Collegemededeling 5sep22 over en met Uitvoeringsplan vergunningen, toezicht en handhaving 2022

5

Toelichting: Leudal heeft circa 250 monumenten die een belangrijke kwaliteit vormen voor de leefbaarheid, aangezicht, cultuurhistorische beleving en vrijetijdseconomie. Regelmatig vinden hieraan werkzaamheden (zonder vergunning) plaats zonder dat dit de gewenste aandacht krijgt. Hierdoor ontstaan onomkeerbare situaties. Bovendien tast dit de kwaliteit van de Leudalse en cultuurhistorische waarden aan. Ook komt dit het toeristisch perspectief (zoals omschreven in de vastgestelde toeristisch recreatieve visie (2020) niet ten goede. Doel 4. De inwoners van de gemeente Leudal wonen in bouwwerken die vanuit veiligheid of hygiëne bewoonbaar zijn. Indicator A: Het aantal meldingen en klachten van derden per kalenderjaar over de bewoonbaarheid van bouwwerken vanuit veiligheid of hygiëne neemt af in vergelijking met die van het referentiejaar 2022. Het aantal meldingen en klachten wordt geregistreerd in Melddesk. Indicator B: Het aantal handhavingsbesluiten per kalenderjaar ten aanzien van bouwwerken (locaties) waar bewoners wonen in situaties die onveilig of onhygiënisch zijn, uitgaande van minimaal 100 uren administratief (BRP) of vrije veldtoezicht (onaangekondigd toezicht vanaf de openbare weg) gericht op illegale bewoning. Toelichting: Op veel plaatsen vindt (illegale) huisvesting plaats van personen (o.a. internationale werknemers, kamerbewoners, gescheiden mensen).

Deze huisvesting in schuren, caravans, pensions, campings, vakantieparken e.d. laat vaak veel te wensen over als het gaat om brandveiligheid, ventilatie, hygiëne en sanitaire voorzieningen. Met name bij locaties die niet vergund zijn, kan de veiligheid en hygiëne in het geding zijn. Door gebruik te maken van toezicht op het gebied van basisregistratie personen (BRP) kan gezamenlijk opgetreden kan worden. Onzelfstandige huisvesting (zoals kamerbewoning/logies met gedeelde voorzieningen) en huisvesting van internationale werknemers wordt in de Structuurvisie Wonen 2018 erkend als specifieke doelgroep waarvoor een volkshuisvestelijke opgave geldt. Ook het recent vastgesteld beleid huisvesting internationale werknemers en andere kamerbewoners in Leudal (2021) geeft blijk van importantie. Illegale huisvesting heeft ook raakvlakken met de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Mensen die onder de radar willen blijven wonen vaak op dergelijke plaatsen. Daarnaast kan er bij controle van deze locaties ook sprake zijn van een huisjesmelker en/of arbeidsuitbuiting. Doel 5. Er vinden geen gebruiksovertredingen plaats (illegaal gebruik al dan niet criminele activiteiten) van agrarische bebouwing. Indicator A: Het aantal meldingen en klachten van derden per kalenderjaar over het mogelijk illegaal gebruik van agrarische bebouwing neemt af in vergelijking met die van het referentiejaar 2022.

Het aantal meldingen en klachten wordt geregistreerd in Melddesk. Indicator B: Het aantal handhavingsbesluiten per kalenderjaar ten aanzien van illegaal gebruik in agrarische bebouwing, uitgaande van minimaal 100 uren administratief (BRP) of vrije veldtoezicht (onaangekondigd toezicht vanaf de openbare weg) gericht op illegaal gebruik van agrarische bebouwing. Toelichting: Door het houden van toezicht op (vrijkomende) agrarische bebouwing wordt voorkomen dat er gedurende langere tijd ondermijnende activiteiten of andere evident ontoelaatbare (niet legaliseerbare) illegale activiteiten plaatsvinden die in strijd zijn met het bestemmingsplan. Door datagestuurd werken (databronnen zoals water- en energieverbruik) kan inzicht worden verkregen in mogelijke risicopanden. Met regelmatig plaatsvindende buitengebied patrouilles kunnen de gebruiksovertredingen worden tegengaan.

6

Uit het Integraal Veiligheidsbeleidsplan 2019-2022, het uitvoeringsplan ondermijning (aanpak buitengebied Leudal-Nederweert 2019-2021) en het ontvangen van versterkingsgelden voor het uitvoeren van dit uitvoeringsplan, blijkt dat de aanpak van ondermijnende criminaliteit in Leudal, specifiek in het buitengebied prioriteit aandacht heeft. Door intensiever toezicht op gebruiksovertredingen ontstaat een belangrijke signaalfunctie m.b.t. ondermijnende criminaliteit. Immers, volgens het integraal ondermijningsbeeld Leudal (2020) dat RIEC Limburg heeft gemaakt, ligt de focus bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit in Leudal op drugs- en witwasactiviteiten. Doel 6. Creëren van meer begrip bij omwonenden en evenementorganisatoren en daardoor minder overlastervaring door het verbeteren van de interactie tussen evenementorganisatoren en omwonenden. Indicator: Aantal meldingen en klachten per kalenderjaar over muziekgeluid bij middelgrote en grote evenementen in vergelijking met die van het referentiejaar 2022. Het aantal meldingen en klachten wordt geregistreerd in Melddesk.

Toelichting: Muziekgeluid bij middelgrote en grote evenementen veroorzaakt vaak overlast. Dit blijkt uit de vele klachtmeldingen die hierover worden ingediend. Hoewel in 2019 het vastgestelde geluidsbeleid voor evenementen in feesttenten en in de openlucht (opgenomen in het Uitvoeringsbeleid evenementen) in werking getreden, blijft er sprake van een continue klachtenstroom. Enerzijds zijn evenementen een teken van sterke sociale cohesie. Anderzijds kan hierdoor, zoals blijkt uit de klachtmeldingen, de leefbaarheid onder druk staan. Het is daarom zaak om deze tegengestelde belangen goed af te wegen bij het toestaan van evenementen. Nu vindt altijd vooroverleg en een evaluatieoverleg plaats (tussen organisatie, politie, brandweer, veiligheidsregio, verkeer, buitendienst) en is de organisatie verplicht binnen een bepaalde afstand de omwonenden met een brief te informeren. Echte fysieke interactie is er vaak niet tussen organisatoren en omwonenden en wordt ook niet van gemeentewege voorgeschreven. De interactie kan plaatsvinden d.m.v. een omgevingsdialoog, maar er zijn zeker ook andere voorbeelden van interactie mogelijk. Door in overleg met elkaar te gaan kan overlast worden voorkomen of beperkt en kan begrip ontstaan voor eventuele overlast, hetgeen de cohesie ten goede komt. Het e.e.a.

sluit ook goed aan bij de strekking van de Omgevingswet en één van de visieonderdelen uit hoofdstuk 2: Verantwoordelijkheid neerleggen waar deze hoort. Doel 7. De voorwaarden voor kwaliteitsverbetering en landschappelijke inpassing worden nageleefd. Indicator A: Het aantal besluiten na een ruimtelijke procedure wordt voor 100 % gecontroleerd op voorwaarden over kwaliteitsverbetering en landschappelijke inpassing. Indicator B: Bij controlebezoeken op voorwaarden over kwaliteitsverbetering en landschappelijke inpassing worden de voorwaarden voor 100 % nageleefd. Toelichting: Voorgeschreven landschappelijke inpassing en/of kwaliteitsverbetering (sloop, beplanting, natuur) bij ruimtelijke initiatieven in het buitengebied wordt meestal niet gerealiseerd. Onlangs hebben toezichtcontroles aangetoond dat bij 6 van de 7 locaties niet volledig wordt voldaan aan de voorgeschreven inpassingsvoorwaarden. Dit strookt niet met het in stand houden en verbeteren van de fysieke leefomgeving, de kwaliteit van het buitengebied, zoals vastgelegd in het kwaliteitsmenu (Nota Kwaliteit) en de groene en toeristische uitstraling, die we nastreven met de vastgestelde toeristisch recreatieve visie (2020). In de onlangs vastgestelde strategische visie (2021) is als belangrijkste ambitie opgenomen dat Leudal ook in 2035 nog een vitale plattelandsgemeente is, waar mensen graag wonen, werken en verblijven.

De natuur en de groene omgeving zijn de kernkwaliteiten die de basis vormen voor een mooi leven in Leudal. Tenslotte draagt ontstening, inpassing door groen of natuuraanleg bij aan het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering (hitte, verdroging, vernatting). Dit is van belang omdat we in de toekomst vaker te maken met (grote) weersveranderingen. 7

Doelstelling: prioriteit en planning De werkzaamheden die voortvloeien uit de gekozen beleidsdoelstellingen worden proactief opgepakt en ook als zodanig opgenomen expliciet in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. Dit betekent ook dat deze werkzaamheden worden uitgevoerd op een niveau dat hoger ligt dan het wettelijk minimum niveau. Deze werkzaamheden krijgen dus in het jaarlijks uitvoeringsprogramma extra aandacht naast het reguliere VTH-werk. Hierbij geldt wel dat de werkzaamheden worden uitgevoerd binnen de bestaande personele capaciteit en binnen de bestaande budgetten, door minder uren te besteden aan werkzaamheden met lagere prioriteit. Het is niet mogelijk om alle doelstellingen op het gebied van uitvoeringskwaliteit van diensten en producten in 1 jaar in de volle omvang aan bod te laten komen. De VTH-beleidsdoelstellingen en de beschrijvingen van de bijbehorende werkzaamheden zijn als volgt verdeeld over de eerstvolgende 4 jaren, waarbij in het uitvoeringsprogramma per jaar een verbijzondering wordt gemaakt:

Doel 1

Doel 2 Doel 3

Doel 4

Doel 5

Doel 6 Doel 7

2022 Nieuwe visie op dienstverlening vaststellen Resultaten Vergunningen verwerken tot verbeteraanpak Jaarlijkse rapportage P&C-cyclus

2023 Resultaten Vergunningen verwerken tot verbeteraanpak

2024 Resultaten Vergunningen verwerken tot verbeteraanpak

2025 Resultaten Vergunningen verwerken tot verbeteraanpak

Jaarlijkse rapportage P&C-cyclus Inventariseren en prioriteren en extern buro contracteren voor toezichtcontroles en PVA opstellen Toezichtcontroles uitvoeren ( x aantal uren) en aanschrijven

Jaarlijkse rapportage P&C-cyclus Toezichtcontroles uitvoeren en aanschrijven

Jaarlijkse rapportage P&C-cyclus Toezichtcontroles uitvoeren en aanschrijven

PVA opstellen, Toezichtcontroles toezichtcontroles uitvoeren ( x aantal uitvoeren ( x aantal uren) en aanschrijven uren) en aanschrijven PVA opstellen, Toezichtcontroles Toezichtcontroles toezichtcontroles uitvoeren ( x aantal uitvoeren ( x aantal uitvoeren ( x aantal uren) en aanschrijven uren) en aanschrijven uren) en aanschrijven Inventariseren aard en PVA opstellen verplichte Interactie voorschrijven omvang middelgrote en interactie in vergunningen grote evenementen Inventariseren aard en Toezichtcontroles Handhaven en omvang ruimtelijke uitvoeren en legaliseren initiatieven in het aanschrijven buitengebied (met kwaliteitsverbetering en landschappelijke inpassing) Tabel: Planning werkzaamheden t.b.v. de beleidsdoelstellingen VTH

Toezichtcontroles uitvoeren ( x aantal uren) en aanschrijven Toezichtcontroles uitvoeren ( x aantal uren) en aanschrijven Interactie voorschrijven in vergunningen

De exacte uren die gemoeid zijn met deze werkzaamheden komen voor het betreffende jaar terecht in het uitvoeringsprogramma.

4. Verankering in de beleidscyclus Het VTH-beleidsplan geeft richting aan de inzet van de VTH-instrumenten en vervult daarmee een belangrijke rol in de beleidscyclus (Big 8). De prioriteiten, inzet en beoogde resultaten van de inzet worden jaarlijks vastgelegd in uitvoeringsprogramma’s. Het college rapporteert jaarlijks aan de gemeenteraad over de voortgang en kwaliteit van de uitvoering en de bereikte resultaten in het licht van de beleidsdoelen. Onderdeel daarvan is hoe risico’s en naleefgedrag zich hebben ontwikkeld. Op basis van de bereikte resultaten worden prioriteiten bijgesteld. 8

Voor de realisatie van onze doelstellingen en de uitvoering van de instrumenten is de gemeente afhankelijk van een groot aantal interne en externe partners. Denk bijvoorbeeld aan de samenwerking bij vergunningverlening en toezicht en handhaving met de Veiligheidsregio, de RUD, de provincie Limburg, het Waterschap, omliggende gemeenten, de Voedsel en Warenautoriteit en de strafrechtelijke partners OM en politie. De wijze waarop deze samenwerking en afstemming plaatsvindt wordt omschreven in de VTH-strategieën.

9

Bijlage Probleem- en risicoanalyse In deze bijlage zijn, op basis van gegevens uit registraties (waaronder analyse social media, enquête afvalbeleid 2021 en Melddesk) en overleggen met medewerkers, de belangrijkste problemen en risico’s benoemd die onze doelgroepen (bewoners, bedrijven en bezoekers) in onze gemeente (kunnen) veroorzaken. Daarbij hebben we ons beperkt tot de problemen en risico’s binnen de reikwijdte van het VTH-beleid (Wabo-reikwijdte, exclusief basistaken en openbare orde en openbare veiligheid). Op basis van een risicoafweging is ieder van de problemen en risico’s geprioriteerd.  Hoge prioriteiten: problemen en risico’s waar een pro-actieve houding van onze organisatie nodig is. Dit vereist een extra tijdsinzet bovenop de reguliere werkzaamheden, bijv. voor intensievere begeleiding van aanvragers, intensievere toetsing van aanvragen of intensiever toezicht. De wijze van intensivering wordt uitgewerkt in de strategieën.  Gemiddelde prioriteiten: problemen en risico’s die een reguliere inzet van onze organisatie vragen.  Lage prioriteiten: problemen en risico’s die in minimale vorm door onze organisatie worden opgepakt. We werken hiervoor reactief en handelen aanvragen, meldingen, klachten en handhavingsverzoeken af op een niveau dat wettelijk is bepaald (wettelijk minimum).

Hoge prioriteiten Bouwwerken waar veel zorgbehoevende en niet-zelfredzame personen wonen en/of verblijven hebben een groot risico ten aanzien van brandveiligheid of constructieve veiligheid. Sloopwerken in gebouwen in bebouwd gebied waar asbest verwerkt zit, hebben een groot risico op gezondheidseffecten voor de omgeving. Sommige (kwetsbare) burgers die gehuisvest zijn in woonwijken hebben problemen (hoarding, drugsgebruik) en kunnen voorbodes zijn van ondermijnend gedrag. Werkzaamheden (zonder vergunning en/of subsidieprocedure) aan cultureel erfgoed/monumenten/archeologie vinden plaats zonder dat dit de gewenste aandacht krijgt. Hierdoor ontstaan onomkeerbare situaties die niet stroken met de toeristisch recreatieve visie. Op veel plaatsen vindt (illegale) huisvesting plaats van personen (o.a. arbeidsmigranten, gescheiden mensen). Deze huisvesting in schuren, pensions, campings, vakantieparken e.d. laat vaak veel te wensen over als het gaat om brandveiligheid, ventilatie, hygiëne en sanitaire voorzieningen. Met name bij locaties die bij gemeente niet op voorhand bekend zijn (maar wel door meldingen van burgers). Vrijkomende agrarische bebouwing wordt niet regelmatig in zicht gehouden. Regelmatig vinden gedurende langere tijd ondermijnende activiteiten plaats of andere evident ontoelaatbare (niet legaliseerbare) illegale huisvesting van personen.

Mogelijk dat datagestuurd werken (databronnen zoals energieverbruik of via BRP toezicht voor arbeidsmigranten) hierbij kan helpen. In 2019 heeft een uitgebreide tour plaatsgevonden door het buitengebied, dat als referentie kan dienen. Dit kan per gebied (buitengebied) of per thema/onderwerp (ondermijning/criminele activiteiten). Bezoekers van middelgrote en grote evenementen (veelal sport) veroorzaken vaak parkeer- en muziekgeluidoverlast. Enerzijds zijn veel evenementen een teken van sterke sociale cohesie. Anderzijds staat de leefbaarheid onder druk. Nu vindt altijd vooroverleg en een evaluatieoverleg plaats (tussen organisatie, politie, brandweer, veiligheidsregio, verkeer, buitendienst) en is de organisatie verplicht binnen een bepaalde afstand de omwonenden met een brief te informeren. Er vindt geen omgevingsdialoog plaats. Burgers ervaren steeds sneller en vaker een probleem (minder tolerantie). Hierdoor is steeds vaker sprake van omgevingsdialoog, mediation, bemiddelen en communicatie aan de voorkant. Voorgeschreven landschappelijke inpassing (beplanting, groen) wordt niet gerealiseerd. Strookt niet met groene en toeristische uitstraling. Bij planvorming wordt veel tijd gestoken in de vereiste inpassing, terwijl er al jaren geen toezicht op plaatsvindt. Focus op kernkwaliteit van Leudal behouden + tegengaan hittestress.

10

Gemiddelde prioriteiten Bij kantoren en detailhandel waar veel bezoekers komen lopen we een risico’s ten aanzien van brandveiligheid of constructieve veiligheid. Sommige burgers dienen herhaaldelijk vergunningaanvragen in van slechte kwaliteit. Een toename van plattelandswoningen en mantelzorgwoningen zorgen voor belemmering andere bedrijven. Tevens is voor de bewoners van deze woningen geen sprake meer van goede ruimtelijke ordening. Met de Omgevingswet vallen sommige burgers en burgers met uitgebreide hobby onder het begrip MBA, waarvoor gemeente bevoegd gezag is. Dit leidt tot meer toepassen van regels en dus meer klachten en toezicht/handhaving. Sommige eigenaren van percelen en panden laten hun eigendom gedurende lange tijd in een wanordelijke toestand achter. Deze negatieve eyecatchers (afgebrande, ingestorte en overwoekerde bebouwing) tasten het landschap aan of vormen een schril contrast met de directe omgeving. Steeds vaker vinden horeca-activiteiten plaats bij zorgboerderijen, agrariërs en Brede Maatschappelijke Voorzieningen, waardoor sprake is van ongewenste paracommercie. Bedrijven die op hun erf arbeidsmigranten huisvesten of verblijfsrecreatie uitvoeren (steeds meer B&B) zorgen door hun verblijfskarakter voor belemmering van uitbreidingsmogelijkheden van andere bedrijven. Toenemend aantal klachten over rookoverlast door houtkachels.

Naar verwachting gaat dit in nabije toekomst toenemen (gas wordt duurder). Leudal is aangesloten bij Schone Lucht Akkoord (houtstook is een van de thema’s). Bedrijven vinden dat de afhandelingstermijn m.b.t. vergunningprocedures voor plannen te lang duurt. Ingezette verbeteracties (bijv. initiatievenoverleg en accountmanagement) verkorten dit niet. Verwachtingenmanagement. Sommige bedrijven gaan door te lange reactietijd van gemeente naar andere gemeenten hetgeen natuurlijk een zorgpunt is vanuit economisch oogpunt. Dit punt heeft relatie met dienstverlening (bedrijvenbinding) en ook zeker met het uitgangspunt van de Omgevingswet (van nee, tenzij naar ja, mits). Recreanten blijven weg door illegale bewoning vakantiewoningen Lage prioriteiten Bouwwerken die hoofdzakelijk particulier worden gebruikt hebben een beperkt risico’s. Dit geldt in ieder geval voor de bouwwerken met een geringe afwijking van welstand/beeldkwaliteit. Er is weinig uitstraling op de omgeving. Geluid door buitenunits bij woningen (zoals airco’s en warmtepompen) veroorzaken geluidsoverlast. Veel overlast van honden door blaffen. Bedrijven hebben meer vertrouwen in hun adviseur dan in de gemeente en laten het advies van de adviseur leidend zijn. Daardoor ontstaat vaak strijd met regels, waardoor frustratie optreedt vanwege het ingrijpen van gemeentewege hiertegen.

Bezoekers van supermarkten veroorzaken geluidsoverlast bij nabij gelegen woningen.

11