Jaarrekening en -verslag 2021 gemeente Leudal (publieke versie)
Tekst van het document
69
CBS Het percentage van de werkzame Arbeidsdeelname beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
Netto % arbeidsparticipatie
2020
Banen
per 1.000 2020 inw 1564jr
707,3
LISA
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Vestigingen
per 1.000 2020 inw 1564jr
158,5
LISA
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Functiemenging
%
49,9
LISA
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
2020
57
2.2.7 Verbonden partijen ● Reinigingsdienst Maasland ● Grenspark Maas-Schwalm-Nette ● Samenwerking Midden-Limburg ● Keyport 2020 ● Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV ● Ijzeren Rijn ● Euregio Rijn-Maas-Noord ● Routebureau Midden-Limburg ● Nazorg Limburg ● Waterleidingmaatschappij ● Regionale Uitvoerings Dienst (RUD) Limburg-Noord
58
2.3 Voorzieningen Wat hebben we bereikt? Passend voorzieningenniveau Rekening houdend met de hoofduitgangspunten in het accommodatiebeleid vindt lokaal maatwerk plaats bij accommodatievraagstukken. Dit is een continue proces. Uitvoering accommodatiebeleid In het in 2020 vastgestelde accommodatiebeleid is een uitvoeringsplanning opgenomen. Kort na vaststelling van het accommodatiebeleid zorgde COVID-19 voor beperkende maatregelen. Deze maatregelen zorgen voor vertraging in de uitvoering. In 2022 vindt actualisatie plaats van de stand van zaken van het accommodatiebeleid. Doelmatigheidsonderzoek subsidies en afstemmen subsidie-, accommodatie- en kunst en cultuurbeleid In 2021 is verder gegaan met de implementatie van het doelmatigheidsonderzoek subsidies. Gebleken is dat verschillende beleidsdocumenten gewijzigd en opgesteld moesten worden. Om die reden is het Subsidiebeleid vernieuwd en losgekoppeld van het accommodatiebeleid (dit was al als apart beleidsdocument opgesteld in 2020), is de algemene subsidieverordening deels gewijzigd en is er een Kunst- en Cultuurbeleid en een Evenementenbeleid vastgesteld. Daarnaast zijn een aantal subsidieregelingen opgesteld en gewijzigd in 2021.
Het betreft een wijziging van de regeling Maatschappelijke Ondersteuning, vernieuwde regelingen Kunst & Cultuur en Evenementen vastgesteld, en zijn de nieuwe regelingen Meedoen en Recreatie & Toerisme vastgesteld. In 2022 wordt het subsidieproject voortgezet. Totaal programma
Voorzieningen
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
5.724
7.020
7.474
454
Baten
-443
-921
-1.238
-317
Mutatie reserves
-520
-1.130
-1.007
123
4.761
4.969
5.229
260
Resultaat
2.3.1 Onderwijshuisvesting
2.3.1.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Goede onderwijsvoorzieningen Gemeenten en schoolbesturen zijn samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van schoolgebouwen. Hiervoor is een betere afstemming noodzakelijk van de Meerjaren Onderhoudsplanning (MJOP) met het Integraal Huisvestings Plan (IHP).
59
Hoofduitgangspunten accommodatiebeleid Rekening houdend met de hoofduitgangspunten van het accommodatiebeleid (lokaal maatwerk, hogere bezettingsgraad, meer efficiëncy, multifunctionaliteit en minder accommodaties) wordt invulling gezocht voor huisvesting scholengemeenschap Ursula, uitbreiding van de Lataste school (speciaal onderwijs), huisvesting van De Widdonck en De Ortolaan (speciaal onderwijs). Deze huisvesting vormt een expliciet onderdeel van het IHP.
Wat heeft dat gekost?
Passende huisvesting onderwijs
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Onderwijshuisvesting
1.193
1.586
1.825
239
Totale Lasten
1.193
1.586
1.825
239
Onderwijshuisvesting
0
0
-300
-300
Totale Baten
0
0
-300
-300
Mutatie reserves
-80
-456
-374
82
1.113
1.130
1.151
21
Baten
Resultaat
Onderwijshuisvesting Bijzonder Onderwijs Bij bestemming resultaat jaarrekening 2020 is € 100.000 ter ondersteuning van de actuele dossiers rondom onderwijshuisvesting aan dit budget toegevoegd. Het restant ad. € 81.914 is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2022. Onderwijshuisvesting Speciaal Onderwijs Mede in relatie met COVID-19 zijn voor verbetering van het binnenklimaat in het primair en voortgezet onderwijs in 2021 door de overheid rijksmiddelen beschikbaar gesteld. Deze zogenaamde SUVIS-subsidie betreft 30% van de investeringskosten. Door schoolbestuur Aloysius is via de gemeente een beroep gedaan op deze middelen. Het aangevraagde bedrag ad € 300.000 is in 2021 toegekend en betaalbaar gesteld, maar nog niet besteed. Zowel de inkomsten als de uitgaven waren niet geraamd. Het nog te besteden bedrag is opgenomen op de balans.
60
2.3.1.2 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? De sport- en beweegcoaches die in het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties in Leudal aan het werk zijn, hebben in 2021 niet volgens de vooraf opgesteld planning kunnen werken. Zij hebben in tijdens de coronacrisis allerlei initiatieven bedacht om mensen aan het sporten en bewegen te krijgen en te houden. Waar dit niet fysiek in groepsverband kon, zijn bijvoorbeeld digitale lessen/instructies aangeboden. Voor mensen thuis, maar ook voor scholen, kindcentra, zorginstellingen en het AZC. Waar mogelijk werd op locatie gesport, maar dit heeft niet het hele jaar kunnen plaatsvinden. Al met al vonden er ondanks beperkende maatregelen vele sportieve activiteiten plaats in 2021. Aan de hand van de evaluatie is er voor 2022 voor een andere aanpak van de combinatiefuncties gekozen. In het accommodatiebeleid is opgenomen dat het aantal kleine binnensportaccommodaties wordt teruggebracht. De leerlingen van de basisschool in Haelen gebruiken voor bewegingsonderwijs enkel nog de gymzaal in Nunhem. De gymzalen in Neeritter, Ittervoort en Hunsel zijn nu nog in gebruik, maar verliezen als zodanig hun functie bij oplevering van het IKC in Ittervoort (inclusief sportzaal). De leerlingen van de basisschool en het speciaal onderwijs in Heibloem maken gebruik van de gymzaal die eigendom is van de Combinatie Jeugdzorg.
Door beoogde verkoop van terrein en opstallen is in 2021 overleg gestart over behoud en beheer van de gymzaal voor bewegingsonderwijs en verenigingsleven.
Wat heeft dat gekost?
Via onderwijs sporten
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Bewegingsonderwijs
70
70
67
-3
Totale Lasten
70
70
67
-3
Bewegingsonderwijs
0
0
0
0
Totale Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
70
70
67
-3
Baten
Resultaat
61
2.3.2 Cultuur
2.3.2.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Kunst en Cultuur In 2021 is een nieuw Kunst- en Cultuurbeleid vastgesteld, met als speerpunten een betere samenwerking tussen spelers in het culturele veld, laagdrempeligheid, meer aandacht voor jeugd en jongeren, en het stimuleren van nieuwe initiatieven. Op basis van de speerpunten is een vernieuwde subsidieregeling Kunst en Cultuur opgesteld, die op 1 januari 2022 in werking is getreden. Bibliotheekwerk In 2021 is het bibliotheekbeleid opgesteld. De besluitvorming is uitgesteld naar 2022.
Wat heeft dat gekost?
Bijdrage cultuur aan gezondheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Cultuuraccommodaties
636
847
1.098
251
Kunst en cultuur
426
423
425
2
Media
562
635
633
-2
1.624
1.905
2.156
251
Cultuuraccommodaties
-33
-33
-31
2
Kunst en cultuur
-10
-11
-18
-7
Media
-95
-95
-95
0
Totale Baten
-138
-139
-144
-5
Mutatie reserves
-238
-260
-235
25
1.248
1.505
1.777
272
Totale Lasten Baten
Resultaat
Gemeenschapshuizen-dorpshuizen-wijk Er is in 2021 een rijksuitkering i.v.m. COVID-19 ontvangen van € 35.800. Deze is in 2021 niet besteed, omdat er nog teveel onduidelijkheid was over de financiële consequenties van COVID-19 op onze gemeenschapshuizen. Conform de 2e rarap 2021 wordt € 22.410 overgeheveld naar 2022. In 2022 wordt het bedrag besteed daar waar het nodig is. Het bedrag dat middels de septembercirculaire 2021 (raad december 2021) is toegevoegd aan het budget valt vrij in het rekening resultaat 2021.
62
De Parochiezaal in Hunsel fungeert voor de gemeenschap Hunsel als ontmoetingsplaats. In 2021 is het eigendom overgegaan van de fanfare St. Cecilia naar de stichting gemeenschapshuis Hunsel. Voor de oprichting van de stichting en het eigendomsoverdracht bedragen de totale kosten € 30.225. Voor een bedrag van € 3.225 is nog geen factuur ontvangen en dit bedrag wordt via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2022. Voor behoud van De Postkoets in Horn is inventaris overgenomen van de vertrekkend exploitant voor een bedrag van € 76.300. Voornoemd bedrag is met de voormalige exploitant overeengekomen, omdat de verenigingen dan over een aantal faciliteiten konden blijven beschikken. Daarnaast was het bijna duurder om de faciliteiten die eigendom waren van de voormalige exploitant ‘eruit te slopen’, dan over te nemen. Bovendien was bij sloop de kans op schade aan het gebouw zeer groot. De vergoeding aan de voormalige exploitant is destijds gebaseerd op een onafhankelijke taxatie. Hiervoor was geen budget begroot.
2.3.2.2 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Rijksmiddelen Naast het kunst- en cultuurbeleid en de in 2021 geldende subsidieregeling heeft de gemeente wegens COVID-19 rijksmiddelen ontvangen voor de instandhouding van de lokale culturele basisinfrastructuur. In dat kader is een corona steun- en herstelregeling voor de culturele sector opgesteld, waarmee € 258.100 subsidie is verstrekt aan zowel steun aan lokale culturele spelers als herstel van de sector door het ontwikkelen van nieuwe activiteiten. Ook is met de rijksmiddelen een pilotproject voor kinderen door ECI Cultuurfabriek gestart en heeft Bibliocenter een extra bijdrage ontvangen. Samenwerkingsverband Cultuurregio Noord-Limburg In 2021 is onze bijdrage aan het samenwerkingsverband Cultuurregio Noord-Limburg uitgebreid. In dit jaar hebben we voornamelijk gezorgd voor (financiële) steun aan cultuurmakers die in nood verkeerden door de coronacrisis. Cultuur deelname De combinatiefunctionaris Cultuur heeft in 2021 niet volgens de vooraf opgestelde planning kunnen werken. Corona zorgde ervoor dat plannen gewijzigd werden. Op een creatieve manier is hieraan invulling gegeven, zodat toch zoveel mogelijk mensen hebben kunnen deelnemen aan culturele activiteiten.
Het betreft niet alleen kinderen en jongeren in en buiten schooltijd, maar ook hebben in 2021 culturele activiteiten plaatsgevonden voor ouderen, bewoners van zorginstellingen en bewoners van het AZC.
63
Wat heeft dat gekost?
Cultuur deelname
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Cultuurondersteuning
146
512
384
-128
Burgerinitiatieven
50
50
15
-35
Totale Lasten
196
562
399
-163
Cultuurondersteuning
0
0
0
0
Burgerinitiatieven
0
0
0
0
Totale Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
-50
-146
-146
0
Resultaat
146
416
253
-163
Baten
Fonds Maatschappelijke Activiteiten Wegens COVID-19 zijn er in 2021 fors minder aanvragen voor het fonds gedaan dan vooraf verwacht. Ten opzichte van de raming is er een onderuitputting van € 35.000. Cultuur overig Wegens COVID-19 heeft de gemeente rijksmiddelen ontvangen voor het in stand houden van de lokale culturele basisinfrastructuur. Met deze rijksmiddelen is een steun- en herstel subsidieregeling voor de culturele sector opgesteld. Ook heeft in 2021 een pilotproject met de ECI Cultuurfabriek gedraaid en heeft Bibliocenter een aanvullende financiële bijdrage ontvangen. Het overige bedrag aan rijksmiddelen ad € 123.000 is in 2021 niet besteed.
2.3.3 Sport
2.3.3.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Er is in 2021 geen sportbeleid opgesteld. Besloten is dat het Sportakkoord (zoals vastgesteld en door gemeente en partners ondertekend in 2020) voorlopig voldoende is om sportieve beleidsdoelen in Leudal na te streven. In 2021 hebben sportverenigingen het moeilijk gehad vanwege COVID-19, waardoor er weinig doelen uit het Sportakkoord zijn nagestreefd. Dit geldt ook voor initiatieven op het gebied van een gezonde leefstijl, die vanuit het Leefstijlakkoord ontplooid zouden kunnen worden. In 2022 wordt hier weer meer aandacht aan geschonken.
64
De combinatiefunctionarissen hebben op het gebied van sport en bewegen activiteiten uitgevoerd die ingegeven werden door behoeften in een coronatijdperk. Er is niet volledig volgens de vooraf opgesteld planning gewerkt, maar ingespeeld op hetgeen in 2021 gevraagd werd. De inzet is geëvalueerd en dit heeft geleid tot een gewijzigde opzet vanaf 2022.
Wat heeft dat gekost?
Bijdrage sport aan gezondheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Sportbeleid
461
791
713
-78
Buitensport
1.180
1.018
1.037
19
Binnensport
999
1.088
1.276
188
2.640
2.897
3.026
129
Sportbeleid
0
-184
-185
-1
Buitensport
-167
-252
-255
-3
Binnensport
-139
-346
-354
-8
Totale Baten
-306
-782
-794
-12
Mutatie reserves
-152
-267
-252
15
2.183
1.848
1.980
132
Totale Lasten Baten
Resultaat
Sportstimulering In 2021 is ongeveer € 75.000 minder uitgegeven dan geraamd. De oorzaak is voornamelijk dat er minder budget benodigd is geweest voor de combinatiefunctionarissen. Doordat er nog een budget uit 2020 resteerde is minder aanspraak geweest op het budget 2021. Zwembaden In 2021 is een rijksbijdrage voor exploitatietekorten wegens COVID-19 van zwembaden ontvangen. Deze is doorgesluisd naar Laco en Stichting Zwembad 't Ligteveld. Het bedrag van de Rijksvergoeding is pas bekend geworden na de 2e rarap en daardoor is dit niet geraamd. Dit leidt zowel bij de baten als ook bij de lasten tot een afwijking van € 164.000 De geplande opknapbeurt bij de zwembaden van Laco heeft in 2021 niet plaatsgevonden, waardoor € 15.000 pas wordt besteed in 2022. Dit bedrag is gestort in de gecommitteerde reserve. Sportzaal Mico Sport De verkoop van de ondergrond heeft niet plaatsgevonden in 2021. Daardoor zijn de begrote baten van € 167.000 niet gerealiseerd.
65
Tennisbanen Bij Tennisbanen zijn € 25.000 meer inkomsten dan raming. De hogere inkomsten zijn ontstaan door een verzekeringsuitkering (brand tennisvereniging Wimbledonck in Roggel). De kosten die samenhangen met deze brand zijn verantwoord binnen de reguliere onderhoudsbudgetten. Hier heeft geen overschrijding op plaats gevonden, waardoor de verzekeringsgelden vrijvallen in het resultaat. Sporthallen Bij Sporthallen zijn € 30.000 meer inkomsten dan raming. De hogere inkomsten zijn ontstaan door een verzekeringsuitkering (brand bij sporthal Hornerhof). De kosten die samenhangen met deze brand zijn verantwoord binnen de reguliere onderhoudsbudgetten. Hier heeft geen overschrijding op plaats gevonden, waardoor de verzekeringsgelden vrijvallen in het resultaat. Groene sportterreinen Lagere uitgaven ad € 81.000 bij de sportvelden zijn te verklaren door minder gebruik in verband met maatregelen inzake het coronavirus. Dit heeft ertoe geleid dat er minder onderhoudsrondes zijn geweest voor de groene sportterreinen (2 in plaats van 7). Dit zorgt tevens voor €19.000 minder inkomsten dan geraamd. Dit heeft te maken met een lagere bijdrage spuk sport als gevolg van lagere uitgaven.
2.3.4 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Dekkingsreserve BMV Roggel
S
Jaarlijkse toevoeging
T
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten Totaal toevoegingen
Begroting 2021 Realisatie 2021 40
Verschil 2021
40 123
-123
40
163
-123
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-402
-402
O
Revolverend duurzaamheidsfonds
S
Afschrijvingen
-5
-5
O
Grondexploitatie
I
Aankoop locatie fusieschool HHIN
-280
-280
O
Egalisatiereserve Gemeentefonds
S
Bibliotheekwerk (septembercirc. 2019)
-41
-41
O
Kapitaalverstrekking gemeenschapshuizen
S
Aflossingen
-27
-27
O
Fonds maatschappelijke activiteiten
I
Subsidiegerelateerde ontwikkelingen
-50
-50
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-147
-147
Totaal onttrekkingen
-951
-951
66
2.3.5 Investeringen (bedrag x 1.000) Nummer Investeringen
Begroting Realisatie
Restant Afvoeren
74020001 Kindcentrum Leudal West
926
470
456
74020002 Kindcentrum Leudal West: aankoop locatie
410
401
9
75310025 Park Leudal Oost: voorbereidingskrediet
100
77
23
75020003 Raamkrediet investeringen buitensport
90
75020005 Vervanging gymtoestellen
99
83
16
LED-verlichting voetbalvelden en evenemententerrein 75020009 Roggel
152
119
32
75020011 Nieuwe voetbalaccommodatie Kelpen-Oler
5.451
5.053
398
75020015 Sportpark Maasveld Neer: realisatie
1.000
384
616
500
500
0
75020016 Sportpark Maasveld Neer: renovatie spantenhal 75020017 Sportpark Maasveld Neer: wieleromgeving
90
1.570
820
-750 75030002 Voorbereidingskrediet Dorpshuis Neeritter Totaal
180
2
178
9.728
7.089
2.639
0
2.3.6 Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Beschrijving
Niet-sporters
%
2020
Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.
53
RIVM Zorgatlas
67
2.4 Samenleving Wat hebben we bereikt? De transformatie waar we als gemeente voor staan is een langdurig traject. Vraagstukken bekijken we niet alleen vanuit afzonderlijke wetten als de Jeugdwet, Wet Maatschappelijke Ondersteuning of Participatiewet. Het draait in het sociaal domein immers om meer dan alleen deze drie wetten, onder andere onderwijs, sociale veiligheid, schuldhulpverlening en gezondheid. Het gaat om een integrale aanpak van problemen samen met onze partners in de regio, in het belang van onze inwoners. Het sociaal domein is dusdanig complex en omvangrijk dat we beseffen dat onze aanpak en oplossingen niet van vandaag op morgen gerealiseerd kunnen zijn, maar waar we met consistent beleid aan blijven werken. Daarnaast is er een financiële urgentie; de hoge (stijgende) zorgkosten in het sociaal domein zijn niet houdbaar. Als we ervoor willen zorgen dat ondersteuning in de toekomst voor inwoners beschikbaar blijft, is verandering en vernieuwing noodzakelijk. Inwoners krijgen een grotere eigen rol en verantwoordelijkheid. Gemeenten dragen daaraan bij door het stimuleren van de eigen kracht, zelfredzaamheid, participatie en vitaliteit van inwoners. Tevens door te investeren in preventie, nabije ondersteuning en voldoende ruimte voor innovaties. Vroegsignalering is hierbij belangrijk: hoe eerder we problemen kunnen ondervangen hoe groter "de winst".
De komende jaren wordt de samenwerking tussen de gemeenten Leudal, Nederweert en Weert (Midden-Limburg West) voortgezet. Hiermee willen we met gemeenschappelijk beleid nog beter inspelen op de ontwikkelingen die op ons afkomen, zodat we blijven voldoen aan de behoeftes van onze inwoners. De samenwerking met Midden Limburg Oost en Noord-Limburg zullen wij ook versterken. Enerzijds omdat ons dit wordt opgelegd en anderzijds om kostenefficiënt en kwaliteit effectief te werken. Regionaal Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 en het Uitvoeringsplan Sociaal Domein 2020-2021 De gemeenteraad stelde in november 2019 het Regionaal Beleidsplan Sociaal Domein 2020 tot en met 2023 vast. Met dit plan zijn de visie, maatschappelijke effecten en de doelen voor de komende jaren vastgesteld. In het Uitvoeringsplan Sociaal Domein staat hoe we de komende jaren werken aan de doelen uit het beleidsplan. De thema’s die in dit uitvoeringsplan aan de orde komen dragen daaraan bij. Met het 2-jarige uitvoeringsplan maakten we in 2020 en 2021 stappen in het bereiken van de volgende doelen: • Vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners; • •
Meer mensen doen mee, inclusieve samenleving; Beter passende duurzame oplossingen voor inwoners;
• Meer zelfredzame maatschappij. Het uitvoeringsplan wordt in 2022 geëvalueerd en de activiteiten voor 2022 en 2023 worden opnieuw bepaald.
68
Programmaplan Midden-Limburg West De regio Midden- Limburg West heeft in gezamenlijkheid een Regionaal programmaplan vastgesteld om de ambities op het gebied van Wmo en Jeugdhulp te realiseren door een intensievere en meer gestructureerde samenwerking van de gemeenten Nederweert, Weert en Leudal. Aanleiding was dat een aantal belangrijke randvoorwaarden ontbraken om de nieuwe verwerving per 1 januari 2022 in zijn geheel te laten ingaan en een aantal aanbestedingen zijn daarmee uitgesteld. In juli 2021 is de gemeenteraad geïnformeerd over het Regionaal programmaplan en de financiële gevolgen daarvan. Totaal programma
Samenleving
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
36.931
45.048
43.970
-1.078
Baten
-6.016
-12.965
-13.112
-147
0
-455
122
577
30.916
31.629
30.979
-650
Mutatie reserves Resultaat
2.4.1 Gezondheid
2.4.1.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Manifest naar gelijke kansen op gezondheid De gemeenten in Noord- en Midden-Limburg en de GGD formuleerden een gezamenlijke ambitie in het manifest “Naar gelijke kansen op gezondheid". Tijdens een bestuursconferentie in najaar 2021 onderstreepten de bestuurders van de gemeenten en de GGD de ambitie van het manifest. Ook is besloten dat het belangrijk is het manifest te vertalen naar een concrete ‘doe-agenda’. Deze agenda bevat een overzicht van activiteiten waar de gemeenten gezamenlijk aan werken, met de beoogde resultaten en taakverdeling en passende sturings- en coördinatiestructuur. Daarbij nemen de gemeenten zelf de regie op de uitwerking van deze agenda, omdat de gemeenten de volle breedte van de onderwerpen in het manifest tot hun verantwoordelijkheid rekenen. De planning is dat deze doe-agenda in de loop van 2022 gereed is. Leefstijlakkoord Het lokale (preventieve) gezondheidsbeleid is vormgegeven via een zogenaamd lokaal preventieakkoord. In 2021 is daartoe het leefstijlakkoord opgesteld. Met het leefstijlakkoord willen we sport, bewegen en een gezonde leefstijl in Leudal nog meer op de kaart zetten. Het leefstijlakkoord sluit aan bij het beleid van de gemeente Leudal, het sport- en beweegakkoord Leudal en al lopende initiatieven en interventies die mensen bevorderen tot een gezonde leefstijl.
Vanuit de Rijksoverheid is er voor de uitvoering van dit akkoord een uitvoeringsbudget van € 20.000 per jaar beschikbaar (tot en met 2023). Door de beperkingen met name in verband met COVID-19 was er in 2021 geen uitvoering mogelijk en is dit budget en geplande uitvoeringsplannen overgenomen naar 2022.
69
Wat heeft dat gekost?
Bewustwording van invloed levensstijl
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Bescherming gezondheid
1.360
1.412
1.403
-9
Totale Lasten
1.360
1.412
1.403
-9
Bescherming gezondheid
0
-30
-30
0
Totale Baten
0
-30
-30
0
Mutatie reserves
0
-8
-8
0
1.360
1.374
1.366
-8
Baten
Resultaat
2.4.2 Maatschappij 2.4.2.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? De samenwerking met dorpsraden is onderwerp van gesprek geweest en de nieuwe verhoudingen krijgen hun uitwerking in nieuwe subsidieafspraken die in 2022 aan de raad worden voorgelegd. Wat heeft dat gekost?
Versterken samenredzaamheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Maatschappij algemeen
634
576
495
-81
Welzijnswerk
594
584
561
-23
WMO advisering
6
6
5
-1
Totale Lasten
1.234
1.166
1.061
-105
Maatschappij algemeen
0
0
0
0
Welzijnswerk
0
0
0
0
WMO advisering
0
0
0
0
Totale Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
28
28
1.233
1.166
1.089
-77
Baten
Resultaat
70
Burgerinitiatieven Met name door COVID-19 vonden in 2021 minder verenigingsinitiatieven en investeringen plaats. Het betreft daarbij: • Ôs Dörp € 13.147 restant. • •
Regeling investeringssubsidies € 33.000 restant. Inhuur accommodatiebeleid restant € 28.333.
Het bedrag van € 28.333 voor het accommodatiebeleid wordt via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2022. Dit betreft een incidenteel budget. De overige twee budgetten zijn structureel en daarom wordt het restant niet overgeheveld.
2.4.3 Ondersteuning
2.4.3.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Integraal plan van aanpak met besparingsmaatregelen “Duurzaam evenwicht sociaal domein” In november 2020 stelde de gemeenteraad bij de Algemene Beschouwingen het integraal plan van aanpak met besparingsmaatregelen “Duurzaam evenwicht sociaal domein” vast. In dit plan zijn alle maatregelen opgenomen waarmee de taakstelling in het sociaal domein gerealiseerd moet worden. Daarbij is per maatregel een (indicatief) besparingsbedrag opgenomen. De besparingsopdracht voor 2021 van € 688.805 is gerealiseerd. Binnen de Participatiewet, Jeugdhulp en Wmo zijn diverse activiteiten/maatregelen ondernomen die daartoe geleid hebben. De één op één relatie tussen deze activiteiten/maatregelen en het bespaarde bedrag is moeilijk te leggen, maar dat er een relatie is, is onmiskenbaar. Zo is het bijvoorbeeld niet aan te geven wat ‘het uitrollen’ van de praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsen aan besparing in de Jeugdzorg oplevert. Dit geldt eveneens voor de pilot ‘Lokale Behandelteams’ (een maatregel), waarbij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) nauw samenwerkt met de meer specialistische, tweede lijnszorg om in een vroeg stadium duurdere specialistische zorg te voorkomen.
Participatiewet Loonkostensubsidie/Beschut Werk Belangrijke instrumenten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te activeren zijn de loonkostensubsidie en het beschut werk. De inzet van de loonkostensubsidie steeg van 51 in 2020, naar 55 in 2021. In het kader van het beschut werk is de door het Rijk opgelegde taakstelling van zeven banen volledig gehaald. Zes banen zijn ingevuld bij Westrom en één baan rechtstreeks bij een werkgever. In 2021 is het uitkeringsbestand aanvankelijk gestegen met name door de lockdown in verband met COVID-19. Aan het eind van het jaar was sprake van een hogere uitstroom. Zelfstandigen De Tijdelijk Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers (TOZO) is in 2021 voortgezet tot 1 oktober. Voor de TOZO regelingen (3, 4 en 5) zijn 185 toekenningen geweest, waarbij het in 7 zaken om een kapitaalverstrekking ging. Bij de overige toekenningen ging het uitsluitend om levensonderhoud. 71
Sociale Werkvoorziening De uitvoering van de sociale werkvoorziening ligt bij Westrom. Vanuit Leudal zijn ook nog inwoners werkzaam bij Noord Limburg West (NLW) in Venray en de Risse in Weert. Vanaf 2015 is geen instroom in de WSW meer mogelijk. Het aantal WSW-ers neemt daardoor langzaam af. Per sociale werkvoorziening wordt hierna aangegeven het aantal WSW-ers per 1-1-2021 en per 3112-2021: • Westrom 107 - 105 • •
NLW 15 - 14 de Risse 22 - 21
Armoede Het programmaplan 2021 in het kader van het armoedebeleid is slechts ten dele uitgevoerd door COVID-19. • •
Het Financieel Informatie Punt is maar ten dele open geweest, met name digitaal. Door de beperkingen is de groep van ervaringsdeskundigen weinig ingeschakeld. Advisering vond nog niet plaats.
De uitgifte van voedselpakketten door de Voedselbank Midden-Limburg in Baexem is gecontinueerd. Per 1 januari 2021 maakten 43 gezinnen gebruik van de Voedselbank. Per 1 december 2021 was dit aantal 42. Schuldhulpverlening 1 januari 2021 ging de nieuwe wet schuldhulpverlening in. De vroegsignalering is een wettelijke verplichting geworden. Samen met Synthese, maatschappelijk werk en Plangroep zijn deze werkzaamheden opgepakt. Als mensen bekend zijn met een betaalachterstand bij een woningcorporatie, energieleverancier of zorgverzekeraar wordt een melding ontvangen. Vervolgens neemt Synthese contact op om te bespreken of en welke ondersteuning mensen nodig hebben. Plangroep is in 2021 negatief in het nieuws gekomen, met name voor hun werkzaamheden op het terrein van budgetbeheer. Leudal maakt van deze dienstverlening maar zeer beperkt gebruik. Laaggeletterdheid In samenwerking met Synthese, Bibliocenter en Stichting Lezen en Schrijven is een Leudals taalakkoord opgesteld. De ondertekening en uitvoering hiervan vindt in 2022 plaats.
Jeugdhulp Verwerving In 2021 zijn twee regionale aanbestedingen afgerond (Wonen en Crisis) en het proces voor de verwerving van 'Segment 1' loopt. Voor de overige onderdelen van de Jeugdhulp (Dagbehandeling/Dagbesteding en Ambulante hulp) zijn de contracten voor 2022 verlengd.
72
• Wonen Jeugdwet Midden-Limburg per 1-1-2022 Voor sommige jeugdigen biedt de thuissituatie tijdelijk niet de randvoorwaarden om (veilig) op te groeien en/of kunnen de jeugdigen (nog) niet zelfstandig wonen. Gemeenten moeten voor deze jeugdigen zorg (passend woonaanbod) inkopen. Het woonaanbod binnen dit segment kan zowel voltijd, deeltijd, structureel als tijdelijk zijn. Het segment is opgesplitst in de volgende percelen: 1. Pleegzorg & Gezinshuizen 2. Woonleefgroepen 3. Zelfstandig Wonen Training 4. Logeren Het aanbestedingsproces is volbracht en heeft geleid tot het contracteren van een aantal zorgaanbieders op de vier percelen. De overeenkomst heeft een looptijd van vier jaar met de mogelijkheid tot twee optionele verlengingen van drie jaar. Gedurende de looptijd van die contracten worden geen andere zorgaanbieders toegelaten in het segment wonen. •
Integrale Crisishulp Noord- en Midden-Limburg per 1-1-2022
Er kunnen altijd situaties voorkomen waarin jeugdigen of ouders/verzorgers te maken krijgen met een crisissituatie. Denk hierbij aan een psychiatrische crisis of ernstige opvoedproblemen waarbij direct actie nodig is door professionals. Die directe actie noemen we crisishulp. Vanaf 1-1-2022 is de crisishulp jeugd in een vernieuwde structuur opgezet en werken we met een Integraal Crisisteam. In 2021 vond een aanbesteding plaats met betrekking tot crisisverblijf. Dit heeft gezorgd dat vanaf 1 januari 2022 door middel van een samenwerkingsverband tussen verschillende zorgaanbieders crisisverblijf gaan uitvoeren. •
Transformatie van verblijf met behandeling naar meer ambulante integrale ondersteuning Noord- en Midden-Limburg per 1-1-2023
Met 10 aanbieders en een vertegenwoordiging van gemeenten is een traject van bestuurlijk aanbesteden gestart om de inhoudelijke transformatie van alle verblijfsfuncties met behandeling Jeugd (complexe jeugdhulp) te concretiseren. Dit moet leiden tot contractering per 1 januari 2023. Er is gewerkt aan een intentieverklaring, waarmee gemeenten en aanbieders uitspreken de komende jaren vanuit partnerschap en gezamenlijke verantwoordelijkheid te gaan werken aan het concretiseren van de ontwikkelde ambitie voor de complexe zorg met verblijfsfuncties. 0-meting Toegang Jeugd In januari 2021 is de 0-meting voor het lokale team CJG afgerond. De conclusie was dat in het algemeen de toegang voldoende/goed wordt uitgevoerd. De verbetermogelijkheden liggen bij eigen kracht/sociaal netwerk en voorliggend veld. De verbetermogelijkheden zijn opgepakt en in uitvoering genomen. In het tweede kwartaal van 2022 wordt een nieuwe 0-meting uitgevoerd om de voortgang te monitoren. Per 1 september 2021 zijn de Nadere Regels Jeugdhulp aangepast, waardoor het CJG betere kaders heeft om haar toegangstaak goed uit te voeren. De aanpassingen hadden betrekking op: • •
regels voor PGB; criteria voor ondersteuning in de scholen, vaktherapie, logeren en vervoer;
•
richtlijnen voor bovengebruikelijke zorg en voor normtijden van activiteiten waarmee de inzet van de hulpverlening kan worden bepaald.
73
Samenwerking Jeugdhulp - Onderwijs Het beleidsplan sociaal domein Midden-Limburg West is vertaald in uitvoeringsplannen per thema. In het uitvoeringsplan Versterking Jeugd & Volwassenen zijn onder andere de volgende activiteiten opgenomen die betrekking hebben op de samenhang Jeugdhulp en Passend Onderwijs: 1. Gezamenlijke visie en ambitie
2.
De eerste gesprekken over de gezamenlijke visie (met uitgangspunten) vonden in 2021 plaats. Er is een conceptvisie opgesteld en er is een proces uitgezet voor de vaststelling van de visie. Ondersteuning in scholen en kinderopvang In de Nadere regels Jeugdhulp zijn met ingang van het schooljaar 2020-2021 criteria voor begeleiding in de scholen en kinderopvang en vervangende dagbesteding onder schooltijd vastgesteld. De scholen/kinderopvang en aanbieders zijn geïnformeerd over de wijzigingen en het CJG werkt met deze criteria. Eind 2021 is gestart met een evaluatie van deze criteria met
3.
de scholen en het CJG-ML. Verblijf van jeugdigen in vervangende dagbesteding onder onderwijstijd Criteria voor de vervangende dagbesteding onder schooltijd zijn ook opgenomen in de vastgestelde Nadere Regels Jeugdhulp. Daarnaast zijn knooppuntoverleggen (ML-Oost en MLWest) ingericht en opgestart. De deelnemers aan de pilot ervaren het als een meerwaarde dat er nu een mogelijkheid is om casuïstiek gezamenlijk door jeugdhulpverlening en onderwijs te bespreken. Gelet op de late start van de pilot en de omstandigheden als gevolg van de coronacrisis is de pilot verlengd tot en met juli 2022. Na afloop van de pilot vindt een eindevaluatie plaats.
Lokale behandelteams We hebben een lokaal (integrale) behandelteam georganiseerd, aanvullend op het lokale team van het CJG. Dit behandelteams heeft de opdracht om een lokale aanpak te organiseren; zorg dichtbij en daar waar nodig. Het behandelteam moet de krachten van het informele netwerk, de basisvoorzieningen, de basisjeugdhulp en de aanvullende zorg bundelen en op elkaar afstemmen (naadloos samenwerken, elkaar betrekken). Waarbij het behandelteam duurzame oplossingen realiseert passend bij de jeugdige in de context van het gezin en hun omgeving en de ontwikkelingsfase die zij doormaken, Er wordt hierbij ook ingezet op het voorkomen van dure, kostbare uithuisplaatsingen. De pilot loopt inmiddels 15 maanden. De werkwijze is volop in ontwikkeling. Zoals is gebleken uit de evaluatie na 15 maanden behandelteam zijn er positieve ervaringen op casusniveau. Echter kunnen we nog geen definitieve conclusies trekken. Vanuit alle partijen is er de wens uitgesproken om door te gaan in 2022. Wmo Ook in 2021 is het uitvoeren van een aantal besparingsmaatregelen doorgegaan. Bijvoorbeeld structurele overleggen met de grootste aanbieders en het opschonen van het hulpmiddelenbestand. Om meer inzicht te krijgen in het geheel van de toegang en werkwijze, zijn we gestart met een eerste opzet van (data)rapportages binnen de Wmo.
Dit maakt de eerste inzichten en feitelijkheden binnen de Wmo zichtbaar. Toegang Wmo De toegang bepaalt een groot gedeelte van het gebruik aan voorzieningen (indicaties). Ook is de toegang een draaiknop in het terugverwijzen van ondersteuningsvragen die in het voorliggende veld kunnen en moeten worden opgepakt, alsmede in het tijdig afschalen van ondersteuning die ook door lichtere vormen worden vervangen. Met de implementatie van de nieuwe verwerving per 2023 krijgt de toegang een betere positie zodat zij een belangrijke rol pakken in het behalen van de doelstellingen.
74
Hulp bij het huishouden en begeleiding volwassenen De invoering van het abonnementstarief ingaande 1 januari 2019 gaat gepaard met een aanzuigende werking met betrekking tot maatwerkvoorzieningen in de Wmo. Concreet heeft zich dit vertaald in een toename van het aantal meldingen en aanvragen binnen de Wmo. Met name op het gebied van huishoudelijke hulp zien we een blijvende, maar lichte stijging, van de aanvragen in 2021. Het verschil van december 2020 versus december 2021 is een stijging van 4% (29 cliënten hbh). Met betrekking tot de maatwerkvoorziening begeleiding zien we een afname in de indicaties, namelijk -4% (- 13 cliënten BG). Dit komt door een nadrukkelijkere toepassing van beleid door de toegang die is ingezet en wellicht deels ook door COVID-19. In verband met COVID-19 en het in stand houden van voorzieningen zijn ook in 2021 aan zorgaanbieders garantieomzetten betaald. Bij de hulp bij de huishouding maakten de betreffende aanbieders hiervan geen gebruik Zonder maatregelen van het Rijk is het voor de gemeente zeer moeilijk de uitgaven te beperken. Opvang en beschermd wonen volwassenen Vanaf 1 januari 2021 is er hard gewerkt aan de regionale samenwerking met betrekking tot de taken van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Deze taken maken onderdeel uit van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo).
In tegenstelling tot andere Wmo-taken verliep de financiering vooralsnog via 43 centrumgemeenten. De gemeente Venlo is de centrumgemeente voor de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg. Venlo is door de overige gemeenten gemandateerd om deze taken binnen het rijksbudget uit te voeren. Aan deze situatie komt met ingang van 1 januari 2022 een einde. Gelet op de kwetsbaarheid van de doelgroep en de complexiteit van de dienstverlening hebben het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken, dat gemeenten een plan opstellen met regionale uitvoeringsafspraken, waardoor de kwaliteit en continuïteit van deze dienstverlening blijvend is gewaarborgd. Dit plan met regionale uitvoeringsafspraken is door onze gemeente vastgesteld en zorgt ervoor dat de gemeente de toegang lokaal zal organiseren vanaf 2022. COVID-19 Steunpakket sociaal en mentaal welzijn in het kader van corona Met het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl beoogt het Rijk gemeenten in staat te stellen lokaal steun te bieden aan (kwetsbare) inwoners die door COVID-19 extra hard getroffen worden. Het college heeft in het derde kwartaal van 2021 besloten tot een integrale besteding van deze middelen in gezamenlijkheid met onze belangrijkste ketenpartners waaronder Synthese, Algemeen Maatschappelijk Werk, Centrum jeugd en Gezin en Proteion Welzijn.
Er zijn in overleg met deze ketenpartners twee thema’s geprioriteerd: 1. het bestrijden van eenzaamheid voor alle inwoners, met speciale focus op ouderen en jongeren en 2. het bevorderen van de weerbaarheid van jongeren. Deze twee thema's zijn gekozen, omdat deze doelgroepen het hardst geraakt zijn op het gebied van eenzaamheid en weerbaarheid als gevolg van COVID-19. Voor het eerste thema is een uitvoeringsplan één tegen eenzaamheid opgesteld.
75
Dit plan beschrijft de lokale aanpak van eenzaamheidsproblematiek binnen de gemeente Leudal, welke ketenpartners daarbij betrokken zijn en welke resultaten we voor en met inwoners van de gemeente Leudal willen bereiken. Voor het tweede thema wordt de samenhang gezocht met de gesprekken die plaatsvinden met het onderwijs inzake de besteding van de middelen ten behoeve van het Nationaal Programma Onderwijs, bedoeld voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na Corona. Een aantal maatregelen hebben een langere uitwerktijd nodig om tot besparingen te komen. COVID-19 heeft daarnaast voor vertraging gezorgd en zijn effect gehad op de uitgaven. Tenslotte heeft het Rijk ook beleid uitgerold met name het werken met reële tarieven die zijn betekenis hebben.
Wat heeft dat gekost?
Beter passende ondersteuning
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Participatie integratie
122
358
271
-87
WMO
8.761
8.331
8.066
-265
Jeugdhulp
12.311
13.019
13.479
460
Participatie sociale zekerheid
4.763
4.714
4.703
-11
Participatie Inkomen
5.496
5.477
5.331
-146
199
6.188
5.767
-421
31.652
38.087
37.617
-470
0
-65
-66
-1
-345
-334
-470
-136
0
0
0
0
-40
-90
-89
1
-5.271
-5.608
-5.525
83
-78
-5.762
-5.715
47
-5.734
-11.859
-11.865
-6
0
-265
-146
119
25.917
25.964
25.604
-360
Participatie levensonderhoud Totale Lasten Baten Participatie integratie WMO Jeugdhulp Participatie sociale zekerheid Participatie Inkomen Participatie levensonderhoud Totale Baten Mutatie reserves Resultaat
76
Collectief aanvullend vervoer Doordat we ook het afgelopen jaar te maken hadden met het COVID-19, maakten minder personen gebruik van het aanvullend vervoer. Hierdoor zijn de vervoerskosten beduidend minder. De vervoerskosten worden jaarlijks door Omnibuzz afgerekend. Tegenover de lagere vervoerskosten van €75.000 staan ook lagere eigen bijdragen van € 21.600 dan geraamd.
77
Hulpmiddelen De uitgaven van de reguliere hulpmiddelen vallen € 80.100 lager uit dan de actuele raming. In de 2e rarap is dit budget opgehoogd met € 25.000. Achteraf blijkt dit voor 2021 niet nodig geweest te zijn. Landelijk zijn prijsstijgingen te zien in verband met tekorten van grondstoffen. Wellicht dat dit consequenties zal hebben voor de begroting 2022. Woningaanpassingen Bij de woningaanpassingen zien we een toename van het aantal aanvragen. Daarnaast zien we ook de landelijke en stijgende bouwkosten alsmede een oorzaak van de stijgende kosten binnen dit budget. In de 2e rarap is het budget voor de woningaanpassingen bijgeraamd voor in totaliteit € 150.000. Ten opzichte van de actuele raming zijn de werkelijke uitgaven € 16.800 lager uitgevallen. Dit is mede veroorzaakt doordat een aantal kleine woningaanpassingen pas in 2022 worden afgerond en de facturatie ook dan pas volgt. Bij de 2e rarap was nog ingeschat dat deze woningaanpassingen in 2021 gerealiseerd zouden worden. Daarnaast is € 17.500 een bijdrage ontvangen vanuit het expertisecentrum Limburg voor een deel van een woningaanpassing. Dit was ten tijde van de 2e rarap nog niet bekend. Volwassenbegeleiding / Hulp bij de huishouding De reguliere uitgaven voor begeleiding zijn via de 2e rarap reeds verlaagd met € 1.120.000 (ZiN en Pgb).
Ten opzichte van de actuele raming is op het onderdeel begeleiding een restant van € 127.100. Bij de hulp bij de huishouding zien we wederom een toename sinds 2019 als gevolg van het abonnementstarief. Bij de 2e rarap is het budget daarom bijgeraamd met een bedrag van € 580.000 (zin en pgb). Uit de jaarrekening blijkt dat deze inschatting is uitgekomen. Er is een restant van € 18.100 (ZiN en Pgb). Bij de hulp bij de huishouding zijn geen meerkosten betaald. Tot slot is vanuit Venlo € 120.600 meer ontvangen met name in verband met coronacompensatie beschermd wonen. Ten tijde van de 2e rarap was dit nog niet bekend. Opvang vluchtelingen In het kader van de oude Inburgeringswet wordt het Participatieverklaringstraject uitgevoerd. Deze kosten zijn op deze post geboekt door het later invoeren van de nieuwe Inburgeringswet. Daarnaast zijn in het kader van de taakstelling statushouders enkele woningen, die gereserveerd worden voor deze doelgroep, een maand of langer niet verhuurd. De kosten hiervan komen voor rekening van de gemeente. Per saldo is er hierdoor een overschrijding van € 32.600. Inburgering In 2021 is de inburgering nog eens met een half jaar uitgesteld. Per 1-1-2022 is de inburgering bij de gemeente terecht gekomen. Inzet van de middelen voor de inburgering in 2021 was niet nodig. Het restant van 119.500 is via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2022.
Gemeentelijk armoedebeleid Het aantal uitkeringen nam in 2021 af. Dit heeft direct invloed op de uitgaven voor het armoedebeleid. Minder mensen maken daardoor gebruik van de bijzondere bijstand. In 2021 zijn minder statushouders in Leudal gehuisvest waardoor ook minder middelen voor de inrichting voor deze doelgroep is ingezet. In totaliteit is daardoor € 94.000 overgebleven op deze budgetten.
78
WWB Het uitkeringsbestand is gedaald. De verstrekkingen aan uitkeringen zijn hierdoor € 141.100 lager dan geraamd. Hier tegenover staat dat de rijksuitkering € 56.200 lager is dan geraamd. Dit komt doordat de aanpassing van de rijksuitkering pas na opstelling van de 2e rarap bekend is. Loonkostensubsidie De loonwaarde van de mensen met een arbeidsbeperking is in 2021 gestegen van 56% (2020) naar 62,2%. Hierdoor zijn de kosten voor de loonkostensubsidie € 33.900 lager dan geraamd. BBZ starters De uitkeringen voor levensonderhoud en de starterskredieten zijn lager geweest dan aanvankelijk geraamd. Door COVID-19 was het geen goed jaar om te starten met een bedrijf. Dit zien we in de aantallen aanvragen terug komen. Een eerder verstrekt bedrijfskrediet hoeft op basis van de regeling niet te worden teruggevorderd en is alsnog om niet geboekt. BBZ niet starters Door de overheidssteun in het kader van COVID-19 vroegen minder ondernemers een uitkering (voor levensonderhoud of een bedrijfskrediet) aan. Hierdoor is slechts een klein deel van de geraamde kosten uitgegeven en resteert er een bedrag van € 19.300. Tijdens COVID-19 in 2021 hadden ondernemers het moeilijk. De inkomsten uit terugbetalingen zijn deels gestopt. De baten zijn daardoor € 29.602 lager geweest dan geraamd, waarbij ook nog geldt dat van de terugbetalingen van lening 75% moet worden terugbetaald aan het Rijk.
Vooraf valt niet te begroten om wat voor een bedrag het gaat. In 2021 ging het om een bedrag van € 35.000. Bijstand overig In het kader van de coronamaatregelen ontvingen we van het Rijk middelen voor de uitvoering van de TONK regeling. Van deze regeling is in beperkte mate gebruik gemaakt, waardoor een bedrag € 298.800 is overgebleven. Tijdelijke regeling ondernemers In het kader van de TOZO regeling zijn extra middelen ontvangen voor de ondernemers. Van deze regeling is fors gebruik gemaakt. Ten opzichte van de raming is bijna € 100.000 overgebleven. Dit komt met name door de normvergoeding per dossier dat wordt vergoed. Vooraf is niet te voorspellen om hoeveel dossiers het gaat en is daarom de rijksvergoeding budgettair neutraal begroot. Begeleid werken In 2020 ontving Westrom een bijdrage in verband met COVID-19. Een deel van deze middelen is door Westrom ingezet. Het niet ingezette deel is terugbetaald aan de gemeenten. Hierin is in de actuele raming reeds mee rekening gehouden. In de decembercirculaire zijn extra middelen ontvangen voor de WSW. Deze middelen worden 1op-1 doorbetaald aan de Westrom. Gezien het tijdstip van de decembercirculaire is deze aanvullende betaling aan Westrom van € 71.400 niet geraamd. Jeugdzorg
79
Bij jeugdzorg wordt het nadelig resultaat van in totaliteit € 466.400 voornamelijk veroorzaakt door de volgende twee redenen: 3. Op het perceel jeugd met beperking/jeugd en opvoedhulp zijn de werkelijke uitgaven 2021 € 259.400 hoger uitgevallen dat waarmee in de laatste prognose mee is rekening gehouden. In de eerste maanden van 2021 was er een daling te zien van het aantal jeugdigen met een indicatie. In januari waren dit er 243. In de maand mei is dit gestegen tot 268 en in de overige maanden wel iets gedaald, maar niet tot het niveau van januari. In december waren er 263 jeugdigen. Wel zijn de gemiddelde kosten per jeugdige in december € 310 lager per maand. De stijging van de kosten wordt dan ook voornamelijk veroorzaakt door de aantallen. In de maanden maart tot en met juli zat er een piek in het aantal jeugdigen verblijf met behandeling. Dit leidt tot hogere uitgaven en is lastig te voorspellen. Op de overige percelen zijn ook voor- en nadelen, maar deze zijn beperkt tot maximaal € 40.000. Daarmee komt de totale overschrijding 2021 van alle onderdelen uit op € 245.000. 4. Jaarlijks wordt op het einde van het jaar een inschatting gemaakt van de nog te betalen bedragen. Achteraf blijkt dat de inschatting 2020 te laag is geweest, doordat er nog een fors aantal facturen begin 2021 zijn ontvangen. Dit leidt tot een nadeel van per saldo over voorgaande jaren van € 221.400.
Op basis van de facturatiegegevens tot maart 2022 blijkt dat de nog gefactureerde bedragen 2021 meer in lijn liggen met 2019. Het jaar 2020 is een uitschieter geweest.
2.4.4 Onderwijs
2.4.4.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Leerlingenvervoer In december 2021 zijn een nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer en nieuwe beleidsregels vastgesteld. Het leerlingenvervoer (taxivervoer) is tijdens de lockdown van de scholen grotendeels doorbetaald om de continuïteit van deze voorziening te waarborgen. Door de coronabeperkingen en lockdown is het in 2021 niet mogelijk geweest om extra in te zetten op het stimuleren van zelfstandig reizen van leerlingen. Onderwijsachterstanden voorkomen Pilot voorschoolse educatie AZC In oktober 2021 is besloten om een pilot voorschoolse educatie te staren in het AZC in Baexem. Deze pilot is een samenwerking tussen het COA, Hoera Kindercentrum, Taalschool De Brink, Jeugdgezondheidszorg (GGD) en de gemeente. Peuters van asielzoekers kunnen dan vier dagdelen per week deelnemen aan een vve programma. Hoera Kindercentra gaat dit aanbieden en heeft hiervoor een pedagogisch medewerker geworven. Deze pilot gaat in maart 2022 van start. Pedagogische medewerker vve In 2021 hebben alle kindercentra (vve-locaties) een vve-coach (pedagogisch medewerker vve) die extra in zet op coaching van pedagogisch medewerkers, doorgaande ontwikkelingslijnen en ouderbetrokkenheid. Dit leidt tot een verbetering van de kwaliteit van het aanbod voorschoolse educatie. Deze inzet wordt gesubsidieerd door de gemeente.
80
Pilot vve in de vakantie In de zomervakantie 2021 vond er een pilot vve in de zomervakantie plaats waarbij peuters en kleuters met een vve indicatie (zonder recht op kinderopvangtoeslag) deelnemen aan kinderopvang. Deze pilot is positief verlopen en verlengd naar 2022. Startkwalificatie/duurzaam aan de slag Per augustus 2021 is er een jongerencoach gestart om extra in te kunnen zetten op begeleiding van jongeren van 18-23 jaar in een kwetsbare positie. De bedoeling is om deze jongeren te stimuleren om een opleiding te volgen of om passend werk te vinden. Wat heeft dat gekost?
Educatieve ontwikkeling
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Kinderopvang
265
325
305
-20
Onderwijsbeleid
1.357
2.164
2.185
21
Totale Lasten
1.622
2.489
2.490
1
Kinderopvang
-42
-42
-44
-2
Onderwijsbeleid
-239
-1.020
-1.103
-83
Totale Baten
-281
-1.062
-1.147
-85
0
-25
-25
0
1.342
1.402
1.318
-84
Baten
Mutatie reserves Resultaat
Kinderopvang Wat betreft het budget kinderopvang is er in de 2e rarap € 50.000 toegevoegd aan het budget vanwege een forse toename in aanvragen kinderopvang op basis van sociaal medische indicatie. Daarvan is €15.400 niet besteed. Daarnaast vonden er vanwege de COVID-19 minder inspecties kinderopvang door de GGD plaats, restant ruim € 7.700. Leerlingenvervoer Wat betreft het budget leerlingenvervoer zijn de vervoerskosten € 47.300 lager dan geraamd. De belangrijkste reden is de nog te ontvangen bonus-malus korting.
81
2.4.5 Samenleving
2.4.5.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? De inclusieve samenleving is één van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken. Met activiteiten worden vaak meerdere effecten bereikt. De activiteiten om te komen om te komen tot een inclusieve samenleving zijn opgenomen bij de overige thema's. In 2021 realiseerden we de uitbreiding van de activiteiten van de huidige inloop in Nunhem.
Wat heeft dat gekost?
Inclusieve samenleving
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Algemene voorzieningen
382
729
325
-404
Totale Lasten
382
729
325
-404
Algemene voorzieningen
0
0
-56
-56
Totale Baten
0
0
-56
-56
Mutatie reserves
0
-148
282
430
382
581
551
-30
Baten
Resultaat
Coronacompensatie Vanuit het rijk ontvingen we in 2021 eenmalige rijksmiddelen met betrekking tot de coronacompensatie. Het gaat om een bedrag van € 281.882 en hiervoor is een actieplan opgesteld. Dit bedrag wordt volledig via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2022. Daarnaast hebben we een eenmalige bijdrage van de gemeente Venlo ontvangen van € 56.150. Dit betreft de eenmalige middelen vanuit Venlo ambulantisering GGZ die doorbetaald zijn aan Care+ (uitbreiding van hun huidige inloopvoorziening). Ten tijde van de 2e rarap was dit nog niet bekend en daarom niet meegenomen in de raming. Per saldo (inkomsten en uitgaven) geen verschil. Een bedrag van € 147.515 betreft het SZH. Ook dit bedrag wordt volledig overgeheveld naar 2022. Tot slot hebben we een aantal terugbetalingen ontvangen met betrekking tot de diverse subsidies op basis van de subsidieverordening MO. Het restant van € 31.800 wordt volledig veroorzaakt door een viertal afrekeningen van subsidies 2020 met betrekking tot maatschappelijke activiteiten en welke niet uitgevoerd zijn in 2020.
82
2.4.6 Zelfredzaamheid Preventie Jeugd Kansrijke Start In 2021 stelden de colleges van Noord- en Midden- Limburg het uitvoeringsplan/actieprogramma Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg 2020-2026 vastgesteld. Ook is een convenant afgesloten waarmee door middel van het maken van keten- en samenwerkingsafspraken tussen het medische en het sociale domein de coalitie Kansrijke Start is geformaliseerd. Inhoudelijk wordt beoogd dat gemeenten en partijen in het medische en het sociale domein gezamenlijk een samenhangende (keten)aanpak neerzetten met als doel meer kinderen een goede start te geven. Hiermee is de aanpak van kansrijke start structureel geborgd. Nu Niet Zwanger Nu Niet Zwanger ondersteunt mensen in kwetsbare omstandigheden (onder andere psychiatrische problematiek, verstandelijke beperking, verslaving, dakloosheid, loverboyproblematiek) bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger raken. Onbedoelde zwangerschappen met vaak schrijnende gevolgen voor het kind en de ouders. De begeleiding is actief, en begint met een eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Het programma draagt bij aan de transformatie van de jeugdhulp en het maatschappelijk domein in zijn geheel, namelijk de beweging richting preventie en daarmee het voorkomen dat zware/dure zorg nodig is.
De colleges in Noord- en Midden-Limburg hebben in 2021 besloten dit programma structureel te borgen. Voorzorg Voorzorg is een opvoed-, leefstijl-, gezondheids- en ontwikkelingsondersteuningsprogramma, gericht op jonge vrouwen tot 25 jaar die zwanger zijn van hun eerste kind en weinig of geen opleiding hebben genoten. Zij krijgen preventieve verpleegkundige ondersteuning tijdens hun zwangerschap en de eerste twee levensjaren van hun kind. Voorzorg bestaat uit een intensief schema van huisbezoeken uitgevoerd door speciaal daar voor opgeleide jeugdverpleegkundigen met ervaring in de Jeugdgezondheidszorg. De belangrijkste doelstellingen van Voorzorg zijn: •
primaire preventie van kindermishandeling en ernstige ontwikkelingsproblemen bij jonge kinderen;
• •
verbetering van het zwangerschaps- en geboorteproces voor moeder en kind; verbetering van de gezondheid en ontwikkeling van het kind;
•
verbetering van de persoonlijke ontwikkeling van de moeder en haar mogelijkheden voor opleiding en werk, zodat zij meer kan betekenen voor haar kind.
De colleges in Noord- en Midden- Limburg hebben besloten ook dit programma structureel te borgen. Buurtgezinnen Buurtgezinnen heeft tot doel ouders weer op adem laten komen en ervoor te zorgen dat kinderen zich positief blijven ontwikkelen. De stichting die met behulp van vrijwilligers dit vormgeeft doet dat door gezinnen die overbelast zijn (vraaggezinnen) te koppelen aan gezinnen in de buurt die ondersteuning willen geven (steungezinnen). Steunouders zijn ervaren ouders met een groot hart die graag wat willen doen voor een ander gezin.
83
In 2021 is de pilot geëvalueerd. Uit deze evaluatie is gebleken dat: • Buurtgezinnen bijdraagt aan het versterken van het preventieve beleid en eigen kracht van •
gezinnen. Buurtgezinnen verwijst actief door naar bestaande ondersteuningsmogelijkheden
•
Buurtgezinnen wordt door diverse aanbieders genoemd als een goede afschalingsmogelijkheid van professionele hulpverlening.
•
Buurtgezinnen wordt door het CJG-ML gezien als een goede interventie om professionele hulpverlening te voorkomen, te versterken en af te bouwen.
Op basis van deze evaluatie hebben de colleges in Midden-Limburg West besloten om buurtgezinnen structureel in te zetten.
2.4.6.1 Vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Participatiewet Het MensOntwikkelBedrijf (MOB) is actief ingezet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te ontwikkelen. Aan het eind van het jaar vond een evaluatie plaats. Deze dient als input voor een nieuw op te stellen businesscase voor het MOB. Een daling van het aantal uitkeringen is niet gerealiseerd. Het uitkeringsbestand is nagenoeg gelijk gebleven. Per 1 januari 2021 werden 332 uitkeringen verstrekt, per 31 december 2021 zijn dit 334 uitkeringen. De instroom in de uitkering was 143, de uitstroom was 141 (139 PW en 4 IOAW). Mantelzorg Door COVID-19 zijn de activiteiten in 2021 voor Dementievriendelijk Leudal deels stilgelegd of stopgezet. De werkzaamheden met betrekking tot mantelzorgondersteuning kregen een andere invulling (meer digitaal dan fysiek) en de jaarlijkse aandacht voor onze mantelzorgers was dit jaar minimaal. Doordat er geen fysieke activiteiten zijn georganiseerd, zijn er minder kosten gemaakt. Dementie vriendelijk In 2021 is ondanks de beperkingen die Corona heeft gegeven, de nodige aandacht gegeven aan het onderwerp “dementie”. Zo er langs de digitale weg persoonlijke contactmomenten georganiseerd met partners van dementerende, lotgenotencontact en deskundigheidsmomenten. Ook de wandelingen met dementerenden en hun familie/vrienden hebben in 2021 plaats gevonden.
Daarnaast hebben wij in 2021 weer enkele bedrijven (Synthese en Jan Linders-Haelen) kunnen feliciteren met het behalen van het certificaat ‘dementie-vriendelijk’.
84
Wat heeft dat gekost?
vergroten zelfredzaamheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2021 2021
Geboekt 2021 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten WMO overig
25
25
21
-4
Jeugd overig
48
57
42
-15
Participatie overig
609
1.083
1.011
-72
Totale Lasten
682
1.165
1.074
-91
WMO overig
0
0
0
0
Jeugd overig
0
0
0
0
Participatie overig
0
-14
-13
1
Totale Baten
0
-14
-13
1
Mutatie reserves
0
-10
-10
0
681
1.141
1.051
-90
Baten
Resultaat
Re-integratie Bij de 1e en 2e rarap zijn extra bedragen bijgeboekt voor trajecten om het aantal uitkeringen te verlagen. Een aantal in 2021 ingezette trajecten worden afgerekend in 2022. Hierdoor resteert op dit budget € 99.400.
2.4.7 Reserves (bedrag x 1.000) Realisatie 2021
Verschil 2021
Overhev. budgetten
577
-577
Totaal toevoegingen
577
-577
T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
I
Gecommitteerde reserve
O
Gecommitteerde reserve
I
O
Egalisatiereserve Gemeentefonds
Overhev. budgetten
I/S Taakmutaties Totaal onttrekkingen
Begroting 2021
-148
-148
-283
-283
-430
-430
85
2.4.8 Indicatoren Indicator
Eenheid Jaar Waarde Bron
Beschrijving
Jongeren met jeugdreclassering
%
2016
0,3
CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).
Absoluut verzuim
per 1.000 2017 leerlingen
0
DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs
Relatief verzuim
per 1.000 2019 leerlingen
17
DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen. Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).
Lopende per 1.000 2020 159,8 CBS - Participatie reïntegratievoorzieningen inw 15Wet 65jr % kinderen in uitkeringsgezin
%
2020
2
CBS Jeugd
% werkloze jongeren
%
2020
2
CBS Jeugd
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %
%
2020
1,2
DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs
Jongeren met jeugdhulp % van 2020 alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met % 2020 jeugdbescherming
15,5
CBS Jeugd
1,8
CBS Jeugd
Bijstandsuitkeringen
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
Demografische druk
per 2021 149,8 CBS - Participatie 10.000 Wet inw 18 jr eo per 2021 540 CBS - Monitor 10.000 Sociaal Domein inw WMO
%
2021
76,4
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.
Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. CBS De som van het aantal Bevolkingsstatistiek personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
86
2.4.9 Verbonden partijen ● Westrom ● Omnibuzz
87
2.5 Dienstverlening Wat hebben we bereikt? Zoals in de begroting vastgelegd, staat de gemeente Leudal voor een eigentijdse en daadkrachtige dienstverlening, die voor iedereen toegankelijk en kwalitatief hoogwaardig is. Dienstverlening die inspeelt op de wensen en behoeften van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en verenigingen in Leudal. Het verbeteren van de dienstverlening vindt steeds meer plaats vanuit een organisatiebreed perspectief. Dienstverlening is van iedereen en vormt het fundament onder de gemeentelijke organisatie. Iedere medewerker en ieder team levert een waardevolle bijdrage aan deze dienstverlening. Visie Om deze gezamenlijkheid verder door te zetten is in 2021 gewerkt aan het herijken van de bestaande visie op dienstverlening. In 2022 wordt er een visie op organisatie en dienstverlening vastgesteld en geïmplementeerd. Werken aan kwaliteit Er wordt gewerkt aan een organisatiebrede uitrol van het groeimodel Werken aan kwaliteit. Het groeimodel impliceert enerzijds investeren in kennis door Lean trainingen op drie niveaus aan te bieden aan medewerkers, en anderzijds direct aan de slag te gaan met het omschrijven en optimaliseren van een aantal werkprocessen in de organisatie. In 2021 is het groeimodel ontwikkeld en vond een aanbesteding plaats. De daadwerkelijke trainingen en verbetertrajecten op processen vinden plaats in 2022 en verder.