Uitvoeringsplan 2021-2022 IVP Lelystad

Veilig Winkelgebied Ondernemers kunnen overlast, criminaliteit en onveiligheid niet alleen aanpakken. Gemeente, politie en brandweer ook niet. Samenwerking tussen publieke en private partijen biedt dan de oplossing. Daarom is een speciale aanpak ontwikkeld: de aanpak Veilig Winkelgebied. We hebben in Lelystad al een KVO samenwerking voor de volgende gebieden:  Winkelgebied Lelycentre: Nadruk ligt bij deze werkgroep op het contact met de eigenaren Embocado en Aprisco. Ook is er goede afstemming met de gebiedsontwikkeling Lelycentre.  Winkelgebied Stadshart: Er kan nog een themaster Overvallen worden uitgereikt omdat deze werkgroep voor de ondernemers vorig jaar een preventietraining heeft georganiseerd. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 18

Veilig Bedrijventerrein: De aanpak van het CCV helpt de overheid om met ondernemers gezamenlijk afspraken te maken om overlast, criminaliteit en onderhoud aan te pakken. Dat gebeurt volgens een gestructureerd proces. Stap voor stap wordt de samenwerking ontwikkeld, veiligheidsproblemen in kaart gebracht, oplossingen gezocht en maatregelen genomen. We zetten maatregelen zoals (overval)preventietrainingen, betere openbare verlichting, georganiseerd toezicht en brandpreventie. We hebben al KVO certificaten voor deze terreinen:  Bedrijventerrein Larserpoort: Vertegenwoordigers van de Ondernemers Coöperatie Larserpoort, politie, brandweer en gemeente Lelystad afspraken gemaakt over werken aan een schoon, heel en veilig bedrijventerrein Larserpoort. Dit loopt al sinds 2011. Er is onder meer collectief particulier cameratoezicht en preventieve surveillance door een particuliere beveiligingsorganisatie. En er is in 2019 een ontbijtsessie met voorlichting over cybercrime geweest voor alle ondernemers uit Lelystad.  Bedrijventerrein Noordersluis: Certificering vond plaats in maart 2019. De werkgroep heeft het traject voortvarend en enthousiast opgepakt. Er worden mooie stappen gemaakt: de parkeerproblematiek bij de kringloopwinkel en de aanpak van illegale bedrijfsactiviteiten heeft veel succes gehad.

 Bedrijventerrein Flevokust: Dit is een multimodale binnenhaven met overslagkade en industrieterrein. Hier vindt zowel import als export van goederen plaats van en naar de grote (zee)havens. We zijn hier al bezig met een KVO traject. Ook hebben we een speciaal plan van aanpak Ondermijning opgesteld.  Speciale wijkagent: De politie heeft sinds oktober 2020 een gelabelde wijkagent speciaal voor de industrieterreinen in Lelystad. Deze wijkagent kijkt breed naar criminaliteit, overlast, milieudelicten en zal actief aanwezig zijn en relevante informatie delen met partners.

VERKEERSVEILIGHEID Dit thema gaat over de veiligheid van verkeer voor verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied, scholen, winkelgebied e.d.). De verkeersveiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. De rol van de gemeente is regievoering over en feitelijk op peil houden van veiligheid op en rond het gemeentelijk wegennet. We zijn betrokken bij de ontwerpfase, via interventies en voorlichting. We houden de handhaving op peil. Speerpunt 4: Verkeersveiligheid Het aantal verkeersongevallen in Lelystad was vorig jaar 683. Daarvan waren er 54 gewonden en 393 ongevallen met materiele schade. Het aantal dodelijke verkeersongevallen in Lelystad ligt gemiddeld op 3 per jaar. Landelijk gezien doen we het best goed, maar het kan altijd beter.

Doel

De gemeente vindt het belangrijk dat de woonomgeving verkeersveilig is. Maar ook dat iedereen zich goed en veilig kan verplaatsen in Lelystad en dat de stad goed bereikbaar is. Conform bindende landelijke afspraken is het beleid gericht op terugdringing van het aantal doden en ernstig gewonden door gedragsbeïnvloeding en fysieke aanpassingen.

Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 19

Indicatoren

- Aantal verkeersongevallen met letsel. Referentie is 50 in 2016, doel is dat dit onder de 40 komt in 2022. Score van 2019 was 48. - Percentage inwoners dat verkeersoverlast ervaart. Referentie is 31% in 2016, doel is dat ook deze score onder de 25% komt in 2022. Score 2019 was 36%.

Wat gaan we extra doen?

 Bereikbaarheid verbeteren: De wens om de bereikbaarheid te verbeteren komt voort vanuit ruimtelijk-economische ontwikkelingen, zoals Lelystad Airport (Businesspark), Flevokust, Warande of het Stadshart - waarbij duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt is. Voor investeringen als de Verlengde Westerdreef, verkeersveiligheidsprojecten Wold, Larserdreef wordt per project een voorstel aan de raad voorgelegd.  Lelystad veiligste fietsstad van Nederland: We streven naar veilige en prettige fietsroutes. We willen de bewegwijzering waar nodig verbeteren. Bij voorrangssituaties met gemotoriseerd verkeer moeten op de fietser toegespitste keuzes worden gemaakt om de veiligheid te bevorderen. Voor het Porteum wordt een fietsbrug over de Middendreef uitgevoerd. We zijn bezig met een E-bikeroute tussen het Stadshart en Lelystad Airport.  Samenwerking: We willen samen met de ANWB en VVN op knelpunten een schouw uitvoeren. Ook willen we het onderwerp veiligheid vaker agenderen in veiligheidsoverleggen zoals het lokale politieoverleg, het DVC en het driehoeksoverleg met politie en OM. Wat blijven we doen?  Handhaving: Op hotspots van verkeersovertredingen wordt de handhaving opgevoerd. Het gaat dan om situaties waar 15% overtreders met meer dan 10 km/uur te hard rijden, of problemen zoals roodlichtnegatie, alcoholgebruik; smartphonegebruik tijdens het rijden; gordels dragen.

Dit wordt uitgevoerd door het politie Verkeershandhavingsteam.  Gedragsbeïnvloeding: Dit doen wij via voorlichting en educatie. We concentreren ons op risicogroepen en -routes, in het bijzonder kinderen, jongeren, beginnende bestuurders (scooter of auto), senioren, fietsers/E-bikers, schoolfietsroutes. We werken samen met partners zoals het onderwijs en sluiten aan op landelijke campagnes.  Infrastructurele maatregelen: We continueren onze aanpak rond verkeersvertragende maatregelen in woongebieden. Interventies worden uitgevoerd als onderdeel van grootonderhoud. De hoofdinfrastructuur wordt gemonitord op blackspots qua verkeersveiligheid en doorstroming. Waar mogelijk wordt voor maatregelen gebruik gemaakt van beschikbare provinciale en landelijke subsidies.  Blackspots aanpak: We voeren fysieke aanpassingen uit op locaties waar in drie jaar minimaal zes letselongevallen of in vijf jaar minimaal tien ongevallen gebeurd zijn, of in vijf jaar vijf vergelijkbare ongevallen. Op dit moment kent Lelystad geen blackspots. Wel is er al een kruispunt voorzien van een verkeersregelinstallatie.  Stuurinformatie: De politie analyseert regelmatig waar er ongevallen gebeuren en wat de oorzaak is van de ongevallen. Ook op verzoek van de gemeente.

 Meldpunt: we hebben voor een onveilige verkeerssituatie of een verkeersknelpunt een meldingsformulier op de website van de gemeente: www.lelystad.nl/meldingdoen of anders via de MijnGemeente App of telefonisch (140320).  Veilige schoolroutes: Goede verkeersveiligheid levert een belangrijke bijdrage aan het woongenot. Samen met de Lelystadse basisscholen werkt de gemeente in het Trefpunt Veilig naar School aan het verbeteren van de verkeersveiligheid op schoolroutes. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 20

BRANDVEILIGHEID, EXTERNE VEILIGHEID EN CRISISBEHEERSING Brandveiligheid gaat over gebouwen (woningen, horecapanden, verzorgingshuizen) en over de voorwaarden voor effectieve repressie. Gemeente en brandweer zijn bezig met proactie en preventie en geven voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid). Daarnaast prepareert de brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden. Bij externe veiligheid staan de risico’s van gevaarlijke stoffen centraal. Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt in inrichtingen en vervoerd via weg, water, spoor, lucht en buisleidingen. Bij inrichtingen ligt ook weer een relatie met milieu: vergunningverlening, toezicht en handhaving, in samenwerking met de OFGV. Bij de crisisbeheersing gaat het om onze verantwoordelijkheid voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, Bevolkingszorg en geneeskundige hulpverlening. Deze onderdelen laten wij hoofdzakelijk uitvoeren door de Veiligheidsregio Flevoland. Speerpunt 5: Brandveiligheid, externe veiligheid en crisisbeheersing In 2019 waren er in totaal 848 incidenten in Lelystad waar de brandweer bij betrokken was. Verder waren er 451 branden en brandmeldingen. In 2019 waren er in totaal 66 gebouwbranden en 397 hulpverleningen. Ook heeft de brandweer 65 een reanimatie uitgevoerd.

Verder waren er in 2019 drie incidenten (GRIP) waarvoor is opgeschaald via de crisisbeheersing. Eenmaal was dat voor een brand in een verzorgingshuis en tweemaal voor een GRIP 2 (landelijke uitval 112 en een gesprongen hoofdwaterleiding). Het jaar 2020 staat vooral in het teken van de Coronacrisis (GRIP 4) waarbij de Veiligheidsregio een belangrijke schakel is.

Doel

- Minder branden, minder slachtoffers en minder schade in Lelystad. - Brandveiligheid: versterking van veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van burgers aan de voorkant van de veiligheidsketen; van bestrijden naar voorkomen. - Verminderen van risico’s in de wijk - Slagvaardige hulpverlening en crisisorganisatie: Alle onveiligheid voorkomen lukt niet. Daarom moeten de hulpdiensten dag en nacht klaar als het toch misgaat.

Indicatoren

- Aantal uitrukken per jaar, aantal branden, aantal GRIP incidenten per jaar. - Percentage van prio1 meldingen in de alarmcentrale, norm is van 90% verwerkingstijd voor brandweer, politie, ambulance.

Wat gaan we extra doen?

 Coronacrisis: De komende periode zal de coronacrisis zijn stempel blijven drukken op de wereld, de Nederlandse samenleving en op de gang van zaken in Lelystad. We willen de negatieve effecten op onze economie, klimaat, natuur, maatschappij, openbare orde en veiligheid, zorg en gezondheid zoveel mogelijk beperken. Verder zijn tal van domeinen met elkaar verbonden: de economische effecten hebben ook consequenties voor het sociale domein en kunnen leiden voor een toename van angst, spanning en zorgen.  Nieuw oefencentrum: In project Drieslag van de Veiligheidsregio Flevoland, Utrecht en Gooi & vechtstreek zijn er afspraken gemaakt over de oefencentrum, meldkamer en Veiligheidsbureau. Het nieuwe interregionale kennis- en vakbekwaamheidscentrum MiddenNederland wordt gebouwd in Lelystad. Beoogde locatie is op Flevokust Haven.  Veiligheidsbureau: Er wordt gewerkt aan de inrichting van een Veiligheidsbureau Flevoland en Gooi en Vechtstreek. Doel is een betere samenwerking tussen met diensten en crisispartners en op de multi-aspecten van de risicobeheersing, incidentbeheersing en vakbekwaamheid. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 21

 Opening Lelystad Airport: We willen een optimale veiligheid op Lelystad Airport. We zijn al bezig met een stuurgroep, een projectgroep voor de Safety en een projectgroep rond de Security. Daarnaast zijn we bezig met een Keurmerk Veilig Ondernemen voor Lelystad Airport en een Plan van aanpak voor de Ondermijning. Ook op gebied van planvorming bij de Veiligheidsregio is er al veel voorbereid, waaronder een speciaal rampbestrijdingsplan (RBP) en het Calamiteitenplan Lelystad Airport (CPLA). Bij de opening moet alles klaar zijn.  Samenwerking in de wijk: Via de Veiligheidsregio willen we dat er meer wordt opgetrokken met bewoners en bedrijven. De samenleving neemt steeds vaker zelf initiatieven om tot een veilige leefomgeving te komen. Aan deze initiatieven wordt zoveel als mogelijk bijgedragen en ondersteunt. Via bestaande lokale structuren en specifieke projecten wordt aandacht voor brandveiligheid gegenereerd. Voorbeelden hiervan zijn buurt AED’s, wijkbrandweer, voorlichting na brand, maatschappelijke benutting kazernes, etc. We willen de verbinding met het wijkgericht werken verder uitwerken, zoals met sociale wijkteams. Wat blijven we doen?  SAMIJ: Het IJsselmeergebied (IJsselmeer, Markermeer en de randmeren) is het grootste aaneengesloten binnenwater van Nederland. Dit watergebied wordt intensief gebruikt voor beroepsvaart en recreatie.

We werken samen met de meerdere Veiligheidsregio’s, Rijkswaterstaat, de Kustwacht, de KNRM, reddingsbrigades en waterschappen aan de Samenwerkingsregeling voor de ongevallenbestrijding in het IJsselmeergebied (SAMIJ).  Brandveilig leven: Wij blijven werken aan het vergoten van de zelfredzaamheid en het veiligheidsbewustzijn van mensen. We blijven kijken naar ontwikkelingen in het sociaal domein: de brandveiligheidsrisico’s nemen immers toe doordat personen die nu langer thuis en zelfstandig wonen in plaats van in instellingen met brandpreventieve voorzieningen, vaak ook verminderd zelfredzaam zijn (senioren, personen met een psychiatrische achtergrond). Verder zetten we activiteiten in zoals voorlichting op scholen, rookmelders, voorlichting na brand, inzet buurtvoorlichters, woningchecks.  Vergunningen, toezicht en handhaving: Gemeente, brandweer, omgevingsdienst, Veiligheidsregio en politie werken samen aan fysieke veiligheid in Lelystad. Dat uit zich onder meer bij (voorbereiding op) evenementen, integrale controles, milieuregels, etc.  Risicocommunicatie: Risicocommunicatie met inwoners, ondernemers, instellingen. Dit omvat voorlichting en communicatie over risico’s waaraan mensen kunnen blootstaan voordat zich een ramp voordoet. Hiermee wordt dus niet crisiscommunicatie bedoeld. Deze vindt plaats terwijl of kort nadat er zich een crisis of ramp heeft voorgedaan.

Lelystad heeft in de afgelopen jaren veel gedaan op het gebied van risicocommunicatie, zoals aansluiten bij campagnes (Denk Vooruit), informatie op website, social media en huis-aan-huis, via de provinciale risicokaart en via het regionaal risicoprofiel.  Lokale Bevolkingszorg: Inrichten en op peil houden van de gemeentelijke kolom binnen de gemeentelijke organisatie en in samenwerking met de Veiligheidsregio, met als zwaartepunten crisiscommunicatie, acute bevolkingszorg en herstelzorg. Piketregeling voor de Officieren Bevolkingszorg voor Lelystad en bemensing sleutelfuncties. Opleiding, training en oefenen voor diverse teamleiders. Voorzieningen/faciliteiten op orde houden, waaronder het gemeentelijk coördinatiecentrum en de GBT / RBT ruimte in het Stadhuis.

Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 22

RADICALISERING EN POLARISATIE Bij dit thema gaat het om ideologische groepen/stromingen personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van de burgers. zij een bedreiging vormen of kunnen gaan vormen voor de veiligheid. Sprake kan zijn van dreigend geweld. Deze groepen vergroten de polarisatie in de samenleving, en zetten daarmee het sociaal weefsel onder druk. Stromingen die op die manier kunnen radicaliseren, zijn bijvoorbeeld: rechtsextremisme, jihadisme, dierenrechtenradicalisme, asielrechtenradicalisme, links-extremisme, etc.

Speerpunt 6: Radicalisering en polarisatie In 2020 hebben we een programmascan radicalisering uitgevoerd. Hierbij is gekeken naar alle vormen van polarisatie, activisme, radicalisering en extremisme. Lelystad heeft een laag dreigingsniveau en wil dat graag zo houden door middel van goede samenwerking met het sociaal domein, politie, justitie, inlichtingendiensten en andere gemeenten en overheden.  Doel

 

We willen in een vroeg stadium radicalisering voorkomen en tegengaan en ons weerbaar maken tegen verschillende vormen van extremisme. Het tegengaan van negatieve polarisatie en voorkomen van maatschappelijke spanningen met onder meer aandacht voor relatieonderhoud. Preventie door het vergroten van de weerbaarheid van kwetsbare groepen tegen mogelijke radicalisering.

Wat gaan we extra doen?

 Uitvoering Plan van aanpak 2020-2022: In juni 2020 heeft het college een speciaal plan voor het tegengaan en preventie van radicalisering vastgesteld. De publieksversie staat hier. We werken samen met andere gemeenten in Flevoland en richten ons voornamelijk op het voorkomen van radicalisering. Dit willen wij doen door het bevorderen van kennis en inzicht op cruciale plekken en het voeren van het casusoverleg. Ook willen we de weerbaarheid van kwetsbare doelgroepen tegen mogelijke radicalisering vergroten.  Aanpak polarisatie: Onderdeel van de aanpak van radicalisering is het voorkomen of beperken van polarisatie. We zien dat mensen zich steeds feller uitlaten over de identiteit van anderen, waardoor groepen in de samenleving tegenover elkaar komen te staan. Felle discussies over hongerende paarden, runderen en herten in de Oostvaardersplassen, de naderende opening van Lelystad Airport, de komst van vluchtelingen, windmolens op zee, Zwarte Piet: polarisatie kent tal van verschijningsvormen, meerdere oorzaken en gevolgen en doet zich op zeer uiteenlopende terreinen voor. In combinatie met andere factoren kan dit fenomeen, wij-zij-denken, een voedingsbodem vormen voor conflict en spanning tussen groepen. We willen de komende twee jaar extra investeren in de aanpak van polarisatie.

Wat blijven we doen?  Samenwerking met het NCTV: De aanpak van radicalisering en polarisatie wordt gefinancierd vanuit de versterkingsgelden die worden verstrekt via het NCTV (Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid). We trekken daarbij Flevolandbreed gezamenlijk op. De verantwoording van de ingezette middelen wordt behandeld in het Districtelijk veiligheidscollege, waar alle burgemeesters zitting in hebben. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 23

 Tegengaan polarisatie: Er wordt al vanuit de politie en gemeente regelmatig contact onderhouden met de voorzitters van religieuze instanties, sleutelfiguren in de wijk, bewonersconsulenten, sportclubs en het verenigingsleven. Hieruit wordt waardevolle informatie opgehaald over mogelijke onrust binnen hun eigen gemeenschap.  Deskundigheidsbevordering: Via het Rijkopleidingsinstituut Radicalisering zijn al veel professionals op het vlak van PGA, Jeugd, Welzijn en GGD opgeleid om signalen van radicalisering te herkennen, te interpreteren en door te geleiden naar de juiste kanalen. Het trainingsprogramma wordt de komende jaren voortgezet waarbij er nog extra aandacht zal zijn voor GGZ, JGZ en andere partners uit het sociaal domein waardoor zorgmijders ook beter in beeld komen.  Lokaal casusoverleg: We hebben een overleg ingericht waar mogelijke signalen van radicalisering worden besproken. Aan het overleg nemen de volgende partijen deel: RID, CTER, politie, OM, gemeente Lelystad, Veiligheidshuis en waar nodig de raad van Kinderbescherming en reclassering. Iedere partner brengt op eigen expertise kennis en advies in. Vervolgens wordt er gezamenlijk per subject een traject bepaald.  Privacyreglement en convenant: Voor het delen van informatie wordt gewerkt vanuit een convenant, waarin partijen hebben omschreven welke relevante informatie op welke wijze gedeeld mag worden.

Het Veiligheidshuis houdt de dossiervorming op casusniveau bij.  Voorkomen & bestrijden van discriminatie. De gemeente subsidieert Bureau Gelijke Behandeling Flevoland. Ze houden zich bezig met onder meer klachtbehandeling, begeleiding slachtoffers, registratie, voorlichting, gastlessen en integratie.

DIGITALE VEILIGHEID EN CYBERCRIME De geregistreerde en traditionele criminaliteit neemt al jaren af. Tegelijkertijd zijn er andere ernstige vormen van criminaliteit die toenemen en minder zichtbaar zijn in de politiecijfers. Digitale criminaliteit is daar een voorbeeld van. Van het stelen, verkopen of vernielen van onze (persoons)gegevens tot het platleggen van systemen die we elke dag gebruiken. Van het hacken van accounts tot afpersing met gijzelsoftware. Dit is een gevolg van de steeds verdergaande digitalisering. Die biedt ons veel voordelen. Daarom zullen we steeds na moeten denken over de risico’s en kwetsbaarheden en het nemen van beschermende maatregelen. We weten ons fysieke huis goed te beveiligen. Ook de ramen en deuren van ons digitale huis dienen goed beschermd te zijn. Alleen samen kunnen we dat doen. Definitie: Digitale veiligheid gaat over het beschermen van mensen en organisaties tegen iedere dreiging die voorkomt uit een digitale omgeving. Dat kan de dreiging zijn die uitgaat van cybercrime/ digitale criminaliteit, maar ook van de dreiging die uitgaat van een ontoereikende beveiliging van genetwerkte systemen (hardware, software en data). Speerpunt 7: Digitale veiligheid en cybercrime Uit de Veiligheidsmonitor blijkt dat 13% van alle Nederlanders in 2019 slachtoffer is geweest van cybercrime. In Lelystad was dat al 18%.

Van de cybercrimedelicten komt hacken in 2019 het meest voor (6 procent). Dit wordt gevolgd door koop- of verkoopfraude (5 procent), pesten via het internet (4 procent) en identiteitsfraude (1 procent). In Lelystad zijn de slachtoffers verdeeld over 10% fraude via internet, 5% hacken en 7% pesten. In 2019 werd van 8 procent van de ondervonden delicten door slachtoffers van cybercrime aangifte gedaan bij de politie. Verder waren er vorig jaar in Lelystad 257 fraudedelicten via online handel bekend bij de politie. Een stijging van 32% ten opzichte van het jaar 2018. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 24

Doel

Eind 2022 zijn we beter beschermd tegen digitale indringers en criminelen. En is de aanpak van digitale criminaliteit en onveiligheid net zo normaal als de aanpak van bijvoorbeeld woninginbraken en veelvoorkomende criminaliteit.

Indicatoren

- Aantal lokale integrale interventies met politie, OM, gemeente en andere partners. - Aantal aangiften politie op digitale criminaliteit.

Wat gaan we extra doen?

 Sterke samenwerking: We willen op digitale veiligheid samenwerken met andere partijen. We werken samen op niveau van Flevoland en eenheidsbreed (politiegebied Midden Nederland, 39 gemeenten). Onze activiteiten zijn afgestemd met het programma Digitale Veiligheid en de Regionale Veiligheidsstrategie 2019-2022. Ook is er afstemming met de Taskforce Digitale Veiligheid. Daarin zijn politie, OM en alle districten vertegenwoordigd.  Plan van aanpak digitale veiligheid: Door de coronacrisis zijn we nog meer afhankelijk geworden van onze digitale systemen. Daardoor zien online criminelen hun kansen. Er bestaan grofweg drie typen cybercriminelen. Ten eerste zijn er de kwajongens die vanaf hun zolderkamer online kattenkwaad uithalen. De tweede groep, professionele hackers met kwaad in de zin, opereren individueel of maken deel uit van criminele organisaties. Zij gaan puur voor financieel gewin. Ten slotte zijn er de staten met hun spionnen, die handelen vanuit geopolitieke of economische overwegingen.1 We gaan een plan van aanpak maken hoe we de komende twee jaar om willen gaan met de nieuwe uitdagingen. In dit plan willen we de bestaande aanpak meer structureren, actualiseren en aanscherpen.  Twee pilotprojecten: We willen concreet aan de slag en op zoek naar wat werkt. We hebben al ervaring met (digitale) weerbaarheidstrainingen voor ondernemers.

We willen kijken of we de bewustwording onder slachtoffergroepen kunnen verhogen. We willen voorkomen dat jongeren worden ingezet als zogenaamde moneymules. In samenwerking met politie, OM en de rijksoverheid wordt een serie verhalende podcasts over slachtoffers en daders van digitale criminaliteit ontwikkeld.  Cyberpesten: Jongeren zijn met name slachtoffer van digitale criminaliteit. Zo’n 12% van de jongeren is slachtoffer. Dit komt voornamelijk omdat jongeren het vaakst online zijn en daardoor het meeste risico lopen en ook meer risico’s nemen. De online wereld voelt voor jongeren anoniem en dit heeft impact op hun gedrag en de mate waarin zij de schade van hun acties overzien. Vooral bij cyberpesten is dit een bekend fenomeen. We willen in 2021 en 2022 dit probleem aanpakken. Wat blijven we doen?  Informatieveiligheid: Gemeenten zijn kwetsbaar als het gaat om de digitale dienstverlening en het beheer van persoonsgegevens. Jaarlijks wordt er met de ENSIA-methodiek verantwoording aan raad en landelijke toezichthouder afgelegd. Elk nieuw informatiesysteem waarop gemeentelijke informatie verwerkt wordt, wordt voorzien van een classificatie met de daarbij behorende beschermende maatregelen. In 2019 is gestart met het vormgeven van het bedrijfscontinuïteitsplan, in 2020 voortgezet. Lelystad is aangesloten bij de Informatiebeveiligingsdienst.

Zij melden zich als gemeenten gevaar dreigen te lopen. Kwetsbaarheidsscans worden uitgevoerd. ISMS-tooling is aangeschaft en wordt op dit moment ingericht (Internet Security Management System). Verder is structureel budget voor bewustwording rondom informatiebeveiliging aangevraagd en komt in 2021 beschikbaar.  Diverse activiteiten: We zetten al op diverse vlakken acties in voor cyberveiligheid. Denk aan preventie en bewustwording van onze inwoners. Samenwerking en kennisdeling tussen de veiligheidspartners, onder meer door de regionale veiligheidsstrategie. Verder blijven we aansluiting houden bij landelijke initiatieven en campagnes. 1

Corona geeft een nieuwe impuls aan deze laatste categorie. Maar in dit plan richten wij ons op de digitale veiligheid in Lelystad en omgeving. Op landelijk niveau wordt onder beheer van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding gewerkt aan het Nationaal Crisisplan ICT. Voor het bovenlokale en regionale niveau is onder regie van het Veiligheidsberaad een bestuurlijk routeboek cybergevolgbestrijding ontwikkeld. Uitvoeringsplan 2021-2022 IVP Lelystad Blz. 25

VEILIGE PUBLIEKE TAAK Werknemers met een publieke taak worden regelmatig geconfronteerd met agressie en geweld bij het uitoefenen van hun taak. Denk aan boa’s, politiemensen, handhavers, docenten, medewerkers van gemeenteloketten. Maar ook politieke ambtsdragers zoals raadsleden en collegeleden. De maatschappelijke omgeving kan zich intimiderend, bedreigend, soms letterlijk gewelddadig opstellen. Dit is onacceptabel, om meerdere redenen. Het functioneren van persoon zelf wordt erdoor beïnvloed. De uitvoering van publieke taken heeft ervan te leiden. De integriteit en ‘goed bestuur’ komen onder druk te staan. En bij gedogen van het geweld groeit de ‘onaantastbaarheid’ van daders. Speerpunt 8: Veilige publieke taak Het komt helaas regelmatig voor dat er in Lelystad geweld wordt gebruikt of bedreigingen worden geuit tegen ambtenaren, bestuurders of andere mensen met een publieke taak. Elke instantie heeft daarvoor zijn eigen registratie, zoals het GIR (Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem). Ook is er een Monitor Openbaar Bestuur (landelijke cijfers over agressie en geweld tegen overheidsmedewerkers en politieke ambtsdragers). Doel

Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak hebben een ondermijnend effect op de overheid en moeten stevig aangepakt en zoveel mogelijk voorkomen worden.

Wat blijven we doen?  Agressieprotocol. De gemeente Lelystad heeft een duidelijke visie op agressie en geweld en heeft hier protocollen voor opgesteld. Grenzen worden gesteld voor toelaatbaar gedrag en dit wordt kenbaar gemaakt. Medewerkers zijn goed getraind en er wordt gewerkt met een teamnorm. Agressie- en geweldincidenten geven we altijd opvolging. De agressie-incidenten worden bijgehouden in het GIR. De afgelopen twee jaar ging het om gemiddeld zo’n 30 meldingen per jaar. Een viertal incidenten eind 2019 zijn geëvalueerd en de aandachtspunten zijn meegenomen voor 2020 en verder. Binnen de gemeente zijn de VPT-taken vanuit de werkgeversrol belegd bij de afdeling P&O.  Veiligheid politieke ambtsdragers. Raadsleden, burgemeester en wethouders treden veel in het openbaar, vormen in veel opzichten het ‘gezicht’ van de gemeente en lopen daardoor extra veiligheidsrisico’s. Deze risico’s vragen om aanvullende voorzieningen en maatregelen. Dit wordt gecoördineerd door het team Veiligheid in afstemming met de griffie. Politieke ambtsdragers kunnen zelf ook maatregelen nemen om de kans om slachtoffer te worden van intimidatie en agressie te verkleinen. Dit kan door de gratis woningscan en de zelfscan persoonlijke veiligheid. Ook kunnen raadsleden zich wenden tot de burgemeester en griffier of anders de landelijke Vertrouwenslijn bellen (0800 - 2800 200).

We gaan het agressieprotocol voor politieke ambtsdragers actualiseren en vaststellen.  Concrete VPT-maatregelen. Voor de aanpak zijn landelijk acht ‘centrale’ VPT-maatregelen geformuleerd, zie ook deze handleiding: (1) Communicatie met externe partijen over de norm van de gemeente; (2) Werknemers stimuleren om voorvallen te melden; (3) Registratie alle voorvallen; (4) Training van werknemers in het omgaan met agressie en geweld; (5) Binnen 48 uur reageren naar daders; (6) Aangifte doen; (7) Schadeverhaal; (8) Nazorg en evaluatie.  Lokale samenwerking. We geven invulling aan de regierol richting de lokale publieke partners. We dragen in onze contacten met lokale partners de koers uit en wijzen op het belang van een heldere norm en het doen van aangifte.  Strafrecht. Het strafrechtelijk beleid is gericht om geweldplegers tegen werknemers met een publieke taak snel en streng te straffen. Zo wordt voorrang gegeven aan de opsporing en vervolging van verdachten. Ook mogen daders eerder voorlopig vast worden gezet, waardoor snelrecht en supersnelrecht mogelijk is. De strafeisen van het OM zijn daarbij drie keer zo hoog als in andere geweldszaken. Een belangrijk onderdeel van de aanpak betreft de zogenaamde 'Eenduidige Landelijke Afspraken' (ELA) tussen politie en OM. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 26

AMBTELIJKE EN BESTUURLIJKE INTEGRITEIT Onze burgers moeten op de overheid kunnen vertrouwen. Burgers zijn in veel opzichten afhankelijk van de overheid. Bovendien kunnen overheidsbesluiten diep ingrijpen in het leven van burgers. Daarom moet de overheid integer zijn. Dat wil zeggen dat de overheid in haar functioneren eerlijk en betrouwbaar is, de burgers correct behandelt en respectvol bejegent. Bovendien moet de overheid zichzelf ten voorbeeld stellen: als je wilt dat burgers zich fatsoenlijk gedragen, moet je dat als overheid ook doen. Schending van integriteit kan samenhangen met belangenverstrengeling maar ook het gevolg zijn van onvoldoende alertheid of onbewuste fouten. Integriteitschendingen kunnen gevolgen hebben voor de lokale veiligheid doordat bijvoorbeeld fysiek gevaarlijke situaties ontstaan of in stand blijven (vergunning voor onveilige gebouwen of bedrijfsvoering), criminele groepen bewegingsruimte krijgen, ambtenaren of bestuurders kwetsbaar worden voor verdere aantastingen van hun integriteit. Speerpunt 9: Integriteit De rol van de gemeente ligt bij het bewustzijn van het belang van en de alertheid op integriteit op peil te houden. We treden consequent en transparant op bij gevallen van integriteitsschending.

En we richten de gemeentelijke organisatie zodanig in dat de kans op integriteitsschending minimaal is (afbakening functies, processen, informatiestromen). Betrokken partners zijn onder andere politie, Openbaar Ministerie, RIEC, provincie. Wat blijven we doen?  Integriteitsonderzoeken nieuwe bestuurders.  Door de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) vormt de Ambtenarenwet 2017 het nieuwe wettelijke kader voor het integriteitsbeleid van overheidswerkgevers. In de wet staan de verplichtingen voor de werkgever en verplichtingen voor de werknemer op integriteitsgebied. Denk aan de eed/belofte, integriteitsbeleid, gedragscodes, geheimhouding en nevenwerkzaamheden.  Algemene organisatorische maatregelen zoals standaardisering van processen, het inbouwen van controlemechanismen, optimalisering van de interne coördinatie.  Specifieke voorzieningen zoals richtlijnen voor zorgvuldige omgang met informatie, integriteitsverklaring voor personen die werken voor de gemeente Lelystad, vertrouwenspersonen, doorvoeren van het ‘vier ogenprincipe’.  Agendering van het thema Integriteit in werkoverleggen, functioneringsgesprekken.  Communicatie met het inwoners over onze aanpak van integriteit (publieksvoorlichting). Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 27

BIJLAGE: AANBEVELINGEN TUSSENEVALUATIE 1)

Meer aandacht voor digitale veiligheid en preventie bij ondermijning Cybercrime en digitale criminaliteit in opkomst. In dit uitvoeringsplan is er meer aandacht voor activiteiten op gebied van digitale veiligheid. Verder willen we de maatschappelijke weerbaarheid versterken tegen de verleidingen van criminaliteit. We hebben daarvoor al meerdere plannen ingediend bij de rijksoverheid. 2) Gebiedsgericht: benoem prioritaire wijken Er zijn grote verschillen per wijk op gebied van politiecijfers en onveiligheidsgevoelens. We sluiten aan bij andere initiatieven zoals het manifest van vijftien burgemeesters over kwetsbare wijken (Integrale Gebiedsaanpak Lelystad Oost - IGLO) en Lelystad Next Level.2 Veiligheid moet een onderdeel uitmaken van een breder actiepakket gericht op wonen, welzijn en leefomgeving. 3) Investeer in de sociale kwaliteit van buurten Aanpak van achterliggende sociale problemen heeft het meeste effect op de veiligheid. Deze factoren vragen om economisch en sociaal beleid (banen, huisvesting, onderwijs) en aandacht naar de normen en waarden in de samenleving. 4) Meer verbinding bij jeugd en veiligheid We willen een betere aanpak van jongerenoverlast en jeugdcriminaliteit. Zowel vanuit jeugdhulp, onderwijs als veiligheid zijn er verschillende aanpakken en overlegstructuren georganiseerd.

Belangrijk is om hier meer eenheid, duidelijkheid en verbinding in aan te brengen. Denk aan PGA 18-, aanpak 12-minners en nieuwe inzet jongerenwerk. 5) Inzet Wet aanpak woonoverlast We willen meer grip krijgen op de woonoverlast, in samenwerking met Buurtbemiddeling, sociaal wijkteams, PGA en het Stedelijk Integraal Team. 6) Inzet toezicht en aanpak daders We blijven investeren in toezicht, handhaving en strafvervolging. We blijven alert als het gaat om de politiecapaciteit in Lelystad. De inzet van toezichthouders, handhavers en politie hélpt. De coronacrisis heeft de samenwerking tussen politie en de gemeentelijke boa’s al versterkt, dit willen we verder uitbreiden 7) Meer samenwerken met bewoners Het cruciale element voor meer veiligheid is bewonersparticipatie. De veiligheid en sociale kwaliteit in een gebied veranderen zonder de bewoners is onmogelijk. Door bewoners (en maatschappelijke organisaties) te betrekken bij de aanpak van onveiligheid wordt ten eerste bevorderd en gestimuleerd dat juist de door hen ervaren problemen worden aangepakt en ten tweede dat zij zich betrokken voelen bij de veiligheidsproblemen in de directe woonomgeving. We gaan daarom door met projecten zoal s WhatsApp, wijkpreventieteams, Burgernet, etc.

8) Handhaving kamerverhuur Er is de afgelopen jaren veel gecontroleerd op de kamerverhuur, met name vanuit aanpak illegaal gebruik, brandveiligheid en overlast. Dit willen we voortzetten. 9) Publiekelijk cameratoezicht in Lelystad Formeel staan er in Lelystad ruim 1.300 camera’s geregistreerd. Naast de camera’s die ondernemers, instanties, bewoners en politie inzetten, bestaat de mogelijkheid van cameratoezicht door de gemeente. We komen met een nadere analyse van de voor- en nadelen van publiekelijk cameratoezicht. 10) Aanpak personen met verward gedrag Het aantal meldingen van personen met verward gedrag is in Lelystad gestabiliseerd, maar nog wel onverminderd hoog. De politie is veel tijd kwijt aan dit actuele thema. Het blijkt dat in wijken met een lage sociaaleconomische status veel meldingen voorkomen. Er liggen al diverse verbetervoorstellen. Het is belangrijk dat de komende twee jaar in regionaal verband uitvoering wordt gegeven aan die verbeteringen. 2

https://nos.nl/artikel/2337398-burgemeesters-coronacrisis-verergert-tweedeling-in-maatschappij.html Uitvoeringsplan 2021-2022 IVP Lelystad Blz. 28