Collegemededeling 2mrt21

Van: Allan Janssen Verzonden: woensdag 3 maart 2021 12:08 Aan: Raadsgriffie CC: Michel Graef Onderwerp: reactie college op brandbrief BerryBrothers.pdf Hoi, Svp deze brief doorzetten aan de raadsleden.

Met vriendelijke groet, Allan Janssen adviseur ruimtelijke ontwikkeling

Bezoekadres Leudalplein 1, 6093 HE, Heythuysen

Gemeente

Postadres Postbus 3008, 6093 ZG, Heythuysen

leudal

~~

Aan de gemeenteraad van Leudal

Telefoonnummer

(0475) 85 90 00

Uw kenmerk

Fax

(0475) 85 99 22

BSN nummer

E-mail

info@leudal.nl

Internet

www.leudal.nl

Datum

2 maart 2021

Verzenddatum

0 2 MAAH 2021

Behandeld door

Onderwerp

ing. A. Janssen

brandbrief ondernemers m.b.t. huisvesting internationale werknemers

Geachte raadsleden, Op 19 februari 2021 heeft uw raad en ons college een brandbrief ontvangen van de BerryBrothers uit Roggel. De BerryBrothers hebben voor hun bedrijfsvoering veel internationale werknemers nodig. N.a.v. uw eerdere raadsbesluit van 11 februari 2020, waarin u hebt besloten dat, vooruitlopend op het vaststellen van het definitieve beleid, conceptaanvragen in behandeling mogen worden genomen, hebben de BerryBrothers (en ook enkele andere ondernemers) hier gebruik van gemaakt. Bij de BerryBrothers gaat het om het realiseren van een kwalitatieve huisvesting voor ca. 200 internationale werknemers. Werknemers die nu ook al werkzaam zijn in Leudal en momenteel op verschillende plekken binnen en buiten Leudal gehuisvest zijn. Zoals gesteld in onze brief van 19 januari 2021 zien wij ons genoodzaakt om de behandeling van deze aanvragen tijdelijk stil te zetten, gelet op de door uw raad unaniem aangenomen motie 4.4 van de VVD d.d. 3 november 2020. Uw raad is in de gelegenheid gesteld hier uw bedenkingen en wensen kenbaar te maken. Hiervan hebt u geen gebruik gemaakt. Mede naar aanleiding van de noodkreet van de BerryBrothers zijn wij voornemens om in ieder geval alle lopende conceptaanvragen verder in behandeling te nemen, met als uitgangspunt het ontwerp beleid 'Huisvesting internationale werknemers en andere kamerbewoners', zoals dit ter inzage heeft gelegen.

Dit onder de nadrukkelijke voorwaarde dat een definitief oordeel pas gegeven kan worden als uw raad een definitief besluit heeft genomen over de vaststelling van het beleid (en de uitkomst van het onderzoek van Decisio). Dit betekent dat het verder in behandeling nemen van de conceptaanvragen voor rekening en risico's van de ondernemers komen. De conceptaanvraag wordt dus verder beoordeeld, maar nog niet vergund. Als het

Bankrekening 28.51.28.205

IBAN NL68BNGH0285128205

BTW NL8169.63.228.B01

Datum

2 maart 2021

Ons kenmerk Pagina

2 van 2

Gemeente

leudal

~--~

nieuwe beleid ongewijzigd vastgesteld kan worden, kan de formele aanvraag sneller worden afgehandeld. Wordt het beleid gewijzigd vastgesteld en past het initiatief niet meer binnen het beleid, zal het plan hierop aangepast moeten worden. Wij zijn van mening dat de ondernemers via deze werkwijze maximaal ondersteund worden, zonder dat een risico dat een plan vergund wordt, welke in strijd is met het toekomstige beleid.

Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEUD,-~ Des ret i , De bu emee

, ..

---·,

/ ,.,.,~_,,,,.//

-----~~- ~-

CONCEPT

Raadsbesluit De gemeenteraad van de gemeente Leudal; Agendapunt 4

Gezien het voorstel van het college d.d. 17 december 2019, nummer BenW/1311; Gelet op artikel 108 van de Gemeentewet; Mede gelet op het in de raadsvergadering van 11 februari 2020 aangenomen amendement 4.1 van de fractie CDA; Besluit: In te stemmen met de ‘Notitie ten behoeve van actualisatie beleid huisvesting tijdelijke werknemers en overige woon-urgenten in Leudal’, met dien verstande dat die notitie zodanig wordt gewijzigd dat het huisvesten van tijdelijke werknemers op agrarische bedrijven ten behoeve van eigen personeel alsook ten behoeve van derden mogelijk is. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van de gemeente Leudal, 11 februari 2020. DE RAAD VAN DE GEMEENTE LEUDAL De griffier,

De voorzitter,

Drs. W.A.L.M. Cornelissen

D.H. Schmalschläger

CONCEPT

Notitie ten behoeve van actualisatie beleid huisvesting tijdelijke werknemers en overige woonurgenten in Leudal Aanleiding De Nederlandse economie is sterk aangetrokken en ook in Limburg plukken we daar de vruchten van. Dit plaatst ons ook voor een aantal uitdagingen. Uit brandbrieven van het bedrijfsleven (ondernemend Limburg) en de provincie Limburg (bijlage 1) blijkt dat door de economische groei, een grote krapte op de arbeidsmarkt ontstaat. Dit wordt ook bevestigd door diverse lokale ondernemers in Leudal, die een grote behoefte hebben voor grootschalige huisvesting van hun tijdelijke werknemers. Uit het door de raad op 25 september 2018 vastgestelde eindrapport ‘economisch profiel Leudal’ (bijlage 2), blijkt dat Leudal op dit moment economisch vitaal is. Dit willen we natuurlijk ook blijven. Daarom is de ambitie om te groeien door te innoveren en duurzaam te ondernemen. Leudal heeft binnen de regio Midden-Limburg een aantal sterke sectoren in huis met veel innovatieve en unieke bedrijven die kunnen groeien. Inzet op de sterke sectoren agribusiness, maakindustrie, groothandel en logistiek, leisure & retail en zorg maakt een maximale groei tot en met 2025 van het bruto gemeentelijk product (BGP) van € 195 mln mogelijk, oftewel een groei van 19%. Om deze groei te kunnen realiseren zijn 4.200 nieuwe werknemers nodig.

Deze groei gaat hand in hand met innovaties die de leefbaarheid, de omgevingskwaliteit en de voorzieningen in Leudal op peil houden. De maximale potentiële groei in de stuwende sectoren enerzijds en de noodzakelijke toename van de arbeidsproductiviteit anderzijds leidt er toe dat het aantal nieuwe banen in Leudal tot aan 2025 licht zal stijgen met in totaal zo’n 400 werknemers. De gemeente kent echter een hoge mate van vergrijzing en ontgroening en dit heeft op zijn beurt een grote uitstroom van arbeidskrachten tot gevolg. Circa 3.800 werknemers zullen in de periode tot en met 2025 uitstromen uit het arbeidsproces. In totaal moet dus de uitbreidingsvraag (+ 400 werknemers) en de vervangingsvraag (+ 3.800 werknemers) opgevangen worden en zullen er voor het jaar 2025 voor circa 4.200 werknemers de arbeidsmarkt in Leudal moeten betreden om aan deze arbeidsvraag te kunnen voldoen. Zonder de hulp van tijdelijke werknemers is deze doelstelling niet haalbaar. De behoefte aan tijdelijke werknemers speelt niet alleen Leudal, maar in heel Nederland én ook in onze omliggende landen. Hierdoor neemt de concurrentie, om voldoende arbeidskrachten en dus tijdelijke werknemers te vinden, toe. Een belangrijke voorwaarde om tijdelijke werknemers aan te kunnen trekken én te kunnen binden, is het aanbieden van goede huisvesting.

Het huidige beleid met betrekking tot de huisvesting van tijdelijke werknemers is niet ingericht op het huisvesten van dergelijke grote aantallen tijdelijke werknemers. Het is dan ook wenselijk om het beleid te actualiseren.

Themasessie Raad Op 8 oktober 2019 heeft een themasessie met de raads- en commissieleden plaatsgevonden over de huisvesting van tijdelijke werknemers. Doel van de themasessie was om samen met raads- en commissieleden de urgentie te delen en kaders op te halen voor het nieuwe beleid. Tijdens de themasessie zijn de aanwezige raads- en commissieleden het gesprek aangegaan met de portefeuillehouder en drie lokale ondernemers, die een grote behoefte hebben aan (grootschalige) huisvesting voor hun tijdelijke werknemers. De uitkomsten van de themasessie zijn de basis voor de beleidsuitgangspunten van deze notitie. Het verslag van de themasessie is als bijlage 3 bij deze notitie opgenomen.

Pagina 1 van 4

CONCEPT

Opgave Leudal 1.

Het is wenselijk dat gemeente Leudal aantrekkelijk blijft voor bedrijven. Veel inwoners van Leudal zijn hiervan afhankelijk voor hun levensbehoud en voor een groot deel zorgen deze bedrijven voor het welvaartsniveau in Leudal. Voor veel bedrijven is het noodzakelijk om voldoende gekwalificeerd personeel te hebben waarin, door de krapte op de arbeidsmarkt,

2.

Leudal, Limburg en Nederland zelf niet kan voorzien. Hierdoor is het noodzakelijk om werknemers van buiten Nederland aan te trekken. Deze werknemers stellen eisen aan zowel de werkgevers als de tijdelijke huisvesting. Goede huisvesting is derhalve noodzakelijk voor het aantrekken van goede gekwalificeerde

3.

tijdelijke werknemers. De aantallen te huisvesten tijdelijke werknemers is zodanig groot, dat grootschalige huisvesting (200+ personen) noodzakelijk is. Voorwaarde is wel dat de locatie/omgeving en het bedrijf deze huisvesting kunnen dragen. De markt heeft een rol in de realisatie van de huisvesting en het goede beheer hiervan. De gemeente moet het kader scheppen en zorgt voor toezicht.

4.

De locatie van een grootschalige huisvesting is maatwerk. Te strakke kaders maken het lastig om in te spelen op de economische en maatschappelijke behoeften. Ten aanzien van de huisvestingsvraag is er geen standaard oplossing. Er zijn wel beleidsuitgangspunten (bouwstenen) nodig. Deze bouwstenen moeten maatwerk niet in de weg zitten.

5.

Grootschalige huisvesting in de kernen is niet aan de orde, beperkte huisvesting in woningen en gebouwen in de kernen wel. Goede kleinschalige huisvesting kan het integreren van tijdelijke werknemers bevorderen, waardoor ze zich wellicht definitief gaan vestigen in Leudal (van mid stay naar long stay). Dit is positief ten opzichte van de demografische ontwikkelingen (vergrijzing en ontgroening) in Leudal. Daarnaast kan deze huisvesting ook gebruikt worden voor overige woonurgenten. Ook leegstand van woningen en gebouwen in de kernen kan hiermee beperkt worden. Uitgangspunt is dat het reguliere woonklimaat niet verstoord mag worden. Het is belangrijk dat eenieder die in Leudal woont, permanent of tijdelijk, zich prettig voelt, waarbij een goede kwalitatieve huisvesting een vereiste is.

Doel Doel van het beleid is het vitaal houden van de Leudalse economie in goede balans met de leefbaarheid in onze kernen en ons buitengebied. Hierdoor is het nodig dat tijdelijke werknemers naar Leudal willen komen om er te werken én te verblijven. Hiervoor moet voldoende aanbod van huisvestingsmogelijkheden aanwezig zijn dat zowel kwalitatief als kwantitatief toereikend is, passend in de omgeving en rekening houdend met de belangen van die omgeving. Er moet voldoende aandacht zijn voor de relatie tussen tijdelijke werknemers en hun omgeving (draagvlak), waarbij het reguliere woonklimaat niet verstoord wordt. Een integrale aanpak tussen alle belanghebbenden, de initiatiefnemer, politiek, tijdelijke werknemers zelf én de omgeving is hierbij essentieel.

Aanpassingen vigerend beleid Om de bovenstaande doelstelling te kunnen halen, is aanpassing van het huidige beleid noodzakelijk. De aanpassing is, gelet op bovenstaande, tweeledig: 1. Aanpassing regels/kaders van het huidige beleid. Het huidige beleid is grotendeels opgenomen in de bestemmingsplannen ‘reparatie- en veegplan Buitengebied Leudal 2016’ en ‘Woonkernen Leudal 2017’. De regels zullen op onderdelen aangepast moeten worden, 2. Mogelijk maken van grootschalige huisvestingen voor tijdelijke werknemers de hier tijdelijk verblijven en werken. Het huidige beleid biedt geen mogelijkheden om te voorzien in deze huisvestingsvraag.

Pagina 2 van 4

CONCEPT

Ad 1.

De regels van het vigerende beleid zijn grotendeels opgenomen in de huidige

bestemmingsplannen Buitengebied en Woonkernen. In bijlage 4 is aangegeven op welke onderdelen het beleid aanpassing en aanvulling behoeft. Het huidige beleid geeft kaders voor kleinschalige huisvesting in de kernen én grootschaligere huisvesting bij agrarische bedrijven. Tot op heden heeft dit beleid in Leudal géén onevenredige overlast of problemen veroorzaakt. Dit wordt onderschreven door de collega’s van handhaving en de politie. Gelet op de toekomstige huisvestingsopgave kan dit echter veranderen. Door te veel huisvesting in reguliere woningen en gebouwen (kamerbewoning), kan het reguliere woonklimaat worden aangetast. Om dit te voorkomen, moet het beleid hierop worden aangepast. Ad 2.

De urgentie voor extra en met name grootschalige huisvesting voor tijdelijke werknemers

in Leudal is groot. De vraag vanuit het Leudalse bedrijfsleven wordt steeds groter. Bij dergelijke concepten moet gedacht worden aan het huisvesten van maximaal 200-225 personen in één huisvestingsaccommodatie. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen huisvesting op eigen terrein, enkel voor huisvesting van eigen werknemers en voor huisvesting niet gelegen bij het eigen bedrijf, waar meer bedrijven gebruik van kunnen maken. Grootschalige huisvestingsconcepten zijn binnen het huidige beleid niet mogelijk. In Noord-Limburg en ook Noord-Brabant is reeds ervaring opgedaan met dergelijke grootschalige huisvestingsconcepten. De ervaringen zijn positief. Door de schaalgrootte van de huisvesting is het mogelijk om goed beheer te organiseren. Het goed organiseren van dit beheer en het strikt handhaven van de regels is wel een vereiste. Dergelijke grootschalige huisvestingen maakt het ook mogelijk om binnen de huisvesting aanvullende diensten te bieden zoals catering, een was service, recreatieve functies etc. De druk op de omgeving blijft hierdoor beperkt. Het creëren van draagvlak is een vereiste en dient goed de aandacht te krijgen. De omgevingsdialoog zal een belangrijke rol in het proces innemen. Maatwerk-bouwstenen Het realiseren van grootschalige huisvestingen is maatwerk.

Het is moeilijk om vooraf te bepalen onder welke concrete voorwaarden en regels een dergelijke huisvesting op een bepaalde plaats mogelijk is. Dit is niet in strikte regels vast te leggen, echter er zijn wel kaders nodig. Via het toepassen van zogenaamde ‘bouwstenen’, kunnen regels bepaald worden waaraan, naast de algemene regels van een goede ruimtelijke ordening, voldaan moet worden. De bouwstenen voor grootschalige huisvesting voor tijdelijke werknemers in Leudal treft u als bijlage 5 aan.

Provinciaal beleid Het meest recente beleid van de provincie Limburg uit 2016 laat grootschalige huisvestingconcepten buiten de kernen/kernrandzone niet toe (bijlage 6). Huisvesting op recreatieterreinen (behoudens te saneren of te transformeren parken) is ook niet mogelijk. Het beleid van de provincie stuurt vooral op huisvesting binnen de reguliere woningvoorraad in of nabij bestaand bebouwd gebied van steden en dorpen. In een brief van 18 mei 2018 (bijlage 1), vraagt de provincie echter aandacht voor de short stay huisvesting van tijdelijke werknemers in Limburg. De Provincie vraagt de gemeenten in Limburg om werk te maken van structurele huisvesting voor tijdelijke werknemers en wil daarbij ondersteunen, ook met initiatieven die in strijd zijn met het eigen beleid. De aanpassing op het beleid zal afgestemd worden met de provincie.

Regionale afstemming In Midden-Limburg is nog geen structureel regionaal overleg over de huisvesting van tijdelijke werknemers (zoals in Noord-Limburg wel het geval is). Er is wel een Taskforce Arbeidsmigranten opgericht waarin de provincie samen met de deelnemende gemeenten werkt aan dit vraagstuk. Ook de gemeente Leudal heeft zich hierbij aangesloten en besloten tot het aangaan van de

Pagina 3 van 4

CONCEPT

intentieovereenkomst. De aanpak vanuit de Taskforce is breder dan alleen het huisvestingsvraagstuk en zet ook in op het leggen van verbindingen, de bewustwording van de economische opgave en arbeidsomstandigheden. Onderhavige beleidsnotitie is niet strijdig met deze aanpak maar juist complementair.

Procedureel Om te komen tot de herziening van het beleid wordt voorgesteld om de beleidsregels niet meer op te nemen in de bestemmingsplannen, maar in een aparte beleidsnotitie. In de bestemmingsplannen kan hierna verwezen worden (zoals ook bij de parkeernota), middels een binnenplanse afwijkingsmogelijkheid. Op deze wijze kan sneller ingespeeld worden op nieuwe ontwikkelingen (beleid is sneller en goedkoper aan te passen dan bestemmingsplannen en toekomstige omgevingsplannen). Grootschalige huisvesting wordt uitgesloten van deze binnenplanse afwijking. Dit zal altijd via maatwerk worden geregeld middels een buitenplanse afwijking, kruimelgeval dan wel uitgebreide procedure. De procedure is afhankelijk van het oordeel of het plan een stedelijke ontwikkeling betreft als bedoeld in categorie D11.2 van lijst D in de bijlage bij het Besluit m.e.r. In die gevallen moet de uitgebreide procedure worden gevolgd. Meewerken verzoeken vooruitlopend op wijzigen planologisch kaders Zoals aangegeven in de themasessie, is de urgentie voor voldoende en goede huisvesting voor tijdelijke werknemers groot. Van diverse ondernemers in Leudal hebben we reeds verzoeken ontvangen.

Voorgesteld wordt om na vaststelling van deze notitie, maar vooruit lopend op het definitief wijzigen van de planologische kaders (de herziening van de bestemmingsplannen), mee te werken aan verzoeken voor grootschalige huisvestingen voor tijdelijke werknemers, mits die voldoen aan de regels zoals vastgelegd in de bouwstenen en de overige regels voor een goede ruimtelijke ordening. Ten aan van kleinschalige huisvesting, deze worden getoetst aan de regels zoals opgenomen in de huidige planologische regels, totdat het planologische kader daadwerkelijk gewijzigd is.

Bijlagen: 1. 2.

brandbrief provincie Limburg en Ondernemend Limburg economisch profiel Leudal

3. 4.

verslag themasessie raad d.d. 8 okt 2019 actualisatie huidige beleidsregels huisvesting tijdelijke werknemers en woonurgenten

5.

Leudal bouwstenen grootschalige huisvesting tijdelijke werknemers

6. 7.

beleid tijdelijke werknemers provincie Limburg 2016 infographic kleinschalige huisvesting

8.

infographic grootschalige huisvesting

Pagina 4 van 4



Leudal is economisch vitaal en wil dat ook blijven!

Arbeidspendel, dagelijks 00

Peel en Maas

0

90 0

1.7 0

4.2

3.300 bedrijven

Weert en Nederweert 90 0 1.70 0

510 agrarische bedrijven

420 advies en onderzoek

90 0

Overige pendel Nederland

90

0

30

Venlo 0

uitgaand: 12.000 (71%)

Eindhoven

-5.900

100

Economische ambitie: groei door te innoveren en duurzaam te ondernemen

600

530 groot- en detailhandel

36.000 inwoners 220 inwoners per km2 19.000 beroepsbevolking

2.400

inkomend: 6.100 (55%)

900

4,4% werkeloosheid

70 0

10 0

0

0

Roerdalen

Maasgouw

2.700 groot- en detailhandel 2.500 zorg 1.900 agrarische sector 260 hectare aan bedrijventerreinen

0

1.400 banen

20

50

0 10

0 10 Maastricht

Roermond

Werkzaam in eigen gemeente: 5.000

pagina 10

Bruto gemeentelijk product Leudal 2015 Groei van 19% in BGP, van € 1,025 miljard naar € 1,220 miljard (+€ 195 mln)

Ontwikkeling potentiële beroepsbevolking (15-67,5 jaar): tussen 2010 en 2030 daling van 18%, 4.400 inwoners

Sector

BGP (x € 1.000.000)

Arbeidsproductiviteit

€ 226.000.000

69,8% arbeidsparticipatie

€ 467.000.000 € 141.000.000

68% Limburgs gemiddelde 70% Nederlands gemiddelde

Agribusiness

€ 135.000.000

Leudal maakt deel uit van Samenwerking

Slimme maakindustrie

Midden-Limburg (SML), Keyport2020 en

Handel, vervoer en opslag Leisure

€ 9.000.000

Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg

Zorginnovatie

(OML).

Verzorgende sectoren en overig

€ 47.000.000

groei

2025

2015

groei

2025

Agribusiness

€

226

20%

€

272

€

84.100

20%

€ 101.000

Slimme maakindustrie

€

141

28%

€

180

€

94.200

25%

€ 118.000

Handel, vervoer en opslag

€

135

18%

€

159

€

79.400

12%

€

89.000

Leisure

€

47

25%

€

58

€

68.300

16%

€

79.000

Zorginnovatie

€

9

80%

€

16

€

82.600

20%

€

99.000

Verzorgende sectoren en overig

€

467

14%

€

534

€ 104.200

12%

€ 117.000

Totaal

€

1.025

€

1.220

Extra rendement wordt gerealiseerd als ingezet wordt op:

Acties op weg naar 2025

Maximaal groeiscenario CPB

Investeringen van ondernemers, onderwijs en overheid

13%

Triple helix Statesman

2015

Laissez Faire

Increased Innovation

Samenwerking triple helix

11%

Regiomarketing Verbinding sectoren: crossovers

12%

12% Overheid overheid

Acquisitie en bedrijventerreinen beleid

bedrijven Versterken innovatief vermogen en ketendichtheid

bedrijven

kennisinstellingen bedrijven

kennisinstellingen

kennisinstellingen

8%

12% overheden

Bereikbaarheid en woon-en leefklimaat Onderwijs & arbeidsmarkt en zij-instroom

14%

20%

PRE005-1 WTK z card pocket leudal.indd 1

02/07/18 15:58

Economische ambitie: groei door te innoveren en duurzaam te ondernemen

Groothandel, vervoer en opslag: De regio Midden-Limburg heeft een perfecte ligging voor een

Leisure: Momenteel bestaat de sector leisure

logistieke hubfunctie. Luchthavens, vaarwegen, spoor en autowegen maken dat de regio goed

in Leudal vooral uit kleinschalige bedrijvig-

ontsloten is voor het voor- en achterland. Veel bedrijven in de regio zijn internationaal georiën-

heid; opschaling en professionalisering

teerd en maken gebruik van deze gunstige ligging. De Keyportregio richt zich binnen de logistieke

zullen het aanbod kwantitatief en kwalita-

sector steeds meer op e-commerce, omdat vanuit de regio grote afzetmarkten te bereiken zijn.

tief laten toenemen, en daarmee is in de

Leudal heeft binnen de regio Midden-Limburg een aantal sterke sectoren in huis waar het geld

Leudal kan profiteren van de extra bedrijvigheid die ontstaat door nieuwe distributiecentra in

gemeente ook een stijging van bestedingen

voor de regio mee wordt verdiend. Als deze clusters goed presteren is de verwachting dat het

de regio, met name met de extra activiteit die dit voor groothandels kan betekenen.

te verwachten. Daarnaast kan de kracht

ook goed gaat met verzorgende en afhankelijke sectoren. Inzet op deze sectoren maakt een

(+ € 24 mln (+18%), + 90 fte)

van kleinschalige accommodaties versterkt

maximale groei tot en met 2025 van het bruto gemeentelijk product (BGP) van € 195 mln

worden als deze meer met elkaar worden

mogelijk, oftewel een groei van 19%. De vele innovatieve en unieke bedrijven in de stuwende

verbonden in een netwerk. Ondernemers in

‘De dubbele vergrijzing op dit moment is geen onoverkoombaar probleem’

sectoren in de gemeente hebben daarin grote groeipotentie. Daarvoor gaan we slimmer werken waardoor we per werknemer meer werk kunnen doen en tegelijk internationaal concurrerend kunnen zijn en onze omzet kunnen verhogen.

Leudal zien vooral kansen om mee te profiteren van regionale trekkers als het Designer Outlet Center, de Maasplassen en Toverland (Sevenum). Als toeristen hiervoor toch al in de regio zijn, ligt er een kans om ze te verleiden om ook een dag of nacht in Leudal door te brengen of Leudal als uitvalsbasis

Agribusiness: het zwaartepunt van de Midden-Limburgse agrisector bevindt zich in Leudal.

Slimme maakindustrie: In de maakindustrie

Zorginnovatie: In Leudal is zorg een grote werkgever. Innovatieve aspecten in de Leudalse zorg

te kiezen. Een extra dag in Leudal levert de

Voor Leudalse economie is de agribusiness een belangrijke pijler. Een aantal sterk innovatieve en

in Leudal lijkt er sprake te zijn van related

zijn de onderdelen die voorop lopen in digitale innovatie, onderzoek en vernieuwende zorg-

horeca en winkels in kernen als Roggel en

toonaangevende bedrijven zijn in de gemeente aanwezig die met innovatie en ketenoptimalisatie

variety, de bedrijven houden zich bezig met

vormen. Toonaangevend bedrijf op het gebied van zorginnovatie is Ciro+, expertisecentrum

Heythuysen het nodige op. Daarnaast trekt

het cluster verder kunnen laten groeien. Tegelijk kan uitbreiding van de sector overlast voor

soortgelijke (productie)activiteiten maar elk

voor chronisch orgaanfalen. Het bedrijf is gespecialiseerd in het behandelen van mensen met

de landelijke omgeving en liggen er kansen

omwonenden en aantasting van natuur en landschap betekenen. Dit is een dilemma waarbij

op hun eigen manier. Hierdoor vormen ze

chronische aandoeningen, het ontwikkelen en verbeteren van nieuwe behandelprogramma’s.

in crossovers met de agrarische sector en

leefbaarheid, omgevingskwaliteit en bedrijvigheid naar een nieuwe innovatieve balans toe

niet elkaars concurrenten en liggen er

Een potentiële kracht voor de zorgsector is om woonzorgvoorzieningen, zorghotels en zorg-

de zorg.

moeten groeien. (+ € 45 mln (+20%), + 0 fte)

kansen op het gebied van onderlinge

boerderijen verder te ontwikkelen. De landelijke omgeving en de goede zorgvoorzieningen

(+ € 12 mln (+25%), + 55 fte)

samenwerking. Een aantal hoog-innovatieve

maken deze combinatie in potentie erg krachtig.

bedrijven die soms wereldwijd bekend en

(+ € 7 mln (+80%), + 55 fte)

leidend zijn, zijn in de gemeente te vinden.

‘Er liggen kansen bij logistieke bedrijven die echt van toegevoegde waarde zijn voor het product’

Als deze bedrijven samenwerken met andere

In 2025: € 195 mln extra groei en zijn 4.200 nieuwe werknemers nodig

bedrijven in de gemeente op het gebied van instrumenten en kennis, kan de hele sector hier van profiteren. (+ € 39 mln (+28%), + 35 fte)

Venlo

Voor deze groei hebben we extra werknemers nodig

wordt er kwalitatief hoogwaardiger werk geleverd, dat kan rekenen op hogere lonen.

• De maximale potentiële groei in de stuwende sectoren enerzijds en de noodzakelijke toename

• De nieuwe werknemers kunnen voor een belangrijk deel uit de zij-instroom komen als de

van de arbeidsproductiviteit anderzijds leidt er toe dat het aantal nieuwe banen in Leudal tot

arbeidsparticipatie toeneemt. Daarnaast kan talent uit de gemeente zelf maximaal benut

aan 2025 licht zal stijgen met in totaal zo’n 400 werknemers. De gemeente kent echter een hoge

worden als meer lokale leerlingen en studenten terugkomen en instromen op de lokale

mate van vergrijzing en dit heeft op zijn beurt een grote uitstroom van arbeidskrachten tot

arbeidsmarkt, en als meer Leudalse inwoners in de gemeente gaan werken in plaats van dat

gevolg. Het opvullen van deze arbeidsplaatsen, de vervangingsvraag, zal aanzienlijk groter zijn

ze elke dag naar een baan buiten de gemeente pendelen. Door een innovatieve aantrekkelijke

dan het aantal nieuwe banen in Leudal. Circa 3.800 werknemers zullen in de periode tot en met

arbeidsmarkt kunnen tevens werknemers van elders worden aangetrokken, denk aan

2025 uitstromen uit het arbeidsproces. In totaal moet dus de uitbreidingsvraag

aangrenzend België, migranten en de overloop vanuit de Randstad.

(+ 400 werknemers) en de vervangingsvraag (+ 3.800 werknemers) opgevangen worden en zullen er voor het jaar 2025 voor circa 4.200 werknemers de arbeidsmarkt in Leudal moeten betreden om aan deze arbeidsvraag te kunnen voldoen. • Er is behoefte aan zowel hoger als middelbaar en lager opgeleide arbeidskrachten, waarbij de

A73

Roggel

Heythuysen

Kelpen-Oler Horn

perspectief van duurzame groei kan kortom iedereen verenigen.

Roermond

Grathem Haler

iedereen onder kan staan: duurzaamheid in het ondernemen zou zo’n thema kunnen zijn.

de omgevingskwaliteit en de voorzieningen in Leudal op peil houden. Samen werken aan het

Duitsland

Buggenum Baexem Ell

instellingen. Van belang is een gezamenlijk perspectief voor de toekomst: een paraplu waar

van de gemeente worden niet alleen banen behouden voor de gemeente, maar zullen de

Nunhem Haelen

procesinnovaties is ieders inzet nodig, zowel van ondernemers, overheden als onderwijs-

Dat betekent ook dat economische groei hand in hand gaat met innovaties die de leefbaarheid,

Neer

A2

• Een dergelijke ontwikkeling gaat niet vanzelf. Voor de noodzakelijke product- en

vraag naar hoger opgeleid personeel toeneemt. Met het bereiken van de maximale potentie

banen die er dan zijn ook aantrekkelijker zijn. Door innovatie, waar dan vol op wordt ingezet,

Heibloem

Weert / Eindhoven

Hunsel

Ittervoort Neeritter

Belgie A73 A2

Maastricht

PRE005-1 WTK z card pocket leudal.indd 2

02/07/18 15:59

Leudal onderneemt economisch profiel, naar een economische agenda voor Leudal

PRE005-1 WTK z card pocket leudal.indd 3

02/07/18 15:59

Bezoekadres: Leudalplein 1 6093 HE Heythuysen Postadres: Postbus 3008 6093 ZG Heythuysen (0475) 85 90 00 info@leudal.nl www.leudal.nl

PRE005-1 WTK z card pocket leudal.indd 4

02/07/18 15:59

Leudal onderneemt economisch profiel, naar een economische agenda voor Leudal

PRE005-1 WTK z card pocket leudal.indd 5

02/07/18 15:59

Bezoekadres: Leudalplein 1 6093 HE Heythuysen Postadres: Postbus 3008 6093 ZG Heythuysen (0475) 85 90 00 info@leudal.nl www.leudal.nl

PRE005-1 WTK z card pocket leudal.indd 6

02/07/18 15:59

Verslag themasessie raad: Huisvesting tijdelijke werknemers Datum:

8 oktober 2019

Gespreksleider: Leon van Hoof Notulist:

Allan Janssen

Aanleiding themasessie Om economisch vitaal te blijven hebben de bedrijven in Leudal de komende jaren veel extra én nieuwe werknemers nodig. Dit is een van de conclusies van het door de raad vastgesteld ‘economisch profiel Leudal’. Door de verwachte economische groei en de hoge mate van vergrijzing, die een grote uitstroom van arbeidskrachten tot gevolg heeft, moeten tot en met het jaar 2025 circa 4200 nieuwe werknemers de arbeidsmarkt in Leudal betreden. Zonder hulp van tijdelijke werknemers is dit niet mogelijk. Het aantrekken van goede tijdelijke werknemers wordt steeds moelijker. De concurrentie van deze werknemers wordt steeds groter omdat de behoefte niet alleen in Leudal, maar in heel Nederland speelt én ook in onze omliggende landen. Om deze werknemers aan te kunnen trekken én aan onze bedrijven te kunnen binden, is het aanbieden van goede en voldoende huisvesting een vereiste. De urgentie voor het kunnen realiseren van goede en voldoende huisvesting is groot! Ons huidige beleid inzake het huisvesten van tijdelijke werknemers is niet ingericht op het huisvesten van zoveel tijdelijke werknemers, waardoor actualisatie van het beleid nodig is. Alvorens het nieuwe beleid op te stellen is onderhavige themasessie met de raad gehouden, om samen, in alle openheid, samen met drie lokale ondernemers, met elkaar van gedachten te wisselen.

Opening Leon van Hoof, gespreksleider van de themasessie, opent de themasessie en licht toe dat het huisvestingsvraagstuk van tijdelijke werknemers een bekend probleem is in heel Nederland, niet alleen voor Leudal. Door aanstaande tekorten op de Leudalse arbeidsmarkt en de relatie met de woningmarkt is de urgentie hoog om te komen tot vernieuwende huisvestingsvormen voor tijdelijke werknemers. Het huidige beleid is niet ingericht op het huisvesten van de benodigde aantallen werknemers, waardoor scheefgroei kan ontstaan in de kernen (indien hier te veel tijdelijke werknemers worden gehuisvest) en de leefbaarheid onder druk kan komen te staan. Anderzijds kan het beperkt huisvesten van arbeidsmigranten, die overwegen of zelfs de intentie hebben zich permanent te vestigen in Leudal, een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en (toekomstige) leegstand van woningen voorkomen. Introductie wethouder Martens Wethouder Martens licht de conclusies van de themasessie die het college heeft gehouden over dit onderwerp toe.

- het college is overtuigd van de economische noodzaak/belang gemeente; - de vervangingsvraag onderschrijft de noodzaak van tijdelijke werknemers; - een goed werknemersklimaat, waaronder goede huisvesting, is nodig om tijdelijke werknemers aan te trekken en aan Leudal / Leudalse bedrijven te binden; - het college vindt binding tussen bedrijf en werknemer belangrijk; - de behoefte van bedrijven verschilt: set algemene uitgangspunten nodig en soms ook maatwerk. Aanvullend op de introductie van wethouder Martens, bevraagt Leon van Hoof John Nouwen van het CDA. De fractie heeft een visie opgesteld over het vraagstuk van de huisvesting van tijdelijke werknemers. Het CDA wil, middels deze visie, hun standpunten voorafgaand aan een nieuw beleidsvoornemen kenbaar maken. Het CDA onderschrijft de urgentie van huisvesting maar herkent ook de problemen van de maatschappelijke acceptatie van dergelijke huisvesting. Tijdelijke werknemers horen erbij! Het CDA wil af van de termen short, middle en long stay. Het voorstel is enkel nog onderscheid te maken tussen tijdelijk en permanent. Het CDA pleit voor

verruiming van de mogelijkheden maar zeker ook voor maatwerk. Kijken naar de draagkracht van een locatie; overleggen waar het kan én waar het niet kan. Interview drie lokale ondernemers Leon van Hoof faciliteert het gesprek met drie lokale ondernemers over het huisvestingsvraagstuk. Gerco en Nijs van Zuilen van de Berry Brothers (agrariërs, zacht fruit), Remco van Sambeek van AB-werkt (uitzendbureau) en Sil Moonen (agrariër, zacht fruit, asperges en bomenkwekerij). Alle drie hebben zij een andere behoefte t.a.v. huisvesting. Nijs en Gerco van Zuilen willen grootschalige huisvesting op eigen terrein, in eigen beheer, voor ongeveer 200 personen. Sil Moonen wil graag grootschalige huisvesting voor eigen werknemers, samen met andere bedrijven in Leudal, zodat de bezetting van de huisvesting zoveel mogelijk jaar rond is, voor ongeveer 200 personen. Remco van Sambeek realiseert zelf geen huisvesting, maar is wel op zoek naar kwalitatieve huisvesting voor zijn werknemers, die ook in Leudal werkzaam zijn. Deze ondernemers geven het volgende aan: - De binding met het bedrijf is een belangrijk uitgangspunt. Tevreden werknemers komen het volgend jaar weer terug. Dit is zeer wenselijk voor de bedrijfsvoering. - De werknemer vraagt zich niet alleen af waar hij werkt, want hij weet wat hij (ongeveer) zal verdienen, maar stelt juist eisen aan de plek waar hij slaapt en leeft.

De ervaring leert dat tijdelijke werknemers steeds moeilijker te vinden zijn. Goede kwalitatieve huisvesting zorgt ervoor dat tijdelijke werknemers eerder kiezen voor een bedrijf dat dit goed op orde heeft (dit in tegenstelling tot een aantal jaren geleden). - De aanwezige ondernemers geven de voorkeur aan één grootschalige huisvestingsconcept in plaats van meerdere kleinschaligere huisvestingsconcepten. Dit heeft meerdere voordelen. Er ontstaat eerder een goede binding met het personeel. De werknemers kunnen kort bij het bedrijf worden gehuisvest, hetgeen reistijden verkort (geen belasting omgeving door transport). Bij een voldoende schaalgrootte van de huisvesting kan de werkgever ook aanvullende voorzieningen bieden zoals een poetsservice, wasruimten, catering en recreatievoorzieningen. Tevens is dan goed beheer mogelijk. Indien een beheerder aangesteld moet worden bij grootschalige huisvesting, is dit financieel pas mogelijk bij ongeveer 200 personen. - De huisvesting is geen verdienmodel voor de ondernemers. Doel is binding met de werknemers. Veelal wordt financieel toegelegd op de huisvesting. - De ondernemers verwachten van de gemeente vooral betrokkenheid. Meedenken met de ondernemer, innoveren en faciliteren (duidelijke uitgangspunten en ruimte om te ondernemen / vergunnen). - ‘de tijdelijke werknemer’ bestaat niet.

Er zijn tijdelijke werknemers die hier al jaren komen werken en wonen en die onderdeel zijn van de samenleving, verenigingen etc. Alle ondernemers hebben werknemers in dienst die zich permanent in Leudal gevestigd hebben. Werknemers die de intentie hebben zich hier te vestigen, kunnen goed in de bestaande kernen gehuisvest worden (bevorderd integreren). Het grootste deel van de tijdelijke werknemers heeft echter niet de intentie zich definitief in Leudal te vestigen. Primaire doel is werken en goede huisvesting, waarbij zij bij voorkeur samen wonen / leven met landgenoten . Voorzieningen in de buurt, zoals supermarkten, fitness e.d. is wel wenselijk. N.a.v. de interviews zijn de volgende vragen en opmerkingen gedeeld: - Wat is grootschalige huisvesting? Voor Gerco van Zuilen en Sil Moonen is een huisvesting van minimaal 200 personen nodig. Remco van Sambeek geeft aan ook aan grotere aantallen behoefte te hebben. In Peel en Maas is bijvoorbeeld een huisvestingsconcept gerealiseerd voor ongeveer 600 personen. - Vindt er ook regionale en provinciale afstemming plaats? Ja, zowel met de Midden-Limburgse gemeenten en de provincie Limburg (in samenwerking met LLTB, MKB en OL) vindt overleg plaats. De provincie heeft een kwartiermaker aangesteld. Concrete resultaten zijn op korte termijn echter niet te verwachten.

Gelet op de urgente hebben de gemeenten in Midden Limburg afgesproken zelf door te pakken. - Hoe zien we ontwikkelingen op langere termijn? De komende jaren is groei verwacht, het is dus geen tijdelijke piek. In de toekomst zal door robotisering zeker een deel van de arbeidsplaatsen vervallen, maar conform onderzoek van LTO en de Universiteit Wageningen wordt de komende tien jaar nog geen omslagpunt bereikt. - Woningbouwcorporaties; moeten zij geen rol hebben? In de basis zijn corporaties hier niet op toegerust en bedienen zij een andere doelgroep. Huisvesting van tijdelijke werknemers betreft veelal korte huurtransacties en het gaat om onzelfstandige woonruimte. - De overige gestelde vragen komen aan bod bij het bespreken van de thema’s.

Dialoog raads- en commissieleden Aan de hand van enkele thema’s en stellingen kunnen de aanwezige raads- en commissieleden via mentimeter hun menig geven. Na iedere stelling bespreekt Leon de uitkomsten met de aanwezigen. De uitkomsten van mentimeter zijn als bijlage bij dit verslag gevoegd. Thema 1: economisch belang vraagt om actualisatie beleid Bijna iedereen onderschrijft de stelling dat voor een gezonde economische basis in Leudal, in de nabije toekomst meer tijdelijke werknemers nodig zijn. Ten aanzien van de tweede stelling, dat tijdelijke werknemers een bijdrage leveren aan de leefbaarheid van kernen zijn de meningen verdeeld. De ondernemers zouden hier ja hebben gestemd. Er is niet 1 soort tijdelijke werknemer. Vooral de tijdelijke werknemers die hier al langer werken en wellicht de intentie hebben zich hier te vestigen, nemen deel aan het verenigingsleven, gaan vissen etc. Daarnaast maken ze ook gebruik van lokale voorzieningen, zoals winkels en supermarkten. Voor tijdelijke werknemers die enkel komen om te werken is de bijdrage aan leefbare kernen minder. Zij hebben minder/geen behoefte om te integreren, al maken ook zij gebruik van lokale voorzieningen. Sil Moonen merkt op dat voor tijdelijke werknemers ook toeristenbelasting betaald moet worden.

In vergelijking met toeristen is nooit goed onderzocht welke bijdrage tijdelijke werknemers hebben aan de lokale economie. Gelet op het aantal tijdelijke werknemers, zijn dit belangrijke inkomsten voor de gemeente. De invloed van de tijdelijke werknemer op de leefbaarheid is dan ook groter dan in eerste instantie gedacht. Thema 2: Rolverdeling markt en overheid Het merendeel geeft aan dat zowel de werkgevers/uitzenders als de gemeente verantwoordelijk zijn voor een goede huisvesting van de tijdelijke werknemers. De werkgever realiseert en beheert de huisvesting, maar ook de gemeente heeft een belangrijke rol. De gemeente moet een huisvestingsconcept vergunnen en is ook verantwoordelijk om de gemaakte beleidskeuzen uit te voeren én de inwoner te overtuigen van de noodzaak hiervan. Ze heeft een grote rol in de locatiekeuzes van de huisvesting en het toezicht hierop. De gemeente faciliteert; de markt realiseert en beheert. Thema 3: Locatiekeuze Het merendeel van de aanwezigen is het niet eens met de stelling dat grootschalige huisvesting onvermijdelijk is. N.a.v. deze stelling ontstaat een goede discussie. In eerste instantie geven diverse deelnemers aan dat kleinschalige huisvesting bij de bedrijven zelf, het uitgangspunt zou moeten zijn. Wellicht met de mogelijkheid om verder te groeien als aangetoond is dat men een goede huisvester is.

De ondernemers reageren hierop dat dit tot veel problemen leidt. Het aantal mensen dat nodig is, bedraagt vaak al meer dan 200 werknemers. Als dit op verschillende locaties gehuisvest moeten worden, ontstaan problemen met beheer en toezicht. Het is financieel niet mogelijk om overal een beheerder aan te stellen. Daarnaast ontstaan dan nog steeds verkeersstromen om de werknemers naar de werklocatie te krijgen. Ook het realiseren van extra voorzieningen, zoals een was service, catering service, recreatieve voorzieningen etc. zijn dan niet mogelijk. Dergelijke voorzieningen zijn pas mogelijk bij een omvang van ongeveer 200 personen. De ondernemers geven aan dat in de Noord-Limburgse gemeenten dergelijke grootschalige huisvestingen reeds gerealiseerd zijn, waarbij de ervaringen positief zijn. Tijdens de discussie werd ook door deelnemers aangegeven dat huisvesting géén verdienmodel moet zijn. Naar aanleiding van dit standpunt is een extra stelling toegevoegd. Mag huisvesting voor tijdelijke werknemers geen verdienmodel zijn? De conclusie is dat dit geen toetscriterium moet zijn voor een gemeente. Deze eis wordt ook niet gesteld bij andere bedrijven. Doel is een goede huisvesting voor de werknemers. Waarom zou je dit als gemeente willen voorkomen dat dit middels een verdienmodel wordt gerealiseerd? Er zijn bedrijven die gespecialiseerd zijn in deze huisvesting.

Net deze bedrijven hebben ervaring met goede huisvesting en beheer ervan, ook grootschalige huisvesting. Huurders worden goed ontvangen, goed begeleid, de huisvesting kan efficiënter beheerd en effectiever gestuurd worden. Voordeel is ook dat goede afspraken met een gemeente gemaakt kunnen worden, zoals bijvoorbeeld het innen van de toeristenbelasting en het inschrijven in het BRP, voor mensen die langer dan 4 maanden werkzaam zijn in Leudal. Daarnaast is de huurprijs afgestemd op wat een tijdelijke werknemer kan én wil betalen. Er is dan ook geen sprake van uitbuiting. Remco van Sambeek geeft de overweging om juist verdienmodellen te stimuleren. Een coöperatieve vorm, zoals voorgesteld door Sil Moonen, spreekt ook aan. Wellicht kunnen hier ook VAB-locaties bij betrokken worden?

Ten aanzien van de locatiekeuze, geeft het merendeel aan dat huisvesting in beginsel op alle genoemde locaties mogelijk moet zijn. Het betreft maatwerk. Door nu locaties uit te sluiten, beperk je de ontwikkelmogelijkheden voor de ondernemers. Grootschalige huisvesting in de kernen is wel niet wenselijk. Kleinschalig moet wel mogelijk zijn, zeker voor tijdelijke werknemers die hier al langer verblijven en de intentie hebben om hier te komen wonen. Uitgangspunt is dat de locatie de huisvesting moet kunnen dragen. Hiervoor moeten goede kaders gesteld worden. De stelling over hoeveel tijdelijke werknemers op een locatie gehuisvest mogen worden sluit aan bij de vorige stelling. Ook hier geeft het merendeel aan dat dit afhankelijk is van de locatie en behoefte van de werkgever. Ook hier is het uitgangspunt maatwerk. Het kader mag niet te strak maar ook niet te ruim zijn. Het onbeperkt huisvesten van werknemers op één locatie is niet de bedoeling. Er moeten géén enclaves ontstaan. Een maximum van 200 werknemers op een van bij de vorige stelling genoemde locaties zou in beginsel mogelijk moeten zijn, maar wellicht ook meer, indien wordt aangetoond dat een locatie goed beheerd wordt en de omgeving dit kan dragen. Thema 4: Kwaliteit van de huisvesting Het merendeel geeft aan dat de huisvesting niet alleen gebruikt mag worden voor de lokale behoefte.

In beginsel is dit wel het uitgangspunt, Leudal moet niet de huisvester voor de regio worden, maar dit moet geen harde eis zijn. factoren als bezetting, reistijd e.d. moet ook meewegen. Het is niet de bedoeling om een ‘Berlijnse muur’ om Leudal heen te zetten. Extra huisvesting kan overigens ook positief zijn voor Leudal als geheel, doordat er meer inkomsten binnenkomen van de toeristenbelasting en ook de lokale ondernemers hiervan kunnen profiteren. Wethouder Martens geeft aan dat alle regiogemeenten bezig zijn met grootschalige huisvesting en dat diverse Noord-Limburgse gemeenten dit al gerealiseerd hebben. De kans dat Leudal de huisvester van Middenen Noord Limburg is dan ook klein. Bij de stelling of de verhuurder moet zorgen voor permanent beheer van een huisvestingslocatie, geeft het merendeel in eerste instantie aan dat dit moet. Gaande het gesprek dat hierover gevoerd wordt, komt naar voren dat dit met name bedoeld wordt voor de grote huisvestingslocaties. Bij kleinschalige huisvestingen in woningen en gebouwen binnen de kernen is dit niet aan de orde en niet haalbaar. Bij kamerverhuur aan bijvoorbeeld studenten gebeurd dit ook niet. Remco van Sambeek geeft aan dat in bijvoorbeeld Peel en Maas een beheerplan wordt overeengekomen tussen de gemeente en verhuurders (evenals in Leudal). Hierdoor worden vooraf afspraken gemaakt over het beheer, wie aansprakelijk is e.d.

Dit werkt goed en als de afspraken niet worden nagekomen kan de vergunning door de gemeente worden ingetrokken. Belangrijk is dat de gemeente dan wel goed handhavend optreedt. Men merkt wel op dat niet te veel woningen ingezet mogen worden voor kamerbewoning. De kernen moeten primair behouden blijven voor lokale inwoners (long stay). Er moet voorkomen worden dat teveel woningen worden gebruikt voor kamerbewoning, die ook geschikt zijn voor bijvoorbeeld starters. Daarentegen kan deze huisvesting positief bijdrage leveren aan de demografische ontwikkelen (voorkomen leegstand) en integratie. De stelling dat bij grootschalige huisvesting uitloop/recreatie voorzieningen op het terrein aanwezig moeten zijn, wordt door het merendeel niet onderschreven. In eerste instantie wordt aangegeven dat het mooi zou zijn als de tijdelijke werknemers vooral gebruik maken van de lokale voorzieningen, maar de werkgevers geven aan dat het bij grootschalige huisvesting juist belangrijk is om dergelijke voorzieningen op eigen terrein te hebben. Een fitness abonnement is bijvoorbeeld als snel te duur. Indien deze voorzieningen op eigen terrein worden gerealiseerd, verbetert de kwaliteit voor de bewoner. Het is aan de verhuurder om dit op te pakken. Het is geen eis van de gemeente.

Thema 5: Draagvlak en integratie Ten aanzien van de stelling, dat een goed huisvestingsbeleid tijdelijke werknemers verleidt tot een langdurig verblijf waardoor integratie kan plaatsvinden, zijn de meningen verdeeld. Voor een deel van de tijdelijke werknemers geldt dit. Bij alle drie de ondernemers hebben werknemers in Leudal een woning hebben gekocht en hier hun gezinsleven opgebouwd. Kinderen gaan hier naar school, een werknemer is zelfs bij de vrijwillige brandweer gegaan. Gerco en Nijs van Zuilen bieden ook taalonderwijs aan. Het willen integreren geldt niet voor alle tijdelijke werknemers, maar goede huisvesting zal in bepaalde gevallen kunnen bijdragen aan definitief verblijf in Leudal, hetgeen positief is voor de demografische ontwikkelingen (aangezien dit veelal jonge mensen betreft).

Met de laatste stelling, onbekend maakt onbemind, is iedereen het eens. Toch zijn er wel enkele aandachtspunten. Maak gebruik van de goede voorbeelden om zorgen weg te nemen. Communiceer goed bij initiatieven en betrek de omgeving tijdig. Ten aanzien van het beleid, doe de goede aannames en stuur daar op. Faciliteer de juiste ontwikkelingen. Er is sprake van maatwerk, ga daar in het beleid ook van uit. De ondernemers vragen de gemeente zich proactief op te stellen en hun op een goede wijze te faciliteren, hierbij uiteraard rekening houdend met acceptatie / draagvlak van de omgeving. Samenvatting Goede huisvesting is noodzakelijk voor het aantrekken van tijdelijke werknemers, ter invulling van vacatures, die weer nodig zijn voor groei en het economisch vitaal blijven van de Leudalse economie. Markt heeft een rol in de realisatie van de huisvesting en het beheer hiervan. De gemeente moet het kader scheppen en zorgt voor toezicht. Grootschalige huisvesting (200 personen), is mogelijk mits de locatie/omgeving en het bedrijf deze huisvesting kunnen dragen. Een maximum aantal personen is wel nodig. bij grootschalige huisvesting moet een beheerder aanwezig zijn. De locatie van een grootschalige huisvesting is maatwerk. Grootschalige huisvesting in de kernen is niet aan de orde, beperkte huisvesting in woningen en gebouwen in de kernen wel.

Het reguliere woonklimaat mag niet verstoord worden. Goedkope woningen moeten ook geschikt blijven voor starters. Bij kleinschalige huisvesting is geen beheerder nodig, maar wel goede afspraken over het beheer (beheersplan). Strakke kaders maken het lastig in te spelen op de economische en maatschappelijke behoeften. Ten aanzien van de huisvestingsvraag is er geen standaard oplossing. Maatwerk is nodig om in te kunnen spelen op de vraag van de markt. Er zijn wel beleidsuitgangspunten nodig, deze moeten maatwerk niet in de weg zitten. Integreren kun je vragen als mensen intentie hebben langer te blijven / te vestigen. Maar kun je niet vragen voor de migrant die “ gewoon geld wil verdienen”. Je kunt het wel proberen te bevorderen, zoals taalcursussen e.d. Realiseren van voorzieningen (die het samen leven en ontmoeten bevorderen) op het terrein van de grootschalige huisvesting is mogelijk, maar geen verplichting. Tijdelijke werknemers leveren financieel voordeel voor de gemeente en voorzieningen in de gemeente. Een te strak kader belemmert het inspelen op economische en maatschappelijke behoeften. Vervolg Wethouder Martens bedankt de aanwezigen en geeft aan wat het vervolg is. 1. Verslag van themasessie wordt binnen drie weken aan het college, de raad en de commissies toegezonden. De raad- en commissieleden krijgen twee weken de tijd om op het verslag te reageren. 2.

Aan de hand van het verslag wordt een notitie opgesteld met nieuwe/aanvullende beleidsuitgangspunten. Deze wordt aan de raad voorgelegd ter vaststelling (feb 2020). 3. De raad wordt voorgesteld dat initiatieven, vooruitlopend op het definitieve beleid, getoetst worden aan de nieuwe/aanvullende beleidsuitgangspunten. 4. Na vaststellen notitie door de raad, wordt het definitieve beleid opgesteld en worden de planologische kaders gewijzigd.

Bijlage: uitslagen Mentimeter

1

Terugkoppeling openbare raadsinformatiebijeenkomst 8okt19 ‘Opstellen beleid huisvesting tijdelijke werknemers bij bedrijven’

Aanwezig (blauw, onderstreept) of Afwezig (rood) VOORZITTER 

Leon van Hoof (bureau P2 te Rossum).

POLITIEKE GROEPERINGEN 

Samen Verder: 

Raadsleden: Michel Graef, Pieke Houben, Leon Linssen, Hen Sleven, Ellie van Tilburg, Anita van Vlodrop en Heleen Wijers;

 

Commissieleden: Jack Coolen, Roy Coolen, Jan Engelen en Jannita Schreurs.

Ronduit Open: 

Raadsleden: Jordi Custers, Evert Franzen, Berry Hermans, Gerry Teeuwen en Thieu Wagemans;

 

Commissieleden: Marianne Bultman, Baldwin Grabert, Ger Laemers en Chrétien Wetemans.

CDA: 

Raadsleden: Nadine Alofs, Rob Flinsenberg, Huub van Helden, Peter van Melick en John Nouwen;



Commissieleden: Thieu Bongers, Dirk Jimmink, Bart Nijskens, Maurice Schreurs en Jan Visser.









D66: 

Raadsleden: André Kierkels, Iris Schors en Dirk Voermans;



Commissielid: Joost van Beek.

Progressief Akkoord Leudal: 

Raadsleden: Hilde Glessner en Joost van der Stappen;



Commissieleden: Pieter Beerens, Leon van Kessel en Henny Meewis.

VVD: 

Raadsleden: Ad Thomassen en Jordi Vissers;



Commissieleden: Marjolijn Ouwerkerk en Pim Ramaekers.

Leudal Sociaal: 

Raadslid: Richard Verheul;



Commissielid: n.v.t.

COLLEGELEDEN 

Désirée Schmalschläger (burgemeester), Arno Walraven, Piet Verlinden, Stan Backus, Mart Janssen en Robert Martens (wethouders).

2 CONCERNORGANISATIE 

Nicole Gerards (strateeg ruimte), Allan Janssen (adviseur ruimtelijke ontwikkeling), Marlies Leenders (teamleider ontwikkeling), Lucas van der Linden (afdelingshoofd ruimte), Erik Lucassen (bestuurssecretaris) en B. Schinck (beleidsmedewerker economische zaken).

GRIFFIE 

Wim Cornelissen (griffier).

GASTEN UIT DE LEUDALSE MARKT 

Gerco van Zuilen + Nijs van Zuilen (Berry Brothers)



Remco van Sambeek (uitzendbureau AB-werkt)



Sil Moonen (bosbessenteler, boomkweker, aspergeteler)

PERS 

Maikel Suilen (journalist Dagblad De Limburger).

PUBLIEK 

Vier belangstellenden.

TOTAAL AANTAL AANWEZIGEN 

33 personen.

Datum, tijd en plaats Dinsdag, 8okt19, van 19.30 tot 21.52 uur in de raadzaal.

NB. Uiterlijk 29okt19 zal namens het college een concept van een schriftelijk verslag van deze bijeenkomst naar de raads- en commissieleden worden verstuurd met het verzoek om – desgewenst – daarop binnen twee weken te reageren. De onderstaande terugkoppeling is de standaard terugkoppeling door iemand van de raadsgriffie (in casu: door de griffier) en die staat los van het verslag dat namens het college zal worden gemaakt. 1. Opening Extern voorzitter, de heer Leon van Hoof van het bureau P2 uit Rossum, opent om 19.30 uur de bijeenkomst en heet de 11 raadsleden (van 5 van de 7 in de gemeenteraad vertegenwoordigde politieke groeperingen), de 7 commissieleden (van 4 van de 7 in de gemeenteraad vertegenwoordigde politieke groeperingen), de 6 concernambtenaren, de 4 speciale gasten uit de ‘markt’ van Leudal, het ene griffielid en de 4 publieke belangstellenden hartelijk welkom. Hij geeft aan dat de bijeenkomst de volgende indeling kent: 

Opening, introductie gasten en toelichting programma



Inhoudelijke introductie door wethouder Martens -

Bijdrage CDA-fractie / Visiedocument CDA 6sep19 ‘Huisvesting arbeidsmigranten in Leudal’ (vraaggesprek met raadslid John Nouwen)



Urgentie en belang vanuit de markt -



Reacties van agrarische ondernemers en uitzender

Start dialoog van de raad -

Economisch belang vraagt om actualisatie beleid

-

Rolverdeling markt en overheid

3 

Pauze



Vervolg dialoog -

Locatiekeuzen

-

Kwaliteit van huisvesting

-

Draagvlak en integratie



Samenvatting



Het vervolg (wethouder Robert Martens)



Einde

2. Introductie thema door wethouder Martens 

Economisch belang voor Leudal -





Economisch profiel Leudal : vervangingsvraag en uitbreidingsvraag

Maar ook sociaal belang -

Leefbaarheid en voorzieningen kernen

-

Bijdrage en reductie krimp

Goede huisvesting is steeds belangrijker om tijdelijke werknemers naar Leudal te laten komen



Herijking bestaande beleidsregels is nodig

Op een vraag van voorzitter Leon van Hoof zegt raadslid John Nouwen dat de reden dat zijn fractie met een visiedocument d.d. 6sep19 ‘Huisvesting arbeidsmigranten in Leudal’ is gekomen dat de CDA-fractie meer wil gaan verbinden en door tevoren reeds zo’n notitie over te leggen vernieuwende politiek wil gaan bedrijven. De huisvestingsproblematiek van de arbeidsmigranten is een zorgenkindje.

Op de foto, v.l.n.r.: Wethouder Robert Martens, dagvoorzitter Leon van Hoof (bureau P2) en CDA-raadslid John Nouwen

4 3. Onze gasten uit de markt 

Gerco van Zuilen + Nijs van Zuilen (Berry Brothers)



Remco van Sambeek (uitzendbureau AB-werkt)



Sil Moonen (bosbessenteler, boomkweker, aspergeteler)

De voorzitter vraagt de gasten uit de markt naar de problemen waar ze thans tegenaan lopen en de mogelijkheden die zij zelf als een oplossing zien. De gebroeders Van Zuilen: -

Migranten binden door ze te huisvesten;

-

Grootschalige huisvesting (van zo’n 200 personen) is nodig, zonder personeel lukt ’t niet;

-

Het huidige (soms verre) reizen door het personeel is niet bevorderlijk;

-

De gemeente moet (a) betrokkenheid tonen, (b) moet ter plekke komen kijken, (c) moet meedenken en (d) innovatief zijn voor de arbeidsmigranten.

De heer Van Sambeek: -

Het uitzenden van werknemers heeft een meerwaarde;

-

Er is vaak een langlopende relatie met agrarische ondernemers;

-

Goede en betaalbare huisvesting is nodig;

-

Goede betalingen zijn eveneens nodig;

-

De komende 10 jaar is in de tuinbouwsector nog geen omslagpunt in de vraag naar

-

De ‘vervangingsvraag’ wordt door de demografische opbouw van het personeel in

-

Woningcorporaties zijn onvoldoende in staat om heel alert op de grootschalige

personeel te verwachten door robotisering; Nederland een grote motor in de vraag naar nieuwe arbeidskrachten; huisvestingsbehoefte van tijdelijke arbeidsmigranten in te spelen. Bij kleinschalige huisvestingsbehoefte kan AB-Werkt een intermediaire rol spelen door bijvoorbeeld huisvesting te huren of te kopen en die aan arbeidsmigranten te verhuren. De heer Moonen: -

Het loon in Nederland is op voorhand bekend;

-

De kwaliteit van de huisvesting is voor de door de arbeidsmigranten te maken keuze ‘waar ga ik werken’ bijna net zo belangrijk als de hoogte van het loon;

-

Vanuit de logistieke sector en de gezondheidszorg neemt de vraag naar arbeidsmigranten nadrukkelijk toe.

Via de Mentimeter worden vervolgens, themagewijs, diverse stellingen aan de raads- en commissieleden voorgelegd (soms stemden ook anderen mee). De stellingen + de uitkomsten zijn vooral om aan de hand daarvan de beweegredenen voor het gekozen antwoord op tafel te krijgen en om daarover onderling te spreken. Daar de één een (woord uit de) stelling zus uitlegt en een ander zo, dient (volgens mij) de getalsmatige uitkomst van de stemmingen sec met enkele korrels zout te worden genomen. 4. Thema’s Thema 1: Economisch belang vraagt om actualisatie beleid Stelling: Voor het behoud van een gezonde economische basis in Leudal zijn in de nabije toekomst meer tijdelijke werknemers nodig: 

Ja: 17



Nee: 1

5 Stelling: Tijdelijke werknemers leveren een bijdrage aan leefbare kernen (voor winkelbestand, sportvoorzieningen en verenigingsleven): 

Ja:



Nee: 10

10

Thema 2: Rolverdeling markt en overheid Stelling: Wie is verantwoordelijk voor de realisatie van goede huisvesting voor de tijdelijke werknemers in Leudal? 

De werkgevers: 6



De uitzenders:

0



De gemeente:

0



Alle drie:

12

Thema 3: Locatiekeuze Stelling: De omvang van het probleem is zo groot dat grootschalige huisvesting onvermijdelijk is: 

Eens:



Oneens: 13

6

Stelling: Welke voorkeur heeft u voor huisvesting van tijdelijke werknemers in Leudal? 

Op terrein werkgever:

3



Een mix van mogelijkheden: 14

Stelling: Wat vindt u het maximum van aantal tijdelijke werknemers op een locatie? 

Maximaal 50 personen:

3



Maximaal 100 personen:

1



Maximaal 200 personen:



Geen maximum, hangt van de specifieke locatie af:

3 11

Thema 4: Kwaliteit van de huisvesting Stelling: De huisvesting mag alleen gebruikt worden voor de lokale behoefte in Leudal: 

Ja:

7



Nee: 10

Stelling: De verhuurder moet zorgen voor permanent beheer van een huisvestingslocatie: 

Ja:



Nee: 6

11

Stelling: Bij grootschalige huisvesting moeten altijd ‘uitloop’ / recreatie voorzieningen op het terrein zijn: 

Ja:

6



Nee: 12

6 Thema 5: Draagvlak en integratie Stelling: Een goed huisvestingsbeleid verleidt tijdelijke werknemers tot een langduriger verblijf in Leudal waardoor integratie kan plaatsvinden: 

Eens:

9



Oneens: 7

5. Vervolg

6.



Verslag van raadsinformatiebijeenkomst (binnen 3 weken)



Reactietermijn voor raadsleden; opmerkingen / verbetering (2 weken)



Opstellen notitie met nieuwe / aanvullende beleidsuitgangspunten; feb 2020 in raad



Initiatieven toetsen aan vastgesteld ontwikkelkader



Opstellen nieuw beleid en wijzigen bestemmingsplannen

Sluiting

Wethouder Robert Martens dankt tot slot een ieder voor z’n inbreng op deze avond. Hij acht die heel waardevol om mee te nemen bij de vervolgstappen. Niets meer aan de orde zijnde sluit dagvoorzitter Leon van Hoof de bijeenkomst om 21.52 uur.

Heythuysen, 11 oktober 2019. De griffier, Wim Cornelissen.

PS, nogmaals: Uiterlijk 29okt19 zal namens het college een concept van een schriftelijk verslag van deze bijeenkomst naar de raads- en commissieleden worden verstuurd met het verzoek om – desgewenst – daarop binnen twee weken te reageren. De nu voorliggende terugkoppeling is de standaard terugkoppeling door iemand van de raadsgriffie (in casu: door de griffier) en die staat los van het verslag dat namens het college zal worden gemaakt.

Bijlage 4 Aanpassingen huidige regels met betrekking tot de huisvesting van tijdelijke werknemers en overige woonurgenten. Uitgangspunten De meest actuele regels voor de huisvesting van tijdelijke werknemers en overige woonurgenten zijn opgenomen in twee bestemmingsplannen, bestemmingsplan ‘woonkernen Leudal 2017’ en ‘reparatie- en veegplan Buitengebied Leudal 2016’. Het aanpassen van deze regelingen neemt veel tijd in beslag. Daarom wordt voorgesteld om de regels uit de bestemmingsplannen halen en op te nemen in de nieuwe beleidsnota ‘huisvesting tijdelijke werknemers en woonurgenten in Leudal’. In de bestemmingsplannen wordt hiernaar verwezen, zodat medewerking met een binnenplanse afwijking mogelijk blijft (snelste procedure). Dit geldt niet voor grootschalige huisvesting zoals aangegeven in bijlage 5. De kaders van grootschalige huisvesting worden ook in het nieuwe beleid opgenomen, maar worden niet aangestuurd via een binnenplanse afwijkingsmogelijkheid. Hiervoor zal altijd een buitenplanse afwijkingsprocedure doorlopen worden. Om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en om tegemoet te komen aan de uitkomsten van de themasessie van de raad, moet het beleid op onderdelen aangepast worden. Tevens worden aanvullende (technische) regels opgenomen, die betrekking hebben op het uitvoeringsprogramma.

Voor het overige blijven de regels van toepassing zoals opgenomen in de huidige bestemmingsplannen en beleidsnota ‘huisvesting arbeidsmigranten en overige woonurgenten in Leudal’.