien dit item belangrijk blijft voor iedere levensfase. Duurzame inzetbaarheid is een verantwoordelijkheid van zowel medewerker als werkgever. Zij voeren met elkaar het goede gesprek en kijken wat er nodig is: wat gaat de medewerker doen en hoe kan de werkgever hierbij ondersteunen. In 2025 zijn we bezig geweest met de praktische uitwerking van duurzame inzetbaarheid middels de uitrol van leasefietsen en een vitaliteitsweek. In 2026 gaan we hiermee verder. Dit zal extra investeringen eisen van medewerkers en van de werkgever gericht op het mentaal, sociaal, fysiek en digitaal fit blijven. (bedragen x 1.000) Begrotin Realisatie g na Begrotin Begrotin Begrotin Begrotin 2024 wijziging g 2026 g 2027 g 2028 g 2029 2025 Salariskosten
19.313
22.676
23.685
24.370
24.370
24.370
Inhuur personeel
2.415
3.901
1.638
1.579
1.460
1.310
21.727
26.577
25.323
25.949
25.830
25.680
Totaal
77
3.5.4 Informatievoorziening De informatievoorziening blijft de komende jaren een cruciaal fundament onder onze dienstverlening. We zetten onze koers voort: het structureel op orde brengen en houden van onze informatiehuishouding, in lijn met wet- en regelgeving, maatschappelijke verwachtingen en technologische ontwikkelingen. Dat vraagt om blijvende aandacht, investering en organisatiebrede betrokkenheid. De komende jaren intensiveren we onze inzet op informatievoorziening. Dit doen we onder andere via een sterkere en toekomstbestendige I-organisatie, waarin rollen, processen en verantwoordelijkheden helder zijn belegd. We ontwikkelen ons verder naar een organisatie die wendbaar is en slimme keuzes maakt in de inzet van informatie. Technologische innovaties, zoals kunstmatige intelligentie, houden we nauwlettend in het vizier. Daarbij staat steeds de maatschappelijke meerwaarde centraal: wat betekenen deze ontwikkelingen voor onze inwoners, ondernemers en medewerkers? Slimme inzet van informatie en optimalisatie van processen We benutten informatie steeds slimmer om onze dienstverlening en besluitvorming te ondersteunen. Inzicht in gegevens helpt ons om beter te begrijpen wat er speelt bij inwoners en in de samenleving, en om effectiever te sturen op opgaven.
Daarbij richten we ons op het verbeteren van de kwaliteit en beschikbaarheid van data en op het verantwoord gebruik ervan. Een goede informatievoorziening vraagt ook om duidelijke en betrouwbare procesvastlegging. We investeren daarom in het optimaliseren en standaardiseren van processen. Dit vergroot de transparantie, vergemakkelijkt samenwerking binnen de organisatie en zorgt ervoor dat we als gemeente wendbaarder kunnen reageren op veranderende omstandigheden en wettelijke verplichtingen. Professionalisering van de werkplek Een moderne, professionele digitale werkomgeving is essentieel om goed te kunnen inspelen op veranderende taken, samenwerking en verwachtingen. In de komende periode investeren we in de doorontwikkeling van werkplekken en apparatuur, zodat medewerkers op een veilige, flexibele en efficiënte manier hun werk kunnen doen: thuis, op kantoor of in de samenleving. Strategische keuzes en prioritering De digitale transformatie vereist voortdurend verandervermogen en strategische sturing. In een context van schaarse capaciteit en toenemende complexiteit is het noodzakelijk om heldere keuzes te maken. Wij richten ons op die onderdelen van informatievoorziening die aantoonbaar bijdragen aan maatschappelijke opgaven, bestuurlijke transparantie en wendbaarheid van de organisatie.
3.5.5 Informatieveiligheid en privacy Informatiebeveiliging is en blijft een belangrijke prioriteit voor onze gemeente. We zorgen ervoor dat we blijven voldoen aan de wet- en regelgeving, zoals de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2.0 (BIO 2.0) en de Cyberbeveiligingswet. De verantwoording van onze informatiebeveiliging wordt vastgelegd in de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). We hanteren altijd een risicogebaseerde aanpak en passen onze beveiligingsmaatregelen aan op basis van de specifieke risico's. Zo willen we de capaciteit op het gebied van cyberbeveiliging versterken, de veiligheid van netwerken en systemen verbeteren en de continuïteit van belangrijke diensten waarborgen. Ook bij incidenten.
78
Daarnaast blijft het beschermen van de privacy van onze inwoners essentieel. We handelen altijd transparant en zorgen ervoor dat inwoners het register van gegevensverwerkingen kunnen inzien en verzoeken kunnen indienen om toegang te krijgen tot hun gegevens. We willen hen zo goed mogelijk ondersteunen, met inachtneming van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), de Wet politiegegevens (Wpg) en andere relevante wet- en regelgeving. Het delen van gegevens met andere partijen gebeurt altijd op een manier die voldoet aan de AVG. De digitale ontwikkelingen brengen nieuwe risico’s met zich mee. Daarom voeren we regelmatig Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) uit om de risico's van nieuwe verwerkingen in kaart te brengen en ervoor te zorgen dat we de privacy van inwoners beschermen. Binnen de organisatie blijven we werken aan meer bewustzijn over privacy en informatiebeveiliging. Waarmee we de kans op potentiële beveiligingsincidenten en datalekken verkleinen. Dit is een voortdurend proces waarin we ons blijven verbeteren.
3.5.6 Financiën Doorontwikkeling P&C We blijven continue werken aan verbeteringen in de Planning & Control cylus. In 2026 willen we toewerken naar een integralere aanpak en samenhang van de afzonderlijke P&C producten. Op deze manier kunnen we de voortgang van thema's binnen de P&C producten beter volgbaar maken en de samenhang verduidelijken. Introductie financiën In 2026 worden er workshops gegeven voor nieuwe medewerkers om inzicht te geven hoe gemeentefinanciën werkt. Tevens zullen de nieuwe raadsleden uitleg krijgen over gemeentefinanciën en op welke manier naar de financiën van raadsvoorstellen en P&C stukken kan worden gekeken. Auditcomité De constructieve samenwerking met het audit-comité en het college wordt in 2026 voortgezet. Door deze samenwerking blijven we de ingebrachte verbeterpunten vertalen in de eerstvolgende mogelijkheid die de P&C cyclus ons biedt.
3.5.7 Overhead Overhead omvat alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren in ieder geval leidinggevenden in het primair proces, de ondersteuning vanuit de afdeling bedrijfsvoering op de “PIOFACH” functies (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie, Huisvesting) en overige kosten niet toe te delen aan de taakvelden in het primaire proces. Wij hanteren de definitie die in het BBV wordt gehanteerd. Hierin worden ook de kosten meegenomen voor huisvesting, facilitaire zaken, ICT en overige. De laatste omvat kosten voor uitvoering van de algemene taken van de eigen gemeentelijke organisatie zoals onder andere verzekeringskosten, opleidingskosten en aanvullende personeelskosten. Overhead mag wel worden toegerekend aan grondexploitatie, investeringen en andere (subsidie)projecten en lokale heffingen.
79
In de financiële verordening van de gemeente is vastgelegd op welke wijze overhead toegerekend wordt aan de heffingen. Voor de begroting bedraagt de opslag voor overhead 62,02% van de doorverdeelde salariskosten. (bedrag x 1.000) Omschrijving
Realisatie 2024
Begroting na wijziging 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Personeel
10.039
11.528
9.659
9.794
9.810
9.660
Huisvesting en facilitair
1.085
1.135
1.011
1.004
1.007
1.006
ICT
1.991
2.962
2.447
2.596
2.496
2.441
Overig
1.404
1.486
760
602
583
583
Totaal Overhead
14.520
17.112
13.877
13.996
13.895
13.690
Totaal Bestuur
2.183
2.212
2.078
2.092
2.092
2.092
80
3.6 Verbonden partijen 3.6.1 Algemeen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen deelnemingen door de gemeente in publiekrechtelijke samenwerkingsorganisaties (gemeenschappelijke regelingen) en privaatrechtelijke samenwerkingsorganisaties (N.V.’s, B.V.’s, stichtingen etc.). De uitvoering van een aantal gemeentelijke taken is overdragen aan verbonden partijen. De gemeente blijft verantwoordelijk, maar voert de taken niet zelf meer uit. Een bestuurlijk belang bestaat als de gemeente enige zeggenschap kan uitoefenen via een bestuurszetel of stemrecht. Een financieel belang houdt in dat: • de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van • •
faillissement van de verbonden partij; financiële problemen bij de verbonden partij kunnen worden verhaald op de gemeente; de door de gemeente verstrekte geldleningen die niet door derden zijn gegarandeerd en waarbij de gemeente haar geld kwijt is als de verbonden partij de lening niet kan terugbetalen.
Het beleid is recentelijk vastgelegd in de nota verbonden partijen 2025. De nota biedt kaders en handvatten in de samenwerking met verbonden partijen. In de strategische visie sprak de raad uit dat de gemeente in samenspraak en in samenwerking met bewoners en bedrijven, met de regio en de provincie, de kansen die zich in Leudal voordoen wil benutten. De strategische visie is tot stand gekomen door overleg met de (buur)gemeenten en de oriëntatie van het college op regionale samenwerking. In deze paragraaf zijn de getallen opgenomen als bedragen x € 1.000, zoals ook het geval in de overige onderdelen van de begroting. Bij het financiële overzicht wordt steeds uitgegaan van de laatst bekende cijfers van de begroting van een verbonden partij en wanneer die er niet is de laatste jaarrekeningcijfers. Daar waar er geen begroting beschikbaar is (bijvoorbeeld privaatrechtelijke organisaties) zijn de cijfers van de laatst gepubliceerde jaarrekening opgenomen.
81
Besloten vennootschap / Naamloze vennootschap Bank Nederlandse Gemeenten Vestigingsplaats
Den Haag
Rechtsvorm
Besloten vennootschap / Naamloze vennootschap
Website
http://www.BNG.nl
Doelstelling
BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De gemeente Leudal bezit 143.052 aandelen die dividendopbrengsten genereren. Gemeente Leudal ziet haar aandelenbezit als een duurzame belegging.
Belangen: Bestuurlijk belang
Deelname in vergadering van aandeelhouders naar rato van aandelen.
Financieel belang
€ 354 (0,26%)
Bijdrage Financieel Eigen vermogen
01-01-2024
€ Vreemd vermogen 4.721.000
01-01-2024
€ 110.819.000
Eigen vermogen
31-12-2024
€ Vreemd vermogen 4.777.000
31-12-2024
€ 123.164.000
Resultaat
€ 294 miljoen
Ontwikkeling 2026
De BNG is er voor het publieke domein en het publieke belang en streeft naar maximale maatschappelijke impact. De BNG heeft een hoge kredietwaardigheid en is hierdoor in staat om tegen aantrekkelijke tarieven financiering aan te trekken voor de korte en lange termijn met een redelijk rendement voor de decentrale overheden en aan instellingen voor het maatschappelijk belang (geen winstmaximalisatie). Zij fungeert hierbij als financier en als sparringpartner. Dat leidt voor de burger uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Het kompas naar impact blijft richtinggevend voor hun strategie. de BNG blijft zich inspannen om de CO2-voetafdruk van de leningenportefeuille te laten dalen en de maatschappelijke impact te laten stijgen. De BNG presenteert geen jaarlijkse begroting, de financiële gegevens zijn gebaseerd op de jaarcijfers van 2024.
Risicobeheer
Het risicomanagement is gericht op het handhaven van een veilig risicoprofiel, wat tot uiting komt in de hoge externe kredietratings van de bank. Een strict kapitaalbeleid en beperking van diensten en tegenpartijen zoals vastgelegd in de statuten en de afwezigheid van een handelsboek beperken de risicobereidheid van de bank.
ENDVBEND
82
Bodemzorg Limburg Vestigingsplaats
Maastricht
Rechtsvorm
Besloten vennootschap / Naamloze vennootschap
Website
http://www.bodemzorglimburg.nl/
Doelstelling
Bodemzorg Limburg is een zelfstandige organisatie met de gemeenten in Limburg als aandeelhouders, die invulling geeft aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid van gemeenten voor gesloten stortplaatsen. Namens de gemeenten neemt Bodemzorg Limburg de ‘eeuwigdurende’ zorg voor deze stortplaatsen op zich. De kerntaken van Bodemzorg Limburg zijn enerzijds het beheren van grotere complexe voormalige stortplaatsen in Limburg en anderzijds het renderend maken van het vermogen dat daarvoor beschikbaar is gesteld. Met betrekking tot het beheer zijn voorzieningen aangebracht die ervoor zorgen dat mogelijk in deze locaties aanwezige verontreinigingen zich niet verspreiden naar de omgeving. Bodemzorg Limburg is verantwoordelijk voor het in stand houden van deze voorzieningen. In de gemeente Leudal bevindt zich geen voormalige stortplaats, we zijn alleen organisatorisch aandeelhouder en betalen geen gemeentelijke bijdrage. We ontvangen een het jaarverslag, maar niet een begroting.
Belangen: Bestuurlijk belang
Aandeelhouder
Financieel belang Bijdrage
n.v.t.
Financieel Eigen vermogen
01-01-2024
€ 8.959 Vreemd vermogen
01-01-2024
€ 32.450
Eigen vermogen
31-12-2024
€ 11.038 Vreemd vermogen
31-12-2024
€ 32.965
Resultaat
€ 2.079
Ontwikkeling 2026
De afgelopen jaren zijn door het externe milieu adviesbureau WSP regelmatig onderzoeken uitgevoerd naar de kwaliteit van het grondwater rondom de locaties. Hieruit blijkt dat tot nu toe in het kader van de nazorg geen specifieke maatregelen nodig zijn. De aanleg van de Zonneparken Belvédère, Bocholtz en Abdissenbosch in 2020 resp. 2021 is gefinancierd m.b.v. de financiële middelen uit de nazorgvoorziening en betreft een belegging met gedurende tenminste 15 jaar een gegarandeerd en stabiel rendement van tenminste 4,5%.
Risicobeheer ENDVBEND
83
Enexis NV Vestigingsplaats
Den Bosch
Rechtsvorm
Besloten vennootschap / Naamloze vennootschap
Website
http://www.enexis.nl
Doelstelling
Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van ongeveer 2,3 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. De vennootschap heeft ten doel het realiseren van een duurzame energievoorziening door state of the art dienstverlening en netwerken en door regie te nemen in innovatieve oplossingen. Dit om de energietransitie te versnellen én excellent netbeheer uit te voeren. Deze doelen worden gerealiseerd op basis van de volgende strategieën: • Netwerk en dienstverlening tijdig gereed voor veranderingen in de energiewereld; • Betrouwbare energievoorziening; • Excellente dienstverlening: hoge klanttevredenheid en verlaging kosten; • Samen met lokale partners Nederlandse klimaatdoelen realiseren; • Innovatieve, schaalbare oplossingen om de energietransitie te versnellen. De provincie tracht met haar aandeelhouderschap in Enexis de publieke belangen te behartigen. De infrastructuur voor energie is een vitaal onderdeel voor onze economie en voor onze samenleving.
Belangen: Bestuurlijk belang
Deelname in vergadering van aandeelhouders naar rato van aandelen.
Financieel belang
dividend 903.150 aandelen; 0,60338%
Bijdrage Financieel Eigen vermogen
01-01-2024
€ Vreemd vermogen 5.320.000
01-01-2024 € 5.130.000
Eigen vermogen
31-12-2024
€ Vreemd vermogen 5.538.000
31-12-2024 € 5.949.000
Resultaat
€ 254 miljoen
84
Ontwikkeling 2026
Vastgesteld strategisch plan met focus op kerntaken met drie hoofddoelen: 1. Sturen op maatschappelijk optimale energiekeuzes. Mede richting geven aan maatschappelijk optimale keuzes voor een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem van de toekomst en een haalbare weg daarnaartoe; 2. Iedereen altijd toegang tot energie. Voor iedereen een toegankelijke, veilige energie-infrastructuur met behoud van een hoge leveringszekerheid en tegen de laagst mogelijk kosten; 3. Klanten weten wat Enexis te bieden heeft. Transparante, betrouwbare en efficiënte dienstverlening aan klanten en marktpartijen. Deze missie komt voort uit maatschappelijke ontwikkelingen die een materiële impact op Enexis hebben: klimaatverandering & energietransitie; participatie en vertrouwen in instituties (burgers willen meer invloed op hun directe leefomgeving); digitale transformaties.
Risicobeheer ENDVBEND
85
Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV Vestigingsplaats
Roermond
Rechtsvorm
Besloten vennootschap / Naamloze vennootschap
Website
http://www.oml.nl/
Doelstelling
Ontwikkelingsmaatschappij (OML) heeft tot doel namens de aandeelhoudende gemeenten om het vestigingsklimaat te verbeteren en de regionale economische structuur te versterken. Zij doet dit door: • Ontwikkeling van bedrijventerreinen/verkoop van bedrijfskavels • Beheer bedrijventerreinen • Herstructurering van bedrijventerreinen • Advies en begeleiding
Belangen: Bestuurlijk belang
Aandelenkapitaal
Financieel belang
€ 2.483
Bijdrage Financieel Eigen vermogen
01-01-2024
€ 26.197 Vreemd vermogen
01-01-2024
€
4.301
Eigen vermogen
31-12-2024
€ 27.516 Vreemd vermogen
31-12-2024
€
5.158
Resultaat
€ 1.319
Ontwikkeling 2026
OML is een uitvoeringsorganisatie van de aangesloten gemeenten. Ze faciliteert het bedrijfsleven bij ruimtelijk economische vraagstukken zoals locatie- en gebiedsontwikkeling, herstructurering van private kavels en de ontwikkeling, aanleg en verkoop van nieuwe bedrijventerreinen. Uitgangspunt hierbij is dat OML waarde creëert voor de regio en haar aandeelhouders. In 2026 gaat OML verder met de ontwikkeling van het duurzaam multifunctioneel bedrijvenpark Zevenellen en geeft ze, in samenwerking met de BIZ Ittervoort, uitvoering aan een plan om bedrijventerrein Ittervoort te verduurzamen op het gebied van energie, klimaatadaptatie en vergroening. Ook zet zij zich, samen met het LWV in, om de organisatiegraad van Bedrijventerrein Windmolenbos te versterken. Vanwege de solide financiële positie van OML volstaat het bewaken van het risico van OML als verbonden partij middels opname in de risicoparagraaf van de begroting.
Risicobeheer
ENDVBEND
86
Waterleidingmaatschappij Vestigingsplaats
Maastricht
Rechtsvorm
Besloten vennootschap / Naamloze vennootschap
Website
https://www.wml.nl/
Doelstelling
Het voorzien van zuiver, helder en betrouwbaar drinkwater tegen een zo laag mogelijke prijs.
Belangen: Bestuurlijk belang
Deelname in vergadering van aandeelhouders naar rato van aandelen.
Financieel belang
13 van in totaal 500 aandelen
Bijdrage Financieel Eigen vermogen
01-01-2024 € 206.106 Vreemd vermogen
01-01-2024
€ 393.741
Eigen vermogen
31-12-2024 € 217.814 Vreemd vermogen
31-12-2024
€ 403.411
Resultaat
€ 11.539
Ontwikkeling 2026
De kerntaak van WML is om in alle omstandigheden te zorgen voor voldoende drinkwater, van goede kwaliteit en onder de juiste druk. WML is tevens verantwoordelijk voor het veiligstellen van de openbare drinkwatervoorziening. Hiertoe beschermt WML waterbronnen en voert zij wettelijke veiligheidscontroles uit op collectieve drinkwaterinstallaties van bedrijven en instellingen. De missie van WML is dat heel Limburg kan rekenen op betrouwbaar drinkwater en waterdiensten op maat. WML stimuleert duurzaam gebruik van water. In het kader van tarieftoezicht voldoet WML aan het wettelijk kader voor de totstandkoming van drinkwatertarieven. Recent heeft WML samen met de Provincie Limburg het ‘Programma Limburgs Drinkwater’ gepubliceerd. Het gaat over de drinkwatervraag van 2030-2050 en hoe WLM hier samen met de Provincie voor moeten gaan zorgen.” Van WML zijn jaarlijks alleen jaarrekeningresultaten beschikbaar.
Risicobeheer
Risicomanagement en auditing zijn onderdeel van de reguliere planning & control cyclus van de organisatie. Jaarlijks wordt gerapporteerd over risico‘s en het bestaan en de werking van beheersmaatregelen. Daarnaast monitoren proceseigenaren zelf periodiek de getroffen beheersmaatregelen en sturen hierop (bij). Door enerzijds de vraag om risicobeheersing vanuit de maatschappij, diverse ontwikkelingen en anderzijds de vraag vanuit de eigen WMLorganisatie blijft er een behoefte aan controle en aantoonbare beheersing van risico’s. Om aan deze vraag te voldoen zijn de afgelopen jaren binnen WML instrumenten ontwikkeld en maatregelen getroffen om risico’s voor de bedrijfsvoering van WML te mitigeren.
ENDVBEND
87
Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Vestigingsplaats
Roermond
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Website
http://www.bsgw.nl
Doelstelling
BsGW is een uitvoeringsgerichte organisatie die de belastingheffing en invordering van gemeenten en waterschappen uitvoert. Doel van het samenwerkingsverband is om de belastingheffing en invordering op een kwalitatief hoog niveau en doelmatig te realiseren. Gemeenten en het waterschap verwerken als zelfstandige overheden ieder hun eigen decentrale belastingen. Deze organisaties voeren voor de heffing en invordering van hun belastingen nagenoeg dezelfde processen uit. Hiervoor maken zij voor een belangrijk deel gebruik van dezelfde gegevens en gegevensbronnen. Samenwerking tussen het waterschap en gemeenten biedt dan ook de nodige voordelen: veel werk wordt niet meer dubbel gedaan en de belastingheffing wordt efficiënter en dus goedkoper. Daarnaast biedt BsGW een verdergaande digitalisering om burgers en bedrijven beter te bedienen, zoals dat van de uitvoeringsprocessen van lokale overheden wordt verwacht. De gemeente Leudal is per 1 januari 2013 deelnemer van BsGW.
Belangen: Bestuurlijk belang
In algemeen bestuur is namens Leudal 1 wethouder afgevaardigd.
Financieel belang
Verdeelsleutel in maatschappelijke regeling
Bijdrage
€ 630.568
Financieel Eigen vermogen
01-01-2026
€ 2.802 Vreemd vermogen
01-01-2026
€
572
Eigen vermogen
31-12-2026
€ 2.802 Vreemd vermogen
31-12-2026
€
286
Resultaat Ontwikkeling 2026
Speerpunten voor 2026 zijn: · het verbeteren van Informatievoorziening en ICT; · het verbeteren van het archiefbeheer; · het aantal bezwaren / beroepen en daarmee samenhangende proceskosten verder proberen terug te dringen.
Risicobeheer
-
ENDVBEND
88
Aanhoudende bezwaren/beroepen door NCNP’s (No Cure No Pay); Krapte op arbeidsmarkt; Prijsstijgingen toeleveranciers.
Euregio Rijn-Maas-Noord Vestigingsplaats
Mönchengladbach
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Website
http://euregio-rmn.de/
Doelstelling
Doel is het stimuleren, ondersteunen en coördineren van de regionale grensoverschrijdende samenwerking op de volgende gebieden: economische ontwikkeling, ruimtelijke ordening, opleiding en onderwijs, cultuur en sport, toerisme en recreatie, milieubescherming en afvalverwerking, natuurbehoud, rampenbestrijding, communicatie, openbare orde en veiligheid. De Euregio beheert tevens de verdeling van subsidiemiddelen INTERREG (vierde periode). Het levert een bijdrage aan programma 4, Economie.
Belangen: Bestuurlijk belang
Twee leden
Financieel belang
Verdeelsleutel in gemeenschappelijke regeling
Bijdrage
€ 11
Financieel Eigen vermogen
n.v.t
Vreemd vermogen
n.v.t
Eigen vermogen
n.v.t
Vreemd vermogen
n.v.t
Resultaat Ontwikkeling 2026
De taken van de euregio zijn divers: van het behartigen van de belangen van de grensoverschrijdende regio en het bij elkaar brengen van de euregionale actoren, tot het bieden van inhoudelijke en organisatorische ondersteuning voor grensoverschrijdende activiteiten en projecten. Daarnaast heeft de euregio Rijn-Maas-Noord een informerende en adviserende rol en houdt de euregio zich bezig met het verlenen van subsidie voor het implementeren van ideeën. De rol van de euregio als initiator en manager van samenwerkingsverbanden en projecten dient te worden versterkt. Daarnaast wil de euregio ook meer flexibiliteit en meer bereidheid om te experimenteren, om zo nieuwe samenwerkingsvormen uit te proberen en nieuwe actoren aan te trekken. Dat willen ze doen door bijvoorbeeld regelmatig gasten uit te nodigen voor de commissies.
Risicobeheer
Het financieel risico is beperkt tot de jaarlijkse bijdrage.
ENDVBEND
89
Grenspark Maas-Schwalm-Nette Vestigingsplaats
Roermond
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Website
www.grenspark-msn.nl
Doelstelling
Het doel van het Grenspark is om van het landschappelijk waardevolle grensgebied één regionale grensoverschrijdende identiteit te maken. Dit gebeurt door de recreatieve mogelijkheden binnen de gebieden aan weerszijde van de grens te promoten en te verbeteren. Het coördineert en voert daartoe grensoverschrijdende projecten uit, o.a. met subsidies van de EU. Het levert een bijdrage aan programma 2.
Belangen: Bestuurlijk belang
Vertegenwoordiging Algemeen Bestuur
Financieel belang
Verdeelsleutel in gemeenschappelijke regeling.
Bijdrage
€ 6.852
Financieel Eigen vermogen
01-01-2024
-€
37
Vreemd vermogen
01-01-2024
€ 138
Eigen vermogen
31-12-2024
- € 40
Vreemd vermogen
31-12-2024
€ 187
Resultaat
€-3
Ontwikkeling 2026
Het Grenspark Maas-Schwalm-Nette streeft naar het behoud en de ontwikkeling van het natuurlijke landschap rekening houdend met economische, culturele en sociale aspecten. Hiertoe bevordert zij de Nederlands-Duitse samenwerking door grensoverschrijdende projecten te ontwikkelen en uit te voeren. Door zelfstandig en in samenwerking met promotie-organisaties promotieactiviteiten uit te voeren maakt zij het de natuur- en recreatieve waarden van het Grenspark bekend bij inwoners en bezoekers. In 2026 geeft Grenspark Maas-Schwalm-Nette nog uitvoering aan het meerjarige project Buitenrijden (grensoverschrijdend ruiter- en mennetwerk) en de meerjarige projecten Natuurbrandmanagement en Kennisontwikkeling Natuurbrand. Daarnaast richt zij zich doorlopend op de acquisitie van verdere grensoverschrijdende projecten en de (internationale) subsidiëring daarvan.
Risicobeheer
Grenspark Maas-Schwalm-Nette levert een beperkt aantal producten en dienstverleningen. Hierdoor is de bedrijfsvoering kwetsbaar. Een substantieel deel van de financiering van het Grenspark hangt af van de subsidiëring door de Provincie Limburg en deelstaat NRW. Voor de periode 2023 tot en met 2026 zijn deze geborgd in een overeenkomst. Een risico is ook de afhankelijkheid van de realisatie van grensoverschrijdende projecten binnen de door de EU gesubsidieerde INTERREG A programma’s Nederland-Duitsland.
ENDVBEND
90
ICT Noord- en Midden-Limburg Vestigingsplaats
Roermond
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Website
https://www.ictnml.nl
Doelstelling
Het ten dienste van de deelnemers verzorgen en veilig distribueren van actuele, betrouwbare en complete informatie op het gebied van geoinformatie en het creëren van de voorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering voor nu en in de toekomst. ICT NML is opgericht in het belang van het verzorgen en ondersteunen van de deelnemers op het gebied van informatie- en communicatietechnologie en geografische informatie.
Belangen: Bestuurlijk belang
Afvaardiging in bestuur
Financieel belang
Bijdrage volgens verdeelsleutel.
Bijdrage
€ 709
Financieel Eigen vermogen
01-01-2026
€
560 Vreemd vermogen
01-01-2026
€ 1.336
Eigen vermogen
31-12-2026
€
560
31-12-2026
€ 1.320
Resultaat
€0
Ontwikkeling 2026
De gemeente Leudal participeert sinds 2024, onder de noemer ‘ECGeo’, enkel voor de Geo-taken bij ICT NML. Als gemeente nemen wij dus geen andere producten en diensten af van ICT NML. De toetreding zorgt voor een efficiëntere en effectievere bundeling van geo-expertise. In 2025 is een gezamenlijk ambitieniveau vastgesteld voor de Geo-module, om te komen tot een expertise centrum op het gebied van geografische informatie. In 2026 ligt de focus op het optimaliseren van de dienstverlening op basis van de huidige producten en diensten, alsmede het (door)ontwikkelen van de Geo-informatievoorzieningen. Het risicomanagementproces is het continue proces van risico’s in beeld krijgen, kwantificeren en afwegen of én welke beheersmaatregelen er genomen moeten worden. Het doorlopen van het risicomanagementproces is dus het uitvoeren van een risicoanalyse. Het risicomanagementproces kan per organisatieonderdeel of project worden doorlopen en het kan zo vaak worden doorlopen als men wenst. Het risicomanagementproces bestaat uit de stappen context, identificatie, analyse en beoordeling, afwegen alternatieven, uitvoeren beheerstrategie en evaluatie.
Risicobeheer
Vreemd vermogen
ENDVBEND
91
Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (MGR) Vestigingsplaats
Venray
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Website
www.sociaaldomein-limburgnoord.nl
Doelstelling
Regionale samenwerking op het gebied van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Bemoeizorg & Preventie op hoofdlijnen. Dit met als doel om: • de continuïteit van voorzieningen voor BW, MO en B&P voor inwoners met complexe problematiek te waarborgen; • de regionale aanpak van de doelgroep als bedoeld in de regiovisie te waarborgen
Belangen: Bestuurlijk belang
Vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur
Financieel belang
regionale gemeentelijke verdeelsleutel
Bijdrage
€ 374
Financieel Eigen vermogen
01-01-2026
€
0
Vreemd vermogen
01-01-2026
€ 3.580
Eigen vermogen
31-12-2026
€
0
Vreemd vermogen
31-12-2026
€ 3.409
Resultaat
0
Ontwikkeling 2026
- Inrichting van proactieve toetsing op kwaliteit en rechtmatigheid binnen de MGR; - Continue doorontwikkeling van de wijze van proactieve en reactieve toetsing op kwaliteit en rechtmatigheid; - Opleveren van het handhavingskader Limburg Noord; - Het integreren van de toezichtstaken bij de MGR. Dit uiteraard onder voorbehoud van het zienswijzeen besluitvormingsproces bij de gemeenten; - Data- analyse en monitoring; - Vaststellen Uitvoeringsplan 2026- 2028; - Beheersbaar houden van druk op Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang; - Samenwerking Noord- en Midden- Limburg:
Risicobeheer
- Risico’s op de uitvoeringskosten van de MGR; - cruciale zorgaanbieders die failliet gaan; - Tekort opvangcapaciteit bij beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
ENDVBEND
92
Omnibuzz Vestigingsplaats
Geleen
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Website
https://www.omnibuzz.nl/
Doelstelling
Omnibuzz heeft haar missie vertaald in enkele concrete doelstellingen: Iedere doelgroep passend en tijdig vervoer bieden Continu werken aan kwaliteitsverbetering Hierbij aansluiten bij al ingezette kanteling in het sociale domein Vervoersuitgaven beheersbaar houden Vervoer kunnen blijven garanderen binnen de gemeentelijke begroting en grip op de interne organisatie.