Bijlage 1 Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Jaarstukken
2025
Inhoud Jaarstukken ........................................................................................................................ 1 2025.................................................................................................................................. 1 Inhoud ............................................................................................................................... 3 Aanbiedingsbrief ................................................................................................................. 5 Leeswijzer .......................................................................................................................... 6 1 Bestuurlijke samenvatting ................................................................................................. 8 1.1 Bestuurlijke hoofdlijn .................................................................................................. 9 1.2 Financiële hoofdlijn .................................................................................................... 11 2 Programmaplan ............................................................................................................... 16 2.1 Bestuur en ondersteuning ...........................................................................................
17 2.2 Veiligheid ................................................................................................................. 25 2.3 Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................... 29 2.4 Economie ................................................................................................................. 34 2.5 Onderwijs ................................................................................................................. 40 2.6 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................... 46 2.7 Sociaal domein.......................................................................................................... 53 2.8 Volksgezondheid en milieu .......................................................................................... 66 2.9 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing .............................................. 73 3 Paragrafen ...................................................................................................................... 83 3.1 Lokale heffingen ........................................................................................................ 84 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................
89 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................... 96 3.4 Financiering ............................................................................................................ 102 3.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 108 3.6 Verbonden partijen .................................................................................................. 113 3.7 Grondbeleid ............................................................................................................ 134 3.8 Openbaarheidsparagraaf .......................................................................................... 142 3.9 Demografische ontwikkelingen .................................................................................. 143 3.10 Energie ................................................................................................................ 144 3.10.1 Algemeen .......................................................................................................... 144 4 Jaarrekening ................................................................................................................. 147 4.1 Balans per 31 december 2025 ...................................................................................
148 4.2 Toelichting op de balans per 31 december 2025 .......................................................... 153 4.3 Niet in de balans opgenomen .................................................................................... 211 4.4 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................ 212 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................... 213 3
4.6 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ......................................... 223 4.7 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................ 226 4.8 WNT-verantwoording ............................................................................................... 227 5 Bijlagen ........................................................................................................................ 229 5.1 Overzicht baten en lasten per taakveld....................................................................... 230 5.2 Kerngegevens ......................................................................................................... 234 5.3 Risicobeheermatrix .................................................................................................. 238 5.4 Overzicht gecommitteerde reserve ............................................................................ 253 5.5 Overige gegevens .................................................................................................... 257 5.6 SiSa bijlage verantwoordingsinformatie ...................................................................... 258 5.7 Specificatie gemeentefonds ....................................................................................
2711 5.8 Lijst van begrotingssubsidies .................................................................................. 2755 5.9 Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................ 2766
4
Aanbiedingsbrief Voor u liggen de jaarstukken van 2025. Hiermee neemt u kennis van de beleidsmatige en financiële resultaten over dat jaar. In 2025 is koersvast verder gewerkt aan de drie pijlers Sociale Basis, Vitaal Buitengebied en Passend Wonen. We hebben de sociale basis versterkt door extra inzet op jeugd, Kansrijke Start en betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Tegelijkertijd is geïnvesteerd in toekomstbestendige scholen en ontmoetingsplekken via het accommodatiebeleid. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie en stappen in het Omgevingsplan is richting gegeven aan de ontwikkeling van Leudal. Ook kreeg de Regio Deal Midden-Limburg verder vorm met concrete projecten voor de toekomst. Op het gebied van wonen is de woningvoorraad verder uitgebreid en is ingezet op betaalbaarheid en verduurzaming. Daarnaast hebben we starters ondersteund en bestaande woningen energiezuiniger gemaakt. Met het OLS kende 2025 ook een bijzonder moment van verbinding en saamhorigheid. Zo is verder gebouwd aan een sociaal sterk en toekomstbestendig Leudal. Alle mee- en tegenvallers, maar ook uitdagingen zijn meegenomen in deze verantwoording.
Het verloop van het begrotingssaldo vanaf de primitieve begroting tot en met de jaarrekening ziet er als volgt uit: Primitieve begroting € 2.920.994 Na de 1e raadsrapportage € 2.594.474 Na de 2e raadsrapportage € 5.934.736 Per 31-12-2025 (septembercirculaire) € 7.935.262 Rekeningresultaat 2025 € 11.973.527 Het begrotingssaldo 2025 bedroeg op 31 december 2025 € 7.935.262 voordelig. Het rekeningresultaat van baten en lasten over 2025 is € 11.973.527. Dit is een incidenteel voordeel van € 4.038.265 ten opzichte begroting na laatste wijziging. Binnen dit voordeel zit het positieve effect van de decembercirculaire van € 1.468.419. De overige incidentele verschillen hebben een positief resultaat van € 2.569.846. Dit mooie resultaat is echter met name ontstaan door incidentele meevallers en voor een overgroot deel incidenteel geld van het Rijk. De begroting vanaf 2028 laat echter structurele tekorten zien en het dekken van structurele lasten met incidentele baten is niet toegestaan. We zullen dus op zoek moeten gaan naar structurele dekking. In hoofdstuk 1.2 wordt onder het kopje Financiële hoofdlijn een gedetailleerde toelichting gegeven op de onderdelen van het resultaat ten opzichte van de begroting.
5
Leeswijzer In de Zomernota 2023-2026 zijn drie thema’s vastgesteld. Deze drie thema’s vormen de hoofdlijn voor de doorontwikkeling van onze gemeente. De jaarstukken 2025 volgt de (programma)indeling van de begroting 2025-2028. De programmastructuur is gebaseerd op de taakvelden. Ten opzichte van de jaarrekening 2024 is de inrichting van dit document niet veranderd. De voorliggende jaarstukken zijn als volgt opgebouwd: In de bestuurlijke samenvatting komen de belangrijkste ontwikkelingen aan bod in de bestuurlijke en de financiële hoofdlijn. Vervolgens komen de programma's aan bod. Deze zijn opgesteld aan de hand van de indeling op taakveld niveau. Dit is in lijn met de opzet van de begroting 2025-2028. Per programma wordt ingegaan op de drie W-vragen (Wat hebben we bereikt?, Wat hebben we ervoor gedaan? en Wat heeft het gekost?). Daarna volgt een overzicht van de reservemutaties, de investeringen, de indicatoren en worden de verbonden partijen benoemd. De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma's raken. Vervolgens komt de jaarrekening zelf aan bod. Dit is de financiële verantwoording. Deze bestaat uit de balans met toelichting, het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de rechtmatigheids- en WNT-verantwoording. Tot slot zijn er nog diverse (verplichte) bijlagen toegevoegd.
In de tabellen van de programma's (2), paragrafen (3) en het overzicht baten en lasten per taakveld (5.1) zijn de min-bedragen (-) een voordeel of baat en de plus-bedragen een nadeel of last, tenzij expliciet anders vermeld. Bij de balans (4) zijn vermeerderingen positieve bedragen en verminderingen negatieve bedragen. Belangrijk bij het lezen van de jaarrekening is dat de thema’s als een rode draad door de programma’s en paragrafen lopen. Hoewel ze niet afzonderlijk terugkomen.
6
7
1 Bestuurlijke samenvatting
8
1.1 Bestuurlijke hoofdlijn Ook in 2025 hebben we koersvast verder gewerkt aan de ambities uit de Zomernota 2023-2026. Aan de hand van de pijlers Sociale Basis, Vitaal Buitengebied en Passend Wonen hebben we verder gebouwd aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Leudal. Daarbij stonden verbinding, vooruitkijken en investeren in onze dorpen centraal. Samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners werken we aan een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is. Sociale basis Wij vinden het belangrijk dat inwoners zich gezien voelen, mee kunnen doen en dichtbij huis de ondersteuning krijgen die nodig is. Daarom hebben we in 2025 verder ingezet op een sterke sociale basis voor kinderen, jongeren en gezinnen. Met Kansrijke Start hebben we vroegsignalering en passende ondersteuning versterkt. We hebben verder gebouwd aan een betere aansluiting tussen jeugdhulp en onderwijs. Samen met de gemeenten en onderwijs- en zorgpartners in Midden-Limburg is de gezamenlijke visie ‘Anders denken, anders doen’ opgesteld. Daarnaast is de inzet van praktijkondersteuners jeugd bij huisartsen uitgebreid. Tegelijkertijd bleef aandacht nodig voor de continuïteit van jeugdzorg. Daarom is in regionaal verband gewerkt aan een robuuster zorglandschap en toekomstbestendige voorzieningen. Onderwijs blijft een belangrijke basis voor gelijke kansen.
We hebben onderwijsachterstanden verder teruggedrongen, onder meer via voor- en vroegschoolse educatie, logopedische screening en de warme overdracht tussen kinderopvang en onderwijs. Ook is verder gewerkt aan toekomstbestendige schoolgebouwen. Zo werd het Kindcentrum in Ittervoort verder gerealiseerd, zijn procesafspraken gemaakt over de nieuwbouw van St. Ursula in Horn en is de schoolomgeving van De Zjwiek in Roggel groener ingericht. Een belangrijke mijlpaal was de vaststelling van het accommodatiebeleid. Samen met initiatiefnemers en verenigingen werken we aan toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties en duidelijke inhoudelijke en financiële kaders. Zo versterken we ontmoetingsplekken in de dorpen. Vitaal buitengebied Het buitengebied van Leudal is van grote waarde voor natuur, landbouw, recreatie en leefbaarheid. In 2025 hebben we met de vaststelling van de Omgevingsvisie ‘Leudal, Natuurlijk! 2025-2040’ een belangrijke stap gezet. Deze visie geeft richting aan onze ruimtelijke, sociale en economische ontwikkeling en laat zien hoe we blijven bouwen aan een leefbare, duurzame en gezonde gemeente, met behoud van de identiteit van onze dorpen en het karakter van ons landschap. Vorig jaar is gewerkt aan het Omgevingsplan Woonkernen.
Daarmee zetten we stappen naar eenvoudigere en duidelijkere regels, meer flexibiliteit en snellere procedures voor ontwikkelingen binnen onze dorpen. Daarnaast kreeg de Regio Deal Midden-Limburg in 2025 verder vorm. De programmalijnen leefbaarheid, landschap en klimaatadaptatie en economie, onderwijs en arbeidsmarkt zijn uitgewerkt in concrete deelprogramma’s. Daarmee is de basis gelegd voor projecten die vanaf 2026 bijdragen aan een sterke regio en een toekomstbestendig Leudal.
9
2025 was een bijzonder jaar voor Leudal als schuttersgemeente. Met het 141e Oud Limburgs Schuttersfeest was Leudal het decor van een traditie die generaties verbindt en onze gemeenschap op een mooie manier samenbracht en op de kaart zette. De saamhorigheid die dit evenement teweeg heeft gebracht, is nog steeds in de samenleving merkbaar. Passend wonen Een passend thuis voor iedere inwoner blijft een kernopgave. Daarom hebben we in 2025 opnieuw stevig ingezet op woningbouw, betaalbaarheid en verduurzaming. We hebben circa 350 woningen toegevoegd aan de planvoorraad, waardoor inmiddels ruim 1.300 woningen in de pijplijn zitten. Daarmee bouwen we verder aan voldoende en passende woningen in al onze dorpen. Met de Versnellingsagenda Wonen als afwegingskader sturen we op betaalbare huur- en koopwoningen, zowel in grotere uitbreidingslocaties als in kleinere transformatieprojecten. Ook hebben we met het Herstructureringsfonds Bebouwde Omgeving een instrument in handen om betaalbare woningbouw en kwaliteitsverbetering in de bebouwde omgeving te stimuleren. Daarnaast bleven we starters ondersteunen bij de aankoop van hun eerste woning. Door de verruiming van de voorwaarden voor startersleningen konden in 2025 opnieuw meer jonge kopers in Leudal terecht.
Met de inzet van energiecoaches, de klusbus en isolatiemaatregelen hebben we inwoners geholpen hun woning te verduurzamen en hun energieverbruik te verlagen. Daarmee investeren we niet alleen in nieuwe woningen, maar ook in een duurzame en betaalbare woonomgeving voor huidige inwoners. Financiële weerbaarheid In 2025 hebben we onze gezonde financiële huishouding in stand gehouden. Dit met aandacht voor het weerstandsvermogen en de solvabiliteit. Mede door incidentele bijdragen van het Rijk hebben we onze financiële buffers op peil gehouden. En dat is nodig. Het meerjarenperspectief laat zien dat onze begroting vanaf 2028 structureel onder druk komt te staan, met oplopende tekorten. Lonen en prijzen stijgen en de inkomsten vanuit het Rijk nemen af. Dit vraagt niet alleen om voortzetting, maar ook om aanscherping van het huidige financiële beleid. Behoedzaamheid, realisme en duidelijke prioritering zijn daarbij essentieel. Vooruitdenken is geen keuze meer, maar een voorwaarde om als gemeente wendbaar en weerbaar te blijven. Mooi leven in Leudal! Terugkijkend op 2025 zien we een jaar waarin we met trots belangrijke stappen hebben gezet voor de toekomst van Leudal. Samen met inwoners, ondernemers en organisaties hebben we verder gebouwd aan onze ambitie: een vitale plattelandsgemeente waar het goed wonen, werken en leven is én blijft. Kortom, een mooi leven in Leudal!
10
1.2 Financiële hoofdlijn Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat bedraagt € 11.973.527 positief (incidenteel voordeel). Verloop begrotingssaldo Het begrotingssaldo in de primitieve begroting was geraamd op € 2.920.994. Na verwerking van de effecten van de raadsvoorstellen tot en met mei en de 1e raadsrapportage bedroeg het begrotingssaldo voor 2025 € 2.594.474 voordelig. De bijstelling was voornamelijk het gevolg van het verwerken van de begrotingen van de verbonden partijen. Na verwerking van de effecten van de raadsvoorstellen tot en met oktober en de 2e raadsrapportage bedroeg het begrotingssaldo € 5.934.736 voordelig. De bijstelling was voornamelijk het gevolg van het vrijvallen taakstelling sociaal domein, hogere opbrengsten schatkistbankieren door rentestijging, hogere uitkering dividend Enexis, bijstelling budgetten jeugd en vrijval van de stelpost CAO in 2025. Na verwerking van de raadsvoorstellen tot en met december waaronder het effect van de septembercirculaire bedroeg het begrotingssaldo € 7.935.262 voordelig. Dit saldo is het startpunt van het resultaat voor de jaarstukken 2025. Beïnvloedbaar resultaat Het rekeningresultaat van baten en lasten is € 11.973.527. Dit is inclusief € 6,8 miljoen aan extra onvoorziene eenmalige middelen van het Rijk.
Gezien het primitieve begrotingssaldo van € 2,9 miljoen is het beïnvloedbare resultaat is dus ongeveer € 2,3 miljoen. Resultaat ten opzichte van de begroting na wijziging Per saldo is er een voordeel van € 4.038.265 ten opzichte van de begroting 2025 na wijzigingen. Eén van deze ontwikkelingen betreft het resultaat van de decembercirculaire. Deze had een voordelig effect van € 1.468.419. Aangezien de decembercirculaire pas in 2026 in de raad is vastgesteld mag deze niet meer in de begroting 2025 worden verwerkt en valt dus in het resultaat. De overige verschillen bedragen per saldo € 2.569.846 positief. Deze verschillen worden grotendeels verklaard door de meevallers uit de onderstaande tabel: Top 10 meevallers:
(bedrag x 1.000)
1 Decembercirculaire gemeentefonds
1.468
2 Spuk realisatiestimulans woningbouw
343
3 Hogere opbrengsten bouwleges
309
4 Energiekosten
231
5 Beschermd wonen en opvang - bijdrage GR
196
6 Onderwijsbeleid projectsubsidie
184
7 Openbaar groen en water - uitbestede werkzaamheden
118
8 Openbare verhardingen - uitbestede werkzaamheden
109
9 Afval vergoedingen PMD en glas
108
10 Wmo begeleiding en dagbesteding
100
Totaal
3.166 11
In de onderstaande tabel zijn de verschillen groter dan € 50.000 van de realisatie 2025 ten opzichte van de begroting 2025-2028 na wijzigingen weergegeven. (bedragen x 1.000) Onderwerp
Voordelig
Verwacht resultaat 2025(bijgestelde begroting)
7.935
Realisatie 2025
11.974
Afwijking t.o.v. verwacht resultaat
4.038
Overzicht belangrijkste verschillen
Voordelig
Nadelig
Nadelig
Programma
Programma overstijgend 1 Onderhoud vastgoed 2 Energie
98 231
3 Kostenverdeelstaat
Overige verschillen < 50K Programma 1 4 ICT-licentiekosten 5 Centraal studiebudget 6 Decentraal studiebudget 7 Buitendienst - Doon/Westrom 8 Buitendienst - uitbestede werkzaamheden 9 Leges burgerzaken - ontvangsten 10 Leges burgerzaken - afdrachten aan het Rijk 11 Opbrengst rente schatkistbankieren 12 Gemeentefonds - resultaat decembercirculaire 13 Gemeentefonds - storting reserve taakmutaties 14 Opbrengsten vervolgingskosten via BsGW 15 BTW-suppletie aangifte 16 Naar balanspost dubieuze debiteuren 17 Aanvullende storting in de APPA voorziening Overige verschillen < 50K Programma 2 18 Spuk IZA ontvangst straatcoaches 19 XTC dumpingen 20 Ondermijning Overige verschillen < 50K Programma 3 21 Openbare verlichting - uitbestede werkzaamheden 22 Openbare verlichting - vergoeding schades 23 Openbare verhardingen - uitbestede werkzaamheden Openbare verhardingen - degeneratie- en 24 legeskosten Overige verschillen < 50K Programma 4 25 Lagere energiebaten bedrijfspand Roggel Overheveling onttrekking Beeklaan naar programma 26 9 Overige verschillen < 50K
alle alle
91 24
alle
140
1
alle
113
1
89
1
56 67
1 1
172
1
192 82 1.468
1 1 1
228
1
57
1
101 191 454
1 1
682
1
67
2
121
2
60 64
2 2
133
3
58 109
3 3
44
3
20
3
88
4
285 222
4 4 12
Overzicht belangrijkste verschillen
Voordelig
Nadelig
Programma
Programma 5 27 Onderwijsbeleid projectsubsidie 28 Bijdrage vervoerskosten leerlingenvervoer
Overige verschillen < 50K Programma 6 29 Groene sportterreinen - uitbestede werkzaamheden Openbaar groen en water - uitbestede 30 werkzaamheden Overige verschillen < 50K Programma 7 31 Mantelzorg - bijdrage overige instellingen 32 Wmo begeleiding en dagbesteding - zorg in natura 33 Jeugdzorg - diverse posten 34 Pgb Wmo en jeugdzorg - Pgb 35 Beschermd wonen en opvang - bijdrage GR Overige verschillen < 50K Programma 8 36 Onttrekking voorziening riolering 37 Afkoppelsubsidie riolering 38 Bijdrage waterschap riolering 39 Afval vergoedingen PMD en glas Overige verschillen < 50K Programma 9 40 Ruimtelijke plannen - vergoedingen plankosten 41 Ruimtelijke plannen - uitbestede werkzaamheden 42 Ruimtelijke plannen - bijdrage derden 43 Overheveling onttrekking Beeklaan van programma 4 44 Omgevingsvergunningen ontvangst leges 45 Handhavingsdossiers 46 Spuk Realisatiestimulans woningbouw Overige verschillen < 50K
184 63 64
5 5 5
193
6
118 145
6
56 100 90 54 196 159
7
200 68
8
6
7 7 7 7 7
8
82
8
108 328
8 8
67
9
80 69 285
9 9 9
309
9
65
9
343 104
Totalen
6.688
Totaal verschil t.o.v. verwachte resultaat
4.038
9 9 2.650
Alle bedragen in de bovenstaande tabel betreffen incidentele mee of tegenvallers. De verklaringen van de verschillen per programma (4 t/m 46) zijn binnen de programma's opgenomen onder de verschilverklaringen in hoofdstuk 2 programmaplan. Hieronder de toelichting van de programma overstijgende onderdelen (1 t/m 3): 1. Onderhoud vastgoed (incidenteel voordeel € 98.300) Op onderhoud vastgoed is er een voordeel van € 98.300. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten bij groot onderhoud bij beheer woonwagencentra (€ 96.000 voordeel), hogere kosten bij dagelijks onderhoud woonwagencentra (€ 26.000 nadeel), lagere kosten bij onderwijshuisvesting basisonderwijs (€ 28.500 voordeel) en hogere kosten bij groot onderhoud vastgoed algemeen (€ 30.900 nadeel).
13
2. Energie (incidenteel voordeel € 230.900) In 2025 zijn de energiekosten € 230.900 lager dan geraamd. Bijna alle panden laten lagere energiekosten zien. Dit komt deels doordat de energieprijzen in 2025 niet verder zijn gestegen, de weersomstandigheden door het jaar heen en door bewust om te gaan met energie. Alleen bij en openluchtrecreatie is een overschrijding van energiekosten te zien ten opzichte van de raming. Deze kosten worden doorbelast naar de gebruikers. 3. Kostenverdeelstaat (incidenteel nadeel € 91.300) Bedrijfsposten worden op basis van een vaste verdeelsleutel toegerekend aan producten. De niet toe te rekenen overheadkosten blijven op het taakveld 0.4 overhead van Bestuur en Ondersteuning (programma 1) staan. Door de gehele begroting zijn hier verschillen ontstaan. Enerzijds omdat gedurende het jaar de kostenverdeelstaat begrotingstechnisch deels is aangepast op de formatieve wijzigingen en anderzijds omdat de bezetting (en daarmee samenhangend de doorverdeling) niet altijd gelijk is aan de begroting. Over de gehele begroting bezien, heeft dit geen financiële gevolgen, maar zorgt dit alleen voor verschillen per programma. Daarnaast zijn er via de kostenverdeelstaat, conform besluiten, ook voor € 100.000 interne uren naar diverse kredieten geboekt. Dit is minder dan geraamd. Dit levert een nadeel van € 91.300 op in de exploitatie.
Resultaat bestemming Het huidige financiële beleid moet niet alleen worden voortgezet, maar ook worden aangescherpt, met voorzichtigheid, realisme en duidelijke prioriteiten. Vooruitdenken is geen keuze meer, maar essentieel om als gemeente wendbaar en weerbaar te blijven Wij staan de komende jaren voor een aantal grote uitdagingen, waar het resultaat voor ingezet kan worden. Het voorstel is om het resultaat te gebruiken om de grote uitdagingen met bijbehorende financiële gevolgen als volgt in te zetten: Subsidie realisatiestimulans woningbouw Met deze nieuwe subsidieregeling ondersteunt het Rijk bij het bouwen van meer betaalbare woningen. Gemeenten ontvangen vanaf 2026 tot en met 2030 een bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw het jaar ervoor is gestart. Volgens de regelgeving van het BBV dienen de inkomsten verantwoord te worden als nog te ontvangen bedragen. Om deze bedragen in te kunnen zetten voor betaalbare woningen wordt de ontvangen € 343.000 in het herstructureringsfonds gestort. Dekkingsreserve kredieten woonwagens en standplaatsen Molenzicht De twee kredieten woonwagens en standplaatsen Molenzicht zijn overschreden en moeten bij overgang naar de woningbouwcorporaties (gepland per 2027) in één keer worden afgeschreven. Met deze aanvullende kosten is geen rekening gehouden.
Hierdoor dient een bedrag van € 525.000 te worden toegevoegd aan de dekkingsreserve huidige woonwagens. Reserve Functioneel Leeftijds Ontslag (FLO) Veiligheidsregio Limburg-Noord De gemeente moet de komende jaren tot en met 2043 aan de Veiligheidsregio Limburg-Noord aanvullende bijdragen gaan betalen ten behoeven van het Functioneel Leeftijds Ontslag, totale kosten van € 745.084. Hiervoor wordt een dekkingsreserve ingesteld zodat de lasten verhoging niet op de jaren met een tekort drukt.
14
Dekken van het tekort op het begrotingssaldo in 2028 Het begrotingstekort 2028 van € 3.516.958 dekken uit het resultaat zodat het negatieve begrotingssaldo 2028 teruggebracht wordt naar € 0. Hierbij volgt een aanvulling van € 500.000 voor autonome ontwikkelingen. Voorgesteld wordt om € 4.016.958 te storten in de Algemene reserve en te onttrekken in 2028. Dekken van het tekort op het begrotingssaldo in 2029 Het begrotingstekort 2029 van € 3.981.831 dekken uit het resultaat zodat het negatieve begrotingssaldo 2029 wordt teruggebracht naar € 0. Hierbij volgt een aanvulling van € 500.000 voor autonome ontwikkelingen. Voorgesteld wordt om € 4.481.831 te storten in de Algemene reserve en te onttrekken in 2029. Overig het restant van € 1.861.654 te storten in de Algemene reserve. Aangezien een aantal ontwikkelingen met nadelige effect nog niet zijn verwerkt in de begroting is het verstandig de restantmiddelen van het resultaat hiervoor te bewaren. In de begroting 2027 dienen de onder andere volgende onderdelen nog verwerkt te worden: - De financiële doorvertaling van het nieuw vastgestelde accommodatiebeleid. - De effecten van het actualiseren en indexeren van de nieuwe beheerplannen. - De effecten van het actualiseren en indexeren van het IHP. - De sloopkosten van schoolgebouwen uit het IHP vanaf 2030. - De kapitaallasten van schoolgebouwen vanaf 2030.
- De kapitaallasten vervanging ICT apparatuur. - De Kapitaallasten nieuw zwembad.
15
2 Programmaplan
16
2.1 Bestuur en ondersteuning Wat hebben we bereikt? In 2025 zijn concrete stappen gezet om de drie bestuurlijke uitgangspunten van de gemeente te realiseren. Doel- en opgavegericht besturen Beleidsdoelen zijn scherper geformuleerd, waardoor de voortgang beter gevolgd kan worden. Er is tijdig ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en wetgeving. Door duidelijke prioriteiten en een gerichte planning is de werkvoorraad beter beheerst en de uitvoeringskracht versterkt. Respectvolle dialoog De samenwerking tussen gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie is verbeterd via betere informatievoorziening en gezamenlijke bijeenkomsten. Ook inwoners zijn actief betrokken bij beleid en maatschappelijke vraagstukken door participatietrajecten en transparante communicatie. Dienstverlening op maat De dienstverlening is verbeterd door vereenvoudiging en we zetten stappen in de digitalisering van processen. Er is ingezet op begrijpelijke communicatie, betere bereikbaarheid en hogere kwaliteit. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben ingezet op bestuurlijke vernieuwing. Dit omvat het brede aspect van alle contactmomenten met inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties. We communiceren helder en transparant, geven en nemen verantwoordelijkheid en werken samen met inwoners aan de ontwikkeling van Leudal.
We doen dit onder andere door gebruikt te maken van de intaketafel, omgevingsdialogen, doelgerichte communicatie. Binnen het thema bestuurlijke vernieuwing hebben we specifiek ingezet op de volgende onderdelen: Jongerenraad In 2025 is de eerste jongerenraad van de gemeente Leudal opgestart. De jongerenraad heeft gevraagd en ongevraagd advies gegeven over verschillende onderwerpen, zoals het bibliotheekbeleid, cultuurbeleid, afvalbeleid, sport en bewegen en de verordening jeugd. Professionaliseren werkwijze dorpsplatforms Alle dorpsplatforms zijn bezocht door een wethouder met ambtelijke ondersteuning. In deze gesprekken is de rol en positie van de dorpsplatforms besproken. Ook op welke wijze dorpsplatforms kunnen en willen participeren. Input van dorpsplatforms is gebruikt voor het opstellen van het concept participatiebeleid. Participatie en implementatie van de Wet versterking Participatie op decentraal niveau In 2025 is met input inwoners, dorpsraden, verenigingen, etc. gewerkt aan nieuw participatiebeleid. Er zijn twee stakeholderbijeenkomsten georganiseerd waarin het gesprek met inwoners is gevoerd over participatie en uitdaagrecht. Uitkomsten hiervan zijn besproken met het managementteam, het college en de gemeenteraad en verwerkt in het (concept) participatiebeleid.
Interne organisatie Medewerkers zijn getraind in proces- en projectmatig werken, het gebruiken van begrijpelijke taal en het schrijven van heldere voorstellen.
17
Wat heeft dat gekost?
Bestuur en ondersteuning
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2025 2025
Geboekt 2025 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Bestuur
1.999
2.212
2.587
375
Burgerzaken
1.868
2.056
1.834
-222
507
605
618
13
Overhead
14.604
17.894
13.816
-4.078
Treasury
611
716
699
-17
OZB woningen
220
175
172
-3
OZB niet-woningen
94
75
74
-1
Belastingen overig
32
42
45
3
Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Overige baten en lasten
0
0
0
0
4.448
7.963
321
-7.642
Vennootschapsbelasting (VpB)
20
20
0
-20
Mutaties reserves P1
119
665
3.438
2.773
0
0
0
0
24.523
32.422
23.604
-8.818
-1
0
0
0
-751
-994
-812
182
-8
-8
-4
4
Overhead
-1.112
-668
-820
-152
Treasury
-1.232
-2.316
-2.391
-75
OZB woningen
-5.307
-5.300
-5.344
-44
OZB niet-woningen
-2.489
-2.492
-2.531
-39
Belastingen overig
-4
-4
-4
-1
-71.602
-75.506
-76.975
-1.469
0
-71
-246
-175
0
0
0
0
-1.172
-3.141
-2.648
493
0
0
0
0
Totale Baten
-83.679
-90.500
-91.775
-1.275
Resultaat
-59.156
-58.079
-68.170
-10.091
Beheer overige gebouwen en gronden
Res. van de rekening van baten en lasten Totale Lasten Baten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden
Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves P1 Res. van de rekening van baten en lasten
18
Bestuur Griffie Bij het onderdeel griffie is er een voordeel van € 112.300 voornamelijk veroorzaakt door het niet volledig invullen van de beschikbare formatie en de periode tussen de personele wisselingen is niet het volledige personeelsbudget verbruikt, waardoor er een overschot is ontstaan van € 101.300. Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000 College burgemeester en wethouders Op dit onderdeel is er een nadeel van € 447.900. Dit nadeel wordt volledig veroorzaakt door een aanvullende storting in de APPA voorziening (wethouderspensioenen) van € 454.400 als gevolg van de berekening door het ministerie voor het saldo dat nodig is bij overgang van het pensioenstelsel naar het ABP per 1 januari 2028 in lijn met de Wet toekomst pensioenen. Burgerzaken Budget dienstverlening Het budget dienstverlening laat een voordeel zien van € 27.200. Het budget Dienstverlening wordt ingezet voor verschillende activiteiten gericht op verbetering van de gemeentelijke dienstverlening. Klantmetingen, publicaties en toegankelijkheid maken hier onderdeel van uit. Er zijn minder uitgaven op diverse onderdelen waardoor er een voordeel is op deze post. Legesproducten Op de legesproducten is er een afwijking kleiner dan € 25.000 Er zijn € 171.700 minder opbrengsten (nadeel) voor onder andere reisdocumenten en rijbewijzen.
Er zijn minder nieuwe documenten aangevraagd dan geraamd. Het rijk brengt kosten in rekening voor de documenten die gemaakt worden. Doordat er minder aanvragen zijn, zijn de kosten voor bijdrage aan het Rijk voor deze documenten ook € 191.500 lager (voordeel). Overhead ICT Bij de posten van ICT is er een nadeel van € 90.100 veroorzaakt door verschillende posten: Vanwege het initiatief Moderne Werkplek zijn uitgebreidere ICT licenties nodig welke leiden tot een nadeel van € 140.200. Op ICT telefonie is voordeel van € 25.100. Voor ICT projecten is het restantbudget van € 402.200 in december 2025 bij de raadsvergadering via de gecommitteerde reserve naar 2026 overgeheveld. Dit zijn ICT Projecten waaronder Microsoft 365. Het gaat om meerjarig durende projecten die in 2025 zijn gestart. Het nadeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000.
19
P&O Bij de posten van P&O is er een voordeel van € 37.000 veroorzaakt door verschillende posten: Voor het meerjarig concern HR beleid is € 59.100 naar 2026 doorgeschoven. Het centraal studiebudget kent een voordeel van € 113.100. Dit heeft te maken met het niet invullen van met name trainingen voor ICT opleidingen en Management Development in 2025. Het decentraal studiebudget kent een nadeel van € 88.700. Dit zijn kosten die gemaakt zijn op de individuele ontwikkeling van medewerkers. Het restant budget studiekosten van € 32.700 is gestort in de reserve bedrijfsvoering. Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. P-budgetten Bij de posten van de P-budgetten is er een nadeel van € 33.600 vooral veroorzaakt door een overschrijding van € 40.300 op het woon/werk verkeer. Medewerkers werken vaker op locatie. Tevens is zijn de kosten woon/werk verkeer van december 2025 door systeemtechnische redenen in tegenstelling tot voorgaande jaren in 2025 geboekt. Het tekort op woon/werk verkeer en thuiswerkvergoeding van € 43.900 is onttrokken uit de reserve bedrijfsvoering. Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. Personeel en inhuur Door moeilijk invulbare vacatures, diverse personeelswijzigingen en dekkingen door diverse SPUKs was er in 2025 een overschot op loonkosten personeel van € 1.693.200.
Van dit budget is € 719.000 besteed aan inhuur om vacatures tijdelijk op te vullen. Per saldo is het restant van € 974.300 gestort in de reserve bedrijfsvoering. Abonnementen en lidmaatschappen Op abonnementen en lidmaatschappen is een voordeel van € 31.300. Dit komt (voornamelijk) doordat een aantal abonnementen en lidmaatschappen zijn beëindigd en een grote factuur al in 2024 vooruit betaald was en er dus in 2025 éénmalig geen kosten zijn geweest. Wet Open Overheid (WOO) Voor de implementatie van de Wet open overheid (Woo) heeft de gemeente een implementatiebudget (incidenteel) ontvangen vanuit het Gemeentefonds. Voor de implementatie is een projectgroep gevormd en een projectleider aangesteld. Het betreft een doorlopend project en de nog niet bestede middelen € 403.900 worden via de gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2026 voor de verdere uitvoering. Buitendienst Op de posten van de buitendienst is er een voordeel van € 68.600 veroorzaakt door verschillende posten: De overschrijding van € 29.500 op gebruiksgoederen in 2025 is ontstaan door algemene prijsstijgingen op diverse gebruiksartikelen. Daarnaast was extra vervanging en aanschaf nodig vanwege verouderd materiaal. Deze combinatie van hogere marktprijzen en aanvullende benodigdheden heeft geleid tot hogere uitgaven dan vooraf begroot.
20
Door natuurlijke uitstroom van medewerkers zijn er dit jaar € 55.700 lagere kosten voor Westrom/Doon. Er is minder werk uitbesteed en meer zelf uitgevoerd i.v.m. het matig groeiseizoen 2025, waardoor er € 67.400 minder is uitgegeven. Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. Wagenpark Bij het wagenpark is er een voordeel van € 27.400 veroorzaakt door verschillende posten: Het verschil wordt met name veroorzaakt door € 28.600 lagere brandstofkosten omdat we meer elektrisch zijn gaan rijden. Daarnaast is € 42.300 meer besteed aan onderhoudskosten. De veroudering van het wagenpark leidt tot veel extra onderhoud. Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. Uitvoeringskosten 3D Bij de Uitvoeringskosten van de 3D's is er een voordeel van € 45.800 Dit wordt onder meer veroorzaakt doordat de bijdrage aan de andere gemeenten waarmee we samenwerken € 42.200 lager is dan begroot. Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. Treasury Kapitaallasten Op de kapitaallasten is er een voordeel van € 84.400. Dit wordt veroorzaakt door hogere opbrengsten rente schatkistbankieren. Het rentepercentage is aan het eind van het jaar gestegen waardoor er meer ontvangen is dan geraamd. OZB woningen Bij de OZB woningen is er een voordeel van € 44.500.
Dit wordt veroorzaakt door € 37.300 hogere opbrengsten uit 2025 en € 7.200 door hogere opbrengsten uit voorgaande jaren. OZB niet-woningen Bij de OZB niet-woningen is er een voordeel van in totaal € 38.800 op verschillende posten elk kleiner dan € 25.000 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Op de post van de Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds is er een voordeel van € 1.240.000. Op basis van de decembercirculaire 2025 ontvangt de gemeente Leudal in totaal € 1.468.400 meer dan geraamd. Door het tijdstip van publicatie van de circulaire in het jaar, kan de begroting hier niet op aangepast worden. Hiervan is € 228.400 gestort in de reserve voor taakmutaties. Per saldo een voordeel van € 1.240.000.
21
Overige baten en lasten BTW suppletie aangifte Bij de BTW suppletie 2024 aangifte is er een nadeel van € 101.100. Artikel 10a van de algemene wet inzake rijksbelastingen verplicht gemeenten om een btwsuppletieaangifte in te dienen zodra de gemeente constateert dat de afgelopen vijf kalenderjaren te veel btw is teruggevraagd of te weinig btw is voldaan. De suppletie aangifte heeft pas na de 2e raadsrapportage plaatsgevonden en is daardoor niet meer in de begroting 2025 verwerkt kunnen worden hierdoor is er een nadeel ten opzichte van de begroting. Dubieuze debiteuren De Balanspost dubieuze debiteuren is bijgesteld. Hierdoor is er een nadeel van € 190.500. Bij het opstellen van de jaarrekening wordt de noodzakelijk omvang van de balanspost dubieuze debiteuren bepaald. Het verschil tussen de bepaalde noodzakelijke omvang en de werkelijke omvang van deze post wordt geboekt op de balans. De tegenboeking wordt als correctie verantwoord op de exploitatie.
2.1.2 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Algemene reserve
I
Bestemming rekeningresultaat 2024
T
Bedrijfsvoering
I
Restant budget personele kosten 2025
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I
Storting tot maximale omvang
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds-taakmutaties
I/S Taakmutaties
T
Gecommitteerde reserve
I
Begroting Realisatie 2025 2025
Verschil 2025
4.563
-4.563
963
-963
94
94
570
799
-228
819
-819
665
7.239
-6.574
-1.950
-695
-1.255
Overhev. budgetten Totaal toevoegingen
O
Bedrijfsvoering
I
Mutaties personele budgetten
O
Bedrijfsvoering
S
Afschrijvingen
-41
-41
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-112
-112
O
Egalisatiereserve Gemeentefonds-taakmutaties
I
Vrijval taakmutaties
-183
-183
O
Geblokkeerde reserve (vh. Boekwinst Essent)
S
Afschrijvingen
-96
-96
O
Geblokkeerde reserve (vh. Boekwinst Essent)
S
Implementatie informatiewetgeving (incl.WOO) projectkosten
-574
-574
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-185
-185
-3.141
-1.885
Totaal onttrekkingen
-1.255
22
2.1.3 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Totaal krediet Realisatie 2025 t/m 2025
Restantkrediet 2025
Afvoeren
Duurzaamheid gemeentelijke gebouwen en accommodaties
780
Digitalisering archieven VTH
200
196
4
HRM systeem
100
50
50
Module Bodem
25
19
6
Document generator
60
29
31
GBI
100
74
26
Koppeling Ibz met Join
34
25
8
Bedrijfsmiddelen I&A (software) 2023-2025
61
63
-2
Vervanging telefooncentrale
100
8
92
Aanpassingen overlegruimten
85
28
57
Aanschaf/implementatie RX.Launch
38
45
-7
7
Anonimiseertool Datamask
22
17
5
-5
Vervanging Nutanix cluster
300
118
182
Financieel pakket
400
347
53
Aanschaf elektrische laadpalen
118
100
18
-18
Vervanging wagenpark 2022
323
324
-1
1
Vervanging wagenpark
350
139
211
Vervanging werkmaterieel
636
176
460
Aanschaf auto's voor de WSW
105
Informatievoorziening 3 Decentralisaties 2022
100
54
46
3.935
1.811
2.124
Totaal investeringen
780
-6
2
105
-18
HRM systeem Vanwege het gebrekkig functioneren van het HRM systeem gaan we vooralsnog niet door met de implementatie van de overige modules. Vervanging telefooncentrale In 2025 is gekozen voor een optimalisatie van de huidige telefooncentrale i.p.v. een complete vervanging. Dit vindt in 2026 plaats. Aanschaf auto 's WSW De nieuwe investeringen sluiten dit jaar aan op de businesscase van het MOB, die vertraging heeft opgelopen. In 2026 zal het resterende bedrag worden opgenomen voor de vernieuwing van het wagenpark van het MOB.
23
2.1.3 Verplichte indicatoren Verplichte indicatoren per Eenheid programma
Bron
Waarde Waarde Waarde Waarde Limburg 2022
2023
2024
2025
actueelste
P1 Bestuur en ondersteuning Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
5,89
6,25
6,56
6,64
0
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
5,4
5,92
6,32
6,5
0
Apparaatskosten
Externe inhuur
Overhead Woonlasten éénpersoons huishouden Woonlasten meerpersoons huishouden WOZ-waarde woningen
Kosten per Begroting 572,05 637,4 777,23 837,82 inwoner gemeente Kosten inhuur externen als % Begroting van totale 14,90% 21,50% 11,10% 11,75% gemeente loonsom + kosten inhuur externen % van totale Begroting 13,30% 14,00% 14,30% 12,73% lasten gemeente
0
0
0
euro
COELO
762
817
766
807
963
euro
COELO
851
921
843
892
1.040
per 1.000 euro
CBS
281
333
337
363
311
De bovenste vijf indicatoren zijn eigen berekende gegevens. De indicatoren Woonlasten en WOZwaarde zijn op 7 april 2026 gedownload van de site www.waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording). Indien er "geen data" staat, dan is vanuit deze site geen gegevens voor dat jaar bekend. Voor actuelere gegevens wordt verwezen naar de vermelde site.
Verbonden partijen ● Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) ● Euregio Rijn-Maas-Noord ● Enexis NV ● Bank Nederlandse Gemeenten ● Waterleidingmaatschappij
24
2.2 Veiligheid Wat hebben we bereikt? In 2025 hebben we in Leudal verder gebouwd aan een veilige en leefbare gemeente, samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners zoals de politie en de Veiligheidsregio Limburg-Noord. We hebben ingezet op het voorkomen van onveiligheid, het vergroten van weerbaarheid en het tijdig oppakken van signalen in de dorpen. Hierbij hebben we de balans gezocht tussen zorg, preventie en repressie. Concreet hebben wij gewerkt aan: • •
het tegengaan van georganiseerde ondermijnende criminaliteit; de veiligheid van onze inwoners;
• •
een veilige woon- en leefomgeving; en het vergroten van de bewustwording van en weerbaarheid tegen cybercrime.
Van belang is daarbij te vermelden, dat het juist op dit thema belangrijk is onze informatiepositie te vergroten en in te zetten op preventie en bewustwording. Dit wordt hierna verder toegelicht. Een belangrijke ontwikkeling in 2025 was het versterken van onze informatiepositie in de dorpen en het buitengebied. We zijn gestart met het in kaart brengen van de dorpen, waarbij wijkboa’s in 2025 zijn geïnstrueerd en zijn begonnen met kennismaken en positioneren in hun rol. Deze werkwijze wordt in 2026 verder vormgegeven. Hierdoor kunnen signalen rondom leefbaarheid en veiligheid, waaronder ondermijning in het buitengebied, eerder worden herkend en kan toezicht en handhaving gerichter worden ingezet. Binnen het speerpunt ondermijnende criminaliteit hebben we ingezet op het verbeteren van signalering en samenwerking met partners. Door informatie beter te bundelen en integraal te duiden, kunnen acties en flexcontroles gerichter worden voorbereid. Op het thema jeugd en veiligheid hebben we in 2025 ingezet op zichtbaarheid, preventie en vroegsignalering. Wijkboa’s spelen hierin een belangrijke rol doordat zij laagdrempelig aanwezig zijn in de dorpen, signalen oppakken en samenwerken met partners zoals jongerenwerk, straatcoaches en politie. In concrete gevallen is tijdig opgeschaald en is passende ondersteuning georganiseerd.
Binnen het speerpunt veilige woon- en leefomgeving lag de nadruk op het versterken van de aanpak in de dorpen en het snel oppakken van meldingen en signalen. Door samenwerking met inwoners en ketenpartners is gewerkt aan het voorkomen en beperken van overlast en onveiligheid. Tot slot hebben we in 2025 aandacht gehouden voor digitale veiligheid, waarbij bewustwording en weerbaarheid belangrijk blijven, met specifieke aandacht voor jongeren en hun omgeving.
25
Wat hebben we ervoor gedaan? Georganiseerde ondermijnende criminaliteit
•
We hebben ingezet op het versterken van bewustwording, signalering en samenwerking met partners om ondermijning eerder in beeld te krijgen en tegen te gaan. We hebben samen met Platform Veilig Ondernemen een boerenlunch georganiseerd, de Limburgse Norm verder uitgerold, nemen deelgenomen aan ondermijningstafels en voeren Bibobonderzoek en flexcontroles uit. Afgelopen jaar is diverse malen het damoclesbeleid toegepast en zijn woningen/lokalen gesloten.
•
In 2025 zijn we gestart met het in kaart brengen van de dorpen en het buitengebied, zodat flexcontroles en toezicht in de toekomst gerichter voorbereid kunnen worden. Deze aanpak ondersteunt het effectiever inzetten van toezicht in het buitengebied en op locaties waar risico’s worden vermoed.
•
Aanpak en toetsing van vergunningen en vastgoedtransacties door toepassing van Bibob.
Jeugd en veiligheid • Wijkboa’s zijn in 2025 gestart met voorbereidingen op hun wijkgerichte rol.
•
Zij fungeren als herkenbaar aanspreekpunt in de kernen en dragen bij aan vroegsignalering en het tijdig oppakken van situaties die impact hebben op jeugd, leefbaarheid en veiligheid.
•
In samenwerking met in- en externe partners zoals jongerenwerk, straatcoaches en politie is waar nodig passende ondersteuning en opvolging georganiseerd. De uitvoering van deze werkwijze wordt in 2026 verder uitgerold.
Veilige woon- en leefomgeving • We hebben meldingen en signalen over overlast en onveiligheid (ook het gevoel van
•
onveiligheid bij vrouwen) in de dorpen opgepakt en afgestemd met betrokken partners. Samenwerking met inwoners, ondernemers en ketenpartners is benut om leefbaarheid en
•
veiligheid in de openbare ruimte te versterken. Crisisbeheersing & samenwerking met de Veiligheidsregio Limburg Noord zoals Natuurbrandrisicobestrijding in Leudal en Beegder- en Hornerheide, actualisatie hoogwaterplan, maatschappelijke weerbaarheid.
•
Participeren in de Regiodeal om regionaal en integraal de veiligheidsthema’s in kaart te brengen en deel te nemen aan veilige Maasplassen.
•
Voor evenementen zoals het OLS hebben we de veiligheid beoordeeld en maatregelen afgestemd met organisatoren.
•
Geparticipeerd in De Town Deal Krachtige Kernen. Dit is een landelijke samenwerking tussen: 11 gemeenten, 3 ministeries, 2 kennis- en netwerkorganisaties met als doel om overheid en dorpsgemeenschappen beter te laten samenwerken bij ingewikkelde lokale vraagstukken.
Cybercrime
•
We hebben ingezet op bewustwording en weerbaarheid rondom digitale veiligheid, met aandacht voor jongeren en hun omgeving.
26
Wat heeft dat gekost?
Veiligheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2025 2025
Geboekt 2025 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Crisisbeheersing en brandweer
3.435
3.457
3.418
-39
Openbare orde en veiligheid
1.313
1.482
1.491
9
0
0
0
0
4.748
4.939
4.909
-30
Crisisbeheersing en brandweer
-155
-155
-180
-25
Openbare orde en veiligheid
-12
-12
-24
-12
0
0
0
0
Totale Baten
-168
-168
-204
-36
Resultaat
4.580
4.771
4.705
-66
Mutaties reserves P2 Totale Lasten Baten
Mutaties reserves P2
Crisisbeheer en brandweer Huisvesting brandweer Bij de posten van Huisvesting brandweer is er een nadeel van € 31.400 veroorzaakt door verschillende posten kleiner dan € 25.000. Openbare orde en veiligheid Ondermijning Bij ondermijning is er een voordeel van € 59.900. Dit voordeel komt voornamelijk voort uit het later opstarten van diverse geplande activiteiten en samenwerkingsprojecten met ketenpartners waar we afhankelijk van zijn. Hierdoor zijn minder uren ingezet en zijn enkele operationele kosten lager uitgevallen dan geraamd. Daarnaast is een deel van de geplande inzet op toezicht, handhaving en informatie gestuurde acties niet volledig tot uitvoering gekomen door beperkte capaciteit en verschuivingen in prioriteiten binnen de regionale samenwerking. De beschikbare middelen zijn daardoor niet volledig benut, terwijl de kwaliteit van de uitgevoerde activiteiten wel is geborgd. Preventie criminaliteit Op de posten van preventie criminaliteit is er een voordeel van € 99.400 veroorzaakt door verschillende posten. In december is voor de tweede tranche spuk IZA bij de gemeente Venlo een declaratie van € 66.500 ingediend met betrekking tot de inzet van de straatcoaches. Bij de opstelling van de tweede raadsrapportage was nog niet bekend dat er een tweede tranche zou komen. Niet begrote incidentele bate.
De rest van het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. 27
XTC-dumpingen Op de posten van XTC-dumpingen is er een overschrijding van € 121.000. Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere instroom van meldingen en incidenten dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. Het aantal illegale XTCdumpingen is toegenomen, wat heeft geleid tot extra inzet van personeel, materieel en externe verwerkingskosten. Daarnaast is er rekening gehouden met een provinciale subsidie voor XTC-dumpingen die niet is toegekend, de subsidieregeling is inmiddels niet meer beschikbaar.
2.2.2 Reserves
2.2.3 Investeringen (bedrag x 1.000) Totaal krediet Realisatie 2025 t/m 2025
Investeringen
Restantkrediet 2025
Afvoeren
Vervanging bluswaterpompen
50
46
4
4
Totaal investeringen
50
46
4
4
2.1.3 Verplichte indicatoren Verplichte indicatoren per programma
Eenheid
Bron
Waarde Waarde Waarde Waarde Limburg 2022
2023
2024
2025
actueelste
CBS
0,7
0,6
0,4
0,6
1,8
CBS
3,1
2,9
3,2
3,2
4,7
CBS
0,7
1
1,7
1,1
1,1
CBS
5
3,9
4,2
4,3
5,9
P2 Veiligheid Winkeldiefstal Geweldsmisdrijven Diefstal uit woning Vernieling en beschadiging
aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners
Verwijzingen Halt
per 10.000 inw.
Bureau Halt
4
5
4
6
10
Jongeren met delict voor rechter
%
CBS
0
1
geen data
geen data
1
De indicatoren zijn op 7 april 2026 gedownload van de site www.waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording). Indien er "geen data" staat, dan is vanuit deze site geen gegevens voor dat jaar bekend. Voor actuelere gegevens wordt verwezen naar de vermelde site.
Verbonden partijen ● Veiligheidsregio Limburg Noord
28
2.3 Verkeer, vervoer en waterstaat Wat hebben we bereikt? Mobiliteit verbindt Leudal. Tegelijkertijd maken we bewuster de keuze óf we van A naar B gaan, en zo ja, met welk vervoersmiddel. Hierbij ligt de focus op en de prioriteit bij ontsluiting en verkeersveiligheid. We zetten in op drie ontwikkelrichtingen: verbonden voorzieningen (relatie tussen ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit), toegankelijk systeem (infrastructuur en mobiliteitssysteem) en bewust mobiel (de reiziger centraal). Het streven naar ontsluiting en verkeersveiligheid loopt als een rode draad door de drie ontwikkelrichtingen heen. Concreet hebben wij het volgende bereikt. • De mobiliteit en verkeersveiligheid in de gemeente is verbeterd. • Er is € 277.025 aan subsidie voor verkeersveilige maatregelen aangevraagd en ontvangen. • De nota parkeernormen Leudal 2025 en Laadvisie Leudal 2025 zijn vastgesteld. • Het project 'Leudelen' is in uitvoering. • Het netwerk voor laadinfrastructuur is versterkt. Hierna wordt verder toegelicht welke acties en werkzaamheden hebben bijgedragen aan deze resultaten.
Wat hebben we ervoor gedaan? Uitvoering van maatregelen voor verbetering van de verkeersveiligheid en ontsluiting In 2025 zijn verschillende maatregelen genomen om de verkeersveiligheid en ontsluiting in de gemeente te verbeteren. De Brigittastraat in Ittervoort is afgewaardeerd van een GOW50-weg (gebiedsontsluitingsweg) naar een GOW30 weg. Hierdoor behoudt de Brigittastraat haar ontsluitende functie en wordt de verkeersveiligheid verhoogd. De planvorming rondom de reconstructie van de Notaris Ruttenlaan is gereed en uitvoering zal plaatsvinden in 2026. De rotondes rondom Zevenellen hebben een herstart gemaakt en de besluiten zijn gepubliceerd. Planvorming rondom de reconstructie van de Leudalweg is gereed, er worden vrijliggende fietspaden en slimme verlichting toegepast. De korte rechtstanden op de Neerderweg zijn gereduceerd door plaatsing van asverspringingen. Verder is er opdracht gegeven aan een Ingenieursbureau om verkeersremmende maatregelen aan te merken in de gemeente, rekening houdend met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Ook zijn er concrete maatregelen en acties uitgewerkt binnen het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid (UVP). Dit programma sluit aan op het SPV en richt zich op een structurele aanpak van verkeersveiligheidsknelpunten. Verder is er een aanvraag opgesteld bij de mobiliteit ontwerpregeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen.
De beschikking hierover hebben we ontvangen in 2026. Uitvoering geven via het Uitvoeringsplan Mobiliteit Dit plan vormt de basis voor een goed bereikbare en veilige leefomgeving, met extra aandacht voor mobiliteit en verkeersveiligheid. In lijn met dit plan is in samenwerking met MLB extra geïnvesteerd in de programma’s Doortrappen 60+ en Posifiets. Doortrappen 60+ richt zich op de verkeersveiligheid van oudere fietsers, terwijl Posifiets bedrijven stimuleert om medewerkers vaker de fiets te laten gebruiken. Daarnaast is verder ingezet op verkeersactieve scholen, zodat verkeerseducatie en bewustwording bij kinderen structureel aandacht krijgen. Oriëntatie deelmobiliteit Ten aanzien van het actiepunt uit de Zomernota 2023-2026 hebben we ons in 2025 verder georiënteerd op de mogelijkheden voor deelmobiliteit en is de enquête over deelmobiliteit geanalyseerd en uitgewerkt om de behoefte onder inwoners en ondernemers te peilen. 29
Het deelmobiliteitsproject is in uitvoering. Samen met RAL-Zuid, MLB en beide concessie verlenende provincies wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van het project Leudelen. Fietsbrug Leudal is een prettige gemeente om te wonen. Om Leudal aantrekkelijk te houden, kleine kernen leefbaar te houden en toekomstbestendig te maken, moet er ingezet worden op bereikbaarheid en mobiliteit. De realisatie van een nieuwe verbinding over de Maas voor fietsers en voetgangers ter hoogte van Buggenum levert hieraan een belangrijke bijdrage. In 2025 hebben gemeente Roermond en gemeente Leudal een nieuwe maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) laten opstellen. Bereikbaarheid Bedrijvenpark Zevenellen Omwonenden van Bedrijvenpark Zevenellen in Haelen maken zich zorgen over de toekomstige verkeersstromen. In 2025 heeft de gemeente aan de provincie gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar een optimale aansluiting van Bedrijvenpark Zevenellen op de provinciale wegenstructuur waarbij zoveel mogelijk woningen worden ontzien. Eind 2025 heeft de provincie bevestigd dat ze hiervoor een opdracht zullen verstrekken. De uitvoering van het onderzoek gebeurt in overleg met de gemeente. Daarnaast is er achter de schermen hard gewerkt aan de voorbereidingen en de verkeersbesluiten voor de rotondes ter ontsluiting van het bedrijventerrein op de Roermondseweg, het vrachtwagenverbod en de 60 km/uur.
Een goede havenontwikkeling en de bereikbaarheid van de haven is van groot belang om het transport over de weg zoveel mogelijk te minimaliseren. Gemeente Leudal heeft besloten zich aan te sluiten bij de nieuwe BluePorts Limburg. Dit is een samenwerking met alle Limburgse havengemeenten, de provincie en RWS. In deze organisatie is ook plek voor een bedrijventak. In 2025 is gewerkt aan een overkoepelende havenvisie. Er ligt nu een ontwerp van deze havenvisie. Wat heeft dat gekost?
Verkeer, vervoer en waterstaat
(bedrag x 1.000) Primitieve begroting 2025
Begroting na Geboekt 2025 wijziging t/m periode 2025
Realisatie begroting
Lasten Verkeer en vervoer
4.752
5.039
4.838
Parkeren
12
12
12
0
Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
65
91
89
-2
16
16
14
-2
Mutaties reserves P3
-201
5
5
124
119
4.849
5.162
5.077
-85
-237
-350
-409
-59
Parkeren
0
0
0
0
Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
-5
-7
-8
-1
Totale Lasten Baten Verkeer en vervoer
Mutaties reserves P3
0
0
0
0
-294
-312
-312
0
Totale Baten
-535
-669
-729
-60
Resultaat
4.314
4.494
4.349
-145
30
Verkeer en vervoer Openbare verlichting Bij de posten van openbare verlichting is een nadeel van € 71.300 veroorzaakt door verschillende posten. In het beleidsplan Openbare Verlichting 2023 t/m 2027 is vastgesteld dat conventionele armaturen met PLL- of TL lamp in 2023 en 2024 worden voorzien van een retrofit LED oplossing. Echter conventionele armaturen hebben een andere warmtehuishouding en zijn niet ontwikkeld voor de warmte welke vrijkomt bij een retrofit LED oplossing. Hierdoor waren er relatief meer storingen waardoor er extra kosten zijn gemaakt (de storingen zijn inmiddels opgelost). Daarnaast zijn de tarieven voor de beheerwerkzaamheden flink gestegen wat leidt tot maandelijks hogere kosten. Naast de reguliere uitgaven voor openbare verlichting is er ook afwikkeling van schades en het herstel hiervan. De schades worden achteraf gecompenseerd in de baten en lopen niet altijd gelijk met het kalenderjaar. In 2025 zijn er hogere uitgaven van € 132.800 en is er een hoger bedrag aan vergoedingen voor schades ontvangen van € 61.500 per saldo een nadeel van € 71.300. Openbare verhardingen Bij de posten van openbare verhardingen is een voordeel van € 44.200 veroorzaakt door verschillende posten: Het voordeel op uitbestede werkzaamheden van € 64.300 wordt veroorzaakt doordat er minder werkzaamheden zijn uitgevoerd dan initieel verwacht.
Er wordt strak gestuurd op de beschikbare middelen. Aan baten voor inritten is een bedrag van € 62.300 ontvangen. Hiervoor is geen budget begroot. Het uitvoeren van werkzaamheden is namelijk afhankelijk van de aanvragen vanuit inwoners en wisselt per jaar. Aan baten voor degeneratiekosten voor werkzaamheden nutsbedrijven is € 39.600 meer ontvangen aan bijdragen dan begroot. Deze bijdrage is afhankelijk van de hoeveelheid werkzaamheden per jaar en hierop kan de gemeente niet sturen. Het voordeel op de bijdragen voor leges titel 1 is € 106.800. De legesbaten zijn afhankelijk van externe factoren, die lastig vooraf te begroten zijn. Op de uitkomst kan de gemeente niet sturen, Het voordeel wordt verder verklaard door diverse andere posten elk kleiner dan € 25.000. Reguleren openbare ruimte Bij reguleren openbare ruimte is er een voordeel van € 32.600 veroorzaakt door diverse posten lager dan € 25.000. Civiel technische kunstwerken Bij posten van Civieltechnische kunstwerken is er een voordeel van € 119.300. Dit is ontstaan door vertraging in de uitvoering van werkzaamheden. Een bedrag van € 119.300 wordt overgeheveld naar 2026 via de gecommitteerde reserve.
31
2.3.2 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Gecommitteerde reserve
I
T
Onderhoud Jachthaven Hanssum S
Begroting Realisatie 2025 2025
Verschil 2025
118
-118
Beheerplan civieltechnische kunstwerken Erfpachtcanon
5
6
-1
Totaal toevoegingen
5
124
-120
O
Dekkingsreserve infrastructuur
S
Afschrijvingen
-196
-196
O
Dekkingsreserve Openbare verlichting
S
Afschrijvingen
-60
-60
O
Onderhoud Jachthaven Hanssum I
Reparatie damwand haven Neer
-17
-17
O
Onderhoud overweg Napoleonsweg
Jaarlijkse bijdrage
-39
-38
-1
-312
-311
-1
S
Totaal onttrekkingen
2.3.3 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Totaal krediet Realisatie 2025 t/m 2025
Restantkrediet 2025
Aanschaf gladheidsmaterieel
238
170
68
Gemeentelijk Verkeersveiligheidsplan; MIP 2021
263