Uitvoeringsplan 2021-2022 IVP Lelystad

Jeugd en veiligheid Veilige wijken

Ondermijning

Waarom dit uitvoeringsplan? Eind 2017 heeft de gemeenteraad het Integraal veiligheidsplan (IVP) vastgesteld voor de periode 2018-2022. Begin 2020 zijn de eerste twee jaar geëvalueerd met een tussenevaluatie voor college en raad. De conclusie is dat de grote meerderheid van de activiteiten volgens planning loopt. Een aantal harde indicatoren zijn echter nog niet bereikt: zes van de zestien indicatoren staan op groen, zes op oranje en vijf in het rood. Er zijn tien aanbevelingen geformuleerd om te zorgen dat de doelen uit het veiligheidsplan op het einde van de looptijd zoveel mogelijk zijn behaald (zie bladzijde 28). Deze aanbevelingen zijn verwerkt in dit nieuwe uitvoeringsplan voor de jaren 2021 en 2022.

Wat gaan we inzetten? Veiligheid is een veelomvattend: het gaat om jeugdoverlast, veilig uitgaan, handhaving, aanpak van ondermijning, evenementen, veilige buurten, coffeeshop- en prostitutiebeleid, huiselijk geweld, radicalisering, milieucriminaliteit, crisisbeheersing, etc. Ons veiligheidsplan wordt gekenmerkt door systematiek, samenhang en samenwerking. Dit houdt in: het doorlopen van een beleidscyclus, het onderling afstemmen van maatregelen en het samen met alle betrokkenen invullen van veiligheidsbeleid. Al onze acties zijn in te delen in de volgende categorieën: 1. Communicatie: denk aan voorlichting, inzet website, krant, via scholen, social media. 2. Sociale kwaliteit: investeren in cohesie, samenwerking met bewoners, veilige buurten. 3. Toezicht: inzet van politie, toezichthouders, camera's, surveillance, BOA's, etc. 4. Infrastructuur: ontwerpen, bouwen en beheren van de fysieke omgeving. 5. Sancties: bijvoorbeeld boetes, bekeuringen, verhalen schade, sluiting, dwangsommen. 6. Bestuurlijk-juridisch: zoals gemeentelijke regelgeving (APV), horecabeleid, Damoclesbeleid.

Nieuwe ontwikkelingen 

  



 

De coronacrisis heeft een enorme impact op het veiligheidsbeleid, de samenleving, economie en uiteraard op vrijwel alle andere beleidsterreinen. Naast een gezondheidscrisis is er een heviger wordende economische crisis, met stijging van de werkeloosheid. Sociale ongelijkheid en polarisatie nemen toe. En nieuwe vormen van criminaliteit, zoals cybercrime. Politieke veranderingen. Halverwege de looptijd van het veiligheidsplan is er een nieuwe coalitie en een nieuw college gekomen in Lelystad, vier nieuwe wethouders en een burgemeesterswissel. De politiek-bestuurlijke aansturing is dus behoorlijk gewijzigd. De aanpak ondermijning blijft belangrijk. De komende twee jaar verwachten we mooie resultaten van het districtelijk team ondermijning (DTO). Dit is een samenwerking tussen gemeenten, politie, OM en Belastingdienst, opererend vanuit het stadhuis te Lelystad. De werelden van zorg en veiligheid krijgen steeds meer met elkaar te maken. In allerlei overleggen worden bewoners met zogenaamde multi problematiek besproken: psychische klachten, verstandelijke beperking, verslaving, schulden, werkloosheid en gebrekkige integratie. Zonder hulp leidt dit tot meer onveiligheid en overlast, zie ook de VNG hierover. Door de afbouw van beschermd wonen komen er nog meer kwetsbare inwoners in de wijk wonen. We zijn al bezig om het zorglandschap hierop af te stemmen.

Veiligheid zal hierdoor meer te maken gaan krijgen met kwetsbare inwoners met een GGZ achtergrond. Dit heeft een relatie met de toename van acties rond de aanpak van personen met verward gedrag. Sociale tegenstellingen. Er is een groei van de tegenstellingen in de samenleving. Dat is ook zichtbaar in Lelystad (Oostvaardersplassen, boerenprotest, kick out Zwarte Piet). Schaarste. De inzet van mensen en middelen staat onder druk. Zo is de politiecapaciteit niet onbeperkt, zijn er wachtlijsten in de zorg en kan de gemeente niet overal handhaven. Instanties zoals Veilig thuis, Jeugdzorg, Tactus, Woonzorg Flevoland, GGZ hebben te maken met wachttijden.

Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 2

Wie gaat het uitvoeren? De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor veiligheidsbeleid is verdeeld over de raad en het college. De raad stelt eens in de vier jaar het Integraal Veiligheidsplan vast. De centrale coördinatie van de uitvoering van het veiligheidsbeleid is belegd bij de burgemeester. Onze samenwerkingspartners zijn inwoners, ondernemers, politie, welzijnsinstanties, brandweer, GGD, woningcorporatie, Openbaar Ministerie, Veiligheidshuis, onderwijs, RIEC, zorg en hulpverlening, Veiligheidsregio en andere betrokken partijen. De ambtelijke coördinatie ligt bij Openbare orde en veiligheid van het team Veiligheid. Voor een belangrijk deel gaat het bij veiligheid om gedragsbeïnvloeding: bewoners moeten hun buurt zien als de eigen omgeving. In buurten waar bewoners zich thuis voelen, veel contact hebben met buurtbewoners en op een prettige manier met elkaar omgaan, is de kans om slachtoffer te worden van gewelddelicten of van inbraak geringer dan in buurten met minder samenhang. Investeren in de sociale kwaliteit remt asociaal gedrag. Tegelijkertijd bestaat er een grote neiging om de last van de veiligheidsproblemen op de schouders van de overheid te leggen. Dit komt ook naar voren in de Veiligheidsmonitor. Daarin is gevraagd aan de Lelystedelingen of men actief is om de eigen buurt te verbeteren.

88% voelt zich medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid in de buurt, maar slechts 33% is actief geweest. Daar ligt nog veel ruimte voor verandering!

Wat is het resultaat? Een veiliger Lelystad is het doel, waarbij we de criminaliteit willen verminderen en veiligheidsgevoelens willen verhogen. Het percentage inwoners ‘dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt’ willen we dan ook verlagen. Voor een optimaal resultaat is het noodzakelijk maatregelen te nemen in de verschillende schakels van de veiligheidsketen: van pro-actie tot nazorg. Daarbij is de veiligheid gebaat met een plan dat start met activiteiten ter voorkoming van onveiligheid en eindigt met een repressieve aanpak van de onveiligheid. Met name de preventieve kant krijgt in dit plan veel aandacht. Voorkomen is immers altijd nog beter dan genezen.

Hoe verder? Na vaststelling van dit plan gaan we verder met de uitvoering. Via de jaarrekening en de jaarlijkse programmabegroting wordt er gestuurd op het integraal veiligheidsbeleid. Het nieuwe uitvoeringsplan is vastgesteld door het college en gedeeld met de gemeenteraad. Na twee jaar uitvoering van dit plan wordt eind 2022 het nieuwe integraal veiligheidsplan geagendeerd in de gemeenteraad voor vaststelling (looptijd voor vier jaren 2023, 2024, 2025 en 2026). Verder laat de afgelopen periode zien dat er ook ruimte moet zijn voor onverwachte inzet. Zo is de hele coronacrisis een goed voorbeeld dat we snel kunnen schakelen op de actualiteit, inspelen op nieuwe ontwikkelingen en flexibel blijven als dat wordt gevraagd. Dit is ook nodig in de praktijk van openbare orde en veiligheid gelet op de tijdgeest van betogingen, polarisatie en steeds nieuwe verschijningsvormen van criminaliteit. Leeswijzer: op de volgende bladzijden wordt per thema uitgewerkt welke acties en projecten we gaan inzetten om de strategische doelen voor een veiliger Lelystad te behalen. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 3

PRIO: VEILIGE EN LEEFBARE WIJKEN Deze prioriteit van het Lelystadse veiligheidsbeleid gaat over de veiligheid en leefbaarheid van wijken en buurten. Deze kunnen onder druk staan door verschillende vormen van overlast, geweld en bedreiging, fysieke kenmerken van de wijken. Met name woonoverlast, drugsoverlast, overlast van personen met verward gedrag drukken een stempel. Bij geweld kan het ook gaan om huiselijk geweld. Veiligheid begint bij burgers en ondernemers zelf: hun actieve deelname heeft een belangrijk preventief effect en draagt bij aan zowel objectieve als subjectieve veiligheid. We willen dat veiligheid een coproductie is van samenleving, gemeente en partners. We willen het zelf-organiserend vermogen van burgers benutten, zelfredzaamheid en samenredzaamheid stimuleren, als overheid vooral ondersteunen en ‘uitnodigen’. Voor effectief veiligheidsbeleid zijn dat cruciale uitgangspunten. Prioriteit VEILIGE WIJKEN De delicten en criminaliteit zijn in Lelystad heel divers verspreid over de wijken. We kunnen spreken over veilige en minder veilige wijken. Er kan worden gekeken naar de geregistreerde veiligheid (politiecijfers), gerapporteerde veiligheid (slachtofferenquêtes) en onveiligheidsgevoelens (Veiligheidsmonitor e.d.). Politiecijfers laten zien dat in absolute zin alle delicten het meest gepleegd worden in het Stadshart, daarna Botter en daarna de Zuiderzeewijk.

Onveiligheidsgevoelens zijn in Lelystad ook ongelijk verdeeld. Gemiddeld 14% ervaart in 2019 veel sociale overlast in hun buurt, met name aan de oostkant. De hoogste percentages onveiligheidsgevoelens worden aangetroffen in de Zuiderzeewijk, Atolwijk en Boswijk (meer dan 25%). De deelgebieden die op dit gebied het ongunstigst scoren zijn Waterwijk (37%), Griend/Horst/Kamp/Wold (36%) en Centrum-Noord/Atol-West (33%). Doel

- Versterken van veerkracht en vitaliteit van wijken en buurten - Voorkomen en consequent aanpakken van ongewenst gedrag

Indicatoren

- Rapportcijfer veiligheid, referentiewaarde 7,2 en referentiejaar is 2016. Doel is om dit in 2022 te verhogen. Meest recente score is 7,2 in 2019. - Totaal aantal misdrijven, referentiewaarde 4.450 (2016). Doel is om dit in 2022 te verlagen onder de 4.000. Meest recente score is 4.240 in 2019. - Onveiligheidsgevoelens, referentiewaarde 22% (2016). Doel is om dit in 2022 te verlagen onder de 18%. Score was vorig jaar 21% (2019) - Meldingen sociale overlast, 991 (2016). Doel is om dit in 2022 te verlagen onder de 800. Score in 2019 was 929.

Wat gaan we extra doen?  Integrale Gebiedsaanpak Lelystad Oost (IGLO). Er zijn grote verschillen per wijk op gebied van politiecijfers en onveiligheidsgevoelens. We willen de veiligheid in Lelystad Oost verbeteren en nemen actief deel aan het initiatief rond kwetsbare wijken/Lelystad Next Level.  Aanpak huiselijk geweld: De invulling van de MDA++ is als proef belegd bij het Zorg- en veiligheidshuis. MDA++ is gericht op de meest complexe casuïstiek inzake huiselijk Geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. We gaan in 2021 en 2022 de werkwijze verder verbeteren. In Lelystad willen we in meer casussen een tijdelijk huisverbod opleggen na een aanhouding van de pleger dan nu het geval is. Ook willen de doorlooptijd verkorten en bij nieuwe casussen (verdere) escalatie voorkomen door eerder de integrale, multidisciplinaire benadering van MDA++ in te zetten.  Uitvoering Wvggz: Deze nieuwe Wet verplichte gezondheidszorg is op 1 januari 2020 ingegaan. Door een psychische stoornis kan iemand zichzelf of anderen ernstig nadeel toebrengen. De Wvggz maakt het mogelijk om verplichte zorg ambulant uit te voeren. Gedwongen opname blijft bijvoorbeeld mogelijk als het in de eigen omgeving niet lukt of te onveilig is. In 2021 en 2022 willen we dat de mogelijkheden van deze wet zo optimaal mogelijk zijn benut.

De evaluatie van de uitvoering gaat via de bestaande overleggen, waaronder het Breed Overleg Zorg en Veiligheid.

Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 4

 Aanpak personen met verward gedrag: In 2019 is er onderzoek verricht naar verwarde personen in Flevoland. Dat onderzoek van de GGD bevat diverse aanbevelingen. We willen in 2021 en 2020 dat de uitvoering op maat goed functioneert en dat eind 2021 alle aanbevelingen onderdeel uitmaken van de gezamenlijke aanpak. De focus moet komen te liggen op de doelgroep “vaak verward”. Ook moet het drieledig doel zijn behaald: het normaliseren van (afwijkend) gedrag, sneller toeleiden naar hulpverlening en het creëren van meer verbinding in de wijk.  Wet aanpak Woonoverlast: 9,5% van de Lelystedelingen ervaart veel overlast door buurtbewoners. We willen meer grip krijgen op de woonoverlast, in samenwerking met Buurtbemiddeling, sociaal wijkteams, de PGA en het Stedelijk Integraal Team. We zetten handhavende instrumenten in vanuit het Bestuursrecht (Gemeentewet, Woningwet), privaatrecht (huurrecht, Burenrecht) en strafrecht. Als niets meer lijkt te werken, wordt de Wet Aanpak Woonoverlast in stelling gebracht. Die is twee jaar geleden bekrachtigd in de APV en de burgemeester heeft beleidsregels vastgesteld. Eind 2022 willen we deze wet een aantal keren hebben ingezet, als alle andere acties niet meer blijken te werken.

 Uitbreiding PGA: De lokale PGA (persoonsgerichte aanpak) is een integrale, op de persoon én het (gezins)systeem toegesneden mix van bestuurlijke, straf-, zorg- en overige interventies, die beoogt afglijden naar de criminaliteit te voorkomen alsmede hardnekkige patronen van criminaliteit en overlast te doorbreken, en/ of om herhaling te voorkomen. Het gaat om personen die te licht zijn voor Veiligheidshuis, maar te zwaar zijn voor reguliere hulp vanuit het sociaal wijkteam. We willen dat de PGA in 2021 en 2022 een caseload heeft van tenminste 25 personen per jaar en dat er geselecteerd wordt op basis van de prioriteiten uit het IVP: jeugd, sociale overlast in wijken en impact op ondermijning. Ook wordt er optimaal gebruik gemaakt van het informatiesysteem KeDo en de PGA-monitor.  Jaarwisseling: De jaarwisseling geldt in Nederland als het gevaarlijkste moment van het jaar: honderden mensen moeten met verwondingen naar de spoedeisende hulp, onder meer met beschadigde ogen. Verder zorgt het voor grote materiële schade en veel agressie tegen hulpverleners. Geluidsoverlast vormt de grootste bron van overlast rond de jaarwisseling. Overlast, letsel en geweld tijdens de jaarwisseling wordt veroorzaakt door vuurwerk, maar ook door alcohol en groepsgedrag.

Daarbij is illegaal vuurwerk een belangrijke oorzaak van overlast, letsel, incidenten met dodelijke afloop en gevaarzetting voor anderen. In Lelystad willen we de jaarwisseling feestelijk en veilig houden en zetten daarvoor tien bewezen effectieve acties in (handhaving, voorlichting, preventie, integrale voorbereiding en samenwerking, geen geweld tegen hulpverleners, etc.). Als extra actie willen een betere aanpak van het vuurwerkverbod, door onder meer inzet van meer boa’s op hotspots en het vuurwerkteam van de politie.  Aanpak lachgas: In 2019 is een plan van aanpak opgesteld met een zevental acties om het misbruik van lachgas in Lelystad aan te pakken. We willen het misbruik aanpakken, de verkoop in de horeca uitbannen, het gebruik in de publieke ruimte actief terugdringen en lachgas tijdens evenementen blijven verbieden. De uitvoering van de actiepunten ligt op koers. De APV is in 2020 aangepast en er zijn verbodsgebieden aangewezen. In 2021 wordt gekeken of aanvullende acties nodig zijn. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 5

 Illegale kamerverhuur: In Lelystad zijn ruim 250 vergunningen voor kamerverhuur en woningsplitsing verleend. Er zijn ook kamerverhuurpanden aanwezig waarvoor geen vergunning is verleend; die zijn illegaal. Omdat er nog steeds sprake is van een groot aantal te onderzoeken adressen wordt de extra inzet op illegale kamerverhuur voortgezet. Als er wordt geconstateerd dat er sprake is van illegale kamerverhuur dan wordt handhavend opgetreden. Tijdens de uitvoering van de controles wordt ook gekeken naar signalen die duiden op andere overtredingen, zoals woonfraude, prostitutie, drugs en mensenhandel. Naast toezicht en handhaving ten aanzien van illegale kamerverhuur wordt ook actief opgetreden tegen situaties waarin sprake is van illegale woningsplitsing.  Anti-discriminatie: We willen alle vormen van discriminatie aanpakken: zowel naar ras/etnische afkomst, sekse, religieuze overtuiging, als naar seksuele geaardheid. We zetten de komende periode extra in op tolerantie, acceptatie en het voorkomen van polarisatie. Dit is nog eens extra relevant geworden door de beweging Black Lives Matters en betogingen tegen Zwarte Piet. Op individueel niveau zorgt de wet WGA ervoor dat inwoners in Lelystad toegang hebben tot een onafhankelijke anti-discriminatievoorziening, waar zij terecht kunnen voor advies en bijstand. In Lelystad gaat het om zo’n 88 geregistreerde klachten per jaar.

 Aanpak GHB: Het Trimbos instituut heeft een onderzoek verricht naar de aard en omvang van het GHB gebruik in Lelystad. In 2020 zijn de bevindingen gepubliceerd, waaronder dat de gebruikers en dealers een hecht netwerk vormen en dat ze meestal afkomstig zijn uit de kwetsbare wijken. Het college heeft besloten de aanpak te richten het beheersen van het gebruik van GHB door de beschikbare instrumenten en bestaande structuren in te zetten. In 2021 gaan we kijken met kernpartners GGD, politie e.a. of dit voldoende is om het probleem beheersbaar te houden of dat er extra investeringen en acties nodig zijn.  Gebiedsplan Lelycentre: We hebben een plan van aanpak gemaakt voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in het Lelycentre en omgeving. In gebied het Lelycentre wonen veel kwetsbare inwoners en is veel professionele zorg aanwezig. Zo wonen er veel ouderen, GGZ cliënten en is er tevens een shortstay voor 330 arbeidsmigranten gevestigd. In het gebied opereert Tactus, Amethist en de dag- en nachtopvang van het Leger des Heils. We gaan de komende periode diverse acties en interventies inzetten op gebied van wonen, zorg, welzijn en veiligheid. Zie ook het strategische thema Veilig winkelgebied op blz. 18.

Wat blijven we doen? We gaan de komende twee jaar door met de inzet van de volgende acties in Lelystad:  WhatsApp-buurtpreventie: Een belangrijke manier voor bewoners om samen alertheid te organiseren is via een Whatsapp-buurtgroep. Men kan elkaar waarschuwen voor verdachte personen en situaties. Er zijn inmiddels 145 WhatsApp buurtpreventiegroepen In Lelystad. Zie www.wabp-lelystad.nl en www.wabp.nl voor een goed overzicht. De politie en gemeente ondersteunen deze groepen. Hetzelfde geldt voor de diverse Wijkpreventieteams, die wekelijks door de buurt lopen. Zij letten op situaties die van invloed zijn op de veiligheid en leefbaarheid in de buurt, zie ook www.wijkradenlelystad.nl

Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 6

 Inzet BOA’s: In het jaarlijkse uitvoeringsplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTHUP) staat beschreven hoe we de handhavers van de afdeling Stadstoezicht inzetten in onze wijken en buurten. De boa’s hebben in 2020 uitbreiding gekregen van hun bevoegdheden en middelen en mogen handboeien dragen. Tijdens de coronacrisis hebben de boa’s goed en constructief samengewerkt met de politie voor de gezamenlijke handhaving van de noodverordening. Die samenwerking willen wij uitbouwen.  Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH): Het Zorg- en veiligheidshuis (ZVH) is een samenwerkingsverband tussen justitiële ketens (politie, OM, reclassering, etc.), zorgpartners (Veilig thuis, GGD, Tactus, GGZ, Kinderbescherming) en gemeenten in Flevoland. Doel van de samenwerking is om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van ernstige overlast en criminaliteit. In 2019 en 2020 heeft het ZVH een uitbreiding gehad op een aantal thema’s (ernstig huiselijk geweld, verward en gevaarlijk, radicalisering). In de Flevolandse caseload van het ZVH gaat het in zo’n 20% van alle gevallen om Lelystedelingen.  Nazorg ex-gedetineerden: Jaarlijks komen zo’n 200 Lelystedelingen uit detentie. Doel is om samen met allerlei partijen te werken aan een succesvolle re-integratie van mensen die uit detentie komen.

Belangrijke criteria voor succesvolle re-integratie in de samenleving zijn: werk en inkomen, woonruimte, ID-bewijs, schulden, zorg, sociaal netwerk. We zijn bezig met een nieuwe informatiebrochure voor ex-gedetineerden over hulp en bijstand.  Buurtbemiddeling: Een project waarin de gemeente samenwerkt met Welzijn Lelystad, Centrada, de politie en getrainde buurtbemiddelaars. Als het niet lukt problemen met de buren samen uit te praten, komt buurtbemiddeling in beeld. Ze kiezen geen partij, maar helpen buurtbewoners om zelf samen een goede oplossing te vinden voor de problemen.  Veiligheidsinformatiesysteem (VIS): De gemeente heeft toegang tot het VIS waarin dagelijks politie-informatie wordt gebruikt voor informatiegestuurd werken. Woninginbraken, jeugdoverlast, auto-inbraken, vernielingen; met het VIS kan de gemeente zelf een analyse maken van kwetsbare plekken en trends in criminaliteit.  Stedelijk Integraal Team: Eind 2019 is het Stedelijk Integraal Team van start gegaan, vanuit GGZ in de wijk, waarin diverse partijen samenwerken voor de hulp en aanpak inwoners met complexe psychosociale problematiek.  Roma aanpak: In Lelystad wonen ongeveer 280 personen met een Roma achtergrond op ongeveer 60 adressen. Uit een probleemanalyse komen knelpunten op gebied van startkwalificatie, uitkeringsafhankelijkheid, taalachterstand, ongedocumenteerden, etc.

Lelystad heeft meegedaan aan een pilot van het Centrum voor Criminaliteit en Veiligheid op gebied van aanpak intergenerationele overdracht van criminaliteit. Daarnaast heeft het ministerie van SZW aan de gemeente een subsidie toegekend van 35.000 euro per jaar voor drie jaren, voor onderwijsparticipatie onder Roma-jongeren.  Bestuurlijke Informatievoorziening Justitiabelen (BIJ): Via dit systeem krijgt de burgemeester informatie over de aanstaande terugkeer van bepaalde categorieën gedetineerden, zoals zedendelinquenten of plegers van ernstige geweldsmisdrijven. Er wordt dan beoordeeld of de terugkeer kan leiden tot onrust in de buurt of tot verstoringen van de openbare orde. In Lelystad gaat het om zo’n vijf gevallen per jaar.  Voorlichting en publiekscampagnes: We blijven doorgaan met initiatieven zoals de veiligheidskrant, de jaarlijkse week van de veiligheid, de Veiligheidsdag en veiligheidsmarkt, voorlichtingscampagnes op social media en huis-aan-huis. Doel is bewustwording creëren en voorlichting geven over de veiligheid in Lelystad. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 7

PRIO: JEUGD EN VEILIGHEID Jeugdoverlast en -criminaliteit kunnen een stevige impact hebben in Lelystad. Vanuit politie wordt veel gesignaleerd, vooral in bepaalde wijken. Maar meer repressie, meer toezicht of strenger straffen is niet altijd dé oplossing als het gaat om aanpakken van de problemen onder jongeren. De politie maakt zich vooral zorgen over de steeds jongere doelgroep die betrokken raken bij overvallen, straatroof en andere vormen van criminaliteit. Jongeren denken zelf makkelijk over deze delicten en beschouwen ze niet als ernstig. Ook het bezit van messen onder jongeren is in de politiecijfers toegenomen. In 2020 was er een forse stijging van de jeugdreclasseringsmaatregelen. Een specifieke uitdaging in Lelystad is dat de straatcultuur steeds meer de scholen in komt. In Lelystad wordt al veel ingezet op het snijvlak jeugd en veiligheid. Het is van groot belang dat kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen om zelfstandig te functioneren in de maatschappij. In sommige gezinnen is gezond en veilig opgroeien geen vanzelfsprekendheid. Dan biedt de gemeente ondersteuning waar dat nodig is. Naast het bieden van ondersteuning willen we de zorgen veiligheidsketen zo inrichten dat er effectief wordt opgetreden als problemen nog klein zijn. Prioriteit JEUGD EN VEILIGHEID Jongeren uit Lelystad stonden in 2018 opvallend vaak geregistreerd als verdachte van een misdrijf.

Het gaat om 2,8 procent van de inwoners met een leeftijd van 12 tot 25 jaar. De score voor Nederland was toen 1,7%. Het gaat in Lelystad om 340 jongeren tot 25 jaar die verdacht werden van een misdrijf. Het grootste gedeelte werd verdacht van een vermogensdelict. Verder geeft 30% van de bewoners van Lelystad aan dat er rondhangende jongeren zijn in de buurt. 42% van de Lelystedelingen voelt zich het minst prettig op plekken waar jongeren rondhangen. Het gaat vaak om jongerenoverlast zoals intimiderend aanwezig zijn, geluidsoverlast, zwerfvuil, vernielingen en andere vormen van kleine criminaliteit.

Doel

Investeren in problematische jeugd, zodat ongewenst gedrag ‘duurzaam’ vermindert en de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. Meer concreet:  Verminderen van jeugdoverlast in buurten.  Voorkomen dat criminele organisaties kwetsbare jongeren (10 tot 25 jaar) uitbuiten of inzetten. Doorbreken van criminele carrières bij jongeren.

Indicatoren

- Meldingen jeugdoverlast, dat was 357 in 2016. Doel is om dit in 2022 te verlagen onder de 250. Meest recente score was 349 in 2019. - Percentage jeugdige verdachten, 3,1% in 2016. Doel is om dit in 2022 te verlagen onder de 3,0%. Meest recente score was 2,8 in 2018. - Percentage bewoners dat overlast van jongeren ervaart in de eigen buurt: 20,4% in 2016 en 21,4% in 2019. Doel is om dit in 2022 te verlagen onder de 18%.

Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 8

Wat gaan we extra doen?

 PGA voor 18-minners. De persoonsgerichte aanpak (PGA) wordt al gebruikt voor complexe casuïstiek bij volwassenen. We gaan de PGA uitbreiden naar jongeren om zo het afglijden naar de criminaliteit te voorkomen en hardnekkige patronen van criminaliteit en overlast te doorbreken. In 2020 hebben we de basis gelegd voor effectieve samenwerking tussen jeugd, welzijn, onderwijs en veiligheid. Daarna willen we tenminste 15 jongeren per jaar bespreken in de PGA voor 18-minners, onder regie van een gemeentelijke procesregisseur.  Preventie en vroegsignalering. Jeugdagenten, jongerenwerkers, leerplichtambtenaren, Jeugdzorg, jeugdprofessionals en scholen hebben een signaalfunctie en preventieve rol. De jongerenwerkers vinden de jongeren op straat en bouwen een relatie met ze op. De leerplichtambtenaren zetten zich in voor het recht op onderwijs en de toezicht op de naleving van de Leerplichtwet tot 18 jaar. Zij hebben een sleutelrol in de aanpak van ongeoorloofd schoolverzuim, wat een voorbode kan zijn voor het ontwikkelen van crimineel gedrag. Ook zetten zij zich in om voortijdig schoolverlaten te voorkomen onder jongeren tot 23 jaar. De medewerkers van Jeugdzorg en jeugdprofessionals zien de jeugdigen op bepaalde momenten in hun ontwikkeling. De gemeente maakt afspraken met scholen. We willen deze samenwerking en rolverdeling versterken en heldere werkafspraken maken.

 Groepsaanpak en 7-stappenmodel: In Lelystad wordt er regelmatig overlast van jongeren ondervonden, vaak in groepsverband. Het gaat om jongeren met meerdere antecedenten die in bepaalde opzichten de maatschappelijke aansluiting hebben verloren. Ze vormen de harde kern van overlastgevende jeugdgroepen en plegen verschillende vormen van criminaliteit. Wij vinden het onacceptabel dat het woongenot van Lelystedelingen wordt verstoord wordt door jeugdoverlast. Daarom zijn we al gestart met een integrale aanpak voor problematische jeugdgroepen waarin strafrecht, hulpverlening en zorg bij elkaar komen. We willen deze aanpak versterken, met onder meer goede informatiedeling, sterke regie en monitoring.  Porteum. De nieuwe middelbare schoolcampus in Lelystad heet Porteum. Vanaf schooljaar 2021/2022 krijgen daar zo'n 3.500 leerlingen les. Het aantal leerlingen en verschillende fysieke kenmerken van de nieuwe campus (ligging, omvang, structuur met clusters) vragen om goede oriëntatie én preparatie op veiligheidsaspecten. Maatregelen bestaat uit het doorontwikkelen van de veiligheidsorganisatie, inzet campusagent, wijkpost politie, uniformering schoolveiligheidsplannen, aandacht voor risicofactoren in de directe omgeving van de campus en voorlichting aan ouders en leerlingen.

Kernpartners zijn het voortgezet (speciaal) onderwijs in Lelystad, politie, gemeente, Welzijn Lelystad, Jeugdzorg, Sociaal wijkteam, Openbaar Ministerie, jongerenwerk, stichting Halt, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming, GGD en Tactus. We zetten een gemeentelijke veiligheidsregisseur in.  Cyberpesten: We willen dit probleem aanpakken. Zie uitwerking Digitale veiligheid (blz. 25). Wat blijven we doen?  Top-X in het Zorg- en veiligheidshuis: Jaarlijks worden er diverse jongeren uit Lelystad besproken in de Top-X van het Zorg- en veiligheidshuis. Het gaat om minderjarigen met diverse processen verbaal op gebied van overval, straatroof, inbraak, zware mishandeling, moord, doodslag en openlijke geweldpleging en een voorgeleiding / veroordeling. De Top-X aanpak is een selectiemethodiek om te komen tot een X-aantal personen die er toe doen als het gaat over overlast, geweld en criminaliteit voor het Top-X overleg.  Eropaf team: Een samenwerking tussen Welzijn Lelystad, Kwintes, IDO en de gemeente. Dit team zoekt actief contact met jongeren (vaak 18 plus) en probeert samen met de persoon te werken aan een beter toekomstperspectief. Werk, opleiding of een andere dagbesteding is het hoofddoel. Door intensief samen op te trekken komen we snel tot passende oplossingen.  Ramadan: Dit is de maand waarin de moslims van zonsopgang tot zonsondergang vasten.

We hebben een draaiboek om de jaarlijkse Ramadan in goede banen te leiden, met inzet uit de doelgroep zelf. Het doel is om jeugdoverlast en polarisatie tussen inwoners te voorkomen, te beperken of aan te pakken. Onze kernboodschap: we hebben respect voor de mensen die bezig zijn met de Ramadan, maar we willen geen overlast in de nachtelijke uren. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 9

 Politiekids: Bij dit project helpen kinderen de politie om de leefbaarheid in wijken te verbeteren. De politie merkt zelf dat ze door dit project op een goede manier in contact komt met kinderen in een wijk waar de situatie onveilig is. Ondanks krapte gaan we kijken of we hiermee door kunnen gaan. Het project is een initiatief van de politie, Welzijn Lelystad, het Sportbedrijf, Centrada en de gemeente Lelystad.  Jongerenwerk: We zetten op dit moment vijf jongerenwerkers in. Zij zijn een belangrijke schakel tussen het onderwijs, jeugdhulp, vrije tijd en veiligheid. In de praktijk zien we hoe sommige jongeren eenvoudig verdwalen of helemaal niet aankomen bij hulpverlening, hoe zij op jonge leeftijd al grote schulden maken, moeite hebben om een dak boven het hoofd te vinden en ook overlast vertonen. Het jongerenwerk is proactief in het contact leggen met jongeren op straat om negatief gedrag om te buigen naar positieve ontwikkeling en participatie. Samenhang en samenwerking met netwerkpartners als het Eropaf team en de jeugdpreventiewerkers in het VO is een belangrijk aandachtspunt. Per 1 januari 2021 is het jongerenwerk meerjarig via een aanbesteding bij een partij belegd.  Alcohol- en drugspreventie: Tactus Verslavingszorg verzorgt al een aantal jaren de sluitende keten van preventie tot nazorg op het gebied van verslavingszorg in de gemeente Lelystad.

We zetten in op drie pijlers. Ten eerste universele preventie; gericht op alle jongeren zonder dat sprake is van een risicosituatie meestal binnen het onderwijs. Ten tweede selectieve preventie; gericht op jongeren die een verhoogd risico op verslavingsproblematiek hebben zoals kinderen van verslaafde ouders en leerlingen binnen het speciaal onderwijs. En ten derde geïndiceerde preventie; gericht op jongeren die al wel enige problemen met middelengebruik hebben maar nog niet ‘verslaafd’ zijn.  Convenant Veiligheid in en om de school: De gemeente werkt samen met scholen en politie voor een veilig klimaat op scholen. Afspraken hierover zijn opgenomen in het convenant Veiligheid in en om school. We willen overlast, vandalisme en criminaliteit voorkomen en bestrijden. Samen willen we in een vroeg stadium zorgwekkend gedrag van leerlingen signaleren én tegengaan! De ondertekenaars van het convenant zijn: de SVOL (ISG Arcus, De Rietlanden en de SGL), Groenhorst, Eduvier (onderwijsgroep voor het VSOLelystad en de Steiger), het MBO College Lelystad, de politie en de gemeente Lelystad.  Veiligheid NS-station: We hebben samen met NS, Prorail, politie, jongerenwerk en gemeentelijke handhavers een project lopen voor de aanpak van overlast en onveiligheid in het stationsgebied. Doel is gezamenlijk optrekken en waar nodig maatregelen treffen.  Kompas Onderwijs en Jeugd.

Er wordt verder gewerkt aan dit kompas. Het is een gezamenlijk koersplan van onderwijspartners, jeugdpartners en de gemeente als het gaat om de ondersteuning van jeugdigen en gezinnen in Lelystad. De thema’s versterken pedagogische kracht op school en in de wijk, focus aanbrengen in welke doelen we gezamenlijk najagen en integraal arrangeren gaan over de thema’s jeugdhulp, onderwijs, preventie en veiligheid heen.  Nazorg jeugdige ex-gedetineerden: Wie voor z’n 18e een delict pleegt, wordt in de regel berecht volgens het Jeugdstrafrecht. Elk jaar komen diverse jongeren uit een jeugdinrichting terug naar hun gemeente van herkomst. Als gemeente zijn er dan twee opties: eigen weg laten zoeken of ermee aan de slag gaan. Doel is dat de jeugdige weer naar school gaat, een dak boven zijn hoofd heeft, (psychologische) hulp krijgt, etc.  Jeugdreclassering. De gemeente is verantwoordelijk voor de jeugdreclassering. We kopen dit regionaal in bij Samen Veilig Midden Nederland. De afgelopen periode was er een forse toename in het aantal ingezette jeugdreclasseringstrajecten. We onderzoeken hoe de expertise van de jeugdreclassering meer preventief aan de voorkant ingezet kan worden. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 10

PRIO: ONDERMIJNING Bij ondermijning gaat het om de vermenging van de onderwereld en de bovenwereld. Denk aan witwassen, drugscriminaliteit, corruptie, afpersing, (toeslagen)fraude, milieucriminaliteit en belastingontduiking. Er wordt een miljardenomzet geboekt. In de ‘bovenwereld’ zijn er verbindingen met onder andere makelaars, financieel adviseurs, maar ook met de (lokale) overheid. Dit leidt tot het verzwakken of ondermijnen van de Lelystadse samenleving. Risicofactoren in Lelystad zijn de kwetsbaarheid van groepen inwoners, de infrastructuur en ligging van de stad, het relatief grote grondgebied. De nieuwe overslaghaven Flevokust en Lelystad Airport verstevigen het risicobeeld. Prioriteit ONDERMIJNING 19% van de Lelystedelingen geeft aan dat drugsgebruik of drugshandel voorkomt in de buurt. 27% ervaart zelfs veel overlast van drugsgebruik/drugshandel. De afgelopen twee jaar zijn er in Lelystad 36 drugspanden ontruimd en heeft de burgemeester 8 drugspanden gesloten. Verder is er relatief veel prostitutieaanbod in Lelystad. Denk aan thuisprostitutie, car-dates en prostitutie in kamerverhuurpanden. In 2018 en 2019 hebben we 5 handhavingszaken behandeld ten aanzien van illegale prostitutie. Tenslotte hebben we goede ervaring met integriteitstoetsen. Bij de horeca werden vorig jaar bij 52 vergunningaanvragen een Bibob-toets uitgevoerd.

In 7 gevallen is de vergunning geweigerd of buiten behandeling gesteld door integriteit en/of antecedenten. Wat niet in cijfers is uit te drukken, is de preventieve aanpak op ondermijning. Door bijvoorbeeld intake gesprekken te houden met potentiële horecaondernemers worden malafide ondernemers geweerd. Dit geldt ook voor het communiceren van de aanpak van ondermijning op de website. Deze en andere barrières worden opgeworpen om zoveel mogelijk te voorkomen dat ondermijnende criminaliteit voet aan de grond krijgt in Lelystad.

Doel

Via consequente inzet van de bestuurlijke instrumenten, in samenwerking met onze partners de speelruimte van ondermijnende criminaliteit verder verkleinen. We zijn bestuurlijk weerbaar en ondersteunen maatschappelijke weerbaarheid. Gezamenlijk werpen we een dam op tegen de criminele industrie. Subdoelstellingen: - Het creëren van een ongunstig vestigingsklimaat voor (drugs)criminaliteit; - Het tegengaan van het faciliteren van witwassen; - Het bestrijden van ongeregeldheden binnen de seks- en gokbranche; - Er wordt niet gehandeld in strijd met de verleende vergunningen c.q. regelgeving.

Wat gaan we extra doen?  Maatschappelijke weerbaarheid. We willen de maatschappelijke weerbaarheid versterken tegen de verleidingen van criminaliteit. We hebben daarvoor al meerdere plannen ingediend bij de rijksoverheid. Bewoners en ondernemers willen we bewust maken van ondermijning zodat ze signalen vaker doorgeven. In 2020 is het Lelystadse meldpunt Ondermijning operationeel geworden. Ook informeren we ondernemers, inwoners, instellingen over risico’s die zij lopen en hoe te handelen. Dit gebeurt onder meer via bestaande overleggen zoals Keurmerk Veilig Ondernemen, Bedrijfskring, Veilig uitgaan, etc.  Dwangsom voor drugsdealers: Vorig jaar hebben zes drugsdealers van de gemeente een bestuursrechtelijke maatregel gekregen gericht tegen het dealen van drugs. De komende twee jaar willen we het aantal dwangsommen verhogen naar 10 per jaar.  Inzet politie: De politie heeft capaciteit gelabeld die specifiek ingezet gaat worden op ondermijning. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 11

 Illegale prostitutie: De komende jaren wordt de inzet op illegale prostitutie geïntensiveerd. Het prostitutiebeleid van de gemeente Lelystad is vorig jaar geactualiseerd. Onderdeel van de Kadernota is een handhavingsarrangement. Hierin staat concreet omschreven op welke manier gemeente Lelystad handelt als er overtredingen van de prostitutiebepalingen van de APV worden geconstateerd. Een aantal toezichthouders zijn specifiek opgeleid in het uitvoeren van controles in de seksbranche. In overleg met de politie wordt voor de komende jaren een programmatische aanpak opgesteld en uitgevoerd.  Mensenhandel: De inzet op mensenhandel wordt ook geïntensiveerd. Signalen met betrekking tot mensenhandel kunnen vanuit verschillende bronnen komen. Bijvoorbeeld signalen van het team Migratiecriminaliteit en Mensenhandel (TMM) van de politie, verdachte transacties van de Financial Intelligence Unit (FIU), en meldingen en signalen van professionals. De gemeentelijke toezichthouders zijn ook getraind in het herkennen van signalen van mensenhandel.  Bibob: De Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Bibob) is recentelijk uitgebreid. Bibob wordt al toegepast bij aanvragen voor een vergunning van horecabedrijven, seksinrichtingen, speelautomatenhallen en de coffeeshop, om te voorkomen dat er indirect criminele activiteiten worden gefaciliteerd.

We kunnen nu nog beter eigen onderzoek doen. Tijdens een onderzoek wordt nauw samengewerkt met het RIEC, Belastingdienst, politie en het UWV. Ook kunnen we straks intensiever samenwerken met het Landelijk Bureau Bibob.  Flevolandse norm: Het doel van de Flevolandse Norm is het gezamenlijk en op slagvaardige wijze barrières opwerpen tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Samen sta je sterker, dus is gekozen voor een gezamenlijke Flevolandse norm. De intentie is dat alle Flevolandse gemeenten (op den duur) en provincie aan de uitgangspunten zullen voldoen die in de norm opgenomen gaan worden, om zo slagvaardig –en bovenal gezamenlijk– op te kunnen treden tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Gezamenlijk wordt gewerkt aan de totstandkoming van deze Flevolandse norm. Wat blijven we doen?  Ondermijningsbeeld: De gemeente heeft een speciaal plan opgesteld met als speerpunt drugscriminaliteit, witwassen, mensenhandel en prostitutie, fraude en milieucriminaliteit. Deze aanpak heeft geleid tot sluitingen van horeca en het verstoren van criminele handelingen.  RIEC: De gemeente Lelystad is aangesloten bij het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Midden-Nederland. Het RIEC richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit.

 Integrale samenwerking: De gemeente werkt samen met allerlei partijen om de ondermijning aan te pakken, zoals de Belastingdienst, het Openbaar Ministerie en natuurlijk de politie. Er zijn diverse overleggen voor het bespreken van casuïstiek en voor het afstemmen van beleid en acties, op districtelijk niveau en op niveau van Midden-Nederland. In het lokale ondermijningsoverleg en bij het districtelijke team ondermijning lopen diverse ondermijningsonderzoeken. Deze worden integraal opgepakt door betrokken partijen.  Districtelijk Team Ondermijning (DTO): Het DTO is opgericht medio 2019, voor de verdere coördinatie en uitvoering op de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Het DTO is gevestigd in het stadhuis Lelystad.  Samenwerking bewoners: Regelmatig zetten we allerlei communicatiemiddelen in om ondermijning in buurten aan te pakken. Campagnes zijn er op gericht om de meldingsbereidheid te verhogen, de weerbaarheid te vergroten en mensen bewust te maken van ondermijning. Dit sluit aan bij campagnes van de politie en Meld Misdaad Anoniem.  Plannen van aanpak: We hebben voor Flevokust Haven en Airport al een speciaal plan van aanpak Ondermijning opgesteld. In zo’n plan worden de activiteiten beschreven die we willen realiseren in het voorkomen en tegengaan van ondermijnende activiteiten.

In de toekomst worden ook voor andere gebieden dit soort plannen gemaakt.  Hennepconvenant. De gemeente Lelystad blijft optreden tegen hennepkwekerijen samen met politie, Openbaar ministerie, woningcorporaties, Belastingdienst, uitkeringsinstanties en de beheerder van het elektriciteitsnet. Het hennepconvenant vormt de basis. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 12

 Opiumwet (Damoclesbeleid): De burgemeester is bevoegd om bestuurlijk op te treden als in een pand sprake is van een handelshoeveelheid soft- of harddrugs. Na ontvangst van een bestuurlijke rapportage van de politie wordt de situatie getoetst aan het beleid, waarbij ook moet worden gekeken naar eventuele bijzondere omstandigheden. De maatregel die volgt bestaat doorgaans uit een bestuurlijke waarschuwing, dan wel uit het tijdelijk sluiten van het pand middels bestuursdwang. Dit traject loopt naast een eventueel strafrechtelijk traject.  Bestuurlijke aanpak growshops: Op grond van de Opiumwet is het verboden te faciliteren bij de hennepteelt. Samen met de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland zijn wij een project gestart om op te treden tegen growshops. Het project is inmiddels beëindigd en heeft als resultaat gehad dat er één growshop effectief is aangepakt. Dit bedrijf verkocht op grote schaal vrijwel alle benodigdheden voor het opzetten en onderhouden van hennepkwekerijen.  Wietexperiment: Lelystad had zich opgegeven als proefgemeente voor het landelijke wietexperiment. De keuze is uiteindelijk niet op Lelystad gevallen. Wel zijn we in beeld als controle gemeente en als locatie voor de gereguleerde wietteelt.  Coffeeshopbeleid: De gemeente heeft een coffeeshopbeleid vastgesteld dat ruimte biedt voor een coffeeshop.

In het beleid staan tal van regels omtrent overlast, winkelklimaat in de omgeving, ruimtelijke ordening. De coffeeshop mag niet worden gevestigd binnen een straal van 350 meter van een school e.d. De ondernemer krijgt van de gemeente een gedoogverklaring, als er voldaan wordt aan een exploitatievergunning uit de APV.  Motorbendes / OMG: De afgelopen jaren lopen er verschillende civiele juridische procedures in Nederland waarin het Openbaar Ministerie rechtbanken heeft verzocht om Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s) verboden te laten verklaren. Denk aan de Hells Angels en Satudarah. De activiteiten van deze clubs zijn in strijd met de openbare orde. Wij zetten onze bestuursrechtelijke bevoegdheden in als de rechter een civiel verbod heeft opgelegd.

STRATEGISCHE THEMA’S Naast de drie voorgenoemde prioriteiten zijn er ook negen strategische thema’s benoemd in het veiligheidsbeleid van de gemeente Lelystad. Die thema’s worden hierna uitgewerkt.

WONINGINBRAAK, VOERTUIGCRIMINALITEIT EN VERMOGENSDELICTEN Bij dit thema gaat het om verschillende 2016 2017 2018 2019 delicten die in de eigen buurt van Lelystedelingen voorkomen. Het gaat om woninginbraken 297 316 247 206 ‘veel voorkomende criminaliteit’: autokraak 200 305 228 330 woninginbraak, autokraak, fietsendiefstal, fietsdiefstal 358 210 200 217 diefstal motorvoertuigen. We moeten alert bromfiets diefstal 46 69 108 101 blijven; deze vorm van criminaliteit heeft zakkenrollen 47 47 23 23 een grote impact op de slachtoffers. Verder zijn het hardnekkige veiligheidsinbreuken. diefstal motorvoertuig 47 28 38 37 De buit (smartphones, tablets, sieraden) is box-,schuur-,garageinbraak 71 109 58 36 ruim voorhanden, waardevol, klein en goed te verhandelen is. Ook kan er veel alerter worden gereageerd op verdachte situaties. Bewoners hebben nog veel schroom 112 te bellen. En tussen de daders zitten vaak ook jongeren. Er is een normvervaging zichtbaar waardoor inbraken een instapdelict kunnen worden. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 13

Speerpunt 1: inbraak, autokraak e.d. Vorig jaar waren er 206 woninginbraken, waaronder 124 daadwerkelijke inbraken en 81 pogingen. Het aantal inbraken neemt de afgelopen jaren gelukkig af. In de tabel hierboven zijn de jaarcijfers van de afgelopen vier jaar te zien. Daarnaast wordt er door de gemeente elke maand gekeken wat de ontwikkelingen zijn. In de eerste helft van 2020 zijn er gunstige ontwikkelingen op gebied van autokraak (-70%) en woninginbraak (-32%). De trend is dat de traditionele vormen van criminaliteit worden ingehaald door nieuwe delicten zoals fraude, oplichting via internet en cybercrime. Indicatoren

Inbraken in eerste helft 2020

- Woninginbraken per 1.000 woningen, referentie is 9,1 in 2016, doel is om dit te verlagen naar onder de 9,0 in 2022. Meest recente score was 6,3 in 2019. - Totaal autokraken, referentie is 246 (2016), 330 in 2019, doel is onder 250 in 2022. - Totaal (brom)fietsdiefstal, referentie is 246 in 2016. Doel is onder de 250 in 2022.

Wat gaan we extra doen?  Aanpak heling: We willen de komende twee jaar extra aandacht besteden aan het Digitaal Opkopers Register (DOR) en het Digitaal Opkopers Loket (DOL). Via het DOR/DOL moeten winkeliers en handelaren in tweedehandsgoederen deze goederen registreren om heling tegen te gaan. Dit verstoort de afzetmarkt, vergroot de kans op terugbezorgen van gestolen goederen en draagt bij aan het verminderen van het aantal woninginbraken. Door middel van extra controles door boa’s en waar mogelijk politie gaan we zorgen dat de registratie van tweedehands goederen correct plaatsvindt.  Doelgroepgerichte voorlichting: We gaan slim investeren in betere bewustwording en voorlichting met meer doelgerichte acties op specifieke doelgroepen. De ervaring leert dat de opkomst bij bewonersavonden behoorlijk kan wisselen. Beter is het om leefstijlgericht, doelgroepgericht en wijkgericht te communiceren. We gaan verder door met het Donkere Dagen-offensief, de Week van de Veiligheid, inzet matrixborden tegen autokraak, Veiligheidskrant, Boef in de wijk, inzet Buurtvoorlichting, Buurtonderzoeken door de politie, besmettingsbrieven, preventieavonden, promotie van het Politiekeurmerk Veilig Wonen, etc.  Snel schakelen: Ook al is er sprake van een dalende trend: de impact van een woninginbraak is enorm en heeft een langdurig effect op de onveiligheidsgevoelens van bewoners.

Vandaar dat we alert blijven, de politiecijfers scherp blijven volgen en daar waar nodig snel schakelen. De inzet loopt via diverse sporen, dader-, slachtoffer- en omgevingsgericht. Maar ook via alle onderdelen van de veiligheidsketen: van preventie tot repressie. Als het aantal inbraken weer toeneemt beschikken wij over een reeks bewezen effectieve instrumenten om het probleem aan te pakken.  Handhaving en toezicht. We brengen hotspots in kaart en zetten we waar mogelijk gerichte interventies in. Vanuit Stadstoezicht worden diverse buitengewone opsporingsambtenaren (BOA’s) ingezet. Deze gemeentelijke handhavers zijn niet alleen de ogen en oren in de wijk maar kunnen waar nodig zelf optreden, waarschuwen of bekeuren. De samenwerking tussen de BOA’s en de politie willen we de komende tijd verder intensiveren. Dit vraagt om heldere taakverdeling en operationele regie. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 14

Wat blijven we doen?  Boef in de wijk: We gaan door met het project Boef in de wijk, waarmee politie en gemeente aandacht vragen voor verdachte situaties in de wijk. Een politieagent speelt in dit spel de boef. De boef kan alleen aangehouden worden door de politie. De politie zal optreden aan de hand van informatie van bewoners.  Daderaanpak: We hebben een aanpak op veelplegers en inbrekers via de lokale PGA en de Top-X in het Veiligheidshuis. Het Veiligheidshuis is het escalatiepunt als in reguliere uitvoering geen oplossing gevonden kan worden.  Burgerparticipatie: We investeren in projecten zoals WhatsApp-buurtpreventie, de wijkpreventieteams en Burgernet. Ruim achtduizend mensen in Lelystad zijn al deelnemer van Burgernet. Dit is een netwerk van inwoners en medewerkers van bedrijven in een gemeente. De politie kan dit netwerk inzetten bij bijvoorbeeld een woninginbraak. De gemeente is verantwoordelijk voor het relatiebeheer en betaalt mee aan de kosten.  Mobeye’s: De gemeente heeft diverse slimme camera’s heeft aangeschaft die via de politie worden die ingezet. In de Mobeye zit een ingebouwde bewegingsmelder, zodra deze beweging detecteert stuurt deze een melding naar de politie die direct in actie kan komen.

De politie maakt op basis van informatie, ervaring en het criminaliteitsanticipatiesysteem (CAS) een inschatting waar de inbraken het meest plaats vinden of waar de kans op inbraken aannemelijk is. Op basis daarvan worden de Mobeye’s geplaatst.  Inzet lokmiddelen: Waar mogelijk en nodig zetten we lokmiddelen in. Dat gaat via de lokale driehoek en wordt uitgevoerd door de politie. In de afgelopen periode zijn bijvoorbeeld al lokauto’s ingezet om autokrakers aan te kunnen houden.  Straf en dwangsommen: We leggen vanuit de gemeente betrapte inbrekers een last onder dwangsom op voor het vervoer van inbrekerswerktuigen (artikel 2:44 APV). Het doel van de bestuurlijke handhaving is herstel van de openbare orde en voorkomen van herhaling. Wanneer er wordt geconstateerd dat de betrokkene opnieuw inbrekerswerktuigen vervoerd wordt er een dwangsom ingevorderd. Hiervan gaat een preventieve werking uit.

VEILIG UITGAAN EN VEILIGE EVENEMENTEN Evenementen, horeca en uitgaansgelegenheden zijn belangrijk voor Lelystad en brengen meer levendigheid in de stad. Lelystad wil gastvrij zijn en het organiseren van evenementen mogelijk maken. Vanuit economisch oogpunt zorgen horeca en evenementen ervoor dat er (meer) mensen naar de stad komen en daarmee voor meer omzet voor de lokale ondernemers. Ze spelen ook een belangrijke rol in het verbeteren van het stedelijke imago en het vestigingsklimaat. Daarnaast dragen ze bij aan sociale cohesie, onderlinge verbondenheid van bewoners, bedrijven, verenigingen en andere partijen die in Lelystad actief zijn. Er kunnen zich bij het uitgaan ook problemen voordoen. De horecaondernemers zijn daarbij primair verantwoordelijk voor de gang van zaken in en om hun eigen zaak. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 15

Bij incidenten tijdens het uitgaan op het gebied van drugs, geweldpleging en openbare orde ligt de handhaving bij de politie. De vergunningverlening en de handhaving ligt voor een groot deel bij de gemeente. Bij evenementen is het aan de organisator om alles in goede banen te leiden en aan de gemeente om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven. Er is ook een trend om meer verantwoordelijkheid te leggen bij organisatoren, waarbij ze moeten voldoen aan beveiligingseisen. Het gaat om een samenwerking tussen politie, Veiligheidsregio, Evenementen Coördinatie Lelystad (ECL), bewoners, OM, Koninklijke Horeca, beveiligers en andere betrokken partijen. Speerpunt 2: Veilig uitgaan en veilige evenementen Evenementen: In Lelystad worden per jaar rond de tweehonderd evenementen georganiseerd. Kenmerkend is de grote variëteit. Denk aan straatbarbecues, festivals, braderieën, culturele- en sportevenementen. De bezoekersaantallen per evenement variëren navenant, van minder dan honderd tot enkele duizenden. Ook de locaties, waar evenementen plaatsvinden, variëren. Ze kunnen plaatsvinden in het stadshart, maar ook in een woonwijk of het buitengebied, in de openlucht of binnen, in bestaande of tijdelijke bouwwerken. Er waren in 2019 zo’n 87 vergunningplichtige evenementen. De meeste waren middelgroot. Verder waren er vorig jaar zo’n 60 meldingsplichtige evenementen.

Horeca: Denk aan de vergunningen die gelden voor de horeca en paracommercie, zoals de exploitatievergunning en de Drank- en Horecawetvergunning, en een aantal overige vergunningen en ontheffingen die gelden voor horeca en paracommercie. In Lelystad gaat het om zo’n 135 horecabedrijven.

Doel

Uitgaan: Een veilig uitgaansklimaat met zo beperkt mogelijk aantal gevallen van overlast en geweld. Verder samen zorgen voor een prettig en veilig uitgaansklimaat, voor zowel publiek als medewerkers, zonder verstoring van het woonklimaat. Evenementen: Waarborgen dat evenementen worden georganiseerd die passen binnen de kaders ten aanzien van de veiligheid, gezondheid, leefbaarheid en milieu, zoals vastgesteld in het Evenementenbeleid. Horeca: Gecontroleerde inrichtingen voldoen aan de regelgeving, zoals de eisen ten aanzien van de inrichting, vergunninghouders/leidinggevenden, het verantwoord schenken van alcohol en van een goed woon- en leefklimaat voor omwonenden.

Indicatoren

- Percentage inwoners dat zich onveilig voelt tijdens het uitgaan. Referentie is 26% in 2016, doel is dat dit onder de 20% komt in 2022. Score 2019 was 26%. - Percentage inwoners dat zich onveilig voelt in het centrum van Lelystad. Referentie is 27% in 2016, doel is dat ook deze score onder de 20% komt in 2022 (29% in 2019).

Wat gaan we extra doen?

 Nieuw evenementenbeleid: Bij het organiseren van een evenement is er sprake van allerlei soorten belangen van organisatoren, omwonenden, de hulpdiensten, adviseurs en de gemeente. Het is daarom belangrijk een kader ten behoeve van evenementen te hebben waarin wordt beschreven of en hoe een evenement kan worden georganiseerd en wat de verantwoordelijkheden zijn van de betrokken partijen. Ons beleid loopt af in 2021. In de komende tijd werken wij aan een actualisatie voor de jaren 2022 en verder.  Project Alcoholverstrekking 18-: Het is verboden om alcohol te verstrekken aan minderjarigen in de horeca, (sport)verenigingen en supermarkten. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat jongeren nog altijd makkelijk alcohol kunnen verkrijgen. We gaan extra aandacht besteden aan toezicht en handhaving van het verbod op alcohol voor jongeren. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 16

 Sinterklaastraditie: De intocht van de Sint is een van de grotere evenementen in Lelystad. De intocht is de laatste jaren onlosmakelijk verbonden met een politieke, activistische en maatschappelijke strijd over de Sinterklaastraditie en bijbehorende uitingsvormen. Het levert spanningen op die gemeenten onder druk zetten, onder meer door demonstraties en protesten. Scherpe tegenstellingen, dilemma’s en ook demonstraties horen weliswaar bij een democratische maatschappij, maar de intocht staat de laatste jaren meer en meer in het teken van diverse incidenten die gepaard gaan met onwenselijke of zelfs onwettige acties. De komende jaren willen wij de intocht vooral een kinderfeest laten zijn.  Alcohol- en lachgasverbod: We hebben medio 2020 gebieden aangewezen waar het gebruik van alcoholhoudende dranken verboden is. In dezelfde gebieden is ook lachgas verboden (het gebruik, voorbereidingen, of om lachgas aan te bieden). We willen in 2021 en 2022 door handhaving de overlast door alcoholen lachgasgebruik substantieel verminderen. Aangewezen gebieden zijn onder andere het centrum, horecapleintje, rond scholen. Het lachgasverbod geldt ook bij en rond evenementen. Zie ook deze flyer. Wat blijven we doen?  Convenant Veilig Uitgaan: Samen maken we ons sterk voor een veilig uitgaansklimaat in Lelystad.

Horeca-ondernemers, onder aanvoering van Koninklijke Horeca Nederland, gemeente, politie en Openbaar Ministerie hebben afspraken gemaakt over de gezamenlijke uitgangspunten. Maar ook over praktische samenwerking en heldere taakverdeling op het gebied van veilig uitgaan in Lelystad. Deze afspraken staan in het Convenant Veilig Uitgaan. We willen die afspraken in 2021 actualiseren.  Preventie- en handhavingsplan alcoholgebruik: Voor een effectieve alcoholpreventie hebben we integraal beleid dat inspeelt op verschillende factoren die het alcoholgebruik beïnvloeden. Centraal staat de omgeving van de jonge drinker. Het meest succesvol zijn strategieën die vooral deze omgeving beïnvloeden. Alcoholverstrekkers, scholen en ouders spelen een belangrijke rol. Verder is ons verslavingsbeleid onderdeel van het lokale gezondheidsbeleid. Handhaving, veiligheid en gezondheidszorg trekken samen op.  Toezicht op horeca: We hebben een toezichtplan Drank- en Horeca-wetgeving en het VTHUP. Een groot deel van de werkzaamheden bestaat uit het houden van (weekend)controles. Hierbij werken we samen met de politie.  Evenementenoverleg: Om de veiligheid van bezoekers, de belangen van omwonenden, de verkeersafwikkeling en de parkeermogelijkheden te garanderen moeten veel partijen op de aanvragen adviseren. Zoals politie, Veiligheidsregio, Brandweer, GHOR, OFGV.

We hebben een maandelijks evenementenoverleg. Alle partijen, inclusief de aanvrager, zitten aan één tafel om het evenement door te spreken.  Toezicht evenementen: Dit wordt uitgevoerd door verschillende handhavingsdisciplines (brandveiligheid, APV, bouwen, milieu). De meest risicovolle evenementen worden gecontroleerd op naleving van de vergunningvoorschriften, zowel vooraf als tijdens het evenement. Altijd is brandveiligheid (opslag gevaarlijke stoffen, materiaalgebruik, nooduitgangen, zelfredzaamheid) een aandachtspunt.  Evaluatie evenementen: Bij grote evenementen en evenementen waarbij zich incidenten voordoen vindt een evaluatie plaats met alle betrokken partijen. Uitvoeringsplan 2021-2022

IVP Lelystad

Blz. 17

VEILIG WINKELGEBIED EN BEDRIJVENTERREINEN In een winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid, milieudelicten en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Speerpunt 3: Veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen Lelystad biedt ondernemers de ruimte om zich te ontwikkelen. Lelystad geeft lucht. We hebben een divers aanbod van bedrijventerreinen en winkelgebieden. Hieronder worden de belangrijkste locaties nader toegelicht. Op gebied van de geregistreerde politiecijfers kan worden gemeld dat er jaarlijks zo’n 360 winkeldiefstallen zijn. Het aantal inbraken en diefstal uit bedrijven en instellingen schommelt rond de 130 per jaar.

Het recente veiligheidsbeeld laat zien dat in de eerste helft van 2020 winkeldiefstal is gedaald, net als het aantal inbraken in bedrijven. Doel

Doel is een schoon, goed onderhouden en veilig bedrijventerrein / winkelgebied.

Indicatoren

- Aantal misdrijven diefstal en inbraak in bedrijven en instellingen. Referentie is 172 in 2016, doel is dat dit onder de 150 komt in 2022. Score 2019 was 130. - Percentage inwoners dat zich onveilig voelt in het centrum van Lelystad. Referentie is 27% in 2016, doel is dat ook deze score onder de 20% komt in 2022.

Wat gaan we extra doen?

 Bedrijventerrein Lelystad Airport: Bedrijventerreinen en winkelgebieden komen voor een KVO certificaat (Keurmerk Veilig Ondernemen) in aanmerking als zij een aantal structurele maatregelen op het gebied van veiligheid treffen. Samenwerking tussen verschillende organisaties staat hierbij centraal. Voor het bedrijventerrein Lelystad Airport willen we ook een KVO certificaat behalen. In 2019 hebben we daar al de eerste stappen voor gezet.  Bedrijventerrein Flevopoort: We zijn bezig met een KVO voor Flevopoort. Ter bekrachtiging van de samenwerking is er al een intentieovereenkomst ondertekend.  Bedrijventerrein Oostervaart: We willen samen met politie, brandweer en ondernemers van dit bedrijventerrein samenwerken om dit bedrijventerrein ‘schoon, heel en veilig’ te houden. Wat blijven we doen?  Week van de veiligheid: Elk najaar is er de Week van de Veiligheid; dé week om het thema veiligheid extra onder de aandacht te brengen. Het is een samenwerking van Transport en Logistiek Nederland, Detailhandel Nederland, VNO-NCW, MKB-Nederland, Koninklijke Horeca Nederland, politie, de RPC’s, het ministerie van Justitie en Veiligheid, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid en meer dan 180 gemeenten. Doel is om ondernemers en burgers weerbaarder te maken tegen criminaliteit. Elk jaar worden er in Lelystad activiteiten in die week georganiseerd.