Concept IHP Jaarprogramma 2023-2024
Tekst van het document
C O N C E P T
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
IHP Jaarprogramma 2023-2024
Maart 2023
2
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Inhoudsopgave
6.
Leerlingenprognoses
18
7.
Huisvestingsaanvragen 2024 e.v.
21
1.
Inleiding
3
2.
Stand van zaken lopende projecten
4
7.1.
Primair onderwijs
21
2.1.
Nieuwbouw De Tjalk
4
7.2.
(Voortgezet) Speciaal Onderwijs
23
2.2.
Nieuwbouw MFA In de Botter
4
7.3.
Voortgezet Onderwijs
23
2.3.
Nieuwbouw IKC Voorhof
4
8.
Conclusies bestuurlijk overleg (OOGO)
24
2.4.
Nieuwbouw De Kring
6
9.
Uitvoering meerjarenperspectief
25
2.5.
Renovatie schoolgebouw Timotheüs
6
2.6.
Brede schoolpleinen clustervoorziening De Borg
6
2.7.
Tijdelijke uitbreiding KC Het Mozaïek
7
10.1.
Bijstelling lopende projecten en meerjarenperspectief
28
2.8.
Uitbreiding Tjotter en Triangel
7
10.2.
1ste inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair)
29
2.9.
Aanpassing schoolgebouw Schouw 19-01
8
10.3.
Bijstelling 1ste inrichting gymzalen
31
2.10.
Huisvesting Oekraïense leerlingen en taalklassen
9
10.4.
Bijstelling exploitatielasten
31
9.1. 10.
Vervangende nieuwbouw Albatros, Boeier en Windroos Financiën
25 26
3.
Kaders, proces en reikwijdte
10
10.5.
Totaal bijstellingen 2023-2024
32
4.
Ontwikkelingen onderwijs en onderwijshuisvesting
11
10.6.
Bijstelling Kadernota 2024 -2027
32
4.1. 5.
Meer ruimte voor nieuwe scholen
Gemeentelijk beleid
11 12
5.1.
Raadsakkoord 2022-2026
12
5.2.
Beleid dislocaties
12
5.3.
Klimaatadaptief bouwen
14
5.4.
1.3 gymzalen
17
Bijlage I: Meerjarige financiële planning 2023 – 2038 Bijlage II: Leerlingenprognose 2023-2041
Foto omslag: impressie begane grond nieuwbouw basisschool De Schakel (MFA Botter)
3
1.
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Inleiding
Jaarlijks stelt de gemeente het Integraal Huisvestingsplan (IHP)
Per augustus 2024 start daarnaast een nieuwe christelijke basisschool in de
Jaarprogramma vast voor het komende jaar. De basis van dit IHP
Warande. Deze school zal samen met kinderopvang (Kidz Ahoy), gaan
Jaarprogramma zijn de door de schoolbesturen ingediende aanvragen
werken op basis van het Reggio Emilia concept. Dit jaar zal worden gestart
conform de onderwijshuisvestingsverordening en de meest recente
met de voorbereiding voor de huisvesting van de nieuwe school. Met deze
leerlingenprognoses. In het programma staan de aanvragen voor
twee voorzieningen wordt het reeds aanwezig kleurrijke palet aan scholen
voorzieningen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is of waarvoor de
verder uitgebreid in de gemeente Lelystad.
gemeente beleid heeft vastgesteld (bijvoorbeeld beleid met betrekking tot brede schoolpleinen). Ook omvat het IHP Jaarprogramma een actualisering van de geplande voorzieningen voor de korte termijn, waarover reeds in vorige jaarprogramma’s besluitvorming heeft plaatsgevonden. Naast de voorbereidingen voor het jaarprogramma 2023 – 2024 is de afgelopen periode met de schoolbesturen gewerkt aan de uitvoering van verschillende projecten, zie hiervoor hoofdstuk 2. Het Jaarprogramma 2023-2024 is in overleg met de betrokken schoolbesturen tot stand gekomen en besproken in het OOGO (op overeenstemming gericht overleg). Met het voorliggende jaarprogramma is het college van mening dat gehandeld wordt conform het raadsakkoord 2022-2026. De gemeente Lelystad blijft investeren in kwalitatieve en duurzame onderwijshuisvesting om zo een goede basis te creëren voor het opgroeien van de kinderen en de jeugd in Lelystad. Het aanbod van scholen in de gemeente Lelystad is en wordt verbreed. De nieuwe Vrijeschool Lelystad is per 1 augustus 2022 gestart in het voormalige schoolgebouw van De Fontein.
Vrijeschool Lelystad
4
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
2.
Stand van zaken lopende projecten
2.2.
Nieuwbouw MFA In de Botter
Eind 2022 is het definitieve ontwerp voor MFA In de Botter gereed 2.1.
Nieuwbouw De Tjalk
gekomen. In oktober 2022 is een inloopavond georganiseerd voor
Het technisch ontwerp voor het nieuwe gebouw voor basisschool De Tjalk
omwonenden en geïnteresseerden om het ontwerp toe te lichten. Het
is klaar. Het ontwerp is gepresenteerd tijdens een inloopavond in oktober
definitief ontwerp wordt nu uitgewerkt in een technisch ontwerp, waarna
jl. aan omwonenden en geïnteresseerden. Begin 2023 is de aanbesteding
de aanbesteding opgestart kan worden. Begin 2023 wordt de
gestart. De verwachting is dat, in het 3 of 4 kwartaal van 2023 start met
omgevingsvergunning aangevraagd. Ook wordt in 2023 een werkgroep
de bouw kan worden aangevangen en dat het gebouw eind 2024
gestart om samen met omwonenden en gebruikers verder na te denken
opgeleverd wordt. In het 1 kwartaal 2023 wordt een werkgroep opgestart
over de inrichting van de buitenruimte. De verwachting is dat in het 2e half
om samen met de omwonenden en gebruikers verder na te denken over
jaar van 2023 gestart kan worden met de bouw en dat het ook eind 2024
de inrichting van het buitenterrein.
opgeleverd wordt.
e
e
e
2.3.
Nieuwbouw IKC Voorhof
In het 2e kwartaal van 2022 heeft de aanbesteding plaats gevonden voor het ontwerpteam voor het nieuwe gebouw voor basisscholen De Regenboog en Wingerd. Deze scholen worden gezamenlijk gehuisvest in IKC Voorhof. Inmiddels wordt gewerkt aan het opstellen van het Programma van Eisen. Binnenkort wordt een start gemaakt met het schetsontwerp. Ook de aanbesteding voor de aannemer voor het bouwteam heeft al plaats gevonden. Deze aanbesteding is begin 2023 afgerond. Bewegingsonderwijs In 2022 zijn gesprekken gevoerd met de schoolbesturen en medewerkers van De Wingerd en De Regenboog over de mogelijkheden van het anders Ontwerp nieuwbouw basisschool De Tjalk
invullen van het bewegingsonderwijs tijdens de bouw van IKC Voorhof. De reden hiervoor is dat de nieuwe school gebouwd wordt op de plek van de huidige gymzaal aan het Voorhof, waardoor er een alternatief moet zijn om het bewegingsonderwijs van De Wingerd en De Regenboog te kunnen
5
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
continueren tijdens de bouw. Op loopafstand van de beide scholen is er
Voorstel:
geen beschikbare gymzaal aanwezig, waardoor moet worden uitgeweken
-
Voor de periode van de bouw van KC Voorhof een voorlopig budget te
naar een verder gelegen gymzaal. Gebruikelijk zorgt de gemeente dan
reserveren en behoeve van het busvervoer bewegingsonderwijs voor
voor het vervoer naar deze gymzaal.
basisscholen De Regenboog en De Wingerd. -
Indien het mogelijk en veilig blijkt om op het perceel van aan de Voorhof
Onderzocht wordt nu of het mogelijk is om op het perceel van
een atletic skillsgarden en blaashal te realiseren om te voorzien in een
basisscholen De Regenboog en De Wingerd al bij aanvang van de bouw
locatie voor het bewegingsonderwijs gedurende de bouw van KC Voorhof,
een atletic skillsgarden gereed te hebben. Het bewegingsonderwijs voor de
een voorstel tegemoet te zien voor de kosten hiervan.
leerlingen van beide scholen zou daar kunnen worden verzorgd tot het gereedkomen van de nieuwe gymzaal. Voor de winterperiode zou dan een
Tijdelijke uitbreiding capaciteit De Wingerd
blaashal moeten worden aangeschaft die over de atletic skillsgarden heen
In het Jaarprogramma IHP 2021-2022 is geconcludeerd dat basisschool De
zou kunnen worden geplaats. Na het gereedkomen van het nieuwe
Wingerd twee extra lokalen nodig heeft voor de huisvesting van het
schoolgebouw, blijft de beschikbaar als onderdeel van het schoolplein van
gegroeide leerlingenaantal. Voor de extra ruimtebehoefte is De Wingerd
KC Voorhof.
toen doorverwezen naar het naastgelegen schoolgebouw van De
In overleg met het ontwerpteam en de aannemer wordt nu bekeken of het
Regenboog, waar sprake was van normatieve leegstand.
mogelijk is deze voorzieningen aan te leggen zonder dat de bouw van de
Sinds 2021 is het leerlingenaantal van De Wingerd nog iets verder
school in gevaar komt en onder de voorwaarde dat, de leerlingen tijdens
toegenomen. Er wordt op dit moment één lokaal door De Wingerd
de bouw voldoende en veilige speelruimte hebben. Wanneer dit het geval
gebruikt in De Regenboog. De noodzaak voor een tweede lokaal blijft,
blijkt, zal aan de raad een voorstel worden voorgelegd voor de kosten van
zoals ook uit de prognoses blijkt. In De Regenboog is evenwel geen ruimte
de aanschaf van een blaashal en de aanleg van een atletic skillsgarden.
voor een tweede lokaal voor De Wingerd. Voorgesteld wordt daarom om
Vooralsnog wordt voorgesteld rekening te houden met de kosten van het busvervoer van de leerlingen van De Regenboog en De Wingerd naar een gymzaal elders in de stad voor het bewegingsonderwijs. Mocht worden
in te stemmen met het tijdelijk huren van een noodlokaal met ingang van augustus 2023 tot dat de nieuwbouw gereed is. De kosten hiervoor bedragen ca € 30.000 voor 2023 en € 20.000 voor 2024 en 2025
besloten tot het realiseren van een atletic skillsgarden en de aanschaf van
Voorstel:
de blaashal, komt het gereserveerde budget voor het busvervoer uiteraard
Aan basisschool De Wingerd extra huisvestingscapaciteit toe te kennen in de
te vervallen.
vorm van een te huren noodlokaal voor de periode zomer 2023 tot aan de oplevering van Kindcentrum Voorhof.
6
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
2.4.
Nieuwbouw De Kring
wordt besproken met de gemeente. De verwachting is dat in het laatste
Ook het traject om te komen tot een nieuw schoolgebouw voor
kwartaal van 2023 kan worden aangevangen met de
basisschool De Kring is inmiddels opgestart. In het 2 kwartaal van 2022 is
renovatiewerkzaamheden.
e
het Programma van Eisen, opgesteld onder begeleiding van bureau “De Mevrouwen” in samenwerking met De Kring en GO! kinderopvang, gereed
Gedurende deze werkzaamheden zal de school moeten uitwijken naar een
gekomen. De uitgangspunten voor het gewenste schoolconcept hebben
andere locatie. Hiervoor is het voormalige schoolgebouw van De Herman
daarbij als input gediend evenals aanknopingspunten vanuit Lelystad Next
Bekius in het Karveel beschikbaar.
Level.
2.6.
Brede schoolpleinen clustervoorziening De Borg
De leerlingen van de Kring zijn in de kerstvakantie van 2022 al verhuisd
Op basis van het IHP Jaarprogramma 2022-2023 is een bedrag van
naar hun tijdelijke onderkomen; het voormalige gebouw van De
€ 180.000 beschikbaar gesteld voor de drie schoolpleinen van
Watergeus. Hier blijven ze gehuisvest tot aan de oplevering van het nieuwe
clustervoorziening De Borg. In het 3e kwartaal van 2022 is een start
gebouw. In het 3e kwartaal van 2022 is de aanbesteding gestart voor het
gemaakt met het ontwerp voor het nieuwe plan, in samenspraak met de
ontwerpteam voor de nieuwbouw van De Kring. Deze aanbesteding is
drie scholen: De Lispeltuut, 3Sprong en De Meander. Het doel is om de
begin 2023 afgerond. Inmiddels is een start gemaakt met het
(speel)kwaliteit van de pleinen te vergroten en ze tegelijk te ‘vergroenen’.
schetsontwerp.
De verwachting is dat het plein in het 3e of 4e kwartaal van 2023 gereed is.
2.5.
Renovatie schoolgebouw Timotheüs
Vorig jaar is besloten om de renovatie van het schoolgebouw van basisschool Timotheüs in het kader van het IHP meerjarenperspectief, naar voren te halen en de middelen hiervoor beschikbaar te stellen voor 2023. Overeengekomen is, dat het schoolbestuur het bouwheerschap van de renovatie op zich neemt. Het schoolbestuur is voortvarend aangevangen met het project. Het voorlopig ontwerp is inmiddels gereed en wordt, op het moment van schrijven, uitgewerkt in een definitief ontwerp. Van iedere fase in het ontwerp- en uitvoeringstraject wordt een faserapportage opgesteld, dat
7
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024 kinderopvangactiviteiten te huisvesten. Geprognosticeerd is dat het leerlingenaantal nog iets verder stijgt en daarna stabiel zal blijven. Gezien het capaciteitstekort van de school, de tijdelijkheid van de noodlokalen en de leeftijd van het gebouw (47 jaar), zal dit jaar – in samenspraak met het bestuur van Het Mozaïek, SCPO - worden onderzocht wat de beste mogelijkheden zijn om toekomstbestendige huisvesting voor Het Mozaïek te realiseren. Zoals aangegeven in het IHP jaarprogramma 2022-2023, zal dit onderzoek uit twee sporen bestaan: a.
Onderzoek naar renovatie Mozaïek in combinatie met permanente uitbreiding;
b. Onderzoek naar vervangende nieuwbouw van het IKC, zo mogelijk samen met SBO De Vogelveste. De resultaten van dit onderzoek worden meegenomen bij de met de schoolbesturen gezamenlijk in te vullen volgende fase(s) van het IHP Meerjarenperspectief. Schetsontwerp schoolpleinen cv. De Borg
2.8.
Uitbreiding Tjotter en Triangel
Beide, in clustervoorziening Kennemerland gehuisveste, basisscholen De 2.7.
Tijdelijke uitbreiding KC Het Mozaïek
Tjotter en De Triangel hebben in de afgelopen twee/drie jaren een groei
In het kader van het voorgaande IHP is besloten Kindcentrum Het Mozaïek
van het leerlingenaantal laten zien. Hierdoor hebben beide scholen een
uit te breiden met twee noodlokalen in afwachting van besluitvorming over
tekort aan huisvestingscapaciteit. De groei is voor een groot deel
de toekomst van het schoolgebouw. De noodlokalen zijn in het 3e kwartaal
afkomstig uit de wijk Warande.
van 2022 bijgeplaatst. Hiermee is voorlopig voldoende capaciteit aanwezig om zowel het gegroeide leerlingenaantal van Het Mozaïek als de
Op basis van de groei van De Tjotter en De Triangel is in het kader van het voorgaande IHP besloten om voor beide scholen een gezamenlijke dependance aan de noordzijde van Warande te realiseren en om voor de
8
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
kosten hiervan een krediet beschikbaar te stellen. Omdat de prognose
basisscholen (de nieuwe christelijke basisschool en de nieuwe openbare
uitwees dat de extra ruimtebehoefte voor langere tijd nodig zou zijn, is
basisschool; zie §4.1) in de Warande voor gevolgen heeft voor de
daarbij uitgegaan van een permanente voorziening.
ontwikkeling van de leerlingenaantallen van De Tjotter en De Triangel. Een
De afgelopen periode is over dit besluit nader gesproken met Stichting
tijdelijke, gefaseerd uit te breiden voorziening, geeft de mogelijkheid beter
SchOOL. Dit, om te onderzoeken of een andere oplossing voor het
in te spelen op de ontwikkeling van de leerlingenaantallen van De Tjotter
ruimtetekort van De Tjotter en De Triangel mogelijk is, die zowel rekening
en De Triangel, mede in relatie tot andere nieuwe scholen in de wijk
houdt met de beperkingen van een dependance op afstand - zonder extra
Warande.
voorzieningen als een lerarenkamer en speelzaal - als ook beter tegemoet komt aan de toekomstige behoefte aan onderwijshuisvesting in Warande. Rekening houdend met de verdere groei van Warande en op basis van het in hoofdstuk 5 van dit IHP opgenomen voorstel voor nieuw beleid inzake
Voorstel: -
Tjotter en De Triangel ad. € 2.061.930,- te laten vrijvallen -
een volwaardig tijdelijk schoolgebouw in de Warande. Deze tijdelijke huisvesting kan dan gerealiseerd worden in twee fases; -
Fase 1 Per augustus 2023: de ruimte die noodzakelijk is om te voorzien in de extra ruimtebehoefte van De Tjotter en De Triangel, inclusief een zgn. ‘vaste voet’ van 200 m2 ten behoeve van een speelzaal en een personeelsruimte e.d. en ruimte voor kinderopvang.
-
Fase 2: Uitbreiding van de tijdelijke voorziening tot een volwaardig schoolgebouw, afhankelijk van de groei van de huisvestingsbehoefte van De Tjotter en De Triangel en/of de verdere onderwijshuisvestingsbehoefte in Warande.
De reden om tijdelijke, in plaats van permanente huisvesting te plaatsen, is gelegen in het feit dat nog onbekend is wat de start van twee nieuwe
In plaats daarvan een budget beschikbaar te stellen voor de huurkosten van een tijdelijke, in 2 fasen, te realiseren voorziening ad. € 225.000 voor
dislocaties, is in overleg met het schoolbestuur afgesproken om, in plaats van de permanente dependance van 622m2, een ontwerp te maken voor
De gereserveerde middelen voor de permanente dependance voor De
2023, € 450.000 voor 2024 en € 490.000 voor 2025 e.v. -
Voor 2023 een krediet beschikbaar te stellen voor de grondkosten voor de tijdelijke voorziening van € 491.000
2.9.
Aanpassing schoolgebouw Schouw 19-01
Speciale basisschool De Kei (voorheen De Watergeus) is afgelopen zomer verhuisd van de Schouw naar de Kamp; naar het gebouw waar de inmiddels gesloten basisschool De Wildzang in was gehuisvest. Het gebouw dat De Kei heeft achtergelaten kan door deze verhuizing worden ingezet voor de tijdelijke huisvesting van De Kring in de periode tot aan de oplevering van het nieuwe gebouw voor deze school (zie ook § 2.4). Om het voormalige schoolgebouw van De Kei geschikt te maken voor De Kring zijn in het 3e en 4e kwartaal van 2022 inpandige aanpassingen uitgevoerd. De Kring is in december 2022 verhuisd naar haar tijdelijke onderkomen.
9
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
2.10. Huisvesting Oekraïense leerlingen en taalklassen
Op het moment van schrijven worden in samenspraak met Stichting
De behoefte aan taalonderwijs voor nieuwkomers is de afgelopen tijd
SchOOL verschillende scenario’s voor de huisvesting van het Taalklas
aanzienlijk gestegen, onder andere door de vluchtelingen uit Oekraïne. In
onderwijs, onderzocht. Het uitgangspunt daarbij is dat één permanente
Lelystad verzorgen zowel Stichting SchOOL als SVOL een
locatie voor de Taalklassen het meest wenselijk is.
onderwijsprogramma voor anderstaligen: de zgn. Taalklas of Internationale Schakelklas (ISK). Kortgezegd, krijgen leerlingen via deze programma’s
Voortgezet onderwijs
gedurende een periode onderwijs in kleine groepen en onder
In december 2022 is de locatie geopend voor de ISK van het Voortgezet
specialistische begeleiding gericht op het aanleren van de Nederlandse
Onderwijs. In deze locatie kunnen alle leerlingen die taalonderwijs op v.o.
taal, zodanig dat ze zo snel mogelijk aan het reguliere onderwijs kunnen
niveau krijgen worden gehuisvest, ook de leerlingen uit Oekraïne. De
deelnemen. Door de gestegen behoefte aan de taalprogramma’s van
voorziening is in zeer korte termijn tot stand gekomen in een
Stichting SchOOL en SVOL, hebben ten aanzien van de huisvesting ervan
samenwerking tussen het Rijk, gemeente Lelystad en het Porteum. Ze is
een aantal ontwikkelingen plaatsgevonden.
geplaatst op het terrein van de voormalige Rietlanden, zodat de leerlingen
Primair onderwijs Momenteel wordt de Taalklas aangeboden op twee verschillende locaties: in het gebouw van basisschool de Poolster en in de voormalige SGL. In deze laatste locatie krijgen de leerlingen met een Oekraïense achtergrond Taalklas onderwijs. De locatie Poolster is in het verleden afdoende geweest voor het huisvesten van de Taalklas. Door het toegenomen aantal leerlingen dat in aanmerking komt voor het Taalklas programma, is de ruimtebehoefte is echter toegenomen. De Poolster en SGL hebben in hun huidige vorm niet de mogelijkheden voor het huisvesten van het totale leerlingenaantal. Daarnaast is er vanuit Stichting SchOOL de wens om het taalonderwijs op één locatie te huisvesten. Dit is gezien de doelgroep en organisatorische vraagstukken een wenselijk scenario.
in de buurt blijven van het Porteum. Met de realisatie van de ISK voorziening is er onderdak voor het onderwijs aan alle kinderen van vluchtelingen in Lelystad onderwijs. Daardoor zijn er op de korte termijn geen wachtlijsten. Er zijn 10 lokalen gerealiseerd met bijbehorende ruimte voor ondersteunende functies.
10
3.
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Kaders, proces en reikwijdte
jaarprogramma vervolgens vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders voor 31 december 2023.
De formele kaders voor het IHP jaarprogramma worden gevormd door: -
de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2016 Gemeente
Het jaarprogramma heeft betrekking op een periode van twee jaar,
Lelystad (VHO);
waarvan het eerste jaar het jaar betreft waarin het IHP wordt vastgesteld.
-
Het Beleidskader onderwijshuisvesting primair onderwijs 2019;
Dat betreft dus dit kalenderjaar 2023. Voor dit kalenderjaar kan alleen
-
De leerlingenprognoses primair onderwijs 2023-2041.
bijstelling plaatsvinden binnen de vastgestelde financiële kaders. De besluitvorming hierover vindt plaats door het college wanneer zij dit
Het jaarprogramma omvat voorzieningen die nodig zijn om
concept IHP jaarprogramma vaststelt. Nieuwe voorzieningen worden in
capaciteitstekorten op te heffen of om een adequaat niveau te handhaven.
principe alleen meegenomen voor het volgende kalenderjaar 2024.
Dit zijn voorzieningen die vallen onder de wettelijke zorgplicht van de gemeente. Daarnaast kent Lelystad nog voorzieningen die voortkomen uit
Na definitieve vaststelling van het jaarprogramma kunnen de
eigen lokaal beleid, zoals bijvoorbeeld de kwaliteitsimpuls voor brede
voorzieningen voor 2024 worden uitgevoerd.
schoolpleinen. Het jaarprogramma 2023 - 2024 is in overleg met de schoolbesturen tot stand gekomen. In de ‘technisch overleggen’ hebben de schoolbesturen aanvragen ingediend. Deze aanvragen zijn ambtelijk getoetst en besproken met de schoolbesturen. Het jaarprogramma wordt in maart 2023 voorgelegd aan de schoolbesturen en vervolgens ter vaststelling aan het College van Burgemeester en Wethouders aangeboden en ter kennisneming aan de gemeenteraad. De financiële consequenties van het IHP-jaarprogramma worden ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad in het kader van het gemeentelijke begrotingsproces. Op basis van het besluit van de gemeenteraad over de financiële kaders wordt het ‘definitieve’ IHP
11
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
4.
Ontwikkelingen onderwijs en onderwijshuisvesting
4.1.
Meer ruimte voor nieuwe scholen
Per 1 juni 2021 is de wet ‘Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen’ in werking getreden. Met de wetswijziging is er ruimte ontstaan om naast een bestaande denominatie of richting, ook een school te kunnen beginnen op basis van een onderwijsconcept. Het idee hierachter is dat nieuw te starten scholen beter aansluiten op de wensen van ouders en leerlingen en waardoor er een meer divers en onderscheiden onderwijsaanbod mogelijk is. Een aanvraag voor een nieuwe school wordt ingediend bij en getoetst door het Ministerie van OCW. Bij het Ministerie is op dit moment één aanvraag ingediend voor het stichting van een nieuwe school in de gemeente Lelystad, te weten •
Stichting SchOOL: openbare basisschool De Torenvalk.
Stichting SchOOL beoogd met deze aanvraag een 2e openbare basisschool te starten in de Warande. De minister moet voor 1 juni 2023 een beslissing nemen op de aanvraag van Stichting SchOOL. De bekostiging van de school start in het jaar daarop volgend. De gemeente dient op basis van haar zorgplicht te zorgen voor onderwijshuisvesting voor de nieuwe school. Van het schoolbestuur van De Torenvalk heeft het college vernomen dat de aanvraag voldoet aan de eisen van het ministerie ten aanzien van het aantal verkregen handtekeningen van belangstellende ouders/verzorgers.
Voor het jaar 2024 e.v. wordt in voorliggend IHP daarom alvast rekening gehouden met de kosten van tijdelijke huisvesting van De Torenvalk. De nieuwe (definitieve) locatie voor De Torenvalk wordt in overleg met het schoolbestuur bepaald. Voor wat betreft de eerste opvang van de leerlingen van De Torenvalk kan gebruik worden gemaakt van extra noodlokalen bij de dislocatie van De Tjotter en De Triangel in de Warande (zie ook § 2.8.)
12
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
5.
Gemeentelijk beleid
5.1.
Raadsakkoord 2022-2026
Na de gemeenteraadsverkiezingen heeft de nieuwe gemeenteraad het raadsakkoord 2022-2026 opgesteld. Hierin zijn in relatie tot onderwijshuisvesting de volgende ambities vastgelegd:
te bouwen scholen worden ‘groen en onderscheidend’ gerealiseerd. In voorliggend IHP wordt daarnaast een voorstel gedaan om deze gebouwen nog beter te laten aansluiten bij het veranderende klimaat door klimaatadaptieve maatregelen toe te passen. De afgelopen jaren zijn al verschillende maatregelen genomen om de luchtkwaliteit in schoolgebouwen te verbeteren. In 2023 zal een onderzoek
“De gemeente heeft op het gebied van onderwijs beperkte, maar
plaatsvinden naar de huidige stand van zaken om te kunnen bepalen waar
betekenisvolle bevoegdheden en mogelijkheden om bij te dragen aan
nog verbeteringen mogelijk zijn. Vanuit de rijksoverheid zijn er
kwalitatief goed onderwijs. Die verantwoordelijkheid betreft als eerste de
verschillende stimuleringsbudgetten voor het verbeteren van de ventilatie.
kwaliteit van de onderwijshuisvesting. Als tweede het versterken van de
In de uitwerking van dit plan zal de samenwerking met de schoolbesturen
onderwijskwaliteit door ondersteuning van scholen. Tot slot wil de raad dat
gezocht worden. De schoolbesturen hebben binnen het monitoren en
het onderwijsaanbod wordt verbreed en daarmee de keuzevrijheid wordt
verbeteren van de luchtkwaliteit in scholen hun eigen rol. De kosten van
vergroot”.
€50.000,-- zijn voor het doen van een onderzoek naar de huidige stand van
De raad vindt het verder “van cruciaal belang dat de achterstanden bij nieuwbouw en renovatie van scholen gedurende deze raadsperiode worden ingelopen. Ook is het van belang dat de structurele energie- en onderhoudskosten worden verlaagd en gefinancierd door te investeren in
zaken en om te komen tot een gezamenlijk plan voor de verbetering van de ventilatiemogelijkheden waar nog nodig. De eventuele aanvullende kosten voor de uitvoering van het verbeteren van de ventilatie zullen aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd worden.
de duurzaamheid van gebouwen. Daarnaast wordt budget vrijgemaakt om
5.2.
Beleid dislocaties
gedurende deze raadsperiode, waar nodig, op basis van algemene
In 2019 heeft de gemeenteraad het herziene beleidskader
gezondheidsrichtlijnen van RIVM of GGD, te investeren in de verbetering
onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs, vastgesteld. In dit
van de ventilatie in schoolgebouwen”.
beleidskader zijn uitgangspunten opgenomen voor de toetsing van onderwijshuisvestingsvoorzieningen, aanvullend op de toetsingskaders
In samenwerking met de Lelystadse schoolbesturen wordt hard gewerkt
zoals opgenomen in de Wet op het primair onderwijs (Wpo) en de
om aan de ambities van het raadsakkoord te voldoen. In hoofdstuk 2 van
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Lelystad
dit IHP is uiteengezet wat de stand van zaken is van de uitvoering van de in
(VHO). Het beleidskader omvat de meer beleidsinhoudelijke en op Lelystad
het IHP meerjarenperspectief opgenomen nieuwbouwprojecten. De nieuw
toegesneden uitgangspunten voor de voorzieningenstructuur
13
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
onderwijshuisvesting. In de periode na de vaststelling van het herziene
Een school voor primair onderwijs heeft maximaal 1 disclocatie. De
beleidskader onderwijshuisvesting, is er in de gesprekken met de
gemeente betaalt – onder voorwaarden - de uitbreiding indien extra
schoolbesturen voor het primair onderwijs een knelpunt naar voren
capaciteit nodig is.
gekomen, waar het beleidskader geen oplossing voor biedt. Het gaat hier om de duur van verwijzing naar leegstand in een ander (school)gebouw in
Het beleidsuitgangspunt om het aantal dislocaties van scholen uit het
het geval van ruimtetekort op de hoofdlocatie van een school.
primair onderwijs zo mogelijk te beperken tot maximaal één dislocatie houdt geen rekening met de duur van het gebruik van een disclocatie. In
Op basis van de Wpo en de VHO, wordt een school met ruimtetekort in
de praktijk kan dit er toe leiden dat een school soms jaren lang verspreid is
eerste instantie doorverwezen naar leegstaande huisvestigingscapaciteit in
over twee locaties op betrekkelijk grote afstand van elkaar. Met name
een nabij - op een maximale afstand van 2 kilometer - gelegen
wanneer de dislocatie slechts een paar groepen omvat, kan dit nadelige
schoolgebouw. Alleen wanneer geen ruimte in de nabijheid beschikbaar is,
organisatorische en onderwijsinhoudelijke consequenties hebben voor een
wordt de extra ruimte toegekend in de vorm van fysieke (tijdelijke of
school.
permanente) uitbreiding. De Wpo en VHO stellen geen maximum aan het aantal locaties waar naartoe een school kan worden doorverwezen voor
Voorstel:
extra huisvestingscapaciteit. Dit kan ertoe leiden dat een school met een
Het beleid omtrent dislocaties als volgt aan te vullen:
aanvullende ruimtebehoefte kan worden doorverwezen naar leegstaande ruimten op meerdere andere locaties. Schoolbesturen en scholen vinden
Een school voor primair onderwijs wordt, in geval van ruimtetekort, voor
het wenselijk vanwege onderwijskundige en organisatorische aspecten dat
extra ruimte doorverwezen naar leegstand in een (school)gebouw binnen een
scholen zoveel mogelijk op één locatie zijn gehuisvest. De huisvesting van
straal van 2 kilometer hemelsbreed voor een periode van maximaal 5 jaren.
een school op twee locaties is acceptabel voor de schoolbesturen, zolang
Hierbij gelden de volgende voorwaarden en uitzonderingen:
er voor de langere termijn een alternatief perspectief is. Meer dan één dislocatie heeft te grote negatieve consequenties voor het onderwijs van de school.
Voorwaarden: -
Met het aantal groepen dat in de dislocatie wordt gehuisvest, kan organisatorisch en onderwijskundig geen goede verdeling worden
Om deze reden is als onderdeel van het beleidskader in 2019 het volgende
gemaakt tussen de groepen in de hoofdlocatie en de dislocatie (dit, ter
uitgangspunt vastgesteld:
bepaling in onderling overleg tussen de gemeente en het schoolbestuur). -
Het is mogelijk om het hoofdgebouw van de school uit te breiden.
14
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Uitzonderingen -
Indien er vooruitzicht is op vervangende nieuwbouw van de hoofdgebouw
Constaterende dat: •
van de school, geldt een verwijsperiode van maximaal 8 jaren (conform
Lelystad op de planning staan;
de duur van één trance van het IHP meerjarenperspectief) -
•
Indien de leegstand waarnaar een school wordt doorverwezen zich
•
geen maximale verwijsperiode.
minimale omvang van de toe te wijzen ruimte in een dislocatie voldoende voor de huisvesting van 4 groepen plus noodzakelijke nevenruimten (bijvoorbeeld een pauze/ overlegruimte voor personeel en een speelzaal bij huisvesting kleuters), zulks ter onderbouwing door het schoolbestuur. 5.3.
Klimaatadaptief bouwen
Door klimaatverandering neemt de kans op hittestress, wateroverlast, droogte en overstromingen toe. Dat levert risico’s op voor onze
Overwegende dat: • •
Verzoekt het college om: •
Extra aandacht te besteden aan klimaat adaptief bouwen in de nog op te starten nieuw- en verbouwplannen, zowel voor gebouwen als schoolpleinen, in het eerstvolgende Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) in 2023;
•
Indien nodig hiertoe een voorstel te doen aan de raad met het verzoek om extra middelen en deze middelen mee te nemen in de kadernota en
scholen, roept de raad het College van B&W op nieuwe scholen niet alleen duurzaam, maar ook klimaatadaptief te bouwen:
Het in deze tijd van hoge energieprijzen verstandig is zoveel mogelijk te doen aan energiebesparende maatregelen;
Raadsakkoord 2022-2026 onderkent de gemeenteraad van Lelystad dat het motie van 22 november 2022 betreffende het klimaatadaptief bouwen van
Klimaat adaptief bouwen een investering is die loont: minder aanslag op onze natuur, lagere energiekosten, gezonder leefklimaat;
gezondheid, veiligheid en economie. Middels onder andere het van belang is dat Lelystad zich aanpast aan deze veranderingen. Met de
Er hierdoor minder ruimte is in de begroting van deze schoolnieuwbouwprojecten om klimaat adaptief te bouwen;
Indien het niet mogelijk is het hoofdgebouw van de school uit te breiden, geldt eveneens geen maximale verwijsperiode. In dat geval is de
De bouwkosten door de hoge grondstofprijzen hoger uitvallen dan vooraf begroot;
binnen een afstand van 200 meter van het hoofdgebouw bevindt, geldt -
Er de komende jaren diverse nieuwbouwprojecten voor basisscholen in
programmabegroting in 2023;
•
Na goedkeuring van de benodigde extra middelen, klimaatadaptiviteit als uitgangspunt neer te leggen bij het ontwerpteam;
Klimaatadaptief bouwen is volop in ontwikkeling. Dit geldt ook voor klimaatadaptieve scholenbouw. Er zijn op dit moment nog beperkte
15
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
kengetallen beschikbaar om de extra kosten van het klimaatadaptief
worden voorbeelden gegeven hoe klimaat adaptief gebouwd kan worden
bouwen van scholen integraal in beeld te brengen. Om deze reden worden
en waar men rekening mee moet houden. Voor de nieuw- en
twee sporen gevolgd in de uitvoering van de motie van de raad:
vernieuwbouw plannen van scholen zien wij de volgende mogelijkheden.
Spoor 1: Voor de nog op te starten nieuwbouwprojecten een
1.
Aanbestedingsrecht
‘klimaatadaptief’ ontwerp te laten maken op basis waarvan de
Het aanbestedingsrecht biedt mogelijkheden om klimaat adaptief bouwen
extra kosten inzichtelijk worden gemaakt. Deze extra kosten
en inrichten mee te nemen als criterium in aanbestedingsprocedures. Bij de
kunnen vervolgens worden meegenomen in de raadsvoorstellen
aanbestedingsprocedures die in de toekomst worden opgestart, wordt dit
per individueel project of in het volgende IHP.
criterium standaard meegenomen.
Spoor 2: Via voorliggend IHP extra budget te ramen voor op stapel staande nieuwbouwprojecten voor de klimaatadaptieve maatregelen waarvan de kosten reeds kunnen worden ingeschat.
2.
Regenwater en grondwater
De gemeente is verantwoordelijk voor inzameling van afstromend hemelwater van percelen, waarvan de eigenaren redelijkerwijs niet zelf kunnen voorzien in afvoer naar oppervlaktewater of bodem. Met andere woorden: de zorgplicht begint bij de perceeleigenaar. Bij nieuwbouw kunnen eisen worden gesteld aan onder meer het minimale vloerpeil en het aanbrengen van waterberging. Dit kan bijvoorbeeld ook door het realiseren van groene daken. Voorstel: De extra kosten van groene daken in beeld te brengen via spoor 1. 3.
Hitte
Uit de KNMI’14 klimaatscenario’s blijkt dat niet alleen de gemiddelde Klimaatadaptieve maatregelen Het Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties heeft een handreiking klimaat adaptief bouwen gepubliceerd. In deze handreiking
temperatuur stijgt, maar dat ook de hitte-extremen toenemen. Steden houden door verstening meer warmte vast, waardoor het daar ’s nachts tot 7 graden warmer kan zijn dan in het buitengebied: dit wordt het stedelijk
16
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
hitte-eilandeffect genoemd. Een oplossing is om zorg te dragen voor
dit leiden tot schade aan landbouw en natuur. Bovendien is er onder droge
voldoende bomen/groene schoolpleinen.
omstandigheden in de zomer een grotere kans op natuurbranden. Droogte
Voorstel: Nieuwe scholen realiseren met aanvullende groenvoorzieningen en
kan ook leiden tot (extra) bodemdaling. Een oplossing is om het regenwater te infiltreren in de bodem op het perceel
alternatieven voor verharding. De extra kosten hiervan in beeld te brengen
Voorstel:
via spoor 1.
Bij het realiseren van nieuwe scholen het regenwater infiltreren in de bodem op het perceel. De extra kosten hiervan in beeld te brengen via spoor 1.
Ad. Groene schoolpleinen Via het gemeentelijke beleid voor brede schoolpleinen wordt reeds ingezet
5.
Energie
op het groener maken van de pleinen van scholen die (nog) niet zijn
Voor het realiseren van de energie neutrale schoolgebouwen zonder
opgenomen in het IHP meerjarenperspectief. Dit beleid wordt – zoals
gasaansluiting wordt steeds vaker gebruik gemaakt van all-electric
verderop in dit IHP toegelicht – voortgezet.
installaties en grote hoeveelheden PV-panelen. Dit resulteert er momenteel
Ten behoeve van de uitvoering van het brede schoolpleinen -beleid en ten behoeve van de inrichting van pleinen van nieuw te bouwen scholen, wordt op dit moment reeds gewerkt aan een modelontwerp voor een groen en klimaatadaptief schoolplein. Beoogd wordt om dit model als basis te laten dienen voor de (her)inrichting van schoolpleinen, van waaruit per individueel schoolplein elementen kunnen worden toegepast afhankelijk van mogelijkheden per plein en keuzes/wensen van de scholen. Dit model zal daarnaast worden betrokken bij de uitwerking van het voorstel hierboven. 4.
Droogte
in dat de aansluitvermogens van de gebouwen erg groot dienen te zijn om op de piekmomenten het vermogen van de PV-panelen terug te kunnen leveren aan het net. Er is op dit moment echter weinig beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet waardoor het aansluiten van de nieuwe onderwijsgebouwen onder druk staat. Een manier die hier een positieve invloed op heeft is het toepassen van een accupakket in de gebouwen. Met een accupakket worden de pieken vanuit de opbrengst van PV-panelen uitgevlakt. Dit zorgt ervoor dat de benodigde aansluiting van de nieuwe onderwijsgebouwen op het energienet minder groot hoeven te zijn. Hierdoor zijn er minder problemen met aansluiten van het gebouw. Voor dit accupakket dienen aanvullende kosten geraamd te worden. Omdat de techniek relatief nieuw is binnen deze toepassing worden vooralsnog de
De KNMI'14 scenario's laten zien dat de neerslagpatronen veranderen.
kosten geraamd op €200.000,-- a € 300.000 per project, afhankelijk van de
Droogte kan een bedreiging vormen voor de waterkwaliteit en
grote van het gebouw.
waterbeschikbaarheid in ons land. Wanneer er watertekorten optreden, kan
17
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Voorstel:
•
de onderwijsinhoud die geboden wordt binnen het basisonderwijs: er
Voor de nieuwbouwprojecten Kindcentrum De Kring, De Windroos, De
wordt in meerdere groepen gewerkt, waardoor meer ruimte
Boeier, De Albatros en de twee nieuwe basisscholen in Warande een budget
wenselijk/noodzakelijk is.
beschikbaar te stellen van € 200.000 per school en voor Kindcentrum
•
Voorhof budget van € 300.000 een ten behoeve van een accupakket. 5.4.
ook steeds groter worden: veiligheid speelt hier een rol. •
1.3 gymzalen
Bij veel nieuwbouwprojecten van de scholen, maakt de vervanging van de
Steeds grotere groepen binnen het basisonderwijs, met kinderen die De 1.3 gymzaal is voor VO en sportverenigingen interessanter om te huren: ook voor deze partijen is meer ruimte een groot voordeel.
gymzaal ook onderdeel uit van het project. Sinds ca. 15 jaren is bij nieuw te
De extra kosten van een 1.3
bouwen gymzalen nagenoeg steeds besloten om een zgn. ‘1.3 gymzaal’ te
gymzaal, ten opzichte van een
realiseren. Een 1.3 gymzaal is een gymzaal met een groter vloeroppervlak
‘reguliere’ of 1.0 gymzaal zijn
dan de minimale norm voor een gymzaal (312 m2 vs 252 m2) en is
ca. € 594.000 per zaal (prijspeil
daarnaast ook hoger (5,5 meter vs 5 meter) . Bij het nieuwbouwproject De 1
2023), met een bijbehorende
Kring, heeft de gemeenteraad een amendement ingediend voor het
extra kaptaallast van gemiddeld
bouwen van een 1.3 gymzaal. Hoewel het bouwen van een 1.3 gymzaal al enkele jaren gebruikelijk is binnen de gemeente, zijn hier nooit duidelijke afspraken over gemaakt. Voorgesteld wordt daarom, om als nieuw beleid op te nemen dat, indien een gymzaal vervangen moet worden of nieuw gebouwd moet worden, een 1.3 gymzaal wordt gebouwd. Redenen hiervoor zijn:
Deze oppervlakte en hoogte worden ook geadviseerd door de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding 1
€10.655 per jaar. Voorstel: Bij nieuwbouwprojecten waarbij ook de gymzaal vernieuwd moet worden en/of een gymzaal geplaatst moet worden, gymzalen met een 1.3 formaat te bouwen.
18
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
6. Leerlingenprognoses
7.600 leerlingen. Dit is ongeveer op het niveau van 2015, voorafgaand aan de daling van het aantal leerlingen van de afgelopen jaren. Na 2030 is de
Basisonderwijs
verwachting dat het leerlingenaantal verder zal groeien naar bijna 9.800
Voor de vaststelling van de huidige en toekomstige huisvestingsbehoefte is
leerlingen in 2041; een groei van ruim 35% ten opzichte van dit jaar.
het belangrijk inzicht te hebben in de ontwikkelingen van de leerlingenaantallen. Is er sprake van groei of krimp? En zo ja waar doet dit zich voor? En welke huisvestingsvraagstukken doen zich dan voor? Ieder jaar wordt ten behoeve van het IHP een leerlingenprognose voor het basisonderwijs opgesteld. Ze vormt de (wettelijke) basis voor het bepalen van de (toekomstige) capaciteitsbehoefte van scholen. Aan voorliggend jaarprogramma ligt de leerlingenprognose 2023 – 2041 ten grondslag. Deze prognose is opgesteld door het gemeentelijk team Onderzoek en Statistiek. Ze omvat een prognose voor alle Lelystadse (reguliere) basisscholen, individueel en collectief. De leerlingenprognose is gebaseerd op de bevolkingsprognose 2023-2040 van de gemeente Lelystad. In deze bevolkingsprognose is de verwachte woningbouw gebaseerd op de ambitie van de gemeente Lelystad om vanaf 2026, 1.000 woningen per jaar te realiseren. Een uitgebreider toelichting op de leerlingenprognose is te vinden, in het bij dit IHP, als bijlage toegevoegde rapport ‘Leerlingenprognose 2023-2041’. Sinds vorig jaar is het aantal leerlingen dat is ingeschreven op de Lelystadse basisscholen nagenoeg stabiel gebleven: Op 1 oktober 2022 telde het basisonderwijs 7.178 leerlingen. Een jaar eerder waren dat er 7.168.
Met het toenemend aantal woningen in Lelystad zal vanzelfsprekend ook het aantal leerlingen de komende jaren toenemen. Geprognosticeerd is dat, tot 2030 het leerlingenaantal groeit met circa 500 leerlingen tot ruim
De verwachte groei concentreert zich grotendeels in de wijk Warande. In deze wijk is het grootste deel van de woningbouw gepland, die naar verwachting jonge gezinnen zal aantrekken. Naast Warande wordt ook een – zij het lagere – groei verwacht van het aantal leerlingen in de basisschoolleeftijd in de wijken Bolder, Lelystad-Haven, Havendiep en het Stadshart. De overige wijken in Lelystad kennen een aanvankelijke krimp, vervolgens stabilisatie en daarna licht herstel.
19
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Ruimtebehoefte basisonderwijs
Voorstel:
Met de groei van het aantal leerlingen neemt ook de ruimtebehoefte voor
Vanaf 2029 jaarlijks financieel rekening te houden met de uitbreiding van de
het basisonderwijs in de stad toe de komende jaren. Anno 2023 is er een
onderwijshuisvestingcapaciteit ter hoogte van de kosten van de huisvesting
ruimtebehoefte van iets meer dan 43.000 m2 BVO. Deze ruimtebehoefte
een gemiddelde basisschool van 200 leerlingen, inclusief capaciteit voor
groeit naar ongeveer 56.500 m2 BVO in 2041. Deze extra ruimtebehoefte
bewegingsonderwijs.
komt overeen met ca. 13 basisscholen van 200 leerlingen. Hierbij wordt, op verzoek ook van de schoolbesturen van het p.o., Zoals aangegeven, is de verwachte toename van het aantal leerlingen en
opgemerkt dat, het tijdig voorzien in voldoende onderwijshuisvesting niet
de daarmee gepaard gaande ruimtebehoefte, verwerkt in de
de enige uitdaging is om, voor wat betreft het onderwijsaanbod, in de pas
leerlingenprognose 2023-2041. Hieruit blijkt dat de groei in de bestaande
te blijven lopen met de groei van de stad. Uitbreiding van het
stad vooralsnog kan worden opgevangen in de bestaande
onderwijsaanbod betekent immers dat meer onderwijzend personeel nodig
onderwijshuisvestingscapaciteit. Uiteraard wordt dit nauwlettend in de
is. En gezien het tekort dat er dit moment reeds is, dient er rekening mee
gaten gehouden. Ook bij de vervangende nieuwbouwprojecten van
te worden gehouden dat het niet zomaar gezegd is dat (nieuwe) scholen
basisscholen in het kader van het IHP meerjarenperspectief, wordt steeds
kunnen worden voorzien van voldoende personeel.
rekening gehouden met de verwachte groei in de bestaande stad. Bewegingsonderwijs De toekenning van het stichten van een PC-basisschool in de Warande –
Met de groei van het aantal leerlingen en de behoefte aan
start in 2024 - en de mogelijke toekenning van de nieuwe school De
onderwijshuisvestingscapaciteit, neemt ook de behoefte aan gymcapaciteit
Torenvalk (zie hoofdstuk 4) moet de groei van Warande in de
toe. Om deze reden wordt hierboven voorgesteld om gelijktijdig met de
eerstkomende jaren opvangen. Op termijn zal verdere uitbreiding van het
uitbreiding van onderwijshuisvestingscapaciteit ook rekening te houden
voorzieningenniveau in Warande nodig zijn. Om deze reden wordt
met de uitbreiding van gymzalen. Dit is naast de nieuw te realiseren
voorgesteld om - naast de huisvesting van de nieuwe christelijke en
gymzaal in Warande waarmee reeds rekening is gehouden om te worden
openbare basisschool in Warande, vanaf 2029 jaarlijks een voorlopig
gebouwd gelijktijdig met de 2e basisschool in Warande.
budget te reserveren voor uitbreiding van de onderwijshuisvestingcapaciteit.
Hierbij wordt bovendien aangetekend dat de gymcapaciteit in de wijken Warande/Havendiep op dit moment krap is. Voor komend schooljaar is net voldoende capaciteit om te voorzien in de behoefte aan bewegingsonderwijs. In de loop van dit jaar, zal worden bekeken of en hoe
20
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
de periode tot aan de oplevering van de tweede gymzaal in Warande kan worden overbrugt, rekening houdend ook met de twee gymzalen in Havendiep die momenteel worden herbouwd (Tjalk en Schakel). Voortgezet onderwijs De verwachte bevolkingsgroei van Lelystad heeft uiteraard ook consequenties voor de ruimtebehoefte voor het voortgezet onderwijs. De verwachte groei van het aantal kinderen in de leeftijd 12-18 jaar loopt iets achter op de groei van het aantal kinderen in de basisschoolleeftijd. Niettemin zal er op termijn behoefte zijn aan aanvullende huisvestingscapaciteit voor het voortgezet onderwijs. Voor de korte termijn is er evenwel nog voldoende capaciteit beschikbaar om het aantal v.o. leerlingen op te vangen. Het komende jaar zal worden bekeken voor welk jaar het raadzaam is financieel rekening te houden met aanvullende huisvestingscapaciteit voor het v.o.. In het kader van het volgende IHP jaarprogramma (2024-2025) zal hiervoor een voorstel worden uitgewerkt.
21
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
7. Huisvestingsaanvragen 2024 e.v.
Voorstel: Voor het herstel van de constructiefout in het gebouw van basisschool De
In deze paragraaf worden de nieuwe aanvragen vanuit het PO, (V)SO en
Boeier voor 2024 een budget beschikbaar te stellen aan Stichting SchOOL
VO inzake uitbreiding, vernieuwing, renovatie conform de verordening
van € 346.500.
behandeld, alsmede de toetsing van deze aanvragen. Paragraaf 7.1 gaat in op het primair onderwijs, paragraaf 7.2 gaat in op het (voortgezet) speciaal
7.1.2. Nieuwe openbare basisschool De Torenvalk
onderwijs en in paragraaf 7.3 wordt ingegaan op het voortgezet onderwijs.
Zoals aangegeven in § 4.1, heeft Stichting SchOOL heeft in het kader van de nieuwe wetgeving rondom het stichtingen van nieuwe scholen, een
7.1.
Primair onderwijs
aanvraag bij het Ministerie ingediend voor het oprichten van een nieuwe
Vanuit het primair onderwijs zijn er 2 nieuwe aanvragen van de Stichting
school in Warande: De Torenvalk. De Minister neemt voor 1 juni 2023 een
SchOOL binnen gekomen. Deze aanvragen worden hieronder behandeld.
besluit over deze aanvraag. In afwachting van het besluit van de Minister
7.1.1. Constructiefout De Boeier Het gebouw van basisschool De Boeier bestaat uit twee delen: het oorspronkelijke schoolgebouw uit 1975 en de uitbreiding van 11 lokalen in 2002. Recentelijk is geconstateerd dat in het nieuwere deel van basisschool
wordt alvast rekening gehouden met de kosten van huisvesting van deze school: in aanvang in de te realiseren tijdelijke locatie in Warande (zie ook hoofdstuk 2). Voorgesteld wordt om voor 2025 rekening te houden met een de kosten van een permanente voorziening voor De Torenvalk.
De Boeier een ventilatiesysteem aangebracht dat ten tijde van de bouw al
Voorstel:
niet voldeed aan de daarvoor gestelde eisen uit het bouwbesluit. Dit
In afwachting van de beslissing van de minister, voor 2025 een budget van
ventilatiesysteem heeft een capaciteit van 257 m3/h en met een
€ 5.919.156 te reserveren voor de bouw van een permanent schoolgebouw
bezettingsgraad in de categorie B3 is dit een systeem waarbij het maximaal
voor De Torenvalk met een omvang van 250 leerlingen, incl. grondkosten.
aantal leerlingen waarop deze berekend is, vastgesteld op 15,75 personen. Dit resulteert erin dat het ventilatiesysteem niet passend is voor het leerlingenaantal per klas waarvoor de school destijds is gebouwd. Dit betreft een constructiefout. Het schoolbestuur van De Boeier heeft verzocht om een vergoeding voor het herstel van deze constructiefout. Het herstel van een constructiefout betreft een onderwijshuisvestingsvoorziening waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.
22
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
7.1.3. Brede schoolpleinen
De aanvragen voor het budget voor brede schoolpleinen zijn tegen het
Vanuit het idee dat, schoolpleinen die ook buiten schooltijden toegankelijk
licht gehouden van eerdere investeringen in de pleinen en het
zijn voor spelende kinderen, een bijdrage kunnen leveren aan de
gemeentelijk beleid ten aanzien van het ‘vergroenen’ van schoolpleinen.
aantrekkelijkheid en leefbaarheid van buurten, investeert de gemeente –
Op basis hiervan wordt voorgesteld om de voor 2024 beschikbare
op basis van het beleidskader onderwijshuisvesting - sinds jaren in
middelen als volgt te verdelen.
zogenaamde ‘brede schoolpleinen’. De gemeentelijke investeringen in brede schoolpleinen vinden steeds om het jaar plaats. Voor 2024 is in de begroting opnieuw een bedrag gereserveerd voor investeringen in brede schoolpleinen. Inclusief een indexering2 in verband met de gestegen kosten bedraagt dit bedrag € 297.000. De hiermee uit te voeren investeringen dienen gericht te zijn op het ‘vergroenen’ van de pleinen en het uitnodigender maken voor spelen en bewegen. De schoolbesturen hebben aangegeven voor welke pleinen zij graag in aanmerking willen komen voor een ‘kwaliteitsimpuls’ vanuit de gereserveerde middelen voor 2024. Dit betreffen de pleinen van de volgende scholen: • • • •
2
De Sluis De Grundel Toermalijn Driestromenland: upgrade deel van het plein
Het budget voor investeringen is een aantal jaren niet aangepast aan de prijsontwikkelingen. In verband met de gestegen kosten is voor 2024 het budget verhoogd van een indexering van 10%.
Voorstel: Het voor 2024 begrote budget voor investeringen in brede schoolpleinen, als volgt in te zetten: • € 105.000 in te zetten voor het schoolplein van basisschool De Sluis • € 105.000 in te zetten voor het schoolplein van basisschool De Grundel • € 55.000 in te zetten voor het schoolplein van basisschool Driestromenland. • € 25.000 in te zetten voor het schoolplein van basisschool De Brink •
Het restantbudget ad. € 7.000 in te zetten voor een aantal kleinere investeringen en initiatieven die gedurende het jaar binnenkomen.
Het plein van De Brink is meegenomen omdat dit een ‘grijs’ plein is met veel beton en hier met een relatief beperkte investering een ‘groen’ effect kan worden bereikt.
23
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Daarmee wordt voorgesteld om de aanvraag voor het plein van De Toermalijn voor 2024 niet te honoreren. Dit, op basis van de afweging dat het plein, vergeleken met de andere genoemde pleinen, al relatief groen is en omdat in 2012 en 2022 al geïnvesteerd is in het plein, zij het vorig jaar met een kleine bijdrage. Het plein van De Toermalijn zal opnieuw worden betrokken bij de afweging over de verdeling van het brede schoolpleinen budget voor 2026. 7.2.
(Voortgezet) Speciaal Onderwijs
Stichting Eduvier heeft een verzoek ingediend voor het herstel van een constructiefout in de daken van Herman Bekius en De Rede aan de Zuigerplasdreef. De bitumen op de daken is 15 jaar oud. Deze laat echter nu al los en geeft scheurvorming en craquelé. Een bitumen dakbedekking gaat gemiddeld 25 jaar mee, zeker als er ballast (grind) op ligt. De huidige slechte kwaliteit van de bitumen (uitdroging, scheurvorming, craquelé) heeft invloed op de volledige constructie (losgetrokken trim, houtrot). Daarnaast zijn de opstanden van de dakbedekking niet hoog genoeg aangebracht ter plaatse van de technische installaties. De kosten voor het herstellen van deze constructiefout bedragen € 140.000. Voorstel: Voor het herstel van de constructiefout in de dakbedekking van de gebouwen van De Rede en Herman Bekius voor 2024 een budget beschikbaar te stellen aan Stichting Eduvier van € 140.000.
7.3. Voortgezet Onderwijs Van het schoolbestuur van het voortgezet onderwijs zijn geen aanvragen ontvangen voor het jaar 2024.
24
8.
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Conclusies bestuurlijk overleg (OOGO)
Het concept IHP jaarprogramma 2023 – 2024 is op 9 maart 2023 voorgelegd aan de schoolbesturen in de vergadering van het Bestuurlijk LEA (Op Overeenstemming Gericht Overleg - OOGO). Tijdens deze vergadering hebben de schoolbesturen aangegeven akkoord te zijn met het concept- IHP Jaarprogramma 2023-2024 en tevreden te zijn met het proces van totstandkoming.
25
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
9.
Uitvoering meerjarenperspectief
9.1.
Vervangende nieuwbouw Albatros, Boeier en Windroos
De vervangende nieuwbouw van basisschool De Albatros is in de meerjarenplanning opgenomen voor 2023, De Boeier voor 2024 en De Windroos voor 2025. In 2022 is gestart met de voorbereiding voor de vervangende nieuwbouw van De Albatros. Er is een startnotitie opgesteld met de belangrijkste uitgangspunten. Eind 2023 heeft het schoolbestuur van deze scholen – Stichting SchOOL - aangegeven de volgorde van de nieuwbouw van de drie basisscholen te willen wijzigen. Met de gemeente is besproken om de planning voor de nieuwbouw van De Albatros, De Boeier en De Windroos aan te passen, zodat deze scholen voor de tijdelijke huisvesting volgtijdelijk gebruik kunnen maken van resp. ‘De Watergeus’ en een tijdelijke voorziening in het Karveel. Dit betekent dat eerst zal worden gestart met De Windroos. Iets daarna met De Boeier. De Albatros wordt zo veel mogelijk zo gepland dat de school kan inhuizen in De Watergeus zodra De Kring is opgeleverd. Dit wordt opgenomen in het IHP. Redenen hiervoor zijn o.a.: •
De Windroos is verder met een nieuwe onderwijsvisie dan De Albatros;
•
Tijdelijke huisvesting van De Albatros is voorzien in het oude gebouw van De Watergeus. Op dit moment wordt dit gebouw gebruikt als tijdelijke huisvesting voor De Kring. Naar verwachting is de nieuwbouw van De Kring niet op tijd klaar om in dit gebouw De Albatros tijdelijk te huisvesten indien de oorspronkelijke planning wordt voortgezet.
Op het moment dat de nieuwbouw van De Windroos naar voren in tijd wordt getrokken, is er eerder tijdelijke huisvesting noodzakelijk. Deze tijdelijke huisvesting kan naar alle waarschijnlijkheid gerealiseerd worden op het sportveld van de SGL. Na oplevering van het nieuwe schoolgebouw voor De Windroos, kan een deel van de leerlingen van De Boeier tijdelijk in deze voorziening worden gehuisvest gedurende de herbouw van het ‘oude’ gedeelte van dit schoolgebouw. De kosten van de tijdelijke voorziening bedragen eenmalig ca € 500.000 (2024) en jaarlijks voor de huur ca € 300.000. Voorstel: -
In te stemmen met de wijziging van de volgorde van de vervangende nieuwbouw van De Albatros, De Windroos en De Boeier
-
Voor de kosten van de tijdelijke huisvesting van de leerlingen van De Windroos en vervolgens De Boeier een budget beschikbaar te stellen van € 800.000 voor 2024 en € 300.000 voor 2025 en 2026
26
10.
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
Financiën
Tussentijdse wijzigingen op basis van onvoorziene omstandigheden (bijvoorbeeld gewijzigde leerlingenprognoses) zijn daardoor soms
De voorstellen uit dit IHP Jaarprogramma 2023 – 2024 leiden tot
onvermijdelijk.
bijstellingen van de begroting onderwijshuisvesting. Zoals gebruikelijk wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen ‘exploitatielasten’ en
Stijging bouwkosten
‘investeringen’.
De ontwikkelingen die gaande zijn in de bouwwereld zorgen ervoor dat de
Onder ‘investeringen’ worden verstaan, de kosten die gepaard gaan met de aankoop of bouw van onderwijshuisvestings-voorzieningen. Deze kosten worden geactiveerd en in een aantal jaren afgeschreven. Dit vertaalt zich in de begroting in jaarlijkse rente- en afschrijvingslasten, ook wel ‘kapitaallasten’. Voorzieningen die niet kunnen worden aangemerkt als ‘investeringen’ en waarop dus niet wordt afgeschreven, worden hier aangeduid als
kosten van bouwprojecten het afgelopen jaar flink zijn gestegen. Prijsstijgingen van materialen en zorgen over levertijden resulteren grote onzekerheid voor bouwbedrijven bij het inschatten van projectrisico’s en prijzen. Momenteel zijn er prijsstijgingen van 5% tot 30% zichtbaar over afgelopen periode. De onzekerheid over deze stijgingen en de duur hiervan wordt veroorzaakt door onder andere de oorlog in Oekraïne, schaarste op de markt en problemen in de toelevering van grondstoffen en materialen.
‘exploitatielasten’. Dit kunnen eenmalige kosten zijn, maar bijvoorbeeld
Aan het einde van ieder jaar maakt de VNG het indexeringscijfer bekend
ook jaarlijks terugkomende huurlasten. De IHP-exploitatielasten betreffen
voor de normbedragen voor onderwijshuisvesting voor het volgende jaar.
met name huurkosten van voorzieningen, jaarlijkse bijdragen die
Voor 2022 bedroeg dit cijfer voor de bouwkosten van
voortvloeien uit regelgeving en/of jaarlijkse uitgaven waarover in het
onderwijshuisvestingsvoorzieningen 4,92%. In het voorgaande IHP
verleden besluitvorming heeft plaatsgevonden. Grotendeels zijn deze
(jaarprogramma 22-23) zijn de begrote kredieten voor
kosten structureel in de begroting opgenomen.
nieuwbouwprojecten op basis van deze indexering bijgesteld. De formalisering hiervan heeft plaatsgevonden bij de vaststelling van de
De besluitvorming over de financiële consequenties van het IHP vindt
gemeentelijke Programmabegroting 2023-2026 op 15 november 2022.
jaarlijks plaats in het kader van de gemeentelijke begrotingscyclus. De
Deze systematiek betekent dat met de indexering van de budgetten in het
gemeenteraad heeft zo de gelegenheid om de (bijstelling van de) IHP-
IHP bijna een jaar achter de feiten wordt aangelopen. Zeker gezien de
begroting integraal af te wegen. Als gevolg van het ‘meelopen’ met het
huidige marktontwikkeling brengt dit het risico met zich mee dat
begrotingsproces, dient de benodigde financiële ruimte voor het IHP circa
tussentijdse besluitvorming over bijstelling van de kredieten voor
een jaar of langer voor aanvang van de uitvoering te worden aangegeven.
27
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
nieuwbouwprojecten nodig is, met bijgevolg vertragingen in de uitvoering
Het normbedrag per m2 voor (vervangende) nieuwbouw komt daarmee op
van deze projecten.
€ 3.782,-. Voor de normbedragen voor 1e inrichting en de materiële instandhouding van gymzalen, wordt voorgesteld om voor 2023 de
Daarnaast blijkt dat het indexcijfer dat de VNG adviseert niet altijd in de
indexering van de VNG te volgen van resp. 14,62% en 11,7%.
pas te lopen met de werkelijke prijsstijgingen. Ter vergelijking: conform het ‘Bouwkostenkompas’ bedroeg de stijging van de bouwkosten over 2022
Buffer onvoorzien
13,51%. Een verschil van 8,59% ten opzicht van het VNG advies. Voor 2023
Zoals aangegeven brengt de gemeentelijke IHP systematiek met zich mee
heeft de VNG in oktober jl. geadviseerd om voor 2023 een indexering van
dat circa een jaar of langer van te voren een inschatting dient te worden
5,49% te hanteren op de normbedragen voor bouwkosten van
gemaakt van de kosten van voorzieningen. Om onvoorziene extra kosten
onderwijshuisvestingsprojecten. Het is aan de gemeenten zelf om te
op te kunnen vangen is het verleden is reeds besloten een jaarlijkse post
kiezen of zij de VNG systematiek volgen of een andere
voor onvoorziene kosten op te nemen in de IHP begroting van € 50.000.
prijsbijstellingssystematiek toepassen.
Dit budget is evenwel niet voldoende om grote onvoorziene tegenvallers
Om zoveel mogelijk in de pas te blijven lopen met de ontwikkeling van de bouwkosten, wordt voorgesteld om in voorliggend IHP voor 2023 de indexering van de VNG te volgen, maar tevens om een correctie toe te passen op de indexering over 2022 overeenkomstig de in het Bouwkostenkompas aangegeven gerealiseerde prijsstijging. Dit resulteert in een voorgestelde bijstelling van de gereserveerde kredieten voor (nieuw)bouwprojecten van 14,08%.
op te vangen. Om te voorkomen dat vertraging wordt opgelopen bij de uitvoering van projecten, wordt voorgesteld om jaarlijks vanaf 2024 een aanvullende volgende buffer van € 150.000 te reserveren voor onvoorziene zaken. Wanneer het niet nodig blijkt deze buffer in te zetten, vallen de middelen aan het eind van ieder jaar vrij. Voorstel: -
De normbedragen voor de bouwkosten van onderwijshuisvestingsprojecten te verhogen met 14,08%
-
De normbedragen voor 1e inrichting en de materiële instandhouding van gymzalen te verhogen met resp. 14,62% en 11,7%.
-
Voor 2024 e.v. jaarlijks een aanvullend budget te reserveren van € 150.000 voor onvoorziene omstandigheden bij de uitvoering van de projecten
28
IHP Jaarprogramma 2023 – 2024
10.1. Bijstelling lopende projecten en meerjarenperspectief
om in 2024 te starten met de voorbereidingen voor de voorziening, maar ook dat vooralsnog tijdelijke huisvesting nodig is.
De lopende en komende nieuwbouwprojecten worden in dit IHP bijgesteld met de hierboven voorgestelde en toegelichte indexering van 14,08% ten