Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 27

Omdat op de spoedposten veel patiënten gaan komen is het belangrijk om deze spoedposten goed te faciliteren met voldoende ruimte, voldoende personeel, voldoende behandelplekken en een fijne verblijf- en werkomgeving. Het moet een plek zijn waar mensen graag willen werken en patiënten een goed en veilig gevoel krijgen, ondanks de vervelende situatie waar zij zich op dat moment in bevinden.

Spreiding van de spoedposten Per regio zal bepaald moeten worden hoeveel spoedposten er komen, waar de spoedposten gaan komen, welke spoedposten er wel en niet de hele nacht open zijn en welke zorgprofessionals er standaard aanwezig zijn of op afstand mee kunnen kijken. Het uitgangspunt is dat de toegankelijkheid van acute zorglocaties gelijk blijft aan wat nu het geval is of zelfs beter wordt. We kunnen ons voorstellen dat deze spoedposten op de plek komen van de huidige spoedeisende hulp- en huisartsenpostlocaties in de bestaande ziekenhuizen en op de locatie van enkele losstaande huisartsenposten die er nog zijn. Dat betekent dat er straks, dichtbij en goed bereikbaar, een groot aanbod van spoedzorglocaties blijft bestaan.

Een patiëntreis Het is 8 uur ’s avonds. Liesje, 5 maanden oud, heeft koorts (38,9 graden Celsius) en is sindsdien wat stilletjes. Daarbij is Liesje verkouden en zit ze regelmatig aan haar rechteroortje. Haar moeder, mevrouw Veen maakt zich zorgen en belt de zorgmeldkamer. De triagist verwijst haar door naar de spoedpost in de buurt. Daar kan een acute zorg verpleegkundige of een huisarts Liesje onderzoeken. Uit het lichamelijk onderzoek blijkt dat Liesje een forse middenoorontsteking heeft. De verpleegkundig specialist of huisarts schrijft medicatie voor en legt uit wanneer ze terug moeten komen. Mevrouw Veen en haar dochtertje mogen weer naar huis.

Mooie voorbeelden De spoedpolikliniek van het Spijkenisse MC werkt nu al nauw samen met de huisartsenpost Rijnmond, maar zij maken nog gebruik van gescheiden faciliteiten. In samenspraak met de twee grootste zorgverzekeraars in de regio is een project gestart tot totale integratie van de huisartsenpost en de spoedpolikliniek. Het gebouw wordt het komende half jaar verbouwd, zodat er straks één ingang komt voor de spoedzorg. Dit biedt duidelijkheid aan patiënten en hierdoor kan straks maximaal gebruik worden gemaakt van de verschillende expertise van zorgprofessionals. Na het realiseren van de nieuwe afdeling zal gekeken worden waar nog kwaliteitsslagen gemaakt kunnen worden, bijvoorbeeld naar de mogelijkheid van de verruiming van de openingstijden. Momenteel is de spoedkliniek zeven dagen per week open van 7:00 tot 21:00. In het Haaglanden medisch centrum, locatie Westeinde, wordt sinds 2 februari 2020 de huisartsenspoedzorg en de spoedeisende hulp geïntegreerd aangeboden aan de inwoners van de regio Haaglanden. Ze werken daar geïntegreerd; één locatie, één voordeur, één wachtkamer en één inschrijfbalie. Patiënten worden getrieerd door Hadoks, de organisatie waar huisartsen in de regio bij zijn aangesloten. Naargelang de ernst en de aard van de hulpvraag wordt de patiënt doorverwezen naar de spoedeisende hulp of blijft hij of zij in de eerste lijn.

Alhoewel men nu nog niet veel conclusies kan trekken, ziet het ernaar uit dat een deel van de patiënten, die vroeger op de spoedeisende hulp behandeld werd, nu daadwerkelijk in de eerste lijn wordt gehouden. In de planfase is ook goed gekeken naar de aard van de hulpvragen en het volume daarvan, waardoor met enige zekerheid te voorspellen was welke behandelaren het beste ingezet konden worden. Zo zet de geïntegreerde spoedeisende hulp en huisartsenpost nu voor de triage BIG-geregistreerde verpleegkundigen in, wordt een groot deel van de zogenaamde zelfverwijzers behandeld door verpleegkundig specialisten en een deel door huisartsen. Tijdens de coronacrisis is de huisartsenpost in het HagaZiekenhuis, locatie Leyweg, ingericht als speciale “Corona-Huisartsenpost” in nauwe samenwerking met de spoedeisende hulp. Na evaluatie van huisartsen en medisch specialisten is besloten de geïntegreerde anderhalvelijns samenwerking ook op die locatie definitief in te gaan richten in een geïntegreerde huisartsenpost / spoedeisende hulp. In de Noordwest ziekenhuisgroep wordt op locatie Den Helder met ingang van 1 november 2020 de Afdeling Acute Zorg gerealiseerd. Op deze afdeling wordt alle acute en spoedeisende hulp gegeven. Intensive care behoeftige patiënten worden na stabilisatie overgebracht naar de locatie in Alkmaar.

De Afdeling Acute Zorg is onderdeel van het Spoedplein en geïntegreerd met de Huisartsenpost. Er is tevens een observatorium aan verbonden. Door deze bundeling van krachten krijgen alle categorieën spoed- én acute patiënten de zorg die ze nodig hebben – van huisartsenzorg tot intensive care geneeskunde.

28 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 29

4.5 Hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg van goede kwaliteit Dit kan het probleem ‘het is niet duidelijk’ oplossen Dit kan het probleem ‘te weinig zorgprofessionals’ oplossen Dit kan het probleem ‘het is te druk of het is te stil’ oplossen Voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg is medische kwaliteit belangrijker dan naijheid. Het is dan belangrijk dat de ambulance je meteen naar de juiste plek brengt waar dag en nacht de juiste teams klaarstaan en alle faciliteiten beschikbaar zijn om de best mogelijke zorg te kunnen leveren. Hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg kan niet plaatsvinden op een spoedpost. Voor deze zorg blijven in de toekomst spoedeisende hulplocaties aanwezig, verspreid over het land. Op basis van kwaliteitsoverwegingen wordt het aantal bepaald. Dat gebeurt nu al voor bepaalde hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg. Patiënten met een verdenking op een bepaald type beroerte worden alleen behandeld in interventie centra. In Nederland zijn er op dit moment 20 ziekenhuizen waar deze interventie kan worden uitgevoerd.

Ook voor een bepaald type hartinfarct geldt al dat patiënten behandeld worden in een specifiek centrum waarvan er 30 aanwezig zijn in Nederland De praktijk laat zien dat ambulances bepaalde ziekenhuizen met een spoedeisende hulp “voorbijrijden” om naar het ziekenhuis te rijden waarvan de professionals weten dat het de beste kwaliteit levert voor een bepaalde aandoening. Maar dit gebeurt niet altijd, waardoor het soms voorkomt dat mensen op de verkeerde plek terecht komen. Dat willen we natuurlijk voorkomen. Dat begint bij een goede triage op de 112-meldkamer, in de zorgmeldkamer en in de ambulance. Daarnaast is duidelijkheid nodig waar deze patiënt op dat moment de beste behandeling kan ontvangen. Dit is niet altijd even makkelijk; in acute situaties is vaak pas achteraf de definitieve diagnose te stellen. Maar dat betekent niet dat we hier niet vol op moeten inzetten, ook met hulp van nieuwe technologieën.

Afspraken en normen Er zijn al concentratie afspraken gemaakt voor bepaalde vormen van hoogcomplexe spoedeisende neurologische zorg, cardiologische zorg, peri neonatale zorg en vaatchirurgische zorg. Welke zorg nog meer hoogcomplex of levensbedreigend is en niet op een spoedpost behandeld kan worden zal in overleg met mensen uit het veld verder uitgewerkt moeten worden. In tabel 1 wordt een eerste schets gegeven. Er zullen ook heldere nieuwe afspraken gemaakt en normen ontwikkeld moeten worden over faciliteiten en zorgprofessionals die aanwezig moeten zijn op een spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg. Tripartiet moet bekeken worden of de afspraken en normen in het kwaliteitskader spoedzorgketen aangepast moeten worden. Daarnaast zal (aanvullend) wetenschappelijk bewijs gezocht moeten worden over de minimale hoeveelheid patiënten die gezien moet worden om kwalitatief goede zorg te kunnen leveren en over de reisafstand die acceptabel is voor de verschillende aandoeningen. Vervolgens kan bepaald worden op hoeveel locaties deze zorg uitgevoerd kan worden.

30 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

De commissie ‘Heroverweging 45 minutennorm’ van de Gezondheidsraad onderzoekt op dit moment of er, voor bepaalde medisch specialistische zorgvragen, een relatie bestaat tussen gezondheidsuitkomsten en de tijd die nodig is om een ziekenhuis dat de juiste zorg kan bieden te bereiken met een ambulance. Na publicatie van het advies gaan we bekijken welke consequenties dit heeft en of bepaalde hoogcomplexe of levensbedreigende zorg verder geconcentreerd zou moeten worden of juist niet. Bij concentratie van hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg passen ook afspraken over het verplaatsen van de vervolgzorg naar een ziekenhuis in de buurt. Dat is prettig voor de patiënt, die dicht bij huis verder behandeld kan worden, maar ook voor de streekziekenhuizen die prima toegerust zijn voor de vaak minder complexe vervolgzorg.

Een patiëntenreis Meneer Afkir, 68 jaar, bekend met hart- en vaatziekten heeft sinds 1 uur hevig aanhoudende pijn op de borst met uitstraling naar de kaken. Hij heeft vaker pijn op de borst gehad maar dat ging altijd na 5 minuten rusten weg. Zijn vrouw vertrouwt het nu niet en belt 112. De triagist concludeert na de triage dat meneer Afkir mogelijk een hartinfarct heeft. Ze stuurt een ambulance die ervoor zorgt dat meneer Afkir zo snel mogelijk op een spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg terecht komt. Ze rijden het ziekenhuis in de buurt voorbij. Meneer Afkir wordt opgenomen en behandeld op de cardiologie afdeling in een ander ziekenhuis in de regio. Na behandeling in het ziekenhuis neemt meneer Afkir deel aan hartrevalidatie in zijn eigen woonplaats. De huisarts zorgt voor verdere nazorg en verwijst meneer Afkir zo nodig terug naar de cardioloog in het ziekenhuis in de buurt.

4.6 Nog beter functionerende traumacentra Twintig jaar geleden hebben we in Nederland een belangrijke stap gezet om de acute zorg voor een speciale categorie patiënten - de mensen die heel zwaargewond zijn geraakt, bijvoorbeeld na een verkeersongeval - verder te verbeteren. De traumazorg is sindsdien goed georganiseerd en flink geconcentreerd in 11 centra. In deze 11 centra worden ongeveer 4500 multitraumapatiënten per jaar behandeld. Dit heeft veel opgeleverd voor de Nederlandse traumazorg, het aantal sterfgevallen onder alle traumapatiënten is in die 20 jaar met 75% gedaald. Aan dit systeem willen we daarom niet veel veranderen. De multitraumazorg blijft sterk geconcentreerd in de traumacentra en daarnaast blijven de traumacentra verantwoordelijk voor het goed organiseren van de acute zorg in de hele keten in ROAZ verband, het verbeteren van de kwaliteit van de acute zorg, het opzetten van een netwerk binnen hun regio met de bijbehorende kennis- en consultatiefunctie en voor de opzet van een kwaliteitsregistratie. We zien wel dat er nog steeds multitraumapatiënten zijn die op een normale spoedeisende hulp terecht komen. Dit moeten we zoveel mogelijk zien te voorkomen of, als het toch gebeurt, goed organiseren met vervoer tussen locaties.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 31

4.7 Ambulances en traumahelikopters

4.8 Acute geboortezorg in het acute zorglandschap

Als de traumazorg en de hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg op een spoedeisende hulp meer geconcentreerd gaan worden heeft dit ook gevolgen voor de inzet van de ambulances die soms wat verder moeten rijden. Welke effecten dit heeft voor reisafstand, inzetbaarheid, ambulancestandplaatsen en aantal medewerkers en ambulances zal verder onderzocht moeten worden. Dat geldt ook voor de inzet van traumahelikopters. Op dit moment worden traumahelikopters voornamelijk ingezet om zorgprofessionals naar de plek van de patiënt te brengen. We zullen bekijken of het wenselijk is om helikoptervervoer vaker in te zetten voor het vervoer van patiënten die hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg nodig hebben. Hierbij zijn waarschijnlijk andere traumahelikopters nodig, die ruimer zijn opgezet, zodat onderweg al –beter dan nu het geval is - met de behandeling kan worden begonnen. In het buitenland hebben ze hier ruime ervaring mee. Op die manier kunnen deze patiënten heel snel naar het juiste centrum gebracht worden. Een helikopter is niet goedkoop, maar een volledig toegerust ziekenhuis is waarschijnlijk een stuk duurder. Uitgewerkte businesscases, waarin de kosteneffectiviteit goed gewogen wordt, zullen moeten aantonen wat wenselijk en haalbaar is op dit gebied.

Het uitgangspunt van de geboortezorg in het acute zorglandschap is integrale zorg voor moeder en kind (voor en) tijdens de zwangerschap en tijdens en na de bevalling. We vinden het belangrijk dat bij de begeleiding van zwangere vrouwen de zorg en ondersteuning, waar mogelijk, dicht bij huis kan plaatsvinden. De begeleiding kan plaatsvinden bij de verloskundigepraktijk, op de spoedpost of thuis, ook door gebruik te maken van e-health en telemonitoring. Hiervoor moet er een goede samenwerking zijn tussen het medische en het sociale domein, tussen de verschillende zorgprofessionals en moeten we ook inzetten op voorkomen van (zwaardere) zorg.

Ambulancezorg in de toekomst Nu ligt de focus van de ambulancezorg op de behandeling van patiënten met daaropvolgend vaak vervoer naar een zorglocatie. In de toekomst is er meer ruimte voor het mobiele zorgconsult waarbij de intentie tot vervoer wordt losgelaten. De ambulance brengt zorg, mensen en materialen, naar patiënten toe. De ambulance-eenheid verleent zorg ter plekke en laat, mits dit vertrouwd, veilig en verantwoord is, de patiënt verzorgd thuis achter. Voor patiënten is het vaak beter om in de eigen vertrouwde omgeving te blijven, in plaats van naar instellingen zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen en revalidatiecentra vervoerd te worden. Diverse technologische ontwikkelingen en artificial intelligence maken het mogelijk patiënten thuis te behandelen en monitoren. Indien nodig wordt de patiënt voorzien van wearables en andere voorzieningen, zodat monitoring op afstand mogelijk is. De data vanuit de wearables wordt toegevoegd aan het patiëntendossier waarna men kan acteren naar aanleiding van signalen en indicatoren, zonder dat de patiënt een concrete vraag stelt. De volgende stap, die wat verder in de toekomst ligt, is dat diverse wearables voorspellend kunnen gaan werken. In dat geval signaleert de wearable wijzigingen, die bijvoorbeeld duiden op mogelijke hartproblemen.

Dan kan nog tijdiger gehandeld en ingegrepen worden, nog voordat de patiënt zich bewust is van problemen.

32 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ongeveer 80% van alle eerste bevallingen vinden plaats in het ziekenhuis en bevallingen kunnen van het ene op het andere moment acuut worden. Daarom kunnen vrouwen, ook als zij (nog) geen medische indicatie hebben, naast de thuisbevalling kiezen voor een bevalling in een geboortecentrum (in of naast het ziekenhuis) of in het ziekenhuis onder begeleiding van een verloskundige. Indien dan onverwacht een complicatie optreedt tijdens of na de bevalling, kan de zorg voor moeder en kind snel overgenomen worden door een medisch specialist. Uiteraard worden alle hoogrisico bevallingen wel standaard begeleid door een gynaecoloog. Voor het tijdig kunnen starten van de acute zorg rondom de bevalling moeten we bekijken of de bevallingen die in het ziekenhuis of in een geboortecentrum plaatsvinden alleen kunnen plaatsvinden in of naast de ziekenhuizen waar 24/7 een OK, IC, alle andere benodigde faciliteiten en de juiste zorgprofessionals aanwezig zijn. Dit zal mogelijk maken dat er 24 uur per dag, 7 dagen per week een gespecialiseerd team klaarstaat om de acute geboortezorg te begeleiden. Denk hierbij ook aan de opvang van baby’s met ernstige medische problematiek. Wanneer de eigen bijdrage voor bevallen in het ziekenhuis of in een geboortecentrum deze beweging in de weg staat moet gekeken worden naar een oplossing.

De Gezondheidsraad gaat in september aangeven of er voor de acute verloskunde een relatie is tussen gezondheidsuitkomsten en de tijd die nodig is om een ziekenhuis of geboortecentrum te bereiken. Deze resultaten zijn nodig voor vervolgstappen over de inrichting van de acute geboortezorg.

4.9 Acute ggz in het acute zorglandschap Voor patiënten die acute geestelijke gezondheidszorg (ggz) nodig hebben is het lange tijd niet altijd helder geweest waar ze terecht kunnen. Juist in acute situaties is het van cruciaal belang om hier helderheid over te hebben en op de juiste plek terecht te komen. De zorgmeldkamer kan helpen om hier meer duidelijk in te krijgen, door acute ggz-patiënten afhankelijk van de situatie door te verwijzen naar de spoedpost of de spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende zorg. Hier kan de patiënt die acuut geestelijke gezondheidszorg nodig heeft direct de beste zorg krijgen doordat hij of zij gezien kan worden door de acute ggz-hulpverlener samen met de medisch specialist of spoedeisende hulp arts die de onderliggende lichamelijke gevaren kunnen herkennen. De zorg kan, als het nodig is, ter plaatse opgeschaald worden zonder dat hiervoor extra vervoer nodig is.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 33

Het kan vanuit het oogpunt van samenwerking tussen verschillende zorgprofessionals winst opleveren als de acute geestelijke gezondheidszorg integraal wordt aangeboden op de spoedpost of de spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg. De samenwerking kan zorgen voor minder stigmatisering en verschillende zorgprofessionals kunnen zo van elkaar leren. Een gedeelte van de spoedpost of spoedeisende hulp kan zo worden ingericht dat het ook geschikt is voor opvang van acute psychiatrische problematiek waardoor onrust kan worden voorkomen.

4.10 De zorgprofessional in het acute zorglandschap

Daarnaast kunnen in een regio werkzaamheden afgewisseld worden tussen de spoedpost en de spoedeisende hulp voor hoog complexe of levensbedreigende acute zorg. Dat zorgt voor een mooie afwisseling in het werk en houdt kennis en vaardigheden op peil. De type werkzaamheden en werkplekafwisseling kan ook levensloopbestendig ingericht worden. Zo kan een zorgprofessional met jonge kinderen het wenselijk vinden om dichtbij huis op een spoedpost te werken. Iemand anders, die minder gebonden is aan werk dichtbij, kan meer inhoudelijke uitdaging vinden in een spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg waarvan er minder in een regio aanwezig zijn. Het goede gesprek tussen werkgever en werknemer is nodig om de wensen en behoeften van het personeel niet uit het oog te verliezen.

De voorgestelde veranderingen in het acute zorglandschap zullen gevolgen hebben voor het dagelijks werk van de zorgprofessional. Het is van groot belang hier zorgvuldig mee om te gaan en hierover het goede gesprek te voeren, bijvoorbeeld tussen de werkgever en de werknemer. Goed werkgeverschap vormt de kern voor het behoud van goed gekwalificeerd personeel. In het kwaliteitskader spoedzorgketen worden afspraken gemaakt over welke zorgprofessionals er aanwezig en oproepbaar moeten zijn op de huidige spoedeisende hulp. Hoe dit geregeld moet zijn voor de spoedpost, bijvoorbeeld welke zorgprofessionals er aanwezig moeten zijn of op afstand mee kunnen kijken, moet vastgelegd worden in nieuwe afspraken en normen. Wij denken dat verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, physician assistants, huisartsen, spoedeisendehulpartsen, psychologen, specialisten ouderengeneeskunde of geriaters een nieuwe en andere rol kunnen krijgen op de spoedpost en meer kunnen gaan samenwerken. Dit zou op bepaalde spoedposten ook uitgebreid kunnen worden met professionals uit het sociaal domein en de paramedische zorg. Doordat er geen aparte loketten meer zijn wordt er geen werk dubbel uitgevoerd, kan er goed overlegd worden en kan men elkaar ondersteunen en taken van elkaar overnemen als dat nodig is. Dus één spoedpost met één team.

Hoewel we nog niet goed kunnen inschatten in hoeverre de voorstellen in deze houtskoolschets bijdragen aan minder of een andere vraag naar personeel denken we dat de integrale benadering op de spoedpost zal helpen bij het efficiënter en beter verlenen van acute zorg. Het opleiden van breder geschoolde acutezorgverpleegkundigen in plaats van spoedeisende hulp-, intensive care- of ambulanceverpleegkundigen is iets wat reeds in gang wordt gezet. Het project CZO-flex moet in 2022 leiden tot een nieuw opleidingsstelsel waarin gespecialiseerde verpleegkundigen sneller en flexibeler worden opgeleid. Dit sluit aan bij de wens van verpleegkundigen om zich zo op meerdere acute zorggebieden te kunnen ontwikkelen en inzetten. Voor de laagcomplexe acute zorg kunnen naast huisartsen, nog meer dan nu al gebeurt, ook verpleegkundig specialisten, physician assistants en, afhankelijk van de evaluatie van de pilots, de bachelor medische hulpverlening een rol krijgen. Ook zouden acutezorgverpleegkundigen een groter deel van de patiënten die laagcomplexe acute zorg nodig hebben kunnen behandelen. Dit kan de dienstendruk van de huisartsen in de avond-, nacht- en weekenduren verminderen.

34 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Acute zorg thuis • Nog méér dan nu • Ook (digitale) zorg op afstand

Zorgmeldkamer voor niet levensbedreigende acute zorgvragen • Één telefoonnummer • Gezamenlijke triage van niet levensbedreigende acute zorg

Spoedpost • Dichtbij en goed bereikbaar • Voor het merendeel van de acute zorg

Traumacentrum • Speciale centra voor hele complexe multitraumazorg • Verspreid over het land

Spoedeisende hulp • Kwaliteit boven nabijheid • Hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 35

Stel je voor, over 15 jaar… In diverse visiedocumenten en presentaties van innovatoren, futuristen, onderzoekers, consultants en leveranciers van oplossingen worden ongekende mogelijkheden geschetst dankzij nieuwe technologie. Het gebruik van Articifial Intelligence, maar ook een scala aan andere technologieën zoals big data, bio-informatica, internet of things, sensortechnologie, spraaktechnologie, robotica en domotica, virtual en augmented reality en serious gaming maken het mogelijk om gezondheid en zorg over 10-15 jaar totaal anders in te richten. Het gaat om mogelijkheden en oplossingen die onze fantasie te boven gaan. Maar één ding is zeker: deze technologieën zullen de manier waarop we met gezondheid en zorg omgaan totaal veranderen. En dus ook de acute zorg. Voor wie daaraan twijfelt, is het filmpje met straatinterviews over de meerwaarde van een mobiele telefoon uit 1999 aan te bevelen. Dat is 20 jaar geleden. Er zijn volop voorbeelden in de wereld te vinden, binnen en buiten de zorg, die een inkijk geven in die mogelijkheden. Niet in een toegepaste onderzoekssetting, maar in het dagelijks leven. Dus wellicht is de toekomst dichterbij dan we soms denken. Tegelijk is enige terughoudendheid op zijn plaats. Het gaat immers niet om wat de technologieën kunnen, maar wat we ermee willen. Welke problemen ze oplossen en van wie.

De zorg blijft altijd gaan om mensen en blijft ook altijd gegeven worden door mensen. Inzet van nieuwe technologie kan leiden tot nieuw gedrag, maar is zeker niet altijd goed of beter. De les van de afgelopen 20 jaar is dat er enorm veel kan en de adoptie van nieuwe technologieën heel snel kan gaan, dat hebben we ook gezien in de COVID-19 crisis. Tegelijkertijd zien we dat de brede opschaling en het bestendigen van nieuwe technologische oplossingen in zorgprocessen vaak ook juist heel langzaam gaat. Het blijkt enorm lastig om bestaande werkwijzen en gewoonten los te laten en om de (financiële) prikkels zo neer te zetten dat het ook voordelig is om de nieuwe werkwijze blijvend te implementeren. In de verdere uitwerking van de houtskoolschets is het daarom belangrijk om via scenario’s in beeld te brengen hoe de organisatie van acute zorg er over 10-15 jaar uit zou kunnen zien in Nederland, Europa of elders in de wereld. Afhankelijk van keuzes die gemaakt worden op het gebied van eigen regie, privacy, autonomie en aansprakelijkheid. En in het licht van de schaarste op de arbeidsmarkt, de groei van de kosten en het toenemend aantal kwetsbare mensen met vaak meerdere chronische aandoeningen. Waarbij het scenario om de ontwikkeling van genoemde technologieën te negeren en door te redeneren vanuit de bestaande mogelijkheden op voorhand als niet realistisch kan worden beschouwd.

36 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 37

5.1 Samen optrekken Het acute zorglandschap toekomstbestendig veranderen kunnen we niet alleen. We zijn ons ervan bewust dat de veranderingen die we beschrijven in deze houtskoolschets aanpassing vergen van alle betrokken partijen: burgers, patiënten, zorgprofessionals, zorgorganisaties, zorgverzekeraars, het openbaar bestuur, hulpverleners in het sociaal domein en toezichthouders. De nieuwe situatie goed laten werken vraagt ook om het aanpassen en loslaten van de bestaande situatie. Dat kan schuren en is niet altijd leuk of makkelijk. Om het nieuwe acute zorglandschap echt van de grond te laten komen moeten we gezamenlijk optrekken. Met deze schets geven we richting aan de verandering die nodig is. Hiermee gaan we het land in om met iedereen die betrokken wil worden de schets verder in te kleuren en waar nodig aan te passen als blijkt dat sommige elementen moeilijk realiseerbaar blijken te zijn. Naast samen optrekken zijn er nog vier aspecten essentieel om deze hele transitie te laten slagen: optimale gegevensuitwisseling, glasheldere en handhaafbare normen, optimaal gebruik maken van slimme zorg en strakke afspraken in de regio. Hierbij moeten de betaalbaarheid en beheersbaarheid van de zorgkosten in het oog gehouden worden. Deze randvoorwaarden worden in de volgende paragrafen verder uitgewerkt.

5.2 Data moeten stromen

Hoofdstuk 5: Randvoorwaarden om de transformatie naar een nieuw acuut zorglandschap te realiseren

Als je niet weet welke medicijnen de patiënt die je voor je hebt gebruikt, welke ziektegeschiedenis hij of zij heeft, of in welke sociale omstandigheden de patiënt zich bevindt dan is het heel moeilijk om de beste zorg te leveren. Zeker in acute situaties als er geen tijd is om dingen uit te zoeken. Dit is helaas geen onbekend scenario in Nederland.

38 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Het is essentieel dat gegevens in het geval van acute zorg elektronisch beschikbaar zijn. De zorgprofessional moet over de benodigde medische gegevens van een patiënt kunnen beschikken. Uit de praktijk blijkt dat het lastig is om gegevens elektronisch uit te wisselen. De redenen hiervoor liggen op diverse vlakken. Bijvoorbeeld dat de patiënt toestemming moet geven voor het delen van zijn of haar gegevens. Maar ook dat gegevens van een patiënt bij verschillende zorgprofessionals staan opgeslagen en niet altijd duidelijk is waar men wat moet zoeken en welke gegevens actueel zijn. Ook kan het zo zijn dat de afgesproken standaarden of richtlijnen voor gegevensuitwisseling niet of onvoldoende geïmplementeerd worden. Er moet worden toegewerkt naar een situatie waarbij de zorgprofessional in een spoedeisende situatie over essentiële en actuele (medische) gegevens kan beschikken. Gegevens waar de burger ook toegang toe heeft en die hij of zij kan controleren. Daarbij wordt gekeken naar welke relevante patiëntinformatie minimaal nodig is, welke gegevens reeds beschikbaar zijn, welke infrastructuur gebruikt kan worden, of bestaande initiatieven voor gegevensuitwisseling bij acute zorg opgeschaald kunnen worden en hoe het toestemmingsvraagstuk juridisch opgelost kan worden.

Het doel is om ervoor te zorgen dat zorgprofessionals in een acute situatie een essentiële en actuele set aan patiëntgegevens kunnen ontvangen of inzien.

Houtskoolschets acute zorg | 39

Hierin nemen we al regie: we versnellen elektronische gegevensuitwisseling door het bij wet afdwingen van eenheid van taal en techniek, zodat iedereen meedoet op dezelfde manier. In de wet komt te staan welke gegevensuitwisseling vanaf wanneer verplicht elektronisch moet, op een manier die informatieveilig is en de privacy waarborgt. Deze wet gaat gelden voor alle zorgprofessionals, zorgaanbieders en ICT-leveranciers in de zorg. Aan leveranciers stellen we heldere, uniforme eisen die we in overleg met het veld en de leveranciers bepalen. Deze wet wordt per type gegevensuitwisseling ingevoerd en het gesprek over toepassing op de gegevensuitwisseling in de acute zorg wordt met prioriteit gevoerd. Naast het beschikbaar hebben van patiënteninformatie moet er binnen het ROAZ een werkend systeem zijn dat 24/7 realtime inzicht biedt in de actueel beschikbare capaciteit aan acute zorg (inclusief intensive care bedden) in de regio, zodat de Regionale Ambulancevoorziening weet waar op een concreet moment naartoe moet worden gereden met een patiënt en ook de huisarts weet waar hij de patiënt naartoe kan verwijzen. Dit kan goed gepositioneerd worden in de zorgmeldkamer die is beschreven in paragraaf 4.3

5.3 Glasheldere en handhaafbare normen Er zijn al verschillende normen ontwikkeld voor de acute zorg, zoals de bereikbaarheid van de verschillende acutezorglocaties, de aanrijtijd van de ambulance en de tijd tot beoordeling voor de acute psychiatrie. Om de transitie te laten slagen is het belangrijk dat er aangepaste of nieuwe, heldere normen komen die passen bij de nieuwe inrichting en ook gehandhaafd worden. Alleen dan kan het acute zorglandschap zoals wij het voor ogen hebben van de grond komen. De Gezondheidsraad onderzoekt op dit moment of er, voor bepaalde medisch specialistische zorgvragen, een relatie bestaat tussen gezondheidsuitkomsten en de tijd die nodig is om een ziekenhuis dat de juiste zorg kan beiden te bereiken met een ambulance. Daarnaast zullen er normen ontwikkeld moeten worden op het gebied van onder andere een (minimale) infrastructuur op de verschillende locaties, kwaliteitseisen die we stellen aan zorgprofessionals en inhoud van zorg, samenwerkingseisen, patiëntvolumes, adherentie in het verzorgingsgebied, eisen aan slimme zorg en eisen op het gebied van gegevensuitwisseling. Deze normen zullen evenwichtig tot stand moeten komen en gehandhaafd moeten worden door de verschillende toezichthouders. Heldere handhaafbare normen helpen om de veranderingen goed uit te kunnen leggen aan burgers, patiënten en zorgprofessionals.

Heldere normen helpen ook om de gemaakte afspraken van de verzekeraar en de gemeente goed uit te kunnen voeren. En ten slotte helpen heldere normen om de gewenste verandering zo snel mogelijk door te voeren. Goede normen ontwikkelen zal niet altijd makkelijk zijn. Dit vraagt van alle betrokkenen in de zorg een open en toekomstgerichte houding waarbij over de eigen belangen heen wordt gekeken.

40 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

5.4 Optimaal inzetten van slimme zorg COVID-19 heeft de organisatie van zorg in de volle breedte onder druk gezet. Veel zorg die in instellingen gegeven kon worden, moest worden uitgesteld. Daar kwam bij dat voor ouderen in een verpleeghuis of in een instelling voor gehandicapten er ook geen bezoek meer mogelijk was. Digitale zorg en ondersteuning zijn daarbij van cruciaal belang gebleken. De crisis maakte duidelijk dat het mogelijk is en liet tegelijkertijd zien dat de zorg anders georganiseerd zal moeten gaan worden en hybride zorgvormen met een mix van fysieke en digitale contacten daarbij behulpzaam kunnen zijn. Waarbij patiënt en professional(s) altijd samen beslissen wanneer welke vorm van contact op welk moment het meeste meerwaarde heeft. Er is enorme potentie op dit gebied maar de structurele impact van deze technologieën valt of staat met goede inbedding in de zorg en in de opleidingen. Dat vraagt een ingrijpende transformatie van zorgpaden, processen, logistiek en bekostiging. En het vraagt vaak ook om het loslaten of aanpassen van bestaande processen, rollen en belangen. De (digitale) zorg moet niet meer georganiseerd worden vanuit aparte organisaties en afdelingen, maar er moet regionaal en soms ook bovenregionaal worden samengewerkt. Niet alleen met andere zorgprofessionals maar ook met patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten.

Hierbij kunnen ook mantelzorgers en nieuwe partijen zoals medtech leveranciers, medisch servicecentra, logistieke bedrijven en bijvoorbeeld supermarkten een rol spelen.

5.5 Strakke afspraken in de regio Het realiseren van de inrichting van het acute zorglandschap die beschreven wordt in deze houtskoolschets vraagt om strakke afspraken op het gebied van kwaliteit, doelmatigheid, betaalbaarheid en bereikbaarheid. Het vraagt ook om afspraken over bijvoorbeeld samenwerking in de hele acute zorgketen, veranderingen in het acutezorgaanbod en verwachte capaciteitsproblematiek. Verschillende onderwerpen waarover door verschillende partijen afspraken gemaakt kunnen worden en waarvoor samenwerking tussen verschillende partijen noodzakelijk is. Een aantal zaken zal op landelijk niveau geregeld moeten worden. Denk hierbij aan de afspraken rond gegevensuitwisseling, nieuwe normen en de financiële basis. Voor het maken van afspraken over de inrichting van het acute zorglandschap kiezen we voor een regionale benadering in de bestaande 11 ROAZ-regio’s. Het acute zorglandschap is namelijk niet overal hetzelfde en hoeft er ook niet overal helemaal hetzelfde uit te zien. De regievoering op de opgeschaalde zorg blijft een publieke GHOR-taak.

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 41

We verwachten van de ROAZen dat ze de ambitie hebben om het acute zorglandschap in hun regio zo goed mogelijk te organiseren, en hier met alle betrokken partijen besluiten over te nemen. We verwachten van de grootste of grootste twee verzekeraar(s) in een ROAZ-regio dat ze bij de contractering van de acute zorg rekening houden met kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid. Ook kunnen deze zorgverzekeraars via de contractering een stuwende rol spelen als het gaat om het verder brengen van innovatie, goed werkgeverschap en het voldoende opleiden van zorgprofessionals. Van de overige zorgverzekeraars verwachten we congruent beleid. Congruent beleid is geen ‘nieuwkomer’ in de acute zorg, we zien dit al bij de acute ggz, de huisartsenposten en de ambulancezorg. Wij kiezen ervoor om dit te verbreden naar de hele acute zorg. De komende tijd moet gekeken worden hoe er nog voldoende prikkels zijn om het acute zorglandschap kwalitatief goed en doelmatig te kunnen inrichten. Bij de afspraken die gemaakt worden door het ROAZ en de grootste of grootste twee zorgverzekeraar(s), zullen de nieuwe opgestelde landelijke normen als basis dienen en zal een landelijke, integrale blik meegenomen moeten worden.

We beschrijven in deze houtskoolschets nog niet hoe de sturing over de inrichting van het acute zorglandschap exact vormgegeven moet worden; wie krijgt waarover de regie, welke beslissing neemt de minister, de zorgverzekeraars en het ROAZ? De vragen die hierbij spelen zijn bijvoorbeeld: wie beslist er hoeveel spoedposten er komen, waar ze komen, wie er werkt, hoe lang ze open zijn, waar en hoe de zorgmeldkamer gepositioneerd wordt, hoe de samenwerking met het sociaal domein vormgegeven wordt enz.

Bij deze zorgvuldigheid hoort dat alle relevante partijen tijdig en ruimhartig betrokken en geïnformeerd worden over veranderingen in het acute zorglandschap. Dat gaat dan om reguliere zorgpartijen (zorgaanbieders, zorgverzekeraars, patiënten- en cliëntenorganisaties etc.), maar ook om de toezichthouders in de zorg, de GGD en de GHOR. Wij vinden het evenzo van belang dat burgers en colleges van burgemeester en wethouders actief worden geïnformeerd en betrokken bij de voorgenomen besluitvorming over wijzigingen in het acute zorglandschap. Zij moeten weten wat de toekomstplannen zijn en, ruim voordat er besluitvorming plaatsvindt, mee kunnen denken en praten, hun zorgen kunnen uiten en suggesties kunnen doen. Vervolgens kunnen zorgaanbieders, zorgverzekeraars en het ROAZ bij de besluitvorming rekening houden met de bezwaren en suggesties van burgers en het openbaar bestuur. Voor burgers en het openbaar bestuur is het ook van belang dat zij weten hoe de besluitvorming verloopt, wanneer iets besloten wordt en wat dit betekent voor de continuïteit van het aanbod van acute zorg. Wij zullen, vanwege het belang dat we aan goede afstemming binnen de zorg en met de maatschappij hechten, de eisen aan de zorgvuldigheid van afstemming en besluitvorming rondom de acute zorg vastleggen in de genoemde amvb en ministeriële regeling acute zorg.

Hierbij zal ook gekeken moeten worden naar de slagkracht van het ROAZ. We zijn voornemens om in de ministeriele regeling op grond van de amvb acute zorg op te nemen dat bepaalde partijen altijd moeten deelnemen, al dan niet door middel van vertegenwoordiging4. Daarnaast zijn we van mening dat de grootste of grootste twee verzekeraar(s) standaard, en niet beperkt tot de rol van toehoorder, moeten worden uitgenodigd voor ROAZ overleggen omdat dit bij kan dragen aan het nakomen van hun zorgplicht. Ook het eventueel benoemen van een ROAZvoorzitter door de minister, vergezeld van een duidelijke opdracht voor het ROAZ, zal meegenomen worden in de verdere uitwerking. Voor het verder uitwerken van de regie in de regio, welke gevolgen dit heeft en wat de effecten zijn op de rest van de zorg gaan we graag met alle betrokkenen in gesprek, mede op basis van het rapport van de RVS ‘Van deelbelangen naar gedeeld belang; een handreiking op regie voor toegankelijke acute zorg’ en ook in relatie tot de sturingsaspecten die breed voor de zorg aan de orde zullen komen in de contourennota.

De burger betrekken bij de veranderingen in het acute zorglandschap Acute zorg moet beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar zijn. Als er wijzigingen in de acute zorg komen, leidt dit in de samenleving vaak tot vragen en zorgen. Het is daarom belangrijk dat besluitvormingsprocessen die raken aan de inrichting van de acute zorg zorgvuldig verlopen en dat de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van de zorg geborgd blijven.

4 Deelnemers ROAZ (voornemens): Traumacentra, ziekenhuizen die acute zorg leveren, Regionale Ambulancevoorzieningen, huisartsenposten, gemeentelijke gezondheidsdiensten, acute ggz, verloskundige zorg, wijkverpleging, aanbieders van eerstelijnsverblijf, aanbieders van Wlz-zorg, aanbieders van geriatrische revalidatiezorg. Als er voor hen relevante agendapunten zijn moeten ook (ANW) apotheken, huisartsen (anders dan huisartsenposten), ggz en ziekenhuizen die geen acute zorg leveren aansluiten. 42 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 43

Een nieuwe inrichting van het acute zorglandschap vraagt om een passende wijze van bekostiging. De manier van bekostigen is belangrijk om de acute zorg goed te kunnen organiseren en te laten functioneren. We geloven in een aanpak waarbij geld de inhoud volgt. Dit betekent dat de bekostiging aansluit bij de uiteindelijke inrichting van het acute zorglandschap en de doelen die moeten worden bereikt. Er moet bijvoorbeeld goed gekeken worden hoe de bekostiging het functioneren van de zorgmeldkamer en de integrale spoedpost goed faciliteert binnen de gestelde randvoorwaarden. Mede op basis van alle gesprekken die we gevoerd hebben willen we verder onderzoeken of de grootste of grootste twee verzekeraar(s) afspraken kunnen maken over de financiering op basis van beschikbaarheid van de acute zorgvoorzieningen die we hebben beschreven in deze houtskoolschets. Zoals in paragraaf 5.5 is aangegeven, beschrijven we nog niet hoe de sturing over de inrichting van het acute zorglandschap exact vormgegeven moet worden. De bekostiging moet aansluiten bij de inrichting van het acute zorglandschap en de regievoerder.

In dit scenario zouden de grootste of grootste twee zorgverzekeraar(s) per ROAZ-regio een rol kunnen hebben bij de inrichting van het acutezorglandschap, en waarborgen dat bij de financiering van de acute zorg rekening gehouden wordt met kwaliteit, toegankelijkheid en macrobeheersbaarheid. De normen over welke acute zorgvoorzieningen voor wie en waar beschikbaar moeten zijn, geven invulling aan deze zorgplicht van de zorgverzekeraar en zijn leidend voor de bekostiging. Verzekeraars kunnen er met de financiering op sturen dat het zorgaanbod in de regio aansluit op de zorgbehoefte van de verzekerden en op de vastgestelde normen.

Hoofdstuk 6: Betalen voor beschikbaarheid

Wat wordt bedoeld met bekostiging van beschikbaarheid? Wij verstaan onder de term ‘beschikbaarheid’ dat we betalen voor de faciliteiten die minimaal nodig zijn om kwalitatief goede acute zorg te kunnen leveren. Hierbij zijn de normen die (zullen gaan) gelden in de acute zorg van essentieel belang. De normen geven aan welke faciliteiten minimaal beschikbaar moeten zijn en binnen welke tijd de locatie voor acute zorg bereikt moet kunnen worden. Dit betekent dat die locatie dus beschikbaar moet zijn, ongeacht hoeveel inwoners acute zorg nodig hebben.

De afgelopen jaren is er veel discussie geweest over de beschikbaarheid van acute zorg voor alle burgers. We beschouwen acute zorg als een cruciale voorziening in de zorg en hechten grote waarde aan de beschikbaarheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid van acute zorgvoorzieningen. We willen de acute zorg integraal gaan financieren. Bestaande financiële schotten, zoals tussen de huidige huisartsenpost en de spoedeisende hulp, willen we laten verdwijnen.

44 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 45

We willen bekijken wat de voor- en nadelen zijn wanneer de acute zorg integraal gefinancierd wordt, en welke effecten het heeft om bestaande financiële schotten, zoals tussen de huidige huisartsenpost en de spoedeisende hulp, te laten verdwijnen. In hoeverre maakt dit de zorg makkelijker en doelmatiger, of werpt het nieuwe schotten op tussen andere zorgvormen? Zorgt dit ervoor dat zorgprofessionals beter met elkaar kunnen samenwerken en dat de patiënt sneller door de juiste persoon geholpen kan worden? Wij gaan onderzoeken of dit duidelijkheid creëert voor zowel patiënten als zorgprofessionals en of door te betalen voor beschikbaarheid van de acute zorgvoorzieningen in een regio het integraal werken wordt bevorderd. Uit een aantal gesprekken met mensen uit de praktijk kwam naar voren dat betalen voor beschikbaarheid en integrale financiering draagvlak heeft. Voor patiënten is het van belang dat ze behandeld worden door de meest geschikte zorgprofessional. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de spoedpost, dan kan daar bepaald worden welke zorgprofessional de patiënt met een acute zorgvraag onderzoekt: is dat bijvoorbeeld een verpleegkundige, een huisarts of een psycholoog? Of is het beter dat zij gezamenlijk de patiënt onderzoeken? De zorgprofessionals worden immers niet meer ieder op een eigen wijze bekostigd.

Het sluit aan bij de gedachte dat de zorgprofessionals het beste in staat zijn om in te schatten hoe kwalitatief hoogwaardige acute zorg georganiseerd moet worden. Daarbij moet oog blijven voor prikkels om de zorg doelmatig te leveren. De bekostiging van de acute zorg moet de juiste sturing geven om deze zorg betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed te organiseren. Uitkomstinformatie kan helpen om kwaliteit inzichtelijk te maken, juist wanneer meerdere disciplines samenwerken. Ook andere effecten moeten goed in beeld gebracht worden. Wat is de impact van deze keuzes voor zorgprofessionals en zorgverzekeraars, wat zijn de transitiekosten en de frictiekosten en wat zijn de effecten op de administratielast? Integrale bekostiging van de acute zorg, kan ook nieuwe schotten opwerpen met niet-acute zorg. Wat zijn de effecten daarvan? Ook zullen alle juridische aspecten verder uitgewerkt worden, zal er gekeken worden naar welke financiële prikkels er aanwezig moeten blijven en hoe het financiële risico gecompenseerd moet worden voor de risicodragende partij. In de nadere uitwerking van bekostiging van beschikbaarheid kijken we dan ook nadrukkelijk naar deze toetsingscriteria.

46 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 47

Zoals al eerder gezegd, met deze houtskoolschets zijn we er nog niet. Deze houtskoolschets beschrijft onze visie, ons perspectief op een nieuwe inrichting en financiering van het acute zorglandschap. Het is bedoeld als een stip op de (niet al te verre) horizon, als een richtinggevend visiedocument. Het meeste werk komt nog. We moeten details uitwerken, data verzamelen en we moeten uitzoeken wat dit betekent voor de andere onderdelen van het zorglandschap. Dit zal betekenen dat er verschillende trajecten naast elkaar zullen gaan lopen, in de zorg is immers veel met elkaar verweven. Dat kunnen we niet alleen, het acute zorglandschap veranderen moeten we samen doen. We vinden het belangrijk dat de uiteindelijke inrichting en bekostiging van het acute zorglandschap kan rekenen op draagvlak bij de partijen die bij de acute zorg betrokken zijn. We horen daarom graag jullie opvattingen over dit discussiestuk. Wij nodigen alle belangstellenden uit om uiterlijk 1 november 2020 op de houtskoolschets te reageren door middel van een openbare internetconsultatie. De houtskoolschets is na publicatie te vinden op www.internetconsultatie.nl. Wij zullen de binnengekomen reacties en commentaren verwerken en komen langs bij iedereen die mee wil denken en deze beweging met ons wil maken.

Naast de internetconsultatie en de gesprekken die we gaan voeren zullen we veel vragen die er zijn verder gaan uitwerken zodat het discussiestuk wat er nu ligt steeds concretere vormen kan gaan aannemen. Hieronder een aantal vragen waaraan gedacht kan worden:

Hoofdstuk 7: Hoe gaan we nu verder?

48 | Houtskoolschets acute zorg

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

• Schiet de burger hier, in termen van duidelijkheid en vertrouwen in beschikbaarheid, echt genoeg mee op? En hoe kunnen we dat aantonen? • Wat doen deze plannen met de betaalbaarheid? • Wat zijn de transitiekosten? • Welke nieuwe problemen worden gecreëerd? Waar oude schotten worden afgebroken kunnen er immers nieuwe ontstaan. • Hoe baken je acute zorg goed af? • Welke effecten heeft het veranderen van het acute zorglandschap op andere onderdelen van de zorg? • Op welke manier zorgt de bekostiging voor de juiste prikkels en de minste bezwaren? • Hoe realiseren we op korte termijn nieuwe normen en de handhaving daarvan? • Hoeveel patiënten en adherentie heb je nodig om een spoedpost, spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg of een traumacentrum goed draaiende te houden? • Wat zijn optimale reisafstanden naar de verschillende acute zorglocaties.

• Hoeveel spoedposten, spoedeisende hulp locaties voor hoogcomplexe of levensbedreigende acute zorg of traumacentra hebben we nodig? • Welke faciliteiten en zorgprofessionals moeten er minimaal aanwezig zijn op een spoedpost, spoedeisende hulp voor hoogcomplexe of levensbedreigende zorg of een traumacentrum? • Hoe gaan we de samenwerking met het sociaal domein en de langdurige zorg organiseren? • Wat kunnen we met de informatie uit de regiobeelden? • Hoe gaan we deze beweging vormgeven en deze transformatie begeleiden?

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Houtskoolschets acute zorg | 49

Dit is een uitgave van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Bezoekadres Parnassusplein 5 | 2511 vx Den Haag Postadres Postbus 20350 | 2500 ej Den Haag Telefoon 070 340 79 11 www.rijksoverheid.nl juli 2020