Programmabegroting 2022-2025
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025
Inhoud Inleiding............................................................................................................................. 4 Leeswijzer .......................................................................................................................... 5 1 Bestuurlijke samenvatting .................................................................................................. 7 1.1 Bestuurlijke hoofdlijn ................................................................................................... 8 1.2 Financiële hoofdlijn .................................................................................................... 11 1.3 Projecten ................................................................................................................. 17 2 Programmaplan .............................................................................................................. 19 2.1 Veiligheid ................................................................................................................. 20 2.2 Leefomgeving ........................................................................................................... 25 2.3 Voorzieningen...........................................................................................................
38 2.4 Samenleving ............................................................................................................ 45 2.5 Dienstverlening ......................................................................................................... 61 2.6 Samenwerking .......................................................................................................... 67 2.7 Financiën en belastingen ............................................................................................ 71 3 Overige ......................................................................................................................... 73 3.1 Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................... 73 3.2 Overhead ................................................................................................................. 76 3.3 Heffing VPB .............................................................................................................. 78 3.4 Onvoorzien .............................................................................................................. 78 4 Paragrafen .....................................................................................................................
79 4.1 Lokale heffingen........................................................................................................ 80 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 86 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen....................................................................................... 92 4.4 Financiering ............................................................................................................. 96 4.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 103 4.6 Verbonden partijen ................................................................................................... 107 4.7 Grondbeleid ............................................................................................................ 136 4.8 Demografische ontwikkelingen ................................................................................... 146 5 Financiële bijlagen.......................................................................................................... 147 5.1 Productenbegroting .................................................................................................. 148 5.2 Overzicht structurele en incidentele baten en lasten .......................................................
154 5.3 Overzicht van lasten en baten per taakveld................................................................... 160 5.4 Overzicht MIP 2022 - 2025 ........................................................................................ 162 5.5 Reserves ................................................................................................................ 164 5.6 Voorzieningen.......................................................................................................... 207 6 Overige bijlagen............................................................................................................. 213 6.1 Kostendekkendheid lokale heffingen ............................................................................ 214 6.2 Risicobeheermatrix ................................................................................................... 219 6.3 Kerngegevens.......................................................................................................... 232 6.4 Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................... 236 6.5 Lijst van begrotingssubsidies ...................................................................................... 240
Inleiding In 2022 gaan de laatste maanden in van ons Collegeprogramma ‘Samenspel’. In deze begroting leggen we daarom geen grote nieuwe accenten, maar ligt de prioriteit bij het uitvoeren van lopende zaken met daarbij oog voor een solide financiële basis. In maart 2022 zullen de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, waarna een nieuw collegeprogramma zal worden opgesteld. De solide financiële basis dient te zorgen voor mogelijkheden om te bouwen aan een mooie toekomst voor de gemeente Leudal. Het 'samenspel' tussen Raad, College en ambtelijke organisatie blijven hierbij van groot belang. Voorbijgaande periode leert ons dat de praktijk soms weerbarstig is. Tussen de kadernota 2022-2025 en nu zijn diverse financiële effecten bekend geworden, met een positieve impact voor de gemeente. De constante schommelingen ten aanzien van de financiële bijdrage van met name het rijk, bemoeilijkt het waarmaken van alle beleidsdoelen en ambities. De positieve effecten van nu kunnen in december weer anders zijn. Als gemeente dienen we ondanks deze schommelingen onze lange termijn koers en onze ambities niet uit het oog te verliezen.
Dit doen we, in het belang van Leudal, in een goed samenspel. In gezamenlijkheid bouwen wij verder aan een mooie toekomst voor Leudal. Het college van burgemeester en wethouders
4
Leeswijzer
Doelstelling
Collegedoel
Programma 1. Veiligheid Inwoners en ondernemers worden Ondermijnende criminaliteit beschermd en voelen zich veilig
Subdoelstellingen
Voorkomen en terugdringen van georganiseerde criminaliteit
Sociale Veiligheid
Integrale en gebiedsgerichte aanpak van veiligheidsvraagstukken geënt op integraal veiligheidsbeleid
Crisisbeheersing
De crisisorganisatie is voorbereid en inzetbaar zowel regionaal als lokaal
Programma 2. Leefomgeving Samen bouwen aan een duurzame en vitale fysieke leefomgeving
Wij zijn en blijven aantrekkelijk voor werkgevers Wij bieden weerstand tegen de dreigende personeelskrimp
Ondernemers in stuwende sectoren ervaren een aantrekkelijk In samenwerking met de private sector zetten wij in op het realiseren van onderscheidend aanbod. vestigingsklimaat Aanbod dat past bij het DNA van Leudal, goed is voor inwoners, toeristen en ondernemers en bijdraagt aan het bereiken van de beleidsdoelstellingen.
Er is een passend woningaanbod met een aantrekkelijke openbare ruimte
Ons woningaanbod is passend sluit aan bij de (verschuivende) woonwensen van onze inwoners Ons openbaar gebied word op adequaat niveau onderhouden. (De voorzieningen in de openbare ruimte sluiten aan bij de behoeften van de inwoners). De gemeente is goed bereikbaar en toegankelijk
Er is een balans tussen de aspecten Het vermogen van de hernieuwbare energie Planet (ecosystemen en opwekking binnen onze gemeente ligt boven het hulpbronnen), Profit Limburgse gemiddelde (verantwoorde economische Onze openbare ruimte is adequaat bestand tegen de ontwikkeling) en People (sociale invloeden van klimaatverandering cohesie en betrokkenheid), waarbij de focus ligt op energiebesparing, duurzaam energieverbruik en de opwekking van duurzame energie Programma 3. Voorzieningen Optimaal inzetten van sociaal Inwoners hebben toegang tot en Sportdeelname draagt bij aan welzijn, gezondheid en maatschappelijke voorzieningen nemen deel aan sport en bewegen vitaliteit van onze inwoners Gezonde inwoners nemen deel aan sport in verenigingsverband of in groepsverband Jeugd toeleiden, via combinatiefunctionarissen, naar sportverenigingen Inwoners hebben toegang tot en nemen deel aan culturele activiteiten
Cultuur deelname draagt bij aan welzijn, gezondheid en vitaliteit van onze inwoners Jeugd toeleiden, via combinatie functionarissen, naar culturele verenigingen Inwoners nemen deel aan culturele activiteiten
De mogelijkheid voor inwoners om Jeugdigen via onderwijs kennis laten maken met zich via onderwijs te kunnen culturele activiteiten, met de nadruk op nieuwe ontwikkelen is gewaarborgd cultuur activiteiten Jeugdigen via onderwijs kennis laten maken en deel laten nemen aan sport activiteiten Er is passend onderwijs huisvesting beschikbaar waar nodig 5
Programma 4. Samenleving Samen aan de slag met talent: iedereen telt mee, doet mee en draagt bij naar eigen vermogen
Zelfredzaamheid
Vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners
Samenleving
Meer inwoners doen mee, inclusieve samenleving
Ondersteuning
Inwoners krijgen beter en passende ondersteuning. Zo preventief mogelijk, zo kort mogelijk en zo lang als nodig
Maatschappij
Versterken van de samenredzame maatschappij
Gezondheid
Inwoners zijn zich bewust van de invloed van hun levensstijl op hun gezondheid
Onderwijs
Inwoners hebben de mogelijkheid om zich via educatie te ontwikkelen
Programma 5. Dienstverlening Leudal staat voor een eigentijdse Eigentijds & Daadkrachtig en daadkrachtige dienstverlening, die voor iedereen toegankelijk en kwalitatief hoogwaardig is. Transparant
Wij sluiten op een duurzame en dynamische manier aan bij de leefwereld van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Wij streven naar een open en transparante communicatie met inwoners, ondernemers en bezoekers.
Toegankelijkheid
Wij streven naar een toegankelijke dienstverlening voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Kwaliteit
Wij streven naar een hoogwaardige kwaliteit van onze dienstverlening.
Programma 6 . Samenwerking De maatschappelijke opgaven Burgerparticipatie staan centraal, we laten los waar het kan, werken samen en nemen regie waar het moet. Overheidsparticipatie
Wij betrekken in een zo vroeg mogelijk stadium belanghebbenden om samen met hen tot uitvoering van de opgaven te komen. Wij helpen initiatieven uit de samenleving mogelijk te maken, stellen kaders en wegen op transparante wijze.
Samenwerking regionaal, nationaal Wij werken samen met andere overheden, (publiekeen internationaal en private) organisaties en maatschappelijke partners om maatschappelijke opgaves te realiseren, omdat we dit niet alleen kunnen. Programma 7. Financiën en belastingen Waarborgen van de financiële Financiële keuzes slagkracht om ruimte te scheppen voor de maatschappelijke opgaven
6
Wij streven naar een financieel transparante verantwoording van keuzes, hiervoor ontwikkelen wij een model dat geënt is op een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA).
Alternatieve middelen
Het proces ontwikkelen voor gebruik te kunnen maken van alternatieve geldstromen door middel van bestaande platforms, zoals pilotstarter (VNG) en crowdfunding.
Aantrekkelijk vestigingsklimaat
Wij hebben een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners en ondernemers en blijven aantrekkelijk voor de huidige inwoners en ondernemers door middel van een lage lastendruk.
1 Bestuurlijke samenvatting
7
1.1 Bestuurlijke hoofdlijn Leudal in 2022; samen bouwen we verder aan een duurzame, dienstverlenende en vitale toekomst~ De woorden samen, duurzaam, dienstverlenend en vitaal vormen de rode draad in de programmabegroting 2022-2025. Deze kernboodschap geeft inzicht in de hoofdlijnen van het beleid van de gemeente Leudal, vormen een herkenbaar en richtinggevend kader voor de ambtelijke organisatie en een stukje identiteit voor de gemeente Leudal als geheel. Samen in Leudal betekent de gemeente samen met de gemeenschap, met de inwoners. De gemeente samen met verenigingen en ondernemers en de gemeente samen met professionele partners. Maar samen betekent ook: inwoners samen met elkaar. Raad, college en ambtelijke organisatie samen als één Leudal. En Leudal samen met de buurgemeenten, samen met de regio, samen met (midden-) Limburg. Duurzaam is een begrip dat Leudal kenmerkt. Leudal is koploper in duurzaamheid voor wat betreft hernieuwbare energie in Limburg. Daar zijn we trots op en dat laten we graag zien. Onze bijdrage aan een transitie naar een duurzame samenleving willen we niet alleen behouden, maar ook uitbreiden. Hierin tonen we als gemeente zelf het juiste voorbeeld. In Leudal zijn en blijven we duurzaam, zodat we onze mooie omgeving ook voor de toekomst en de toekomstige generaties kunnen behouden. Het begrip duurzaam betekent voor Leudal ook ‘passend bij de toekomst’.
Dit vertaalt zich in beleid waarmee Leudal klaar is voor de dag van morgen. Beleid waarbij rekening is gehouden met demografische ontwikkelingen en behoeften in en van de gemeenschap en andere partners van de gemeente Leudal. Duurzaam beleid maakt dat we vanuit realisme, gecombineerd met ambitie, de juiste afwegingen en keuzes kunnen maken. Dienstverlenend in houding en gedrag en een goede dienstverlening heeft net als in 2019 de hoogste prioriteit in Leudal. Leudal streeft naar een goede kwaliteit van dienstverlening die niet alleen aansluit op de wensen van vandaag, maar ook inspeelt op de behoefte van de toekomst. Dit vraagt om een juiste, dienstverlenende, houding van de ambtelijke organisatie. Het streven is een dienstverlening in Leudal die snel, kwalitatief goed en toegankelijk is. Een randvoorwaarde voor een goede dienstverlening is een basis die op orde is. Goed werkende processen, dossiers op orde en goede en tijdige reacties richting burgers en bedrijven zijn cruciaal voor een goede dienstverlening. Vitaal betekent voor Leudal krachtig, energiek en levendig. Vitaliteit van onze inwoners betekent dat ze (positief) gezond en zelfredzaam zijn. Onze inwoners nemen vanuit eigen kracht deel aan de samenleving.
Vitaliteit in Leudal betekent ook dat we streven naar een vitale omgeving met vitale kernen met een levendig verenigingsleven en een vitaal buitengebied met oog voor de gezondheid en vitaliteit van de bewoners van ons buitengebied. Onze gemeenschap is krachtig en straalt energie uit. Hiervoor werken we aan een vitaal woon, werk- en leefklimaat met een vitale lokale economie. Randvoorwaarde voor dit alles is een financieel vitale gemeente Leudal. Mooi leven in Leudal Nog dit jaar wordt de strategische visie Mooi leven in Leudal vastgesteld. Deze visie is tot stand gekomen met belangrijke ambassadeurs van onze gemeente, bestaande uit inwoners, ondernemers en leden van verenigingen. We zijn trots op de strategische visie, waarbij we vooruit kijken naar het jaar 2035. Wat komt er op ons af, op onze inwoners en onze dorpen? Wat moeten we nu in gang zetten zodat het in Leudal ook in 2035 nog altijd mooi leven is? Of… zoals onze inwoners hebben aangegeven, dat Leudal in 2035 ook nog altijd een uniek stukje Limburg is!
8
De strategische visie schetst een strategisch perspectief dat inspeelt op de opgaven van de toekomst en ambities en wensen van onze inwoners. Niet als definitief antwoord of voorspelling van de toekomst, maar als stip op de horizon. Dit perspectief beschrijft de richting die we in Leudal op willen en waar we korte-termijndoelen en -acties op kunnen afstemmen. Deze doelen en acties zullen de komende jaren als een rode draad door de gemeente Leudal lopen. Het jaar 2022 zal in het teken staan van het implementeren van de strategische visie, waarbij we de herkenbaarheid willen vergroten en een verbinding willen leggen met onze gemeentelijke opgaven. Samenwerking Op tal van terreinen werken we samen met andere gemeenten, in de regio en daarbuiten. Begin 2018 hebben we een visie geformuleerd hoe we vanuit Leudal met andere gemeenten willen samenwerken.. We zijn ons bewust van het feit dat samenwerkingsverbanden essentieel zijn nu en in de toekomst. Wij geven daarbij de voorkeur aan het werken in krachtige samenwerkingsverbanden, gericht op concrete uitvoering en/of samenwerking in beleidsontwikkeling of samenhangende opgaven / vraagstukken en blijven ons daarvoor in Midden-Limburg (maar ook over de regiogrens heen) inzetten.
We zijn inmiddels sinds 2021 lid van het P10 netwerk waarin de 29 grootste plattelandsgemeenten van Nederland zich met veelal dezelfde ambities en uitdagingen gezamenlijk inzetten. De P10 is samen met andere organisaties zoals LTO, Vereniging Kleine kernen, Netwerk Platteland, één van de organisaties die de plattelandsthema’s onder de aandacht brengt van diverse partijen. Gesprekspartners zijn onder andere VNG en diverse ministeries, waarbij de P10 zich sterk maakt voor thema’s zoals:
Demografische ontwikkelingen Relatie plattelandsgemeente en gemeentefonds Recreatie en toerisme Functieveranderingen op het platteland Nieuwe economische kansen in de buitengebieden Veiligheid in het landelijke gebied (aanrijtijden) Leefbaarheid in de kernen (voorzieningen, zorg, onderwijs) Natuur- en waterbeheer, duurzaamheid
Overheid en samenleving Onze gemeentelijke overheid schept zo goed als mogelijk voorwaarden voor burgers om ‘mooi te leven in Leudal’. Dat doen we met ons beleid, regelgeving, projecten en ondersteuning. In onze contacten met burgers hanteren we de volgende uitgangspunten: Wij ontwikkelen ons beleid op een passende wijze interactief samen met burgers en andere belanghebbenden. Hiertoe continueren we onze professionalisering. Wij staan open voor realistische initiatieven van burgers en ondersteunen deze waar mogelijk. Wij ondersteunen burgers die tijdelijk onze zorg en steun nodig hebben met als doel hen zo snel mogelijk zelfstandig weer deel te laten uitmaken van het maatschappelijk leven. Wij stimuleren activiteiten die passen in ons gemeentelijk beleid. Wij handhaven onze regels rechtvaardig, doch nauwkeurig. Sociaal domein In 2020 is het plan van aanpak besparingsmaatregelen ‘Financieel evenwicht in het sociaal domein’ vastgesteld en is een structurele taakstelling op het sociaal domein opgenomen. Een aantal maatregelen worden uitgevoerd en verlopen volgens planning. De verwachting voor de korte termijn (2021 en 2022) is dat we de taakstelling realiseren. Voor de lange termijn spelen een aantal regionale- en landelijke ontwikkelingen waarvan wij het effect op de taakstelling nog niet kunnen voorzien.
Samenwerking met onze regiopartners is nodig om de benodigde slagkracht te organiseren, maar is ook bepalend voor het tempo. Zo heeft regionaal de maatregel nieuwe verwerving Jeugd en Wmo vertraging opgelopen en wordt eerst regionaal ingezet op het scheppen van de benodigde randvoorwaarden. Wij blijven afwegingen maken tussen kosten en kwaliteit om tot een duurzaam financieel evenwicht in het sociaal domein te komen.
9
Demografische ontwikkeling De demografische ontwikkeling zal een toenemend effect hebben op vele terreinen van het leven in Leudal. Onze voorzieningen, het draagvlak voor instandhouding van onze accommodaties, het verenigingsleven, de woningvoorraad, het bedrijfsleven, de financiering van onze gemeentelijke taken en onze gemeentelijke organisatie krijgen te maken met nieuwe uitdagingen waar we ook als gemeentelijke overheid keuzes in moeten maken. Als onderdeel van het opstellen van de Strategische visie en de Omgevingsvisie worden we met de vraag geconfronteerd of we deze trend accepteren en er een passend antwoord op vinden of we gaan zoeken naar wegen om deze trend in een voor Leudal positieve ontwikkeling om te buigen. Het Ruimtelijk domein Met name in het Ruimtelijk domein moeten oplossingen worden gezocht voor de gevolgen van de veranderende huishoudensamenstelling (kleinere huishoudens) en demografische ontwikkelingen (vergrijzing en bevolkingskrimp). Dit uit zich in uitdagingen ten aanzien van de woningbouw, een tekort aan arbeidskrachten, een toename van het aantal arbeidsmigranten om de leemten op te vullen, het sluiten van accommodaties en het oprichten van nieuwe, gezamenlijke, accommodaties.
Ook het streven naar verdere duurzaamheid in ons maatschappelijk en individueel handelen, het Klimaatakkoord en de Energietransitie slaan grotendeels neer in het Ruimtelijk domein. In de nieuwe Omgevingsvisie en het op te stellen Omgevingsplan zullen deze ontwikkelingen van een Ruimtelijk kader worden voorzien.
10
1.2 Financiële hoofdlijn + = overschot/baat en - = tekort/last Nr.
(bedrag x 1.000) 2022
2023
2024
430
1.019
2.258 2.258
-4.172
-5.106
-5.945 -5.945
Mutaties na kadernota voor begroting
-353
-589
-943
-943
Mutaties bij begroting 2021-2024 Stand begroting na raadsbesluit begroting 20212024
2.616
4.758
4.960
4.960
-1.479
82
330
330
99
-18
-19
-19
Septembercirculaire
-149
-148
-53
-53
Decembercirculaire
6
6
6
6
351
-71
-165
471
-1.172
-149
99
735
-5
-5
-5
-5
I/S Primaire begroting 2021-2024 Mutaties kadernota 2021-2024
Begrotingswijzigingen voor 1e raadsrapportage
Resultaat 1e raadsrapportage Stand voor kadernota 2022-2025
2025
Kadernota 2022-2025 Progr. 1 Veiligheid 1
Bijstelling VRLN
S
-65
-65
-65
-65
2
Dekking VRLN
S
60
60
60
60
Progr. 2 Leefomgeving
-215
-195
-175
-155
3
Omgevingswet
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
4
Omgevingswet projectgelden
S
-215
-195
-175
-155
-50
0
0
-52
p.m.
p.m.
Progr. 3 Voorzieningen 5
IHP
I
6
Huisvesting Ortolaan/Widdonck
I
7
Spolt
S
8
Gemeenschapshuis Neeritter
S
9
Accommodaties
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
10
Bibliotheekwerk
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
-160
-150
-140
-140
Progr. 4 Samenleving
-50 p.m. p.m.
p.m.
-52
11
Speelruimtebeleid
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
12
Evenementensubsidie
S
-50
-50
-50
-50
13
Terugdraaien bezuiniging zorgkostenverzekering
S
-110
-110
-110
-110
14
Afschaffen subsidie kerken en vrouwenverenigingen
S
10
20
20
-15
-15
-15
-15
-10
-10
-10
-10
Progr. 5 Dienstverlening 15
Toegankelijkheid
16
Inschrijven arbeidsmigranten
S
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
17
Verbeteren dienstverlening
S
-5
-5
-5
-5
-20
-20
-20
-20
-20
-20
-20
-20
-278
-134
-134
-134
S
Progr. 6 Samenwerking 18
Analoge informatievoorziening
S
Personeel 19
Handhavingsjurist
I
-144
20
Beleidsmedewerker afval
S
-84
-84
-84
-84
21
Vermindering taakstelling functies o.b.v. claims
S
-50
-50
-50
-50
11
+ = overschot/baat en - = tekort/last Nr.
(bedrag x 1.000) I/S
Overig / overhead
2022
2023
2024
2025
297
522
442
667
225
450
675
77
77
22
Terugdraaien herijking
23
Bijstelling dividend
S
77
77
24
SPUK
I
220
220
25
Sportzaal HHIN
S
-57
-57
26
Wegen HHIN
S
-28
-28
Totaal Kadernota 2022-2025 Begrotingssaldo na Kadernota 2022-2025 B1 Meicirculaire 2021
S
-446
3
-47
146
-1.618
-146
52
881
1.070
592
279
303
B2 Inrekenen 75% extra middelen jeugd in algemene uitkering B3 Correctie micosport ten gunste van taakstelling
0
1.088
996
885
-30
-30
-30
-30
B4 Bijstelling budgetten lijst van begrotingssubsidies
-99
B5 Inschrijven arbeidsmigranten vervanging PM post 16
-27
-27
-27
-27
B6 Bijstelling tarieven jeugdbescherming en jeugdreclassering B7 Bijstelling verbonden partijen
-67
-67
-67
-67
-15
-15
-19
-23
B8 Bijstelling waardeontwikkeling OZB
261
271
271
271
-3
-3
-3
-3
-526
1.665
B9 Bijstelling afval Begrotingssaldo start begroting 2022-2025 Begrotingssaldo begroting 2022-2025 exclusief realisatie taakstelling
1.453 2.192
-2.861 -1.434 -1.596
-860
Na het besluit bij de kadernota deden zich diverse ontwikkelingen voor, die van invloed zijn op de budgetten. Deze bedragen zijn opgenomen onder de punten B1 t/m B9 en worden hierna toegelicht. B1 Meicirculaire 2021 De Meicirculaire heeft een positief effect voor de gemeente Leudal. In de raadsvergadering van september vond hier besluitvorming over plaats, waarbij de saldi zijn toegevoegd aan de begrotingsruimte. B2 Inrekenen 75% extra middelen jeugd in de algemene uitkering De Commissie van Wijzen heeft uitspraak gedaan over de toekenning van de extra middelen rondom jeugdzorg, die toegevoegd gaan worden aan de algemene uitkering. De provincie heeft hiervan aangegeven dat een percentage van 75% ingerekend mag worden in de begroting. De gemeente Leudal heeft bij de besluitvorming rondom de meicirculaire 2021 besloten om de middelen voor 2022 in mindering te brengen op de taakstelling sociaal domein. Daarnaast is besloten de bedragen voor de jaren 2023 en verder toe te voegen aan de begrotingsruimte. Onderdeel van deze inrekening is het opnemen van een post in de risicobeheermatrix. De jaarschijf 2026 is namelijk de helft van het bedrag in 2025, waardoor de gemeente een risico loopt.
12
B3 Correctie Micosport ten gunste van de taakstelling In 2020 is bij de behandeling van de begroting amendement 4.3 aangenomen. Hierin is een besparing op de huur van Micosport ingerekend ad € 30.000 vanaf het jaar 2022. Inmiddels is een oplossing gevonden voor de verenigingen en kan de overdracht plaats gaan vinden. Gezien de aard van de deze bezuiniging, had deze in mindering gebracht mogen worden op de taakstelling accommodaties. Middels deze begroting wordt voorgesteld dit alsnog te doen. B4 Bijstelling budgetten lijst van begrotingssubsidies De lijst van subsidies wordt bijgesteld op basis van de ingekomen aanvragen. Hierbij is het belangrijk om te vermelden dat het bijstellen van de lijst niet betekent dat dit bedrag ook toegekend wordt aan de gesubsidieerde instelling. Voor de dorpsraden en het muziekonderwijs wordt in totaal € 98.503 bijgeraamd voor 2022, daar bijstelling van het in de begroting geraamde bedrag nodig is. Ten aanzien van muziekonderwijs zal een toekomstige bijstelling ondervangen moeten worden in beleid. B5 Inschrijven arbeidsmigranten vervanging PM post 16 kadernota In de kadernota is een PM post opgenomen ten behoeve van de meerkosten voor de toename in- en uitschrijvingen in de Basis Registratie Personen (BRP) met betrekking tot internationale werknemers.
Inmiddels is een berekening gemaakt ten aanzien van de meerkosten op basis van de extra inschrijvingen. Derhalve is het voorstel een bedrag van € 26.670 beschikbaar te stellen als vervanging van de PM post. De eventuele inkomsten die samenhangen met inschrijven van deze inwoners, worden meegenomen in de algemene uitkering en zijn niet casusspecifiek te herleiden. B6 Bijstelling tarieven jeugdbescherming en jeugdreclassering Op grond van de subsidieregeling moeten de GI’s voor 1 augustus 2021 hun subsidieaanvraag over het jaar 2022 indienen. Hierbij houden zij rekening met het actuele verwachte zorgverbruik voor 2022. Als gevolg van deze subsidietoekenning wordt bezien of we het budget 2022 moeten bijstellen. De nieuwe prognose en de nieuwe tarieven leiden per saldo tot een begroot tekort van € 83.864. De daadwerkelijke bijdrage is op basis van afrekening na het einde van het jaar op basis van P (prijs) x Q (hoeveelheid/aantal) en kan dus afwijken. De verwachten uitgaven zijn dan ook een indicatie. Het effect van de indexering is berekend op € 16.872. Dit kan worden gedekt uit de stelpost loon/prijscompensatie. Dan resteert nog een ongedekt bedrag van € 66.992, dit bedrag is opgenomen in deze hoofdlijn. B7 Bijstelling verbonden partijen De definitieve begrotingsstukken van de verbonden partijen zijn ontvangen.
Dit resulteert in een bijstelling van de bijdrage aan deze verbonden partijen, waar in de kadernota nog geen rekening mee was gehouden. Daar een betaling aan de verbonden partij verplicht is, wordt dit budget opgehoogd bij de begroting. B8 Bijstelling waardeontwikkeling OZB Bij de begroting 2021-2024 is ingestemd met de nieuwe manier van het bepalen van het OZB tarief. Hierbij heeft de raad besloten om waarde ontwikkelingen niet meer te corrigeren ten aanzien van de tarieven. Voor 2022 is de inschatting dat de waarde ontwikkelingen voor woningen +6% bedraagt en voor niet woningen -1%. Deze mutaties worden nu verwerkt bij de begroting, waar bij de definitieve vaststelling van de tarieven in december de definitieve waardeontwikkeling bekend is. B9 Bijstelling afval De afvalspiegel heeft op basis van de nieuwe afvalinzamelingssystematiek ook de concepttarieven berekend. Op basis hiervan worden de totale kosten van het afval lager, waardoor de BTW die extra comptabel wordt toegerekend afneemt. Dit resulteert in een bijstelling ten nadele van de begrotingsruimte.
13
Taakstelling (bedrag x 1.000) Maatregel
2022
2023
2024
2025
Vastgoed
174
-
-
-
Accommodaties
141
141
141
141
Sociaal domein
1.739
2.708
2.658
2.661
Griffie
50
50
50
50
Personeel en organisatie
30
-
-
-
Aangenomen motie sturing
200
200
200
200
2.334
3.099
3.049
3.052
Totaal
In bovenstaande tabel worden de actuele bedragen met betrekking tot de taakstellingen getoond. Hierbij is rekening gehouden met voorgenomen mutaties en per onderdeel wordt een toelichting gegeven ten aanzien van de ontwikkelingen. De actuele ontwikkelingen zijn als volgt: Vastgoed Bij de begroting 2021-2024 is de taakstelling vastgoed afgeraamd tegen de onderhoudsbudgetten vanaf het jaar 2023. Voor het jaar 2022 dient nog dekking te worden gevonden. Hierbij kan invulling plaatsvinden door verkoop van vastgoed of het bijstellen van de onderhoudsbudgetten. Accommodaties Het uitgangspunt van het accommodatiebeleid is dat de functies ontmoeten en zorg in ieder dorp aanwezig zijn. Voor overige functies wordt rekening gehouden met een geografisch spreiding, waarbij maatwerk per dorp noodzakelijk is. De verplaatsing van de gebruikers die gebruik maken van de locatie Mico Sport is in 2021 gerealiseerd. In het verleden zijn de structureel vrijvallende budgetten reeds voor € 30.000 ingerekend in de begroting. Het restant van circa € 3.300 is in mindering gebracht op de taakstelling. Voor de eerder ingerekende € 30.000 wordt nu voorgesteld om de taakstelling op accommodaties ook te verlagen. De volgende ontwikkelingen dragen de komende jaren bij aan het invullen van de resterende taakstelling:
De vrijkomende gymlokalen in Hunsel, Ittervoort en Neeritter door de bouw van de nieuwe basisschool in Ittervoort met gymzaal. De ontwikkelingen omtrent een mogelijk dorpshuis voor de kern Neeritter, waardoor de panden aan de Driessensstraat (gemeentelijk eigendom) vrijkomen waarin nu de Heemkundevereniging en Jong Nederland zijn gehuisvest.
Sociaal domein Binnen de taakstelling van het sociaal domein hebben diverse ontwikkelingen zich voorgedaan:
Via de 1e rarap zijn de mutaties van de bijdragen aan de werkvoorzieningen (Risse en Westrom) reeds structureel verwerkt ten gunste van de taakstelling. In 2022 een voordeel van € 136.634 tot structureel € 104.921 vanaf 2024. Uit de begrotingen 2022-2025 van Westrom en Omnibuzz blijkt een verlaging van de gemeentelijke bijdrage van € 74.200 resp. € 25.000 in 2022 oplopend tot € 159.800 resp. € 37.900 in 2025. Dit wordt middels de begroting 2022-2025 verminderd op de taakstelling sociaal domein.
14
In de Meicirculaire 2021 van de algemene uitkering is het effect van het woonplaatsbeginsel voor de jeugdhulp verwerkt. De verantwoordelijke gemeente wordt de gemeente waar de jeugdige woonde voor aanvang van de hulp en niet meer zoals nu de gemeente waar een jeugdige woont tijdens de hulp. Met name op de uitgaven als gevolg van voogdij heeft dit een grote invloed. De rijksuitkering neemt met afgerond € 1.500.000 af. In de verwerking van de meicirculaire zijn de uitgavenbudgetten voor de jeugdhulp afgeraamd met 85% omdat de afname van de uitgaven niet 1 op 1 gelijk hoeven te zijn aan de afname van de rijksinkomsten. Omdat in de taakstelling van het sociaal domein rekening is gehouden met de hoge uitgaven voor voogdij en wij vanaf 2022 niet meer verantwoordelijk zijn voor deze uitgaven is via het raadsvoorstel van de meicirculaire ook besloten om de taakstelling voor dit onderdeel aan te passen. Per saldo een verlaging van de taakstelling van € 116.700 in 2022
en structureel € 175.300 vanaf 2023. Een verlaging van de taakstelling < € 5.000 door een aanpassing van de kosten van de toegang crisishulp.
Door bovenstaande mutaties bedraagt de taakstelling voor 2022 € 1.739.500 oplopend tot € 2.661.300 vanaf 2025. Van het effect van de maatregelen is nog niets structureel gemuteerd ten gunste van de taakstelling. Voor 2022 is tevens nog geen rekening gehouden met de extra middelen ten aanzien van de jeugdzorg, die op basis van het besluit bij de Meicirculaire worden toegerekend aan de taakstelling. Het bedrag wordt bij de Septembercirculaire bekend, waarna een definitieve bijstelling plaatsvindt. Uit het Programmaplan sociaal domein Midden-Limburg West 2021-2024 blijkt dat de te realiseren taakstelling op basis van de nieuwe verwerving (€ 1.180.000 in 2022 en vanaf 2023 € 2.225.000 structureel) niet meer realistisch is op basis van de nieuwe ontwikkelingen. Voor 2022 kan de vertraging van de verwerving worden opgevangen met de extra middelen voor jeugdhulp die vanuit het Rijk worden ontvangen. Bij de verwerking van de extra rijksmiddelen wordt de taakstelling 2022 verlaagd. Uit het programmaplan blijkt ook dat de taakstelling vanaf 2023 niet (volledig) gerealiseerd kan worden voor het onderdeel van de nieuwe verwerving. Het is nog niet in te schatten wat de besparingsopbrengst van de nieuwe aanbestedingen zal zijn. Daarom is in de risicobeheermatrix een bedrag opgenomen van € 1.112.500 zijnde 50% van de taakstelling.
In de kadernota 2023-2026 zal een herijking plaatsvinden van de taakstelling sociaal domein op basis van de dan beschikbare gegevens. Personeel en organisatie Bij zowel de begroting 2020-2023 als ook de begroting 2021-2024 is een bedrag opgenomen ten aanzien van een personele taakstelling. Inmiddels heeft het college besloten om functies te schrappen om te komen tot een invulling van de taakstelling, waarbij ook gekeken is naar het geen opgenomen is in de motie strakker sturen. Ten gunste van de taakstelling wordt de komende jaren voor 4,86 FTE aan vaste formatie afgeraamd. Tevens wordt € 50.000 afgeraamd als gevolg van hetgeen opgenomen is in de kadernota ten aanzien van kunst en cultuur/ FMA. Aangenomen motie sturing De taakstelling die is opgenomen naar aanleiding van de motie strakker sturen is voor € 200.000 aanwezig. Ten aanzien van strakker sturen zijn diverse stappen gezet, die niet direct resulteren in een vermindering van de taakstelling. De mandaatregeling is herzien en opnieuw vastgesteld en de budgethoudersregeling is in de maak om opnieuw vastgesteld te worden. Daarnaast zijn we bezig met het opstellen van een programma van Eisen om ons financieel pakket opnieuw aan te besteden en processen beter te stroomlijnen. Tot slot zijn enkele boven formatieve vraagstukken opgelost, door deze in te laten dalen in de bestaande formatie.
Dit resulteert in 2022 in een bedrag van € 222.305 aan minder meerkosten. Derhalve resteert voor de taakstelling nog het volledige bedrag van € 200.000.
15
In onderstaand overzicht wordt het structurele begrotingssaldo van de gemeente Leudal gepresenteerd. Indien de raad instemt met de begroting en alle hierin opgenomen bedragen, zijn de jaarschijven 2023 tot en met 2025 structureel sluitend. Kanttekening hierbij is dat alle restanten van de taakstellingen worden behaald.
Presentatie van het structurele begrotingssaldo bij de begroting 2022-2025
Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten Waarvan structurele baten en lasten
16
(bedrag x 1.000) 2022
2023
2024
2025
-1.788
1.262
1.062
1.845
1.262
403
391
347
-526
1.665
1.453
2.192
398
25
-175
-5
-924
1.640
1.628
2.197
1.3 Projecten (bedrag x 1.000) Indicatie
Investering
Majeure projecten
Aandee Aandee Krediet l Subsil gevotederden die meente ring
2022 2023 2024 2025 2026
Kindcentrum Leudal West
10.000
10.000
Aanvullende verkeersmaatregelen Kindcentrum Leudal West
700
700
Fietspad Spoorbrug Buggenum
7.100
Herinrichting Napoleonsweg Neer
p.m.
Herinrichting oude kern Baexem
3.500
1.750
Zevenellen
1.000
175
22.300
5.425
Totaal
Fase -ring
Afschrijving
3.500
3.600
1.336
205
50
205
205
205 2021
28
28
28 2021
142
142
142 2022
p.m.
333
2022
1.750
70
70
70
70 2022
492
20
20
20
20 2021
295
465
465
465
241
420
420
420
85
85
85
40
40
40
333 16.542
1.386
Beschikbaar budget in stelpost Kadernot a
163
Verschil (- tekort / + overschot)
163
-54
Kindcentrum Leudal West Op 10 november 2020 heeft de gemeenteraad besloten een voorbereidingskrediet toe te kennen voor de realisatie van het nieuwe Kindcentrum Leudal West op de locatie Heijerveld in Ittervoort. In het nieuwe Kindcentrum is ruimte voor de fusieschool Haler, Hunsel, Ittervoort en Neeritter, Hoera Kinderopvang, Stichting Bibliocenter en een sportgedeelte. Inmiddels ligt er een voorlopig ontwerp van het gebouw en hebben we een bestemmingsplan in concept gereed. In een gunstig scenario kan het werk in 2022 aanbesteed worden en kan er in 2022 gestart worden met de bouw van het nieuwe Kindcentrum. Aanvullende verkeersmaatregelen Kindcentrum Leudal West In 2019 werd door adviesbureau Goudappel Coffeng een verkeersonderzoek naar de routes van en naar het nieuwe Kindcentrum uitgevoerd. Op 8 juli 2020 is adviesbureau Grenspaal12 verzocht om de verschillende trajecten op integrale wijze aan te pakken zodat het huidige (fiets)wegennet van de gemeente Leudal geoptimaliseerd wordt. De knelpunten uit het rapport van Goudappel Coffeng vormden het uitgangspunt voor Grenspaal12. Indien de gemeenteraad besluit om geld te reserveren voor het veiliger maken van de fietsroutes, wordt de uitvoering gepland voor begin 2023.
Fietspad spoorbrug Buggenum Op 14 februari 2020 hebben Provinciale Staten besloten € 3,5 miljoen te reserveren voor de snelle fietsverbinding Haelen - Roermond, onderdeel fietsbrug Buggenum - Leeuwen. Eind 2020 heeft het college de projectopdracht goedgekeurd. Adviesbureau Tauw heeft inmiddels een inkoopstrategie opgesteld waarmee we nu het voorbereidingskrediet kunnen bepalen en een planning kunnen opstellen. Deze onderdelen worden verwerkt in een projectplan dat ook aan de gemeenteraad voorgelegd zal worden voor een go of no go. In het geval er een bestuurlijke go wordt uitgesproken in gemeente Roermond en gemeente Leudal, kunnen we in 2022 starten met de voorbereiding en de onderzoeken.
17
Herinrichting Napoleonsweg Neer De Napoleonsweg (N273) in de kern Neer is een Provinciale weg. Enkele jaren geleden wisselden provincie en gemeente met elkaar van gedachten over een mogelijke toekomstige inrichting. Uitgangspunt was een 50 km/uur inrichting met gescheiden rijbanen. Als gevolg van het besluit van Provinciale Staten (PS) in februari 2020, vond een herschikking van Provinciale middelen tot betrekking van mobiliteitsdoeleinden plaats. Aan het project N273 Neer is door dit besluit binnen de provincie geld toegekend voor de technische vervanging van de weginfrastructuur. Op dit moment is nog niet duidelijk in hoeverre de door Provinciale Staten (PS) toegekende middelen de initieel voorgenomen herinrichting mogelijk maakt. Er is geen indicatie van bijdragen vanuit de gemeente. Op dit moment zijn hiervoor binnen de gemeentelijke begroting nog geen financiële middelen opgenomen. Deze zijn mede afhankelijk van de daadwerkelijke reconstructieplannen. Hierover is overleg opgestart. Daadwerkelijke uitvoering is vooralsnog voorzien voor 2023. Herinrichting oude kern Baexem Cultuurhistorie, landschap en natuur maken de kern Baexem bijzonder aantrekkelijk om te wonen, te werken of te recreëren. De huidige doorsnijding van de N280 tast echter deze waarden en kwaliteiten in grote mate aan.
Nu het de bedoeling is om de N280 zuidelijker te leggen, is er in 2015 een gebiedsvisie opgesteld voor de dorpsentree Baexem. Het idee is om opnieuw de aandacht te vestigen op de oorspronkelijke kwaliteiten van de kern. De uitvoering van deze herinrichting komt pas aan bod na realisatie van de N280, naar verwachting in 2025. Aanvullende verkeersmaatregelen Zevenellen Het college besloot in 2019 naar aanleiding van een extern advies om de aanleg van twee rotondes op de Roermondseweg na te streven. In 2021 zal het kredietvoorstel (en de kostenverdeling tussen gemeente en de eigenaars van bedrijvenpark Zevenellen) worden neergelegd bij de gemeenteraad. Aanbesteding en uitvoering is naar verwachting voor 2022. Zowel bij de provincie als bij het Rijk zal er uitstel gevraagd moeten worden in het kader van de verstrekte subsidies.
18
2 Programmaplan
19
2.1 Veiligheid Inwoners en ondernemers worden beschermd en voelen zich veilig. Visie Integrale veiligheid betekent samen werken aan de verbetering van de lokale veiligheid, met een samenhangend pakket van activiteiten en maatregelen. Hierbij werken private partijen (inwoners, ondernemers, woningbouwcorporaties, verenigingen) en publieke partijen (gemeente, politie, brandweer, hulpverleningsinstanties, scholen etc.) samen aan het verbeteren van de veiligheid in de gemeente. De gemeente is regisseur op het gebied van integrale veiligheid. Dit betekent dat de gemeente stuurt, bemiddelt en randvoorwaarden in stand houdt. Zo blijven de diverse betrokken partijen op het terrein van veiligheid op een effectieve manier samenwerken. Ook creëren en behouden ze met elkaar een aanvaardbaar niveau van veiligheid en leefbaarheid. Een zo veilig mogelijke gemeente wordt gewaarborgd door een integrale gebiedsgerichte aanpak, in samenwerking met alle partners, Daarbij worden burgerinitiatieven ondersteund. Binnen het cluster Veiligheid worden drie hoofdthema's aangeduid: 1. Ondermijnende criminaliteit 2. Sociale veiligheid 3. Crisisbeheersing Wat willen wij bereiken? We vinden een veilige leefomgeving voor elke inwoner en ondernemer van groot belang.
Het creëren van een veilige gemeente wordt bereikt en blijft gewaarborgd door het uitvoeren van een stevig en effectief integraal veiligheidsbeleidsplan. Het integraal veiligheidsbeleidsplan 2019-2022 draagt bij aan het zowel op fysiek als op sociaal vlak continueren en verder ontwikkelen van de genoemde veilige leefomgeving. In dit plan zijn de volgende veiligheidsproblemen geprioriteerd:
Georganiseerde ondermijnende criminaliteit High Impact Crimes (HIC) Jeugd en veiligheid Veilige leef- en woonomgeving
Cybercrime
Totaal programma
Veiligheid
(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021
Lasten
3.397
3.945
3.331
3.342
3.343
3.343
Baten
-414
-347
-115
-115
-115
-115
Mutatie reserves
-135
-440
0
0
0
0
2.848
3.158
3.215
3.227
3.227
3.227
Resultaat
20
2.1.1 Ondermijnende criminaliteit
2.1.1.1 Voorkomen en terugdringen georganiseerde criminaliteit Voorkomen en terugdringen van georganiseerde criminaliteit. Bij ondermijnende criminaliteit is sprake van verwevenheid van de onder- en bovenwereld. Het gaat om crimineel handelen dat sluipenderwijs een zodanige sociale en economische invloed heeft dat daarmee de veiligheid, leefbaarheid en integriteit wordt aangetast. De aanpak vergt een stevige en langdurige preventieve inzet en blijvende inzet van repressieve instrumenten. Door de aanpak van ondermijning willen we een veilig en maatschappelijk integere gemeente creëren waarin het plezierig leven, wonen en werken is. Wat gaan wij daar voor doen? Aan de hand van het integraal ondermijningsbeeld is een ondermijningsmatrix Leudal 2021-2023 opgesteld. Hierin staan de actiepunten voor deze jaren vermeld. Op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit wordt met verschillende partners en op verschillende niveaus (provinciaal, regionaal, Robuust Basisteam Weert, lokaal) samengewerkt. De focus ligt op de aanpak van drugs en witwassen. De actiepunten voor 2022 zijn: op orde houden van plaatselijke wet- en regelgeving in het kader van aanpak ondermijnende
-
criminaliteit; creëren van een weerbare organisatie en medewerkers die signalen van ondermijning herkennen; zicht hebben op ondermijnende activiteiten door meldingen, informatiesystemen en integrale
-
controles; bewustwording creëren bij burgers door voorlichtingsactiviteiten; burgerparticipatie vergroten.
-
Wat mag dat kosten? Voorkomen en terugdringen van de georganiseerde criminaliteit
(bedrag x 1.000)
Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten Ondermijning
225
329
57
57
57
57
Totale lasten
225
329
57
57
57
57
Ondermijning
-217
-217
0
0
0
0
Totale baten
-217
-217
0
0
0
0
Mutaties reserves
-72
-95
0
0
0
0
Resultaat
-64
17
57
57
57
57
Baten
21
2.1.2 Sociale veiligheid
2.1.2.1 Integrale en gebiedsgerichte aanpak Integrale en gebiedsgerichte aanpak van veiligheidsvraagstukken geënt op integraal veiligheidsbeleid. Sociale veiligheid betreft de veiligheidsrisico's die een menselijke oorsprong kennen zoals overlast, huiselijk geweld en inbraken. Om deze veiligheidsrisico's te beperken is het uitgangspunt een integrale gebiedsgerichte aanpak, in samenwerking met alle partners waarbij burgerinitiatieven worden ondersteund. Wat gaan wij daar voor doen? Aanpak van High Impact Crimes Dit zijn delicten met een groot impact op het slachtoffer, diens omgeving en het veiligheidsgevoel in de maatschappij, bijvoorbeeld woninginbraken. Op het gebied van de High Impact Crimes wordt er naar gestreefd het huidige niveau de komende jaren te behouden. Dit gebeurt door het continueren van de preventie activiteiten en de persoonsgerichte aanpak van de daders. Door inzet van wijkagenten, boa's en het betrekken van burgers, dorpsraden etc. krijgt dit gestalte. Jeugd en veiligheid Preventieve activiteiten gericht op het vroegtijdig actief signaleren van radicalisering, polarisering, extremisme. Verder wordt aandacht gegeven aan preventie van alcohol- en drugsgebruik. De inspanningen richten zich op de jongeren en op hun omgeving.
Veilige leef- en woonomgeving Er worden maatregelen/voorzieningen getroffen, die voorkomen dat personen met verward gedrag overlast geven of zich gevaarlijk gedragen. Dit willen we bereiken door persoonsgerichte, gebiedsgerichte en themagerichte maatregelen. Een stevige samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Limburg komt het aanpakken en signaleren van casussen en sociale veiligheidstrends ten goede. Preventie activiteiten gericht op bewustwording van cybercrime Cybercrime is criminaliteit met ICT bijvoorbeeld hacking, phishing, malware, ransomware, oplichting via marktplaats, identiteitsfraude, sexting. Ingezet wordt op preventieactiviteiten om inwoners bewust te maken van de gevaren en weerbaarder te maken tegen deze vorm van criminaliteit. Burgerparticipatie door buurtpreventie, buurtwhatsapp, burgernet en buurtbemiddeling.
22
Wat mag dat kosten? Integrale en gebiedsgerichte aanpak
(bedrag x 1.000)
Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten Veiligheidsmaatregelen specifiek Totale lasten
222
477
183
183
183
183
222
477
183
183
183
183
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
-95
-313
0
0
0
0
Resultaat
127
163
183
183
183
183
Baten Veiligheidsmaatregelen specifiek Totale baten
2.1.3 Crisisbeheersing
2.1.3.1 Crisisorganisatie is voorbereid De crisisorganisatie is voorbereid en inzetbaar zowel regionaal als lokaal. Wat betreft brandweerzorg en crisisbeheersing maakt de gemeente Leudal onderdeel uit van de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Er worden activiteiten gericht op preventie en repressie gerealiseerd. De veiligheidsregio biedt gemeenten deskundige hulp bij het voorkomen en beperken van (brand)incidenten en bij het indammen van brandrisico’s. Daarnaast voert de veiligheidsregio de operationele brandweerzorg uit. Deze omvat het voorkomen en bestrijden van branden en ongevallen anders dan brand die gevaar voor mens en dier (kunnen) opleveren. Tevens coördineert de veiligheidsregio de multidisciplinaire hulpverlening bij rampen en crises en verzorgt de ketenregie in samenwerking met de gemeenten (Oranje Kolom). Wat gaan wij daar voor doen? Het op peil houden van de brandweerorganisatie en de functionarissen die een taak hebben in de Oranje Kolom vraagt continue aandacht. Dit gebeurd door het werven van nieuwe brandweermannen/-vrouwen en het opleiden hiervan en indien nodig samenvoegen van brandweerkorpsen en zorgen voor goede huisvesting en materieel. Ook de functionarissen in de oranje kolom dienen te worden opgeleid en geoefend. Er zal een oefening plaatsvinden van het team bevolkingszorg.
23
Wat mag dat kosten? Crisisorganisatie is voorbereid
(bedrag x 1.000)
Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten Veiligheidsmaatregelen algemeen Totale lasten
2.950
3.140
3.091
3.102
3.103
3.103
2.950
3.140
3.091
3.102
3.103
3.103
-197
-130
-115
-115
-115
-115
-197
-130
-115
-115
-115
-115
32
-32
0
0
0
0
2.785
2.978
2.975
2.987
3.103
2.987
Baten Veiligheidsmaatregelen algemeen Totale baten Mutaties reserves Resultaat
Verplichte indicatoren uit het BBV
Indicator
Eenheid
Winkeldiefstal
aantal per 2019 1.000 inwoners
0,7
CBS Het aantal winkeldiefstallen per Geregistreerde 1.000 inwoners. criminaliteit & Diefstallen
Geweldsmisdrijven aantal per 2020 1.000 inwoners
3,8
CBS Het aantal geweldsmisdrijven, per Geregistreerde 1.000 inwoners. Voorbeelden van criminaliteit & geweldsmisdrijven zijn seksuele Diefstallen misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
Diefstal uit woning aantal per 2019 1.000 inwoners
2,7
CBS Het aantal diefstallen uit woningen, Geregistreerde per 1.000 inwoners. criminaliteit & Diefstallen
Vernieling en beschadiging
aantal per 2020 1.000 inwoners
4,5
CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 inwoners. criminaliteit & Diefstallen
Verwijzingen Halt
per 10.000 2020 inw.
2
Bureau Halt
Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.
1
CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
Jongeren met delict % voor rechter
Jaar Waarde Bron
2019
Verbonden partijen ● Veiligheidsregio- Limburg Noord
24
Beschrijving
2.2 Leefomgeving Samen bouwen aan een duurzame en vitale fysieke leefomgeving Visie De gemeente Leudal is economisch vitaal en de leefomgeving wordt als prettig ervaren. Dit willen wij zo houden en waar kan, versterken en verbeteren. Dit is een hele uitdaging, want door bovenlokale trends en ontwikkelingen zijn de opgaven voor de fysieke leefomgeving in Leudal groot. Denk aan de ontwikkelingen en opgaven op het gebied van klimaatverandering (verdroging, vernatting, hitte) en de energietransitie (opwekken duurzame energie, aardgasvrije woningen, besparing). Maar ook de transitie van de agrarische sector, circulaire economie of het anders kijken naar afval en grondstoffen, bereikbaarheid en woningbouw. Er ontstaan steeds meer verschillende activiteiten en wensen voor de ruimte in het buitengebied. Soms conflicteren deze wensen. Het behoud van voorzieningen in de kernen is niet meer vanzelfsprekend. De opgaven voor de fysieke leefomgeving bieden kansen, maar vragen ook om het maken van zorgvuldige keuzes. Onze opgaven en keuzes worden opgenomen in de Omgevingsvisie, die in 2022 wordt vastgesteld. Hierbij bieden wij het raamwerk voor de juiste functies op de juiste plek. Wat willen wij bereiken? Deze visie en aanpak sluit aan bij het doel en de geest van de Omgevingswet, die naar verwachting op 1 juli 2022 in werking treedt.
Namelijk, het bereiken van een balans tussen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden. Dit betekent dat de voorbereiding van de Omgevingswet niet alleen nodig is om te voldoen aan de wettelijke taken, maar ook om onze dienstverlening en inrichting van de fysieke leefomgeving te verbeteren. Minimale eisen Voordat de Omgevingswet in werking treedt, is het nodig dat de gemeente Leudal voldoet aan de minimale eisen die de wet stelt. Dit betekent dat de periode tot 1 juli 2022 wordt gebruikt om regels op te schonen en te verminderen (project ‘Vermindering Regeldruk’), verordeningen en beleid op te stellen (Participatiebeleid, verordening nadeelcompensatie, leges), werkprocessen aan te passen en bevoegdheden te regelen. Ook moet een digitale omgeving worden ingericht voor het vergunningverleningsproces, het bekend maken en delen van ruimtelijke plannen en het mogelijk maken van een digitale vergunning- of meldingcheck (toepasbare regels). Omgevingsplan en ‘Bruidsschat’ Ook moet de gemeente nieuwe instrumenten inrichten, denk hierbij aan het Omgevingsplan en de daarmee samenhangende ‘Bruidsschat’. Het Omgevingsplan bevat alle regels voor de fysieke leefomgeving, voor het hele grondgebied van de gemeente Leudal.
Per 1 juli 2022 wordt dit Omgevingsplan van rechtswege tijdelijk gevormd door de bestaande bestemmingsplannen en de ‘Bruidsschat’. De Bruidsschat bevat alle regels die nu landelijk gelden en onder de Omgevingswet tot de bevoegdheid van de gemeente gaan horen. Voor 1 januari 2030 moet het tijdelijke Omgevingsplan worden omgevormd naar een definitief Omgevingsplan. De in 2022 vast te stellen Omgevingsvisie en de Verordening Fysieke Leefomgeving (de resultante van het project ‘Vermindering Regeldruk’) vormen daarbij de basis.
25
Wet kwaliteitsborging Tegelijk met de Omgevingswet treedt de Wet kwaliteitsborging (Wkb) in werking. De invoering van deze wet betekent dat een verschuiving van werkzaamheden plaatsvindt. De technisch-inhoudelijke toetsing aan het Bouwbesluit 2012 wordt grotendeels vervangen door andere werkzaamheden, zoals (toetsing aan) certificering. Ook verschuift het toezicht op de bouw naar de markt, al zal dit niet meteen merkbaar zijn. Dit betekent dat processen worden aangepast aan deze wet. Daarnaast worden de gevolgen voor de leges opnieuw in kaart gebracht. 2022-2023 is een overgangsjaar waarin wordt verwacht dat er nog veel onder de ‘oude’ regelgeving wordt gebouwd. De implementatie van de Omgevingswet en de daarmee samenhangende ontwikkeling van instrumenten en processen is de komende begrotingsperiode een van de voornaamste opgaven van de gemeente Leudal. Deze opgave loopt als rode draad door de inhoudelijke opgaven vanuit de drie pijlers: economie, wonen en klimaat. Wat mag u van ons verwachten? U mag van ons verwachten dat:
1. de gemeente Leudal bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet (op 1 juli 2022) voldoet aan de minimale eisen die deze wet stelt (instrumenten kunnen worden gebruikt, verordeningen zijn vastgesteld, bevoegdheden zijn belegd, processen zijn ingericht en digitale omgeving is ontsloten). Vervolgens vindt in de periode daarna verdere uitwerking en optimalisering plaats (verbetering processen, bevorderen klanttevredenheid, opstellen Omgevingsplan);
2. in 2022 een Omgevingsvisie wordt vastgesteld voor het hele grondgebied van Leudal, waarbij keuzes worden gemaakt over de juiste functies op de juiste plek (recente beleidskaders voor Duurzame Energie en Recreatie en Toerisme bieden hiervoor de basis en nieuwe bouwstenen (agrarisch, economie) worden nog opgesteld). De Omgevingsvisie vormt vervolgens de basis voor uit te werken Uitvoeringsprogramma’s voor gebieden of opgaven;
3. de regionale structuurvisie Wonen voor de periode 2022 – 2025 wordt geactualiseerd (in regionaal verband), waarbij meer ruimte voor passende woningen ontstaat en (jaarlijks) een lokaal Uitvoeringsprogramma Wonen wordt opgesteld. Deze biedt in het bijzonder ruimte voor aanvullende woning(ver)bouw voor het sociale en middel dure (huur)segment;
4. wij onze openbare ruimte verbeteren door de aanplant van 37.000 extra bomen, één boom per inwoner (2020-2027) en de ruimte planmatig en pro-actief onderhouden en verbeteren door maatregelen te treffen tegen de invloed van weersverandering en het bevorderen van biodiversiteit in het groen;
5. wij uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma RES 1.0, waaronder in 2022 (onderzoek naar) grootschalige energieopwekking in relatie tot de netcapaciteit, het opzetten van een versnellingsteam ‘zon voor grote daken’, het stimuleren van energiebesparing en onderzoek naar duurzame vormen van warmte (hierbij gaan wij er vanuit financiële middelen te krijgen via het Rijk);
6. wij een Leudalse Investeringsagenda opstellen en hieraan uitvoering geven, zodat lokale initiatieven worden ondersteund en de economische veerkracht en groei eerder en beter kan worden ingezet. Daarnaast mag u van ons verwachten dat vergunningverlening, toezicht en handhaving als regulier proces wordt uitgevoerd. Daarbij geldt dat wij een stijgende lijn zien in het aantal aanvragen omgevingsvergunningen, conceptaanvragen en meldingen. Deze trend is in november 2020 ingezet. De verwachting voor 2021 is 275 aanvragen omgevingsvergunning, 160 conceptaanvragen en 300 meldingen. Als deze trend zich voortzet, groeit dit naar ca. 330 omgevingsvergunningen, 200 conceptaanvragen en 350 meldingen in 2022. Om deze trend op te vangen, is een flexibele inzet nodig. Daarnaast verwachten wij een piek in de aantallen net vóór 1 juli 2022 (vooralsnog de datum dat de Omgevingswet en de WkB in werking zullen treden). Daarna is een dip in aanvragen voorstelbaar. Toezicht en handhaving zal deels gestuurd worden door meldingen en verzoeken om handhaving, maar ook door een thematische aanpak, waarbij jaarlijks één of twee ontwikkelingen, gebieden of sectoren worden aangepakt.
26
Totaal programma
Leefomgeving
(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021
Lasten
22.259
20.791
21.566
21.426
21.464
21.703
Baten
-11.900
-10.711
-10.206
-10.386
-10.416
-10.381
-386
-1.143
-1.157
-391
-391
-373
9.973
8.937
10.203
10.648
10.657
10.949
Mutatie reserves Resultaat
2.2.1 Economie Ondernemers in stuwende sectoren ervaren een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
2.2.1.1 Aantrekkelijk voor werkgevers Wij zijn en blijven aantrekkelijk voor werkgevers Wat gaan wij daar voor doen? Het vitaal houden van de Leudalse economie kan de gemeente niet alleen. Wij werken samen met ondernemers en onderwijs in de aanpak van het Leudals ondernemers- en vestigingsklimaat. De vastgestelde Economische Agenda (2020), gebaseerd op het Economisch Profiel (2018), vormt daarbij de basis. Samenwerking Economic Board De ontwikkeling en realisatie van projecten die volgen uit deze Economische Agenda gebeurt met en door de Economic Board. Het initiëren van projecten (zie ook ‘Economische investeringsagenda Leudal’) door de gemeente is mogelijk bij invulling van de functie van senior projectleider. Economische investeringsagenda Leudal Om als gemeente sturing te geven aan belangrijke ontwikkelingen voor Leudal, worden middelen gereserveerd voor de Economische Investeringsagenda Leudal. Hiervoor worden gedurende de begrotingsperiode concrete projecten ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Mogelijke kansen doen zich voor op het gebied van:
a. Ontwikkelingen Buitengebied Door het stoppen van agrarische bedrijven, komen in ons buitengebied op verschillende locaties leegstaande bedrijfsgebouwen. Welke ontwikkelingen willen wij hier (niet) mogelijk maken? Hoe komen we tot sloop van overtollige bebouwing? Deze vragen doen zich nu concreet voor. Wij kunnen als gemeente niet afwachten welke ontwikkelingen gaan plaatsvinden. Voor goede sturing op deze veranderingen, is een Uitvoeringsprogramma Buitengebied nodig. Het opstellen en uitvoeren van een dergelijk programma is alleen mogelijk bij de inzet van een beleidsmedewerker Landbouw / Buitengebied.
b. Garantstellingen De aantrekkelijkheid van Leudal voor toeristen, bestaat voor een belangrijk deel uit de aanwezigheid van de vele kleine bedrijven zoals cafés en restaurants. Deze zijn door de sluiting tijdens Corona door hun reserves heen. Maar geen bank wil nu leningen verstrekken aan deze ondernemers. Het gaat vaak om bedragen tot € 20.000. Wat willen wij bijdragen aan de ontwikkeling van deze bedrijven? Als onze toeristische sector weer snel opbloeit, zal dat de aantrekkelijkheid van Leudal vergroten voor toeristen. Dit is belangrijk voor onze economie.
c. Burgerinitiatieven Wij hebben het afgelopen jaar verschillende burgerinitiatieven ontvangen voor een mooier Leudal. Deze voorstellen vragen extra inzet van de gemeentelijke organisatie. Wij willen goede burgerinitiatieven direct oppakken en uit (laten) werken tot een goede aanvraag. 27
d. Vrijkomende locaties Door het samengaan van verenigingen en het verplaatsen van bedrijven, komen er locaties vrij in onze gemeente. Deze willen we een nieuwe invulling geven. Een concreet voorbeeld is het bedrijventerrein Soerendonck in Neer. Langs de Maas kan een mooie locatie komen voor zowel toeristen als nieuwe inwoners. Uiteraard zijn de projectvoorstellen nog niet concreet en moet dit verder worden uitgewerkt. Daarvoor willen wij deze begrotingsperiode gebruiken en daarom nu reeds middelen voor deze agenda reserveren. Op die manier borgen wij dat inwoners en ondernemers zich gesteund voelen door hun lokale overheid, bij het overeind komen in de jaren na corona. Wat mag dat kosten? Aantrekkelijk voor werkgevers