JAARVERSLAG VTH 2020
Tekst van het document
Jaarverslag VTH 2020 gemeente Lelystad Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving in het fysieke domein
Gemeente Lelystad Stadhuisplein 2 Postbus 91 8200 AB Lelystad Telefoon:14-0320 stadstoezicht@lelystad.nl www.lelystad.nl
Inhoud SAMENVATTING .........................................................................................................2 CONCLUSIE ................................................................................................................7 INLEIDING ...................................................................................................................8 REGULIERE WERKZAAMHEDEN ..............................................................................9 1.
Omgevingsvergunningen.....................................................................................9
2.
Handhaving Wabo en Bouwbesluit....................................................................13
3.
Toezicht op brandveilig gebruik bouwwerken....................................................15
4.
Slopen................................................................................................................17
5.
Evenementen.....................................................................................................18
6.
Horeca en Winkels.............................................................................................20
7.
Algemene plaatselijke verordening (APV) .........................................................23
8.
Ondermijning / bijzondere wetten ......................................................................24
9.
Wet Kinderopvang .............................................................................................29
10. Flevokust Haven ................................................................................................31 11. Handhaving afval/milieu.....................................................................................32 12. Handhaving Hondenoverlast .............................................................................35 13. Handhaving Parkeren ........................................................................................37 14. Handhaving openbare ruimte overig..................................................................40 PROJECTEN..............................................................................................................41 15. Project illegale kamerverhuur ............................................................................41 16. Project saneren asbestdaken ............................................................................43 17. Project Handhavingsestafette............................................................................45 18. Project Keurmerk Veilig Ondernemen ...............................................................46 19. Project Gevelpanelen Jol...................................................................................47 20. Project Implementatie bestuursrechtelijke handhaving afval.............................48 21.
Project Inventarisatie en onderzoek brandveiligheid gevels..............................49 UITVOERING OVERIGE TAKEN...............................................................................50 Bijlage 1: Beleids- en uitvoeringscyclus .....................................................................54 Bijlage 2: Jaarraportage OFGV 2020 .........................................................................54 Bijlage 3: Beoordeling gemeente Lelystad + OFGV op basis van kwaliteitscriteria ...54
1
SAMENVATTING Dit jaarverslag geeft inzicht in wat de teams Wabo/Bestemmingsplannen en Stadstoezicht in 2020 concreet hebben gedaan om de visie van het VTH-beleid te verwezenlijken. Deze visie betreft ‘Het creëren, het behouden en het verder verbeteren van een veilige, duurzame en gezonde woon-, werk- en leefomgeving’. De uitvoering is onderverdeeld in reguliere taken en projecten. Reguliere taken keren jaarlijks terug, en kennen een zekere routine. Projecten zijn gestart om in een afgebakende periode specifieke resultaten te kunnen boeken. Nadat in vogelvlucht de uitvoering is beschreven zijn ter afsluiting van deze samenvatting enkele nieuwe ontwikkelingen en werkzaamheden kort toegelicht.
REGULIERE TAKEN Omgevingsvergunningen Met betrekking tot de verlening van omgevingsvergunningen door het Team Wabo zijn er in 2020 vergeleken met het jaar daarvoor meer aanvragen ontvangen. Ook het percentage direct ontvankelijke aanvragen is toegenomen, mogelijk als gevolg van heldere voorlichting en informatievoorziening. Uit de periodiek uitgevoerde metingen van de klanttevredenheid blijkt dat ook in 2020 de dienstverlening goed gewaardeerd werd. Handhaving Wabo en Bouwbesluit Bij de handhavingstaak Wabo en Bouwbesluit is doorgezet op de ontwikkeling van vraaggestuurd naar risicogestuurd toezicht. Ook het afgelopen jaar is weer gebruik gemaakt van buurtbemiddeling die in veel gevallen de problemen heeft opgelost. Brandveilig gebruik van bouwwerken In het kader van brandveilig gebruik van bouwwerken heeft de brandweer Flevoland in totaal 99 controles uitgevoerd. Daarbij zijn in verband met de Covid-19 maatregelen wel relatief meer administratieve controles uitgevoerd dan normaal gesproken gebruikelijk is. In een tweetal gevallen blijkt dat nadere controles in 2021 vervolgaandacht vragen, mogelijk volgt daarop nog een handhavingstraject. Tijdens de controles werden verder in Lelystad geen ernstige tekortkomingen geconstateerd of onaanvaardbare brandonveilige situaties aangetroffen.
Sloopwerkzaamheden Het toezicht op asbestverwijdering door particulieren is een gemeentelijke taak. Vorig jaar is uitsluitend gecontroleerd op basis van 24 door particulieren ingediende sloopmeldingen. In alle gevallen ging het om legale verwijdering waarbij geen overtredingen zijn geconstateerd. Het afgelopen jaar is echter geen actief toezicht gehouden, dus er is vooralsnog geen zicht op het aantal mogelijk illegale verwijderingen die niet vooraf zijn gemeld. Het toezicht op bedrijfsmatige verwijdering van asbest is belegd bij de OFGV1. De gemeente heeft via een bestuursdwangbeschikking eind vorig jaar het perceel Noorderwagenplein nrs. 6-172 te Lelystad (Eurotower) verzegeld vanwege gevaarzetting als gevolg van illegale (bedrijfsmatige) sloopwerkzaamheden. Er bleek sprake te zijn van een asbestbesmetting en een onveilige electrische installatie. De gemeente (belast met het toezicht de voorschriften van het Bouwbesluit, dus op de electrische installatie) en de OFGV (belast met het toezicht op asbestverwijdering) werken hierbij nauw samen2.
1 2
De uitvoering is toegelicht in de jaarrapportage 2020 OFGV (zie bijlage 2). De verzegeling van het pand wordt pas lopende dit jaar beëindigd als beide problemen door de eigenaar zijn opgelost.
2
Evenementen Vanwege de pandemie zijn geen evenementen georganiseerd. Horeca en winkels Met betrekking tot de vergunningverlening van, en het toezicht op, horeca en winkels zijn er vanwege de pandemie minder aanvragen voor zowel exploitatievergunningen als drank- en horecavergunningen ontvangen. In 2020 is toestemming verleend voor 25 tijdelijke zogenaamde ‘corona-terrassen’. Dit zijn tijdelijke, extra terrassen waarmee de ondernemers zoveel mogelijk ruimte wordt geboden om nog wat omzet te genereren. De medewerkers van het werkveld Veiligheidsvergunningen hebben in nauwe samenwerking met de juristen voor deze extra terrassen tijdelijk beleid ontwikkeld. Algemene Plaatselijke Verordening (APV): woon-, geluid en rookoverlast3 Er zijn in het kader van de APV 14 meldingen in verband met geluid- en rookoverlast behandeld, die alle in goed overleg zijn opgelost. Ondermijning/bijzondere wetten Het terugdringen van ondermijning en handhaving bijzondere wetten (o.a. Opiumwet) had ook in 2020 prioriteit. Er zijn via bestuursdwang 4 panden gesloten, en enkele bestuurlijke waarschuwingen uitgegaan. Het aantal bij de gemeente bekende drugspanden is vergelijkbaar met het aantal dat in 2019 is geconstateerd, maar wel veel lager dan de jaren ervoor. De uitvoering van de Wet bevordering integriteitbeoordelingen openbaar bestuur (d.w.z.
toepassing van de Bibob-toets bij vergunningaanvragen) heeft geleid tot het afwijzen van een vergunning in 12 van de 40 procedures waarbij de Bibob-toets van toepassing is geweest. Wet kinderopvang (WKO) Een belangrijke taak is het beschermen van kinderen die zich in opvangsituaties bevinden: de uitvoering van de WKO. De gemeentelijke wettelijke kerntaken zijn alle adequaat uitgevoerd. Dit betreft het volledig en actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang, het afhandelen van aanvragen voor voorzieningen, en het voldoen aan de normen en aantallen voor uit te voeren controles. In 4 gevallen is een bestuurlijke boete opgelegd. Flevokust Haven In 2020 is Flevokust Haven in vol bedrijf gekomen. In het kader van de doelstelling van de taak (het tegengaan van veiligheidsrisico’s) is voor de haven het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) met succes ontwikkeld en vastgesteld. Handhaving afval, milieu en hondenoverlast Bij het toezicht en de handhaving van de taak afval en milieu is het in 2019 opgestarte risicogestuurd toezicht verder vormgegeven. Ondanks de inzet op de naleving van de coronaregels door de boa’s kon er toch op een basisniveau toezicht worden gehouden. Er is met prioriteit ingezet op het illegaal dumpen van afval met name bij ondergrondse containers.
Door de afronding van het project implementatie bestuursrechtelijke handhaving afval (zie onder het kopje “PROJECTEN”) zijn er vorig jaar 117 bestuurlijke boetes opgelegd. Er was sprake van 12 bijtincidenten door honden, in 4 gevallen is een plicht tot muilkorven of aanlijnen opgelegd.
3
Behalve woon-, geluid- en rookoverlast zijn in de APV ook voorschriften opgenomen met betrekking tot afval/milieu, hondenoverlast en overige zaken die te maken hebben met de openbare ruimte. Deze onderwerpen zijn hieronder nader toegelicht.
3
Handhaving parkeren en openbare ruimte overig Analoog geldt ook voor de taken handhaving parkeren en openbare ruimte overig dat, ondanks het uitgevoerde toezicht op de naleving van de coronamaatregelen, het afgelopen jaar toch behoorlijk intensief is gehandhaafd. Dit blijkt ook uit de in dit verslag opgenomen tabellen met aantallen boetes en processen-verbaal die zijn uitgeschreven.
PROJECTEN Illegale kamerverhuur Bij de uitvoering van het project handhaving illegale kamerverhuur zijn inmiddels 130 zaken afgerond en is de overtreding opgeheven. Tegelijkertijd kan gemeld worden dat er nog steeds nieuwe meldingen van mogelijk illegale situaties worden ontvangen. De illegale kamerverhuur heeft een grotere omvang dan bij het opstarten van het project werd verwacht. Door de coronapandemie hebben er in 2020 (en ook in het huidige jaar) minder kamerverhuurcontroles kunnen plaatsvinden. Met als gevolg dat ook het opstarten van handhavingsprocedures van de illegale kamerverhuur nog even aangehouden moest worden. Er blijken veel meer illegale kamerverhuur situaties te zijn dan vooraf bij het opstarten van dit project in 2018 is ingeschat. Ook daardoor is er, gegeven de beperkte capaciteit (juristen, inspecteurs), sprake van vertragingen. Saneren asbestdaken In het kader van het project saneren asbestdaken is de inventarisatiefase grotendeels afgerond; de inventarisatie wordt ook actueel gehouden. Verwijzend naar hetgeen hiervoor onder het kopje “Sloopwerkzaamheden” is gemeld, geldt ook hier dat de gemeente vorig jaar uitsluitend toezicht heeft gehouden op ontvangen meldingen van voorgenomen verwijderingen van asbestdaken door particulieren. De OFGV heeft toezicht gehouden op bedrijfsmatige verwijdering van asbestdaken.
Handhavingsestafette Vanwege de coronamaatregelen hebben betrokken partijen in goed overleg besloten om het project handhavingsestafette niet te organiseren in 2020. De vrijgevallen uren zijn met name besteed aan de handhaving van de coronamaatregelen. Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) Na de succesvolle afronding van het traject KVO voor Industrieterrein Larserpoort en Noordersluis in 2019, is in 2020 een startbijeenkomst gehouden voor een KVO op industrieterrein Flevopoort. Vanwege de Covid-19 heeft dit na het eerste kwartaal van 2020 minder aandacht gehad bij zowel de ondernemers als de andere betrokken partners. Zodra mogelijk zal de ontwikkeling van het KVO t.a.v. het industrieterrein Flevopoort weer worden opgepakt. Gevelpanelen Jol In oktober 2020 zijn de bewoners van de wijk Jol nogmaals gewezen op de mogelijke gevaarzetting van de gevelpanelen. Van de 43 aangeschreven adressen zijn inmiddels op 10 locaties maatregelen getroffen. De bewoners van 18 adressen hebben aangegeven in de lente van 2021 dit op te willen pakken. In totaal 15 bewoners hebben niet gereageerd (met hen wordt over deze problematiek nader in gesprek gegaan). Implementatie bestuursrechtelijke handhaving afval Het project implementatie bestuursrechtelijke handhaving afval is met succes afgerond. Onder meer het plaatsen van afval en afvalzakken bij ondergrondse containers heeft aandacht gevraagd.
Er zijn inmiddels meer dan 100 beschikkingen bestuursdwang uitgeschreven. 4
Inventarisatie en onderzoek brandveiligheid gevels In het kader van de inventarisatie en het onderzoek naar de brandveiligheid van de gevels is de inventarisatiefase inmiddels afgerond. Bij 2 woongebouwen is mogelijk sprake van een verhoogd risico. In 2021 wordt nader onderzocht of er door de eigenaren van deze gebouwen extra voorzieningen zijn getroffen. Is dat niet of onvoldoende het geval dan zullen de eigenaren op de verplichting om maatregelen te treffen worden gewezen. Eigenaren die niet meewerken worden sancties opgelegd.
UITVOERING OVERIGE TAKEN De volgende werkzaamheden die niet voorzienbaar waren in het VTHUP 2020-2021 zijn – wegens wettelijke verplichtingen en vanwege de urgentie ervan - toch opgepakt. Werkzaamheden vanwege de coronacrisis Ondanks het gegeven dat de pandemie en het toezicht op de maatregelen die zijn opgenomen in de Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Flevoland menskracht heeft gevraagd, is de uitvoering van de meeste taken op adequaat niveau uitgevoerd. Echter, de uitvoering van met name enkele projecten noodzakelijkerwijs getemporiseerd. Waar dat aan de orde is geweest is dat in dit verslag toegelicht. Geconcludeerd kan worden dat het toezicht (inclusief voorlichting) en de handhaving van de coronamaatregelen adequaat en professioneel is uitgevoerd (en ook in 2021 nog wordt uitgevoerd). Het credo: ‘ieder nadeel heeft zijn voordeel’ geldt zeker voor het toezicht en de handhaving van de coronaregels. De saamhorigheid is daardoor versterkt. De onderlinge samenwerking en afstemming tussen het team Veiligheid, politie, medewerkers Veiligheidsvergunningen, inspecteurs, Boa’s en juristen van het team Stadstoezicht is ondanks de hectiek uitstekend en op een constructieve manier verlopen.
Verantwoording verordening kwaliteit VTH De raad heeft op 5 juli 2016 de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Lelystad (Verordening VTH) vastgesteld. De Verordening VTH geeft uitvoering aan de wettelijke opdracht om regels te stellen voor de kwaliteit van de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. Met ingang van 1 juli 2019 zijn door de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) de kwaliteitscriteria 2.1 geactualiseerd en vervangen door de set kwaliteitscriteria 2.2. De wijziging houdt in dat de eisen aan de kritieke massa zijn aangepast. Op 17 december 2019 heeft het college besloten de nieuwe kwaliteitscriteria 2.2 voor vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht vast te stellen. Aan de hand van een door de OFGV ontwikkelde tool is beoordeeld of de organisatie ook aan deze nieuwe kwaliteitscriteria voldoet. Gebleken is dat de zowel de gemeente als de OFGV kwalitatief goed in staat zijn de VTH taken uit kunnen voeren. Schaarse vergunningen Dit is geen nieuwe taak maar is een andere wijze van vergunningverlening. Mede op grond van Europese mededingingswetgeving geldt er een verplichting voor de overheid om, als er slechts een beperkt aantal vergunningen kan worden verleend, potentieel geïnteresseerde aanvragers de kans te geven om mee te dingen.
Dit betekent dat kwaliteitscriteria voor een aanvraag vooraf bekendgemaakt dienen te worden, zodat aanvragers zich kunnen inschrijven. Deze procedure is inmiddels gevolgd bij het toekennen van casinovergunningen en zal ook de komende jaren bij meer soorten schaarse vergunningen moeten worden gevolgd. Omdat de (financiële) belangen groot zijn, is het absoluut noodzakelijk dat de procedures met de grote zorgvuldigheid worden gevoerd. Dat is tot op heden uitstekend gelukt. 5
Project platte daken wijk Atol-Zuiderzeewijk Het project platte daken in de wijk Atol-Zuiderzeewijk is inmiddels opgestart. Gebleken is namelijk dat in geval van brand in een enkele woning de rookontwikkeling zich door het hele woonblok kan verspreiden. In overleg met de brandweer en bewoners worden de komende maanden maatregelen besproken en vervolgens uitgevoerd. Dit project is niet voorzien in het VTHUP 2020, maar gezien het belang ervan toch tussentijds opgepakt.
6
CONCLUSIE Uit dit jaarverslag VTHUP 2020 blijkt dat:
het toezicht op en de handhaving van de coronamaatregelen door betrokken medewerkers adequaat is opgepakt (waarbij de onderlinge afstemming en samenwerking is versterkt). de Wabo-vergunningen snel en deskundig verleend zijn, en de klanttevredenheid zeer bevredigend is; de herkenbaarheid en zichtbaarheid van de handhavers en Boa’s op straat de slagkracht heeft verhoogd, mede door verdere professionalisering en een goede samenwerking met de politie.
Daarnaast zijn er de volgende punten waaraan in 2021 aandacht moet worden besteed: vanwege de pandemie en de structurele onderbezetting (juristen en inspecteurs) is de uitvoering van handhavingstaken die te maken hebben met de openbare ruimte (zoals afval/milieu, toezicht sloopwerkzaamheden, verrommeling etc.) minder intensief geweest. Ook de uitvoering van enkele projecten, zoals onder meer de Illegale kamerverhuur en de inventarisatie en onderzoek brandveiligheid gevels, zijn door de pandemie vertraagd; de uitvoering van de wettelijke gemeentelijke taak om toezicht te houden, niet alleen op legale maar ook op illegale (dus niet gemelde) particuliere asbestsaneringen, dient te worden versterkt. Eind 2020 is daarom besloten om twee inspecteurs een opleiding te laten volgen, zodat zij ook volledig bevoegd zullen zijn voor het uitvoeren van deze taak4; hoewel er vergeleken bij voorgaande jaren meer monitoringsgegevens beschikbaar zijn gekomen, is gebleken dat voor een deel van de taken de functionaliteit van het registratie- en planningssysteem verbeterd moet worden. Dit om de dashbordfunctie verder te kunnen versterken.
Ter afsluiting en vooruitkijkend zijn daarom de speerpunten voor de komende jaren: de voorbereiding en de invoering van de Omgevingswet; de bestuurlijke aanpak van drugspanden; het tegengaan van illegale kamerverhuur/woningsplitsing; het adequaat oppakken van enkele projecten die de afgelopen jaar vanwege de corona crisis minder aandacht hebben gekregen; het adequaat uitvoeren van de gemeentelijke wettelijke taak op (asbest) saneringen; het verder verbeteren van de functionaliteit van het registratiesysteem, ter versterking van de dashbordfunctie.
4
Deze opleiding is begin 2021 gestart.
7
INLEIDING De gemeente Lelystad voert veel taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving. Het gaat dan bijvoorbeeld om bouwen, ruimtelijke ordening, asbestverwijdering, brandveiligheid, horecavergunningen, ondermijning, kinderopvang en toezicht in de openbare ruimte (afval, parkeren etc.). Voor al deze taken wordt tweejaarlijks een planning vastgelegd in het Vergunningen, Toezicht- en Uitvoeringsprogramma 2020-2021 (VTHUP). Dit is een verslag van de uitvoering gedurende het eerste planjaar 2020. Dit jaarverslag is een stap binnen de, voor de Wabo-taken verplichte, beleids- en uitvoeringscyclus. Het werken conform deze cyclus is namelijk opgenomen in het Besluit omgevingsrecht (Bor). Een kernpunt hierbij is adequate monitoring en verslaglegging, ofwel het verder optimaliseren van de zogenoemde ‘dashbordfunctie’. Er is voor gekozen ook alle overige taken zoveel mogelijk aan te laten sluiten op deze cyclus. De oorspronkelijke doelstelling om met ingang van dit jaar alle taakuitvoering adequaat te kunnen monitoren is deels gehaald. Verdere verbetering van de registratie en verslaglegging wordt beoogd via een nieuwe aanbestedingsprocedure van een registratiesysteem voor zowel vergunningverlening als handhaving, die het afgelopen najaar is voorbereid (en in 2021 wordt afgerond).
Er zijn de nodige extra mensuren besteed aan het toezicht op en de handhaving van de voorschriften van de Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Flevoland. Daarnaast is gebleken dat de beschikbare capaciteit tot vertragingen in de uitvoering heeft geleid. Waar dit gevolgen heeft gehad voor de uitvoering van reguliere taken en projecten is dit in dit jaarverslag vermeld. Dit jaarverslag volgt de opbouw van het VTHUP. Na de veertien reguliere taken zijn de bevindingen in het kader van de geplande projecten aan de orde gesteld. Vervolgens is een apart hoofdstukje gewijd aan enkele werkzaamheden die niet gepland waren, zoals onder meer het toezicht op de bovengenoemde coronamaatregelen. Tot slot zijn enkele korte conclusies verwoord. De bovengenoemde beleids- en begrotingscyclus is ter informatie in bijlage 1 nader toegelicht. In bijlage 2 is het jaarverslag 2020 van de uitvoering van milieutaken door de Omgevingsdienst Flevoland en Gooi- en Vechtstreek (OFGV) opgenomen. De derde bijlage is een nadere toelichting op de uitgevoerde wettelijke kwaliteitstoets van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van zowel de gemeente Lelystad als de OFGV.
8
REGULIERE WERKZAAMHEDEN 1. Omgevingsvergunningen 1.1 Omschrijving taak Omgevingsvergunningen worden verleend op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De Wabo is de basis voor een groot deel van de vergunningen in de fysieke leefomgeving. De omgevingsvergunning is een geïntegreerde vergunning voor:
Bouwen
Slopen
Natuur en milieu
Afwijken bestemmingsplan
Monumenten
Brandveiligheid gebouwen
Het proces bestaat uit de volgende stappen: Beoordelen aanvraag
Besluit op aanvraag
Toezicht op uitvoering
Handhaven bij overtredingen
1.2 Doelstellingen Op alle ontvankelijke aanvragen om vergunning wordt tijdig beschikt. De beschikkingen zijn duidelijk en begrijpelijk. De beschikking zijn van een goede (juridische) kwaliteit De vergunningen zijn handhaafbaar. Ontvankelijke meldingen worden tijdig afgehandeld Wij hebben een goede dienstverlening 1.3 Resultaten Aantal omgevingsvergunningen De cijfers van 2020 laten wederom een (forse) groei in het aantal aanvragen zien, namelijk een toename van 114! . Wij hadden wel een lichte toename verwacht vanwege het aantrekken van de economie en de opgave voor het bouwen van woningen. Vanwege de coronacrisis is de krimp van de economie niet geresulteerd in minder aanvragen. Sterker nog, het aantal aanvragen is boven verwachting gestegen.
9
Omgevingsvergunningen 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Totaal aantal aanvragen Totaal aantal verleend
2018 580 591
2019 608 514
2020 722 580
Verleend: regulier Verleend: uitgebreid
571 20
501 13
571 9
Aantal direct ontvankelijke aanvragen Het aantal aanvragen dat bij indiening meteen ontvankelijk bleek, is in 2020 gestegen met 10% ten opzichte van 2019, namelijk met 62%. Dit is een positieve ontwikkeling, aangezien een volledige aanvraag voor een efficiënte vergunningprocedure essentieel is. Een directe verklaring voor deze stijging is niet gevonden, maar wij hopen dat met een goede voorlichting en informatievoorziening dit cijfer nog verder kan stijgen. Met de voorbereiding op de Omgevingswet is een doelstelling om het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) optimaal in te zetten om het aantal direct ontvankelijke aanvragen zoveel mogelijk te doen toenemen.
Direct ontvankelijke aanvragen
1
0%
20%
40% 2018
2019
60%
80%
2020
Doorlooptijden omgevingsvergunningen Voor de reguliere procedure geldt een wettelijke beslistermijn van 8 weken. Voor de uitgebreide procedure geldt een wettelijke beslistermijn van 26 weken. In beide gevallen kan de beslistermijn eenmalig worden verlengd met 6 weken. Wij streven ernaar om ruim binnen deze wettelijke termijnen de aanvragen te behandelen. Helaas is dat in 2020 niet in alle gevallen gelukt. Er is 116 keer besloten om de beslistermijn te verlengen met 6 weken. Als niet tijdig op een reguliere aanvraag of melding wordt beslist dan ontstaat een van rechtswege verleende omgevingsvergunning of melding. Dit is in 2020 in totaal 17 keer voorgekomen. 10
Meldingen In 2020 zijn ongeveer hetzelfde aantal meldingen gedaan als in 2019.
Meldingen 250 200
227 163
158
150 100 50 0
13 Sloop en asbest
18
21
37
Brandveilig gebruik 2018
2019
16
13
Uitrit
2020
Kwaliteit beschikkingen Ten aanzien van de kwaliteit van de beschikkingen zijn de volgende doelstellingen geformuleerd:
de beschikkingen zijn duidelijk en begrijpelijk de beschikkingen zijn van een goede (juridische) kwaliteit de vergunningen zijn handhaafbaar.
In het kader van deze doelstellingen zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: met betrekking tot handhaafbaarheid is ook het afgelopen jaar de samenwerking tussen regisseurs, inspecteurs en constructeurs geïntensiveerd. In een periodiek overleg zijn de samenwerking, kwaliteit en procedures met elkaar besproken. De hieruit voortvloeiende verbeterpunten worden verankerd in de procedures. Gebleken is dat in weinig gevallen sprake is geweest van een gegrond bezwaar of beroep. Dit is een indicatie dat sprake is van een goede juridische kwaliteit van de beschikkingen. Voor de volledige gegevens verwijzen wij naar het jaarverslag van de Commissie Bezwaarschriften. Klanttevredenheid Een van de doelstellingen is om te kunnen stellen: ‘Wij hebben een goede dienstverlening’. Om deze doelstelling te kunnen meten zijn wij sinds 1 juli 2018 gestart met het meten van klanttevredenheid door middel van een enquête over onze dienstverlening. Deze bestaat uit vijf vragen en wordt meegestuurd met alle vergunning gerelateerde besluiten die worden genomen. In 2020 hebben wij 96 enquêtes retour ontvangen. Dit is een forse toename ten opzichte van 2019. Daar zijn we blij mee, omdat het ons iets beter inzicht geeft in de waardering van onze dienstverlening. Het algemene beeld dat uit de enquêtes komt is dat onze dienstverlening overall goed gewaardeerd wordt.
Vergeleken met de cijfers van afgelopen jaren lijkt er een daling in die waardering zichtbaar. Hierover moet gezegd worden dat de respons van 96 enquêtes op zich heel mooi is, maar nog steeds niet representatief ten opzichte van de ruim 800 aanvragen en meldingen die worden ingediend. Het is daarom niet met zekerheid te bepalen dat de klanttevredenheid daadwerkelijk is afgenomen, en als dat al zo is, hoe die geduid zou moeten worden. De resultaten zijn evengoed wel gebruikt voor de input van het teamplan WB voor 2021, waarin wij onder meer aandacht besteden aan begrijpelijke taal in onze brieven en het werken met serviceformules. 11
Hoe duidelijk waren wij in het contact met u? Zeer duidelijk Redelijk duidelijk Niet duidelijk
2018 77% 14% 9%
2019 86% 6% 8%
2020 61% 23% 16%
Hoe goed hielden wij u op de hoogte van de voortgang? Heel goed Redelijk goed Niet goed
2018 71% 23% 6%
2019 83% 13% 4%
2020 53% 29% 18%
Hoe goed hielden wij ons aan de tijdsplanning? Heel goed Redelijk goed Niet goed
2018 79% 18% 3%
2019 75% 21% 4%
2020 66% 20% 14%
Hoe adequaat reageerden we op problemen? Zeer adequaat Redelijk adequaat Niet adequaat Niet van toepassing
2018 57% 9% 20% 14%
2019 48% 8% 11% 33%
2020 41% 14% 14% 31%
Is onze dienstverlening beter of slechter dan uw verwachting?
2018
2019
2020
Beter
51%
67%
47%
Geen van beide
40%
25%
32%
Slechter
9%
8%
21%
Toezicht op nieuwbouw Het toezicht op nieuwbouw (verleende omgevingsvergunningen) is uitgevoerd conform het Toezichtprotocol. De nadruk ligt daarbij op de constructieve veiligheid, brandveiligheid en gezondheid. Daarnaast worden bijvoorbeeld de energieprestatie-eisen (duurzaamheid) en de toegankelijkheid voor invaliden tijdens de inspectie meegenomen. De tijdens het bouwproces geconstateerde tekortkomingen werden in de meeste gevallen direct, maar uiterlijk vóór de ingebruikname van het gebouw opgelost. Aangepast toezicht vanwege corona maatregelen De inspecteurs bouwtoezicht hebben met inachtneming van de regels van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) in de coronaperiode aangepast toezicht gehouden. Dit betreft het volgende: - uitvoeren constructieve controles door de inspecteur vaak nadat de bouwvakkers al van de bouwplaats weg waren, zodat deze zoveel mogelijk alleen aanwezig is; - opleveringen van woningen en overige kleine werken vanuit de tweede lijn, d.w.z.
in overleg met de vergunninghouder het door de vergunninghouder laten verstrekken van foto’s van essentiële onderdelen tijdens een opleveringscontrole; - opleveringen van woningen alleen uitvoeren (de aannemer zorgt dat de deur open is zodat de inspecteur alleen de woning in kan); - op bouwplaatsen waar “grote” werken worden gerealiseerd zijn door de bouwer de regels van het RIVM van toepassing verklaard (1,5 meter regel), en is er bijvoorbeeld een registratieplicht. Ook mogen zich maar een beperkt aantal mensen in de bouwkeet bevinden, en zijn er extra schaftketen geplaatst voor de bouwvakkers om in meerdere groepjes te schaften e.d. - controles met bijvoorbeeld de brandweer worden op afspraak uitgevoerd, waarbij onder meer de 1,5 meter regel in acht genomen, waar nodig met gebruik van mondkapjes.
12
2. Handhaving Wabo en Bouwbesluit 2.1 Omschrijving taak Onder dit productblad valt het toezicht op de bestaande bebouwing en het bestaande gebruik. Het toezicht vindt met name plaats naar aanleiding van meldingen over illegale bouwwerken of illegaal gebruik van bouwwerken. Gebruik in strijd met het bestemmingsplan heeft vrijwel altijd een gemiddelde tot hoge prioriteit. Illegale kamerverhuur is een vorm van handelen in strijd met het bestemmingsplan met hoge prioriteit. Dit wordt projectmatig opgepakt (zie productblad 15). Toezicht en handhaving op vergunde, dus legale, kamerverhuurpanden vallen wel onder dit productblad. Dit zijn reguliere werkzaamheden. 2.2 Doelstellingen Behandelen van meldingen en handhavingsverzoeken met een hoge of gemiddelde prioriteit, met als doel herstel van de overtreding. 2.3 Resultaten Aantal procedures:
Handhaving bestaande bouw 350 300 250 200 150 100 50 0
2019 Bouwen - totaal
2020 Bouwen - in behandeling
Bouwen - afgerond
Er zijn in 2020, in het kader van handhaving van bestaande bouw, 96 procedures opgestart en 39 afgerond. Er zijn nog 57 procedures in behandeling. Hier is een afname te zien ten aanzien van het aantal procedures in 2019. Dit komt deels doordat er in 2020 vrijwel alleen procedures zijn opgestart naar aanleiding van een melding of handhavingsverzoek. Vanwege de inzet van de inspecteurs ter controle van de Covid-19 maatregelen zijn er veel minder procedures opgestart naar aanleiding van een eigen waarneming.
13
Handhaving strijdig gebruik 140 120 100 80 60 40 20 0
2019 Strijdig gebruik - totaal
2020 Strijdig gebruik - in behandeling
Strijdig gebruik - afgerond
In 2020 zijn er, in het kader van handhaving van strijdig gebruik, 50 procedures opgestart en 6 afgerond. 44 procedures zijn nog in behandeling. De procedures zijn vrijwel volledig toe te schrijven aan handhavend optreden tegen illegale kamerverhuur. Op deze procedures wordt nader ingegaan n in de toelichting op productblad 15. Ontwikkeling van vraaggestuurd naar risicogestuurd toezicht In 2018 is gestart met de ontwikkeling van vraaggestuurd toezicht en handhaving naar risicogestuurd toezicht en handhaving. Dit betekent dat niet langer elke melding meteen in behandeling wordt genomen, maar dat eerst wordt beoordeeld welke prioriteit de melding heeft. Risicogestuurd toezicht is opgenomen in het VTHUP en vormt één van de uitgangspunten van het VTH-beleid5 Via risicogestuurd toezicht kunnen we onze capaciteit effectiever inzetten. Niet langer is de individuele vraag leidend, maar wordt gekeken in hoeverre het past binnen de doelen en prioriteiten van de gemeente. De prioriteiten worden bepaald door het risico dat een bepaalde overtreding met zich mee brengt. Als een melding vanwege lage prioriteit niet direct in behandeling wordt genomen, dan kan de melder gebruik maken van Buurtbemiddeling. In veel gevallen is op die manier een goede oplossing bereikt, in sommige gevallen zelfs een betere oplossing dan mogelijk was geweest indien een formeel handhavingstraject was doorlopen.
5
Dit beleid is opgenomen in het Beleidsplan Vergunning, Toezicht en Handhaving voor de fysieke leefomgeving 2019-2023.
14
3. Toezicht op brandveilig gebruik bouwwerken 3.1 Omschrijving taak Onder dit productblad valt het toezicht op brandveilig gebruik van bouwwerken naar aanleiding van nieuwe meldingen en vergunningen brandveilig gebruik. Daarnaast vinden periodieke controles op brandveilig gebruik plaats en controles naar aanleiding van calamiteiten. Het toezicht wordt grotendeels uitgevoerd door de Brandweer Flevoland. Verreweg de meeste geconstateerde tekortkomingen worden door de brandweer in goed overleg met de gecontroleerde instanties opgelost. In enkele gevallen waarbij een juridisch handhavingstraject noodzakelijk is, wordt het dossier doorgegeven aan de (juristen) van Stadstoezicht ter afhandeling. De tussentijdse controles tijdens de eventuele juridische handhavingsprocedure worden ook door de brandweer uitgevoerd. Het proces ziet er als volgt uit, waarbij indien nodig wordt overgegaan op de volgende stap: Brandweer: Controle brandveiligheid
Brandweer: Hercontrole
Stadstoezicht: Voornemen last onder dwangsom
Stadstoezicht: Last onder dwangsom
3.2 Doelstellingen Zorgen voor een adequaat niveau van brandveiligheid, door te zorgen voor een goede naleving van de brandveiligheidsvoorschriften zoals vastgelegd in het Bouwbesluit 2012. 3.3 Resultaten Controles De controles op brandveiligheid bestaan uit controles ter plaatse en uit administratieve controles. Bedrijven, scholen en instellingen met een vergunning, of die melding plichtig zijn, vanwege brandveilig gebruik krijgen periodiek een controle ter plaatse. Daarnaast vinden er bij met name scholen administratieve controles plaats, waarbij gegevens worden opgevraagd, zoals keuringsbewijzen of certificaten. Deze worden dan administratief gecontroleerd. Dit is in aanvulling op de controles ter plaatse. In 2020 zijn er ook periodieke controles bij legale kamerverhuurpanden door stadstoezicht uitgevoerd. Hierbij lag de nadruk op de brandveiligheid in kamerverhuurpanden. De brandweer Flevoland heeft vorig jaar in totaal 99 controles uitgevoerd. Daarmee zijn de meeste geplande controles, ondanks de beperkingen vanwege de coronacrisis, toch uitgevoerd. Daarbij zijn in verband met de Covid-19 maatregelen wel relatief meer administratieve controles uitgevoerd dan normaal gesproken het geval is. Nagenoeg alle zorginstellingen, het ziekenhuis, P.I Lelystad en kerken zijn gecontroleerd. Van de scholen zijn er 15 fysiek bezocht.
De overige scholen hebben een administratieve controle gehad. In een tweetal gevallen is gebleken dat nadere controles in 2021 vervolgaandacht vragen, mogelijk volgt daarop nog een handhavingstraject. Tijdens de controles werden verder in Lelystad geen ernstige tekortkomingen geconstateerd of onaanvaardbare brandonveilige situaties aangetroffen. Meerdere scholen hebben zelf contact gezocht over versieringen rondom de feestdagen. 15
Een algemene brief zoals die voorgaande jaren richting de scholen en horeca ging is ook dit jaar verstuurd. Alle controles zijn ‘Covid-19 proof’uitgevoerd. Aangeschreven objecten reageren positief en zijn welwillend in het aanpassen van procedures. Eindejaarscontroles Het afgelopen jaar zijn er, vanwege de beperkingen door de pandemie, geen eindejaarscontroles van de brandveiligheid in horecagelegenheden, schoolgebouwen en zorginstellingen uitgevoerd.
16
4. Slopen 4.1 Omschrijving taak Onder dit productblad valt het toezicht op sloopactiviteiten. Bij een deel van deze activiteiten is er sprake van asbest. 4.2 Doelstellingen Afhankelijk van het te slopen object wordt toezicht gehouden op sloopactiviteiten met als doel het borgen van veiligheid en gezondheid. 4.3 Resultaten Als uitgangspunt houden zowel de bouwinspecteurs als de handhavingsinspecteurs in dienst van de gemeente toezicht op sloopwerkzaamheden. De bouwinspecteurs (team Wabo) hebben het afgelopen jaar toezicht gehouden op sloopmeldingen die gekoppeld zijn aan nieuwbouw- of verbouwprojecten. Afhankelijk van de omvang van het te slopen object is meer of minder toezicht nodig. Het accent daarbij ligt op de veiligheid voor de omgeving: is het sloopterrein voldoende beveiligd, is er geen gevaar of onnodige overlast voor omwonenden en publiek vanwege bouwverkeer, hijskranen, bouwstof of bouwlawaai. Het toezicht op sloopmeldingen door particulieren en bij bestaande bouw wordt uitgevoerd door de handhavingsinspecteurs van het team Stadstoezicht. Bij een deel van de sloopmeldingen is sprake van asbestverwijdering. Hier speelt uiteraard onder meer de gezondheid van omwonenden een belangrijke rol. Toezicht op bedrijfsmatige asbestverwijdering Het toezicht op sloopmeldingen waarbij sprake is van bedrijfsmatige asbestsanering wordt uitgevoerd door de OFGV.
Het gaat daarbij om circa 160 sloopmeldingen op jaarbasis6. Toezicht op asbestverwijdering door particulieren Het toezicht en eventuele handhavingstrajecten op asbestsaneringen door particulieren is uitgevoerd door de handhavingsinspecteurs van het team Stadstoezicht van de gemeente. Dit is een wettelijk verplichte taak. Er zijn vorig jaar 24 locaties gecontroleerd waarbij sprake was van legale asbestsanering door particulieren. Hierbij is gebleken dat de inspecteurs van Stadstoezicht nog onvoldoende opgeleid en toegerust zijn om adequaat toezicht te houden op legale en illegale saneringen van asbest. Ook is inmiddels geconstateerd dat een meer actieve vorm van toezicht op illegale – dus niet vooraf gemelde - asbestsaneringen door particulieren wenselijk is7.
6
7
Begin 2021 heeft de provincie besloten dat op basis van landelijke wetgeving ook het beoordelen van asbestsloopmeldingen dient te worden uitbesteed aan de OFGV. Momenteel worden twee medewerkers opgeleid als gecertificeerd asbestdeskundige handhaving. Daardoor worden zij bevoegd deze werkzaamheden uit te voeren, en zijn zij beter in staat om adequaat toezicht te houden. In de tussentijdse bijstelling van het VTHUP 2020-2021 is daarom een grotere inzet voorzien op specifiek het toezicht op illegale asbestverwijdering door particulieren.
17
5. Evenementen 5.1 Omschrijving taak In Lelystad vinden jaarlijks grote, middelgrote en kleine evenementen plaats. Het toezicht tijdens de evenementen wordt gedaan vanuit de verschillende handhavingsdisciplines (brandveiligheid, APV, bouwen, milieu). De meest risicovolle, grotere evenementen zijn vergunningplichtig. Deze evenementen worden gecontroleerd op naleving van de vergunningvoorschriften, zowel vooraf als tijdens het evenement. 5.2 Doelstellingen De doelstelling is het waarborgen dat georganiseerde evenementen passen binnen de kaders ten aanzien van de veiligheid, gezondheid, leefbaarheid en het milieu. Deze kaders zijn vastgesteld in het Evenementenbeleid Lelystad 2018-2021. 5.3 Resultaten Het afgelopen jaar heeft er, vanwege de maatregelen van de noodverordening corona, geen enkel evenement plaatsgevonden. Gedurende het eerste halfjaar zijn er wel aanvragen in behandeling geweest, en zijn er ook vergunningen verleend. In juli leek weer het één en ander mogelijk. De kalenders werden ook in afstemming met de organisatoren regionaal afgestemd. Maar uiteindelijk werd duidelijk dat het houden van evenementen definitief niet verantwoord zou zijn. Het houden van alle evenementen werd verboden. Dit algehele verbod is vanaf de maand maart 2020 verder het gehele jaar (en overigens ook doorlopend in 2021) van kracht geweest.
De organisatoren hebben hierdoor flinke schade geleden. De doelstelling van 2020 werd lopende het jaar daardoor steeds meer: het zo goed mogelijk bijstaan van de organisatoren in een turbulente tijd. Kan het evenement verplaatst worden naar september? Heeft men de juiste correspondentie voor de verzekering? Zijn de leges teruggeboekt? Kan het evenement eventueel in een aangepaste vorm toch plaatsvinden? Maar ook: contact onderhouden voor een mogelijke editie in 2021. Aantal evenementen Zoals hierboven is gesteld hebben er in 2020 geen evenementen plaatsgevonden. Er zijn 52 aanvragen in behandeling geweest en 24 meldingen (zie grafiek onder). Daarnaast zijn er meer dan 30 ‘corona-initiatieven’ in behandeling geweest, zoals een drive-inn, een grote lichtshow. Dit betreft dus met creativiteit aangepaste evenementen met de bedoeling alsnog aan de Noodverordening COVID 19 te kunnen voldoen.
Evenementen 80 60 40 20 0
Evenementen B (groot, vergunning) 2019
Evenementen A (middelgroot, vergunning)
Evenementen klein (klein, melding)
2020 Ontvangen aanvragen/meldingen (NIET VERLEEND)
18
Maandelijks evenementenoverleg De verlening van een evenementenvergunning verloopt volgens een complex proces. Om de veiligheid van bezoekers, de belangen van omwonenden, de verkeersafwikkeling en de parkeermogelijkheden te garanderen moeten veel partijen op de aanvragen adviseren. Te denken valt aan politie, veiligheidsregio, brandweer, GHOR, OFGV. Om die uitdaging het hoofd te bieden is in 2019 gestart met een vast maandelijks evenementenoverleg. Alle partijen, inclusief de aanvrager, zitten aan één tafel om het evenement door te spreken. Dit maandelijkse evenementenoverleg heeft zichzelf bewezen: de gemeente en de diverse partners weten elkaar goed te vinden. In 2020 heeft het overleg alleen in januari en februari plaatsgevonden. Daarna is er een overstap gemaakt naar een regionaal digitaal overleg, om ervoor te zorgen dat Flevoland er klaar voor zou zijn als de evenementen weer konden plaatsvinden. In dit regionale overleg werden ervaringen uitgewisseld met betrekking tot allerlei activiteiten in relatie tot corona: de Sinterklaasintocht, de pietendiscussie, oud en nieuw, carbidschieten, etc. Toezicht op evenementen Het behoeft geen toelichting dat het reguliere toezicht op middelgrote en grote evenementen niet heeft plaatsgevonden.
In plaats daarvan heeft de gemeentelijk toezichthouder, die normaalgesproken dit toezicht uitvoert, nuttige ondersteuning verleend aan de Boa’s en Wabo inspecteurs, bij het toezicht op de naleving van de Noodverordening COVID 198. Dit heeft vervolgens de onderlinge samenwerking weer bevorderd.
8
Zie voor een toelichting op de werkzaamheden t.b.v. toezicht op en handhaving van deze noodverordening het onderdeel “UITVOERING OVERIGE TAKEN”.
19
6. Horeca en Winkels 6.1 Omschrijving taak Onder dit productblad vallen de vergunningen die gelden voor de horeca en paracommercie, zoals de exploitatievergunning en de Drank- en Horecawetvergunning, en een aantal overige vergunningen en ontheffingen die gelden voor horeca, paracommercie en winkels.
APV: exploitatievergunning alcoholvrije horeca
Voorlichting aan ondernemers
Behandeling aanvragen exploitatievergunning én Drank- en Horecavergunningen
6.2 Doelstellingen Alle gecontroleerde inrichtingen voldoen aan de regelgeving, zoals de eisen ten aanzien van de inrichting en ten aanzien van de vergunninghouders/leidinggevenden. Ook zijn eisen gesteld met het oog op het verantwoord schenken van alcohol en ten aanzien van een goed woon- en leefklimaat voor omwonenden. 6.3 Resultaten Exploitatievergunning alcoholvrije horeca In 2018 heeft de gemeenteraad besloten tot de invoering van de exploitatievergunning voor de alcoholvrije horeca. Het doel van de (invoering van de) exploitatievergunning is om zicht te krijgen op onder meer de financiering van de ondernemingen zodat kan worden voorkomen dat ondernemingen worden gebruikt voor vormen van criminaliteit, zoals witwassen. Ook worden eisen gesteld aan de exploitant en de beheerder. In geval van ernstige antecedenten (‘slecht levensgedrag’) kan de vergunning worden geweigerd of ingetrokken. In 2020 is het aantal aanvragen kleiner dan het jaar ervoor. Het afgelopen jaar is een onzekere tijd gebleken om een horecabedrijf te starten. Alleen een grote keten, of een ondernemer met een bijzonder concept durft het in coronatijd nog aan om te starten. Ook hebben sommige nieuwe ondernemers besloten om de opening van een zaak uit te stellen.
Hierdoor is er een vertekende verhouding ontstaan in de cijfers: het aandeel aanvragen, dat buiten behandeling is gesteld of is geweigerd, is relatief groot. Kennelijk is het relatieve aantal aanvragers die minder bonafide (of minder zorgvuldig werken) in tijdens de coronacrisis groter dan normaal gesproken het geval is. Er zijn 22 aanvragen binnengekomen voor een exploitatievergunning. Daarvan zijn er 12 verleend. Er zijn nog 2 aanvragen in behandeling.
Exploitatievergunningen alcoholvrije horeca (2020)
verleend (12)
niet verleend (8)
20
In behandeling (2)
In 2020 zien we een daling van het aantal aanvragen voor een drank- en horecavergunning.
Aanvragen Drank- en Horecavergunning 40 30 20 10 0
Commerciële horeca
Paracommerciële horeca 2019
Wijziging leidinggevenden 2020
Commerciële horeca: 18 stuks. Hierbij zijn 3 aanvragen buiten behandeling gesteld, 1 is er geweigerd, 1 is er ingetrokken en 3 aanvragen zijn nog in behandeling. Paracommerciële horeca: 0 stuks Wijziging leidinggevenden: 21 De daling is, net als bij de exploitatievergunning, toe te schrijven aan het coronavirus. De horeca mocht immers een groot deel van het jaar niet geopend zijn voor publiek. Wel is het zo dat een aantal van de aanvragen onevenredig veel tijd in beslag heeft genomen omdat er grote vraagtekens waren bij de ingediende stukken. Onder paracommerciële horeca wordt verstaan de niet-commerciële horeca, zoals (sport)verenigingen en stichtingen. In 2019 is gebleken dat bij veel paracommerciële instellingen kennis omtrent wet- en regelgeving grotendeels ontbreekt. De besturen van deze verenigingen en stichtingen zijn vaak onbewust onvoldoende op de hoogte van de regels. In de praktijk leidt dit bij controles op naleving van de regels tot frustratie bij goedbedoelende besturen en vrijwilligers. Het was de bedoeling om in 2020 een uitgebreide voorlichtingscampagne te starten. De investering in kennis en de uitgebreide voorlichting aan de paracommerciële horeca is uitgesteld.
De sportkantines waren het grootste deel van het jaar gesloten en de besturen van de verenigingen hebben zich bijzonder moeten inzetten om het sporten mogelijk te houden met inachtneming van de coronamaatregelen (o.a. de afstandsregel 1,5 meter). Terrassen, winkels en diversen In 2020 is toestemming verleend voor 25 tijdelijke zogenaamde ‘corona-terrassen’. Dit zijn tijdelijke, extra terrassen waarmee de ondernemers zoveel mogelijk ruimte wordt geboden om nog wat omzet te generen, en natuurlijk ook om de mensen zoveel mogelijk een aangenaam verblijf te bieden. De medewerkers van het werkveld Veiligheidsvergunningen hebben in nauwe samenwerking met de juristen voor deze extra terrassen tijdelijk beleid ontwikkeld. De winkels hebben geprobeerd om zo goed mogelijk om te gaan met de crisis. Dit heeft in een aantal ontheffingen van de sluitingstijd geresulteerd. Daarnaast zijn er talloze vragen behandeld in het kader van de dan geldende coronaregels. Er zijn 4 aanvragen, of pogingen daartoe, geweest voor een nachtwinkel. Tot een vergunning is het niet gekomen. De verplichte Bibob-toets heeft de gegadigden mogelijk doen besluiten om het idee niet door te zetten. Het is een ontwikkeling die relevant is in het kader van ondermijning en die goed in de gaten is gehouden (en zal worden gehouden) in het kader van ondermijning van zowel het Stadshart als gebieden zoals de Noordersluis. 21
Er zijn 9 kennisgevingen van de Wet openbare manifestaties ingediend en bevestigd. 4 hiervan hadden een religieus karakter (openlucht kerkdienst). De 5 demonstraties zijn ordelijk verlopen. In samenwerking met het Team Veiligheid heeft Stadstoezicht honderden verzoeken en vragen met betrekking tot corona behandeld. Toezicht op horeca Maar daarnaast is tegelijkertijd ook met regelmaat ingezet op de controles in het kader van de drank- en horecawet, en gericht op de naleving van de vergunningsvoorwaarden en het verstrekken van alcohol aan personen onder de 18 jaar. Dit was met name in periodes waarin sprake was van (enige) versoepeling van de coronamaatregelen aan de orde. Gemiddeld is er ongeveer twee keer per maand gecontroleerd. Er is samen en in goed overleg met de politie gecontroleerd in gevallen die daartoe aanleiding gaven. Er zijn het afgelopen jaar een groot aantal controles uitgevoerd op de naleving van de maatregelen van de noodverordening in verband met de coronacrisis. Zoals eerder gemeld is dit in het onderdeel “UITVOERING OVERIGE TAKEN” nader toegelicht.
22
7. Algemene plaatselijke verordening (APV) 7.1 Omschrijving taak Onder dit productblad valt de behandeling van meldingen en handhavingsverzoeken die op grond van de APV in het kader van woon-, geluid-, en rookoverlast worden gedaan. 7.2 Doelstellingen Behandelen van meldingen en handhavingsverzoeken met een hoge of gemiddelde prioriteit, met als doel beëindiging van de overtreding. 7.3 Resultaten Aantal procedures De werkzaamheden binnen dit productblad zijn met name afhankelijk van het aantal meldingen en fluctueren hierdoor over de jaren. Er zijn 3 meldingen rookoverlast ontvangen. Bij geen van de meldingen bleek handhaving noodzakelijk. Bij de meldingen rookoverlast wordt gekeken naar de technische voorschriften zoals die zijn opgenomen in het Bouwbesluit. Als er geen sprake is van strijdigheid met het Bouwbesluit is er geen mogelijkheid om bestuursrechtelijk te handhaven. Bewoners zijn dan aangewezen op het privaatrecht, en kunnen eventueel de gang naar de civiele rechter maken. De melders zijn hierover geïnformeerd. Met betrekking tot geluidsoverlast zijn 11 meldingen ontvangen. Bij geen van deze meldingen bleek handhaving aan de orde. Opvallendste melding is de geluidsmelding met betrekking tot geluidsoverlast door schepen in de Batavia-Haven.
Ondanks het feit dat – na meerdere inspecties - geen overtredingen zijn geconstateerd bleek de melder volhardend in zijn beklag; betrokkene heeft handhavingsverzoeken en een verzoek in het kader van de wet Openbaarheid van Bestuur ingediend. Met de afhandeling zijn de nodige technische uren (door de inspecteur) en juridische uren gemoeid. Wet aanpak woonoverlast Op grond van de Wet aanpak woonoverlast heeft de gemeenteraad de bevoegdheid om in het geval van ernstige en herhaaldelijke woonoverlast een gedragsaanwijzing op te leggen gedelegeerd aan de burgemeester (artikel 2:79 APV). In de beleidsregel ‘Wet aanpak woonoverlast Lelystad 2018’ is beschreven op welke wijze de burgemeester gebruik kan maken van deze bevoegdheid. De regie ligt bij het team Veiligheid. Het gaat vaak om complexe zaken, waarbij als laatste middel een gedragsmaatregel kan worden opgelegd. In die zaken is een integrale aanpak belangrijk, in afstemming met alle betrokken partijen. In 2020 is één voornemen tot een gedragsmaatregel verzonden; het definitieve besluit wordt mogelijk in 2021 genomen.
23
8. Ondermijning / bijzondere wetten 8.1 Omschrijving taak Binnen het VTH-takenpakket nemen de taken op het gebied van integrale veiligheid en het tegengaan van ondermijnende activiteiten een steeds grotere rol in. De bevoegdheden van de burgemeester zijn de laatste jaren uitgebreid om naast het strafrecht ook effectief bestuursrechtelijk op te kunnen treden. Georganiseerde criminaliteit is vaak niet direct zichtbaar maar heeft een schadelijk effect op de samenleving. Ook Lelystad heeft ermee te maken. Het betreft fenomenen als drugsgerelateerde criminaliteit, witwassen, mensenhandel, milieucriminaliteit en fraude. Samenleving en overheid moeten zich hiertegen teweer stellen. Lelystad heeft al de nodige stappen en werkt hierin nauw samen met politie, Openbaar Ministerie, RIEC en andere partners. In 2020 heeft de nadruk gelegen op de volgende instrumenten: Opiumwet (Damoclesbeleid)
sinds 2019: Dwangsom straatdealen Dwangsom inbrekers
Prostitutie
8.2 Doelstellingen Het creëren van een ongunstig vestigingsklimaat voor (drugs)criminaliteit Het tegengaan van het faciliteren van witwassen Het bestrijden van ongeregeldheden binnen de seks- en gokbranche. Handhaving op handelen in strijd met de verleende vergunningen en regelgeving. 8.3 Resultaten Opiumwet (Damoclesbeleid) De burgemeester is bevoegd om bestuurlijk op te treden als in een pand sprake is van een handelshoeveelheid soft- of harddrugs. Sinds 2016 treedt de burgemeester op conform het zogenoemde Damoclesbeleid. Na ontvangst van een bestuurlijke rapportage van de politie wordt de situatie getoetst aan het beleid, waarbij ook moet worden gekeken naar eventuele bijzondere omstandigheden. De maatregel die volgt bestaat doorgaans uit het tijdelijk sluiten van het pand middels bestuursdwang. Dit traject loopt naast een eventueel strafrechtelijk traject van politie en justitie. Op grond van het Hennepconvenant kan in geval van een sociale huurwoning worden afgezien van het opleggen van een maatregel, indien de woningcorporatie zorgdraagt voor ontbinding van de huur. Dit geldt niet voor panden waarin harddrugs wordt aangetroffen.
Bestuurlijke maatregelen Opiumwet 15 10 5 0
2019 Waarschuwing
2020 Last onder bestuursdwang
24
Convenant
In 2020 zijn 11 bestuurlijke rapportages ontvangen, resulterend in twee bestuurlijke. waarschuwingen, vier lasten onder bestuursdwang (sluiten pand). In drie gevallen heeft de woningcorporatie op grond van het convenant de huur ontbonden. In één enkel geval is een last onder dwangsom opgelegd. Het beleid voorziet niet in het opleggen van dwangsommen, maar gelet op de bijzondere omstandigheden bleek een dwangsom passender (terwijl normaal gesproken volgens het beleid een bestuurlijke waarschuwing gegeven zou moeten worden). Eén dossier is nog in behandeling en zal in 2021 mogelijk leiden tot een last onder bestuursdwang (sluiten pand).
Henneppanden per categorie 35 30 25 20 15 10 5 0
2012
2013 Huur
2014
2015
2016
Koop
2017
Bedrijf
2018
2019
2020
Buitengebied
Het aantal bij de gemeente bekende drugspanden is min of meer vergelijkbaar met het aantal dat in 2019 is geconstateerd, maar wel nog steeds veel lager dan de jaren ervoor. Dit is mogelijk het gevolg van het feit dat in 2016 het Damoclesbeleid in werking is getreden en overtredingen van de Opiumwet sindsdien kunnen leiden tot het door middel van bestuursdwang sluiten van panden. Om een beeld te krijgen waar in Lelystad zich drugspanden voordoen is een “vlekkenkaart” gemaakt. Hieruit blijkt dat drugspanden zich niet duidelijk centreren binnen een specifieke wijk. Wel bevinden de drugspanden zich voornamelijk in woonwijken.
25
In het kader van een integrale aanpak wordt meteen ook onderzocht of sprake is van uitkeringsfraude. In 2020 is in drie gevallen geconstateerd dat sprake was van uitkeringsfraude. Hiertegen is handhavend opgetreden door de afdeling Werk en Inkomen. Wet Bibob De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur (Wet Bibob) wordt toegepast bij aanvragen voor een vergunning van horecabedrijven (drank- en horecavergunning of exploitatievergunning), seksinrichtingen, speelautomatenhallen en de coffeeshop. Voor een aantal andere vergunningen zoals bijvoorbeeld een aanvraag omgevingsvergunning, subsidieaanvragen en vastgoedtransacties kan een Bibob procedure (de zogeheten ‘Bibobtoets’) worden opgestart. Stadstoezicht verzorgt in dit geval dan ook voor andere afdelingen/ teams de Bibob-procedure. Door de Wet Bibob toe te passen wordt voorkomen dat indirect criminele activiteiten worden gefaciliteerd. Daarnaast wordt de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Tijdens een Bibob-onderzoek wordt nauw samengewerkt met het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum), zodat andere instanties opvolging kunnen geven aan het dossier. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de Belastingdienst, Politie en het UWV. Daarnaast kan een adviesvraag worden neergelegd bij het Landelijk Bureau Bibob.
Het nut van het Bibob-instrument blijkt duidelijk aan de hand van de bevindingen bij de behandeling van de aanvragen voor een exploitatievergunning. In 2018 is de exploitatievergunning voor de ‘alcoholvrije horeca’ heringevoerd. Dit heeft tot gevolg gehad dat veel bestaande ondernemers een exploitatievergunning moesten aanvragen. In de loop van 2018 zijn ondernemers hierover geïnformeerd, waarna de aanvraag in veel gevallen eind 2018/begin 2019 is ingediend.
26
In 2020 zijn ondanks de coronacrisis toch nog 40 aanvragen behandeld waarbij een Bibob procedure van toepassing is geweest. Van dit aantal (15 aanvragen drank en horecavergunning, 22 aanvragen exploitatievergunning en 3 aanvragen omgevingsvergunning) die in 2020 zijn behandeld, is de vergunning in 12 gevallen geweigerd of buiten behandeling gesteld vanwege Bibob en/of antecedenten. Voor 3 aanvragen omgevingsvergunning zijn aanvullende afspraken gemaakt. De Bibob-toets heeft ook een preventieve werking. Voordat of nadat een aanvraag voor een exploitatie- en/of Drank- en Horecawetvergunning wordt ingediend vindt een intakegesprek plaats, waarbij de beoogde ondernemer wordt geïnformeerd over de wet- en regelgeving. In dit gesprek wordt ook uitleg gegeven over de Bibob-toets. In een aantal gevallen hebben beoogde ondernemers zelf besloten om af te zien van een aanvraag vanwege de Bibobtoets. Dit laat zien dat er een preventieve werking uitgaat van dit instrument. In 2020 is een aanvraag ingediend, die inmiddels in 2020 geweigerd is op grond van artikel 3 van de Wet Bibob (ernstig gevaar). Een andere ondernemer waarvan een aanvraag een aantal malen buiten behandeling is gesteld op grond van het niet aanleveren van Bibobstukken, is in 2020 veroordeeld tot een aantal jaren gevangenisstraf i.v.m. oplichting.
Last onder dwangsom inbrekerswerktuigen en drugshandel op straat In 2019 is gestart met het inzetten van bestuurlijke handhaving ten aanzien van het vervoeren van inbrekerswerktuigen (artikel 2:44 APV) en ten aanzien van drugshandel op straat (artikel 2:74 APV). Dit traject loopt naast een eventueel strafrechtelijk traject van politie en justitie. Het doel van de bestuurlijke handhaving is herstel van de openbare orde en voorkomen van herhaling. Het instrument wordt ingezet naar aanleiding van een bestuurlijke rapportage van de politie. In 2020 hebben alle ontvangen bestuurlijke rapportages geleid tot het opleggen van een last onder dwangsom.
Aantal ingekomen bestuurlijke rapportages 8 6 4 2 0
2019
2020
Bestuurlijke rapportages straatdealers Bestuurlijke rapportages inbrekerswerktuigen
De besluiten met betrekking tot inbrekerswerktuigen en drugshandel op straat zijn inmiddels onherroepelijk. Dat betekent dat wanneer wordt geconstateerd dat de betrokkene opnieuw inbrekerswerktuigen vervoerd dan wel opnieuw zich bezighoudt met straatdealen er meteen een dwangsom kan worden ingevorderd. Hiervan gaat een preventieve werking uit. In één geval is, naast het opleggen van een last onder dwangsom, ook een bestuurlijke waarschuwing gegeven in het kader van artikel 2 van de Opiumwet voor de aanwezigheid van harddrugs in de woning. Ook hier is sprake van een daling van het aantal aangedragen rapportages. Dit heeft ook te maken met de pandemie (zie ook onderdeel ‘Uitvoering overige taken’).
27
Toezicht en handhaving prostitutie en mensenhandel Signalen met betrekking tot mensenhandel bereiken de gemeente vanuit verschillende bronnen komen. Het betreft bijvoorbeeld signalen van het team Migratiecriminaliteit en Mensenhandel (TMM) van de politie, verdachte transacties van de Financial Intelligence Unit (FIU), en meldingen en signalen van professionals. In 2020 zijn er geen dossiers in behandeling geweest voor de aanpak van illegale prostitutie. Twee inspecteurs zijn gestart met een opleiding die is gericht op de opsporing en handhaving van prostitutie.