Collegemededeling 15feb22 met voortgangsbericht uitvoering plan 'Met veerkracht uit de crisis!'van Taskforce Corona Midden-Limburg

Van: Bas Schinck Verzonden: woensdag 16 februari 2022 10:08 Aan: Raadsgriffie <raadsgriffie@leudal.nl> Onderwerp: RIB Voortgang Taskforce Corona Midden-Limburg Geachte collega, Bijgaande RIB graag doorgeleiden naar raad en commissie. Bvd Met vriendelijke groet, Mr. Bas Schinck Beleidsmedewerker economische zaken Team Ontwikkeling/Afdeling Ruimte

Bezoekadres Leudalplein 1, 6093 HE Heythuysen Postadres Postbus 3008, 6093 ZG Heythuysen Aantal pagina's: 3

Gemeenteraad

Ons kenmerk

LE2022UIT/0074

Telefoonnummer

(0475) 85 90 00

Uw kenmerk

Fax

(0475) 85 99 22

BSN nummer

E-mail

info@leudal.nl

Internet

www.leudal.nl

Datum

15 februari 2022

Behandeld door

B.J.W. Schinck

Verzenddatum Onderwerp

Voortgang Taskforce Corona Midden-Limburg

Geachte raad, Sinds het uitbreken van de coronacrisis hebben wij u op een aantal momenten geïnformeerd over de Taskforce Corona Midden-Limburg. Met deze brief informeren wij u over de voortgang. Sinds het voorjaar van 2020 bestaat in Midden-Limburg een regionale taskforce waarin een aantal partijen de krachten bundelt om de sociaaleconomische gevolgen van de crisis te lijf te gaan. In maart 2021 is een ambitieus plan gelanceerd met de titel "Met veerkracht uit de crisis". Nu ¾ jaar later worden de eerste resultaten zichtbaar. De taskforce denkt inmiddels na over het vervolg. Om de herstart van de economie te faciliteren en problemen aan te pakken, besloten gemeenten, UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties en onderwijs in de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg (Midden-Limburg + het Brabantse Cranendonck) hun krachten te bundelen. Ambitie was om in de Taskforce Corona Midden-Limburg de plannen gericht op acute noodsituaties, economisch herstel, de arbeidsmarkt en op het vlak van (bij)scholing af te stemmen en met elkaar te verbinden. In maart 2021 heeft de taskforce het plan "Met veerkracht uit de crisis" vastgesteld. Het plan bestrijkt de periode 2021-2023 en beoogt Midden-Limburg terug te brengen op het groeipad van vóór de Corona-crisis.

Het plan zet in op 6 speerpunten (tussen haakjes de bestuurlijke trekkers): o Circulaire economie (Gé Moonen, voorzitter Keyport) o Leven Lang Ontwikkelen (P. Thuis, college van bestuur Gilde Opleidingen) o Mobiele arbeidsmarkt (Marianne Smitsmans, wethouder Roermond en Don Thijssen, UWV) o Aantrekken en behoud van jong talent (Martijn van de Heuvel, wethouder Weert en Angely Waajen, wethouder Roermond) o Voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid (Martijn van de Heuvel) o Steun voor ondernemers (Thieu Kikken, LWV) Met de uitvoering van het plan is een budget van +€ 10 miljoen gemoeid. De taskforce komt gemiddeld éénmaal per kwartaal bij elkaar. Samen wordt de voortgang met betrekking tot de speerpunten gemonitord en worden slimme verbindingen aangebracht.

Bankrekening 28.51.28.205 IBAN NL68BNGH0285128205 BTW NL8169.63.228.B01

Datum Ons kenmerk Pagina

15 februari 2022 LE2022UIT /0074 2 van 3

Gemeente

leudal

~-~ Vervolg De taskforce heeft vastgesteld dat -ondanks het voortduren van de Corona-pandemie- de economische situatie compleet anders is dan bij de start 1,5 jaar geleden. Een eerste voorzichtige conclusie is dat de ontstane samenwerking op de terreinen economie, arbeidsmarkt en onderwijs behouden moet blijven resp. uitgebouwd moet worden. Binnenkort wil de taskforce zich buigen over de vraag welke vorm dat moet krijgen en hoe geanticipeerd kan worden op andere relevante ontwikkelingen. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar het voortgangsbericht en de update van het plan. Voor de volledigheid is ook het plan van aanpak van de Taskforce Corona Midden-Limburg "Met veerkracht uit de crisis!" toegevoegd. Betekenis aanpak voor Leudal Omdat de sociaaleconomische gevolgen van de coronacrisis voor alle gemeenten nagenoeg identiek zijn, is besloten om voor het herstel op de schaal van de regio een plan te maken. De Taskforce Corona Midden-Limburg heeft het op zich genomen om een antwoord te formuleren voor de wijze waarop de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg de crisis te lijf moet gaan. Er moet zoveel als mogelijk vanuit één gecoördineerde aanpak gewerkt gaan worden aan een herstelprogramma voor het versterken van een krachtige arbeidsmarkt die in de post corona periode zowel economisch herstel als sociale doelstellingen kan bewerkstelligen.

Op de lange termijn willen we onze economie zo snel mogelijk terugbrengen op het groeipad van voor de crisis. Op de lange termijn gaan we investeren in de omslag van een lineaire naar een circulaire samenleving en de kwalitatieve match op de arbeidsmarkt om het groeipotentieel van onze regio snel op te pakken. Opstellen en uitvoering van de maatregelen vindt plaats door organisaties waaraan de gemeente Leudal ook deelneemt, zoals Keyport en de Arbeidsmarktregio Indirect komen de maatregelen hiermee ook ten goede aan de Leudalse ondernemers en werknemers. Monitoring van de voortgang van de maatregelen zal vanuit de taskforce plaatsvinden. De meeste maatregelen zijn nog in voorbereiding. Als straks de maatregelen in uitvoering zijn zal zoveel mogelijk vanuit deze reguliere organisaties monitoring van de voortgang van de maatregelen gebeuren als onderdeel van de gebruikelijke beleidsverantwoording in het kader van de P&C-cyclus. Inzet Leudal Hoewel voor wat betreft de inhoudelijke onderwerpen de aanpak vanuit de taskforce onderschreven wordt, is het zaak -nu programma's en projecten steeds concreter worden- om de voortgang op de voet te volgen via de reguliere bestuurlijke overleggen in de regio. De betrokken portefeuillehouders zullen zich in dit verband in de betreffende regionale overleggen hiervoor inspannen.

Om de toegevoegde waarde van de aanpak voor Leudal te borgen, hebben we de volgende aandachtspunten vanuit Leudal per brief aan de voorzitter van de taskforce, wethouder Smitsmans van de gemeente Roermond en voorzitter Arbeidsmarktregio MiddenLimburg, kenbaar gemaakt: -hoe verloopt de slag naar uitvoering; -op welke wijze vindt monitoring en rapportage van de resultaten plaats; -wat is de relatie met de investeringsagenda voor Midden-Limburg, zowel qua inhoudelijke onderwerpen als qua governance.

Datum Ons kenmerk Pagina

15 februari 2022 LE2022UIT /0074 3 van 3

Gemeente

);

leudal

~

Wij vertrouwen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Bijlage(n) 1. Voortgangsbericht Taskforce Corona Midden-Limburg tussenstand december 2021 2. Update december 2021 plan Taskforce Corona Midden-Limburg 3. Plan van aanpak Taskforce Corona Midden-Limburg "Met veerkracht uit de crisis!" 4. Brief aan voorzitter Taskforce Corona Midden-Limburg d.d. 8 februari 2022

Taskforce Corona Midden-Limburg werpt zijn vruchten af Sinds het voorjaar van 2020 bestaat in Midden-Limburg een regionale taskforce waarin een aantal partijen de krachten bundelt om de sociaaleconomische gevolgen van de crisis te lijf te gaan. In maart 2021 is een ambitieus plan gelanceerd met de titel “Met veerkracht uit de crisis”. Nu ¾ jaar later worden de eerste resultaten zichtbaar. De taskforce denkt inmiddels na over het vervolg. Om de herstart van de economie te faciliteren en problemen aan te pakken, besloten gemeenten, UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties en onderwijs in de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg (Midden-Limburg + het Brabantse Cranendonck) hun krachten te bundeleni. Ambitie was om in de Taskforce Corona ML de plannen gericht op acute noodsituaties, economisch herstel, de arbeidsmarkt en op het vlak van (bij)scholing af te stemmen en met elkaar te verbinden. In maart 2021 heeft de taskforce het plan “Met veerkracht uit de crisis” vastgesteld. Het plan bestrijkt de periode 2021-2023 en beoogt Midden-Limburg terug te brengen op het groeipad van vóór de Corona-crisis. Het plan zet in op 6 speerpunten (tussen haakjes de bestuurlijke trekkers): o Circulaire economie (Gé Moonen, voorzitter Keyport) o Leven Lang Ontwikkelen (P.

Thuis, college van bestuur Gilde Opleidingen) o Mobiele arbeidsmarkt (Marianne Smitsmans, wethouder Roermond en Don Thijssen, UWV) o Aantrekken en behoud van jong talent (Martijn van de Heuvel, wethouder Weert en Angely Waajen, wethouder Roermond) o Voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid (Martijn van de Heuvel) o Steun voor ondernemers (Thieu Kikken, LWV)

Met de uitvoering van het plan is een budget van +€ 10 miljoen gemoeid. De taskforce komt gemiddeld éénmaal per kwartaal bij elkaar. Samen wordt de voortgang met betrekking tot de speerpunten gemonitord en worden slimme verbindingen aangebracht. Circulaire economie Het deelplan dat de taskforce heeft vastgesteld op het onderdeel “circulaire economie“, heeft gewerkt als aanjager voor een Limburg brede aanpak. Samen met de triple helix organisaties in Noord- en Zuid-Limburg (Crossroads en ESZL) en de provincie werkt Keyport aan een plan om Limburg naar de positie van de circulaire provincie te transformeren. De ambitie is om in 2022 een gooi te doen naar beschikbare Europese middelen. Intussen vinden op de werkvloer al tal van innovaties plaats. Meer weten? Benader ambtelijk trekker Ton Hagelstein ton.hagelstein@keyport.nl Leven Lang Ontwikkelen (LLO) Met Gilde Opleidingen als trekker werkt de regio aan het terugdringen van de mismatch op de arbeidsmarkt. Voor dit speerpunt zijn 5 actielijnen geformuleerd: 1. Urgentie kweken voor het LLO-thema in de regio: 2. Het ophalen van de scholingsvraag 3. Het vertalen van de scholingsvraag naar aanbod 4. Het aanbod zo breed mogelijk ontsluiten in de regio 5.

Scheppen van de randvoorwaarden om deelname aan LLO mogelijk te maken Dit krijgt onder andere handen en voeten via de voor de regio beschikbare middelen in het kader van “NL leert door, sectoraal maatwerk”. Meer weten? Benader ambtelijk trekker Tom Martinussen, t.martinussen@rocgilde.nl Mobiele arbeidsmarkt In september 2021 is het Midden-Limburgse Regionale MobiliteitsTeam (RMT) van start gegaan. Het doel van het RMT is tweeledig: 1. Werknemers, werkzoekenden en ondernemers faciliteren om een soepele overgang van werk(loosheid) naar werk richting kansrijke sectoren te maken, door het aanbieden van samenhangende en transparante dienstverlening door een team van samenwerkende partners. 2. Vliegwiel voor het structureel versterken van de samenwerking in de arbeidsmarktregio door het verbinden van de betrokken partijen en de verschillende loket- en adviesfuncties. De beoogde effecten op de arbeidsmarkt zijn: • Meer mensen ontwikkelen hun talenten en verbeteren hun arbeidsmarkpositie door bewustwording, oriëntatie, Leven Lang Ontwikkelen en (praktijk) scholing. • Voorkomen of tegengaan van de mismatch op de arbeidsmarkt. • Kansen bieden aan werkzoekenden en werkgevers door een nauwere samenwerking tussen publieke en private partijen. Meer weten? Benader een van de ambtelijke trekkers: Lilian van Grimbergen lilian.vangrimbergen@uwv.nl.suwi.

Aantrekken en behoud van jong talent Keyport, de triple helix-organisatie van Midden-Limburg is in de lead voor het profileren van Midden-Limburg als aantrekkelijke regio voor jong talent. Keyport organiseert tal van activiteiten; begin 2022 start Kies Keyport. Kies Keyport ondersteunt leerlingen en studenten bij het opbouwen van een netwerk van bedrijven en biedt inzicht in de carrièrekansen bij de in de regio Keyport gevestigde bedrijven. Tevens ondersteunt Kies Keyport 100 MKB’ers met ‘employer branding’. Kies Keyport ondersteunt leerlingen tevens bij het maken van de juiste keuzes (opleiding, beroepen, kansen) en draagt bij aan het tegengaan van jeugdwerkloosheid. De financiering van dit project is mede mogelijk gemaakt door de samenwerking in de taskforce. Meer weten? Benader ambtelijk trekker Ton Hagelstein ton.hagelstein@keyport.nl Voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid De ambitie bij dit speerpunt is om tot een sluitende aanpak te komen om in de eerste plaats te voorkomen dat schoolverlaters werkloos worden: jongeren langer op school houden, jongeren aanvullende leer-en werkervaring op laten doen en een professioneel netwerk bieden. Daarnaast om schoolverlaters en (kansarme) jongeren naar werk te begeleiden en voorkomen dat schoolverlaters werkloos worden. Inmiddels is een projectleider aangetrokken en een plan van aanpak opgesteld.

De monitoring van schoolverlaters, het stroomlijnen van de dienstverlening voor jeugdigen, de inzet van “jobcoaches” en “jobhunters” zijn daarin belangrijke elementen. Meer weten? Benader ambtelijk trekker Marie-Michelle Stokbroeks M.Stokbroeks@weert.nl Steun voor ondernemers De accenten in deze programmalijn liggen op het vlak van kennisdeling, verbeteren van samenhang in ondersteuningsmaatregelen en dienstverlening, zichtbaar maken van kansen en innovatie, steunen van startende ondernemers en crossovers met de andere speerpunten. Voor de invulling van de programmalijn is een werkgroep gevormd waarin participeren: • Samenwerkende gemeenten, werkveld Economie • Arbeidsmarktregio Midden-Limburg • Kamer van Koophandel (KvK) • Instituut Midden- en Kleinbedrijf (IMK) • Midden- en Klein Bedrijf Limburg (MKB) • Starterscentrum Limburg • Keyport Meer weten? Benader ambtelijk trekker Ton Hagelstein ton.hagelstein@keyport.nl Vervolg De taskforce heeft vastgesteld dat -ondanks het voortduren van de Coronapandemie- de economische situatie compleet anders is dan bij de start 1,5 jaar geleden. Een eerste voorzichtige conclusie is dat de ontstane samenwerking op de terreinen economie, arbeidsmarkt en onderwijs behouden moet blijven resp.

uitgebouwd moet worden. In de zomer van 2022 wil de taskforce zich buigen over de vraag welke vorm dat moet krijgen en hoe geanticipeerd kan worden op andere relevante ontwikkelingen. Nadere informatie Wil je meer weten over de Taskforce Corona Midden-Limburg? Neem dan contact op met Ton Weekers (tonweekers@roermond.nl).

i In de Taskforce Corona Midden-Limburg werken samen:

• • • • • • • • • • •

De samenwerkende gemeenten in Midden-Limburg + Cranendonck (SML, Arbeidsmarktregio) Keyport Gilde Opleidingen Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) Scholengemeenschap Yuverta Zuyd Hogeschool Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) Ondernemend Limburg (MKB,LWV) FNV LLTB

Taskforce Corona Midden Limburg Plan van aanpak ‘Met veerkracht uit de crisis’ December 2021 Korte update van de 6 speerpunten Speerpunt 1. Circulaire economie Bestuurlijk trekker: Ge Moonen, bestuurder Keyport Ambtelijk trekker: Ton Hagelstein, programmamanager Keyport Op basis van de notitie die in het kader van de programmalijn 1 - circulariteit - van de Task Force Post Corona Midden-Limburg is opgesteld, heeft Keyport het concept Uitvoeringsprogramma ' MiddenLimburg het kloppend hart van Nederland' uitgewerkt. Dit concept uitvoeringsprogramma is in eerste instantie besproken met de provincie Limburg om te verkennen of er mogelijkheden waren om het programma te financieren via het ReactEU programma. Per provincie is er een shortlist van projecten opgesteld en zijn er prioritaire thema’s bepaald. De provincie Limburg heeft het thema circulariteit niet geprioriteerd, waardoor ReactEu als optie is komen te vervallen. De provincie was wel positief over de uitgangspunten van het concept uitvoeringsprogramma en zag voldoende aanknopingspunten en mogelijkheden om het conceptprogramma, samen met ESZL en Crossroads Limburg op te werken naar een provinciaal programma. Crossroads Limburg en ESZL hebben de intentie uitgesproken om gezamenlijk met Keyport te werken aan een overkoepelend circulair programma met ruimte voor regionaal maatwerk.

Hierbij is ook het lectoraat Innovatief Ondernemen van Zuyd aangesloten. Onder regie van Keyport is het programma Circulaire economie Limburg opgesteld. De 80% versie is gereed.

Het uitgangspunt is om een aanvraag in te dienen in het kader van OPZuid 2021-2027 (1e call begin april 2022). Dit vereist voldoende draagvlak, schaalgrootte en ambitie. In de afgelopen 2 maanden hebben er diverse afstemming overleggen plaatsgevonden met LIOF en de provincie Limburg (cofinancier t.b.v. aanvraag OPZuid). Momenteel wordt de concretisering van het programma (wat gaan we doen, wat zijn deliverables, wie heeft welke rol, wat is er al en wat kan worden opgeschaald, waar zijn extra middelen voor nodig etc. etc.) besproken en sluiten ook LWV, MKB Limburg en LLTB aan. Naast de gesprekken en verkenningen in relatie tot het inhoudelijk programma, draagvlak en financiering, verkennen we ook een aantal instrumenten die ingezet kunnen worden om het bewustzijn van het belang en de mogelijkheden van circulariteit bij de triple helix te versterken Dit zijn o.a.: - Symbiose 4 growth (S4G), een tool vergelijkbaar met Indusym; - Circulaire versnellingstafels (in afstemming met Zuyd Hogeschool en Chill Chemelot, Innovation and Learning Labs); - Regionale Circo Hub (circo tracks) in afstemming met Liof, ESZL, Crossroads, BITL.

Speerpunt 2: Leven Lang Ontwikkelen Bestuurlijk trekker: Peter Thuis, bestuurder Gilde opleidingen Ambtelijk trekker: Tom Martinussen, beleidsadviseur Gilde opleidingen

Het hoofddoel van onze inzet is: Het creëren van een Midden-Limburgse beroepsbevolking die pro actief en flexibel is en op die manier kan meebewegen met de dynamiek op de arbeidsmarkt. Via 5 actielijnen: 1. Urgentie kweken voor het LLO thema in de regio: 2. Het ophalen van de scholingsvraag 3. Het vertalen van de scholingsvraag naar aanbod 4. Het aanbod zo breed mogelijk ontsluiten in de regio 5. Scheppen van de randvoorwaarden om deelname aan LLO mogelijk te maken Voortgang activiteiten: a) Op basis van een samenwerking tussen LWV en Leo Loopbaan is een aanvraag NL Leert Door Sectoraal Maatwerk ingediend. Deze aanvraag (totaal € 5 miljoen voor heel Limburg) is inmiddels toegekend en uitvoering loopt. Voor de ontsluiting van het aanbod wordt samengewerkt met de Limburgse onderwijsinstellingen en gebruik gemaakt van Limburg Leert. b) Er is een eerste conceptplan uitgewerkt om de communicatiekanalen van betrokken organisaties beter te benutten vanuit een gezamenlijke boodschap en daarmee meer bewustzijn te creëren voor het thema. Bedoeling is om dit door een externe verder uit te laten werken. Hier hebben we tot op heden echter nog geen externe financiering voor gevonden.

c) Er is in samenwerking met programmalijn 3 in het kader van het RMT een klantreis uitgewerkt die inzicht biedt in de processen om mensen/bedrijven te begeleiden bij de zoektocht naar een nieuwe baan / invulling van capaciteitsvraagstukken. Scholing is een onderdeel van dit proces. d) Om nut, noodzaak en uitgangspunten voor een revolverend scholingsfonds te onderzoeken is vanaf september KplusV in de arm genomen. Zij hebben inmiddels op basis van deskresearch, interviews met stakeholders en gesprekken met de werkgroep geconstateerd dat het aanpassen van de focus van het onderzoek wellicht noodzakelijk is en wel om twee redenen. 1. Er zijn een aantal andere zaken in de regio die om doorontwikkeling vragen voordat een instrument als deze in beeld komt (denk aan hoe kunnen we bestaande middelen beter ontsluiten, hoe kunnen we de doelgroep beter bereiken, individuen en bedrijven veel meer bewust maken van noodzaak voor LLO, etc.) 2. Daarnaast ontbreekt een scherp beeld van het daadwerkelijke doel en focus voor een mogelijk revolverend scholingsfonds, terwijl de implementatie van een dergelijk instrument wel hier om vraagt. Een voorstel voor een aangepaste focus voor het onderzoek is geagendeerd voor het overleg van 6 december a.s.

Speerpunt 3: Mobiele arbeidsmarkt Bestuurlijke trekker: Ambtelijke trekkers: Startdatum: Einddatum: Update:

Marianne Smitsmans, gemeente Roermond / Arbeidsmarktregio ML Don Thijssen, Rayonmanager UWV Midden-en Noord Limburg Lilian van Grimbergen, beleidsadviseur UWV rayon Midden en Noord Limburg Sandra Slijpen, projectleider Arbeidsmarktregio Midden Limburg

01-10-2021 31-12-2022 01-12-2021

Onderdeel Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) Korte omschrijving Het RMT is een tijdelijke regionale netwerksamenwerking van waaruit gemeenten, UWV, FNV, CNV, LWV, Gilde Opleidingen, Yuverta en SBB samenwerken. Mensen die als gevolg van COVID-19 in onzekerheid verkeren krijgen vanuit het RMT passende begeleiding bij het zoeken van werk om zo werkloosheid te voorkomen dan wel zo kort mogelijk te laten duren, en bedrijven te voorzien van voldoende gekwalificeerd personeel. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de inzet van aanvullende crisisdienstverlening, scholing via praktijkleren in het mbo en werkfitbehoud voor de doelgroep banenafspraak. Het doel van het RMT is tweeledig 1. Werknemers, werkzoekenden en ondernemers faciliteren om een soepele overgang van werk(loosheid) naar werk richting kansrijke sectoren te maken, door het aanbieden van samenhangende en transparante dienstverlening door een team van samenwerkende partners. 2. Vliegwiel voor het structureel versterken van de samenwerking in de arbeidsmarktregio door het verbinden van de betrokken partijen en de verschillende loket- en adviesfuncties. Beoogde effecten op de arbeidsmarkt • Meer mensen ontwikkelen hun talenten en verbeteren hun arbeidsmarkpositie door bewustwording, oriëntatie, Leven Lang Ontwikkelen en (praktijk) scholing. • Voorkomen of tegengaan van de mismatch op de arbeidsmarkt.

• Kansen bieden aan werkzoekenden en werkgevers door een nauwere samenwerking tussen publieke en private partijen. Budget Het budget voor 2021 is als volgt opgesplitst: Inzet formatie en bedrijfsvoering Aanvullende crisisdienstverlening Scholing via praktijkleren MBO Werkfit houden doelgroep banenafspraak Startbudget voor het RMT 2020 Startbudget voor het RMT 2021

€ 409.546 € 349.933 € 338.413 € 183.105 € 192.000 € 288.000

Behaald resultaat afgelopen periode Bestuurlijk wordt er goed samengewerkt in de regio. We hebben de programmalijn op een bestuurlijke tafel belegd waar economie, onderwijs, arbeidsmarkt en participatie samenkomen. Dit maakt dat het belang van het RMT vanuit meerdere invalshoeken wordt belicht. De uitvoering is sinds deels september en deels oktober actief voor RMT. Ze zijn vooral nog bezig elkaar en elkaars dienstverlening te ontdekken. Er worden casussen besproken maar echt samenwerken aan een oplossing staat nog in de kinderschoenen.

De samenwerking met de netwerken WSP en LWL staat ook nog in het begin. Het LWL en het WSP zijn actieve netwerken waarin veel gebeurt. Op dit moment zijn we zoekende naar hetgeen het RMT aan toegevoegde waarde hieraan kan bijdragen. Dit is nog niet helemaal duidelijk voor alle partijen. Vooralsnog hebben we nog geen interventies ingezet voor de RMT-doelgroepen. Dit betekent dat het budget voor aanvullende crisisdienstverlening, scholing via praktijkleren Mbo en werkfit houden doelgroep Banenafspraak nog niet is aangesproken. De kwartiermaker heeft opdracht gekregen om de reden hiervoor nader te onderzoeken. UWV en vakbond werken momenteel samen aan een workshop: succesvol naar (nieuw) werk. Daarnaast koppelen we diverse andere projecten/ trajecten die lopen vanuit verschillende regelingen aan de mogelijkheden die vanuit RMT extra worden geboden. Hierbij kan gedacht worden aan de pilot Praktijkleren met praktijkverklaring.

Speerpunt 4. Aantrekken en behouden van jong talent. Bestuurlijke trekkers: Ambtelijke trekker:

Martijn vd Heuvel, wethouder Weert, Arbeidsmarktregio ML, SML Angely Waajen, wethouder Roermond, SML Ton Hagelstein, programmamanager Keyport

Projecten in de programmalijn aantrekken en behouden van Jong Talent Keyport Meets Voor het voortgezet onderwijs introduceren we ‘Keyport Meets’. Keyport Meets is een beroepen- en arbeidsmarktoriëntatie voor leerlingen van het VMBO, havo of vwo waarin aandacht is voor de volgende elementen: netwerktrainingen voor leerlingen; oriëntatie op functies en rollen, carrièremogelijkheden bij regionale bedrijven en vervolgonderwijsinstellingen. Gastlessen door bedrijfsleven, bedrijfsbezoeken, kennismakingsevent met bedrijven, functies en rollen en vervolgonderwijs; meeloopdagen. Kies Keyport (platform Meet The Youngsters) Voor het koppelen van studenten en bedrijven stimuleren we jongeren en bedrijfsleven gebruik te maken van het digitale platform Meet The Youngsters. In 2020 is Roermond gestart als maatschappelijk partner van Meet The Youngsters. Dit partnerschap heeft de gemeente Roermond voor 2021 voortgezet en ook de gemeente Weert is aangesloten als maatschappelijk partner. Kies Keyport gaat vanaf 1 januari 2022 van start. De voorbereidingen zijn gestart, maar vertraagd vanwege het besluitvormingsproces omtrent de financiering. Kies Keyport ondersteunt leerlingen en studenten bij het opbouwen van een netwerk van bedrijven en biedt inzicht in de carrièrekansen bij de in de regio Keyport gevestigde bedrijven. Tevens ondersteunt Kies Keyport 100 MKB’ers met ‘employer branding’.

Kies Keyport ondersteunt leerlingen tevens bij het maken van de juiste keuzes (opleiding, beroepen, kansen) en draagt bij aan het tegengaan van jeugdwerkeloosheid. Door Kies Keyport kunnen MKB’ers tegen een gereduceerd tarief (door ondersteuning van Keyport en de Task Force Post Corona Midden-Limburg) kennismaken met de toegevoegde waarde en de mogelijkheden om via het MTY platform in contact te komen met leerlingen, studenten en toekomstige werknemers. Voor VO, MBO en HBO worden College Tour en Tour de Keyport geïntroduceerd. Bij College Tour komen inspirerende sprekers van diverse bedrijven naar de instellingen toe en bij Tour de Keyport gaan studenten op bezoek bij de verschillende bedrijven. De college tours en Tours de Keyport maken integraal onderdeel uit van het project ‘Kies Keyport’ • • • •

100 bedrijven worden ondersteund op gebied van employer branding 4 Tours de Keyport en 6 college tours (800 lln en studenten) Serious gaming (gastlessen, deelname 500 lln) Gemiddeld 150 leerlingen en studenten netwerk per bedrijf (obv match)

Samenwerking met Zuyd Hogeschool Zuyd Hogeschool heeft een carrière platform: Career Services Platform, waar zij zich inzetten om bedrijven en instanties actief te verbinden aan de hogeschool. Doelstelling is om o.a. stageplaatsen via dit platform te matchen. Zuyd Hogeschool heeft aangegeven graag meer met de MiddenLimburgse bedrijven te willen samenwerken, zij zien hier goede kansen om het lokale bedrijfsleven

extra mogelijkheden te geven voor profileren en op deze manier ook jongeren aan onze mooie bedrijven te verbinden. In Limburg hebben sectoren zoals de zorg, ICT en techniek nog altijd volop vacatures op mbo 4 en HBO-niveau. Beroepen waarvoor de komende jaren mensen worden gezocht, zijn bijvoorbeeld verpleegkundige, bouwkundig inspecteur, projectleider in de bouw, maintenance engineer, software engineer en data scientist. Middels het Zuyd Switch programma zijn er 3 omscholingstrajecten actief: voor de gezondheidszorg, IT en de Techniek. Zuyderland, Enexis en de Politie Limburg zijn al aangesloten als actieve partner en hebben toegezegd perspectief naar werk te bieden voor de deelnemers. Doelstelling van de hogeschool is om de komende periode meer actieve partners te vinden en hierdoor talent beter voor de regio te behouden. Dit project is ook bij de pijler mobiele arbeidsmarkt onder de aandacht gebracht. Het is van belang dat we kijken onder welke pijler Zuyd Switch zal worden opgepakt. International Business Project Vanuit Keyport wordt onderzocht hoe een samenwerking met HS Zuyd, gericht op het koppelen van studenten van de opleiding international business aan regionale bedrijven, kan worden geconcretiseerd. Hierbij gaat het in eerste instantie om de studenten die woonachtig zijn in MiddenLimburg.

De voornaamste doelen zijn: het zichtbaar maken van carrièremogelijkheden voor HBO-ers in de Keyport regio en het helpen van MKB-ers bij het invullen van stage- en afstudeeropdrachten op HBO-niveau. Het is de bedoeling dat de studenten businesscases gaan uitwerken die aangedragen worden door het MKB. Het streven is om een meer structurelere relatie tussen het regionale MKB en HS Zuyd te realiseren (vanaf de start tot het afstuderen van studenten). In de afgelopen maanden is de interesse door de business-developers van Keyport bij het bedrijfsleven gepolst. Helaas is gebleken dat er nog geen concrete interesse voor dit traject is bij het bedrijfsleven. Keyport blijft dit onder de aandacht brengen. A.g.v. de Covid-19 pandemie zijn de bedrijven onvoldoende gemotiveerd en/of hebben te weinig ruimte om met dit traject aan de slag te gaan. Wellicht dat er na de zomer meer perspectief is. Talent Academy Fontys Hogeschool Keyport sluit vanaf begin 2022 aan bij het initiatief ‘Talent Academy’ van het lectoraat Cross-border Business Development, gekoppeld aan de International Business School van Fontys. Dit initiatief is wat betreft uitgangspunten vergelijkbaar met het project van Zuyd. Studenten worden naast het regulier opleidingsprogramma getraind in ontwikkeling van talent op persoonlijk, team en professioneel gebied.

Kern van het programma is dat men begeleid gaat worden door een ‘bedrijfsmentor’, een vertegenwoordiger die werkzaam is binnen het regionale bedrijfsleven in Noord- en Midden-Limburg. De Kick-off van het project is op 7 december 2021. Communicatie en branding Nog te weinig mensen binnen en buiten de regio weten wat de regio te bieden heeft. Aan bedrijvigheid, carrière- en scholingskansen, maar ook aan een prettige woon- en leefomgeving. Doel is om de regio beter voor het voetlicht te brengen. Meer bekendheid en een sterk imago is essentieel voor het kunnen aantrekken van bedrijvigheid en (jong) talent. Binnen de programmalijn ‘aantrekken van talent’ is onderzocht of het ‘We are Roermond’ format toegepast kan worden op de schaal van de regio. De kern hiervan is om studenten/(jong) talent kennis te laten maken met de stad/regio (woningaanbod, ondersteunende diensten, onderwijsaanbod, cultuur, vrijetijd etc.). Dit blijkt in onvoldoende mate toepasbaar. ‘We are Roermond’ is in de beleving te zeer gekoppeld aan activiteiten rondom binnenstad/centrum en te

zeer verbonden met Roermond. Dit geeft wel aan dat ‘We are Roermond’ goede stappen gemaakt heeft wat betreft positionering van dit concept. Zoals eerder verwoord zal Keyport meer gaan inzetten op ‘De ondernemende regio’ en ‘Kies voor Keyport’, waarbij we uiteraard de leereffecten van ‘We are Roermond’ meenemen. En uiteraard blijven we afstemmen of en op welke wijze er krachten gebundeld kunnen worden. Carrièrekansen in de Ondernemende regio. Keyport gaat inzetten op het zichtbaar maken van de carrièrekansen in de regio. Centraal staat het ‘kiezen’ voor de regio, het innovatie MKB en carrière. In dit kader wordt ook de regio als aantrekkelijke woon-, werk- en leef-regio meegenomen. Er is een pilot in voorbereiding waarin 7-10 toonaangevende regionale MKB-bedrijven die wereldspelers als klant hebben, zich voorstellen (Ferrari kiest voor Keyport – Kiest voor Euramax). Hiermee willen we ondersteunen dat er innovatieve gerenommeerde bedrijven van wereldklasse in de regio gevestigd zijn. De eerste filmpjes (Vekoma en Admesy) zijn gemonteerd. In december zijn opnames gepland bij Prowise, Linssen Yachts, Rockwool). De campagne zal vanaf januari 2022 starten. Begroting Project/initiatief

Doelgroep

Kosten

Mogelijke dekking

Keyport Meets

Leerlingen vmbo, havo en vwo, werkgevers

Voor 2021-2022 via o.a. Keyport, Sterk Techniek Onderwijs, onderwijspartners.

Kies Keyport - College Tour – Tour de Keyport

Voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs, werkgevers Studenten en pas afgestudeerden MBOHBO-WO, werkgevers.

€ 485.000 (ontwikkeling platform, events, leerlingen trainingen, voorlichting bedrijven). Projectperiode 20212022. Projectvolume ca. € 220.000.

Meet the Youngsters

Samenwerking Zuyd

Talent Academy Fontys Community – branding regio – carrierekansen in de Ondernemende regio

Studenten International Business (pilot) gevestigd in de regio, werkgevers Studenten International Business Leerlingen, studenten binnen en buiten de regio, werkgevers, werkzoekenden, familie leerlingen en studenten

€ 230.000 (1 jaar) gericht op het begeleiden/ ondersteunen van 100150 werkgevers om kennis te maken met toegevoegde waarden van MtY platform p.m.

Keyport, Task Force samen € 95.000 Voor 1 jaar o.a. via Keyport, eigen bijdragen bedrijven. Bijdrage nodig via Task Force Post Corona

p.m.

p.m.

p.m.

€ 300.000

Deels via Keyport, gemeenten, groot bedrijven, Task Force Post Corona

Speerpunt 5: Voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid Bestuurlijk trekker: Martijn vd Heuvel, wethouder Weert, Arbeidsmarktregio ML, SML Ambtelijk trekker: Marie-Michelle Stokbroeks, beleidsmedewerker Weert De ambitie is om tot een sluitende aanpak te komen, in de eerste plaats om te voorkomen dat schoolverlaters werkloos worden: jongeren langer op school houden, jongeren aanvullende leer-en werkervaring op laten doen en een professioneel netwerk bieden. Daarnaast om schoolverlaters en (kansarme) jongeren naar werk te begeleiden en het voorkomen dat schoolverlaters werkloos worden. • • •

Jongeren bemiddelen naar werk. Jongeren die geen werk of opleiding hebben, in beeld brengen en hen actief benaderen. Garanderen dat elke student een stage of leerbaan kan volgen.

Studenten die willen overstappen naar een andere studie met een kansrijker perspectief moeten daarmee geen problemen krijgen, evenmin als de scholen waar de jongeren weggaan en de ontvangende scholen. Om dit te bereiken, werken we samen in het actieplan stages en leerbanen van het SBB. Extra aandacht gaat uit naar kwetsbare jongeren: gemeenten ondersteunen jongeren naar werk, eventueel in combinatie met bij-of omscholing en extra begeleiding middels jobcoaching. Gemeenten en scholen verzorgen de nazorg zodat kwetsbare schoolverlaters naar de juiste instanties doorverwezen kunnen worden voor ondersteuning naar werk, onder andere door een jobhunter. De werkgroep Jeugdwerkloosheid waarin gemeenten, onderwijspartijen (MBO, VO, PrO, (V)SO), SBB en UWV participeren, is bezig om de programmalijnen uit het plan van aanpak te concretiseren. De samenwerking en het enthousiasme van de partners in de werkgroep is groot. In een online sessie over de regionale aanpak Jeugdwerkloosheid van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is aangegeven dat onze arbeidsmarktregio vooroploopt als het gaat om de deelname en betrokkenheid van de onderwijspartners bij de aanpak van jeugdwerkloosheid.

De ambitie van de werkgroep is om álle jongeren wendbaar en weerbaar te maken en te houden op de arbeidsmarkt (zowel in hoog- als laagconjunctuur), met als primair uitgangspunt een leven lang leren en ontwikkelen. Meer concreet wordt ernaar gestreefd alle jongeren tijdig in beeld hebben en binnen een tijdbestek van maximaal 4 maanden te plaatsen in onderwijs, werk, dagbesteding en/of anderszins. Gezien de urgentie en het benodigde loopvermogen wordt een regionale projectleider geworven die gaat fungeren als aanjager en kartrekker voor en met alle ketenpartners. Welke resultaten kunnen we al communiceren Er zijn een aantal concrete acties benoemd die vanaf de zomervakantie zijn opgepakt; ( - Start projectleider - Medio september is er een regionale projectleider voor de aanpak voor jeugdwerkloosheid gestart. - Monitoring schoolverlaters Deze actie behelst het in beeld brengen, actief benaderen en vervolgens (waar nodig) begeleiden en monitoren van jongeren tussen de 23-27 jaar. Het betreft jongeren die geen startkwalificatie hebben, niet staan ingeschreven bij een onderwijsinstelling, geen werk of inkomen hebben ( < €437,- per maand) en/ of geen uitkering ontvangen. Voor het daadwerkelijk uitvoeren van deze actie sluiten de 8 gemeenten aan bij de tool ‘Jongeren in

-

-

-

Beeld’ van het ministerie van SZW. Nagenoeg alle gemeenten kunnen inmiddels gebruik maken van deze tool. De verdere aanpak van deze actie is inmiddels besproken in het beleidsoverleg AMR en zal de komende weken in een kleiner gezelschap handen en voeten krijgen, Klantreis Niet alleen voor de jongere zelf is het lastig om te weten bij wie hij terecht kan met vragen over school, werk en inkomen. Vandaar dat door middel van een klantreis vanuit het perspectief van de jongere in beeld wordt gebracht wat iedere partner daarin kan betekenen. Naast mogelijke witte vlekken en verbeterpunten die kunnen worden opgepakt, lever het ook een routekaart op. Dit maakt voor zowel de jongere als de partners duidelijk waar je met je vraag terecht kunt. Deze actie is op stoom. Er zijn zowel jongeren als partners (gemeenten, onderwijs, UWV SBB) geïnterviewd over de klantreis. De opbrengsten worden momenteel verwerkt en in januari volgt een workshop met alle betrokken partijen. Deze workshop zal niet alleen inzicht geven in de witte vlekken en verbeterpunten, maar moet ook een prioritering in verbeterpunten/acties opleveren alsmede eigenaarschap in deze. Pilot Jobcoach Plus/lifecoach Pilot met het inzetten van een jobcoach plus/lifecoach voor kwetsbare jongeren aanvullend op bestaande coaches, tevens het aanspreekpunt voor partijen, jongeren en hun netwerk bij vragen over jeugdwerkloosheid.

Er is een sub-werkgroep gevormd die met dit thema vanaf januari aan de slag gaat. Inzet jobhunters-jeugd wordt verbreed De jobhunters worden nu ook ingezet op jongeren die een mbo-diploma halen maar door de coronacrisis nu moeilijker aan het werk komen (in aanvulling op extra inzet van transitiecoaches mbo). Afhankelijk van het beroep dat er op de jobhunters wordt gedaan, zal er een voorstel volgen om de bestaande formatie jobhunters-jeugd tijdelijk uit te breiden voor deze doelgroep.

Budgetten De beschikbare budgetten voor JW zijn integraal onderdeel van de regionale aanpak Jeugdwerkloosheid als onderdeel van het plan van aanpak ‘Met veerkracht uit de crisis. De werkgroep Jeugdwerkloosheid waarin gemeenten, onderwijspartijen (MBO, VO, PrO, (V)SO) en SBB participeren, werken samen om de programmalijnen uit het plan van aanpak uit te voeren. De projectleider zal samen met het kernteam Jeugdwerkloosheid (trekkers, voorzitter AMR en programmamanagement Taskforce) sturen op het budget. Overzicht: middelen Arbeidsmarktregio Midden-Limburg voor crisis dienstverlening jeugdwerkloosheid in 2021 (bedragen in euro’s) Specificatie middelen AMR JW Coördinatie aanpak jeugdwerkloosheid AMR JW Nazorg MBO schoolverlaters diplomering 2020 AMR JW MBO schoolverlaters naar werk diplomering 2020 AMR JW MBO schoolverlaters naar werk diplomering 2021

Beschikbaar budget in 2021 96.000 49.600

Bestedingsdoel - Inhuur regionale projectleider Klantreis onderzoek - Fase 1: aanbodzijde/partners - Fase 2: vraagzijde/jongeren

85.709

- Formatie jobhunter

171.320

- Formatie jobhunter

Kostenraming 89.000

24.000 24.000 48.000 70.000 N.t.b. 70.000

AMR JW VSV-ers naar werk

172.252

Totaal

574.881

Restant

107.881

- Formatie consulent/regisseur t.b.v. monitoring/begeleiding (RMC/P-wet) -Kies Keyport* - Formatie job-/lifecoach - Formatie consulent/regisseur t.b.v. monitoring/begeleiding (RMC/P-wet)

50.000 120.000 70.000 70.000 140.000

467.000 N.t.b.

N.t.b.

*Het project Kies Keyport zal gefinancierd worden uit programmalijn 5, maar valt inhoudelijk onder programmalijn 4.

Het ministerie heeft aangeven dat er ook in 2022 budget beschikbaar zal komen voor de aanpak van jeugdwerkloosheid. De omvang en de specificaties hiervan, worden opgenomen in de meicirculaire.

Speerpunt 6: Steun aan ondernemers Bestuurlijk trekker: Thieu Kikken, bestuurder Ondernemend Limburg, LWV, Keyport Ambtelijk trekker: Ton Hagelstein De accenten in deze programmalijn liggen op het vlak van kennisdeling, verbeteren van samenhang in ondersteuningsmaatregelen en dienstverlening, zichtbaar maken van kansen en innovatie, steunen van startende ondernemers en crossovers met de andere speerpunten. Voor de invulling van de programmalijn is een werkgroep gevormd waarin participeren: • • • • • • •

Samenwerkende gemeenten, werkveld Economie Arbeidsmarktregio Kamer van Koophandel (KvK) Instituut Midden- en Kleinbedrijf (IMK) Midden- en Klein Bedrijf Limburg (MKB) Starterscentrum Limburg Keyport

Tegen de achtergrond van de ingrijpend gewijzigde economische omstandigheden is besloten deze programmalijn low profile in te vullen. Voor de ingestelde werkgroep betekent dat deze periodiek (2-3 maal per jaar) bij elkaar komt.

Roermond, 1 december 2021 Programmateam Taskforce Corona Midden-Limburg

Met veerkracht uit de crisis! Plan van aanpak Post-Corona Midden-Limburg

In opdracht van Taskforce Post-Corona Midden-Limburg Versie: 26 januari 2021

Public Result B.V. Postbus 11649 2502 AP Den Haag Tel: 070 – 3468816 e-mail: info@publicresult.nl www.publicresult.nl Opdrachtnummer: COLIM20 © Copyright Public Result 2021

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Managementsamenvatting •

Het Coronavirus raakt ons land hard, Midden-Limburg wordt hierin niet gespaard. In de afgelopen jaren is er door de overheid, onderwijspartners en het bedrijfsleven hard gewerkt aan het versterken van onze sociaaleconomische structuur en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Voor de contactbeperkende maatregelen, maakte onze regio een grote economische groei door. Echter heeft de Coronacrisis onze economische groei een halt toegeroepen. De economie in onze regio kan volgens prognose in 2020 tot wel 5,4% krimpen.

•

De Taskforce Economie-Arbeidsmarkt-Onderwijs Midden-Limburg bestaande uit: de Arbeidsmarktregio Midden Limburg, het Regionaal Werkbedrijf, Samenwerking MiddenLimburg, Ondernemend Limburg, MBO-instellingen en Keyport, heeft het op zich genomen om een antwoord te formuleren voor de wijze waarop de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg de crisis te lijf moet gaan. Er moet zoveel als mogelijk vanuit één gecoördineerde aanpak gewerkt gaan worden aan een herstelprogramma voor het versterken van een krachtige arbeidsmarkt die in de post corona periode zowel economisch herstel als sociale doelstellingen kan bewerkstelligen.

•

Op de lange termijn willen we onze economie zo snel mogelijk terugbrengen op het groeipad van voor de crisis. Op de korte termijn willen we de economische terugslag zo beperkt mogelijk laten zijn (dus liever de basisraming dan het dieperdalscenario).

•

Dit heeft geresulteerd in een pakket maatregelen voor de komende drie jaren om onze veerkracht te versterken zodat op de korte termijn zoveel mogelijk faillissementen en baanverlies wordt beperkt en op de lange termijn innovatie, economie en arbeidsmarkt verdergaand worden versterkt. We bouwen daarbij voort op de stevige fundering en het sterke DNA van de regio door onze initiatieven op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt en economie te verbeteren en elkaar te laten versterken.

•

Het programma bestaat uit zes speerpunten die zijn gekozen omdat ze een samenhangend, integraal en doeltreffend pakket aan maatregelen vormen om onze veerkracht te versterken: o Circulaire economie o Leven Lang Ontwikkelen o Mobiele arbeidsmarkt o Aantrekken en behoud van jong talent o Voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid o Steun voor ondernemers

•

De begroting voor deze speerpunten loopt in een eerste raming op tot een pakket van in totaal € 10 mln. voor de periode 2021 t/m 2023. Enkele projecten zijn al deels gestart met de

uitvoering omdat ze voortborduren op succesvolle en bewezen initiatieven. De overige projecten zullen naar verwachting in het eerste kwartaal van 2021 van start gaan. •

Om de uitvoering aan te sturen en het programma verder vorm te geven zal de taskforce een structurele vorm krijgen.

Inhoud Managementsamenvatting

3

1. Aanleiding

1

2. Corona raakt de economie van onze regio hard

2

2.1 IMPACT OP SECTOREN

3

2.2 IMPACT OP BEDRIJVEN

4

2.3 IMPACT OP DE ARBEIDSMARKT

4

3. Inzetten op veerkracht economie en arbeidsmarkt 6 2.1. KWETSBARE VEERKRACHT MIDDEN-LIMBURG

6

2.2. POST-CORONA BOOST NODIG

7

4. Plan van aanpak Post-Corona Midden-Limburg

8

5. Organisatie en monitoring

15

6. Investeringen

16

7. Vervolgstappen

18

1.

Aanleiding

In Midden-Limburg is een Taskforce Post-Corona Midden-Limburg ingesteld. Deze taskforce stelt zich ten doel: -

Regie voeren op de verschillende structuren rondom arbeidsmarkt, economie en onderwijs om te komen tot een afgestemd en gezamenlijk pakket aan maatregelen en 1 aanpak voor de Arbeidsmarktregio Midden-Limburg (Midden-Limburgse gemeenten, gemeente Cranendonck);

-

Aanvullende maatregelen en initiatieven op gang brengen en coördineren rondom economische structuurversterking en versterken van een krachtige arbeidsmarkt;

-

Impact analyse en monitoring vormgeven vanuit een integrale blik en bundeling van informatie. Informatie, analyse en scenario’s vormen input voor de aanpak en aanvullende maatregelen.

Taskforce In de ingestelde taskforce participeren gemeenten, UWV, Keyport, werkgevers- en werknemersorganisaties en onderwijsinstellingen op het niveau van bestuurders. De taskforce is actief op de terreinen economie, arbeidsmarkt en onderwijs. Ondersteunend aan de taskforce is een werkgroep ingesteld die de voorstellen aan de taskforce voorbereidt. De taskforce heeft 6 speerpunten benoemd. Per speerpunt is een bestuurlijke trekker benoemd die bijgestaan wordt door ambtelijke ondersteuning vanuit de in de taskforce participerende organisaties. Voor ieder van de benoemde speerpunten is een notitie opgesteld waarin overwegingen en voorstellen voor beleid zijn opgenomen. Daarbij zijn professionals uit “het veld” betrokken. Op onderdelen is voorwerk verricht. In het voorliggende plan zijn de speerpunten samengevoegd tot een (concept voor) een samenhangend, onderbouwd en geconcretiseerd plan van aanpak om als regio Midden-Limburg met veerkracht uit deze crisis te komen. In de volgende hoofdstukken gaan wij achtereenvolgens in op de (verwachte) impact van de coronacrisis op onze economie en onze arbeidsmarkt, de eigenheid en kracht van onze regio, het maatregelenpakket dat wij hebben samengesteld om deze impact te beperken, de benodigde investering die dit pakket van ons en onze partners zal vragen en het vervolgproces.

1

2.

Corona raakt de economie van onze regio hard

Het Coronavirus raakt ons land hard, Midden-Limburg wordt hierin niet gespaard. In de afgelopen jaren is er door de overheid, onderwijspartners en het bedrijfsleven hard gewerkt aan het versterken van onze sociaaleconomische structuur en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Voor de contactbeperkende maatregelen genomen moesten worden om de verspreiding van Corona af te remmen, maakte onze regio, mede door onze gezamenlijke inspanningen, een grote economische groei door die zelfs 1%-punt boven het Nederlands gemiddelde lag. Echter heeft de Coronacrisis onze economische groei een halt toegeroepen, net zoals in de rest van het land en Europa.

Figuur 1: krimpscenario's CPB

Verschillende voorspellingen waaronder die van het CBS, CPB en ABN Amro, gaan uit van een sterke economische daling als gevolg van de Coronacrisis. In het tweede kwartaal van 2020 was deze krimp al zichtbaar in de cijfers. Op een slechte eerste helft van het jaar volgde echter een sterke groei in het derde kwartaal – voor de tweede golf en de nieuwe (intelligente) lockdown; resp. een historische krimp in Q2 8,5% en een groei van 7,7% in Q3 met per saldo een krimp van 4% voor 2020 als geheel. Midden Limburg volgt op hoofdlijnen dit patroon. Voor wat betreft de prognoses houdt het CPB rekening met een scenario (stand 26-11-2020, actuele raming). In dit scenario is er sprake van een eenmalige, grote economische terugval waarbij de economie van Midden-Limburg in de loop van 2022 weer het niveau bereikt van 2019. Eerder (september) is er een dieperdalscenario berekend dat rekening houdt met een economische impact die langer voelbaar zal zijn: met een daling van het BRP tot wel 17% en waarbij het herstel langer duurt (maximaal 7 jaar). Per saldo blijven we naar verwachting geconfronteerd worden met een groeivertraging van minimaal 2 jaar, waarbij de klap in werkgelegenheid nog langer nadreunt.

Een en ander is afhankelijk van het verdere verloop van de Corona pandemie en de effectiviteit van de maatregelen daartegen, zoals bijvoorbeeld de toepassing van een vaccin vanaf begin dit jaar, maar ook de veerkracht die de regionale economie ten toon zal spreiden.

2

2.1

Impact op sectoren

De Coronacrisis raakt verschillende sectoren in verschillende mate en op verschillende manieren. Op basis van verwachtingen en prognoses kan er worden ingeschat in welke van onze sectoren een effect te zien zal zijn. In figuur 2 zien we het ingeschatte effect op de

Figuur 2: samenstelling economie MiddenLimburg en verwachte impact.

economische sectoren in de regio. De symbolen (+, - en o) geven aan hoe groot het effect wordt geschat; de balken geven weer hoe groot de betreffende sector in 2018 en 2020 (raming, voor Corona) in Midden-Limburg is. We zien dat vooral de dienstensector waaronder de reis- en uitzendbureaus horen, en de horeca een stevige impact kunnen verwachten. Daarentegen zien we bijvoorbeeld dat delen van de foodsector (supermarkten), distributiecentra en webwinkels en de zorg met meer vraag geconfronteerd worden. Voor een specifiekere analyse van de economische impact per sector verwijzen we naar bijlage 2.

3

2.2

Impact op bedrijven

Onze bedrijven ondervinden de gevolgen van de crisis, ook al is dit effect nog niet goed te zien in de cijfers. De NOW-regelingen tot nu toe lijken de grootste klap te hebben opgevangen waardoor faillissementen zijn voorkomen. In totaal hebben 1.926 bedrijven (van de 20.600 i.e. ca 10%) in Midden-Limburg gebruik gemaakt van de eerste NOW-regelingen, zie figuur 3. Van de tweede NOW-regelingen maakten 1.023 bedrijven gebruik (peildatum 2-10-20). Actueel zijn de cijfers van de NOW 3 regeling, daarvan maken 1296 bedrijven gebruik (peildatum 8-1-21) Het is niet duidelijk in hoeverre de subsidies ook bedrijven in het leven hebben gehouden die

Figuur 3: aantal toekenningen NOW-regelingen in Limburg. Bron: UWV.

structureel niet rendabel zijn. Ook in het aantal faillissementen van bedrijven en instellingen in Limburg over de periode 2019 – 2020 is het effect van de crisis (nog) niet goed zichtbaar. Het aantal faillissementen vertoont in de laatste maanden (nog) geen stijging. Ondanks dat het aantal faillissementen in onze regio mee lijkt te vallen, is het aannemelijk dat dit aantal in onze regio toeneemt wanneer de NOWregelingen versoberen of aflopen. 2.3

Impact op de arbeidsmarkt

Het UWV en het CBS hebben in kaart gebracht wat de weerslag van Corona op de arbeidsmarkt en de werkgelegenheid mogelijk zal zijn. Volgens het UWV werkt ruim een derde van de werknemers in onze regio in een sector die getroffen wordt zoals de (overige) zakelijke dienstverlening. De sectoren die de grootste krimp zullen doormaken zijn onder andere de horeca, overige zakelijke dienstverlening, de luchtvaart en cultuur, recreatie en sport. In deze

Figuur 4: geregistreerde werkzoekenden UWV (GWU) naar leeftijd. Bron: UWV.

4

sector zijn 18% van onze werknemers te vinden. 17% van onze werknemers is werkzaam in een sector waar een grote krimp wordt voorspelt, waaronder de metaal en technologische industrie en de detailhandel non-food. De verwachte impact op de werkgelegenheid zal naar verwachting ook zijn weerslag hebben op de werkloosheidscijfers. Op basis van gegevens van het CBS is nu al te zien dat de werkloosheid in heel Nederland toeneemt, na jaren van een dalende werkloosheid. Het aantal geregistreerde werkzoekenden is met circa 800 toegenomen in Midden-Limburg. Ook het aantal WW-uitkeringen laat vanaf het begin van 2020 een stijging (+ 19,8% in december 2020 ten opzichte van december 2019) zien. De trend van een stijgende werkloosheid die de nationale cijfers nu weergeven, is ook te zien in Midden-Limburg. In de meest recente ramingen gaat het CPB uit van een toename van de werkloosheid tot 6,1% in Nederland in 2021. Dit zou voor Midden-Limburg een meer dan verdubbeling betekenen. In de afgelopen jaren lag het werkloosheidspercentage in de regio echter altijd onder het Nederlands gemiddelde (tussen 0,5 en 1 procent punt). Maar ook een toename van de werkloosheid van 2,9% (eind 2019) naar 4,5% (helft van prognose) zou betekenen dat er ruim 1.000 meer mensen werkloos zijn. Voor gedetailleerdere informatie over de sectorprognoses zie bijlage 2.

5

3.

Inzetten op veerkracht economie en arbeidsmarkt

De economie in onze regio kan in 2020 volgens prognose tot wel 5,4% krimpen1. Een economische krimp valt met oog op de ontwikkelingen in het tweede en derde kwartaal niet te vermijden, maar we kunnen er samen als regio wel voor zorgen dat deze krimp de komende tijd zoveel mogelijk wordt beperkt door nu actie te ondernemen. De meest recente cijfers van het CPB gaan uit van een krimp in Nederland van ruim 4% in 2020 (stand: 26-11-2020). 2.1. Kwetsbare veerkracht Midden-Limburg

Figuur 6: verwachte groei per regio in 2020.

Figuur 5: veerkracht regionale arbeidsmarkten bij een economische schok.

Daarbij moeten we ervan uitgaan, dat Midden-Limburg over een lagere economische veerkracht beschikt dan het Nederlands gemiddelde. Het weerstandsvermogen van de regio wordt op basis van een aantal factoren als lager ingeschat dan het Nederlandse gemiddelde. Ook tijdens de laatste financiële crisis bleek uit onderzoek van het PBL dat de regio zich minder snel herstelde van de crisis dan de rest van Nederland. Het CBS heeft onderzocht hoe snel de regionale arbeidsmarkten uit de verschillende regio’s in Nederland weer terugkwamen op het niveau van de werkgelegenheid van de vorige crisis uit 2008. Uit die gegevens blijkt dat Midden-Limburg langzamer uit het dal van de vorige crisis is geklommen in vergelijking met de andere regio’s. Verklarende factor daarvoor is de relatief lagere agglomeratievoordelen van de regio ten opzichte van de rest van het land. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met de versnippering in het bedrijfsleven (groot aandeel MKB), het ontbreken van een universiteit en campussen en dat er nauwelijks sprake is van grote, toonaangevende bedrijven. Daarbij is het dus cruciaal om in te zetten op het versterken van onze veerkracht op de korte en de lange termijn. Op de korte termijn zetten we in op het voorkomen van ontslagen en het begeleiden van werk naar werk waardoor we onze werkgelegenheid op pijl houden.

Op de lange termijn gaan we investeren in de omslag van een lineaire naar een circulaire samenleving

1

Volgens een prognose van de Rabobank (https://economie.rabobank.com/publicaties/2020/juni/regionale-prognoses-krimp-door-coronaverschilt-per-regio/

6

en de kwalitatieve match op de arbeidsmarkt om het groeipotentieel van onze regio snel op te pakken. 2.2.

Post-corona boost nodig

Op de lange termijn willen we onze economie zo snel mogelijk terug op het groeipad van 2019 brengen en terugkomen op de trend van voor de crisis en de doelen die we samen met de triple helix partijen hebben gesteld in Keyport (zie figuur 7). Op de korte termijn willen we de economische terugslag zo beperkt mogelijk laten zijn (dus liever de actuele raming dan het dieperdalscenario).

Figuur 7:prognoses over economische impact Corona en mogelijk herstel.

Dit heeft geresulteerd in een pakket maatregelen voor de komende drie jaar om onze veerkracht te versterken zodat op de korte termijn zoveel mogelijk faillissementen worden voorkomen en baanverlies wordt beperkt en zodat op de lange termijn ingezet wordt op innovatie, economie en de arbeidsmarkt. We bouwen daarbij voort op de stevige fundering en het sterke DNA van de regio door onze initiatieven op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt en economie te verbeteren en elkaar te laten versterken.

Figuur 8: criteria voor het programma.

7

4.

Plan van aanpak Post-Corona Midden-Limburg

Het programma bestaat uit zes speerpunten die zijn gekozen omdat ze een samenhangend, integraal en doeltreffend pakket aan maatregelen vormen om onze veerkracht te versterken.

Programmalijn

Speerpunt

Circulaire economie in een

1.

Circulaire economie

2.

Leven Lang Ontwikkelen

3.

Mobiele arbeidsmarkt

4.

Aantrekken en behouden van jong talent

5.

Voorkomen en bestrijden van

stroomversnelling Onderwijs en arbeidsmarkt in balans

jeugdwerkloosheid Economische vitaliteit

6.

Steun voor ondernemers

In de bijlage 3 treft u een uitgebreide omschrijving van alle speerpunten aan en een grote versie van het programmaposter (zie miniatuur hieronder) vindt u in bijlage 1.

Figuur 9: programmaposter Post-Corona Boost.

8

Speerpunt 1: Circulaire economie. In de afgelopen periode is er veel aandacht geweest voor het bestrijden van de Coronacrisis, en heeft een andere globale uitdaging minder in de schijnwerpers gestaan: de klimaatcrisis. De overtuiging dat groen, duurzaam en circulair de toekomst hebben leeft echter breder dan ooit en wij willen van dit momentum gebruikmaken om circulair produceren, ondernemen én consumeren in een stroomversnelling te brengen. Dit doen we door gebruik te maken van onze unieke ligging en de innovatieve krachten van onze economie waarmee wij Midden-Limburg tot dé proefregio van Nederland willen maken waar het circulair van het laboratorium wordt vertaald naar de praktijk van thuis. We laten zien dat circulariteit loont en maken van Midden-Limburg de voedingsbodem voor nieuwe innovatieve projecten. Dit zal een boost opleveren voor onze economie en werkgelegenheid. Met de inzet op deze programmalijn dragen wij bij aan de innovatiekracht van onze regio wat zich vertaalt naar meer investeringen op het gebied van circulariteit, meer patentaanvragen en 15 succesvolle startups die zich richten op circulariteit. Concrete maatregelen die we in het kader van de drie speerpunten (Bewustwording, Bekwaamheid vergroten en Bewijsvoering verzamelen) nemen zijn onder meer: •

Ondernemers met elkaar te verbinden door samenwerkingen te faciliteren.

•

Onderwijsinstellingen stimuleren circulariteit op te nemen in bedrijfsvoering en curriculum.

•

Overheden stimuleren circulariteit op te nemen in inkoop- en aanbestedingsbeleid.

•

Het opzetten van een innovatiefonds voor circulaire activiteiten en een Innovatiefunnel voor bedrijven:

•

Ons doel is om in de periode 2021 t/m 2023 elk jaar 40 bedrijven deel te laten nemen aan de Innovatiefunnel. In het kader van de Innovatiefunnel koppelen wij young professionals aan experts op het gebied van circulariteit. Elk traject duurt 10 weken. Als de helft van deze bedrijven komt tot een mogelijke businesscase worden 20 businesscases per jaar doorgerekend. Als een kwart hiervan haalbaar blijkt dan kan de Innovatiefunnel leiden tot 5 nieuwe projecten / businesses per jaar. Dit traject wordt gefaciliteerd door een projectleider cq. kwartiermaker.

9

Speerpunt 2: Leven Lang Ontwikkelen. Zeker in tijden van de Coronacrisis geldt dat de arbeidsmarkt veranderlijk is en er constant nieuwe kennis en vaardigheden nodig zijn om deze veranderingen het hoofd te bieden. Wereldwijde ingrijpende ontwikkelingen zoals de opkomst van de digitalisering, automatisering en robotisering, de ambitie om een circulaire economie te ontwikkelen en de groeiende rol van ICT vragen niet alleen een groot aanpassingsvermogen van werkgevers, maar ook van werknemers. Wij ondersteunen werknemers en werkgevers door de vraag naar bij- en omscholingscursussen te inventariseren en het aanbod daarvan uit te breiden. Het urgentiebesef voor Leven Lang Ontwikkelen is echter nog laag en zal de komende tijd een boost moeten krijgen om werkgevers en werknemers toekomstbestendig te maken en te houden. Op deze manier versterken wij de aanbodkant van de arbeidsmarkt met nieuwe kennis en vaardigheden en kunnen zij beter aansluiten bij de vraag van werkgevers. Samen, als vraag en aanbod van arbeid in balans zijn, boosten wij niet alleen de ontwikkeling van werknemers, maar ook de productiviteit van de hele regio.

Door Leven Lang Ontwikkelen te stimuleren hopen wij de rond 250 geregistreerde werkzoekenden (met dienstverband) die sinds het begin van de Coronacrisis erbij zijn gekomen te ondersteunen bij het aanleren van nieuwe skills die passen bij de toekomstige arbeidsmarkt. Het doel is om de werk-naar-werk overgang te faciliteren. Daarnaast houden wij rekening met nog een keer hetzelfde aantal mensen dat nog niet in beeld is, maar wel zou kunnen profiteren van een om-, her en bijscholing. In totaal leveren we hierdoor een bijdrage aan de lange termijn vervangingsvraag van 17.000 banen voor Midden-Limburg (2030 en later). Bovendien voorspelt het CPB een toename van de werkloosheid tot 6,1% in 2021. Als deze prognose maar voor de helft uitkomt voor Midden-Limburg gaat het voor de regio om ruim 1.000 werklozen extra ten opzichte van 2019. Concrete maatregelen die we nemen zijn: •