CConstaterende datLeudal
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2022 + Meerjarenraming 2023-2025 (concept)

Raadsvergadering 2 november 2021, gemeente LeudalBij agendapunt: Vaststellen Begroting 2022 + Vaststellen Meerjarenraming 2023-2025 + Vaststellen Meerjarig investeringsprogramma 2022-2025 + Voteren kredieten jaarschijf 202232.396 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Het merendeel van de te betrekken coalitiepartners (ziekenhuizen/geboortecentra, verloskundigen, kraamzorg, zorgverzekeraars, jeugdgezondheidszorg) werken op regionale schaal en momenteel is er in beperkte mate sprake van een samenhangend geheel aan activiteiten om integraal te kunnen werken. Dus door met andere gemeenten samen werken en de middelen regionaal in zetten, kan een groter effect gerealiseerd worden. Het doel van het actieprogramma (het realiseren van een coalitie tussen het sociaal- en het medisch domein), wordt vastgelegd in een regionaal convenant. Vervolgens wordt er aan een activiteiten agenda (uitvoeringsplan) voor de komende jaren gewerkt, dat duurzaam wordt verankerd in de regio. Het moet een duurzame ontwikkeling worden in de regio, waarbij alle betrokken partijen deelnemen.  Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl Het Rijk stelt extra middelen beschikbaar in de vorm van een steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl voor (kwetsbare) inwoners die door Corona extra hard getroffen worden. Het pakket bestaat uit drie actielijnen: 1. Intensivering initiatieven welzijn voor de jeugd; 2. Intensivering initiatieven welzijn kwetsbare groepen; 3. Intensivering initiatieven gezonde leefstijl. Samengevat gaat het vooral om het versterken van het voorliggend veld. In 2021 vindt besluitvorming plaats over de inzet van deze middelen.

Er wordt voorgesteld een deel van het steunpakket in te zetten voor het versterken van het voorliggend veld. Op deze manier kan geïnvesteerd worden in het versterken van het voorliggend veld waaruit we in het kader van de taakstelling een structureel rendement kunnen halen. Eén van de belangrijkste conclusies uit de gehouden 0-meting Toegang Wmo en Jeugdhulp in het kader van het integraal plan van aanpak met besparingsmaatregelen “Duurzaam evenwicht in het sociaal domein” is namelijk dat we moeten inzetten op het versterken van het voorliggend veld om te voorkomen dat dure maatwerkvoorzieningen worden ingezet. In 2021 wordt samen met onze belangrijkste ketenpartners een uitvoeringsplan gemaakt over de inzet van de middelen. De uitvoering van dit plan vindt in 2021 en 2022 plaats.

54

Wmo  Wmo-team De uitvoering van de Wmo vindt plaats binnen de gemeente Leudal. Daarnaast is er ook sprake van een regionale samenwerking met de gemeenten Weert en Nederweert, zowel op beleidsmatig als uitvoerend niveau. De Wmo indicaties worden rechtmatig en tijdig verstrekt met daarbij de extra kritische blik bij iedere Wmo aanvraag die ingediend zal worden binnen onze gemeente.  Regionaal – werkgroep toegang- en basisvoorzieningen Er vindt een doorontwikkeling plaats m.b.t. tot het in kaart brengen van basis –en algemene voorzieningen binnen de gemeente. Eind februari 21 is er een werkgroep gestart m.b.t. dit onderwerp. Alle bestaande basis- en algemene voorzieningen zullen goed in kaart gebracht worden en zal er een overzicht van het huidige aanbod en het actuele gebruik van algemene- en basisvoorzieningen in beeld worden gebracht. Het doel hiervan moet zijn een goed en voldoende aanbod van basis- en algemene voorzieningen dat in de praktijk bruikbaar is om in te zetten door de toegang Wmo en de lokale toegang CJG. Het resultaat moet zijn het uiteindelijk kunnen afschalen van maatwerkvoorziening naar algemene- en basisvoorzieningen.  Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen volwassenen De taken beschermd wonen en maatschappelijk opvang maken onderdeel uit van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo).

In tegenstelling tot andere Wmo-taken verloopt de financiering vooralsnog via 43 centrumgemeenten. De gemeente Venlo is de centrumgemeente voor de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg. Venlo is door de overige gemeenten gemandateerd om deze taken binnen het rijksbudget uit te voeren. Aan deze situatie komt met ingang van 1 januari 2022 een einde. Vanaf 2022 worden de middelen voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in een periode van 10 jaar verder doorgedecentraliseerd. De constructie van centrumgemeenten voor het onderdeel beschermd wonen komt te vervallen, door decentralisatie. Daardoor komt deze taak richting alle gemeenten. Gelet op de kwetsbaarheid van de doelgroep en de complexiteit van de dienstverlening hebben het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken, dat gemeenten een plan opstellen met regionale uitvoeringsafspraken, waardoor de kwaliteit en continuïteit van deze dienstverlening blijvend is gewaarborgd. In dit plan met regionale uitvoeringsafspraken is als uitgangspunt opgenomen dat de gemeentes de toegang beschermd wonen in 2022 lokaal zullen organiseren. Participatiewet  Levensonderhoud In 2022 wordt ingezet op uitstroom uit de uitkering door het aantal banen met een loonkostensubsidies te laten stijgen. 

Mensontwikkelbedrijf

Begin 2022 wordt de evaluatie van het MOB afgerond. Op basis van deze evaluatie zal de verdere ontwikkeling van het MOB worden opgepakt. Het MOB krijgt een centrale rol in de inburgering: Voor de zelfredzaamheidsroute worden door het MOB taallessen gegeven en de inburgeraars worden nemen hier deel aan de arbeidsactivering en de participatie. Armoede Voor de uitvoering van het armoede- en minimabeleid is een 9 puntenplan opgesteld. In 2022 wordt ingezet op het terugbrengen van laaggeletterdheid, het eenvoudige taalgebruik in brieven en de verdere doorvoering van de gelaagde dienstverlening (vrijwillig waar het kan en professioneel waar nodig. Verder zal een aanzet worden gegeven om te komen tot een nieuw armoede- en minimabeleid dat in 2023 kan worden vastgesteld. Meedoen blijft de norm.

55

 Schuldhulpverlening Er staan vooralsnog geen belangrijke wijzigingen in de schuldhulpverlening op de agenda. Aandacht zal worden gegeven aan de uitbouw van de vroegsignalering én de schuldhulpverlening voor privéschulden van ondernemers. De ervaringen die in 2021 met deze 2 punten zijn opgedaan worden geëvalueerd en waar nodig en/of gewenst worden wijzigingen voorgesteld.  Inburgering Na een uitstel van 1 jaar wordt met ingang van 1-1-2022 de nieuwe wet Inburgering ingevoerd. De verantwoordelijkheid voor de inburgering komt bij de gemeente te liggen. De inburgeringsverplichting voor de statushouder start vanaf het moment dat de vergunning tot verblijf wordt afgegeven. Wij gaan in een vroeg stadium de voorgeschreven instrumenten inzetten om inburgeraars succesvol te laten zijn bij het behalen van het inburgeringsexamen.  Laaggeletterdheid Tussen de 8 en 11 % van de Leudalse beroepsbevolking (tussen 15 en 67 jaar) heeft grote moeite met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Onder ouderen ligt dat percentage op ongeveer 20% (Stichting Lezen en Schrijven, 2022). Laaggeletterden zijn vaker arm, beschikken over een lager inkomen, hebben vaker geen werk en ervaren dagelijks problemen met deelname in de maatschappij. Wij werken samen met Synthese, Bibliocenter en de Stichting Lezen en Schrijven aan de uitwerking van het in 2021 opgestelde Leudalse taalakkoord.

Hierbij worden bedrijven, organisaties en partijen in de Leudalse samenleving ingeschakeld om samen mensen met een taalachterstand op te sporen, te motiveren en te laten deelnemen aan op te zetten projecten om de laaggeletterdheid terug te brengen. Wat mag dat kosten? Beter passende ondersteuning

(bedrag x 1.000)

Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten Participatie integratie

172

216

134

122

122

122

WMO

8.623

8.796

8.689

8.699

8.708

8.715

Jeugdhulp

11.881

12.463

10.223

9.254

9.304

9.301

Participatie sociale zekerheid

5.142

4.912

4.609

4.455

4.312

4.155

Participatie Inkomen

5.123

5.759

5.889

5.889

5.889

5.889

Participatie levensonderhoud

6.579

353

199

199

199

199

37.520

32.499

29.742

28.619

28.533

28.380

0

0

0

0

0

0

WMO

-327

-345

-334

-335

-335

-336

Jeugdhulp

-250

0

0

0

0

0

Participatie sociale zekerheid

-93

-40

-40

-40

-40

-40

Participatie Inkomen

-5.452

-5.664

-5.664

-5.664

-5.664

-5.664

Participatie levensonderhoud

-6.894

-158

-79

-79

-79

-79

-13.017

-6.207

-6.117

-6.117

-6.118

-6.119

197

-146

-12

0

0

0

24.700

26.147

23.614

22.501

22.415

22.261

Totale lasten Baten Participatie integratie

Totale baten Mutaties reserves Resultaat

56

2.4.4 Onderwijs

2.4.4.1 Educatieve ontwikkeling Inwoners hebben de mogelijkheid om zich via educatie te ontwikkelen. De gemeente zet samen met partners zoals scholen, kinderopvangorganisaties, zorg- en welzijnsorganisaties en bibliotheken in op goede ontwikkelingsmogelijkheden voor kinderen en jongeren. We streven er naar dat alle peuters deelnemen aan het peuterprogramma en voor- en vroegschoolse educatie (vve). Hiermee willen we ontwikkelingsachterstanden voorkomen, zodat deze kinderen een goede start maken op de basisschool. Dit biedt een goede basis zodat elk kind zich naar vermogen kan ontwikkelen en de verdere schoolloopbaan succesvol kan doorlopen. Met als resultaat dat iedereen met een diploma (startkwalificatie) de school verlaat en zelfstandig kan deelnemen in de samenleving. Wat gaan wij daar voor doen? Leerlingenvervoer In 2021 is de verordening leerlingenvervoer geactualiseerd waarbij meer nadruk ligt op het bevorderen van zelfstandig reizen van leerlingen. In 2022 blijft dit extra aandacht krijgen waarbij we onder andere samenwerken met Arriva en de scholen. Per 2022 zit er een bezuiniging op het leerlingenvervoer van €25.000 en per 2023 €50.000. De inzet is gericht om deze bezuiniging te behalen door onder andere de inzet op zelfstandig reizen en de inzet op vervoer door het mensontwikkelbedrijf.

Een belangrijke factor of deze bezuiniging behaald kan worden is de ontwikkeling van het aantal leerlingen in het vervoer. Dit aantal fluctueert. Onderwijsachterstanden voorkomen Per 1 januari 2022 moet een pedagogisch beleidsmedewerker zijn aangesteld in de vve- groepen in de kindercentra. De inzet van deze pedagogisch beleidsmedewerker is een van de maatregelen om de kwaliteit van voorschoolse educatie te verhogen. De middelen die we hiervoor ontvangen van het Rijk kan de gemeente inzetten om de gewenste doelstellingen te bereiken. Een belangrijk thema is passende ondersteuning en vroegtijdige signalering in de kindercentra. Met als inzet dat kinderen door deze ondersteuning deel kunnen blijven nemen aan het reguliere onderwijs. Wat mag dat kosten? Educatieve ontwikkeling

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten Kinderopvang

246

290

265

244

239

238

Onderwijsbeleid

1.789

2.038

1.357

1.147

1.147

1.147

Totale lasten

2.035

2.328

1.621

1.391

1.386

1.385

Baten Kinderopvang

-42

-42

-42

-42

-42

-42

Onderwijsbeleid

-718

-916

-252

-75

-75

-75

Totale baten

-760

-958

-294

-117

-117

-117

0

-25

0

0

0

0

1.275

1.345

1.327

1.274

1.269

1.268

Mutaties reserves Resultaat

57

2.4.5 Samenleving

2.4.5.1 Inclusieve samenleving Meer inwoners doen mee, inclusieve samenleving. Wat gaan wij daar voor doen? De inclusieve samenleving is één van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken. Met activiteiten worden vaak meerdere effecten bereikt. De activiteiten om te komen tot een inclusieve samenleving zijn opgenomen bij de overige thema's. Wat mag dat kosten? Inclusieve samenleving

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten Algemene voorzieningen

368

729

315

312

302

302

Totale lasten

368

729

315

312

302

302

Algemene voorzieningen

-50

0

0

0

0

0

Totale baten

-50

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

-13

-148

0

0

0

0

Resultaat

305

581

315

312

302

302

Baten

2.4.6 Zelfredzaamheid

2.4.6.1 vergroten zelfredzaamheid Vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners. Wat gaan wij daar voor doen? Het vergroten van de zelfredzaamheid is één van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken. Met activiteiten worden vaak meerdere effecten bereikt. De activiteiten om te komen tot het vergroten van zelfredzaamheid zijn opgenomen bij de overige thema's.

58

Wat mag dat kosten? vergroten zelfredzaamheid

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten WMO overig

20

25

25

25

25

25

Jeugd overig

54

48

48

48

48

48

Participatie overig

907

812

609

609

609

609

Totale lasten

980

885

681

681

681

681

WMO overig

0

0

0

0

0

0

Jeugd overig

-23

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-23

0

0

0

0

0

0

-10

0

0

0

0

957

874

681

681

681

681

Baten

Participatie overig Totale baten Mutaties reserves Resultaat

59

Verplichte indicatoren uit het BBV

Indicator

Eenheid Jaar WaardeBron

Bijstandsuitkeringen

per 2020 249,6 CBS - Participatie 10.000 Wet inw 18 jr eo Lopende per 1.000 2020 159,8 CBS - Participatie reïntegratievoorzieningeninw 15Wet 65jr Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

per 10.000 inw

2020

610

CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

% kinderen in uitkeringsgezin

%

2019

3

CBS Jeugd

% werkloze jongeren

%

2019

2

CBS Jeugd

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %

%

2019

1,3

DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs

Absoluut verzuim

per 1.000 2017 leerlingen

0

DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs

Relatief verzuim

per 1.000 2019 leerlingen

17

DUO - Dienst Uitvoering Onderwijs

Jongeren met jeugdhulp % van 2020 alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met % 2016 jeugdreclassering

15,5

CBS Jeugd

0,3

CBS Jeugd

Jongeren met jeugdbescherming

%

2020

1,8

Demografische druk

%

2020

76,5

Verbonden partijen ● Westrom ● Omnibuzz 60

Beschrijving Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar). Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen. Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.

Het percentage jongeren (1222 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). CBS Jeugd Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. CBS De som van het aantal Bevolkingsstatistiek personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

2.5 Dienstverlening Leudal staat voor een eigentijdse en daadkrachtige dienstverlening, die voor iedereen toegankelijk en kwalitatief hoogwaardig is. Visie In 2022 wordt onze visie op dienstverlening herijkt. Deze visie, waarvoor het voorwerk in 2020 en 2021 is verricht, richt de blik zowel naar binnen als naar buiten. De visie geeft richting aan de doorontwikkeling van de organisatie en de dienstverlening. Er wordt gekozen voor een samenspel tussen organisatie en dienstverlening omdat de kwaliteit van onze dienstverlening aan klanten onlosmakelijk verbonden is met de wijze waarop wij intern met elkaar omgaan en functioneren. Het proces van visieontwikkeling heeft hierdoor meer tijd gekost dan voorheen verwacht, maar levert uiteindelijk wel een beter resultaat op. Er wordt niet alleen een visie vastgesteld en uitgedragen, maar ook gewerkt aan concrete drijfveren en activiteiten voor de komende jaren, waarin medewerkers zich herkennen. Wat willen wij bereiken? In 2022 werken we steeds meer vanuit de herijkte visie op dienstverlening. Deze visie bevat concrete uitgangspunten en drijfveren voor zowel de interne organisatie als het verbeteren van de dienstverlening. De visie geeft richting, identiteit en maakt trots.

Daarnaast biedt het activiteitenplan concrete acties voor stapsgewijze verbetering van de dienstverlening via vijf routes, bijvoorbeeld op het gebied van begrijpelijke taal, toegankelijkheid of kwaliteit.. De volgende uitgangspunten worden nagestreefd met betrekking tot de dienstverlening:

• • • • • •

We helpen klanten op het kanaal van hun keuze, online waar het kan en persoonlijk indien nodig of gewenst; We bieden toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening; We werken samen en maken gebruik van landelijke standaarden om kwaliteit en efficiëntie te verbeteren; Inzet op eigen kracht en zelfredzaamheid van inwoners en gemeenschappen; We maken gebruik van nieuwe technologieën; Data en (klanttevredenheids)metingen zorgen ervoor dat wij steeds meer werken volgens het principe van continue verbeteren.

Totaal programma

Dienstverlening

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten

1.638

2.141

1.827

1.861

1.861

1.861

Baten

-393

-371

-276

-276

-276

-276

Mutatie reserves

-58

-169

-6

-6

-6

-6

1.187

1.601

1.545

1.579

1.579

1.579

Resultaat

61

2.5.1 Eigentijds en Daadkrachtig Wij sluiten op een duurzame en dynamische manier aan bij de leefwereld van onze inwoners, ondernemers en bezoekers.

2.5.1.1 Aansluiten bij de leefwereld

Wat gaan wij daar voor doen? Door de klant gedreven In 2022 worden wij in ons werk steeds meer gedreven door de klant. De klant staat centraal in ons dagelijks handelen. Of het nu gaat over bereikbaarheid, de inhoud van een brief, het onderhoud in de openbare ruimte of een handhavingssituatie, wij proberen ons te verplaatsen in het perspectief van de klant. Gelijkwaardigheid en maatwerk maken dat de klant zich gehoord voelt en dat draagt bij aan een hogere klanttevredenheid en een betere relatie. Nee is ook een antwoord, maar wanneer dit aan de orde is leggen wij dit op een heldere en transparante manier uit. Systemen en werkprocessen ondersteunen bovengenoemde waarde. Wat er onder klanten (inwoners, ondernemers, bezoekers, verenigingen) leeft, bereikt ons via meerdere kanalen, zoals klanttevredenheidsonderzoeken, sociale media, burgerservice en -panels. Digitalisering versus persoonlijke aandacht Wij zetten in op verdere digitalisering en bedienen inwoners zo goed mogelijk op het kanaal van hun keuze, vanuit het principe online waar het kan en persoonlijk waar nodig of gewenst. De coronacrisis heeft ons geleerd dat er digitaal veel mogelijk is, maar dat persoonlijk contact in bepaalde situaties ook erg belangrijk is. Er zijn grote stappen gemaakt in digitaal werken, maar we hebben ook de keerzijde leren kennen door veelal alleen maar digitaal te werken.

In 2022, zoals het er nu naar uitziet na de crisis, wordt er verder gewerkt aan een hybride vorm van werken. Dit is een vorm waarin werken op kantoor en thuiswerken zo optimaal mogelijk gecombineerd worden. Goede dienstverlening blijft hierin het uitgangspunt. Ook aantrekkelijk werkgeverschap en goed werknemerschap vormen belangrijke uitgangspunten om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen verbeteren.

2.5.2 Transparant Wij streven naar een open en transparante communicatie met inwoners, ondernemers en bezoekers.

2.5.2.1 Transparante communicatie

Wat gaan wij daar voor doen? Uit onderzoek blijkt dat klanten van de overheid het belangrijk vinden dat er begrijpelijk, open en transparant gecommuniceerd wordt. Door deze manier van communiceren voelen mensen zich meer gehoord en is er meer begrip voor de manier waarop gemeenten dienstverlening verlenen. De gemeente Leudal heeft een sterke communicatieafdeling die zowel het bestuur als de ambtelijke organisatie adviseert, ondersteunt en coacht over de manier waarop wij informatie delen met onze inwoners. Er wordt ook steeds meer gewerkt met actualiteitenkalenders, hierdoor kunnen wij als gemeente proactief informeren over actuele thema's als afval, onderhoud openbare ruimte en groen.

62

Wanneer klanten zelf met een initiatief komen worden zij begeleid door een procesregisseurs en een inhoudelijk betrokken ketenpartner, beleidsmedewerker of projectleider. Kanttekening is dat prioritering t.a.v. initiatieven nodig is, omdat we door de huidige formatie en financiële middelen niet alle initiatieven kunnen begeleiden om tot uitvoering te komen. Verder komt ter besluitvorming een interactief platform. Verder informatie is terug te vinden onder het volgende programma Samenwerken.

2.5.3 Toegankelijkheid We streven naar een toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening voor inwoners, ondernemers en bezoekers.

2.5.3.1 Toegankelijke dienstverlening

Wat gaan wij daar voor doen? We zetten actief in op het verbeteren van de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van onze dienstverlening, zodat iedereen eenvoudig met een vraag of initiatief bij ons terecht kan. Toegankelijk betekent dat de dienstverlening in al zijn vormen (website, informatie, formulieren, brieven) bereikbaar is voor een zo breed mogelijk publiek. Vanuit dienstverlening werken we aan het verbeteren van de technische, digitale toegankelijkheid, maar ook aan toegankelijkheid in de zin van begrijpelijke communicatie. Dat betekent: rekening houden met onze lezer, een persoonlijke benadering kiezen en ervoor zorgen dat de taal begrijpelijk is. Door middel van trainingen worden medewerkers in 2022/2023 opgeleid om hier in de communicatie richting inwoners rekening mee te houden. De Wet digitale overheid (Wdo) heeft als doel het regelen van het veilig en betrouwbaar kunnen inloggen voor Nederlandse burgers en bedrijven bij de (semi-)overheid. Met veilig en betrouwbaar inloggen wordt bedoeld dat burgers elektronische identificatiemiddelen (eID) krijgen met een hogere mate van betrouwbaarheid dan het huidige DigiD. Deze identificatiemiddelen geven publieke dienstverleners meer zekerheid over iemands identiteit. Wat mag dat kosten? Toegankelijke dienstverlening

(bedrag x 1.000)

Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten Balieproducten

1.581

1.728

1.698

1.698

1.698

1.698

3

213

67

101

101

101

1.584

1.941

1.764

1.799

1.799

1.799

-378

-371

-276

-276

-276

-276

Verkiezingen

0

0

0

0

0

0

Totale baten

-378

-371

-276

-276

-276

-276

0

-83

-6

-6

-6

-6

1.206

1.487

1.482

1.517

1.517

1.517

Verkiezingen Totale lasten Baten Balieproducten

Mutaties reserves Resultaat

63

2.5.4 Kwaliteit Wij streven naar een hoogwaardige kwaliteit van onze dienstverlening.

2.5.4.1 Hoogwaardige kwaliteit dienstverlening

Wat gaan wij daar voor doen? Dienstverlening Transformatie team burgerzaken In 2019 is gestart met de transformatie burgerzaken. Deze transformatie houdt in dat het team burgerzaken meerjarig bouwt aan kennis, competenties, samenwerking met ketenpartners en verdere digitalisering van producten. Dit alles met als doel toekomstbestendige, klantgerichte en hoogwaardige dienstverlening te kunnen blijven verrichten. Team advies Cluster dienstverlening is in 2021 onderdeel geworden van team advies. Dit betekent dat veel nieuwe initiatieven en MT voorstellen worden voorzien van een integraal advies waarin ook dienstverlening (werken vanuit het klantperspectief) is meegenomen. Hierdoor ontstaat er steeds meer oog voor dienstverlening en kwaliteit binnen de organisatie. Het cluster Dienstverlening werkte in 2021 een voorstel uit om organisatiebreed te gaan werken aan kwaliteit en kwaliteitsdenken. Dit voorstel is vastgesteld. Dit betekent dat we aan de slag gaan met opleidingen op het gebied van kwaliteitsdenken, maar ook concreet aan de slag gaan met het vastleggen en continu verbeteren van werkprocessen. Dit als onderdeel van het project Goed en Tijdig antwoorden. Om de basis ten aanzien van onze dienstverlening op peil te houden en klaar te zijn voor de toekomst en de methodiek voor klantreizen te ontwikkelen, is een bedrag van € 5.000 structureel aangevraagd.

Aangezien informatievoorziening en ICT een steeds grotere rol spelen binnen de in- en externe dienstverlening, vergt het vergroten van de digitale volwassenheid de komende jaren steeds meer aandacht. Zowel de ontwikkeling van de huidige medewerkers als de selectie van nieuwe medewerkers. Samenleving De dienstverlening vanuit de afdeling Samenleving staat in het teken van:  

het behouden van toekomstperspectief voor inwoners die op enigerlei wijze ondersteuning nodig hebben; verbetering van het pakket aan mogelijkheden en dienstverlening die een bijdrage leveren aan deze doelstelling.

Dit betekent nieuwe mogelijkheden zoeken binnen het kader van actuele ontwikkelingen, wetgeving en de financiële opgave die voorligt. Wij koersen binnen de dienstverlening op het verder op orde krijgen van de ‘basis’ en het ‘in control’ zijn: processen en producten zullen aansluiten op de ontwikkelingen die zijn ingezet binnen het sociaal domein. Verdere digitalisering van processen en producten, een goede bereikbaarheid én het borgen van de privacy en gegevensbeveiliging spelen hierin een belangrijke rol.

64

Ruimte Bij de afdeling Ruimte speelt de komst van de nieuwe Omgevingswet een grote rol. De inwerkingtreding van de Omgevingswet (vooralsnog per 1 juli 2022) biedt naast de verplichting te voldoen aan de minimale eisen die de wet stelt, ook kansen. Kansen voor een betere inrichting van de leefomgeving en kansen voor een verbetering van de dienstverlening. Vanwege de complexiteit van de invoering van deze wet wordt tot 1 juli 2022 ingezet op het kunnen voldoen aan de minimale eisen. Dit levert onder andere op dat het vergunningverleningsproces sneller en meer integraal plaatsvindt, hetgeen bijdraagt aan de verbetering van de dienstverlening. Ook onder de Omgevingswet blijven wij inzetten op het monitoren en evalueren van de klanttevredenheid van dat proces. In de periode na inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt ingezet op verdere uitwerking en optimalisering van processen en instrumenten. Hierbij is het onder andere van belang dat de ruimtelijke processen, de digitale omgeving en het gewenste niveau van dienstverlening met elkaar in overeenstemming worden gebracht. Zo is het mogelijk om antwoorden op klantvragen digitaal te ontsluiten, verdergaande vergunning- en meldingschecks (digitaal) mogelijk te maken (en meteen in een aanvraag of melding om te zetten en in te dienen) en informatie duidelijk en locatie specifiek beschikbaar te stellen.

Op die manier zijn inwoners en ondernemers minder afhankelijk van kantooruren en de beschikbaarheid van verantwoordelijke medewerkers. Meer proactief beheer van de openbare ruimte Binnen team ruimtelijk beheer wordt een pilot anders werken gestart om het beheer van de openbare ruimte meer proactief vorm te geven. In de nieuwe situatie werkt het team een wijktoezichthouder per rayon. Leudal wordt verdeeld in drie rayons. De pilot wordt in 2022 operationeel onder voorwaarde dat de vacatures goed ingevuld kunnen worden. De wijktoezichthouders en beheerders worden geschoold in het inspecteren en monitoren van beeldkwaliteit. Tevens gaan zij meelopen met het twee jaarlijks uitgezette externe beleid schouw beeldkwaliteit. Tevens ontwikkelt team ruimtelijke beheer de mogelijkheid om via de schouwapp Apptimize actuele situaties per rayon in beeld te brengen en te gaan gebruiken voor de planning/aansturing van eigen dienst/medewerkers en/of (onder)aannemers. Het actuele beeld kan tevens vergeleken worden met het afgesproken kwaliteitsniveau en biedt direct gespreksstof voor evaluaties met (onder)aannemers, eigen dienst of het werkbedrijf. Het verbeteren van het proces meldingen openbare ruimte, loopt door in 2022. Concern De strategische visie wordt vastgesteld door de Raad.

Deze visie geeft richting aan de totale gemeente en fungeert als kapstok voor andere visies binnen de organisatie. De strategische visie wordt verder vertaald naar de gevolgen voor dienstverlening (externe focus) en organisatie (interne focus). Het streven is dat in het eerste kwartaal van 2022 een visie wordt vastgesteld die betrekking heeft op de dienstverlening en de organisatie.

65

Wat mag dat kosten? Hoogwaardige kwaliteit dienstverlening

(bedrag x 1.000)

Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten Burgerzaken

54

200

63

62

62

62

Totale lasten

54

200

63

62

62

62

Burgerzaken

-15

0

0

0

0

0

Totale baten

-15

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

-58

-86

0

0

0

0

Resultaat

-19

114

63

62

62

62

Baten

66

2.6 Samenwerking De maatschappelijke opgaven staan centraal, we laten los waar het kan, werken samen en nemen regie waar het moet. Visie Samenwerking staat centraal in Leudal. Het vormt de basis om onze ambities te realiseren en uitdagingen aan te pakken. Inwoners participeren in beleidsvorming en uitvoering, we bieden ruimte voor eigen initiatief en we werken samen met andere overheden lokaal, (eu)regionaal, provinciaal en landelijk. In het programma Samenwerking focussen we ons dus niet op de inhoud, het gaat erom hoe we met elkaar de inhoud weten te realiseren. Van Interactief werken naar participatiebeleid De rol die de gemeente in een samenwerking speelt, is volgend op de opgave. Afhankelijk van het vraagstuk laten we los, zoeken we actief de samenwerking op of nemen we juist de regie. Alleen in het juiste samenspel, kunnen we de ambities realiseren. Tussen 2019 en 2021 stonden de ambities op het gebied van participatie centraal in het Koersdocument Interactief Werken. In dit Koersdocument Interactief werken zijn onder andere de participatieladder en de verschillende overheidsrollen zijn opgenomen. Continuering van de ingezette weg en verdere groei naar de kwaliteit van participatie in het veranderende samenspel tussen overheid en samenleving zal eind 2021, begin 2022 worden vastgesteld in het participatiebeleid.

Vanzelfsprekend zal dit participatiebeleid aansluiten op de Omgevingswet, die op 1 juli 2022 in werking treed. Een belangrijke voorwaarde van samenwerking met stakeholders op het gebied van participatie is duidelijke communicatie. Dit uit zich in duidelijkheid in vroegtijdig stadium over de rol van de verschillende stakeholders inclusief de rol van de gemeente en inzicht in processtappen en tijdlijnen in besluitvorming betreffende de opgave. Regionale, (eu)regionale, provinciale en landelijke samenwerking Leudal werkt ook intensief samen met andere overheden lokaal, (eu)regionaal, provinciaal en landelijk. Opgaven zijn vaak te omvangrijk om alleen aan te pakken. Deze samenwerkingsverbanden zijn er in vele vormen. Ze kennen verschillende structuren en wisselende partners. Wat willen wij bereiken? In 2022 willen wij de uitgangspunten uit het participatiebeleid verder verankeren in de organisatie en uitdragen. In de Omgevingswet, die 1 juli 2022 in werking treed, is het betrekken van inwoners en belanghebbenden in een vroegtijdig stadium een belangrijke pijler. De gemeente Leudal heeft de basis hiervoor inmiddels gelegd in de organisatie en zal participatie nog verder ontwikkelen. Inwoners en belanghebbenden merken dit aan nog betere kwaliteit, transparantie en snelheid in het samenwerkings- en besluitvormingsproces.

Gemeente Leudal kenmerkt zich door een groot gebied met veel kleine kernen. Dit brengt specifieke opgaven met zich mee. Gezien de opgaven is samen optrekken in de P10 samenwerking van toegevoegde waarde. In Limburg participeerden Peel en Maas en Horst aan de Maas ook al in de P10 samenwerking.

67

Totaal programma

Samenwerking

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten

159

156

157

165

165

165

Baten

0

0

0

0

0

0

Mutatie reserves

0

0

0

0

0

0

159

156

157

165

165

165

Resultaat

2.6.1 Burgerparticipatie

2.6.1.1 Samen tot uitvoering Wij betrekken in een zo vroeg mogelijk stadium belanghebbenden om samen met hen tot uitvoering van de opgaven te komen. Bij de start en lopende het proces is er aandacht voor de verschillende rollen van belanghebbenden op basis van de participatieladder. Wat gaan wij daar voor doen? In de komende jaren groeien we door naar de interactieve overheid die Leudal graag wil zijn. De signalen vanuit de samenleving en de initiatieven vanuit de samenleving die veelvuldiger worden ingebracht geven voeding aan deze groei. Samen met de samenleving willen we de maatschappelijke opgaven waar we voor staan nog meer vorm en inhoud gaan geven. Dit doen we als volgt: 

 

Bij aanvang van de beleidsvorming en gedurende de uitvoering van het beleid is structureel aandacht voor de rol van de overheid en bijpassende trede op de participatieladder. We voeren aan de voorkant en tijdens het proces het gesprek en stellen vast hoe de samenleving wordt betrokken. Wij blijven ons verder professionaliseren en ontwikkelen door het delen van kennis, stimuleren van andere vormen en samenstellingen van samenwerken, opleiding en coaching van onze medewerkers, collegeleden en raadsleden, maar natuurlijk ook van initiatiefnemers. We hebben speciale aandacht voor de veranderende rol voor de ambtenaren, management en bestuurders met de komst van de nieuwe Omgevingswet en de vroegtijdige participatie. We maken successen zichtbaar en stimuleren en verbinden initiatiefnemers en initiatieven om van elkaar te leren.

68

2.6.2 Overheidsparticipatie

2.6.2.1 Ondersteuning initiatieven Wij helpen initiatieven uit de samenleving mogelijk te maken, stellen kaders, afwegen doen we op transparante wijze. Wij stimuleren initiatiefnemers samen te werken, expertise uit eigen netwerk in te zetten en van andere kwalitatief goede initiatieven te leren. Wat gaan wij daar voor doen? Onze gemeenschap heeft in de afgelopen jaren laten zien in staat te zijn kwaliteit te leveren op het gebied van initiatieven. We willen deze ervaring inzetten door te stimuleren van elkaar te leren. Daarnaast leert de praktijk dat ondersteuning vanuit verschillende disciplines gewenst is. In deze ondersteuning kunnen we maatwerk leveren in afstemming met de initiatiefnemers. We kunnen dit bijvoorbeeld doen door versterking van de samenwerking in het maatschappelijk middenveld, het inhuren van expertise of kennis, het leggen van verbindingen tussen partijen enzovoort. We stimuleren en coachen initiatiefnemers tot het opstellen van een businesscase om hun initiatief te doorleven, te laten groeien en kwaliteit en duurzaamheid op lange termijn te realiseren. Samen betekent samen, afhankelijk van het initiatief, samenwerking tussen overheid, ketenpartners, ondernemers, onderwijs, zorg, dorpsraden, verenigingen en inwoners. Samen geldt ook in financierbaarheid van initiatieven.

Dorpsplatforms (dorpsraden/gemeenschapsraden) zijn aanwezig in de 16 kernen van Leudal. Dorpsplatforms zetten zich in voor de leefbaarheid en levendigheid in hun kern en doen dit op verschillende wijzen. Maar steeds met de insteek dat het activiteiten betreft die voor de inwoners van hun kern belangrijk zijn. De komst van de nieuwe Omgevingswet, maar ook de maatschappelijke opgaven in de samenleving vragen om een herijking van de samenwerkingsafspraken tussen dorpsraden en gemeente. In 2022 zullen nieuwe afspraken in gezamenlijkheid tussen gemeente en dorpsplatforms worden opgesteld en vastgelegd.

2.6.3 Samenwerking regionaal, nationaal en internationaal

2.6.3.1 Samenwerkingsverbanden Wij werken samen met andere overheden, (publieke en private) organisaties en maatschappelijke partners om maatschappelijke opgaven te realiseren, omdat we dit niet alleen kunnen. Wat gaan wij daar voor doen? Als gemeente werken we op vrijwel alle beleidsterreinen steeds meer en intensiever samen met regionale, nationale en internationale partners. Opgaven stoppen niet bij onze gemeentegrens. Juist in samenspel kunnen we efficiënter handelen en meer resultaat bereiken voor onze inwoners. Deze samenwerkingsverbanden variëren in samenwerkingspartners, structuur, intensiteit en aanpak. Doelstelling voor Leudal is om deze samenwerkingsverbanden optimaal te benutten. Hierbij hebben we aandacht voor volgende punten: 1. We zoeken actief de samenwerking op en stellen ons proactief op. Zo benutten we de kansen die de samenwerkingsverbanden ons kunnen bieden. 2. We sturen op resultaat. In elk samenwerkingsverband hebben we voortdurend aandacht voor de concrete resultaten die de samenwerking oplevert. 3. We zoeken naar samenhang. Door samenwerkingsverbanden en partners met elkaar te verbinden, zorgen we voor afstemming, efficiëntie en gezamenlijke koers.

69

Naast de vaste samenwerkingsverbanden zoals SML en de P10, zet Leudal stevig in op relaties met andere overheden (Public Affairs). We zoeken proactief de relatie met partners via de Provincie en de Euregio. Intensivering van deze relaties leidt tot kansen. Wat mag dat kosten? Samenwerkingsverbanden

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten Bestuurlijke samenwerking

159

156

157

165

165

165

Totale lasten

159

156

157

165

165

165

Bestuurlijke samenwerking

0

0

0

0

0

0

Totale baten

0

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

0

0

0

0

0

0

159

156

157

165

165

165

Baten

Resultaat

70

2.7 Financiën en belastingen Waarborgen van de financiële slagkracht om ruimte te scheppen voor de maatschappelijke opgaven. Visie De veranderende wereld om ons heen enerzijds door wet-, en regelgeving en anderzijds door een andere sociale structuur en behoefte bij de inwoners zorgen voor steeds uitdagender wordende financieringsvraagstukken naar de toekomst toe. Om enkele voorbeelden aan te halen kan gedacht worden aan het klimaatakkoord, de Omgevingswet en de vergrijzing binnen de gemeente Leudal. Deze veranderingen zorgen ook voor mogelijkheden, om als gemeente nieuwe manieren van inkomsten aan te spreken en op een andere manier naar de financiën te kijken. De gemeente streeft naar een structureel gezonde financiële huishouding. Hierbij dienen middelen op een zo effectief mogelijke manier ingezet te worden, met daarbij mogelijkheden om andere vormen van financiering hierbij te betrekken. Wat willen wij bereiken? De gemeente Leudal wil allereerst voldoen aan een gezonde financiële huishouding die voldoet aan de vigerende wet-, en regelgeving. Daarnaast hebben we als gemeente de ambitie om de lokale lastendruk zo laag mogelijk te houden. De veranderingen in de wet- en regelgeving kunnen op gespannen voet staan met een lage lastendruk. Het is daarom van belang om te kijken naar andere vormen voor het vergaren van financiële middelen.

Helaas worden gemeenten ook hier in zekere mate in beperkt, waardoor initiatieven een langere doorlooptijd hebben. Daar waar mogelijk spelen we in op kansen die zich voordoen. Tot slot streven we naar het werken met MKBA's (Maatschappelijke Kosten Baten Analyse) bij projecten. Tot op heden zijn er nog geen geschikte projecten geweest om een dergelijke analyse uit te voeren om de meerwaarde voor de gemeente Leudal te ontdekken, maar waar dit in de toekomst kan gaan we deze methodiek toepassen. Hierbij wordt uitgegaan van een breder aspect dan alleen de financiële component om te bekijken of een project rendabel is.

2.7.1 Financieel transparante verantwoording

2.7.1.1 Transparante verantwoording via MKBA Wij streven naar een financieel transparante verantwoording van keuzes, hiervoor ontwikkelen wij een model dat geënt is op een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA). Wat gaan wij daar voor doen? Bij vrijwel alle gemeentelijke projecten is in de huidige situatie de harde euro het belangrijkste. Echter vraagt de veranderende wereld om ook via een andere bril naar projecten en in zijn algemeenheid naar de uitgaves te kijken. Voor grote projecten willen we gaan werken met een maatschappelijke kosten baten analyse. Middels deze analyse worden niet alleen de financiële voor- en nadelen inzichtelijk, maar worden ook maatschappelijke effecten vertaald naar euro's. Hierdoor kan een project dat in eerste instantie enkel geld kost voor de gemeente, toch kans van slagen hebben door het maatschappelijke effect dat een dergelijk project met zich meebrengt. Denk hierbij aan de effecten van een goede infrastructuur of onderwijsfaciliteiten voor het behoud of aantrekken van jonge mensen en arbeiders.

71

2.7.2 Alternatieve geldstromen

2.7.2.1 Alternatieve geldstromen ontwikkelen Het proces ontwikkelen voor gebruik te kunnen maken van alternatieve geldstromen door middel van bestaande platforms, zoals pilotstarter (VNG) en crowdfunding. Wat gaan wij daar voor doen? Door de veranderende financiële situatie en de wens om een lage lokale lastendruk te behouden zijn alternatieve geldstromen naar de toekomst toe belangrijk. Dit om een duurzaam financieel beleid te kunnen voeren, zonder daarbij ieder jaar te komen tot bezuinigingen. Het is door wet- en regelgeving lastig om op alternatieve wijze financiële middelen te genereren. Waar deze mogelijkheden zich voordoen, zullen we hier als gemeente adequaat op inspelen en onze mogelijkheden hierbij onderzoeken.

2.7.3 Vestigingsklimaat

2.7.3.1 Aantrekkelijk financieel vestigingsklimaat Wij hebben een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners en ondernemers en blijven aantrekkelijk voor de huidige inwoners en ondernemers door middel van een lage lastendruk. Wat gaan wij daar voor doen? We proberen als gemeente de lokale lasten zo laag mogelijk te houden. Dit doen we door het zoeken naar alternatieve financieringsvormen en het anders kijken naar onze financiële middelen. Het is daarbij niet uitgesloten dat een stijging van de lokale lasten aan de orde is.

72

3 Overige

3.1 Algemene dekkingsmiddelen In dit hoofdstuk worden de algemene dekkingsmiddelen toegelicht. De algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten, die niet specifiek toe te rekenen zijn aan een bepaald programma, maar waar uiteindelijk de saldi van de programma's uit het programmaplan mee kunnen worden gedekt. De raad is bevoegd voor het inzetten van de algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit een vijftal onderdelen:

    

Lokale heffingen Algemene uitkering uit het gemeentefonds Dividend Saldo van de financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen

Lokale heffingen Lokale heffingen kunnen we onderverdelen in wel en niet gebonden bestedingen. Lokale heffingen waarvan de besteding gebonden zijn, betreffen heffingen waarbij sprake is van een duidelijke relatie tussen de gemeentelijke dienstverlening en de belasting. Voorbeelden hiervan zijn de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Deze heffingen worden op de desbetreffende programma’s (in deze begroting programma 2) als baten verantwoord en vallen dus niet onder de algemene dekkingsmiddelen. Lokale heffingen die niet gebonden zijn, vormen algemene dekkingsmiddelen en hebben geen vooraf aangewezen bestemming. Het verhogen of verlagen van deze belastingen zorgt voor een hogere of lagere bestedingsruimte binnen de begroting. Binnen de gemeente Leudal zijn 4 ongebonden lokale heffingen aanwezig:

   

OZB-belasting (woningen en niet-woningen) Toeristenbelasting Hondenbelasting Baatbelasting

Voor verdere informatie verwijzen wij u naar 4.1 paragraaf ‘Lokale heffingen’. (bedragen x 1.000) Heffing

Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025

OZB woning

-4.121

-4.475

-4.967

-5.069

-5.069

-5.069

OZB niet woning

-1.750

-1.771

-1.790

-1.824

-1.824

-1.824

Toeristenbelasting

-966

-975

-975

-975

-975

-975

Hondenbelasting

-219

-222

-222

-222

-222

-222

-4

-4

0

0

0

0

-7.059

-7.448

-7.955

-8.090

-8.090

-8.090

Baatbelasting Totaal

73

Algemene uitkering uit het gemeentefonds Via de algemene uitkering worden vanuit het Rijk inkomsten ontvangen die niet geoormerkt zijn voor een specifieke taak. De gemeente is derhalve vrij om deze middelen te besteden aan aandachtsgebieden waar prioriteiten liggen. Binnen de gemeente Leudal wordt bij iedere circulaire een raadsvoorstel gemaakt, ten behoeve van de verwerking van de circulaire. In deze begroting zijn de financiële effecten tot en met de meicirculaire 2021 verwerkt. In onderstaande tabel zijn de totale inkomsten voor de gemeente Leudal over de meerjarenbegroting te zien. In de meicirculaire is de herijking ten aanzien van het gemeentefonds nog niet verwerkt. Wel is het nieuwe woonplaatsbeginsel ingerekend, waardoor de gevolgen voor de gemeente Leudal nadelig zijn ten aanzien van inkomsten uit het gemeentefonds. (bedrag x 1.000) Realisati Begrotin Begrotin Begrotin Begrotin Begrotin e 2020 g 2021 g 2022 g 2023 g 2024 g 2025

Algemene uitkering Stand na decembercirculaire 2020

-54.494

-54.412

-53.262

-53.960

-54.684

-55.485

Mutaties meicirculaire 2021

-25

-1.916

-277

41

269

287

-54.519

-56.327

-53.539

-53.919

-54.415

-55.198

Stand na meicirculaire 2021

Dividend en rendement op beleggingen Onder algemene dividenden vallen dividenden die niet tot één van de programma’s behoren. Voor de gemeente Leudal gaat het om twee grote partijen waar dividend van wordt ontvangen. Via de brief van de provincie is bekend gemaakt voor het begrotingsjaar 2022 en verder met welke dividend inkomsten gerekend mag worden. Deze bedragen:

 

Bank Nederlandse Gemeenten € 1,81 per aandeel (143.052 aandelen); Enexis Holding € 0,50 per aandeel (903.150 aandelen). (bedrag x 1.000)

Omschrijving

Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025

dividend BNG

-182

-182

-259

-259

-259

-259

Enexis Holding BV

-633

-451

-451

-451

-451

-451

Saldo

-815

-633

-710

-710

-710

-710

-666

-375

-115

-96

-96

-96

-42

-42

-42

-42

-42

Rendement Belegging Essentverkoop Bruglening Enexis Boekwinst vrijval effecten

-1.976

Saldo

-2.642

-417

-157

-138

-138

-287

totaal

-3.457

-1.050

-867

-848

-848

-997

74

-150

Wat mag dat kosten?

Algemene dekkingsmiddelen

(bedrag x 1.000)

Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021 Lasten

1.596

3.812

1.301

3.535

3.728

4.368

Baten

-66.012

-64.865

-62.378

-63.962

-64.366

-65.187

1.832

-1.571

631

735

746

759

-62.584

-62.625

-60.446

-59.692

-59.892

-60.060

Mutatie reserves Resultaat

Verplichte indicatoren uit het BBV

Indicator

Eenheid

Jaar Waarde Bron

Beschrijving

Woonlasten éénpersoons huishouden

euro

2021

744

COELO, Groningen

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Woonlasten meerpersoons huishouden

euro

2021

790

COELO, Groningen

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

WOZ-waarde woningen

dzd euro

2020

245

CBSStatistiek Waarde Onroerende Zaken

De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

Verbonden partijen ● CSV Amsterdam BV ● Enexis NV ● Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV ● Bank Nederlandse Gemeenten

75

3.2 Overhead Overhead omvat alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren in ieder geval leidinggevenden in het primair proces, de ondersteuning vanuit de afdeling bedrijfsvoering op de “PIOFACH” functies (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie, Huisvesting) en overige kosten niet toe te delen aan de taakvelden in het primaire proces. Wij hanteren de definitie die in het BBV wordt gehanteerd. Hierin worden ook de kosten meegenomen voor huisvesting, facilitaire zaken, ICT en overige. De laatste omvat kosten voor uitvoering van de algemene taken van de eigen gemeentelijke organisatie zoals onder andere verzekeringskosten, opleidingskosten en aanvullende personeelskosten. Overhead mag wel worden toegerekend aan grondexploitatie, investeringen en andere (subsidie)projecten en lokale heffingen. Kostprijsberekening Waar een integrale kostprijs berekend dient te worden, zal overhead extracomptabel toegerekend worden op basis van FTE inzet per taakveld. (bedrag x 1.000) 2022

2023

2024

2025

8.192

7.878

7.822

7.822

851

848

846

874

2.338

2.484

2.513

2.445

Overig

735

940

976

1.027

Reserves

-290

-311

-311

-303

11.826

11.839

11.846

11.865

Personeel Huisvesting en facilitair ICT

Totaal

Wat mag dat kosten?

Overhead

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten

13.926

15.846

14.892

14.927

14.934

14.946

Baten

-2.873

-3.090

-2.776

-2.776

-2.776

-2.776

-393

-686

-290

-311

-311

-303

10.660

12.070

11.826

11.840

11.847

11.866

Mutatie reserves Resultaat

76

Verplichte indicatoren uit het BBV

Indicator

Eenheid

Jaar Waarde Bron

Beschrijving

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2022

5,8

Eigen gegevens

Het gaat hier om de toegestane formatie in fte voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, dus niet de werkelijke bezetting.

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

2022

5,46

Eigen gegevens

Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan.

Apparaatskosten

Kosten per 2022 inwoner

623,25 Begroting gemeente

Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.

Externe inhuur

Kosten 2022 inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen

2,36%

Begroting gemeente

Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de gemeente in dienst zijnde opdrachtgever, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.

Overhead

% van totale lasten

17,3

Begroting gemeente

Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

2022

Verbonden partijen ● Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW)

77

3.3 Heffing VPB Vanaf 1 januari 2016 worden onder andere de grondexploitaties als vpb-plichtig aangemerkt. Het gevolg hiervan is dat over toekomstige winsten behaald uit onder andere de grondexploitaties vennootschapsbelasting betaald moeten worden. Binnen de gemeente Leudal wordt rekening gehouden met een VPB plicht van € 85.000. Wat mag dat kosten

Heffing VPB

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten

-8

85

85

85

85

85

Baten

0

0

0

0

0

0

Mutatie reserves

0

0

0

0

0

0

Resultaat

-8

85

85

85

85

85

3.4 Onvoorzien Vanaf 2022 bedraagt de post onvoorzien € 51.000. De post onvoorzien wordt alleen gebruikt om incidentele tegenvallers die onvoorzien, onontkoombaar, onuitstelbaar en in principe groter zijn dan € 10.000 op te vangen. Wat mag dat kosten?

Onvoorzien

(bedrag x 1.000) Realisatie Begroting Primitieve Begroting Begroting Begroting 2020 na begroting 2023 2024 2025 wijziging 2022 2021

Lasten

0

26

51

51

51

51

Baten

0

0

0

0

0

0

Mutatie reserves

0

0

0

0

0

0

Resultaat

0

26

51

51

51

51

78

4 Paragrafen

79

4.1 Lokale heffingen 4.1.1 Algemeen De gemeenteraad heeft de bevoegdheid te bepalen welke belastingen een gemeente heft, welke heffingsmaatstaven worden gehanteerd en welke tarieven daarbij gelden. De gemeente is daarbij beperkt in de soorten belastingen die ze mag heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de gemeentewet. Naast de belastingen, heft de gemeenten rechten en leges voor individuele dienstverlening aan haar burgers. De tarieven van deze rechten en leges dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de geraamde kosten voor het verlenen van diensten niet overschrijden. De uitvoering van de belastingen van de gemeente Leudal is grotendeels ondergebracht bij de gemeenschappelijke regeling Belasting Samenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW). In Leudal worden de volgende belastingen en rechten geheven: Belastingen

Rechten

Onroerende-zaakbelasting

Afvalstoffenheffing

Hondenbelasting

Rioolheffing

Toeristenbelasting

Leges

BIZ

Begraafrechten Marktgelden

Tevens heft de gemeente nog baatbelastingen van zeer geringe omvang.

4.1.2 Beleid en tariefstelling Voor het heffen van de lokale heffingen hanteert de gemeenteraad enkele algemene uitgangspunten. Een uitgangspunt blijft bijvoorbeeld om zoveel mogelijk met kostendekkende tarieven te werken. Onderstaand een overzicht van gerealiseerde en geraamde opbrengsten: (bedrag x 1.000) Heffing

Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025

OZB

-5.871

-6.247

-6.757

-6.893

-6.893

-6.893

Rioolheffing

-4.778

-4.778

-4.795

-4.794

-4.798

-4.801

Afvalstoffenheffing

-3.065

-3.597

-3.545

-3.701

-3.703

-3.703

Toeristenbelasting

-966

-975

-975

-975

-975

-975

Hondenbelasting

-219

-222

-222

-222

-222

-222

-4

-5

0

0

0

0

-1.220

-1.205

-1.030

-1.030

-1.030

-1.030

Marktgelden

-5

-10

-10

-10

-10

-10

Begraafrechten

-8

-7

-7

-7

-7

-7

-16.136

-17.045

-17.341

-17.631

-17.637

-17.641

Baatbelasting Leges

Totaal

80

4.1.3 Onroerende-zaakbelastingen De onroerende-zaakbelastingen (OZB) worden in Leudal geheven bij eigenaren van woningen en nietwoningen en bij gebruikers van niet-woningen. Als grondslag voor deze belastingen wordt de waarde in het economische verkeer (WOZ-waarde) bepaald van elke onroerende zaak. Leudal hanteer tariefdifferentiatie bij het woning en niet-woning tarief. Leudal heeft relatief gezien een laag OZB niveau, zeker voor niet-woningen. In 2021 staat Leudal in de top 15 van de Limburgse gemeenten met de laagste OZB-tarief voor woningen. Voor niet-woningen eigenaren heeft Leudal de laagste OZB-tariefstelling in Limburg.

4.1.4 Rioolheffing De rioolheffing wordt opgelegd aan de eigenaar van een perceel door middel van een vast bedrag per zelfstandig gedeelte conform de vastgestelde “Notitie omtrent gemeentelijke belastingen”. Uit deze notitie volgt onder meer dat er beperkte differentiatie plaatsvindt. Voor percelen die onderdeel uitmaken van een omsloten terrein bestemd voor verblijfsrecreatieve doeleinden wordt een tariefstelling van maximaal 60% toegepast. Op basis van de berekening van de rioolheffing voor het jaar 2022 blijkt een onderdekking van circa € 26.000. Dit is op basis van de nu in de begroting opgenomen bedragen. Op dit moment wordt gewerkt aan een nieuw GRP voor de jaren 2022-2026, waarna ook de rioolheffing en de kosten die hiermee samenhangen. In het nieuwe GRP is een kostendekkendheid van 100% het uitgangspunt. Onderstaande gegevens zullen dus wijzigen op basis van het nieuwe GRP dat vastgesteld zal worden in de raad. (bedrag x 1.000) Berekening kostendekkendheid rioolheffing 2022 Kosten taakveld

Bedrag 3.342

Storting voorziening Riolering

357

Inkomsten taakveld (excl. heffingen)

-25

Netto kosten taakveld 7.2

Dekking

3.674

Toe te rekenen kosten: Overhead

352

Marktconforme rente

301

BTW

495

Totale kosten

4.821

Opbrengst heffingen

-4.795

Dekking

99%

81

4.1.5 Afvalstoffenheffing Het huishoudelijk afval binnen de 16 kernen wordt ingezameld volgens de diftar-systematiek waarbij de differentiatie bepaald wordt door het volume van de afvalcontainer in combinatie met de aanbiedfrequentie. De inzameling van huishoudelijk afval wordt uitgevoerd door de Reinigingsdienst Maasland. In het kader van de tariefstelling afvalstoffenheffing worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 

kostendekking van 100%;

verdeling van de kosten in vaste en variabele kosten, waarbij de differentiatie plaatsvindt op basis van de verwerkingskosten van het rest- en gft-afval;

basisbelastingbedrag baseren op combinatie gft 40-literbak en rest 60-literbak;

aanbieden gft-container op basis van 26 keer per jaar.

Vanaf 2022 gaat er op basis van een nieuwe inzamelsystematiek ingezameld worden. Onderstaand is de conceptopbouw van de kostendekkendheid te zien. De bedragen zijn gebaseerd op de nu bekende gegevens en kunnen nog afwijken bij definitieve vaststelling van de tarieven. (bedrag x 1.000) Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing 2022 Kosten taakveld

Bedrag

Dekking

3.126

Aanwending voorziening afvalstoffenheffing Inkomsten taakveld (excl. heffingen) Netto kosten taakveld 7.3

-186 2.940

Toe te rekenen kosten: Overhead

117

Kwijtschelding

80

BTW

408

Totale kosten

3.545

Opbrengst heffingen

-3.545

Dekking

100%

4.1.6 Hondenbelasting Ook voor 2022 wordt geen tarief aanpassing voorgesteld. De gehanteerde tarieven sluiten zowel in de hoogte als mate van differentiatie aan bij de gehanteerde tariefstelling elders in onze regio. Vanuit sociaal oogpunt is door uw Raad in eerder stadium reeds besloten dat kwijtschelding voor een 1ste hond mogelijk is. Dit is geformaliseerd in de verordening.

4.1.7 Toeristenbelasting Op grond van artikel 224 Gemeentewet kan toeristenbelasting worden geheven voor personen die niet in de gemeente wonen, maar wel hier verblijven. Deze personen zijn niet als ingezetene in de basisregistratie personen ingeschreven. Hetgeen anders dan de naam doet vermoeden, alle overnachtingen (recreatief of beroepsmatig) tegen een vergoeding tot een belastingplicht leiden.

82

4.1.8 Leges De legesopbrengsten voor diensten die de gemeente op verzoek levert mogen, op basis van artikel 229 van de Gemeentewet, maximaal 100% kostendekkend zijn. Fiscaal gezien wordt daaraan voldaan wanneer de totale baten de totale lasten op verordening (macro) niveau niet overschrijden. De eisen van het BBV gaan een stuk verder dan de fiscale eisen. Er dient cijfermatig inzicht te worden gegeven met betrekking tot de kostendekkendheid van afzonderlijke onderdelen van de verordening. Minimale eis: per hoofdstuk van de legesverordening. Daarnaast moeten de achterliggende beleidskeuzes worden toegelicht. Uiteindelijk moet op termijn ook de kruissubsidiëring tussen titels, tussen hoofdstukken en binnen een bepaald hoofdstuk in de verordening worden toegelicht. (bedrag x 1.000) Berekening kostendekkendheid leges 2022

Bedrag

Kosten totaal

1.530

Baten totaal

-1.030

Dekking

Kostendekking leges Dekking titel 1

48,31%

Dekking titel 2

79,50%

Dekking titel 3

40,00%

4.1.9 Begraafrechten In het kader van de tariefstelling begraafrechten worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 

streven naar een zo goed mogelijke onderhoudstoestand van de begraafplaatsen

streven naar een zo hoog mogelijke dekking van de exploitatielasten.

Voor 2022 is vooralsnog geen aanpassing voorzien. (bedrag x 1.000) Berekening kostendekkendheid begraafrechten 2022 Kosten taakveld

Bedrag

Dekking

17

Inkomsten taakveld (excl. heffingen) Netto kosten taakveld 0.64

17

Toe te rekenen kosten: Overhead

1

BTW Totale kosten

18

Opbrengst heffingen

-7

Dekking

39%

4.1.10 Marktgelden In het kader van de tariefstelling marktgelden worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 

aansluiten bij tariefstelling voormalige gemeenten;

vergelijkbare tarieven met omliggende gemeenten;

doorberekening elektriciteit en promotiekosten.

83

In de raadsvergadering van 15 december 2020 heeft de raad ingestemd om de tarieven 2021 te verhogen om zo te voldoen aan het uitgangspunt van 100% kostendekkende tarieven. (bedrag x 1.000) Berekening kostendekkendheid marktgelden 2022

Bedrag

Kosten taakveld

16

Inkomsten taakveld (excl. heffingen)

-17

Netto kosten taakveld 0.64

-1

Dekking

Toe te rekenen kosten: Overhead

10

BTW Totale kosten

9

Opbrengst heffingen

-10

Dekking

111%

4.1.11 Kwijtschelding Bij de overgang van de uitvoering van de belastingen naar BsGW is de uitvoering op een aantal beleidsvlakken geharmoniseerd. Bij de kwijtschelding betekende de overgang naar BsGW feitelijk een verruiming van het beleid bij de verlening van automatische kwijtschelding. Ook voor 2020 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 

Hantering kwijtscheldingsnormen van 100%

kwijtschelding heeft alleen betrekking op de afvalstoffenheffing (basisbelastingbedrag) en de hondenbelasting (enkel 1e hond);

automatische kwijtschelding vindt plaats conform toetsing door Inlichtingenbureau Het aantal kwijtscheldingsverzoeken is dalende. In 2020 bedroeg het aantal verzoeken 720. Voor 2020 zijn er 551 ontvangen. Voor 2022 wordt voor kwijtschelding een bedrag geraamd van € 83.000.

4.1.12 Woonlasten Onder woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden betaalt aan OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Onderstaand overzicht (bron: Provincie Limburg) geeft de effecten van de voorgestelde tarieven weer voor 2022. Tevens geeft dit overzicht de tariefontwikkeling van de drie belangrijkste gemeentelijke belastingen. Afvalstoffen Jaar OZB Rioolheffing heffing

Totaal eigenaar

Totaal Eigenaar en gebruiker gebruiker

2020

-259,45

-282,51

-190,20

-541,96

-190,20

-732,16

2021

-286,69

-282,51

-225,80

-569,20

-225,80

-795,00

2022

-297,18

-282,51

-222,85

-579,69

-222,85

-802,54

84

Met bovenstaande ontwikkelingen van de woonlasten maakt Leudal deel uit van de top 15 van goedkoopste gemeente van Limburg. In 2021 stond Leudal op plaats 11 (bron: Provincie Limburg 2021). AfvalstoffenGemeente OZB Rioolheffing Totaal heffing Leudal

-286,69

-282,51

-225,80

-795,00

Weert

-289,23

-215,04

-285,48

-789,75

Nederweert

-360,38

-280,90

-186,96

-828,24

Roermond

-287,22

-191,32

-250,28

-728,82

Maasgouw

-241,06

-238,11

-260,40

-739,57

Echt-Susteren

-299,67

-264,85

-227,00

-791,52

Roerdalen

-272,76

-214,00

-309,00

-795,76

Peel en Maas

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leudal&id=5898ffef-2798-43b6-abcd-016cccbe6748