Jaarrekening 2022 + Jaarverslag 2022 gemeente Leudal (concept)
Tekst van het document
In 2022 heeft een traject gelopen met de gemeenten van Midden-Limburg en het CJG om samen tot nieuwe afspraken te komen over sturings- en verantwoordingsinformatie en frequentie van aanlevering, gebaseerd op de regionale beleidsplannen. Met de subsidiebeschikking 2023 is aan het CJG opdracht gegeven om de verantwoording volgens de nieuwe afspraken te laten plaatsvinden. Met betrekking tot de harmonisatie uitvoering Wmo is er voor gekozen om dit organisch te laten verlopen door de samenwerking van de drie teamleiders van de gemeenten op actuele thema's. Uitvoeringsplan Sociaal Domein 2022-2023 De gemeenteraad heeft in november 2019 het Regionaal Beleidsplan Sociaal Domein 2020 tot en met 2023 vastgesteld. Met dit plan zijn de visie, maatschappelijke effecten en de doelen voor de komende jaren vastgesteld. Bij het opstellen en vaststellen van dit uitvoeringsplan was het voornemen om na twee jaar een evaluatie te doen en de activiteiten voor 2022 en 2023 te beschrijven. In het najaar van 2022 zijn met een factsheet 'Activiteiten uitvoeringsplan sociaal domein 2020 t/m 2023' de gerealiseerde activiteiten in 2020 en 2021 weergegeven en zijn de vervolgactiviteiten voor 2022 en 2023 vastgesteld.
61
“Duurzaam evenwicht sociaal domein” In de programmabegroting 2021-2024 is een taakstelling sociaal domein van € 688.805 in 2021 oplopend naar € 2.094.767 in 2022 en vanaf 2023 structureel € 3.142.022 opgenomen. In november 2020 stelde de gemeenteraad bij de Algemene Beschouwingen het integraal plan van aanpak met besparingsmaatregelen “Duurzaam evenwicht sociaal domein” vast. In dit plan zijn maatregelen opgenomen waarmee de taakstelling gerealiseerd moet worden. In 2022 is twee maal gerapporteerd aan de gemeenteraad over de voortgang van de maatregelen. De taakstelling is in 2022 volledig ingevuld en bedraagt naar de toekomst toe nog € 423.776 structureel. • Toegang: In januari 2021 is de eerste 0-meting op de toegang Jeugd en Wmo afgerond. Vervolgens zijn verbeteracties doorgevoerd. In 2022 heeft een tweede meting plaatsgevonden op de toegang Jeugd. De conclusie is dat over het algemeen het Centrum voor Jeugd en Gezin hun toegangstaak nog steeds goed uitvoert. Er zijn verbeteringen ten opzichte van de in 2020 geconstateerde aandachtspunten. Ook hebben er (deels door Corona) verslechteringen plaatsgevonden. Maar over geheel genomen hebben positieve ontwikkelingen plaatsgevonden die hebben geleid tot meer verbeteringen. Vanaf 2023 zal er meer zicht zijn op de prestatie van het CJG door de nieuwe verantwoordingsafspraken en kunnen we meer sturen op de resultaten.
Kwaliteitsverbetering wordt hiermee meer gewaarborgd. De resultaten van het onderzoek zijn gedeeld met de gemeenten Nederweert en Weert en er is geconcludeerd dat •
een eventuele nieuwe meting overbodig is. Beleid nieuwe aanbieders: De lijn om terughoudend om te gaan met de vestiging van nieuwe aanbieders in onze gemeente vanwege de aanzuigende werking is in 2022 gevolgd. Het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet met ingang van 1 januari 2022 heeft hier invloed op. Namelijk, de gemeente waar de jeugdige vandaan komt betaald nu de kosten en niet meer de gemeente waar de jeugdige verblijft en staat ingeschreven. Dit laatste kwam met name in onze gemeente veel voor.
•
Samenwerking jeugdhulp-onderwijs: Deze samenwerking is het afgelopen jaar vooral gericht op de besteding van de NPO-middelen en het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl samen met het onderwijs. Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een (niet-structureel) investeringsprogramma van het Rijk in scholen en gemeenten om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. Een deel van de gemeentelijke middelen is en wordt ingezet voor interventies ter bevordering van de weerbaarheid van jongeren. Hiermee wordt de algemene ontwikkeling en het functioneren van jongeren versterkt en de kans op problemen verminderd. Op deze manier wordt geïnvesteerd in het versterken van het voorliggend veld waaruit we in het kader van de taakstelling een structureel rendement kunnen halen.
•
Praktijkondersteuners huisartsen: Vanwege Corona is deze pilot gestagneerd. Momenteel loopt een landelijk proces rondom de Hervormingsagenda Jeugdhulp, waarin besparingsmogelijkheden worden uitgewerkt. Eén van deze mogelijkheden zijn de implementatie van de praktijkondersteuners huisartsen. In het laatste kwartaal van 2022 is gestart met het structureel inbedden van de praktijkondersteuners in de uitvoering.
•
Mede door de Brede inzet medewerker WSP, het inzetten van de eigen jobcoach en de arbeidsgerichte dienstverlening is het aantal uitkeringen verder gedaald. Door de kwaliteitsinvestering (begeleiding tijdens de start van het werk) is sprake van een duurzame uitstroom.
62
•
Verwervingsstrategie: Met betrekking tot jeugdhulp zijn twee aanbestedingen afgerond en is per 1 januari 2022 gestart met het nieuwe contract. Het betreft de aanbestedingen Wonen samen met alle Midden- Limburgse gemeenten en de aanbesteding Crisis samen met alle Noord- en Midden- Limburgse gemeenten. Gedurende het jaar is geïnvesteerd in de implementatie van deze nieuwe aanbesteding. Voor behandeling met verblijf heeft in 2021 en 2022 een aanbesteding gelopen samen met Noord- en Midden- Limburg en gaan de nieuwe contracten in per 1 januari 2023. Met betrekking tot de Wmo liepen twee aanbestedingstrajecten. Hulp bij het huishouden met de gemeenten Midden- Limburg West met nieuwe contracten per 1 januari 2023 en begeleiding met de gemeenten Midden-Limburg en de MER gemeenten (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen) met de beoogde startdatum per 1 januari 2024.
•
Verwerving Wmo: Hulp bij het huishouden: Deze Wmo maatwerkvoorziening is in 2022 aanbesteed op basis van de inkoopstrategie zoals deze begin 2022 is vastgesteld. Zo is vanuit een gestructureerde aanpak, vanuit de inhoud én relatie, toegewerkt naar een nieuwe aanbesteding. De nieuwe contracten voor deze Wmo maatwerkvoorziening zijn vanaf 1 januari 2023 gestart. Wmo Begeleiding: Conform de regionale planning moet de ingangsdatum voor de nieuwe verwerving 1 januari 2024 plaatsvinden. De komende tijd zullen we wekelijks bij elkaar komen en vindt de oriëntatie plaats naar de vorm van samenwerking bij deze samenwerking en zal de verwerving in gang worden gezet.
De opgenomen maatregelen in het plan van aanpak met besparingsmaatregelen “Duurzaam evenwicht sociaal domein” lopen conform de vaste structuur of zijn afgerond en de taakstelling over 2022 is net als over 2021 gerealiseerd.
Samenleving
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
34.906
42.363
41.247
-1.116
Baten
-6.411
-11.477
-12.626
-1.149
-12
-786
-224
562
28.483
30.099
28.397
-1.702
Mutatie reserves Resultaat
2.4.1 Gezondheid
2.4.1.1 Bewustwording van invloed levensstijl Wat hebben we ervoor gedaan? Voor de uitvoering van projecten uit het leefstijlakkoord was in 2022 een uitvoeringsbudget van € 20.000 beschikbaar. Dit budget is grotendeels besteed aan het schooltuinen- plus project (soepproject) op scholen en uitvoering van activiteiten door KERNgezond.
63
Wat heeft dat gekost?
Bewustwording van invloed levensstijl
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Bescherming gezondheid
1.372
1.425
1.365
-60
Totale Lasten
1.372
1.425
1.365
-60
Bescherming gezondheid
0
-42
-42
0
Totale Baten
0
-42
-42
0
Mutatie reserves
0
-15
-15
0
1.372
1.367
1.308
-59
Baten
Resultaat
Bescherming gezondheid Budget ad € 43.000 budget is niet gebruikt. Dit is de raming van de bijdrage aan Venlo inzake bemoeizorg en preventie OGGZ. Achteraf blijkt dat dit per 2022 in de regionale middelen beschermd wonen is opgenomen en dus niet meer apart begroot/betaald hoeft te worden.
2.4.2 Maatschappij
2.4.2.1 Versterken samenredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Mantelzorg en vrijwilligers Door COVID-19 zijn de activiteiten in Q1 en Q2 2022 voor Dementievriendelijk Leudal deels stilgelegd of stopgezet. Vanaf Q3 zijn we weer gestart met het organiseren van activiteiten en workshops. De werkzaamheden met betrekking tot mantelzorgondersteuning kregen een andere invulling deels digitaal en vanaf Q3 weer zoveel mogelijk fysiek. De jaarlijkse aandacht voor onze mantelzorgers was dit jaar weer fysiek en zijn er weer mooie bijeenkomsten en activiteiten georganiseerd voor onze mantelzorgers. AMW-ML Het AMW-ML is ook een belangrijke partner en heeft zich ook het afgelopen jaar ingezet op laagdrempelige hulpverlening waarbij de mogelijkheden van de cliënt en zijn netwerk centraal staat. AMW-ML biedt samen met het Centrum voor Jeugd en Gezin Midden-Limburg (CJG-ML) een brede basisondersteuning op het gebied van opgroeien en opvoeden en zelfstandig functioneren. AMW-ML werkt samen met diverse organisaties (Synthese, Proteion) samen en is actief op diverse maatschappelijke thema's zoals armoedebestrijding en vroegsignalering, maatjesproject en thuisadministratie. Daarnaast bieden ze onafhankelijke cliëntondersteuning aan.
64
Onzekere factoren op het gebied van gezondheid, financiën (stijgende prijzen) en veiligheid maken dat het nog moeilijker is om in te schatten wat de vraag van de cliënten zal zijn. AMW heeft het afgelopen jaar ook meer ingezet op hun communicatie en bereik naar buiten toe gericht. De huidige folder is aangepast en op de website van de gemeente staat een filmpje met waarvoor AMW staat en wat ze aanbieden aan onze inwoner. Hiermee bereiken ze een veel breder publiek aan. Ook in het kader van het op een veel laagdrempeliger manier te kunnen benaderen van AMW.
Wat heeft dat gekost?
Versterken samenredzaamheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Maatschappij algemeen
567
477
444
-33
Welzijnswerk
600
525
536
11
WMO advisering
6
6
7
1
Totale Lasten
1.173
1.008
987
-21
Maatschappij algemeen
0
-90
-90
0
Welzijnswerk
0
0
0
0
WMO advisering
0
0
0
0
Totale Baten
0
-90
-90
0
Mutatie reserves
0
-43
-37
6
1.173
875
859
-16
Baten
Resultaat
2.4.3 Ondersteuning 2.4.3.1 Beter passende ondersteuning Wat hebben we ervoor gedaan? Oekraïense vluchtelingen In 2022 zijn er in totaal 76 Oekraïense vluchtelingen opgevangen in de gemeentelijke opvang en in totaal rond de 174 in de particulieren opvang. Dit aantal is relatief “laag” en heeft te maken met het feit dat er weinig wisselingen zijn geweest in de gemeentelijk opvang. Hierbij heeft de gemeente de taak om in onderwijs, leefgeld en zorg te voorzien. Voor onderwijs en opvang voor deze kinderen is zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande regelingen en voorzieningen. Voor volwassenen zijn er in samenwerking met Bibliocenter taallessen gestart. Daarnaast is een groot aantal volwassenen door de gemeente begeleid naar werk. In samenwerking met Vluchtelingenwerk is er op de gemeentelijke opvanglocatie een wekelijks spreekuur opgestart. Ook zijn er verschillende tolken en vrijwilligers actief in de alledaagse begeleiding van de vluchtelingen wonend op de gemeentelijke opvanglocaties. Daarnaast zijn er bijna 2.700 ambtelijke uren besteed aan het verzorgen van opvang voor de Oekraïense vluchtelingen.
65
Participatiewet Levensonderhoud Het aantal banen met een loonkostensubsidie is in 2022 gestegen van 51 naar 75. Het uitkeringsbestand is gedaald van 333 naar 323. In 2022 is sprake geweest van een dip in de economische ontwikkeling. Ondanks deze dip is het toch gelukt om meer mensen uit te plaatsen richting werk. Armoede Door snel stijgende energiekosten en een oplopende inflatie heeft de kostencompensatie centraal gestaan in het armoedebeleid. In 2022 is de uitvoering opgepakt van de energietoeslag die door de Rijksoverheid in het leven is geroepen. Hiermee was een bedrag gemoeid van ongeveer € 1,6 miljoen. Daarnaast is een lokale regeling gemaakt om de gestegen kosten van levensonderhoud op te vangen. Een eenmalige uitkering van € 250 is verstrekt aan huishoudens met een inkomen tot 150 % van het sociaal minimum. Van het opstellen van een nieuw armoedebeleid werd afgezien. Het uitvoeringsplan is geëvalueerd en vernieuwd in een uitvoeringsplan voor de komende jaren. Schuldhulpverlening De ervaringen met de vroegsignalering zijn in kaart gebracht. Het uitwisselen van informatie loopt tegen de grenzen van de privacywetgeving aan. Gezocht is en wordt naar mogelijkheden om hier flexibel me om te gaan. De BSGW is dit jaar aangesloten als signaalpartner voor de vroegsignalering. Inburgering De leerroutes in de inburgering zijn in 2022 aanbesteed.
Gilde Educatie zorgt voor het lesgeven in de B1- en Z-leerroute en Gilde opleidingen verzorgt de onderwijsroute. De praktijkcomponent en het theoriegedeelte van de module Arbeid en Participatie is in handen van ons eigen MensOntwikkelBedrijf. Bij vestiging in de gemeente worden de inburgeraars meteen gesproken en toegeleid naar de inburgeringscursussen. 16 personen zijn in 2022 gestart met de inburgeringscursus. Laaggeletterdheid In 2022 is een taalakkoord afgesproken en ondertekend door Stichting Lezen en Schrijven, Bibliocenter, Synthese en gemeente. Samen wordt de laaggeletterdheid aangepakt. Een bij de provincie ingediend subsidieverzoek is gehonoreerd. Met deze subsidie wordt het opsporen van laaggeletterden pro-actief opgepakt. Wmo Ook in 2022 is het uitvoeren van een aantal besparingsmaatregelen doorgegaan. Denk bijvoorbeeld aan het opschonen van het hulpmiddelenbestand en het inzetten van de structurele overleggen met de grootste aanbieders. Om meer inzicht te krijgen in het geheel van de toegang en werkwijze hebben we een (regionaal) vervolg gegeven aan de (data)rapportages binnen de Wmo. Dit maakt de eerste lokale en regionale inzichten en feitelijkheden binnen de Wmo zichtbaar.
66
Toegang Wmo De toegang bepaalt een groot gedeelte van het gebruik aan voorzieningen (indicaties). Ook is de toegang een draaiknop in het terugverwijzen van ondersteuningsvragen die in het voorliggende veld kunnen en moeten worden opgepakt, alsmede in het tijdig afschalen van ondersteuning die ook door lichtere vormen worden vervangen. Met de implementatie van de nieuwe verwerving per 2023 krijgt de toegang een betere positie zodat zij een belangrijke rol pakken in het behalen van de doelstellingen. Hulp bij het huishouden en begeleiding volwassenen De invoering van het abonnementstarief ingaande 1 januari 2019 gaat gepaard met een blijvende aanzuigende werking met betrekking tot maatwerkvoorzieningen in de Wmo. Concreet heeft zich dit vertaald in een toename van het aantal meldingen en aanvragen binnen de Wmo. Met name op het gebied van huishoudelijke hulp zien we een blijvende, maar lichte stijging, van de aanvragen in 2022. Het verschil van december 2021 versus december 2022 is een stijging van 3% (28 cliënten hbh). Met betrekking tot de maatwerkvoorziening begeleiding zien we een afname in de indicaties, namelijk -3% (- 10 cliënten BG). Dit komt door een nadrukkelijkere toepassing van beleid door de toegang die is ingezet en wellicht deels ook door COVID-19. In verband met COVID-19 en het in stand houden van voorzieningen zijn ook in 2022.
aan zorgaanbieders garantieomzetten betaald. Bij de hulp bij de huishouding maakten de betreffende aanbieders hiervan geen gebruik. Zonder maatregelen van het Rijk is het voor de gemeente zeer moeilijk de uitgaven te beperken. Opvang en beschermd wonen volwassenen Ook is er vanaf 1 januari 2022 hard gewerkt aan de regionale samenwerking met betrekking tot de taken van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Deze taken maken onderdeel uit van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo). De gemeente Venlo was de centrumgemeente voor de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg. Venlo was tot 2022 door de overige gemeenten gemandateerd om deze taken binnen het rijksbudget uit te voeren. Aan deze situatie is met ingang van 1 januari 2022 een einde gekomen. De samenwerkende gemeenten hebben hiervoor een gezamenlijk regionale beleidsagenda opgesteld met daarbij regionale uitvoeringsafspraken. Hierdoor zal de kwaliteit en continuïteit van deze dienstverlening gewaarborgd blijven binnen iedere gemeente. Dit plan met regionale uitvoeringsafspraken is ook door onze gemeente vastgesteld en zorgt ervoor dat de gemeente Leudal de toegang lokaal zal blijven organiseren, ook in de aankomende jaren. Verwerving Wmo Met betrekking tot de Wmo is in 2022 1 regionale aanbestedingen afgerond, namelijk Hulp bij het Huishouden.
Het proces voor de verwerving van 'Wmo Begeleiding’ loopt nog en zal eind 2023 afgerond zijn. Hiervoor zullen vanaf 1 januari 2024 nieuwe contracten ingezet worden voor de regio Midden Limburg wet én de MER gemeenten (Maasgouw, Echt-Susteren, Roerdalen).
67
Jeugdzorg Praktijkondersteuners huisartsen Jeugd In mei 2020 is met de notitie “Reflectie op het jeugdstelsel en nieuwe impulsen transformatie” de pilot Praktijkondersteuner huisartsen (POH Jeugd) gestart. Deze pilot had het doel om de transformatie van het sociaal domein, in het bijzonder het jeugddomein, nieuwe impulsen te geven gericht op verbetering van kwaliteit, normaliseren en het terugdringen van kosten. Voor de jaren 2020, 2021 en 2022 heeft het CJG extra subsidie ontvangen om in Midden-Limburg West hun formatie Jeugd- en Gezinswerkers (tijdelijk) uit te breiden en in te zetten als POH Jeugd bij huisartsen. Deze subsidie is verstrekt uit het regionale Transformatiefonds Midden- Limburg West (bijdrage van het Rijk). In de pilotfase zijn in elke gemeente in twee huisartsenpraktijken een POH Jeugd ingezet. In 2022 is een evaluatie gedaan waaruit blijkt dat huisartsen, professionals en jeugdigen in alle drie de gemeenten positieve effecten zien. De inzet van POH Jeugd zorgt voor verbreding van de beschikbaarheid van laagdrempelige opvoed- en opgroeihulp dichtbij huis en draagt daardoor aan de transformatieopdracht op het gebied van normaliseren. Het leidt tot beter passende en efficiëntere ondersteuning, omdat een POH Jeugd bij de start een bredere intake kan doen naar hulpvraag, systeem en leefsituatie van een jeugdige.
Bij vraagstukken op meerdere leefgebieden en/of gezinsleden kan de POH Jeugd een beter op elkaar afgestemd plan van aanpak opstellen. Doordat voor minder cliënten gespecialiseerde hulp ingezet hoeft te worden en/of voor een specifieker onderdeel van de hulpvraag is de inzet van de POH Jeugd kosteneffectief. Omdat de POH Jeugd is opgenomen als één van de maatregelen die moet bijdragen aan de transformatie en de financiële beheersbaarheid in de landelijke Hervormingsagenda 3.0, het plan van aanpak Duurzaam evenwicht in het sociaal domein en de gemeentelijke Zomernota 20232026, is in 2022 een voorstel voorbereid om vanaf 2023 de POH Jeugd uit te breiden en structureel in te zetten. Pilot Lokaal Behandelteam In oktober 2020 is in Midden- Limburg West een pilot Lokaal behandelteam (verder te noemen: behandelteam) gestart ter verbetering van de kwaliteit van de jeugdhulp. Het behandelteam bestaat uit behandelaren van 7 aanbieders. De behandelaren zijn vanuit de moederorganisaties in een lokaal gezamenlijk team gepositioneerd. Dit team biedt aanvullend en in samenwerking met het CJG lokaal behandeling aan jeugdigen die dat nodig hebben. Door de samenwerking met het CJG, kan vaker volstaan worden met door het CJG geleverde (goedkopere) ambulante basisjeugdhulp.
Als toch behandeld moet worden, kan het behandelteam direct de juiste behandeling inzetten en in samenwerking met het CJG lokaal beter afschalen, wat leidt tot het effectiever inzetten van gespecialiseerde jeugdhulp (en een afname van de kosten). Begin 2022 is uit de evaluatie gebleken dat er positieve ervaringen zijn behaald op casusniveau. Tegelijkertijd konden er nog geen definitieve conclusies getrokken worden, omdat het aantal casussen door corona minder was dan verwacht. Vanuit alle partijen werd de wens uitgesproken om door te gaan om meer ervaring op te doen. Vervolgens bleek dat vier GGZ wegens personeelsproblemen de benodigde FTE niet konden leveren en is er intensief met de aanbieders afzonderlijk en gezamenlijk gesproken hoe de doorstart toch gerealiseerd kan worden. Hiertoe is een document “Doorstart van het Lokaal Behandelteam” opgesteld. Met dit voorstel wordt een doorstart voor 2023 en 2024 voorgesteld.
68
Pilot Aanpassing Toegang Samen met zes aanbieders, het CJG en de jeugdregio Midden-Limburg Oost startte in het tweede half jaar van 2021 de pilot Aanpassing Toegang. In deze pilot zijn ervaringen opgedaan met het verminderen van administratieve lasten en bovenal het versnellen van het proces voor ouders en jeugdigen door een versterkte positie van het CJG in het toegangsproces naar gespecialiseerde jeugdhulp. De ervaringen in de pilot zijn succesvol. In 2022 heeft de evaluatie plaatsgevonden en is de werkwijze uit de pilot structureel geborgd. Pilot MDA++ In de Wmo 2015 en de Jeugdwet staat dat gemeenten een advies- en meldpunt moeten hebben voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit wordt vormgegeven door Veilig Thuis. In 2022 is met Veilig Thuis de pilot MDA++ voorbereid. Deze pilot start in 2023 voor de duur van 3 jaar. MDA++ staat voor een systeemgerichte, multidisciplinaire, intersectorale en specialistische aanpak van ernstig en langdurig huiselijk geweld en kindermishandeling en is bedoeld voor een kleine doelgroep waarbij langdurige onveiligheid speelt en waarbij de reguliere aanpak niet toereikend is. Door in de pilot MDA++ te werken met een regionaal team van specialisten, sorteren we voor op het regionaal veiligheidsteam van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.
MDA++ en het Toekomstscenario hebben namelijk een vergelijkbaar doel, werkwijze en overlap in ketenpartners. Verwerving Jeugd • Segment 1 Opname vervangende behandeling en verblijf met behandeling Jeugd De drie Jeugdregio’s (Noord-Limburg, Midden-Limburg Oost en Midden-Limburg West) werken sinds 2020 samen in het verwervingstraject voor het segment 1. De verwerving heeft in 2022 geleid tot het afsluiten van overeenkomsten per 1 januari 2023 met twee combinaties van vertrouwde aanbieders uit onze regio. Met deze samenwerkingsverbanden is er een integrale aanpak mogelijk en gaan we samen invulling geven aan de (transformatie) doelstellingen binnen dit segment. •
Segment 2 Wonen Dit segment is samen met de jeugdregio's Midden- Limburg Oost aanbesteed. Binnen het segment Wonen gaat het om pleegzorg, gezinshuizen, kleinschalige woon- leefgroepen, zelfstandig wonen training en logeren. Het eerste jaar is voorbij en is aan te duiden als de implementatiefase die vooral in het teken heeft gestaan van het afstemmen met aanbieders en toegang, voeren van contractgesprekken en het vormgeven aan KPI's en de
• •
monitoring. Segment 3 en 4 Ambulante hulpverlening/dagbehandeling en dagbesteding De eerste stappen zijn genomen om deze segmenten per 1 januari 2025 te gaan aanbesteden. Er is besloten om samen met de jeugdregio Midden- Limburg Oost een gezamenlijke verkenning te doen en in Midden- Limburg West is een analyse van de uitgaven gestart ter voorbereiding van de aanbesteding.
• •
Segment 5 Crisis Dit segment is samen met de jeugdregio's Noord- Limburg en Midden- Limburg Oost aanbesteed. Binnen het segment Crisis gaat het om integrale crisishulp waar toegang en crisishulp zijn samengevoegd, waardoor een samenwerkingsverband van aanbieders in een sluitend crisisproces crisissen zo snel mogelijk stabiliseren en terugdringen. Het eerste jaar is voorbij en is aan te duiden als de implementatiefase die vooral in het teken heeft gestaan van het afstemmen met aanbieders en toegang, voeren van contractgesprekken en het vormgeven aan KPI's en de monitoring.
69
Samenhang Jeugdhulp en Onderwijs De gemeenten in Midden-Limburg, de Samenwerkingsverbanden primair- en voortgezet onderwijs en de schoolbesturen werken al verschillende jaren samen aan de verbinding van onderwijs en jeugdhulp. Er zijn gezamenlijk al activiteiten uitgevoerd o.a.: pilot individuele begeleiding in de kinderopvang of het onderwijs, aanpassing nadere regels jeugdhulp, pilot knooppunt-overleggen en de aanpak thuiszitters. In 2022 is geconstateerd dat we in Midden Limburg op een meer gestructureerde wijze de samenwerking goed moeten gaan vormgeven en dat we een gezamenlijke agenda moeten gaan opmaken en uitvoeren. Hiertoe hebben gemeenten in 2022 een gezamenlijk opgaveplan gemaakt dat in 2023 in uitvoering moet gaan. Nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugd Met ingang van 1 januari 2022 zijn we uitvoering gaan geven aan het nieuwe woonplaatsbeginsel. In dit kader hebben administratieve verhuizingen van jeugdigen plaatsgevonden. In onze gemeente verbleven veel jeugdigen met een voogdijmaatregel waar de kosten voor jeugdhulp met ingang van 1 januari 2022 niet meer voor ons zijn, maar voor de gemeente waar de jeugdige vanaf kwam. In Leudal is het financieel resultaat van dit nieuwe woonplaatsbeginsel groot: onze jeugduitgaven zijn met ongeveer 2 miljoen gedaald (omdat we minder inkomsten ontvangen zijn ook de budgetten in de begroting 2022 verlaagd).
Ontwikkeling Regionaal Expertteam Midden-Limburg Naar aanleiding van een landelijke opdracht hebben de jeugdregio’s Midden-Limburg Oost en West in 2018 een regionaal expertteam (RET) ingericht. Het RET bestaat uit een groep gedragswetenschappers van de grootste aanbieders en de belangrijkste toegangen aangestuurd door een onafhankelijk voorzitter. Het RET heeft als doel de meest complexe (en vastgelopen) problematieken van jeugdigen op te pakken en te zorgen voor een maatwerkoplossing. In september 2021 hebben de zeven Midden-Limburgse gemeenten besloten het RET door te ontwikkelen op basis van de nieuwe richtlijnen van de VNG. Dit betekende dat het RET in 2022, naast de consultatie- en adviesfunctie (functie 1) is uitgebreid met de functie procesregie (functie 2), de functie signaleren en adviseren (functie 3) en de functie leren van complexe casussen. In het eerste half jaar van 2022 heeft ook een evaluatie plaatsgevonden en zijn de actiepunten voor 2023 vastgesteld. Gedwongen kader: Afronding Doorbraakaanpak In november 2019 publiceerden de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid het rapport ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’. Naar aanleiding van dit rapport zijn de gecertificeerde instellingen in opdracht van het ministerie samen met hun accounthoudende jeugdzorgregio aan de slag gegaan met een plan van aanpak.
In Limburg is de regio Zuid-Limburg accounthoudende jeugdzorgregio voor Bureau Jeugdzorg Limburg, maar werkten we met de vier jeugdzorgregio’s nauw samen met onze drie gecertificeerde instellingen (BJZ, WSG en LdH) aan het plan van aanpak. Op casusniveau is de doorbraakaanpak gericht op het tijdig realiseren van passende jeugdhulp voor jeugdigen met een maatregel. Deze casuïstiek is met de jeugdbeschermer, CJG en beleid opgepakt. In maart 2022 ontvingen we de eindconclusie van de betrokken Inspecties (Gezondheidszorg en Jeugd én Justitie en Veiligheid). De inspecties hebben vertrouwen in onze verbeterkracht.
70
Gedwongen kader: Nieuwe subsidieregeling Na een intensief proces is in 2022 is een nieuwe subsidieregeling voor Jeugdbescherming en Jeugdreclassering vastgesteld. Met deze subsidieregeling wordt de uitvoering van het gedwongen kader geborgd en kunnen de door de Rechter opgelegde kinderbeschermingsmaatregelen uitgevoerd worden door de gezinsvoogden van de gecertificeerde instellingen. De jeugdbescherming staat (landelijk) flink onder druk. Daarom zijn deze tarieven voor 2023 verhoogd om de GI’s in staat te stellen de werkdruk te verlagen en meer tijd te besteden aan de jeugdigen en gezinnen.
Wat heeft dat gekost?
Beter passende ondersteuning
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Participatie integratie
134
2.337
2.256
-81
WMO
8.689
8.902
8.544
-358
Jeugdhulp
10.223
11.504
10.506
-998
Participatie sociale zekerheid
4.609
6.095
7.432
1.337
Participatie Inkomen
5.889
5.035
4.931
-104
199
1.087
1.106
19
29.743
34.960
34.775
-185
0
-1.224
-2.038
-814
-334
-2.771
-3.053
-282
0
0
-9
-9
-40
-40
-144
-104
-5.664
-4.930
-4.834
96
-78
-893
-842
51
-6.116
-9.858
-10.920
-1.062
-12
-299
-41
258
23.614
24.803
23.814
-989
Participatie levensonderhoud Totale Lasten Baten Participatie integratie WMO Jeugdhulp Participatie sociale zekerheid Participatie Inkomen Participatie levensonderhoud Totale Baten Mutatie reserves Resultaat Opvang Vluchtelingen
In 2022 zijn uitgenodigde Vluchtelingen geplaatst. Het Rijk verstrekt hiervoor een extra bijdrage van € 500 per geplaatste statushouder.
71
Inburgering Gemeenten zijn vanaf 1-1-2022 verantwoordelijk voor de Inburgering. Van het Rijk ontvangen we middelen voor de uitvoering van de Inburgering op basis van een inschatting van te huisvesten statushouders en het aandeel inburgeraars hierin. Afrekening van de uitbestede werkzaamheden vindt plaats op basis van uitgaven. Het aantal dat door het Rijk is ingeschat is in 2022 hoger geweest dan het aantal geplaatste statushouders. Hierdoor zijn minder statushouders gestart met de inburgering. De restant budgetten voor de inburgering afgerond € 258.600 zijn via de gecommitteerde reserve overgeboekt naar 2023. Gemeentelijk armoedebeleid In 2022 is de eenmalige uitkering 2022 van € 250 per huishouden verstrekt ter compensatie van hoge energielasten en hoge inflatie. Een totaalbedrag van € 340.000. Deze uitgaven waren niet geraamd en leiden tot een overschrijding van het budget. De regeling is opgesteld naar aanleiding van motie 13.1 Armoede en bestaanszekerheid in de raadsvergadering van 1 november 2022. De terugbetalingen van bijzondere bijstand zijn in 2022 hoger geweest dan geraamd. Daarnaast is een subsidie van € 56.800 ontvangen van de Provincie voor Laaggeletterdheid. Deze middelen worden in 2023 besteed en zijn daarom via de balans meegenomen naar 2023. WWB De Rijkssubsidie is in 2022 fors gedaald dan oorspronkelijk geraamd.
De definitieve Rijkssubsidie is € 35.000 lager dan geraamd. Na een tweetal bijstellingen en de aanpassingen hiervan in de begroting zijn de uitgaven aan uitkeringen WWB € 43.000 hoger dan geraamd. Daarnaast zijn de terug ontvangsten van verstrekte uitkeringen lager dan geraamd. Dit is het gevolg van het landelijk terugvorderingsbeleid tijdens de Corona periode. IOAW Het aantal inwoners die een IOAW uitkering ontvangen is in 2022 afgenomen. Hierdoor zijn de uitgaven € 15.000 lager geweest dan geraamd. Er zijn geen terugbetalingen geweest op verstrekte uitkeringen. IOAZ Het aantal mensen met IOAZ uitkering is in 2022 gestegen van 1 naar 3 uitkeringen. De uitgaven zijn daardoor met € 7.300 toegenomen ten opzichte van de raming. BBZ niet-starters In 2022 is de Coronasteun voor ondernemers vervallen. Ondernemers konden voor ondersteuning een beroep doen op ondersteuning waaraan minder verplichtingen vast zaten dan aan de BBZ. Het betrof de zogenaamde BBZ-light. Door deze tijdelijk regeling zijn de kosten hoger dan aanvankelijk geraamd. Het landelijke regime tijdens de coronaperiode was er op gericht dat geen terugvorderingen zouden plaatsvinden. Hierdoor zijn de baten lager dan vooraf geraamd. Schuldhulpverlening In 2022 is minder gebruik gemaakt van de schuldhulpverlening. De stijging die werd verwacht (na Corona) is in 2022 nog uitgebleven.
Ten opzichte van de raming resteert er € 10.800 op het budget.
72
Collectief aanvullend vervoer Doordat we ook het afgelopen jaar (deels) te maken hadden met COVID-19, maakten minder personen gebruik van het aanvullend vervoer. Hierdoor zijn de vervoerskosten beduidend minder. De vervoerskosten worden jaarlijks door Omnibuzz afgerekend. Tegenover de lagere vervoerskosten van € 75.000 staan ook lagere eigen bijdragen van € 11.750 dan geraamd. De definitieve afrekening vindt plaats middels de jaarrekening 2022 van Omnibuzz in 2023. Woningaanpassingen Ten opzichte van de actuele raming zijn de werkelijke uitgaven € 95.900 lager uitgevallen. Dit is mede veroorzaakt doordat een aantal kleine woningaanpassingen pas in 2023 worden afgerond en de facturatie ook dan pas volgt. Hulpmiddelen De uitgaven van de reguliere hulpmiddelen vallen ruim € 41.000 lager uit dan de actuele raming. In de tweede raadsrapportage is dit budget nog verhoogd met € 77.000, dit blijkt achteraf een te hoge bijstelling te zijn geweest. Volwassenbegeleiding / Hulp bij de huishouding In de tweede raadsrapportage is de raming bijgesteld op basis van de verwacht prognose. Bij begeleiding is voor het eerst in jaren een stijging te zien. De oorzaak hiervan ligt in de cliënten Beschermd Thuis dat per 1-1-2022 onderdeel uitmaakt van het budget voor begeleiding. Ten opzicht van de raming zijn de uitgaven voor zorg in natura met € 27.400 overschreden.
Dit is met name als gevolg van de meerkosten corona. In het raadsvoorstel van de decembercirculaire 2022 (maart 2023) is aangegeven dat zowel de rijksvergoeding als de uitgaven worden verwerkt in de jaarrekening 2022. De uitgaven zijn niet hoger dan de rijksvergoeding. Door het moment van de bekendmaking vanuit het Rijk was het niet mogelijk om in de raming reeds met deze uitgaven rekening te houden. Bij de PGB is een onderschrijding van € 85.500. In de tweede raadsrapportage is nog een verhoging geweest van € 60.000 aangezien een stijging van de PGB's was te zien, met name door duurdere PGB's Beschermd Thuis. Het verschil van € 85.500 positief wordt voor € 76.400 verklaard doordat begin 2023 duidelijk is geworden dat in de uitgaven PGB's ook een aantal betalingen zaten die bekostigd worden uit het regionale budget voor Beschermd Wonen en die dus niet ten laste van het budget begeleiding dienen te lopen. De SVB die de PGB's uitvoert geeft helaas geen specificatie van de bedragen, waardoor dit alleen achteraf valt te herleiden. Bij de hulp bij de huishouding zien we wederom een toename als gevolg van het abonnementstarief. Dit is weliswaar een lichte toename ten opzichte van eerdere prognoses die we gedaan hebben. In de tweede raadsrapportage is daarom het budget voor zorg in natura (ZiN) en Pgb gezamenlijk met € 210.000 verhoogd.
Bij de jaarrekening 2022 blijken de werkelijke uitgaven lager dan verwacht en resteert op deze budgetten per saldo € 164.500 ten opzichte van de actuele raming. Beschermd wonen In de tweede raadsrapportage is het verwachte regionale saldo geactualiseerd op basis van de ontvangen informatie van de MGR. Op basis van de concept jaarrekeningcijfers is het saldo € 300.000 positiever en dit is reeds verwerkt in de cijfers als nog te ontvangen bedrag. De definitieve jaarrekeningcijfers volgen uit de jaarstukken van de MGR. Een eventuele afwijking wordt meegenomen in 2023.
73
Jeugdzorg Met ingang van 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel van kracht. Het resultaat met betrekking tot jeugdzorg wordt mede hierdoor bepaald. Op 1 januari 2022 is een andere gemeente verantwoordelijk geworden voor 51 jeugdigen uit Leudal. Leudal is verantwoordelijke geworden voor 11 nieuwe jeugdigen. Per saldo een afname van 40 jeugdigen als gevolg van het woonplaatsbeginsel. In de budgetten is rekening gehouden met een afname van uitgaven als gevolg van het woonplaatsbeginsel van € 1.271.224. Dit is 85% van de lagere Rijksvergoeding. In de tweede raadsrapportage is op basis van een actuele prognose geconstateerd dat het rekening houden met 15% (€ 224.334) risico in de budgetten niet nodig was. In totaliteit is toen € 635.000 afgeraamd. Het totale budget voor jeugdzorg is daarmee uitgekomen op € 11.415.220. De gerealiseerde uitgaven jeugdzorg bedragen € 10.388.131, waardoor het restant € 1.027.089 positief bedraagt. Dit is 9% van het totale budget. De daling in de uitgaven zien we vooral terug in de verblijfsvoorzieningen (segment 1 verblijf met behandeling en segment 2 Wonen) en de gecertificeerde instellingen (kinderbeschermingsmaatregelen). Bij de ambulante hulpverlening zien we een hogere daling als gevolg van het woonplaatsbeginsel dan vooraf ingeschat. Bij de post jeugd met beperking/jeugd en opvoedhulp resteert € 721.000 ten opzichte van de actuele raming.
Op de overige budgetten van jeugdzorg zijn lichte over- en onderschrijdingen te zien die tegen elkaar wegvallen. Opvallend is de daling van de uitgaven bij jeugd GGZ van € 317.000. Regionaal (maar ook landelijk) zien we een stijging van aantal jeugdigen en een verzwaring van de hulpverlening (gemiddelde kosten per jeugdigen stijgen). In Leudal is echter sprake van een daling van het aantal jeugdigen en een daling van de uitgaven (de gemiddelde kosten per jeugdigen stijgen ook in Leudal), wat niet toe te schrijven is aan het woonplaatsbeginsel. Opvang vluchtelingen Oekraïne De gemeente heeft in december het tweede voorschot toegekend gekregen ten aanzien van de bekostigingsregeling opvang vluchtelingen uit Oekraïne. Deze is niet geraamd, waardoor een voordeel ontstaat van € 640.000 ten opzichte van de raming. In de eerste en tweede raadsrapportage zijn conform de boekingsvoorschriften de kosten geraamd en hebben daar geleid tot een nadeel. De totale kosten in 2022 overstijgen de verkregen voorschotten niet.
2.4.4 Onderwijs 2.4.4.1 Educatieve ontwikkeling Wat hebben we ervoor gedaan? Leerlingenvervoer Per 2022 zit er een bezuiniging op de uitvoeringskosten van leerlingenvervoer. Deze bezuiniging is niet gehaald, maar heeft niet geleid tot een substantiële overschrijding van het budget. Zelfstandig reizen wordt gestimuleerd onder andere door samenwerking met Arriva en scholen. Enkele ritten worden uitgevoerd door het mensontwikkelbedrijf. Het aantal kinderen in het leerlingenvervoer is echter ongeveer gelijk gebleven.
74
Onderwijsachterstanden voorkomen Een belangrijk thema is passende ondersteuning en vroegtijdige signalering in de kindercentra. Met als inzet dat kinderen door deze ondersteuning deel kunnen blijven nemen aan het reguliere onderwijs. In 2022 is daartoe gestart met de voorbereidingen van het knooppuntoverleg 0-4 dat in 2023 van start gaat. Daarnaast heeft op 3 locaties van kinderopvang/basisonderwijs een pilot taalstimulering/logopedische screening plaatsgevonden. Resultaat is dat van de geobserveerde kinderen, 35% van de peuters en 38% van de kleuters verder onderzoek noodzakelijk is. Dit is een hoog percentage. Door deze pilot kan er vroegtijdige interventie plaatsvinden, zijn ouders betrokken en vindt er deskundigheidsbevordering van de professionals in de groepen plaats. De bedoeling is om er in 2023 een vervolg aan te geven.
Wat heeft dat gekost?
Educatieve ontwikkeling
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Kinderopvang
265
286
276
-10
Onderwijsbeleid
1.357
2.454
2.598
144
Totale Lasten
1.622
2.740
2.874
134
Kinderopvang
-42
-42
-42
0
Onderwijsbeleid
-252
-1.395
-1.476
-81
Totale Baten
-294
-1.437
-1.518
-81
0
0
0
0
1.327
1.303
1.356
53
Baten
Mutatie reserves Resultaat
Schoolstimulatie De uitgaven voor schoolstimulatie zijn € 69.000 hoger geweest, hier staat tegen over dat de ontvangen middelen voor schoolstimulatie ook € 69.000 hoger zijn geweest dan voorzien.
75
2.4.5 Samenleving
2.4.5.1 Inclusieve samenleving Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft dat gekost?
Inclusieve samenleving
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Algemene voorzieningen
315
892
407
-485
Totale Lasten
315
892
407
-485
Algemene voorzieningen
0
0
0
0
Totale Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
-429
-132
297
315
463
275
-188
Baten
Resultaat
Algemene voorzieningen Het overschot bij de subsidies algemene voorzieningen wordt voornamelijk veroorzaakt door de afrekening van de subsidie van de inloop Metggz 2021. Deze heeft eind 2022 plaatsgevonden. Het project een tegen eenzaamheid loopt nog tot en met 2025. De restant middelen van afgerond € 150.000 zijn via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023. De beschikbare middelen (afgerond € 147.500) voor het Samen Zorgen Huis zijn in 2022 niet besteed en zijn via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023.
2.4.6 Zelfredzaamheid 2.4.6.1 vergroten zelfredzaamheid Wat hebben we ervoor gedaan? Mantelzorg Door COVID-19 zijn de activiteiten in Q1 en Q2 2022 voor Dementievriendelijk Leudal deels stilgelegd of stopgezet. Vanaf Q3 zijn we weer gestart met het organiseren van workshops. De werkzaamheden met betrekking tot mantelzorgondersteuning kregen een andere invulling deels digitaal en vanaf Q3 weer zoveel mogelijk fysiek. De jaarlijkse aandacht voor onze mantelzorgers was dit jaar weer fysiek en zijn er weer mooie bijeenkomsten en activiteiten georganiseerd voor onze mantelzorgers.
76
Mensontwikkelbedrijf In 2022 is de businesscase voor de doorontwikkeling van het MOB opgesteld. Deze is vastgesteld en er is een start gemaakt met de uitvoering van de voorstellen. Personeel is in vaste dienst gekomen, de uitbreiding van de werkzaamheden is opgepakt. Het MOB heeft een centrale positie gekregen in de uitvoering van de inburgering. Preventie Jeugd Kansrijke Start In 2021 stelden de colleges van Noord- en Midden- Limburg het uitvoeringsplan / actieprogramma Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg 2020-2026 vastgesteld. Ook is een convenant afgesloten waarmee door middel van het maken van keten- en samenwerkingsafspraken tussen het medische en het sociale domein de coalitie Kansrijke Start is geformaliseerd. Inhoudelijk wordt beoogd dat gemeenten en partijen in het medische en het sociale domein gezamenlijk een samenhangende (keten)aanpak neerzetten met als doel meer kinderen een goede start te geven. Hiermee is de aanpak van kansrijke start structureel geborgd. Onder Kansrijke Start vallen de volgende programma's: 1. Nu Niet Zwanger ondersteunt mensen in kwetsbare omstandigheden (onder andere psychiatrische problematiek, verstandelijke beperking, verslaving, dakloosheid, loverboyproblematiek) bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger raken.
Onbedoelde zwangerschappen met vaak schrijnende gevolgen voor het kind en de ouders. De begeleiding is actief, en begint met een eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Het programma draagt bij aan de transformatie van de jeugdhulp en het maatschappelijk domein in zijn geheel, namelijk de beweging richting preventie en daarmee het voorkomen dat zware/dure zorg nodig is. 2. Voorzorg is een opvoed-, leefstijl-, gezondheids- en ontwikkelingsondersteuningsprogramma, gericht op jonge vrouwen tot 25 jaar die zwanger zijn van hun eerste kind en weinig of geen opleiding hebben genoten. Zij krijgen preventieve verpleegkundige ondersteuning tijdens hun zwangerschap en de eerste twee levensjaren van hun kind. Voorzorg bestaat uit een intensief schema van huisbezoeken uitgevoerd door speciaal daar voor opgeleide jeugdverpleegkundigen met ervaring in de Jeugdgezondheidszorg. Buurtgezinnen Buurtgezinnen heeft tot doel ouders weer op adem laten komen en ervoor te zorgen dat kinderen zich positief blijven ontwikkelen. De stichting die met behulp van vrijwilligers dit vormgeeft doet dat door gezinnen die overbelast zijn (vraaggezinnen) te koppelen aan gezinnen in de buurt die ondersteuning willen geven (steungezinnen). Steunouders zijn ervaren ouders met een groot hart die graag wat willen doen voor een ander gezin.
Uit een evaluatie is gebleken dat Buurtgezinnen bijdraagt aan het versterken van het preventieve beleid en eigen kracht van gezinnen en gezien wordt als een goede interventie om professionele hulpverlening te voorkomen, te versterken en af te bouwen. Op basis van deze evaluatie hebben de colleges in Midden-Limburg West besloten om buurtgezinnen structureel in te zetten.
77
Wat heeft dat gekost?
vergroten zelfredzaamheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten WMO overig
25
75
73
-2
Jeugd overig
48
57
50
-7
Participatie overig
609
1.206
716
-490
Totale Lasten
682
1.338
839
-499
WMO overig
0
-50
-50
0
Jeugd overig
0
0
0
0
Participatie overig
0
0
-5
-5
Totale Baten
0
-50
-55
-5
Mutatie reserves
0
0
0
0
681
1.288
785
-503
Baten
Resultaat
2.4.7 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Gecommitteerde reserve
I
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I/S Taakmutaties
Begroting 2022
Overhev. budgetten
Realisatie 2022
Verschil 2022
562
-562
-152
-152
Totaal toevoegingen
-152
410
Overhev. budgetten
-577
-577
-57
-57
-634
-634
O
Gecommitteerde reserve
I
O
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I/S Taakmutaties Totaal onttrekkingen
-562
78
2.4.8 Indicatoren Indicator
Eenheid Jaar Waarde Bron
Beschrijving
Netto arbeidsparticipatie
%
2021
71,1
CBS Arbeidsdeelname
Bijstandsuitkeringen
per 2021 10.000 inw 18 jr eo per 1.000 2020 inw 1565jr
178,2
CBS - Participatie Wet
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.
159,8
CBS - Participatie Wet
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
per 10.000 inw
2022
560
% kinderen in uitkeringsgezin
%
2021
3
% werkloze jongeren
%
2021
2
Voortijdige schoolverlaters % totaal (VO + MBO) %
2021
1,3
DUO - Dienst Het percentage van het totaal Uitvoering Onderwijs aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Absoluut verzuim
per 1.000 2021 leerlingen
0
DUO - Dienst Het aantal leerplichtigen dat niet Uitvoering Onderwijs staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen.
Relatief verzuim
per 1.000 2021 leerlingen
19
DUO - Dienst Het aantal leerplichtigen dat wel Uitvoering Onderwijs staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.
Jongeren met jeugdhulp
% van alle 2022 jongeren tot 18 jaar
13,6
CBS Jeugd
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.
Jongeren met jeugdreclassering
%
2022 geen data CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (1222 jaar).
Jongeren met jeugdbescherming
%
2022
1,5
CBS Jeugd
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
Demografische druk
%
2022
76,9
CBS Bevolkingsstatistiek
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Lopende reïntegratievoorzieningen
Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar CBS - Monitor Sociaal Een maatwerkarrangement is Domein WMO een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. CBS Jeugd Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. CBS Jeugd Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).
79
2.4.9 Verbonden partijen ● Westrom ● Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (MGR) ● Omnibuzz
80
2.5 Dienstverlening Wat hebben we bereikt? Dienstverlening Zoals in de begroting vastgelegd, staat de gemeente Leudal voor een eigentijdse en daadkrachtige dienstverlening, die voor iedereen toegankelijk en kwalitatief hoogwaardig is. Dienstverlening die inspeelt op de wensen en behoeften van inwoners, ondernemers, recreanten, maatschappelijke organisaties en verenigingen in Leudal. Het verbeteren van de dienstverlening vindt plaats vanuit een organisatiebreed perspectief. Dienstverlening is van iedereen en vormt het fundament onder de gemeentelijke organisatie. Iedere medewerker en ieder team levert een waardevolle bijdrage aan deze dienstverlening, zowel binnen als buiten de organisatie. Visie en gedeelde waarden Om deze gezamenlijkheid verder door te zetten is in 2022 gewerkt aan het ontwikkelen van een visie op Dienstverlening- en Organisatie, waarin ook de belangrijkste waarden worden vastgelegd. Er is gekozen voor een samenspel tussen organisatie en dienstverlening omdat de kwaliteit van de dienstverlening onlosmakelijk verbonden is met de wijze waarop wij intern met elkaar omgaan, functioneren en zaken faciliteren. Er is gekozen voor een proces van visieontwikkeling waarbij alle medewerkers betrokken zijn en hun mening kunnen geven / bijdrage kunnen leveren. Dit werd o.a. duidelijk op De dag van de Toekomst 20 oktober 2022.
Iedere mening telt, iedere bijdrage telt, met als doel dat de nieuwe visie straks wordt gedragen en uitgedragen door alle collega's in de organisatie. De visie en waarden geven richting, identiteit en maken trots. De visie wordt in 2023 verder uitgewerkt en aangevuld met een koersplan met concrete activiteiten. Dienstverleningsthema’s In 2022 is de aandacht vanuit dienstverlening vooral uitgegaan naar Werken aan kwaliteit, Duidelijke overheidscommunicatie, Bereikbaarheid, Toegankelijkheid en de komst van De Omgevingswet. Deze thema’s zijn verder uitgewerkt in de volgende paragrafen.
Dienstverlening
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
1.827
1.415
1.273
-142
Baten
-276
-376
-437
-61
-6
-131
-110
21
1.545
908
726
-182
Mutatie reserves Resultaat
81
2.5.1 Eigentijds en Daadkrachtig
2.5.1.1 Aansluiten bij de leefwereld Wat hebben we ervoor gedaan? De gemeente wil haar beleid en dienstverlening zo goed mogelijk afstemmen op de wensen en behoeften van inwoners, ondernemers, recreanten en verenigingen. Om hierbij aan te sluiten is het nodig te weten wat er leeft. Informatie hierover halen wij op via verschillende kanalen en methoden: • •
Het uitvoeren van klanttevredenheidsonderzoeken; De medewerkers van het callcenter hebben veel kennis over wat er leeft onder inwoners. Deze informatie gebruiken we steeds meer om de dienstverlening en communicatie te verbeteren, zowel digitaal als analoog.
•
Ook de webredacteuren volgen de meningen en reacties van inwoners en verzamelen deze informatie, zodat wij onze dienstverlening of informatievoorziening hierop kunnen aanpassen.
2.5.2 Transparant
2.5.2.1 Transparante communicatie Wat hebben we ervoor gedaan? We streven naar een open en transparante communicatie met onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Door open, proactief en duidelijk met de gemeenschap te communiceren zijn inwoners beter geïnformeerd en ontstaat er meer begrip voor de manier van werken binnen een gemeente. In 2022 is een voorstel uitgewerkt om organisatiebreed aan de slag te gaan met het thema duidelijke overheidscommunicatie. Dit voorstel is akkoord bevonden door het MT en leidt tot trainingen, activiteiten en tools op het gebied van duidelijke taal in 2023 en 2024. De gemeente Leudal communiceert via diverse kanalen zowel digitaal als analoog of telefonisch. Daarnaast wordt de informatie op de website regelmatig verbeterd op het gebied van toegankelijkheid en duidelijkheid. Zo is in 2022 de producten- en dienstencatalogus op de website herschreven naar B1 niveau. Taalniveau B1 staat voor eenvoudig Nederlands. De overgrote meerderheid van de bevolking begrijpt teksten op taalniveau B1. Ook mensen die geen (hoge)opleiding hebben gehad. De Wet Open Overheid, die in 2022 van kracht werd, bekrachtigt het belang van open en transparante communicatie. De voorbereidingen voor implementatie van deze Wet gedurende de komende jaren zijn in 2022 opgestart en zullen de komende jaren de nodige (ambtelijke) inzet vergen.
82
Daarnaast is een start gemaakt met de communicatie over de wijzigingen die de Omgevingswet met zich meebrengt. Nu de inwerkingtreding steeds dichterbij komt, willen wij lokale afspraken voor iedereen uniform en transparant delen. Door de ontwikkeling van een landingspagina op de gemeentelijke website krijgen inwoners, ondernemers, partners en adviseurs altijd de laatste informatie over de wet en wat dit voor Leudal betekent. Welke procesafspraken of indieningsvereisten gelden? Waar kan ik meer informatie over een (deel)onderwerp vinden? De landingspagina maakt verbinding met bestaande delen van de website over bijvoorbeeld bouwen en wonen en maakt op termijn ook de koppeling met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het DSO geeft alle informatie over de fysieke leefomgeving; de regels, vergunningcheck en een indieningsmogelijkheid voor meldingen en aanvragen. Iedereen heeft dan toegang tot één centraal systeem met alle beschikbare informatie en kan dit op ieder gewenst moment zelf raadplegen.
2.5.3 Toegankelijkheid
2.5.3.1 Toegankelijke dienstverlening Wat hebben we ervoor gedaan? Voor de gemeente is het van groot belang dat iedere inwoner zoveel mogelijk en makkelijk mogelijk kan meedoen en zaken met ons kan doen. Om dit te bereiken is in 2022 gewerkt aan toegankelijke en integrale dienstverlening. In 2022 is de totale producten- en dienstencatalogus op de gemeentelijke website vernieuwd. Het gaat hierbij om ruim 350 product- en informatiepagina’s die herschreven zijn op B1-niveau. B1 niveau is een aanduiding van het niveau dat door de meeste bezoekers/lezers als begrijpelijk wordt ervaren (85% van de bevolking). De technische toegankelijkheid van de website wordt continu gemonitord en aangepast. Hiervoor is een praktische werkvorm met onze webleverancier afgesproken.
Wat heeft dat gekost?
Toegankelijke dienstverlening
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Balieproducten
1.698
1.212
1.131
-81
67
120
102
-18
1.765
1.332
1.233
-99
-276
-376
-437
-61
Verkiezingen
0
0
0
0
Totale Baten
-276
-376
-437
-61
-6
-6
-6
0
1.482
950
790
-160
Verkiezingen Totale Lasten Baten Balieproducten
Mutatie reserves Resultaat
83
Legesproducten De geraamde inkomsten leges titel 1zijn met € 59.000 overschreden, voornamelijk veroorzaakt doordat het aantal aangevraagde paspoorten bijna verdubbeld is ten opzichte van de raming.”
2.5.4 Kwaliteit
2.5.4.1 Hoogwaardige kwaliteit dienstverlening Wat hebben we ervoor gedaan? Werken aan Kwaliteit Vanaf het voorjaar van 2022 is de gemeente Leudal gestart met het groeimodel Werken aan Kwaliteit. Het is een organisatiebrede aanpak, met als doel slimmer werken en kwaliteitsdenken nog meer onderdeel te maken van de cultuur. Om het kwaliteitsdenken te stimuleren is gekozen voor de LEAN filosofie. Mensen kennen LEAN vaak van het werken aan efficiëntie, maar Lean is juist bedoeld om een cultuur van Continu Verbeteren te stimuleren, waarin klanttevredenheid en medewerkerstevredenheid een erg belangrijke rol spelen. In 2022 zijn twaalf collega’s gestart met de Greenbelt opleiding. Zij zijn alle 12 geslaagd voor het theoretisch gedeelte. Begin 2023 wordt de praktijkopdracht afgerond met een daadwerkelijk diploma tot Lean Greenbelt. Tevredenheidsonderzoeken Om te weten wat er leeft onder inwoners en ondernemers hebben wij in 2022 diverse tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd. De klanttevredenheid van het kanaal telefonie is in 2022 een geheel jaar gemeten. De gemiddelde score kwam uit op een cijfer 7.7. WMO voert jaarlijks een onderzoek uit naar de klanttevredenheid. De informatie wordt gebruikt om de dienstverlening te verbeteren. De Omgevingswet De Omgevingswet heeft als motto: “ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit”.
Daarvoor gelden vier (verbeter)doelen: 1) Inzichtelijk omgevingsrecht, 2) Leefomgeving centraal, 3) Ruimte voor lokaal maatwerk en 4) Snellere besluitvorming. De wet stelt daarmee geen minimale eisen aan het niveau van dienstverlening, maar dienstverlening is door deze doelen als rode draad verweven. Op het gebied van dienstverlening is vooral van belang dat door de inrichting van de ‘Nieuwe initiatieventafel’ een meer integrale beoordeling van initiatieven, in een vroeg stadium, plaatsvindt. De initiatiefnemer heeft hierdoor sneller duidelijkheid. De initiatiefnemer hoeft ook niet meer zelf langs afdelingen of beleidsvelden, maar krijgt één reactie vanuit de gemeente.
84
Wat heeft dat gekost?
Hoogwaardige kwaliteit dienstverlening
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Burgerzaken
63
82
40
-42
Totale Lasten
63
82
40
-42
Burgerzaken
0
0
0
0
Totale Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
-125
-104
21
63
-43
-64
-21
Baten
Resultaat Burgerzaken
De transformatie van het vakgebied burgerzaken is een proces van enkele jaren, waarin we bouwen aan een drietal hoofdonderwerpen. We zetten in op het uitbreiden van kennis en expertise, we digitaliseren en automatiseren onze producten en processen en vernieuwen onze dienstverlening aan de burger. Mede door de opvang van de Oekraïense vluchtelingen zijn niet alle onderdelen in 2022 afgerond. Hierdoor vindt een aantal onderdelen plaats in 2023. Het restant budget van € 21.000 wordt via gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2023.
2.5.5 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2022
Realisatie 2022
-6
-6
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I/S Taakmutaties
T
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
21
-21
-6
15
-21
Overhev. budgetten
-125
-125
Totaal onttrekkingen
-125
-125
Totaal toevoegingen O
Gecommitteerde reserve
I
Verschil 2022
85
2.6 Samenwerking Samenwerking staat centraal in Leudal. Het vormt de basis om onze ambities te realiseren en uitdagingen aan te pakken. Inwoners participeren in beleidsvorming en uitvoering, we bieden ruimte voor eigen initiatief en we werken samen met andere overheden lokaal, (eu)regionaal, provinciaal en landelijk. In het programma Samenwerking focussen we ons dus niet op de inhoud, het gaat erom hoe we met elkaar de inhoud weten te realiseren. Wat hebben we bereikt? In 2022 is het participatiebeleid in werking gesteld. Dit participatie beleid sorteert voor op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Met de komst van de Omgevingswet wordt iedereen verantwoordelijk voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Hierdoor verandert de rol van de overheid, maar ook van de inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. In het participatiebeleid zijn de uitgangspunten vastgelegd. De omgevingsdialoog maakt hier onderdeel van uit. Zo hebben we in 2022 de positie van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties op het gebied van participatie verstevigd in beleid. Voorlopend op de volgende fasering van het participatie beleid hebben we de intaketafel ingericht. Een platform waar inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties hun initiatieven kunnen indienen en toelichten.
Zo zijn we eerder met elkaar in gesprek over toekomstige ontwikkelingen in de Gemeente Leudal passend bij onze gezamenlijke ambities. In mei '22 heeft het de Gemeente Leudal een nieuwe werkwijze dorpsplatforms vastgesteld en de nieuwe subsidie regeling voor dorpsplatforms. Dorpsplatforms en Gemeente Leudal hebben afgelopen jaar samen gewerkt aan samenwerking op thema's en het versterken van de verbinding tussen dorpsplatforms, ambtenaren en bestuurders. ls gemeente werkten we op vrijwel alle beleidsterreinen samen met regionale, nationale en internationale partners. Opgaven stopten niet bij onze gemeentegrens. Juist in samenspel konden we efficiënter handelen en meer resultaat bereiken voor onze inwoners. Deze samenwerkingsverbanden varieerden in samenwerkingspartners, structuur, intensiteit en aanpak. Doelstelling voor Leudal was en is nog steeds om deze samenwerkingsverbanden optimaal te benutten. Op de vaste samenwerkingsverbanden zoals SML en de P10 zette Leudal stevig in, echter op relaties met andere overheden (Public Affairs) zijn we (nog) niet echt actief gebleken. Daar proberen we wel komend jaar in meer evaluerende zin naar te kijken, hoe we proactief de relatie met partners via de Provincie en de Euregio kunnen intensiveren t.b.v. het benutten van kansen voor Leudal.
86
Samenwerking
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2022 2022
Geboekt 2022 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten
157
179
178
-1
Baten
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
157
179
178
-1
Resultaat
2.6.1 Burgerparticipatie
2.6.1.1 Samen tot uitvoering Wat hebben we ervoor gedaan?
2.6.2 Overheidsparticipatie
2.6.2.1 Ondersteuning initiatieven Wat hebben we ervoor gedaan?
2.6.3 Samenwerking regionaal, nationaal en internationaal
2.6.3.1 Samenwerkingsverbanden Wat hebben we ervoor gedaan? Als gemeente werkten we op vrijwel alle beleidsterreinen samen met regionale, nationale en internationale partners. Opgaven stopten niet bij onze gemeentegrens. Juist in samenspel konden we efficiënter handelen en meer resultaat bereiken voor onze inwoners. Deze samenwerkingsverbanden varieerden in samenwerkingspartners, structuur, intensiteit en aanpak. Doelstelling voor Leudal was en is nog steeds om deze samenwerkingsverbanden optimaal te benutten. Op de vaste samenwerkingsverbanden zoals SML en de P10 zette Leudal stevig in, echter op relaties met andere overheden (Public Affairs) zijn we (nog) niet echt actief gebleken. Daar proberen we wel komend jaar in meer evaluerende zin naar te kijken, hoe we proactief de relatie met partners via de Provincie en de Euregio kunnen intensiveren t.b.v. het benutten van kansen voor Leudal.