CConstaterende datLeudal
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 inclusief Erratum

Raadsvergadering 3 november 2026, gemeente LeudalBij agendapunt: Vaststellen Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 - 19:2959.077 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 7

Programmabegroting 2027-2030 2 3 Inhoud Inhoud ............................................................................................................................... 3 Inleiding ............................................................................................................................. 5 Leeswijzer .......................................................................................................................... 6 1 Bestuurlijke samenvatting ................................................................................................. 7 1.1 Bestuurlijke hoofdlijn .................................................................................................. 8 1.2 Financiële hoofdlijn .................................................................................................... 10 2 Programmaplan ............................................................................................................... 17 2.1 Bestuur en ondersteuning ........................................................................................... 18 2.2 Veiligheid ................................................................................................................. 21 2.3 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................

24 2.4 Economie ................................................................................................................. 27 2.5 Onderwijs ................................................................................................................. 30 2.6 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................... 32 2.7 Sociaal domein .......................................................................................................... 36 2.8 Volksgezondheid en milieu .......................................................................................... 43 2.9 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing .............................................. 46 3 Paragrafen ...................................................................................................................... 50 3.1 Lokale heffingen ........................................................................................................ 51 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 57 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................... 65 3.4 Financiering ..............................................................................................................

71 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 78 3.6 Verbonden partijen .................................................................................................... 83 3.7 Grondbeleid ............................................................................................................ 104 3.8 Demografische ontwikkelingen .................................................................................. 112 3.9 Openbaarheidsparagraaf .......................................................................................... 114 3.10 Energie ................................................................................................................ 116 4 Financiële bijlagen ......................................................................................................... 117 4.1 Overzicht structurele en incidentele baten en lasten .................................................... 118 4.2 Overzicht van lasten en baten per taakveld ................................................................ 131 4.3 Overzicht MIP 2027 - 2030 ....................................................................................... 134 4.4 MIP te maken keuzes (financieel niet verwerkt) ...........................................................

143 4.5 Specificatie gemeentefonds ...................................................................................... 148 4.6 Reserves ................................................................................................................ 151 4.7 Voorzieningen ......................................................................................................... 179 5 Overige bijlagen ............................................................................................................ 185 5.1 Risicobeheermatrix .................................................................................................. 185 5.2 Kerngegevens ......................................................................................................... 204 5.3 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................. 208 5.4 Lijst van begrotingssubsidies .................................................................................... 211 4 5 Inleiding Voor u ligt de programmabegroting 2027-2030. De eerste van dit college en met een nieuwe richting. We bouwen aan een gemeente waar inwoners prettig wonen, werken en samenleven. Een gemeente met sterke dorpen, een krachtige sociale basis, een vitaal buitengebied en ruimte voor woningbouw, ondernemerschap en maatschappelijke initiatieven.

Tegelijkertijd vraagt de financiële ontwikkeling om realisme en scherpte. Vanaf 2028 staat het meerjarenperspectief structureel onder druk door stijgende kosten en afnemende inkomsten vanuit het Rijk. Dit betekent dat wij de komende jaren nadrukkelijker keuzes moeten maken. Niet alles kan en hoeft tegelijk. Prioriteren, faseren en kritisch kijken naar de haalbaarheid en meerwaarde van plannen zijn noodzakelijk om onze financiële positie gezond en beheersbaar te houden. De begroting toont in 2027 een positief saldo van € 3,6 miljoen. Vanaf 2028 en verder ontstaat een oplopend tekort van € 2,0 miljoen in 2028, € 3,2 miljoen in 2029 en € 4,3 miljoen in 2030. In deze begroting is uitgegaan van de uitgangspunten van de kaderbrief 2027-2030 en het nieuwe coalitieprogramma. De autonome ontwikkelingen en de meicirculaire zijn financieel vertaald. Door het positieve resultaat in 2027 neemt het college de ruimte om in de Kadernota 2028-2031 samen met de raad zorgvuldig en integraal afwegingen te gaan maken over de keuzes die voor de langere termijn nodig zijn. Wij staan voor een betrouwbare en betrokken overheid die samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners invulling geeft aan de behoefte van de samenleving. We houden vast aan wat goed gaat, verbeteren waar dat nodig is en maken keuzes waar dat moet.

Zo werken we aan een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente, met oog voor de kracht van onze gemeenschap en ruimte voor ontwikkeling. Samen blijven we bouwen aan een 'Mooi leven in Leudal. Het college van burgemeester en wethouders 6 Leeswijzer In de bestuurlijke samenvatting worden de belangrijkste ontwikkelingen achtereenvolgens besproken in de bestuurlijke hoofdlijn, de financiële hoofdlijn en de projecten. Vervolgens komen de programma's aan bod. Deze zijn opgesteld aan de hand van de indeling op taakveld niveau. Per programma wordt ingegaan op de drie W-vragen (Wat willen wij bereiken?, Wat gaan wij daarvoor gedaan? en Wat mag dat kosten). De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma's raken. Daarna volgen de financiële bijlagen. Dit zijn de financiële vooruitzichten. Deze bestaan uit het overzicht van baten en lasten, het Meerjarig Investerings Programma (MIP), overzicht van de kapitaaluitgaven, de specificatie uit het gemeentefonds en een overzicht van de reserves en voorzieningen. Tot slot zijn er nog diverse (verplichte) bijlagen toegevoegd. In deze begroting zijn de min bedragen (-) een voordeel of baat en de plus bedragen (+) een nadeel of last, tenzij expliciet anders vermeld. 7 1 Bestuurlijke samenvatting 8 1.1 Bestuurlijke hoofdlijn Dit is de eerste programmabegroting van het nieuwe college.

In lijn met het coalitieprogramma kent deze een nieuwe richting waar we samen met de gemeenteraad, inwoners en ondernemers invulling aan gaan geven. Zo bouwen we aan een gemeente met sterke dorpen, een krachtige sociale basis, een vitaal buitengebied en met ruimte voor woningbouw, ondernemerschap en maatschappelijke initiatieven. Kortom, een toekomstbestendige samenleving waar inwoners zich in herkennen en graag willen wonen. Wonen en een aantrekkelijke leefomgeving Onze woningbouwopgave houdt prioriteit. Onze samenleving vraagt namelijk om voldoende en passende woningen voor jong en oud in eigen dorp. We kiezen nadrukkelijk voor een proactieve rol bij grotere gebiedsontwikkelingen. Zo borgen we de samenhang tussen wonen, voorzieningen, mobiliteit en leefomgeving. Tegelijkertijd bieden we ruimte voor particuliere initiatieven en de transformatie van bestaand vastgoed. In 2027 gaan we verder met de planvorming voor woningbouw in onder andere Ell, Nunhem, Baexem, Roggel en Haelen. Ook geven we nieuwe invulling aan vrijkomende schoollocaties en sportvelden zoals in Heythuysen, Horn, Hunsel en Kelpen-Oler. Eén van de grootste belemmeringen hierbij is netcongestie: zonder voldoende transportcapaciteit op het elektriciteitsnet stagneert woningbouw, economie en maatschappelijke voorzieningen, maar ook de warmtetransitie.

We houden daarom niet alleen vast aan bestaande kaders, maar zoeken ook naar aanvullende oplossingen, zoals lokale opslag, flexibele aansluitconcepten en energiegemeenschappen. Zo proberen we regie te krijgen op de beschikbaarheid (en betaalbaarheid) van energie voor onze grote opgaven. Sociale basis We streven naar een inclusieve samenleving waarin iedere inwoner zich thuis voelt en naar vermogen kan meedoen. Eigen regie, talenten en het sociale netwerk staan daarbij centraal. We stimuleren voorzieningen zoals huiskamerprojecten, eetpunten en praktijkondersteuners. Ondersteuning is daarmee dichtbij georganiseerd. In huishoudens waar meerdere zorgen, problemen of ondersteuningsbehoeftes bestaan, gaan we meer werken vanuit één plan en één aanspreekpunt. We zetten onze preventie aanpak voort en zorgen we dat problemen vroeg gesignaleerd en aangepakt worden. In 2027 stellen we samen met zorg- en welzijnspartners een lokale visie van het sociaal domein op. Zo maken we toekomstbestendige keuzes en houden we oog voor financiële houdbaarheid. We werken regionaal samen binnen het sociaal domein, maar onderzoeken ook de lokale ruimte binnen regionale afstemming. Goed onderwijs en een sterke positie van jongeren in onze samenleving zijn van groot belang. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor passende en toekomstige huisvesting.

Een school is de spil in het dorp door de sterke band met de lokale gemeenschap en de betrokkenheid van ouders en verzorgers. Voortgezet onderwijs blijft behouden voor Leudal. Het nieuwe accommodatiebeleid blijft onze basis voor duidelijkheid en gelijke behandeling. Tegelijkertijd gaan we onevenredige kostenstijgingen voor verenigingen corrigeren. Dit met het oog op betaalbaarheid voor leden en toegankelijkheid van verenigingen. 9 Vitaal buitengebied Ons buitengebied is karakteristiek voor Leudal. Daarom zorgen we ervoor dat agrarisch ondernemerschap, landschapskwaliteiten en leefbaarheid elkaar toekomstgericht versterken. Samen met inwoners, ondernemers en veiligheidspartners bevorderen een veilige en weerbare leefomgeving. Want veiligheid is een gezamenlijke opgave. In het NOVEX-gebied De Peel werken we regionaal aan natuurherstel en vermindering van effecten op milieu en leefomgeving. Verkeer, duurzaamheid en economie In een plattelandsgemeente is (duurzame) mobiliteit en verkeersveiligheid essentieel. Daarom werken aan een toegankelijk mobiliteitssysteem, bewust reisgedrag en goed verbonden voorzieningen. Ook pakken we risicolocaties in het buitengebied aan, stimuleren we deelmobiliteit en werken verder aan we een dekkend netwerk van openbare laadpunten.

We gaan extra onderzoek doen naar de aansluiting van Zevenellen op het provinciale wegennet en nemen maatregelen om het verkeer rond dit bedrijventerrein op een veilige manier af te wikkelen. Vanuit de Regio Deal stimuleren we een vitale regionale economie. In 2027 starten we de ontwikkeling van het Transitiehuis: een regionaal kennis- en expertisecentrum dat de regie op de transitie van het buitengebied versterkt. Zo stimuleren we innovatie, versterken we ons ondernemersklimaat en vergroten we onze toeristische aantrekkingskracht. Dienstverlening De gemeente staat dichtbij inwoners en ondernemers en biedt duidelijke, betrouwbare en toegankelijke dienstverlening. We communiceren helder, werken vanuit vertrouwen en hanteren de menselijke maat, met ruimte voor persoonlijk contact. We zijn duidelijk over wat wel en niet kan. Met meetbare doelen en actieve feedback verbeteren we onze dienstverlening organisatiebreed. Mooi leven in Leudal Op deze manier bouwen we verder aan een gemeente die dichtbij inwoners en ondernemers staat, naar hen luistert en hun kracht benut. We zorgen voor samenhang tussen beleidsdoelen, doelgerichte uitvoering en voldoende ruimte voor initiatieven. Zo zorgen we samen voor sterke dorpen, een gezonde economie, zorg voor elkaar en een duurzame leefomgeving. Kortom: een ‘Mooi leven in Leudal’.

1.2 Financiële hoofdlijn Uit de kaderbrief 2027-2030 blijkt dat het meerjarenperspectief voor Leudal vanaf 2028 structureel onder druk staat, met oplopende tekorten. Lonen en prijzen stijgen en de inkomsten vanuit het Rijk nemen af. Dit vraagt niet alleen om voortzetting van, maar ook om aanscherping van het huidige (financiële) beleid. Behoedzaamheid, realisme en duidelijke prioritering zijn daarbij essentieel. Scherpe keuzes worden onvermijdelijk. Leudal zal strikt moeten prioriteren, investeringen faseren en plannen toetsen op haalbaarheid en meerwaarde. Alleen met een sturende en selectieve aanpak blijft de financiële positie naar de toekomst toe beheersbaar. Door de gemeenteraadsverkiezingen in het jaar 2026 en het daaropvolgende proces van coalitievorming is de tijd erg kort om met de goed geïnformeerd en weloverwogen deze keuzes te maken in deze begroting 2027-2030. Omdat het begrotingsjaar 2027 nog een positief resultaat laat zien, geeft dit ons de ruimte om het traject van de Kadernota 2028-2031 te gebruiken om afgewogen keuzes te maken. Hierdoor is deze begroting 2027-2030 beleidsarm. In de begroting 2027-2030 is onder andere de meicirculaire 2026 verwerkt en zijn de stelposten loon/prijscompensatie en CAO bijgesteld conform de recente indexeringspercentages uit deze meicirculaire.

In voorbereiding op de nieuwe beheerplannen is de in de huidige beheerplannen niet meegenomen indexatie in 2027 gecorrigeerd. Daarnaast zijn de college- en raadsvoorstellen tot en met juli 2026 financieel verwerkt. Ook is het MIP 2027-2030 bijgesteld op basis van de actuele informatie (toekomstige afschrijvingen en rentelasten). In de onderstaande tabel zijn alle wijzigingen ten opzichte van de begroting 2026-2029 weergegeven: + is voordeel en - is nadeel | (bedrag x 1.000) Nr. | Prg | I/S | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primaire begroting 2026-2029 | 991 | -3.078 | -2.900 | -2.900 Bijstellingen raadsbesluiten t/m juli 2025 | 466 | 151 | 191 | -79 Resultaat 1e raadsrapportage 2025 | 371 | -139 | -808 | 2.185 Bijstellingen kaderbrief 2027- 2030 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo bijgestelde begroting 2026 - 2029 (stand | 1.828 | -3.066 | -3.517 | -794 augustus 2026) B1 | 1 | Meicirculaire | S | 1.485 | 1.431 | -659 | -281 1 | Stelpost lagere inkomsten Wmo Huishoudelijke Hulp | S | 1.968 | 2.035 vanaf 2028 B2 | 1 | Gemeentefonds CDOKE Inkomsten | I | 1.209 8 | Gemeentefonds CDOKE Uitgaven | I | -1.209 1 | Gemeentefonds Stelpost CDOKE Inkomsten | S | 1.209 | 1.209 | 1.209 8 | Gemeentefonds Stelpost CDOKE Uitgaven | S | -1.209 | -1.209 | -1.209 1 | Bijstelling personeelskosten CDOKE reeds in begroting | S | 492 | 492 | 492 | 492 B3 | 1 | Loon Bestuur CAO Rijk | S | -112 | -112 | -112 | -112 B4 | 1

| Vergoeding raad indexering CAO | S | -52 | -52 | -52 | -52 B5 | 1 | Overgang personeel naar ODNML | S | 299 | 298 | 298 | 298 10 + is voordeel en - is nadeel | (bedrag x 1.000) Nr. | Prg | I/S | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 B6 | 1 | Bijstelling stelpost CAO obv meicirculaire | S | 119 | 465 | 701 | -268 B7 | 1 | Projectleiderskosten KVS naar investeringen | S | 853 | 853 | 853 | 853 (afschrijvingen) B8 | 1 | Bijstelling DMJOP jaarschijf 2030 | S | -158 B9 | 1 | Bijstelling toekomstige rentelasten MIP 2027 | -2030 | S | 325 | 72 | -1.003 | -2.232 B10 | 1 | Bijstelling belastingen panden in eigendom | S | 10 | 10 | 10 | 10 B11 | 6 | Accommodatiebeleid raadsbesluit: Stelpost groeiruimte | S | -368 | -627 | -1.240 | -1.801 1 | Accommodatiebeleid raadsbesluit: beleidsmedewerker | S | -105 | -105 | -105 | -105 6 | Accommodatiebeleid raadsbesluit: uitvoeringsbudget | S | -200 | -200 | -200 | -200 B12 | 1 | Bijstelling stelpost loon/prijscompensatie obv | S | 992 | 1.178 | 1.625 | 841 meicirculaire B13 | 1 | Bijstelling stelpost loon/prijscompensatie huidige | S | -1.485 | -1.375 | -1.253 | -1.125 beheerplannen B14 | 8 | Bijstelling budgetten rioolvoorziening | S | -210 | -55 | -290 | -205 B15 | 8 | Bijstelling afvalstoffenheffing | S | -227 | -213 | -198 | 1 B16 | 1 | OZB bijstelling korting uitkering gemeentefonds | S | 101 | 101 | 101 | 101 woningen 1 | OZB bijstelling korting

uitkering gemeentefonds niet- | S | 293 | 293 | 293 | 293 woningen 1 | OZB bijstelling indexering woningen obv meicirculaire | S | 5 | 29 | 34 | 34 1 | OZB bijstelling indexering niet-woningen obv | S | 13 | 38 | 53 | 53 meicirculaire 1 | OZB bijstelling laatste jaarschijf woningen | S | 317 1 | OZB bijstelling laatste jaarschijf niet-woningen | S | 176 B17 | 7 | Subsidie uitvoering van toegangstaken en vrij | S | -681 | -681 | -681 | -681 toegankelijke basisjeugdhulp 7 | Subsidie dekking uit stelpost loon/prijscompensatie | S | 162 | 162 | 162 | 162 B18 | 7 | Subsidie maatschappelijke ondersteuning | I | -24 | -40 B19 | 7 | Uitvoering Programmaplan Samen voor Veilig 2027- | S | -48 | -44 | -47 | -44 2031 B20 | Div | Bijstelling kapitaallasten 2027-2030 | S | -120 | -324 | 272 | -13 B21 | Div | Bijstelling Meerjarig Investeringsplan 2027-2030 | S | 293 | -577 | -681 | -1.906 Begrotingssaldo primaire begroting 2027 - 2030 | 3.639 | -2.048 | -3.176 | -4.312 B1 Meicirculaire Het effect van meicirculaire 2026, die in de raadsvergadering van september is vastgesteld, is verwerkt in deze begroting. Deze laat voor 2027 en 2028 een positief effect zien en voor 2029 en 2030 negatief effect.

De oorzaak hiervan is dat in het coalitieakkoord van het kabinet Jetten als maatregel staat opgenomen dat de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de WMO wordt geschrapt per 1-1-2029, behoudens een vangnet. Hierdoor worden de gemeente gekort op de uitkering uit het gemeentefonds. De wetgeving moet hierop nog worden aangepast, daarom dat nu nog niet duidelijk is wat het effect is op de zorguitgaven. Op advies van de VNG en provincie is er een stelpost opgenomen om de lagere inkomsten te corrigeren. 11 B2 Gemeentefonds CDOKE raming In 2026 en voorgaande jaren kreeg de gemeente extra middelen voor de uitvoering door middel van de specifieke uitkering CDOKE. Voor het jaar 2027 is de CDOKE omgezet van een specifieke uitkering naar de algemene uitkering. Gemeenten mogen deze eenmalige uitkering in 2027 structureel als baten en lasten in de begroting opnemen. Doordat we reeds structurele personeelskosten maken die onder deze uitgaven vallen ontstaat er technisch een voordeel op de personele kosten. B3 Loon bestuur CAO RIJK De indexering van de salarislasten Bestuur zijn gecorrigeerd en aangepast aan de onlangs vastgestelde CAO Rijk. B4 Vergoeding raadsleden indexatie Volgens het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers worden de vergoedingen en toelagen voor raadsleden en andere politieke ambtsdragers jaarlijks geïndexeerd.

Voor de vergoedingen van raadsleden en commissieleden wordt de indexatie van de CAO lonen overheid gebruikt. Dit zorgt voor hogere kosten in de begroting. B5 Overgang personeel naar ODNML In 2026 is een deel van de werkzaamheden en het daarbij behorende personeel van vergunningen overgegaan naar de Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg. De bijdrage aan de ODNML was reeds verwerkt in onze meerjarenbegroting, hierdoor ontstaat er een voordeel. B6 Bijstelling stelpost CAO op basis van de meicirculaire 2026 Voor de periode 2025-2027 is een eindresultaat voor de CAO Gemeenten bereikt. Deze CAO loopt tot maart 2027. Aangezien de CAO jaarlijks terugkomt, nemen we structureel een stelpost op voor de mogelijke CAO stijging in de (meerjaren-) begroting. De hoogte van het bedrag wordt jaarlijks bij de begroting bepaald op basis van de meerjarige loonvoet sector overheid in de meicirculaire. De meerjarige indexatiepercentages in de meicirculaire 2026 ten opzichte van 2025 van de loonvoet sector overheid zijn flink gedaald. Dit werkt meerjarig cumulatief door in de stelpost CAO. Hierdoor is de stelpost berekend met de nieuwe percentages fors lager. Daarnaast is de indexatie voor het jaar 2030 berekend voor de stelpost, waardoor er een nadeel is voor dat jaar.

2027 | 2028 | 2029 | 2030 Loonvoet sector overheid Meicirculaire 2025 | 5,1% | 4,2% | 4,5% | 4,5% Loonvoet sector overheid Meicirculaire 2026 | 4,2% | 4,0% | 3,6% | 3,5% B7 Projectleiderskosten KVS naar investeringen (afschrijvingen) De kostenverdeelstaat 2026 is opgesteld. Daarbij is gekeken naar de kostenverdeling (doorbelasting) van de budgetten. De gemeente heeft een aantal (nieuwe) projectleiders in dienst die werken aan investeringsprojecten. Deze kosten moeten volgens het BBV worden doorberekend aan de investeringen. Dit betekent dat de personeelskosten op kredieten worden geboekt en dus niet op de exploitatie. Deze personeelskosten worden afgeschreven samen met de investeringen. Deze kosten worden dus verdeeld over een langere periode. Hierdoor ontstaat er technisch een voordeel op de personeelskosten, die als afschrijvingskosten in latere jaren terugkomen in de exploitatie. In de eerste jaren is dit een voordeel omdat slechts een deel van de personeelskosten jaarlijks terugkomt als afschrijvingskosten. Op een gegeven moment lopen de personeels- en afschrijvingskosten weer gelijk aan elkaar. Dit is dus een tijdelijk voordeel dat naar nul gaat op termijn. 12 13 B8 Bijstelling laatste jaarschijf DMJOP Bij een nieuwe begroting wordt een nieuwe jaarschijf (in dit geval 2030) als kopie van het jaar ervoor (in dit geval 2029) aangemaakt.

Bij een groot aantal posten moeten jaarlijks technische bijstellingen worden gedaan omdat de benodigde (begrote) lasten en baten per jaar verschillen. Dit is de technische bijstelling om het laatste jaar in overeenstemming te brengen met het Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan. B9 Bijstelling toekomstige rentelasten MIP Bij een groot aantal posten moeten jaarlijks technische bijstellingen worden gedaan omdat de benodigde (begrote) lasten en baten per jaar verschillen. De toekomstige rentelasten van nieuwe investeringen of verschuivingen ten opzichte van vorige jaren uit het MIP 2027-2030 worden bij het aanmaken van de geprognosticeerde balans berekend en verwerkt om de meerjarenbalans sluitend te maken. Dit is de technische bijstelling om de rentelastenprognose bij te stellen conform de geprognosticeerde balans. Voor het rentepercentage voor toekomstige investeringen is gerekend met 3,35% op basis van de Nederlandse 10-jarige staatsobligatie. B10 Bijstelling belastingen panden in eigendom Over onze panden in gebruik en eigendom betalen wij jaarlijks belastingen aan de BsGW. Omdat onze eigendommen en ook de tarieven veranderen wordt jaarlijks de begroting aangepast op basis van de daadwerkelijke kosten van het lopende jaar. B11 Verwerking raadsbesluit accommodatiebeleid In de raadsvergadering van 18 november 2025 is het accommodatiebeleid vastgesteld.

Conform de beslispunten uit dit raadsvoorstel zijn in de begroting 2027 de financiële groeiruimte, het benodigd uitvoeringsbudget en de benodigde personele capaciteit verwerkt. De bedragen worden nog niet structureel ingezet totdat het implementatieplan is vastgesteld. B12 Bijstelling stelpost loon/prijscompensatie op basis van de meicirculaire 2026 De stelpost loon-, en prijscompensatie is bedoeld voor het opvangen van indexeringen die niet binnen het bestaande budget gedekt worden. In het verleden werden hiervoor historische gegevens gebruikt om de hoogte van de stelpost te bepalen. Vanaf de begroting 2026 hanteren we een viertal verschillende indexeringen voor het bepalen van de hoogste van de stelpost (voor detailinformatie zie hoofdstuk 3.2.6 "Indexering" in deze begroting). Aan de hand hiervan is de stelpost bepaald voor de komende jaren. Jaarlijks wordt op basis van de indexeringen uit de meicirculaire de stelpost voor de komende jaren opnieuw berekend. Ook met stijging in de kosten van de Gemeenschappelijke regelingen is rekening gehouden zodat dit niet meer ten laste van het begrotingssaldo komt. Zo is er een realistischer beeld op autonome ontwikkelingen. Door het hanteren van de stelpost voorkomen we “lucht” in de gemeentelijke begroting omdat we budgetten pas bijplussen wanneer er ook daadwerkelijk indexering heeft plaats gevonden.

Zo kijken we kritisch naar de inzet van de bestaande budgetten. De meerjarige indexatiepercentages in de meicirculaire 2026 ten opzichte van 2025 van de loonvoet sector overheid zijn flink gedaald. Dit werkt meerjarig cumulatief door in de stelpost loon/prijscompensatie. Hierdoor is de stelpost berekend met de nieuwe percentages fors lager. B13 Bijstelling stelpost loon/prijscompensatie huidige beheerplannen De beheerplannen worden momenteel uitgewerkt. In de oude plannen is geen rekening gehouden met indexering. Vanwege gestegen kosten in de uitvoering gaan we indicatief uit van een indexering van 40%. De stelpost loon/prijscompensatie is aangepast aan dit percentage voor de uitvoeringsbudgetten van de beheerplannen 14 B14 Bijstelling budgetten rioolvoorziening De ontvangsten (en de mutatie in de voorziening) van de rioolheffing zijn aangepast op basis van de laatste cijfers van de BsGW. Omdat het GRP tot 2026 loopt wordt momenteel gewerkt aan het nieuwe WRP. Hierdoor zal het tarief van de rioolheffing nog worden aangepast. Omdat deze aanpassing nog niet bekend is, is de dotatie aan de voorziening gewijzigd. Aangezien de inkomsten dus nog niet zijn aangepast en het taakveld riolen budgettair neutraal is, is dit een nadeel in de begroting. Bij het vaststellen van de nieuwe beheerplannen zullen de inkomsten door het nieuwe WRP waarschijnlijk wijzigen.

Op dat moment zal er weer een bijstelling plaatsvinden aan de inkomsten ten gunste van de voorziening. B15 Bijstelling afvalstoffenheffing Jaarlijks worden de inkomsten van de afvalstoffenheffing aangepast aan de lasten. Aangezien de begrote lasten in 2027 lager zijn dan de inkomsten en de afvalstoffenheffing maximaal 100% dekkend mag zijn, zijn de inkomsten via de afvalstoffenheffing naar beneden aangepast. Minder inkomsten betekent een nadeel voor de begroting. Het tarief 2027 zal hierop worden aangepast. Daarnaast is de indexatie voor het jaar 2030 toegevoegd, waardoor de bijstelling van de inkomsten per saldo neutraal zijn voor dat jaar. B16 Bijstelling OZB De algemene uitkering aan een individuele gemeente wordt verlaagd met een bedrag dat is gerelateerd aan de ozb-opbrengst bij hantering van het rekentarief (belastinggrondslag keer rekentarief). Het rekentarief is afgeleid van het gemiddelde ozb-tarief. Het totaal van deze ‘kortingen’ vloeit overigens weer in het gemeentefonds. De verevening via het gemeentefonds beïnvloedt daarom uitsluitend de verdeling van het gemeentefonds, niet de omvang ervan. Bij een volledige verevening van de belastingcapaciteit zou een gemeente geen direct financieel belang meer hebben bij uitbreiding van de lokale belastinggrondslag.

De extra belastingopbrengst wordt dan (bij hantering van het rekentarief) immers precies tenietgedaan door de verlaging van de algemene uitkering. De gemeentelijke belastingcapaciteit wordt daarom slechts gedeeltelijk gecompenseerd op basis van 70 procent van de waarde van niet-woningen en 80 procent van de waarde van woningen. Jaarlijks wordt de gemeentelijke OZB opbrengst hierop gecorrigeerd. Daarnaast zijn de meerjarige indexeringspercentages aangepast op de indexering uit de meicirculaire in 2026. Deze zijn gewijzigd ten opzichte van de meicirculaire in 2025. Tot slot is de laatste jaarschijf aangepast. Bij een nieuwe begroting wordt een nieuwe jaarschijf (in dit geval 2030) als kopie van het jaar ervoor (in dit geval 2029) aangemaakt. Bij een groot aantal posten moeten jaarlijks technische bijstellingen worden gedaan omdat de benodigde (begrote) lasten en baten per jaar verschillen. Dit is de technische bijstelling om het laatste jaar van OZB goed in het begrotingsjaar te zetten. B17 Subsidie uitvoering van toegangstaken en vrij toegankelijke basisjeugdhulp In 2026 is de subsidieregeling 'Uitvoering van toegangstaken en de vrij toegankelijke basisjeugdhulp 2027-2028' vastgesteld. Voorheen stond deze subsidie op de lijst van begrotingssubsidies (toekenning aan CJG). Op basis van deze regeling blijkt dat het beschikbare budget niet voldoende is.

De oude financiering was nog op basis van het aantal fte gebaseerd van elf jaar geleden. In deze afgelopen jaren is veel veranderd en blijkt dat voor een adequate uitvoering meer formatie nodig is. Naast de formatie uitbreiding vindt er ook een jaarlijkse indexering plaats. Dit deel is gedekt uit de stelpost voor loon-/prijscompensatie. 15 B18 Subsidie maatschappelijke ondersteuning De subsidieregeling Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Leudal 2024 kent een aantal onderdelen waarop gesubsidieerd wordt. Eén van de onderdelen betreft de huiskamerprojecten, eetpunten en woontussenvoorzieningen. De regeling kent een vast budget met een budgetplafond op onderdelen. Doordat het aantal deelnemers aan bovengenoemde voorzieningen de afgelopen jaar is gegroeid, welke een positieve ontwikkeling is, en het budget gelijk is gebleven is het budget per deelnemer gedaald. Door het budget voor deze onderdelen voor 2027 en 2028 te verhogen komt het bedrag per deelnemer maximaal uit op € 85 per deelnemer voor huiskamerprojecten en € 60 per deelnemer voor eetpunten. De gehele regeling wordt in 2026/2027 geëvalueerd. De actualisatie van de regeling per 2029 kan ook financiële gevolgen hebben maar deze zijn pas duidelijk na de evaluatie en daarom is alleen budget verhoogd voor de lopende regeling voor 2027 en 2028.

B19 Uitvoering programmaplan Samen voor Veilig 2027-2030 Het programmaplan Samen voor Veilig 2027-2031 is vastgesteld. Dit betreft een regionale samenwerking in Noord en Midden Limburg. De verhoging van het budget betreft het aandeel van Leudal in de kosten van dit programmaplan. B20 Bijstelling kapitaallasten Jaarlijks bij de 1e raadsrapportage en de begroting worden de kapitaallasten (rente en afschrijving) geactualiseerd op basis van de actualisatie van de wijzigingen. Door vertraging van investeringen is er een voordeel doordat de afschrijvingslasten worden doorgeschoven en er dus tot het moment dat er een investering is er technisch een (incidenteel) voordeel ontstaat. Dit is het doorschuiven van de kosten. Een groot aantal investeringen waar nog geen besluitvorming over heeft plaatsgevonden zijn uit de begroting gehaald en in een aparte lijst MIP bestuurlijke afweging geplaatst. Hierdoor zijn ze cijfermatig niet terug te vinden in de begroting. Wanneer deze investeringen wel worden gedaan komen deze lasten natuurlijk terug in de begroting. Van alle posten op deze lijst wordt begrotingstechnisch er vanuit gegaan dat ze helemaal niet gedaan worden. B21 Bijstelling Meerjarig Investeringsplan 2027-2030 Dit is de bijstelling van het totale resultaat van het MIP op de begroting 2027-2030. Voor details zie hoofdstuk 4.3 in deze begroting.

Een groot aantal investeringen waar nog geen besluitvorming over heeft plaatsgevonden zijn uit de begroting gehaald en in een aparte lijst MIP bestuurlijke afweging geplaatst. Hierdoor zijn ze cijfermatig niet terug te vinden in de begroting. Wanneer deze investeringen wel worden gedaan komen deze lasten natuurlijk terug in de begroting. Van alle posten op deze lijst wordt begrotingstechnisch er vanuit gegaan dat ze helemaal niet gedaan worden. Structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat binnen een jaarschijf structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De raad heeft de wettelijke taak een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht is het belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten structureel is en welk deel incidenteel. In de begroting is daarom het onderstaande overzicht opgenomen waar alle incidentele baten en lasten overzichtelijk gepresenteerd en toegelicht worden. Voor Leudal is het begrotingsjaar 2027 structureel in evenwicht.

Structureel begrotingssaldo 2027-2030 | (bedrag x 1.000) + is voordeel en - is nadeel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten exclusief mutaties reserves | 121.152 | 127.154 | 118.409 | 119.347 Lasten exclusief mutaties reserves | -123.343 | -133.167 | -128.890 | -125.002 Geraamde saldo van baten en lasten voor reserves | -2.191 | -6.012 | -10.481 | -5.655 Onttrekkingen reserves | 7.152 | 5.197 | 8.892 | 2.576 Toevoegingen reserves | -1.321 | -1.232 | -1.587 | -1.234 Geraamd resultaat na reserves (begrotingssaldo) | 3.639 | -2.048 | -3.176 | -4.312 Incidentele baten (excl. onttrekkingen reserves) | 7.026 | 12.438 | 2.692 | 12 Incidentele lasten (excl. toevoegingen reserves) | -9.491 | -14.621 | -8.615 | -23 Incidentele onttrekkingen reserves | 4.808 | 2.527 | 6.366 | 0 Incidentele toevoegingen reserves | 9 | -9 | -363 | -9 Saldo van incidentele baten en lasten | 2.352 | 335 | 80 | -20 Structureel begrotingssaldo | 1.287 | -2.383 | -3.256 | -4.292 16 17 2 Programmaplan 18 2.1 Bestuur en ondersteuning Het programma ‘Bestuur en ondersteuning’ wordt gebruikt voor de algemene baten en lasten om de gemeente draaiende te houden. Denk hierbij aan het gemeentehuis, het college, burgerzaken, treasury-uitgaven en ICT. Ook worden de primaire baten in dit programma verantwoord, namelijk de gemeentefondsuitkering en de lokale lasten zoals de OZB.

Ten slotte worden ook de mutaties in de reserves hierin opgenomen. Dit programma is daarmee afwijkend en het enige programma waarin de baten hoger zijn dan de lasten. Visie De komende jaren worden gemeenten geconfronteerd met nieuwe wetgeving, denk bijvoorbeeld aan de nieuwe Participatiewet in Balans. Ook geven we de komende jaren nog uitvoering aan grote programma’s zoals de implementatie van de Wet open overheid, de archiefwet en de implementatie van de Wet versterking participatie op decentraal niveau, inclusief bestuurlijke vernieuwing daarbinnen. Wat willen wij bereiken? Digitale transformatie We verbeteren onze dienstverlening zodat inwoners, ondernemers en verenigingen gemakkelijk zaken kunnen doen en kwaliteit en gastvrijheid ervaren. We zijn transparant en communiceren begrijpelijk, zodat onze dienstverlening voor iedereen toegankelijk is. Ook voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. We zijn goed bereikbaar en communiceren proactief. In 2027 zetten we met het programma Digitale transformatie een belangrijke stap in de doorontwikkeling van haar dienstverlening. Langs drie samenhangende sporen; een modern en veilig fundament, een geïntegreerde digitale werkomgeving en een organisatie die stuurt vanuit regie en eigenaarschap.

Door deze drie samenhangende sporen werken we aan een gemeente die haar dienstverlening sneller, veiliger en toegankelijker kan aanbieden en die klaar is voor ontwikkelingen als datagedreven werken en AI. Hiermee sluiten we aan bij landelijke ontwikkelingen en geven we gestructureerd invulling aan de wettelijke kaders rond onder meer de wetgeving zoals Woo, digitale toegankelijkheid en gegevensbescherming. Participatie Voor de inwoners zijn er duidelijke kaders waarbinnen participatie kan plaatsvinden. Door in te zetten op participatie worden inwoners actief betrokken bij maatschappelijke vraagstukken. Wat gaan wij daar voor doen? Op het gebied van digitale transformatie gaan we in 2027 de volgende stappen zetten: • we starten met het meerjarige programma Digitale transformatie met een moderne, veilige infrastructuur en een heldere informatiearchitectuur als fundament. • we werken aan een geïntegreerde digitale werkomgeving met eenduidige dossiervorming en compliant archivering. • we versterken onze organisatie rond regie, contractmanagement en data governance, zodat we duurzaam grip houden op digitale ontwikkeling. Op het gebied van participatie zal het nieuwe participatiebeleid worden toegepast op een aantal benoemde projecten. Deze dienen als voorbeeld- en leertrajecten. Medewerkers worden getraind in kennis en vaardigheden om participatietrajecten te kunnen faciliteren.

Wat mag dat kosten? Bestuur en ondersteuning | (bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2025 | na begroting | 2028 | 2029 | 2030 wijziging | 2027 2026 Lasten Bestuur | 2.587 | 2.127 | 2.274 | 2.274 | 2.274 | 2.274 Burgerzaken | 1.834 | 2.171 | 2.237 | 2.237 | 2.237 | 2.237 Beheer overige gebouwen | 618 | 888 | 737 | 800 | 868 | 811 en gronden Overhead | 13.816 | 16.296 | 14.829 | 15.636 | 15.505 | 15.360 Treasury | 699 | 425 | 399 | 536 | 1.655 | 2.505 OZB woningen | 172 | 205 | 204 | 204 | 204 | 204 OZB niet-woningen | 74 | 89 | 89 | 89 | 89 | 89 Belastingen overig | 45 | 52 | 52 | 52 | 52 | 52 Alg.uitkeringen en ov.

| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 uitkeringen GF Overige baten en lasten | 321 | 3.116 | 7.440 | 4.244 | 4.875 | 5.362 Vennootschapsbelasting | 0 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 (VpB) Resultaat rekening van | 11.974 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 baten en lasten Totale lasten | 32.141 | 25.388 | 28.280 | 26.092 | 27.779 | 28.915 Baten Bestuur | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Burgerzaken | -812 | -994 | -994 | -994 | -994 | -994 Beheer overige gebouwen | -4 | -4 | -4 | -4 | -4 | -4 en gronden Overhead | -820 | -72 | -39 | -39 | -39 | -39 Treasury | -2.391 | -1.628 | -1.121 | -1.041 | -1.041 | -1.041 OZB woningen | -5.344 | -5.832 | -6.204 | -6.511 | -6.808 | -7.124 OZB niet-woningen | -2.531 | -3.006 | -3.450 | -3.621 | -3.785 | -3.962 Belastingen overig | -4 | -4 | -4 | -4 | -4 | -4 Alg.uitkeringen en ov.

| -76.975 | -76.432 | -79.188 | -78.984 | -79.338 | -82.260 uitkeringen GF Overige baten en lasten | -246 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (VpB) Resultaat rekening van | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 baten en lasten Totale baten | -89.127 | -87.973 | -91.004 | -91.198 | -92.013 | -95.428 Mutatie reserves | 790 | -2.598 | -2.666 | -779 | -289 | -225 Resultaat | -56.196 | -65.182 | -65.390 | -65.886 | -64.522 | -66.738 19 Verplichte indicatoren Verplichte | Eenheid | Bron | Waarde | Waarde | Waarde | Waarde | Limburg indicatoren per | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | meest programma | recent P1 Bestuur en ondersteuning Formatie | Fte per 1.000 | Eigen | 6,56 | 6,64 | 6,79 | 6,76 | Niet inwoners | gegevens | bekend Bezetting | Fte per 1.000 | Eigen | 6,32 | 6,50 | 6,62 | 6,46 | Niet inwoners | gegevens | bekend Apparaatskosten | Kosten per inwoner | Begroting | 777,23 | 839,77 | 885,13 | 893,42 | Niet gemeente | bekend Kosten inhuur externen als % van | Begroting | Niet Externe inhuur | totale loonsom + | gemeente | 11,10% | 7,46% | 6,57% | 5,38% | bekend kosten inhuur externen Overhead | % van totale lasten | Begroting | 14,30% | 12,86% | 12,12% | 12,23% | Niet gemeente | bekend Woonlasten | geen éénpersoons | euro | COELO | 766 | 807 | 985 | data | 995 huishouden Woonlasten | geen meerpersoons | euro | COELO | 843 | 892 | 1070 | data | 1075 huishouden

WOZ-waarde | per 1.000 euro | CBS | 337 | 363 | 413 | geen | 348 woningen | data De indicatoren zijn op 21 juli 2026 gedownload van de site www.waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording). Indien er "geen data" staat, dan is vanuit deze site geen gegevens voor dat jaar bekend. Voor actuelere gegevens wordt verwezen naar de vermelde site. Verbonden partijen ICT Noord- en Midden-Limburg Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Euregio Rijn-Maas-Noord Enexis NV Bank Nederlandse Gemeenten Waterleidingmaatschappij 20 21 2.2 Veiligheid In Leudal moet iedereen kunnen meedoen. Daarom werken we aan een veilige en weerbare gemeente. Dat doen we aan de hand van de vier prioriteiten uit ons Integrale Veiligheidsplan (IVP): een veilige woon- en leefomgeving, jeugd en veiligheid, aanpak van ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Binnen deze opgaven besteden we aandacht aan openbare orde, fysieke veiligheid, crisisbeheersing, brandweerzorg, preventie, zorg en veiligheid en het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Daarnaast spelen we in op actuele veiligheidsvraagstukken en ontwikkelingen die onze veiligheidsopgave raken. Visie Als plattelandsgemeente met veel forenzen vinden wij goede verbindingen naar de hoofdwegen en verkeersveiligheid erg belangrijk.

We streven naar een snelle en veilige bereikbaarheid tussen de verschillende dorpen, terwijl het verkeer binnen de dorpen rustig en veilig blijft. Wij richten ons daarnaast op duurzame mobiliteit, waarbij verkeersveiligheid altijd de hoogste prioriteit heeft. Wat willen wij bereiken? We werken aan een veilige en weerbare gemeente. De vier prioriteiten uit het Integrale Veiligheidsplan staan daarbij centraal. Veilige woon- en leefomgeving Onze woonomgeving is veilig, leefbaar en weerbaar. Overlast, verstoringen van de openbare orde en fysieke veiligheidsrisico’s pakken we aan en voorkomen we zoveel mogelijk. Jeugd en veiligheid Jongeren groeien veilig op. We voorkomen dat zij betrokken raken bij overlast, criminaliteit of andere risicovol gedrag. Ondermijning en georganiseerde criminaliteit We voorkomen ondermijnende criminaliteit, signaleren en bestrijden dit door sterke bestuurlijke aanpak, intensieve samenwerking met onze veiligheidspartners en een weerbare samenleving. Digitale veiligheid We vergroten de digitale weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie om zo digitale criminaliteit te voorkomen. Wat gaan wij daar voor doen? Veilige woon- en leefomgeving We bevorderen een veilige en leefbare woonomgeving door toezicht, handhaving, crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid met elkaar te verbinden.

Samen met onze veiligheidspartners zorgen we voor een adequate crisisorganisatie en een daadkrachtige aanpak van incidenten en crises. We investeren in de maatschappelijke weerbaarheid van inwoners en organisaties onder andere via het project Weerbare Samenleving en de uitvoering van de Regio Deal. Daarnaast houden we ook aandacht voor fysieke veiligheidsrisico's, waaronder hoogwatersituaties langs de Maas en andere incidenten die de leefomgeving kunnen raken. 22 Jeugd en veiligheid We zetten samen met onze partners in op het voorkomen van jeugdoverlast, jeugdcriminaliteit en risicogedrag door vroegsignalering, preventie en een integrale aanpak. De preventieve inzet vanuit het sociaal domein vormt hierbij een belangrijk uitgangspunt. Onze jeugdboa's en straatcoaches zijn zichtbaar aanwezig in de openbare ruimte, onderhouden contact met jongeren, ouders, scholen en netwerkpartners en zorgen ervoor dat signalen vroegtijdig worden herkend, zodat passende ondersteuning of, indien nodig, handhavend kan worden opgetreden. Daarnaast versterken we de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Samen met het sociaal domein, de GGD, het Zorg- en Veiligheidshuis, politie, onderwijs en andere ketenpartners brengen we complexe casuïstiek tijdig bij elkaar.

Door zorg- en veiligheidsvraagstukken integraal te benaderen voorkomen wij escalatie en bieden we passende ondersteuning en interventies waar dat nodig is. Ondermijning en georganiseerde criminaliteit Wij werken samen met politie, Openbaar Ministerie, RIEC-Limburg en andere partners aan het voorkomen, signaleren en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Wij versterken de bestuurlijke aanpak van ondermijning door optimaal gebruik te maken van regionale expertise, middelen en samenwerkingsverbanden. We voeren integrale flexcontroles uit met onze netwerkpartners en versterken daarmee de gezamenlijke informatiepositie en zichtbaarheid. Daarnaast gebruiken we bestuurlijke instrumenten zoals de Wet Bibob en de Wet Damocles om criminele activiteiten tegen te gaan en de weerbaarheid van onze gemeente te vergroten. Ook investeren we in bewustwording onder inwoners, ondernemers en professionals, zodat signalen van ondermijning eerder worden herkend en gemeld. Digitale veiligheid Door voorlichting creëren we bewustwording en besteden we samen met onze partners aandacht aan cybercrime, digitale fraude en andere digitale dreigingen. We richten ons daarbij specifiek op kwetsbare doelgroepen zoals jongeren, ouderen en ondernemers. Actuele ontwikkelingen Veiligheid is voortdurend in beweging.

Daarom houden we binnen alle vier de prioriteiten ruimte om in te spelen op actuele veiligheidsvraagstukken en veranderende risico's. Hierbij gaat het onder andere om maatschappelijke onrust, klimaat gerelateerde incidenten, nieuwe vormen van criminaliteit en ontwikkelingen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Door flexibel te blijven in onze inzet kunnen we tijdig inspelen op nieuwe opgaven en ontwikkelingen. Wat mag dat kosten? Veiligheid | (bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve | Begroting | Begroting Begroting 2025 | na begroting | 2028 | 2029 | 2030 wijziging | 2027 2026 Lasten Crisisbeheersing en | 3.418 | 3.693 | 3.784 | 3.779 | 3.782 | 3.792 brandweer Openbare orde en veiligheid | 1.491 | 1.161 | 1.203 | 1.067 | 1.065 | 1.065 Totale lasten | 4.909 | 4.854 | 4.987 | 4.846 | 4.848 | 4.857 Baten Crisisbeheersing en | -180 | -155 | -155 | -155 | -155 | -155 brandweer Openbare orde en veiligheid | -24 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totale baten | -203 | -155 | -155 | -155 | -155 | -155 Mutatie reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Resultaat | 4.705 | 4.698 | 4.832 | 4.691 | 4.693 | 4.702 Verplichte indicatoren Verplichte | Eenheid | Bron | Waarde | Waarde | Waarde | Waarde | Limburg indicatoren per | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | meest programma | recent P2 Veiligheid Winkeldiefstal | aantal per 1.000 | CBS | 0,4 | 0,6 | geen | geen | 1,8 inwoners | data | data Geweldsmisdrijven

| aantal per 1.000 | CBS | 3,2 | 3,2 | geen | geen | 4,7 inwoners | data | data Diefstal uit woning | aantal per 1.000 | CBS | 1,7 | 1,1 | geen | geen | 1,1 inwoners | data | data Vernieling en | aantal per 1.000 | CBS | 4,2 | 4,3 | geen | geen | 5,9 beschadiging | inwoners | data | data Verwijzingen Halt | per 10.000 | Bureau | 4 | 6 | geen | geen | 10 inwoners | Halt | data | data Jongeren met delict | % | CBS | geen | geen | geen | geen | 1 voor rechter | data | data | data | data De indicatoren zijn op 21 juli 2026 gedownload van de site www.waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording). Indien er "geen data" staat, dan is vanuit deze site geen gegevens voor dat jaar bekend. Voor actuelere gegevens wordt verwezen naar de vermelde site. Verbonden partijen Veiligheidsregio Limburg Noord 23 24 2.3 Verkeer, vervoer en waterstaat In dit programma zijn alle activiteiten opgenomen die te maken hebben met mobiliteit en verkeer. Een belangrijk deel van de uitgaven binnen dit programma betreft de aanleg, het beheer en het onderhoud van wegen, straten en fietspaden. Ook de kosten voor openbaar vervoer vallen hieronder. Naast mobiliteit over de weg omvat dit programma ook de recreatieve- en beroepsvaart. Daarbij gaat het onder andere om het beheer en onderhoud van havens, aanlegvoorzieningen en waterwegen.

Zo werken we aan een veilige, duurzame en goed bereikbare gemeente voor inwoners, bezoekers en ondernemers. Visie Als plattelandsgemeente met veel forenzen vinden wij goede verbindingen naar de hoofdwegen en verkeersveiligheid erg belangrijk. We streven naar een snelle en veilige bereikbaarheid tussen de verschillende dorpen, terwijl het verkeer binnen de dorpen rustig en veilig blijft. Wij richten ons daarnaast op duurzame mobiliteit, waarbij verkeersveiligheid altijd de hoogste prioriteit heeft. Wat willen wij bereiken? We werken aan drie ontwikkelrichtingen: een toegankelijk mobiliteitssysteem, bewust reisgedrag en goed verbonden voorzieningen. Daarbij kijken we naar de kwaliteit van de infrastructuur, zetten we de reiziger centraal en zorgen we voor een goede afstemming tussen ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit. Goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid vormen hierbij de rode draad. Wat gaan wij daar voor doen? Het in 2024 vastgestelde Uitvoeringsprogramma Mobiliteit vormt de basis voor een verkeersveilig, leefbaar, duurzaam en goed bereikbaar Leudal. Verkeersveiligheid en bereikbaarheid We zorgen voor veilige en aantrekkelijke routes voor voetgangers en fietsers. Daarnaast onderzoeken we hoe we vrachtverkeer zoveel mogelijk uit onze dorpen kunnen weren. Het uitgangspunt is het principe ‘30 km/u, tenzij…’.

Zo krijgen, waar mogelijk, voetgangers, fietsers en het openbaar vervoer voorrang bij de inrichting van de openbare ruimte. Waar mogelijk en passend binnen de wegencategorisering worden gebiedsontsluitingswegen omgevormd tot erftoegangswegen of ontsluitende wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur. Hiervoor wordt een nieuw wegencategoriseringsplan vastgesteld. Ook in het buitengebied werken we aan een betere verkeersveiligheid. Risicolocaties zijn in beeld gebracht en worden waar nodig aangepakt. Dankzij toegekende subsidies uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid kunnen we in 2027 opnieuw maatregelen uitvoeren om het buitengebied veiliger te maken. Duurzame en slimme mobiliteit We stimuleren inwoners om vaker te kiezen voor de fiets en voor deelmobiliteit. Daarnaast zorgen we voor een dekkend netwerk van openbare laadpunten om elektrisch rijden te ondersteunen. Samen met de provincie en vervoerders zetten we ons in voor snellere openbaarvervoer- verbindingen en kwalitatief goede bushaltes. Ook stimuleren we, waar mogelijk, vervoer over water via de haven op bedrijventerrein Zevenellen. Dit is een relatief duurzame vorm van transport. 25 Een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid vormen de rode draad binnen alle ontwikkelrichtingen.

We combineren hiervoor bewustwordingscampagnes, zoals ‘Samen goed op weg’ met fysieke maatregelen, zoals snelheidsremmende voorzieningen. Daarnaast besteden we extra aandacht aan de verkeersveiligheid rond scholen en sportlocaties. Deze locaties richten we herkenbaar en veilig in, zodat alle weggebruikers zich bewust zijn van de aanwezigheid van kwetsbare verkeersdeelnemers. Mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling Voor Leudal als woongemeente is het belangrijk dat inwoners zich snel en veilig tussen de dorpen kunnen verplaatsen, terwijl het verkeer binnen de dorpen verkeersluw en veilig blijft. Daarom zetten we ons, samen met andere overheden, in voor goede verbindingen tussen onze dorpen, bedrijventerreinen en de regionale hoofdwegen. Zo verbeteren we de bereikbaarheid en zorgen we ervoor dat inwoners en forenzen veilig en efficiënt hun bestemming kunnen bereiken. Bij ruimtelijke ontwikkelingen geven we, waar mogelijk, prioriteit aan de wenselijke volgorde van de vervoersmethoden lopen, fietsen, openbaar vervoer en vervolgens de auto. Dit uitgangspunt helpt ons om nieuwe ontwikkelingen duurzaam en toekomstbestendig in te richten. Tegelijkertijd erkennen we dat de auto in een uitgestrekte plattelandsgemeente als Leudal vaak onmisbaar is, mede door het beperkte aanbod van openbaar vervoer.

Om duurzame mobiliteit verder te stimuleren, werken we met geactualiseerde fiets- en autoparkeernormen. Daarnaast zetten we in op betere openbaarvervoervoorzieningen en blijven we werken aan onze ambities voor een treinstation en een fietsbrug. Ook investeren we in hoogwaardige fietsvoorzieningen om zowel dagelijks als recreatief fietsgebruik aantrekkelijker te maken. Verkeer wordt al in een vroeg stadium meegenomen bij de beoordeling van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld aan de intake- en omgevingstafels. Zo zorgen we ervoor dat mobiliteit en bereikbaarheid vanaf het begin onderdeel zijn van de planvorming. Bereikbaarheid Bedrijvenpark Zevenellen Om aan de wensen van inwoners tegemoet te komen wordt er extra onderzoek uitgevoerd en aandacht besteed aan de aansluiting van Bedrijvenpark Zevenellen op het provinciale wegennet. Daarnaast wordt de voorbereiding gestart voor de optimalisatie van fietsoversteken op de Roermondseweg. Om verkeer van Zevenellen op een veilige manier af te wikkelen op de Roermondseweg hebben we verkeersbesluiten genomen om de snelheid te verlagen en rotondes aan te leggen.

Wat mag dat kosten? Verkeer, vervoer en waterstaat | (bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve | Begroting | Begroting Begroting 2025 | na begroting | 2028 | 2029 | 2030 wijziging | 2027 2026 Lasten Verkeer en vervoer | 4.838 | 5.177 | 4.972 | 5.768 | 5.963 | 6.541 Parkeren | 12 | 113 | 106 | 106 | 106 | 106 Economische havens en | 89 | 80 | 49 | 74 | 74 | 73 waterwegen Openbaar vervoer | 14 | 72 | 66 | 66 | 66 | 66 Totale lasten | 4.954 | 5.442 | 5.192 | 6.013 | 6.208 | 6.786 Baten Verkeer en vervoer | -409 | -356 | -351 | -351 | -351 | -351 Parkeren | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Economische havens en | -8 | -8 | -8 | -8 | -8 | -8 waterwegen Openbaar vervoer | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totale baten | -417 | -363 | -359 | -359 | -359 | -359 Mutatie reserves | -188 | -405 | -252 | -432 | -432 | -432 Resultaat | 4.349 | 4.674 | 4.581 | 5.222 | 5.417 | 5.995 26 27 2.4 Economie Een bloeiende economie ligt aan de basis van een vitale samenleving. Ondernemend Leudal biedt werkgelegenheid en producten en diensten die voorzien in onze dagelijkse levensbehoefte. Winkels, horeca en recreatiebedrijven zorgen voor levendigheid. Samen dragen ze bij aan de samenleving met inkomsten, sponsoring, evenementen, etc..

Om deze redenen stimuleren wij in een gezond ondernemingsklimaat: een omgeving waarin ondernemers ruimte hebben om te ondernemen en die voorziet in de nodige randvoorwaarden (waarbij we ook kijken naar het verminderen van regeldruk via onder meer ons Omgevingsplan). Dit doen we door strategische oplossingen te onderzoeken en te organiseren; door opgaven, organisaties en mensen te verbinden; door ondernemers te informeren, stimuleren en te faciliteren en door ruimte te maken en onder voorwaarden beschikbaar te stellen. Visie Wij kiezen voor een duurzame ontwikkeling als basis voor een vitale toekomstbestendige economie met schone moderne bedrijfsomgevingen. Bedrijven zijn economisch vitaal en maatschappelijk betrokken. Ondernemers hebben inzicht in toekomstige bedreigingen, investeren individueel en samen in een gezonde toekomst en delen kennis en ervaring. Wat willen wij bereiken? De gemeente, ondernemend Leudal en onderwijs- en kennisinstellingen werken als triple-helix partners samen aan een sterk en toekomstbestendig vestigingsklimaat. In verschillende coalities wordt gewerkt aan innovatieve oplossingen voor primaire uitdagingen zoals schaarste van ruimte, energie en arbeiders. Onze bedrijventerreinen zijn goed bereikbaar, klimaatbestendig en kunnen omgaan met energiecongestie en verduurzaming.

In dorpen compenseren andere soorten bedrijvigheid de afname van retail en ontstaat een nieuwe voedingsbodem voor horeca en levendigheid. In het buitengebied gaan leefbaarheid en economische vitaliteit hand in hand door alternatieve verdienmodellen passend bij de kwaliteiten van de omgeving en ambitie van de ondernemer. Wat gaan wij daar voor doen? Versterken van ondernemerschap en samenwerking Onze accountmanagers onderhouden actief contact met ondernemers. Zij informeren en adviseren over relevante ontwikkelingen, initiatieven en kansen. Ze brengen vragen en behoeften in kaart en zorgen waar nodig voor passende ondersteuning vanuit de gemeente of samenwerkende triple- helixorganisaties. Daarnaast denken zij mee met ondernemers die willen innoveren, verplaatsen of uitbreiden. Om kennisdeling en samenwerking te stimuleren, organiseren en faciliteren we interactieve themabijeenkomsten en netwerksessies waarin ondernemers, partners en de gemeente elkaar ontmoeten, versterken en waarmee de organisatiegraad wordt verhoogd. Ontwikkelen van werklocaties en bedrijfsomgevingen Samen met OML ontwikkelen we een aanpak om onze bedrijventerreinen te moderniseren, ontwikkelen en schaarste van ruimte en energie aan te pakken. De uitvoering doen we samen met ondernemers, onder ander via het gezamenlijke actieplan met de BIZ Ittervoort.

Met de BIZ Centrummanagement Leudal (Heythuysen) geven we uitvoering aan het proces om te komen tot een verlenging van de BIZ per 2028. Ook onderzoeken we samen de mogelijkheden om de aantrekkelijkheid en vitaliteit van het centrum veilig te stellen voor de toekomst. 28 Verder onderzoeken we in 2027 de latente vraag naar en ontwikkelkansen voor kantoorruimte voor het klein MKB. Regio Deal Midden-Limburg Met de Regio Deal wordt de vitaliteit van de regionale economie gestimuleerd. De programmalijn Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt brengt ondernemers, kennisinstellingen en partners zoals Keyport, OML en de Arbeidsmarktregio samen in diverse uitvoeringsprojecten. Onze inzet is gericht op het verbinden van Ondernemend Leudal met deze projecten en maatregelen. Op initiatief van Leudal wordt in 2027 gestart met de ontwikkeling van een Transitiehuis. Met dit regionaal kennis- en expertise centrum versterken we de regionale regie op de transitie van het buitengebied. We ontwikkelen een aanpak om agrariërs en andere ondernemers te inspireren en met maatwerk haalbare en kansrijke transitieplannen te ontwikkelen. Omgevingsprogramma Economie Samen met Ondernemend Leudal vertalen we de omgevingsvisie in een strategisch programma met een concrete, realistische en haalbare uitvoeringsagenda 2028-2032.

Daarmee geven we richting aan het toekomstperspectief van Ondernemend Leudal en invulling aan de economische ontwikkeling van Leudal. Versterken Toerisme De vrijetijdssector levert een essentiële bijdrage aan de leefbaarheid van Leudal, zowel economisch in werkgelegenheid en in euro’s als in de aantrekkelijkheid van de woon- en leefomgeving. Samen met de sector actualiseren we het uitvoeringsprogramma en geven we uitvoering aan projecten aansluitend bij de behoeften van bezoekers, inwoners en ondernemers. Daarnaast geven we met onze regiopartners uitvoering aan gemeente-grensoverschrijdende recreatieprojecten die tevens bijdragen aan onze lokale ambities. Daarbij zetten wij in op het versterken van de woon- en leefomgeving, het creëren van een aantrekkelijk (bovenregionaal) toeristisch profiel en een kwalitatieve (verblijfs)recreatiesector.

Wat mag dat kosten? Economie | (bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2025 | na | begroting | 2028 | 2029 | 2030 wijziging | 2027 2026 Lasten Economische ontwikkeling | 947 | 1.581 | 972 | 636 | 623 | 623 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 609 | 166 | 4.871 | 10.554 | 2.758 | 158 Bedrijvenloket en | 330 | 257 | 258 | 228 | 228 | 228 bedrijfsregelingen Economische promotie | 386 | 504 | 476 | 497 | 495 | 490 Totale lasten | 2.273 | 2.508 | 6.577 | 11.915 | 4.105 | 1.500 Baten Economische ontwikkeling | -29 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | -678 | -275 | -5.023 | -10.706 | -2.910 | -310 Bedrijvenloket en | -94 | -84 | -84 | -54 | -54 | -54 bedrijfsregelingen Economische promotie | -1.385 | -1.581 | -1.581 | -1.829 | -1.829 | -1.829 Totale baten | -2.186 | -1.940 | -6.688 | -12.589 | -4.793 | -2.194 Mutatie reserves | -452 | -759 | -209 | 80 | 96 | 96 Resultaat | -365 | -191 | -320 | -594 | -592 | -597 Verplichte indicatoren Verplichte | Eenheid | Bron | Waarde | Waarde | Waarde | Waarde | Limburg indicatoren per | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | meest programma | recent P4 Economie Banen | per 1.000 inwoners LISA | 712,6 | geen | geen | geen | 828,2 15-64 jaar | data | data | data Vestigingen (van | per 1.000 inwoners LISA | 189,7 | geen | geen | geen | 167,9 bedrijven) | 15-64 jaar | data | data | data Functiemenging | % |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leudal.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1f91e069-99c5-48ca-8849-49f28248e06b?agendaItemId=c78c7664-65c1-457e-b2c9-c8bfcb1764fe