BL Raadsakkoord 2026-2030

Op de tweede trede wordt bestaande bebouwing verdicht, maar alleen waar dat kan zonder de leefbaarheid aan te tasten voor mens en dier. Tot slot wordt op de derde trede gekeken naar bijbouwen aan de rand van de stad.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Specifieke sturing op levensloopbestendige woningen 1.12 Door de stijgende vergrijzing en bevordering van doorstroming, bouwen we in hoog tempo kleinschalig levensloopbestendige woningen in bestaande wijken en zetten ook in op kangoeroewoningen en knarrenhofjes. De verhuiskostenregeling wordt daarnaast voortgezet en uitgebreid. Een actief voorrangsbeleid op de woningmarkt 1.13 We zorgen actief voor een beschermende lokale woningmarkt voor groepen die belangrijk zijn voor de stad. We streven ernaar dat zoveel mogelijk van de sociale huurwoningen worden toegewezen aan inwoners van Lelystad (we rekenen op 80% tot 90%). Daarnaast onderzoeken we of we eveneens 50% van de nieuwbouwwoningen aan Lelystedelingen kunnen toewijzen. In de afspraken met woningbouwverenigingen, makelaars en ontwikkelaars leggen we daarnaast voorrangsregels vast om kansen te creëren voor starters, ouderen en maatschappelijke beroepsgroepen, zoals agenten, verpleegkundigen en onderwijzers. 1.14 We sturen specifiek op een groter aanbod voor jongeren, studenten en starters om ze voor de stad te behouden. Om deze groepen te ondersteunen en de doorstroming te bevorderen, wordt de starters lening voortgezet en uitgebreid.

32

DE VEILIGE STAD Een sociaal en fysiek veilige leefomgeving 2.1 We investeren in buurtwerkers, buurtouders en wijkpreventieteams. Zij hebben een preventieve en activerende rol. Door hun laagdrempelige inzet in de wijk kunnen mogelijke problemen al in een vroeg stadium worden gesignaleerd, nog voordat ze ontsporen. Vergroten van de sociale veiligheid via de fysieke inrichting 2.2 Om sociaal onveilige plekken in de wijken en op industrieterreinen aan te pakken, wordt samen met inwoners en bedrijven gekeken naar maatwerkoplossingen. Bij herinrichting en nieuwe aanleg van de openbare ruimte hanteert de gemeente het principe van ‘veiligheid door ontwerp’ en wordt er structureel gewerkt met klankbordgroepen en regelmatige buurtschouwen. Bij het veiliger maken van deze openbare ruimte wordt specifiek geluisterd naar de behoeften van vrouwen en mindervaliden. 2.3 We introduceren een flexibel maatwerk wijkbudget, waarmee wijkcentra beschikken over eigen middelen en uren om overlast en knelpunten in de buitenruimte, zoals hangjeugd en zwerfafval, direct aan te pakken. Zo leggen we de regie waar die hoort: bij bewoners en professionals in de wijk. 2.4 Op plaatsen waar nu al bekend is dat er meer overlast plaatsvindt, bijvoorbeeld afvaldumpingen en vandalisme op schoolpleinen, sturen we actief aan op sociale controle, preventie en proactieve handhaving.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Een integrale, krachtige aanpak van ondermijning en uitbuiting 2.5 Uitbuiting, mensenhandel en gedwongen prostitutie moeten blijvend worden aangepakt. Lelystad treedt hier samen met inspecties en partners actief tegen op. De gemeente ziet toe op de huisvesting van arbeidsmigranten los van de werkgever volgens de maatregelen van commissie Roemer-plus en schrijft hun standaard in de BRP in. 2.6 Femicide moet blijvend worden aangepakt. We investeren in een geïnte greerde aanpak om ook de veiligheid voor vrouwen te waarborgen. Zowel in de openbare ruimte door bij de inrichting van de openbare ruimte hier rekening mee te houden, als in het herkennen van de eerste signalen van de voorstadia van huiselijk geweld en femicide, waaronder dwingende controle/stalking/jaloezie/angst bij het slachtoffer. 2.7 We versnellen het proces van herbestemming van vrijkomende (agrarische) bebouwing/panden om zo illegaal gebruik tegen te gaan. Zichtbare en krachtige handhaving in de openbare ruimte 2.8 De huidige inzet van handhaving wordt gecontinueerd en de BOA capaciteit (inclusief jeugd- en wijkboa’s) wordt verder uitgebreid, zodat deze meegroeit met de stad. We zetten handhaving efficiënter in, door meer te spreiden, meer te voet en per fiets en ook minder vaak in teamverband. Daarmee verhogen we de zichtbaarheid, versterken wij het toezicht en het veiligheidsgevoel in buurten en wijken.

Om dit te realiseren, wordt deze uitbreiding als maatregel financieel inzichtelijk gemaakt in de kadernota 2027. Voor handhaving zien wij de volgende aandachtspunten: meer zichtbaarheid in de avonduren en in de weekenden, fietsen en koeriers (binnen de vensteruren) in het stadscentrum, drugsgebruik, dealen en vervuiling op schoolpleinen en rondom scholen; verwaarloosde bootjes in het Gelderse diep, illegale kamerhuur. 33

2.9 Lelystad dringt aan op vaste wijkagenten met continuïteit, die voor langere tijd aan een wijk verbonden blijven en fungeren als de oren en ogen van de buurt. Zij moeten daadwerkelijk en proactief zichtbaar zijn op straat. Doorbreken van jeugdcriminaliteit en overlast 2.10 Om de oorzaken van jeugdcriminaliteit en -overlast bij de bron aan te pakken, investeren we structureel in goed en zinvol jongerenwerk, opbouwwerkers, brugfunctionarissen en leer-werkplekken voor jongeren in kansarme situaties. Daarnaast komt er gerichte ondersteuning voor ouders met kinderen en pubers die dreigen af te glijden. Deze ondersteuning wordt bij voorkeur geboden door professionals met dezelfde culturele achtergrond, of met specifieke kennis daarvan. 2.11 We breiden de werkwijze ‘Preventie met gezag’ uit door de hele stad, met behulp van ouders, onderwijs, sociaal wijkteams, politie, buurtwerkers en handhavers. Een digitaal weerbare stad 2.12 Wij versterken de digitale weerbaarheid van onze inwoners door aan te jagen en te faciliteren dat er al vanaf de basisschoolleeftijd aandacht is voor online veiligheid en door het actief ondersteunen van inwoners en ondernemers bij cybersecurity, in samenwerking met onderwijs, politie en lokale IT partners.

RAADSAKKOORD 2026-2030

DE JONGE STAD Een sterke, stabiele en toegankelijke jeugdzorg 3.1 Het Knoppenplan wordt deze raadsperiode verder geïmplementeerd. Ook maken we afspraken over de evaluatie. 3.2 In de voorbereiding naar de veelomvattende besluitvorming over het functioneren en de kosten van de jeugdzorgketen, vergroot de raad haar kennis en inzicht door een gericht informatieprogramma met experts. Kansengelijkheid voor elk kind 3.3 We faciliteren de scholen om een gezond ontbijt/lunch en gratis, waar mogelijk biologisch fruit, aan te bieden. Zo zorgen we ervoor dat er minder kinderen met honger naar school gaan. 3.4 De gemeente ondersteunt, samen met scholen en maatschappelijke organisaties, initiatieven die kritisch denken, digitale veiligheid en mediawijsheid stimuleren. Onderdeel daarvan is een actieve campagne tegen pesten en sextortion. 3.5 We realiseren in de wijken meer laagdrempelige ontmoetingsplekken en vrijetijdsbesteding voor tieners en jongeren, zoals bijvoorbeeld SPOT en Paradijs, waarbij er activiteiten worden georganiseerd die zowel de mentale gezondheid en welzijn versterken alsmede jeugdoverlast helpen verminderen.

34

Preventie en normaliseren centraal in de jeugdzorg 3.6 We behouden het huidige preventiebudget. We zetten het project ‘Versterken van de basis’ voort en breiden dit uit met een lijn naar basisscholen, de peuterspeelzalen en kinderopvang. Daarnaast zetten we in op een gezamenlijke stedelijke visie op scholen en in de wijken, waarbij niet alleen zorgorganisaties maar ook maatschappelijke partners uit het voorveld een centrale rol spelen om lichte hulpvragen vroegtijdig op te pakken. 3.7 We versterken de aanpak om echtscheidingen te voorkomen en/of te begeleiden bij echtscheiding. Ouderschapscursussen en relatie- en ouderschapsondersteuning moeten laagdrempelig beschikbaar zijn. Integrale jeugdzorg en naadloze ondersteuning 3.8 Vanuit het Knoppenplan werken we met het principe ‘1 gezin, 1 plan, 1 regisseur’, zodat het gezin weer centraal komt te staan. Dit wordt zo snel als mogelijk de standaard werkwijze. 3.9 We organiseren een zachte landing voor jongvolwassenen (17,5 jaar) als zij de jeugdzorg verlaten en gaan soepeler om met de harde knip bij 18 jaar. Toekomstbestendig leeromgevingen 3.10 We zetten de bestaande plannen om basisscholen te vernieuwen onverminderd door, waarbij we de gebouwen modern, flexibel en klimaatadaptief inrichten.

Om in te spelen op de groei van de stad, wordt in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) geanticipeerd op een extra middelbare school (VMBO/HAVO/VWO) de nodige voorbereidingen getroffen voor de planvorming en locatiekeuze.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Naadloze aansluiting op de samenleving en arbeidsmarkt 3.11 We sluiten een Lokaal Stagepact met scholen (van VMBO tot VWO en MBO), maatschappelijke organisaties en Lelystadse werkgevers in alle sectoren om voor alle leerlingen en studenten voldoende passende stage- en leerwerkplekken in de stad te realiseren. 3.12 We intensiveren en versterken de ondersteuning voor leerlingen die dreigen uit te vallen (voorkomen van thuiszitters) en de begeleiding van kwetsbare jongeren uit het (speciaal) onderwijs naar hun eerste baan. Het verbreden van het onderwijsaanbod met hoger onderwijs 3.13 Om talent voor de stad te behouden, halen we (dependances van) mbo-, hbo- en wo-opleidingen naar Lelystad. Hiervoor zoeken we nadrukkelijk de samenwerking met innovatieve organisaties en bedrijven (zoals Defensie en Lelystad Airport).

DE ZORGZAME STAD Een sterke sociale basis in de wijk 4.1 We zetten in op ontmoeting en beslissing in de wijk. In de wijk organiseren we ‘Participatie-avonden’, waarbij de inwoner beslist over het wijkbudget. 4.2 We stellen (structurele) subsidie beschikbaar om de personele bezetting van de welzijnsorganisaties in de wijk stabiel te houden. 4.3 Om beter inzicht te krijgen in wat kwetsbare ouderen (75+) thuis specifiek nodig hebben, maken we huisbezoeken door vrijwilligers weer mogelijk. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van de ruimte die de AVG-wetgeving biedt.

35

4.4 We stimuleren initiatieven uit de samenleving die zich richten op het tegengaan van eenzaamheid, waarbij zowel jongeren als ouderen uit de buurt worden betrokken. 4.5 Er wordt een visie op geloofs- en levensbeschouwende gemeenschappen opgesteld. Daarmee brengen we in kaart welke rol deze gemeenschappen spelen in de samenleving en hoe de gemeente daarop kan inspelen. 4.6 We vragen van het college een plan van aanpak om als gemeente op een juiste manier om te gaan met mensen met onbegrepen gedrag en/of psychische problemen. Passende waardering en ontlasting van mantelzorgers en vrijwilligers 4.7 We bieden (financiële) steun en waardering voor informele zorg, zoals de ‘Voorzorgcirkels’, en we breiden de inzet van de mantelzorg consulenten uit met minimaal 24 uur per week. We houden nadrukkelijk oog voor respijtzorg en maken daarvoor een vrijwilligersvergoeding beschikbaar. 4.8 We continueren de organisatie van de Vrijwilligersdag. Bestaanszekerheid als uitgangspunt 4.9 We vergroten het bereik en gebruik van bestaande armoederegelingen met 50% door gerichte communicatie, betere vindbaarheid en het vergroten van bewustzijn onder inwoners en intermediairs. Daarnaast versimpelen we de procedures waar dat mogelijk is. 4.10 Om de bestaanszekerheid voor alle Lelystedelingen te borgen, blijven we het saneringskrediet inzetten voor (een deel van) problematische schulden.

Waar mogelijk worden onze inwoners begeleid bij het voorkomen van nieuwe schulden.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Een fysiek en sociaal toegankelijke stad voor iedereen 4.11 We continueren de inzet op de fondsen Jeugd- en Volwassenenfonds sport- en cultuur voor alle inwoners. Daarnaast biedt de gemeente extra steun voor de organisatie van laagdrempelige buurtactiviteiten, sport op maat en inclusieve culturele activiteiten. 4.12 Om te zorgen dat iedereen echt mee kan doen, willen we dat Werkbedrijf Lelystad zich ook gaat inzetten om waar mogelijk mensen in laagbetaalde banen door te begeleiden naar beter betaalde banen, wat ruimte geeft om anderen weer te laten instromen op de arbeidsmarkt. Een armoede- en bijstandsbeleid gestuurd vanuit vertrouwen en de menselijke maat 4.13 We stellen de menselijke maat voorop. Daartoe stellen we een uitvoeringskader op waarmee we voor onze medewerkers duidelijk maken welke ruimte zij krijgen om van standaardregels af te wijken, wanneer dat nodig is. Een proactieve en normerende aanpak van diversiteit en anti-discriminatie 4.14 Lelystad bestrijdt álle vormen van racisme en discriminatie, zoals antisemitisme, moslim-, homo- en transgenderhaat en seksisme. We maken een concreet plan met doelen om racisme en discriminatie uit te bannen Kwaliteit en samenwerking voorop in de maatschappelijke (Wmo) zorg 4.15 We maken zoveel als mogelijk gebruik van meerjarige Wmo-indicaties voor chronisch zieken.

4.16 We maken extra capaciteit beschikbaar om frauduleuze of onder mijnende zorgaanbieders te bestrijden. 36

Een volwaardig en lokaal medische zorgaanbod 4.17 We ontwikkelen een hoogwaardige zorgcampus die een toekomstig volwaardig ziekenhuis in Lelystad versterkt door een nauwe samenwerking tussen ziekenhuiszorg, eerstelijnszorg, opleidingen en overige zorgpartners. Om de zorg ook lokaal dichtbij te houden, zorgen we daarnaast voor goede huisvesting voor gezondheidscentra in elke wijk. 4.18 We zetten in op het realiseren van integrale geboortezorg in Lelystad. Dat doen we in samenwerking met de zorgpartners. Concreet willen we een geboortecentrum en een kraamhotel, specifiek gericht op de veilige zorg voor pasgeborenen, realiseren. 4.19 We zetten in op het verhogen van de vaccinatiegraad van Lelystedelingen. Actief inzetten op het verminderen van dakloosheid 4.20 We werken naar een actueel inzicht (ETHOS-tellingen) in de omvang en de oorzaken van dakloosheid in onze stad, zodat we kunnen anticiperen op toekomstige dakloosheid. 4.21 Het zorgen voor een huisdier zorgt ervoor dat mensen zoals dak- en thuislozen en mensen die huiselijk geweld ervaren geen hulp zoeken omdat zij hun huisdier niet willen achterlaten. Lelystad ondersteunt zorgplekken voor dak- en thuislozen waar huisdieren welkom zijn. Daarnaast ondersteunen we in de opvang van hun huisdieren, bijvoorbeeld door samen te werken met vrijwilligersorganisaties zoals Mendoo.

RAADSAKKOORD 2026-2030

DE LEVENDIGE STAD Een vitaal, multifunctioneel en aantrekkelijk Stadshart 5.1 We starten een pilot van zes maanden, waarbij het eerste uur parkeren in het Stadshart gratis is. We vragen het college daarbij om te zorgen voor een duidelijke communicatie richting inwoners over de invoering. Daarnaast betrekken we de uitkomsten van de evaluatie van de huidige pilot, waarbij men het tweede uur gratis kan parkeren. 5.2 Rondom het Stadshart is voldoende parkeergelegenheid om het Stadshart zo veel mogelijk autoluw te laten zijn. Met name aan de westkant van het station is behoefte aan extra parkeermogelijkheden. 5.3 We zorgen voor een optimale en veilige bereikbaarheid van het Stadshart met de fiets en het openbaar vervoer. We versterken de fietsvriendelijkheid in en rondom het centrum actief, door te zorgen voor goede, duidelijke fietspaden en overzichtelijke oversteekplaatsen. 5.4 Er komt meer aandacht voor kinderen en gezinnen in het Stadshart, onder meer door het toevoegen van openbare speelplekken en een gerichte acquisitie van concepten zoals oudercafés/ peutercafés. 5.5 We stellen een ambitieuze groennorm op waarin we bewezen effectieve maatregelen toepassen om onze gebouwen, straten en pleinen in het centrum zichtbaar te vergroenen.

5.6 We richten het centrum zo in dat mensen er graag vertoeven: meer groen, schaduw, speelplekken voor kinderen, bankjes, veilige en toegankelijke looproutes, en aandacht voor mindervaliden via klankbordgroepen bij elk infraproject.

37

5.7 We transformeren het Stadhuisplein tot een echte stadstuin waar onze inwoners elkaar kunnen ontmoeten; we kijken daarbij of we de winkels die zich daar nog bevinden een andere locatie moeten geven om deze ontmoetingsfunctie volledig de ruimte te geven. En om de winkels een plaats te bieden waar ze beter tot hun recht komen. 5.8 We zetten in op schoonmaak, onderhoud en veiligheid in het centrum, waarbij we in het bijzonder zorgen voor een verzorgd straatbeeld en goed onderhouden parkeergarages. Dit zien we als een gezamenlijke verantwoordelijkheid met onze ondernemers. Om de openbare ruimte voor iedere bezoeker prettig te houden, zetten we ook in op gerichte handhaving bij overlast op straat, waaronder de overlast veroorzaakt door fietsen (met name door fatbikes) en zetten we in op het goed functioneren van voorzieningen, zoals fonteinen, slagbomen, enz. 5.9 We bevorderen een constructief ondernemersklimaat om leegstaande panden in het centrum vlot te vullen met een brede diversiteit aan functies. We tonen ons hierbij oplossingsgericht en flexibel richting ondernemers door actief mee te werken aan het aanpassen van omgevingsplan en het versoepelen van vergunningen, zoals voor jongerencentra en uitgaansgelegenheden voor alle doelgroepen. Daarnaast ondersteunen we initiatieven die de drempel voor nieuwe ondernemers verlagen, zoals de 1-euro-huuractie.

5.10 Om de levendigheid in het Stadshart te vergroten, geven we nadrukkelijk prioriteit aan het benutten en vullen van de bestaande panden boven het ruimtelijk uitbreiden van het centrumgebied. Waar winkel- of kantoorruimtes structureel leegstaan, werken we samen met partijen zoals woningcorporaties en ontwikkelaars om deze gebouwen succesvol om te bouwen tot woningen.

RAADSAKKOORD 2026-2030

5.11 De gemeente ondersteunt de verplaatsing van een multifunctioneel poppodium in het Stadshart, mits er sprake is van een groter publieks bereik en een verbeterde businesscase met lagere structurele lasten ten opzichte van de vorige businesscases. 5.12 We breiden de bestaande weekmarkt en braderieën uit met seizoensgebonden themamarkten en organiseren jaarlijks een groene markt voor lokale ondernemers. Om dit ruimtelijk goed in te passen, krijgt de zaterdagmarkt in overleg met de marktmeester en ondernemers een passende plek. 5.13 We verhogen de beleving in het centrum door het Stadshart te profileren met één overkoepelend thema. 5.14 Om extra bezoekers en dagjesmensen aan te trekken, realiseren we een rechtstreekse verbinding tussen Batavia Stad en het Stadshart. 5.15 We kijken naar de mogelijkheden om buitenverkoop voor ondernemers te verruimen. 5.16 We verbeteren onze communicatie naar inwoners en ondernemers met betrekking tot wat er te doen is in de stad en evalueren de tevredenheid m.b.t. de communicatie en de leefbaarheid meetbaar. 5.17 We informeren en stimuleren ondernemers om te verduurzamen. Inclusieve en toegankelijke sport- en beweegparticipatie 5.18 We versterken en zorgen dat onze sportinfrastructuur meegroeit met de stad.

We pakken door met de realisatie van de nieuwe sporthal bij Porteum, de voetbalagenda en een snelle start van de aanleg van sportpark Zuiderhage. Tegelijkertijd richten we openbare sportfaciliteiten in elke wijk in en stimuleren we het clusteren van sportverenigingen, zodat deze optimaal kunnen functioneren.

38

5.19 We nemen drempels weg om in beweging te komen door doelgroepgericht te werken. Voor de jeugd bestendigen en breiden we buitenschoolse kennismakingsactiviteiten zoals ‘LoL na School’ en ‘ExploreX’ uit. Voor senioren zetten we extra in op een passend sportaanbod, waarbij zij actief worden ondersteund door buurtsportcoaches. 5.20 Lelystad is een watersportstad, maar heeft daarin nog veel onbenut potentieel, dat we beter willen benutten. Dit willen we bereiken door de jeugd kennis te laten maken met de watersport, zoals zeilen, roeien, surfen, kajakken en kanoën. En door een goed doordacht vaarwatersysteem voor ongemotoriseerd waterverkeer en door goed bereikbare en verbonden sportaccommodaties bij de kust te ontwikkelen. 5.21 Lelystad is een waterrijke gemeente, daarom spannen we ons ervoor in dat elk kind in Lelystad minimaal één zwemdiploma haalt vóór groep 6. 5.22 We leggen een natuurzwembad aan. Hier is al onderzoek naar gedaan en er is een mogelijkheid bij het Bovenwater. Een robuust en lokaal verankerd cultureel klimaat 5.23 We handhaven de cultuurvisie 2024-2030 en maken cultuuronderwijs en het beoefenen van amateurkunst toegankelijk voor alle Lelystadse scholieren en jongeren (4-18 jaar). Dit doen we door financiële drempels te verlagen.

Daarnaast pakken we de wachtlijsten bij De Kubus stevig aan, onder andere door middel van weekendopening, zodat alle inwoners tijdig toegang hebben tot cultuuronderwijs en -activiteiten, culturele voorzieningen en de bibliotheek.

RAADSAKKOORD 2026-2030

5.24 We beschermen het Werkeiland in zijn huidige vorm door verdere (woning)bouw te stoppen en het volledig de status van behoudend cultureel erfgoed te geven. Tegelijkertijd maken we het eiland af door ruimte te bieden aan passende voorzieningen voor toerisme en campers. 5.25 We dragen bij aan creatieve ruimtes (experimentele locaties) die inspireren en ruimte geven aan inwoners die zich creatief willen ontwikkelen en maken daarbij zoveel mogelijk gebruik van bestaande ruimtes.

5.30 Een nieuw evenemententerrein wordt gerealiseerd buiten de stad, buiten de woonwijken, niet direct naast natuur, maar kan wel naast een industrieterrein. Bij het maken van de plannen worden ecologische randvoorwaarden meegenomen. 5.31 In het (nieuw op te stellen) evenementenplan wordt onder andere aangegeven hoe de natuur beschermd wordt, wat evenementenlocaties zijn, wat voor soort evenementen hier welkom zijn (geen evenementen met dieren), hoe vaak ze gebruikt mogen worden, hoe omwonenden betrokken worden en wat de maximale geluidsnormen zijn.

Vitaliteit via positieve gezondheid 5.26 We verruimen de openingstijden van wijk-buurtcentra (ook ’s avonds, in het weekend en vakanties). 5.27 Realiseren van buurtkamers/ontmoetingsruimtes in elke wijk voor ontmoeting en informatie, met speciale aandacht voor ouderen (voorbeeld De Hooghe Bomen). 5.28 We onderkennen het grote belang van schone lucht voor onze inwoners. In dat kader stimuleren we actief het gebruik van de stookwijzer en onderzoeken we hoe we houtstook kunnen verminderen. Daarnaast dringen we gemotoriseerd verkeer terug op plekken waar dit nodig en mogelijk is.

Forse kwalitatieve schaalsprong van de (nacht)culturele infrastructuur 5.32 De gemeente stimuleert de ontwikkeling van nieuwe vrijetijdsvoorzieningen die aansluiten bij kinderen, jongeren en (jong)volwassenen, zoals een arcade/gamehall in het Stadshart. De gemeente treedt maximaal faciliterend op bij de ontwikkeling hiervan. Dat gebeurt via acquisitie en een eventuele aanpassing van het omgevingsplan. 5.33 Jongerencentrum SPOT krijgt een structurele fysieke plek, ook in de gemeentelijke begroting, waarmee continuïteit van het aanbod en verdere ontwikkeling voor jongeren wordt geborgd.

Stimuleren van (top)evenementen 5.29 We intensiveren vooral ook de inzet op sport- en cultuurevenementen die Lelystad landelijk op de kaart zetten (zoals: Polderloop, FC Straat, Sterkste Man en Vrouw van Nederland, Bommetje...). Hiervoor wordt een coördinator (sport) evenementen aangesteld die verantwoordelijk is voor acquisitie, organisatie en profilering. 39

Creatief blijven versterken van cultuur- en sportaanbod 5.34 We stimuleren brede samenwerking tussen grote en kleine culturele instellingen, maatschappelijke instellingen, sportverenigingen, scholen, ondernemers én bewoners actief.

RAADSAKKOORD 2026-2030

DE ONDERNEMENDE STAD Waardering en versterking van het lokale MKB 6.1 De gemeente verbetert de dienstverlening aan ondernemers door het inrichten van één vast en duidelijk zichtbaar aanspreekpunt. Daarbij maken we de ondersteuning efficiënter door vergunningsprocedures te verduidelijken en versnellen. 6.2 We stellen een detailhandelsvisie op waarin we een goede balans tussen bedrijvigheid en de leefomgeving borgen. Hierin nemen we nadrukkelijk op dat we het groen en de ruimtelijke kwaliteit rondom bestaande winkelcentra in de wijken behouden. 6.3 De combinatie van wonen en werken op daarvoor aangewezen plekken in de stad moet mogelijk blijven. Toekomstgerichte duurzame bedrijvigheid met lokale meerwaarde 6.4 Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 stellen we een strategische Toekomstvisie vast voor ons economisch profiel, gericht op bedrijven met toegevoegde waarde. Vanuit deze visie nodigen we gericht schone en innovatieve bedrijven uit om zich in onze stad te vestigen. We nemen op dat er geen plaats is voor bedrijven die Lelystad en haar inwoners niets opleveren. Daarbij denken we aan datacenters, distributiecentra, vervuilende bedrijven of bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken. 6.5 We richten een duidelijk zichtbaar aanspreekpunt in binnen de gemeente dat proactief vestiging en groei van bedrijven faciliteert.

6.6 We grijpen de mogelijkheden aan die Social Return on Investment (SROI) biedt om de lokale meerwaarde te vergroten en maken beleid om deze breed en creatief in te zetten. 40

Een activerende arbeidsmarkt waar lokaal talent rendeert 6.7 We brengen het werk van ons werkbedrijf nog dichter bij inwoners, bijvoorbeeld door inloopspreekuren in buurtcentra. Om versnip pering tegen te gaan en de herkenbaarheid te vergroten, beleggen we de taken van het lokaal op te richten Werkcentrum bij het Werkbedrijf. 6.8 We versterken het Werkbedrijf als leer-werkbedrijf om innovatieve kansen te bieden voor omscholing op de veranderende arbeidsmarkt en (beter) betaalde banen. Inwoners die re-integreren of inburgeren begeleiden we via sociale ondernemingen en vrijwilligerswerk gericht naar betaald werk. Hierbij zijn taalontwikkeling en goede (job)coaching op de werkvloer vaste voorwaarden. Een kwalitatieve en verantwoorde vrijetijdseconomie 6.9 De gemeente gaat onverminderd door met de aanpak van leegstand in de stad en blijft dit op creatieve wijze doen, zoals de inzet op meer store-in-store winkels, 1eurohuuracties en pop-up concepten. 6.10 De gemeente blijft de markten in Lelystad onverminderd steunen door het promotiebudget structureel voort te zetten. 6.11 De gemeente faciliteert koppeling van lokale ondernemers of inwoners met een ondernemerswens aan sterke horeca‑, franchise- en retailconcepten. 6.12 De gemeente zet in op de realisatie van een foodcourt in Lelystad, zoals in het Stadshart of aan het Larserplein.

Hiermee wordt ruimte geboden aan horecaondernemers voor wie het huren van een zelfstandig pand financieel niet haalbaar is, terwijl tegelijkertijd de levendigheid en aantrekkingskracht van de stad wordt versterkt.

RAADSAKKOORD 2026-2030

6.13 We versterken toerisme en recreatie voor inwoners en bezoekers door promotie van onze (natuurlijke) voorzieningen (de havens, de Oostvaardersplassen, het Stadshart, Batavia Stad, de stranden en de watersportvoorzieningen). Daarnaast versterken we de recreatiefunctie van het Woldpark met bijvoorbeeld een Buurtcamping (tijdens zomervakantie), een spetterbad en/of theehuis. Versterken van lokale samenwerkingen 6.14 Het bestaande reclamebeleid wordt actief gehandhaafd, waarbij overtredingen (zoals verlichte reclame na 24:00 uur) worden gesanctioneerd en illegale reclame-uitingen worden verwijderd. We onderzoeken hoe we lichtvervuiling (onder andere door verlichte reclameuitingen) verder kunnen beperken in de stad. 6.15 We dringen stevig aan bij werkgevers om parkeerplaatsen op industrieterreinen menselijk in te richten. Daarbij worden faciliteiten gecreëerd voor chauffeurs om te douchen en verblijfsruimte met eventueel voorzieningen. 6.16 We bevorderen een structurele samenwerking met het bedrijfsleven en versterken de lokale en regionale economie. Dat doen we door als gemeente zoveel mogelijk lokaal en regionaal in te kopen, zodat kleinere MKB-ondernemers goed in staat worden gesteld om aan de gemeente te leveren. Om dit te monitoren, realiseren we een dashboard waarop inzichtelijk is bij welke bedrijfstakken de lokale inkoop nog verder gestimuleerd kan worden.

6.17 Het college legt binnen één jaar een uitgewerkt groeiplan voor het Kenniscentrum Nieuwe Natuur aan de raad voor. Samenwerking met het hoger onderwijs en een publiek-private financieringsstructuur maken hier onderdeel van uit.

41

6.18 We streven naar meer verbinding tussen onze agrariërs en de mensen in de stad. Dat doen we door de beschikbaarheid van lokale boerderij producten te faciliteren en door onze schoolkinderen deel te laten nemen aan boerderijeducatie van ‘De Lelystadse Boer’.

DE DUURZAME STAD Een haalbare en betaalbare energietransitie 7.1 We borgen dat de overstap naar duurzame energie, zoals zon, wind en warmtenetten, financieel te dragen is voor onze inwoners. Het uitgangspunt bij verduurzaming is een resultaat waarbij de uit eindelijke woon- en energielasten voor de inwoner gelijk blijven of dalen in vergelijking met het huidige gebruik van gas. 7.2 We ondersteunen de isolatie van huizen in oudere wijken gericht door de inzet van huis-aan-huis energiecoaches, waarbij we prioriteit geven aan huishoudens met een bescheiden inkomen. 7.3 We breiden de regeling voor asbestverwijdering en dakisolatie uit en vragen Centrada naar een plan van aanpak voor de resterende huurwoningen in de stad. 7.4 We brengen al onze gemeentelijke gebouwen op termijn naar een hoger energielabel, bij voorkeur energielabel A+ of beter. Vanuit deze voorbeeldfunctie stimuleren we andere gebouweigenaren in Lelystad om hun panden ook te verduurzamen, bijvoorbeeld door in te zetten op hoogwaardige isolatie, zonne-energie en bio-based bouwen.

RAADSAKKOORD 2026-2030

7.5 Een goed werkend elektriciteitsnet, duurzaamheid en klimaatadaptatie vormen de randvoorwaarden voor alle stedelijke en economische ontwikkelingen in Lelystad. We houden vast aan de Lelystadse Adaptatie Strategie 2023, ontwikkelen nieuw duurzaamheidsbeleid en blijven ons maximaal inzetten (toekomstige) capaciteitsproblemen op het elektriciteitsnet op te lossen. Een robuuste, klimaatadaptieve en biodiverse leefomgeving 7.6 De leefbaarheid in de woonwijken en het Stadshart wordt verbeterd door de overlast van vooral koeriers- en bezorgverkeer terug te dringen (door o.a. inzet buurtkluizen, duidelijke bebording over stapvoets rijden, drempels, enz.). 7.7 We onderzoeken de wenselijkheid om als Lelystad binnen een jaar het Schone Lucht Akkoord te ondertekenen en te vertalen naar concreet beleid met meetbare doelen voor luchtkwaliteit. 7.8 Voor iedereen die in Lelystad woont geldt het 3-30-300 bomen principe, dit moet ook bij de uitbreiding van de stad het uitgangspunt blijven. Mocht het nodig zijn om bomen weg te halen, dan worden deze opgeslagen in de bomenbank. 7.9 We vergroten de belevingswaarde en biodiversiteit in de stad door de realisatie van gezonde voedselbossen in iedere wijk te ondersteunen. Daarbij staat een gezonde en natuurlijke leefomgeving centraal.

De gemeente geeft het goede voorbeeld door door als uitgangspunt te hanteren biologische planten en bloemen in te kopen en gifvrij te werken. We benutten de wettelijke mogelijkheden voor een gifvrije leefomgeving en we informeren inwoners en bedrijven actief over de voordelen van deze natuurlijke aanpak.

42

7.10 We maken onze wijken groener door overtollige verharding te vervangen door onderhoudsarm groen en maken ecologisch beheer de standaard voor ons openbaar groen. We kiezen daarbij voor inheemse beplanting, natuurlijke oevers, bloemrijke bermen en gefaseerd maaien. Bij deze vergroening en het beheer daarvan borgen we altijd de veiligheid en bereikbaarheid van de openbare ruimte en behouden we op zichtlocaties een representatieve en verzorgde uitstraling. Een schone, circulaire stad zonder verspilling 7.11 We stimuleren de zichtbaarheid en bereikbaarheid van lokaal geproduceerde groenten, fruit en andere regionale producten, zodat deze bereikbaarder zijn voor onze inwoners. Dat doen we bijvoorbeeld door een streekwinkel te faciliteren en/of door deze producten actief onder de aandacht te brengen in de stad. Als gemeente geven we hierin het goede voorbeeld: bij een passend aanbod kopen we onze eigen benodigdheden en diensten primair lokaal in, daarna regionaal, en pas in de laatste plaats nationaal of Europees. 7.12 Afval is vaak geen afval maar een product dat hergebruikt kan worden. We ondersteunen de ontwikkeling van het circulair ambachtscentrum. Hier worden herbruikbare, nog te repareren of te verkopen producten en materialen gesorteerd. Deze worden beschikbaar gesteld aan Lelystadse bedrijven, startups en andere circulaire initiatieven.

7.13 We breiden de afvalstort niet uit buiten de huidige vergunning. 7.14 We sluiten ons aan bij bestaande bewustwordingscampagnes voor inwoners en bedrijven tegen overmatig drinkwatergebruik vanwege mogelijke tekorten in de toekomst.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Een diervriendelijke gemeente 7.15 Lelystad spreekt uit dat wij dieren belangrijk vinden. We werken aan een dierenbeleid waarin de intrinsieke waarde van het dier als uitgangspunt geldt. We kiezen voor ‘Dierenwelzijn Plus’. Dit betekent dat wij verder kijken dan onze wettelijke verplichtingen en aandacht hebben voor álle dieren in onze gemeente. Vanuit deze gedachte stimuleren we een zorgvuldige en respectvolle omgang met dieren, ook waar het gaat om commerciële activiteiten en vormen van vermaak waarbij dieren betrokken zijn. Om dit in de praktijk te brengen, wordt de huidige Nota Dieren passend geactualiseerd en voorzien van toereikende uitvoeringscapaciteit. Tot slot borgen we het belang van dit thema door Dierenwelzijn te beleggen in de portefeuille van een wethouder. 7.16 Al het beleid wordt getoetst op duurzaamheid in een duurzaamheidsparagraaf, waarin de gevolgen voor dieren, natuur, milieu en klimaat worden beschreven. Ook worden dierenrechten en dierenwelzijn standaardonderdelen op alle beleidsterreinen. Een circulaire leefomgeving met positieve prikkels en schone straten 7.17 De aanpak van zwerfafval en bijplaatsingen bij ondergrondse afval containers is topprioriteit.

Daarom komt het college binnen zes maanden met een plan voor een integraal Afvalbeleid met extra maatregelen (zoals strakkere regie, duidelijker communicatie, een expliciet bijplaatsverbod bij de containers) en een reductie van 50% van bijplaatsing van afval binnen twee jaar. 7.18 Vrijwilligers die zich inzetten voor een schone stad worden gewaardeerd en ondersteund. We blijven samenwerken met Stichting Lelystad Schoon om een afvalpas en opruimmaterialen (zoals grijpers en zakken) ter beschikking te stellen. 43

DE BEREIKBARE STAD Verkeersveiligheid staat voorop 8.1 We verbeteren de verkeersveiligheid in onze wijken en pakken jaarlijks de infrastructuur rond minimaal drie (basis)scholen aan. Dit doen we door het creëren van veilige fiets- en looproutes en de introductie van autoluwe zones. 8.2 We treffen gerichte maatregelen rondom de onderwijscampus Porteum om de (auto)verkeersdrukte tijdens de spits te verminderen. 8.3 We verbeteren de bestaande (toegangs)wegen op industrieterreinen door deze veiliger in te richten en waar nodig auto- en fietsverkeer fysiek van elkaar te scheiden. 8.4 Met de bewoners in het buitengebied onderzoeken we hoe we de verkeersveiligheid daar kunnen verbeteren (bijvoorbeeld door de veiligheid van fietspaden te verbeteren). 8.5 Doorstroming is belangrijk, maar mag niet ten koste gaan van verkeersveiligheid, het klimaat en de leefbaarheid. Daarom is het uitgangspunt dat snelheid altijd in balans moet zijn met een veilige en leefbare stad. Verhoging van snelheden ligt daarbij niet voor de hand, tenzij uit onderzoek blijkt dat dit op specifieke locaties verantwoord en wenselijk is. Tegelijkertijd onderzoeken we waar snelheden juist omlaag kunnen en hoe we met andere maatregelen het rijgedrag positief kunnen beïnvloeden. De consequenties van maatregelen om bestaande knelpunten aan te pakken worden daarbij zorgvuldig in beeld gebracht.

RAADSAKKOORD 2026-2030

8.6 We pakken knelpunten en trajecten met relatief veel ongevallen op de dreven en stedelijke wegen in het buitengebied tijdig aan. We nemen gerichte maatregelen om de verkeersveiligheid (ook ‘s nachts) te verbeteren, bijvoorbeeld door de herinrichting van kruispunten en oversteekplaatsen en het lokaal verlagen van de maximumsnelheid waar dit nodig is. 8.7 We behouden de huidige drevenstructuur als hoofdinfrastructuur en versmallen deze niet. Daarbij maken we de verkeersveiligheid leidend, met als streven om het aantal auto-ongelukken in onze stad met de helft te verminderen. 8.8 We verkennen de mogelijkheden om de hoeveelheid straatmeubilair (borden, paaltjes, etc.) terug te brengen. Een robuust en dekkend openbaar vervoernetwerk en infrastructuur die meegroeit met de stedelijke schaalsprong 8.9 We behouden het gratis openbaar vervoer voor inwoners met een laag inkomen. Daarnaast onderzoeken we hoe we dit aanbod op een doelmatige en betaalbare manier binnen de beschikbare middelen stapsgewijs kunnen uitbreiden naar kinderen tot en met 12 jaar en naar maatschappelijke doelgroepen, zoals mantelzorgers en vrijwilligers. 8.10 Samen met partners zoals het Rijk, de provincie, ProRail en vervoerders spannen we ons in voor de realisatie en opening van station Lelystad Zuid als een volwaardig tweede treinstation en OV-knooppunt.

Dit ondersteunt de verdere woningbouw en maakt onze stad regionaal beter bereikbaar en economisch aantrekkelijker. Station Lelystad Centrum blijft het intercitystation. 8.11 In deze raadsperiode worden alle bushaltes toegankelijk gemaakt volgens de CROW-richtlijnen. 44

8.12 We intensiveren de lobby in Den Haag voor grootschalige infrastructurele projecten met onze partners. Een gebalanceerde mobiliteitsmix met een optimale doorstroming 8.13 We onderzoeken de haalbaarheid van een overslagcentrum op Larserpoort waar distributeurs en pakketbezorgers hun goederen kunnen afleveren. Van hieruit worden de goederen met behulp van elektrische voertuigen verspreid en afgeleverd in de stad. We betrekken de Bedrijfskring Lelystad bij de realisatie van dit idee. 8.14 We willen de inkomende verkeersdoorstroming verbeteren, daarvoor onderzoeken we of het nodig is om de dreven aan te passen. Versterking van de unieke fiets- en wandelinfrastructuur 8.15 We zetten in op de verdere ontwikkeling van Lelystad als fietsstad. We pakken bestaande knelpunten aan, waaronder de fietsverbinding tussen het Bataviakwartier en Lelystad Centrum, en leggen extra fietspaden aan. 8.16 We verbeteren de belangrijke wandel- en fietsroutes in de stad door te zorgen voor functionele en passende verlichting, heldere markering, veilige oversteekplaatsen en een duidelijke bewegwijzering. 8.17 We versterken de regeling waarmee kinderen uit gezinnen met een beperkt inkomen de beschikking krijgen over een goede fiets (zoals via Stichting Leergeld) en brengen dit actief onder de aandacht.

8.18 Bij elk ruimtelijk plan wordt expliciet getoetst of ruimte voor de fiets en voetganger prioriteit krijgt boven ruimte voor de auto.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Gebiedsgerichte afwegingen in parkeerbeleid 8.19 Bij inbreidingslocaties in de bestaande stad bouwen we vaker autoluw, zodat er meer lokaal ruimte ontstaat voor groen, sport, spel en ontmoeting. Voor nieuw te ontwikkelen gebieden (nieuwbouw) is een autoluwe opzet geen automatische standaard: we maken per project een gebiedsgerichte afweging, die afhangt van de specifieke situatie en parkeerbehoefte. Ongeacht de keuze zorgen we er wel altijd voor dat al deze gebieden uitstekend worden ontsloten voor het openbaar vervoer en de fiets.

45

RAADSAKKOORD 2026-2030