BL Raadsakkoord 2026-2030

VERSCHILLEND | VERBONDEN | VOORUIT RAADSAKKOORD LELYSTAD 2026 - 2030

2

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD

4

LELYSTAD MAKEN WE SAMEN

6

1

DE ONTWIKKELENDE STAD

7

2

DE VEILIGE STAD

9

3

DE JONGE STAD

11

4

DE ZORGZAME STAD

13

5

DE LEVENDIGE STAD

16

6

DE ONDERNEMENDE STAD

18

7

DE DUURZAME STAD

20

MARKER WADDEN NATIONAAL PARK NIEUW LAND

BELEVENISSENBOS

ZUIGERPLASBOS

BATAVIAKWARTIER

BATAVIASTAD

THEATERKWARTIER

STADSHART

HET WERKEILAND

8

DE BEREIKBARE STAD

DE FINANCIËN OP ORDE

22 25

‘T BOVENWATER NATUURPARK LELYSTAD

DE UITVOERING

27

BIJLAGE 1 - DE FINANCIËN

28

BIJLAGE 2 - RAADS-NIET-AKKOORD

30

BIJLAGE 3 - GEWENSTE MAATREGELEN

31

3

OOSTVAARDERSPLASSEN LELYSTAD NATIONAAL PARK NIEUW LAND

LELYSTAD AIRPORT

RAADSAKKOORD 2026-2030

VOORWOORD Lelystad is een stad die is gebouwd door mensen die verschillen weten te overbruggen en samen vooruit willen. Die kracht hebben we de afgelopen periode opnieuw laten zien. De verkiezingsuitslag liet een breed en divers beeld zien - van links tot rechts, ieder met een eigen overtuiging en verhaal. Juist daarom zijn we samen aan tafel gegaan, vastberaden om recht te doen aan die uitslag. Met openheid, respect en de wil om eruit te komen. Het was zoeken, geven en nemen. Altijd met dezelfde vraag voor ogen: wat heeft Lelystad nodig? Zo ontstond niet alleen een akkoord, maar ook onderling vertrouwen. Het besef dat we, ondanks onze verschillen, samen verantwoordelijkheid dragen voor deze stad. De constructieve en positieve inzet van alle negen partijen is daarin van doorslaggevend belang geweest. Dat zie je terug in dit akkoord. We kiezen voor een Lelystad waar mensen zich thuis voelen. Waar we werken aan grote opgaven, zoals woningbouw en duurzaamheid én tegelijk oog houden voor wat dichtbij is: veilige wijken, een goed bestaan en een schone leefomgeving. Een stad voor jong en oud, waar kinderen opgroeien met kansen en waar ruimte is om te leren, sporten en elkaar te ontmoeten - en een stad waar we onze ouderen blijven ondersteunen in een tijd van snelle verandering en toenemende zorgvraag. We bouwen aan een stad die niet alleen groeit, maar ook sterker en hechter wordt.

Met een levendig centrum, goed onderwijs en uitstekende voorzieningen. Met bereikbaarheid die werkt voor iedereen en waar ruimte is voor ondernemers en initiatief. v.l.n.r.: Sophia, Fred, Heidy, Jelle, Murat, Jack, Iris, Pieter, Madeleine 4

RAADSAKKOORD 2026-2030

We zorgen voor elkaar en voor onze omgeving. Voor een duurzame, schone en diervriendelijke stad, waarin we zorgvuldig omgaan met wat we hebben en bouwen aan wat nog komt. We luisteren ook naar onze inwoners. Zo hebben we in de totstandkoming van dit akkoord, zoals afgesproken, gevraagd naar wat de kinderen en jongeren in onze stad belangrijk vinden. In een speciaal georganiseerde gespreksronde met de kinderwijkraden benadrukten zij het belang van aandacht voor onderwerpen als verkeersveiligheid, armoede, pesten, zwerfafval, speelplekken en dakloosheid. Ook daar hebben we recht aan gedaan. We zijn ambitieus, maar staan met beide benen op de grond. We realiseren ons dat de financiële situatie uitdagingen kent en maken daarom bewuste, verantwoorde keuzes. Al met al, is dit akkoord het resultaat van samenwerken, luisteren en de wil om verder te komen dan het eigen gelijk. We brengen onze stad in verbondenheid vooruit. Dit is wat Lelystad nodig heeft - en verdient. Namens: JongLelystad: Murat Aktan PRO Lelystad: Iris Brouwer D66 Lelystad: Heidy Smit InwonersPartij Lelystad: Fred Wilcke CDA Lelystad: Jelle Hijmissen ChristenUnie Lelystad: Pieter Frankema Leefbaar Lelystad: Jack Schoone SP Lelystad: Madeleine Boer Partij voor de Dieren Lelystad: Sophia van Rosmalen

LEESWIJZER Voor u ligt het Raadsakkoord Lelystad 2026 – 2030. In dit document leest u hoe negen verschillende politieke partijen de komende jaren samen werken aan de toekomst van onze stad. Om u snel op weg te helpen in dit document, vindt u hieronder een korte uitleg van de opbouw. • Lelystad maken we samen: In dit eerste deel schetsen we wat u van ons als gemeentebestuur mag verwachten. Aansluitend leest u hoe we de inwoners en ondernemers betrekken bij de toekomst van Lelystad. • De ambities: Het hart van dit akkoord beschrijft de concrete inhoudelijke koers voor de komende jaren. Omdat Lelystad volop in ontwikkeling is, hebben we de grote maatschappelijke opgaven opgedeeld in acht overzichtelijke thema’s. Elk hoofdstuk bevat een thema. In deze hoofdstukken leest u precies wat onze doelen zijn. Zo weet u direct welke keuzes wij per onderwerp maken. • Geld en Uitvoering: Ambities vragen om een haalbare aanpak. Vanaf pagina 25 leest u hoe wij dat voor ons zien. Omdat niet alles tegelijkertijd kan en we voor financieel scherpe keuzes staan, hebben we een helder financieel kader opgesteld. De daarbij horende opdracht hebben wij in Bijlage 1 verder uitgewerkt. Voor de uitvoering van het akkoord geven wij het college van burgemeester en wethouders een heldere opdracht mee.

In Bijlage 2 hebben wij de ruimte genomen om enkele principiële onderwerpen te benoemen, waarbij sommige partijen een voorbehoud maken. En Bijlage 3 geeft aan welke maatregelen wij gewenst vinden bij onze ambities. Wij wensen u veel leesplezier!

Lelystad, juni 2026 5

RAADSAKKOORD 2026-2030

LELYSTAD MAKEN WE SAMEN Samen met de Lelystedelingen, de ondernemers, de organisaties, de vrijwilligers en iedereen die onze stad een warm hart toedraagt. Met onze stevige pioniersmentaliteit en nuchtere kijk werken we al jaren aan een groeiende stad. Als gemeente willen wij de verbinder zijn, die het leven in de stad mooier maakt en ondersteuning biedt aan iedereen die dat nodig heeft.

DE WIJK IN Besturen doen we niet alleen vanuit het stadhuis. We zijn een bestuur dat de wijk in gaat en de Lelystedeling opzoekt, bijvoorbeeld in MFA’s. We bouwen aan wederzijds vertrouwen, door het gesprek aan te gaan met onze inwoners en maatschappelijke organisaties. Problemen proberen we samen te voorkomen door al vroegtijdig aan oplossingen te werken.

VOLWAARDIG BETROKKEN Besluiten nemen we samen, op een gelijkwaardige manier. Daarom spannen we ons in om de politiek voor iedereen toegankelijk te maken. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor onze minder mondige inwoners. De keuzes die wij vandaag maken, bepalen de stad van morgen. Daarom betrekken we jongeren actief bij het besturen van hun stad, bijvoorbeeld door jongerenpanels. Duidelijkheid is belangrijk. Daarom zorgen we voor duidelijke verwachtingen vooraf en laten we weten wat we doen met ideeën. We maken ruimte voor experimentele vormen van gelijkwaardige besluitvorming (zoals een Burgerberaad). We geven participatie en samenwerking met inwoners verder vorm binnen de bestaande kaders van de Beleidsvisie Participatie, de Leidraad Participatie en Impacttoets. 6

Ons uitgangspunt is dat we participatie zorgvuldig, transparant en passend bij de opgave inrichten. Daarbij is er vooraf duidelijkheid over de rol en invloed van inwoners. We besteden aandacht aan inclusieve participatie, zodat we verschillende groepen inwoners, waaronder jongeren, ouderen, laaggeletterden, nieuwe Nederlanders en inwoners met een beperking, beter bereiken. We leggen de regie voor de eigen leefomgeving nadrukkelijker bij inwoners en wijkprofessionals en sluiten daarbij aan op bestaande initiatieven en instrumenten in de stad, zoals wijkbudgetten en participatieavonden. Daarbij werken we met een ‘ja, mits’-principe. Dat betekent dat we ideeën van onze inwoners positief benaderen en kijken wat wel kan als iets niet helemaal aan de regels voldoet.

TOEGANKELIJK EN DIENSTVERLENEND We willen bereikbaar zijn voor iedereen die ons nodig heeft. Daarom communiceren we zo duidelijk en begrijpelijk mogelijk naar onze inwoners. Dat doen we zowel digitaal als persoonlijk, zodat digitalisering niemand buitensluit. We vinden het belangrijk dat iedereen weet waar je met welke vraag terecht kan. Dat geldt ook voor ondernemers. We willen een betrouwbare partner zijn die ondernemen uitnodigend maakt. Daarom is onze inzet een efficiënte dienstverlening, zonder onnodige bureaucratie.

ONAFHANKELIJKE MEDIA Onze lokale media en streekomroepen spelen een onmisbare rol in de informatievoorziening. We respecteren, koesteren en ondersteunen hun objectieve rol en hechten grote waarde aan een sterk medialandschap. Dat komt onze inwoners, stad en democratie ten goede.

RAADSAKKOORD 2026-2030

1 DE ONTWIKKELENDE STAD Lelystad groeit! We zijn een stad in ontwikkeling en willen groeien naar 120.000 inwoners. Het ontwikkelen van een stad is meer dan stenen stapelen. De groei van Lelystad moet het sociale en groene karakter van onze stad versterken. Daarnaast hebben we oog voor de bereikbaarheid, duurzaamheid en passende voorzieningen dichtbij. Tegelijkertijd houden we bewust oog voor de bestaande wijken. Op deze manier bouwen we aan een Lelystadse samenleving. We actualiseren Lelystad Next Level, zodat deze blijft aansluiten bij de opgaven van deze tijd. Daarbij kijken we welke onderdelen succesvol zijn en waar bijsturing nodig is.

1.1 KWALITATIEVE EN BEWUSTE GROEI Stedelijke groei is geen doel op zich, maar wel belangrijk om de woningnood terug te dringen. Daarom houden we vast aan de ambitie om 1.400 woningen per jaar te bouwen, waarbij we tweejaarlijks met de lokale markt afstemmen over vraag en aanbod. Een randvoorwaarde voor deze groei is een goede infrastructuur, zoals het in gebruik nemen van station Lelystad Zuid. We breiden onze stad verder uit en zorgen voor voorzieningen op loop- of fietsafstand. We verbeteren ruimtelijk en sociaal. Ook investeren we in de kwaliteit en vitaliteit van de bestaande stad. Met wijkontwikkelplannen hebben we aandacht voor de behoeften van specifieke wijken, zoals sociale ontmoetingsplekken. Om lege huizen weer op de markt te krijgen, werken we aan een leegstandsheffing. Met een zelfbewoningsplicht zorgen we ervoor dat een woning bij de juiste koper terechtkomt.

7

1.2 DIVERS & GEMENGD WOONAANBOD We vinden het belangrijk dat onze wijken herkenbaar zijn, met oog voor Lelystadse architectuur. Met gemengde bouw voorkomen we dat er eenzijdige wijken ontstaan. We houden stadsbreed vast aan onze Omgevingsvisie 2050, waarbij we nadrukkelijk aandacht hebben voor 30% sociale huur. We kijken verder vooruit en zorgen voor voldoende bouwlocaties. Om de vaart erin te houden, leggen we in 2027 het volkshuisvestelijk programma vast. Naast reguliere woningbouw geven we bewust ruimte aan Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en realiseren we crisiswoningen. We zetten de gebiedsaanpak Samen Lelystad Oost voort en gebruiken de ervaringen als inspiratie voor andere wijken waar extra aandacht nodig is.

RAADSAKKOORD 2026-2030

1.3 BEHOUD EN INTEGRATIE VAN GROEN DNA

1.6 TOEKOMSTBESTENDIG ENERGIENETWERK

Ontwikkelen doen we niet alleen in nieuwe wijken. Door goed gebruik te maken van de woonladder zorgen we voor kwalitatieve verdichting. We wonen in een groene gemeente en laten woningbouw niet ten koste gaan van ons groene DNA: bij nieuwbouw zorgen we voor behoud of compensatie van ons groen. Om ervoor te zorgen dat onze nieuwe wijken klimaatbestendig zijn, nemen we ambitieniveau Goud als richtinggevend uitgangspunt bij Toekomstbestendig bouwen.

De drukte op het stroomnet kan de ontwikkeling van de stad in de weg staan. Om ervoor te zorgen dat we kunnen blijven groeien, willen we zo veel als mogelijk onze eigen energie opwekken. We zetten in op lokale oplossingen en een duurzame groei. Voor onze inwoners en ondernemers van nu en later.

1.4 LEVENSLOOPBESTENDIGE WONINGEN We willen dat iedereen prettig woont in Lelystad. Dat betekent ook dat we de juiste woningen hebben voor onze inwoners. Door in te zetten op (geclusterde) woonzorg-, levensloopbestendige-, kangoeroewoningen of knarrenhofjes creëren we passende woonruimte voor onze ouderen én andere inwoners die behoefte hebben aan een toegankelijke en toekomstbestendige woonomgeving. We helpen hen met de verhuizing door de verhuiskostenregeling in stand te houden.

1.5 ACTIEF VOORRANGSBELEID We zorgen voor woningen voor Lelystedelingen die dat het hardste nodig hebben. We onderzoeken de mogelijkheden om sociale huur en nieuwbouw koopwoningen maximaal toe te wijzen aan de mensen die we onmisbaar vinden. Zo willen we voorrang geven aan mensen met een maatschappelijk beroep of economische binding met Lelystad. Ook sturen we op specifiek woningaanbod, zodat onze jongeren in Lelystad hun thuis vinden. Daarom blijft de Starterslening bestaan.

8

RAADSAKKOORD 2026-2030

2 DE VEILIGE STAD Een groeiende stad vraagt om een veiligheidsaanpak die meegroeit. Helaas voelen te veel inwoners zich soms nog onveilig in hun eigen buurt. Dat pakken we aan. We hechten grote waarde aan openbare orde en veiligheid, zichtbaar en onzichtbaar. Vanuit het programma Preventie met Gezag beschermen we de meest kwetsbare jongeren vroegtijdig tegen uitbuiting of deelname aan criminaliteit. Tegenwoordig gaat veiligheid verder dan de straat. Daarom werken we hard aan passende digitale weerbaarheid voor de inwoner en onze organisatie. Ook zorgen we dat inwoners en organisaties goed weten wat ze moeten doen als er een crisis of noodsituatie is. Zo kunnen we onszelf en de ander sneller helpen.

2.3 AANPAK VAN ONDERMIJNING EN UITBUITING Samen met partners treden we op tegen ondermijning, uitbuiting en alle vormen van mensenhandel. Daarnaast zetten we sterk in op een geïntegreerde aanpak om femicide tegen te gaan. Daarbij besteden we aandacht aan een veilige openbare ruimte. Ook werken we aan het herkennen van de eerste signalen van huiselijk geweld. We zien scherp toe op registratie van arbeidsmigranten en huisvesting die los staat van werkgevers. En om illegaal gebruik van panden tegen te gaan, versnellen we procedures voor herbestemming.

2.1 EEN VEILIGE OMGEVING Lelystad moet veilig zijn voor iedereen. We willen dat alle buurten beoordeeld worden met een veiligheidscijfer van een 8,5. Dat doen we met zichtbaarheid op straat, met een kordate aanpak van criminaliteit. Met de inzet van buurtwerkers proberen we problemen vroegtijdig te signaleren. Daarbij hebben we scherp oog voor onze meest kwetsbare inwoners.

2.2 SOCIALE VEILIGHEID DOOR INRICHTING Onveiligheidsgevoelens op straat ontstaan soms door de inrichting van de openbare ruimte, daarom richten we die beter in. Daarbij hanteren we het principe ‘veiligheid door ontwerp’. We ontwerpen samen met inwoners met een kwetsbare positie via een klankbordgroep. Voor het prettig houden van de openbare ruimte voeren we regelmatig een buurtschouw uit met onze inwoners en partners in de wijk. Ook leggen we de regie in de wijk door flexibele wijkbudgetten beschikbaar te maken. En op bekende plekken met grote overlast sturen wij actief bij met sociale controle, preventie en handhaving. 9

RAADSAKKOORD 2026-2030

2.4 ZICHTBARE EN KRACHTIGE HANDHAVING

2.5 DOORBREKEN VAN JEUGDCRIMINALITEIT

We zetten in op veiligheid, waarbij preventie altijd de eerste stap is. Toch blijft handhaving ook nodig. Onze BOA-inzet laten we daarom meegroeien met de stad, zodat zij efficiënt de wijk in kunnen. We koersen op extra capaciteit in de avonden en de weekenden. We maken ons sterk voor extra wijkagenten. We focussen ons daarnaast bewust op het tegengaan van vervuiling en drugs in schoolomgevingen.

Onze jeugd verdient een goede start, buiten de criminaliteit. Dat bieden we met een goed perspectief en waar nodig repressieve maatregelen. Om het beste perspectief te bieden, starten we bij de bron. We breiden de werkwijze van ‘Preventie met gezag’ uit door de hele stad, schouder aan schouder met ouders, onderwijs en onze lokale partners. Ook zijn structurele investeringen in jongerenwerk nodig voor jongeren in kansarme situaties. Bij voorkeur zorgen we voor hulp door professionals met dezelfde culturele achtergrond.

2.6 EEN DIGITAAL WEERBARE STAD We erkennen de meerwaarde van technologie en de ontwikkeling, maar verliezen de risico’s niet uit het oog. Digitale weerbaarheid begint bij de jongste generatie, daarom faciliteren we de aandacht voor digitale weerbaarheid vanaf de basisschoolleeftijd. Onze inwoners en ondernemers ondersteunen we actief in samenwerking met onderwijs, politie en IT-deskundigen. Privacy en bescherming van digitale infrastructuur zijn altijd het uitgangspunt voor de inwoner en onze eigen organisatie. In onze dienstverlening houden we er rekening mee dat digitalisering niemand buitensluit.

10

RAADSAKKOORD 2026-2030

3 DE JONGE STAD De jeugd heeft de toekomst! Maar het is aan ons om daarvoor de juiste voorwaarden te scheppen. Een krachtige basis vormen we op school, daarom brengen we het aantal voortijdige schoolverlaters naar beneden. Het staat voor ons vast dat een inspirerende en groene schoolomgeving daaraan bijdraagt. Met de Lokale Educatieve Agenda werken we aan gelijke kansen voor alle kinderen. Toch kunnen problemen ontstaan. Alledaagse problemen maken we niet zwaar, zo voorkomen we dat jongeren in lastige trajecten belanden. Ook blijft de jeugdhulp beschikbaar voor wie dat echt nodig heeft. Dat doen we niet alleen! Om ons heen staat een groot netwerk dat onze jeugd verder helpt. Binnen de regionale samenwerkingen kunnen we gebruikmaken van gedeelde denkkracht, die onze jeugdzorg ten goede komt. Zo timmeren we samen met de jeugd aan de weg om de ‘Meest kindvriendelijke stad’ van het land te worden.

3.2 EEN STERKE JEUGDZORG We brengen rust en vertrouwen zo snel mogelijk terug in onze jeugdzorg. Kwaliteit van de zorg staat voor onze jeugd en jongeren voorop. De komende periode gaan we hard aan de slag met de verdere implementatie en doorontwikkeling van het Knoppenplan. De maatschappelijke opgave op dit dossier is groot en vraagt om de juiste kennis. We stellen een duidelijk informatieprogramma op, zodat we besluiten goed onderbouwd kunnen nemen.

3.1 KANSENGELIJKHEID VOOR ELK KIND In een gezonde en inclusieve omgeving kan ieder kind zich volledig ontplooien, achtergrond of thuissituatie mag daarbij geen verschil maken. We faciliteren scholen in het aanbieden van een gezonde (biologische) maaltijd, zodat alle kinderen zonder honger kunnen leren. Daarnaast werken we aan de mediawijsheid van de kinderen, waarvan campagnes tegen pesten en seksuele chantage een onderdeel zijn. We werken aan laagdrempelige ontmoetingsplekken en vrijetijdsbesteding voor tieners en jongeren, waar activiteiten worden georganiseerd die de mentale gezondheid en het welzijn versterken. Zo verminderen we ook de ervaren jeugdoverlast.

11

RAADSAKKOORD 2026-2030

3.3 PREVENTIE EN NORMALISEREN

3.6 AANSLUITING OP DE SAMENLEVING

De druk op de gespecialiseerde jeugdzorg moet verlicht worden en wachtlijsten verkort. Daarnaast hebben we de overtuiging dat de eigen omgeving vaak de beste omgeving is om problemen aan te pakken. Een prettig thuis is daarvoor belangrijk. Met die reden bieden we hulp om echtscheidingen te voorkomen of zo veel mogelijk in goede banen te leiden. Daarnaast houden we vast aan het ‘Versterken van de basis’ en breiden we dit ook uit. Samen met de betrokken partners zetten we in op een gezamenlijke stedelijke visie om lichte hulpvragen snel op te pakken.

We zien het als een kerntaak om zo veel mogelijk jongeren met een diploma van school te laten gaan. Het is voor ons dan ook logisch dat we extra inzetten op het ondersteunen van leerlingen die dreigen uit te vallen. Een perspectief op een goede arbeidsplek is voor elke scholier en student belangrijk, daarom streven we naar een verbeterde aansluiting tussen onderwijs en werk. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor sectoren die we aan Lelystad willen binden. Samen met het onderwijs en bedrijfsleven werken we de komende tijd aan een Lokaal Stagepact. Sommige jongeren kunnen wat extra hulp gebruiken. We begeleiden hen vanaf school naar hun eerste baan.

3.4 INTEGRALE JEUGDZORG De jeugdhulp is vaak nog te complex, we willen deze structuren doorbreken waar dat kan. Voor ons zijn de gezinnen belangrijker dan het systeem. Daarom werken we bij voorkeur met één regisseur. Zorg moet niet stoppen bij de 18e verjaardag, daarom organiseren we een zachte landing voor de jongvolwassenen die uit de jeugdzorg stromen.

3.7 VERBREDEN ONDERWIJSAANBOD Er zit veel talent in onze stad, dat willen we behouden. Het blijft daarom de ambitie om meer vervolgopleidingen naar Lelystad te halen, waar mogelijk in combinatie met lokale bedrijven en innovatieve organisaties.

3.5 TOEKOMSTBESTENDIGE LEEROMGEVINGEN Voor goed onderwijs zijn voldoende docenten nodig. Daarom brengen we het lerarentekort terug. Onze schoolgebouwen moeten van een hoogwaardige kwaliteit zijn en meegroeien met de stad. Bij het vernieuwen van onze gebouwen richten we deze flexibel en klimaatadaptief in. Ook starten we met de pilot School van de Toekomst. De groei van de stad vraagt ook om een extra middelbare school, we starten met de voorbereidingen daarvan.

12

RAADSAKKOORD 2026-2030

4 DE ZORGZAME STAD We willen een stad zijn waar inwoners naar elkaar omkijken. We zetten de leefwereld van de inwoner centraal en werken met elkaar. Samen met onze maatschappelijke partners en met de Maatschappelijke Agenda onder de arm werken we aan een aantrekkelijke stad voor huidige en toekomstige inwoners. We dringen de kinderarmoede de komende tijd terug. In een vergrijzende stad zijn vrijwilligers en mantelzorgers onmisbaar. Om prettig thuis te blijven wonen is lichte hulp makkelijk en dichtbij georganiseerd. En niet in de laatste plaats willen we een inclusieve stad zijn, we blijven een actieve Regenboogstad. In Lelystad is plek voor iedereen.

4.2 PASSENDE WAARDERING MANTELZORGERS EN VRIJWILLIGERS Mantelzorgers en vrijwilligers zijn een belangrijk fundament in onze gemeenschappen. We zetten ons proactief in om overbelasting te voorkomen met de inzet van mantelzorgconsulenten en financieren ‘Voorzorgcirkels’. Uiteraard verdienen onze vrijwillige krachten passende waardering, daarom zetten we de jaarlijkse Vrijwilligersdag voort.

4.1 SOCIALE BASIS IN DE WIJK We bouwen aan gemeenschappen, waarin inwoners omkijken naar elkaar. We laten de buurtbewoner beslissen over het wijkbudget. En wijkinitiatieven die eenzaamheid tegengaan worden gestimuleerd. In het verlengde daarvan blazen we de huisbezoeken bij ouderen nieuw leven in, zo krijgen we beter inzicht in wat zij thuis nodig hebben. We willen op de juiste manier met iedereen omgaan, daarom stellen we een plan van aanpak op zodat we mensen met onbegrepen gedrag beter helpen op een manier die bij hen past. We stellen subsidies beschikbaar om de personele bezetting van welzijnsorganisaties stabiel te houden. Daarbij zijn wij ons ervan bewust dat een samenleving ook gevormd wordt door geloofs- en levensbeschouwende gemeenschappen. We stellen een visie op om in kaart te brengen welke rol deze gemeenschappen spelen in Lelystad.

13

RAADSAKKOORD 2026-2030

4.3 BESTAANSZEKERHEID ALS UITGANGSPUNT Elke Lelystedeling moet een waardig bestaan kunnen opbouwen. Daarom zetten we ons hard in om armoede terug te dringen, specifiek kinderarmoede. Dat doen we door de vindbaarheid van de gemeentelijke armoederegelingen te vergroten en de toepassing ervan te vergemakkelijken. Zo ondersteunen we meer mensen. We begeleiden inwoners bij het voorkomen van schulden. Omdat het soms toch voorkomt dat problematische schulden ontstaan, blijven we het saneringskrediet inzetten om schulden af te kopen.

4.4 FYSIEK EN SOCIAAL TOEGANKELIJKE STAD Om volledig inclusief te zijn, nemen we de komende jaren niet alleen fysieke drempels weg, maar werken we ook aan het wegnemen van maatschappelijke drempels. We blijven onverminderd investeren in de sport- en cultuurfondsen voor al onze inwoners en bieden steun aan laagdrempelige buurtactiviteiten. Goed werk is belangrijk, daarom gaan we met het Werkbedrijf ervoor zorgen dat mensen doorstromen naar beter betaalde banen. Daardoor komen er nieuwe instroomplekken vrij. Zo snijdt het mes aan twee kanten.

We maken een uitvoeringskader voor medewerkers van de gemeente waarin duidelijk wordt welke ruimte zij krijgen om van de standaardregels af te wijken wanneer dat nodig is. Zo stellen we de menselijke maat voorop.

4.6 PROACTIEVE EN NORMERENDE AANPAK VAN DIVERSITEIT EN ANTI-DISCRIMINATIE We zijn een inclusieve stad. We maken daarom een concreet plan met doelen om racisme, discriminatie en uitsluiting uit te bannen. Als gemeente geven we zichtbaar en actief vorm aan ons diversiteitsbeleid, onder meer door als werkgever nadrukkelijk het goede voorbeeld te geven door acceptatie en gelijkwaardigheid van minderheidsgroepen krachtig te bevorderen.

4.5 ARMOEDEBELEID VANUIT VERTROUWEN Niemand zou in armoede moeten leven, daarom ondersteunen we bewoners in een financieel kwetsbare positie actief naar een stabiele toekomst. We bieden kansen voor inwoners die langdurig afhankelijk zijn geweest van ondersteuningen, zodat zij weer volop mee kunnen doen. We streven naar een lokaal vangnet, daarbij is de hulpvraag van de inwoner leidend en staat deze boven het systeem. We richten de minimaregelingen beter in, zorgen voor minder papierwerk en koppelen voorzieningen aan elkaar. 14

RAADSAKKOORD 2026-2030

4.7 KWALITEIT EN SAMENWERKING VOOROP IN DE MAATSCHAPPELIJKE ZORG

4.8 VOLWAARDIG MEDISCH ZORGAANBOD

Onze ambitie is om op de lange termijn het zorgstelsel voor maatschappelijke ondersteuning anders in te richten. Daarbij geldt dat Lelystad huishoudelijke hulp blijft aanbieden aan de inwoner die dat echt nodig heeft, zodat iedereen een schoon en leefbaar huis heeft. We sturen op de kwaliteit, continuïteit en verbetering in de keten. We maken zo veel als mogelijk gebruik van meerjarige Wmo-indicaties voor chronisch zieken, zodat zij niet te maken krijgen met onnodige bureaucratie. En om de zorg te verbeteren, zetten we extra in op het aanpakken van frauduleuze of ondermijnende zorgaanbieders.

Voor ons staat onomstotelijk vast dat Lelystad een zo volwaardig mogelijk zorgaanbod verdient. We werken aan de terugkeer van een volwaardig ziekenhuis. De komende tijd laten we eerst een hoogwaardige zorgcampus bouwen en zetten we in op goede gezondheidscentra in de wijk. Integrale geboortezorg is voor onze stad van groot belang. Concreet werken we daarom toe naar een geboortecentrum en een kraamhotel. Omdat de vaccinatiegraad onder de bevolking in Lelystad afneemt, zetten we in op het verhogen hiervan.

4.9 VERMINDEREN VAN DAKLOOSHEID Niemand zou in Lelystad gedwongen op straat moeten slapen, toch zien we de aantallen toenemen. Om te werken naar een goede aanpak, starten we met het opstellen van een actueel inzicht in de omvang en de oorzaken van het probleem. We maken crisiswoningen beschikbaar voor initiatieven die mensen zonder stabiele thuissituatie helpen. Tegelijk willen we het makkelijk maken om hulp te zoeken, daarom ondersteunen we zorgplekken waar huisdieren van deze inwoners welkom zijn, of maken we opvang van de huisdieren mogelijk.

15

RAADSAKKOORD 2026-2030

5 DE LEVENDIGE STAD Lelystad leeft door zijn inwoners, ondernemers, verenigingen en gemeenschappen. Leefbaarheid garanderen we door in elk stadsdeel goede voorzieningen te hebben en het Stadshart te ontwikkelen tot een hoogstedelijke ontmoetingsplek. Bij een levendige stad hoort voor ons ook de ambitie om in 2040 tot de Gezondste tien steden te behoren. Daarom zetten we in op beweging en plezier voor iedereen, in een uitnodigende openbare ruimte.

We zorgen voor veilige en prettige fietsroutes en ultieme bereikbaarheid met het OV. Daarbij kiezen we voor een autoluwe omgeving. Voor wie wel met de auto wil komen, maken we voldoende parkeerplekken en starten we een pilot met een uur gratis parkeren. Bij de ontwikkelingen van het Stadshart houden we vast aan het huidige beleid over het behoud van het Lelycentre als winkelcentrum.

5.1 EEN VITAAL STADSHART We transformeren het Stadshart naar een hoogstedelijk centrumgebied, waarin alle passende functies een plek krijgen. Zo maken we van het Stadshart ons visitekaartje. We maken ons sterk voor een prettige beleving in het Stadshart door een overkoepelend thema voor het gebied te zoeken, markten uit te breiden en de venstertijden voor buitenverkoop te verruimen. We maken van het Stadshart een fijne plek om te vertoeven. Dat doen we door het gebied zichtbaar te vergroenen met ambitieuze groennormen. Dat geeft ons de mogelijkheid het centrum toegankelijker in te richten voor gezinnen en jongeren, bijvoorbeeld met extra speelplekken en ouder-/ peutercafés. We vinden het belangrijk dat we deze mooie plek ook schoonhouden. Daarom zorgen we samen met de ondernemers voor een verzorgd beeld en goed onderhouden parkeergarages. Ook stimuleren we hen om te verduurzamen waar dat kan. Startende ondernemers blijven we kansen bieden met de 1-euro-huuractie en we werken samen aan het vullen van leegstaande panden, met winkels of woningen. Om het Stadshart verder af te maken, ondersteunen we (onder voorwaarde van een goede business case) de verplaatsing van een multifunctioneel poppodium. Bij een Stadshart dat zo uitnodigend is, hoort ook een goede bereikbaarheid.

16

RAADSAKKOORD 2026-2030

5.2 INCLUSIEVE BEWEEGPARTICIPATIE Sporten en bewegen vormen het fundament om een gezonde stad te worden. Daarom nemen we zo veel mogelijk barrières weg om te sporten en brengen we sporten naar onze inwoners toe, we richten de openbare ruimte beweegvriendelijk in. Daarbij horen ook goede faciliteiten in de wijken, dus zetten we door met de realisatie van de sporthal bij Porteum en starten met een sportpark in Zuiderhage. We leven in een waterrijke stad en omgeving. Dat willen we veilig benutten. Daarom spannen we ons ervoor in dat elk kind voor groep 6 een zwemdiploma haalt, ook laten we de jeugd kennismaken met ons aanbod van watersporten. En met de realisatie van een natuurzwembad maken we zwemmen nog toegankelijker.

5.3 ROBUUST EN LOKAAL CULTUURKLIMAAT Cultuur verbindt ons, daarom gaan we volop aan de slag met een cultureel aanbod dat bij ons allemaal aansluit en tegelijk meegroeit met de stad. Om cultuuronderwijs en amateurkunst toegankelijk te houden voor alle scholieren en jongeren, proberen we financiële drempels te verlagen. Daarnaast maken we ons sterk voor het terugbrengen van de wachtlijsten bij de Kubus. Waar de mogelijkheid zich voordoet, dragen we bij aan de realisatie van creatieve ruimtes. Tegelijkertijd beschermen we onze gedeelde historie. We beschermen het Werkeiland en geven het de volledige status van cultureel erfgoed dat het verdient.

5.4 VITALITEIT VIA POSITIEVE GEZONDHEID We maken ons hard om de gezondheidsverschillen in de stad te verkleinen, dat doen we door vroegtijdig en wijkgericht gezonde levensstijlen te bevorderen. Daarbij verliezen we de mentale gezondheid niet uit het oog. 17

Dit vraagt om buurtcentra die langer open zijn en buurtkamers die ontmoeting faciliteren. Een gezonde luchtkwaliteit is voor ons een randvoorwaarde voor goede gezondheid. Daarom stimuleren we het gebruik van de stookwijzer en dringen we het gemotoriseerd verkeer terug waar dat kan.

5.5 STIMULEREN VAN EVENEMENTEN De komende tijd gaan we stadsbrede evenementen en festivals aanjagen om ontmoeten te stimuleren. Daarvoor passen we de ‘Strategische visie evenementen’ aan, waarbij we nadrukkelijk aangeven hoe de natuur beschermd wordt en we bewoners betrekken bij het opstellen van normen. Zo realiseren we een nieuw evenemententerrein waar we de overlast tot een minimum proberen te beperken. Om de mooiste evenementen naar Lelystad te halen, zetten we onszelf nadrukkelijk op de kaart als stad voor sport- en cultuurevenementen.

5.6 SCHAALSPRONG (NACHT) CULTUUR We willen een stad zijn die haar jongeren blijft binden. Daarom pakken we een aanjagersrol op voor het moderniseren van ons uitgaansleven. Dat doen we door aan de slag te gaan met nieuwe vrijetijdsvoorzieningen, zoals een gamehal en het verplaatsen van het multifunctioneel poppodium naar het Theaterkwartier in het Stadshart. Aanvullend faciliteren we een fysieke plek voor SPOT.

5.7 VERSTERKEN VAN SAMENWERKINGEN Met een versterkte samenwerking bieden we financiële uitdagingen het hoofd en versterken we ons aanbod. Daarom zoeken we bewust de samenwerking op met alle culturele instellingen, van groot tot klein, sportverenigingen, scholen, ondernemers en de bewoners.

RAADSAKKOORD 2026-2030

6 DE ONDERNEMENDE STAD Lelystad is een stad vol ondernemers, met wie we samen groeien naar een toekomstbestendige economie. Dat doen we in kansrijke sectoren, die passen bij ons karakter. De huidige bedrijventerreinen bereiken hun limiet. Wij maken daarom serieus werk van het vinden van nieuwe werklocaties en revitaliseren van bestaande locaties, zodat onze lokale economie kan blijven innoveren. Samen met het Werkbedrijf slaan we de brug tussen werkgever en werknemer. Goed personeel is essentieel, daarom zetten we in op een naadloze aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Naast werk is er in onze stad veel ruimte voor vrijetijdsbesteding. Met de ondernemers in de vrijetijdssector versterken we de stad en maken deze aantrekkelijker voor de bezoeker. Dat doen we in balans met onze natuur.

6.1 WAARDERING VAN HET MKB Ons MKB is onmisbaar en dat laten we merken. De komende jaren versterken we onze relatie. We reiken als gemeente de hand naar onze ondernemers met het inrichten van één aanspreekpunt waar we helpen bij vergunningsprocedures. Een nieuwe detailhandelsvisie helpt ons de balans te houden tussen ondernemerskracht en de leefomgeving. Daarin blijft de combinatie van wonen en werken mogelijk

6.2 TOEKOMSTGERICHTE DUURZAME BEDRIJVIGHEID We streven naar een kwalitatieve verbetering van ons economisch profiel. Dat doen we door te sturen op de komst van innovatieve bedrijven, die bij onze ambities passen en een toegevoegde waarde zijn voor stad en inwoner. Dit werken we uit in een strategische toekomstvisie. Met deze visie onder de arm, nodigen we proactief schone bedrijven uit. Zelf grijpen we de mogelijkheden aan voor Social Return on Investment om de lokale meerwaarde te vergroten. 18

6.3 STUREND EN SELECTIEF VESTIGINGSBELEID We werken aan een mooie stad. Dat willen we doen met bedrijven die bij ons passen. We zetten in op bedrijven die lokale meerwaarde bieden. Er is geen plaats voor bedrijven die Lelystad en haar inwoners niets opleveren. Daarbij denken we aan datacenters, distributiecentra, vervuilende bedrijven of bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken. Wij geven ruim baan aan innovatieve ondernemingen die aantoonbaar positieve impact maken op de bloei van onze gemeente.

RAADSAKKOORD 2026-2030

6.4 EEN ACTIVERENDE ARBEIDSMARKT De juiste baan biedt meer dan een inkomen. Daarom vinden we dat iedereen naar eigen vermogen mee moet kunnen doen. Met het Werkbedrijf blijven we werkzoekenden begeleiden naar passend werk. We gaan daarvoor meer naar de inwoner toe. Ondertussen staat de arbeidsmarkt niet stil. Daarom versterken we het Werkbedrijf als een leer-werkbedrijf, om innovatieve kansen, omscholing en (job)coaching mogelijk te maken. Werkenden kunnen zo doorstromen naar beter betaalde banen. Een goede beheersing van de taal willen we faciliteren.

Als gemeente nemen we daarin een actieve rol door primair lokaal en regionaal in te kopen bij ons MKB. Dat gaan we actief monitoren. Als logistieke stad hebben we veel parkeerplaatsen voor het beroepsvervoer, samen met de werkgevers gaan we deze menselijker inrichten met passende verblijfsruimtes. En om overlast in de openbare ruimte te voorkomen gaan we actief handhaven op het reclamebeleid. Ook brengen we in beeld hoe we lichtvervuiling kunnen beperken in onze stad.

6.5 KWALITATIEF VERANTWOORDE VRIJETIJDSECONOMIE De unieke ligging van Lelystad biedt kansen, die we de komende jaren willen grijpen. We zijn gastvrij en zorgen voor bezoekersstromen, waarbij we het evenwicht met de natuur bewaken. Onze natuur is ons onderscheidend vermogen, dit brengen we beter onder de aandacht bij onze inwoners en bezoekers. Daarnaast houden we het promotiebudget beschikbaar voor onze markten. We maken ruimte voor (horeca)ondernemers die (nog) niet zelfstandig kunnen huren. Daarvoor zetten we in op een foodcourt. Aanvullend nemen we een aanjagersrol om lokale ondernemers te koppelen aan sterke concepten.

6.6 VERSTERKEN VAN LOKALE SAMENWERKING We brengen ondernemers, scholen en de overheid dichter bij elkaar om actief kennis te delen en publiek-private innovaties aan te jagen. Daarbij hoort voor ons ook een uitgewerkt groeiplan voor het Kenniscentrum Nieuwe Natuur. We streven een prettige verbinding tussen boer en inwoner na, daarom faciliteren we de beschikbaarheid van producten van onze boeren. 19

тр

RAADSAKKOORD 2026-2030

7 DE DUURZAME STAD Lelystad is een groene stad, midden in de natuur en dat willen we zo houden. Ons groen moet kwalitatief meegroeien met de stad, zo blijven we de hoofdstad van de nieuwe natuur. Met de juiste ecologische verbindingen versterken we wijken en bieden we ruimte aan onze planten en dieren. Onze visie is om in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. Daarom werken we hard aan het opwekken van lokale schone energie en het aardgasvrij maken van onze stad. We blijven onze omgeving dan ook aanpassen binnen de Lelystadse Adaptatie Strategie. Daarnaast zetten we stappen naar een circulaire economie, waarin afval niet meer bestaat.

7.1 HAALBARE EN BETAALBARE ENERGIETRANSITIE Een werkend en duurzaam energienetwerk is randvoorwaardelijk voor onze groei, dus zoeken we oplossingen voor het volle elektriciteitsnet. We zetten nadrukkelijk in op onze eigen schone energie, om een aardgasvrije stad te worden. We borgen dat de overstap naar duurzame energie financieel te dragen is voor onze inwoners en ondernemers. Sterker nog, we zoeken naar mogelijkheden om de woonlasten te verlagen. Dat doen we met huis-aan-huis energiecoaches en het ondersteunen van huishoudens met een beperkt inkomen. We maken het voor Centrada mogelijk asbest te verwijderen en daken te isoleren in de woningen waar dat nog moet. Wij nemen onze voorbeeldfunctie serieus door waar mogelijk op termijn onze eigen gebouwen van een energielabel A+ te voorzien.

7.2 KLIMAATADAPTIEVE EN BIODIVERSE LEEFOMGEVING Als Lelystedelingen leven we in en met de natuur. We willen deze kwaliteiten beschermen en versterken. Daarom werken we naar een natuurinclusieve stad die bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarvoor halen we onnodige verharding uit de wijken en vervangen deze door ecologisch verantwoord groen dat hier thuishoort. Het Programma Natuur maken we integraal onderdeel van het beheer van ons groen, dat we onderhoudsarm inrichten. Bij de vergroening blijft veiligheid in de openbare ruimte voorop staan. We richten ons ook op de lucht om ons heen, dat doen we door te onderzoeken of we het Schone Lucht Akkoord kunnen ondertekenen. We vergroten de belevingswaarde van de natuur door voedselbossen te ondersteunen en groen dichtbij onze inwoners te brengen met het 3-30-300 principe. Als organisatie kopen we daarom onze bloemen en planten biologisch in en werken we gifvrij om de natuur te beschermen. 20

RAADSAKKOORD 2026-2030

We gaan zuinig en bewust om met ons drinkwater en sluiten ons daarom aan bij bestaande bewustwordingscampagnes om overmatig gebruik tegen te gaan. We werken niet mee aan de uitbreiding van de afvalstort.

7.4 EEN DIERVRIENDELIJKE GEMEENTE We willen een stad zijn waarin we respect hebben voor al het leven in onze leefomgeving. Daarbij vinden we de intrinsieke waarde van een dier belangrijk. Daarom werken we een dierenbeleid uit dat verder gaat dan onze wettelijke verplichting, Dierenwelzijn Plus. Met deze gedachte stimuleren we een respectvolle omgang met dieren ook bij commerciële activiteiten. Dit doen we door de Nota Dierenwelzijn te actualiseren en passende uitvoeringscapaciteit beschikbaar te stellen. Gevolgen van beleid worden standaard getoetst met een duurzaamheidsparagraaf.

7.5 CIRCULAIRE LEEFOMGEVING MET SCHONE STRATEN

7.3 SCHONE EN CIRCULAIRE STAD We werken toe naar een circulaire gemeente, waarin we zuinig zijn op onze grondstoffen. Daarom zien we afval ook niet langer als afval, maar als grondstof voor iets nieuws. Daarom ondersteunen we de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum bij het hergebruiken, repareren en verkopen van oude producten. We maken al veel zelf, zoals ons lokaal geproduceerde groente en fruit. Met het faciliteren van een streekwinkel in het Stadshart brengen we dit dichter bij onze inwoner.

21

We zetten volop koers op een afvalvrije stad volgens Europese richtlijnen, zodat we aan het eind van de bestuursperiode 60% van het afval recyclen. Dat doen we door zwerfafval aan te pakken en bijplaatsingen van afval met de helft terug te dringen binnen twee jaar. De stad schoonhouden doen we samen, daarom blijven we samen met Stichting Lelystad Schoon afvalpassen en opruimmateriaal beschikbaar stellen aan vrijwilligers die de stad opruimen.

RAADSAKKOORD 2026-2030

8 DE BEREIKBARE STAD Bij een groeiende stad horen meer verkeersbewegingen, die de bereikbaarheid en veiligheid van de stad niet moeten belemmeren. Daarom houden we vast aan ons ruim opgezette netwerk en willen we een ‘15-minutenstad’ worden. Dit doen we vanuit het principe dat actieve en schone vormen van vervoer voorrang krijgen op de auto. Daarom zetten we eerst in op fietsen en lopen en goede bereikbaarheid met het OV. Als gebruik van de auto nodig is, borgen we een vlotte doorstroming. Daarvoor scheiden we lokaal en doorgaand verkeer van elkaar. We benutten de dreven en de buitenring optimaal, daarnaast blijft de verbreding van de A6 een speerpunt. Voor grote afstanden vinden we hoogwaardig openbaar vervoer noodzakelijk. Daarom zetten we alles op alles voor de realisatie van de Lelylijn met verbeterde intercityverbindingen. Directe buslijnen verbinden ons lokaal en regionaal. Als stad houden we rekening met de openstelling van Lelystad Airport, dat vraagt om passende infrastructurele maatregelen.

Verhoging van de maximumsnelheden ligt daarbij niet voor de hand, tenzij uit onderzoek blijkt dat dit op specifieke locaties verantwoord en wenselijk is. Tegelijkertijd onderzoeken we waar snelheden juist omlaag kunnen en hoe we met andere maatregelen het rijgedrag positief kunnen beïnvloeden. We brengen de effecten van maatregelen om bestaande knelpunten aan te pakken zorgvuldig in beeld. Verkeersveiligheid gaat verder dan de binnenstad. Daarom gaan we in gesprek met de bewoners uit het buitengebied over de verkeersveiligheid in hun woonomgeving. En door de wegen op onze industrieterreinen aan te pakken, maken we het daar ook voor iedereen veiliger.

8.1 VERKEERSVEILIGHEID VOOROP Van jong tot oud moet iedereen met een veilig gevoel aan het verkeer kunnen deelnemen. We richten onze ruimte daarom zo veilig mogelijk in, met aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemer, schoolgaande kinderen en dieren. Daar hoort bij dat we zoeken naar de mogelijkheden om het aantal verkeersborden te verminderen. We pakken jaarlijks de verkeersproblematiek rond drie scholen aan en verminderen de drukte bij Porteum. Voor de automobilist zorgen we dat doorstroming en verkeersveiligheid in balans zijn. Daarbij hebben we oog voor de leefbaarheid van de omgeving en gevolgen voor het klimaat. Daarom is het uitgangspunt dat de maximumsnelheid altijd moet bijdragen aan een veilige en leefbare stad.

22

RAADSAKKOORD 2026-2030

8.2 ROBUUST EN DEKKEND OV-NETWERK

8.3 EEN GEBALANCEERDE MOBILITEITSMIX

We lossen bestaande infrastructurele knelpunten op en voorkomen toekomstige problemen op fietspaden en in het wegennet. Dat combineren we met hoogwaardig toegankelijk openbaar vervoer dat meegroeit met de stedelijke ontwikkeling. Dat doen we door samen met partners de lobby naar het Rijk voor ondersteuning in de grootschalige infrastructurele projecten te intensiveren. Zo maken we ons hard voor de opening van station Lelystad Zuid om woningbouw te realiseren en economische groei mogelijk te maken. Uiteraard moet Lelystad Centrum ons intercitystation blijven. Omdat iedereen moet kunnen reizen, maken we onze bushaltes voor iedereen toegankelijk en houden we gratis OV voor inwoners met een krappe beurs.

Een bereikbare stad is een stad waarin alle vervoerswijzen elkaar aanvullen. We richten de openbare ruimte zo in dat fietsen en lopen de eerste keuze zijn. Overal moet plek zijn voor de fietser en voetganger. Zo richten we Zuiderhage in volgens het oorspronkelijke fiets-eerst-principe. Tegelijkertijd zorgen we voor goede bereikbaarheid van de economische knooppunten en woonwijken, gevolgd door autoluwe, rustige en veilige buurten. Het inkomende verkeer komt over onze dreven. We kijken kritisch of de huidige opzet nog volstaat voor de doorstroming. Om vervuilend bezorgverkeer te weren uit de stad onderzoeken we samen met de Bedrijfskring Lelystad de haalbaarheid van een overslagcentrum.

8.4 VERSTERKING VAN DE FIETS- EN WANDELINFRASTRUCTUUR We zijn trots op ons unieke en ruim opgezette netwerk voor fietsers en wandelaars. Deze infrastructuur moet veilig blijven en aantrekkelijk om te gebruiken voor korte afstanden, daarom zetten we in op een ontwikkeling als fietsstad. Bij ruimtelijke plannen toetsen we expliciet of de fietser en voetganger prioriteit kunnen krijgen. Voor de fietsers verbeteren we de directe verbinding tussen het centrum en Bataviakwartier. Op routes waar het nodig is verbeteren we de veiligheid met betere verlichting en markering. Kansengelijkheid van kinderen versterken we met aandacht voor de regeling die fietsen beschikbaar stelt voor kinderen uit gezinnen met een beperkt inkomen (Stichting Leergeld).

23

RAADSAKKOORD 2026-2030

8.5 GEBIEDSGERICHT PARKEERBELEID Parkeren vraagt ruimte die we liever aan hoogwaardig groen besteden. Daarom houden we onze parkeernormen kritisch tegen het licht. In onze winkelcentra streven we een gastvrij beleid na. Bij inbreidingslocaties kiezen we vaker voor een autoluwe inrichting. Zo ontstaat er ruimte voor groen, sport, spel en ontmoeting. Bij nieuwbouw maken we gebiedsgerichte afwegingen, die passen bij het project. In alle gevallen zorgen we voor goede ontsluiting voor openbaar vervoer en fiets.

8.6 LELYSTAD AIRPORT ALS MOBILITEITSKNOOPPUNT Hoewel besluitvorming over Lelystad Airport bij het Rijk ligt, willen we als gemeente volledig voorbereid zijn. Ruimtelijk en infrastructureel hebben we alles op orde als Lelystad Airport opengaat voor passagiersvluchten en Defensie.

24

RAADSAKKOORD 2026-2030

DE FINANCIËN OP ORDE De financiële positie van Lelystad vraagt de komende jaren om gedurfde keuzes en een zorgvuldig financieel beleid. Voor ons is het uitgangspunt dat Lelystad een sluitende en realistische begroting moet hebben. Een ‘kloppend huishoudboekje’ is en blijft voor ons randvoorwaardelijk voor verantwoord bestuur. Maar de stad groeit door en de toekomst wacht niet. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van onze mooie stad, maar lopen niet weg voor de financiële uitdagingen.

ONS KADER De afgelopen jaren is onze financiële positie steeds verder onder druk komen te staan. Zoals uit de Kaderbrief 2027-2030 blijkt, ligt er een forse opgave om tot een sluitende begroting te komen. De stijgende kosten in de jeugdzorg hebben hier een groot aandeel in. In de Kaderbrief zijn drie scenario’s geschetst voor de ontwikkeling van deze kosten. Uiteraard nemen we verantwoordelijkheid voor de elementen die binnen onze eigen invloedssfeer liggen. Maar we gaan ervan uit dat ook het Rijk haar verantwoordelijkheid neemt en de kosten voor dat deel zal compenseren. Over de verwerking hiervan in onze begroting zullen afspraken met de toezichthouder gemaakt moeten worden. We trekken daarbij op met andere gemeenten en de VNG. Wanneer we hier rekening mee houden komt het tekort in de Kaderbrief op €15,675 miljoen. De Kaderbrief laat daarnaast zien dat er beperkte positieve ruimte is in de incidentele middelen. Wij zetten deze verantwoord in. De ruimte die met het rekeningresultaat in 2025 is ontstaan, gebruiken we deels om het tekort in 2027 volledig te dichten en in 2028 en 2029 te verzachten. Zo creëren we een groeipad naar een structureel sluitende begroting in 2030. Tegelijkertijd laten we daarmee ruimte voor het college om eventuele tegenvallers in de toekomst op te kunnen vangen. 25

ONZE AMBITIES De komende vier jaar staan we niet stil. We hebben de ambitie om te investeren in onze stad. Dat doen we op een verantwoorde manier, passend binnen de financiële opgave. Keuzes die we nu maken hebben effect op de financiële opgave tot 2030. Dat betekent dat we in eerste instantie incidenteel financiële ruimte gebruiken voor maatregelen die op korte termijn noodzakelijk zijn. Daarnaast maken we pas op de plaats met het starten van nieuwe activiteiten wanneer die grote financiële consequenties hebben.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Deze maatregelen worden betrokken bij het uitgebreide begrotingsproces in het voorjaar van 2027. Daarmee maken we een duidelijke keuze: we gaan voortvarend aan de slag met onze eigen ambities en dit Raadsakkoord. Maar we kijken bij het begrotingsproces, dat in het voorjaar van 2027 van start gaat, kritisch naar de manier waarop we onze ambities uitvoeren. Hierover hebben wij ook afspraken gemaakt, die we opgenomen hebben in de bijlage.

ONZE OPDRACHT Wij geven het college mee welke maatregelen wij belangrijk vinden en verwachten dat daar stappen genomen worden, waarover het college verantwoording aflegt. Om het college de ruimte te geven voor goede afwegingen, stellen we budgetten vast per thema en bewust niet op een lager niveau. Binnen die thema’s hebben wij enkele maatregelen als extra belangrijk aangemerkt. Deze maatregelen zijn aanvullend op huidig succesvol beleid. We gaan onverkort door met programma’s en activiteiten die bewezen effectief zijn. Over het geheel verwachten wij van het college afgewogen voorstellen die bijdragen aan de ambities die we hebben gesteld. Met de financiële ruimte die wij zien en de opgaven die er liggen, stellen wij de volgende budgetten vast die wij als kader zien waarbinnen het Uitvoeringsprogramma moet worden uitgewerkt.

26

Tabel 1: budgetten per thema Alle bedragen zijn in duizenden euro’s (x €1.000) THEMA

BUDGET STRUCTUREEL 0

BUDGET INCIDENTEEL

DE ONTWIKKELENDE STAD

€

€

500

DE VEILIGE STAD

€ 1.000

€ 1.500

DE JONGE STAD

€ 250

€ 1.000

DE ZORGZAME STAD

€ 500

€ 1.000

DE LEVENDIGE STAD

€ 750

€ 1.500

DE ONDERNEMENDE STAD

€ 500

€

DE DUURZAME STAD

€ 250

€ 400

DE BEREIKBARE STAD

€ 400

€ 500

SAMEN MAKEN WE DE STAD

€

0

€ 500

TOTAAL

€ 3.650

€ 7.200

300

RAADSAKKOORD 2026-2030

DE UITVOERING We kiezen, net als de vorige periode, bewust voor een Raadsakkoord en niet voor een coalitie. We geloven dat Lelystad gebaat is bij een eensgezinde gemeenteraad, die op zoveel mogelijk onderwerpen constructief samenwerkt. Dit akkoord wordt in ieder geval gedragen door negen partijen, maar we zoeken op alle onderwerpen naar een zo breed mogelijk draagvlak. We zijn immers met alle dertien partijen verantwoordelijk voor een capabel en slagvaardig gemeentebestuur. We beschouwen het college als een gezamenlijk college: alle partijen hebben evenveel toegang en informatie wordt onder iedereen gedeeld.

OPDRACHT AAN HET COLLEGE We geven het college de opdracht om de ambities die we in dit akkoord hebben genoemd, uit te werken in een (vierjarig) Uitvoeringsprogramma, waarin het college helder aantoont welke maatregelen wanneer worden uitgevoerd. De maatregelen uit dit akkoord maken onderdeel uit van dit Uitvoeringsprogramma, maar worden door het college verder aangevuld. We verwachten dat dit programma voor het eind van het jaar ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden. Bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma worden de inzet en mogelijkheden van de organisatie nadrukkelijk meegenomen. We realiseren ons dat de financiële situatie van de gemeente geen ruimte biedt om meteen op volle kracht met alle maatregelen te starten. We geven daarom een verantwoord financieel kader mee en vragen het college om een onderbouwd en realistisch voorstel voor het Uitvoeringsprogramma binnen dit kader. De financiële ruimte wordt definitief vastgesteld in het voorjaar van 2027, zodat we een zorgvuldige afweging kunnen maken voor de totale begroting.

27

Binnen de mogelijkheden verwachten we dat het college in ieder geval voorstellen doet op de volgende maatregelen: verhoogde verkeersveiligheid bij scholen, een pilot voor gratis parkeren, voortzetting van het gereduceerd tarief voor het openbaar vervoer, de realisatie van een nieuwe locatie voor het poppodium, sociale en fysieke versterking en vergroening van bestaande wijken, een zachte landing voor jongvolwassenen bij overgang uit de jeugdzorg, investering in een sterke lobby voor infrastructurele projecten, versterking van het Werkbedrijf, aanpak van complexe echtscheiding met een groot effect op kinderen, beschikbaarheid van crisiswoningen, de buurtschouw, realisatie van een natuurzwembad, aanpak van ondermijning in de zorg, veiligheid en handhaving, investeren in het Stadshart, voldoende betaalbare woningen, degelijke ouderenzorg, goede sportvoorzieningen, uitbreiding van Preventie met Gezag, dierenwelzijn, klimaat en natuur en biologisch en gifvrij inkopen.

EVALUATIE Elk jaar bespreken we in de raad de voortgang van het Uitvoeringsprogramma aan de hand van een voortgangsrapportage, bij voorkeur ten tijde van de Kaderbrief/voorjaarsnota. Zo blijven we op de hoogte en kunnen we tussentijds sturen of de plannen aanpassen als dat nodig is.

RAADSAKKOORD 2026-2030

BIJLAGE 1 - DE FINANCIËN EEN SLUITENDE BEGROTING IN 2030 Een structureel sluitende begroting is voor ons van groot belang. Structurele tekorten willen we structureel oplossen. Daarom spreken wij af dat we vanaf 2028 stapsgewijs en verantwoord groeien naar een sluitende begroting per 2030. Het doel is om in het voorjaar van 2027 een proces te gaan doorlopen om inkomsten en uitgaven weer in evenwicht met elkaar te brengen. Dat doen we langs sporen, waarvan de sporen 1, 2 en 3 onderdeel zijn van de programmabegroting 2027-2030 en spoor 4 daarna aanvangt.

SPOOR 1 HEROVERWEGING KADERBRIEF De Kaderbrief bestaat uit verschillende geïnventariseerde bijstellingen. Die houden we nog een keer kritisch tegen het licht, bijvoorbeeld binnen verschillende actualisaties en eerdere besluiten. Wij verwachten dat daarbinnen een bedrag van €1,5 miljoen structureel bespaard kan worden.

SPOOR 2 STRUCTURELE OVERSCHOTTEN Binnen het tweede spoor kijken we kritisch naar het positieve rekeningresultaat van 2025. Daarin zien wij mogelijkheden om structurele overschotten om te zetten naar bijdragen die het structurele tekort kunnen terugbrengen. Wij verwachten dat dit structureel €2,5 miljoen oplevert.

SPOOR 3 TECHNISCHE AANPASSING INVESTERINGEN Het derde spoor betreft een technische, maar financieel en wettelijk mogelijke, herziening van de wijze waarop investeringen in onderhoud worden van dekking worden voorzien. Daarmee wordt aangesloten bij de aard en levensduur van investeringen, maar zijn er de eerste jaren minder middelen nodig dan op dit moment in de begroting is voorzien. Op dit moment sparen we per jaar voor groot onderhoud en geven we dit geld in 28

een keer uit. Door dit als vervangingsinvesteringen te zien, kunnen we een krediet beschikbaar stellen wat leidt tot jaarlijkse kapitaallasten. Deze technische wijziging is op zichzelf budgetneutraal, maar zal de eerste jaren een verwacht bedrag van €2,5 miljoen structureel opleveren.

SPOOR 4: OMBUIGINGSOPERATIE Voor het laatste en meest uitgebreide spoor geldt dat we van het college een voorstel vragen voor ombuigingen die de rest van het structurele tekort dekken, te weten €12,825 miljoen. De organisatie wordt gevraagd om op basis van de volledige begroting voorstellen uit te werken die bijdragen aan een structureel financieel evenwicht. Deze voorstellen worden begin 2027 aan het college aangeboden. Op basis daarvan kan het college, in nauwe samenwerking met de raad, een zorgvuldig proces starten. Het is de bedoeling dat komend jaar besluitvorming plaatsvindt op basis waarvan de programmabegroting 2028 - 2031 structureel en reëel in evenwicht is (uiterlijk met ingang van jaarschijf 2030). Door dit proces in het voorjaar van 2027 te laten plaatsvinden, kan ook de meest actuele informatie over de ontwikkeling van de jeugdzorg en eventuele compensatie vanuit het Rijk worden meegenomen. Daarmee ontstaat een zo zorgvuldig mogelijk afwegingsmoment. Bij deze ombuigingsoperatie verwachten wij van het college dat zij starten met het beoordelen van de uitgaven. Als raad zullen wij, op basis van de voorstellen van het college, scherpe keuzes maken. Maar met een dergelijke financiële opgave sluiten we uiteindelijk het verhogen van de inkomsten niet uit. We wegen alle beleidsvoornemens, bestaand en nieuw, in onderlinge samenhang tegen elkaar af.

Daarbij komt een verhoging van de OZB pas in laatste instantie in beeld.

RAADSAKKOORD 2026-2030

Wij realiseren ons dat de omvang van de financiële opgave aanzienlijk is. De structurele tekorten vragen de komende jaren om bestuurlijke discipline, scherpe prioriteiten en realistische keuzes. Tijdens de onderhandelingen hebben wij onderkend dat niet alles tegelijkertijd mogelijk zal zijn. Tegelijkertijd spreken wij uit dat Lelystad financieel gezond moet blijven, zodat ook in de toekomst kan worden geïnvesteerd in een veilige, sociale en aantrekkelijke stad. Samenvattend zien wij naar 2030 de volgende opgave voor ons. Tabel 2 Begroting structureel Alle bedragen zijn in duizenden euro’s (x €1.000) OMSCHRIJVING

29

BEDRAG

Eindstand Kaderbrief jaarschijf 2030

-€ 15.675

Spoor 1: Heroverweging Kaderbrief

€ 1.500

Spoor 2: Structurele ruimte in rekeningresultaat

€ 2.500

Spoor 3: Technische aanpassing

€ 2.500

Spoor 4: Ombuigingsoperatie mbt uitgaven en inkomsten

€ 12.825

Nieuwe ambities raadsakkoord structureel

-€ 3.650

Uitkomst:

€

0

RAADSAKKOORD 2026-2030

BIJLAGE 2 - RAADS-NIET-AKKOORD Bij enkele principiële onderwerpen maken sommige partijen een voorbehoud. Dat geldt voor de volgende onderwerpen: PRO Lelystad, SP Lelystad en Partij voor de Dieren Lelystad blijven tegen de opening van Lelystad Airport. De Partij voor de Dieren verleent geen steun aan het faciliteren van de verkoop van lokale, dierlijke boerderijproducten en de boerderijeducatie van ‘De Lelystadse Boer’ (6.18). De partij wil graag steun verlenen aan het foodcourt, mits het aanbod binnen een plantaardige toekomst past (6.12). De Partij voor de Dieren is tegen de verbreding van de A6. Het invoeren van een verbod op dieren bij evenementen (5.31) is te resoluut. CDA Lelystad vindt dierenwelzijn belangrijk, maar mist, indien nodig, de mogelijkheid voor nuance.

30

RAADSAKKOORD 2026-2030

BIJLAGE 3 - GEWENSTE MAATREGELEN DE ONTWIKKELENDE STAD Kwalitatieve en bewuste groei 1.1 Er worden (geïntegreerde) wijkontwikkelplannen gemaakt voor bestaande (kwetsbare) wijken, waaronder Lelystad-Haven en Lelycentre+ Bastion. De prioriteit ligt hierbij op renovatie, fysieke en sociale verbeteringen en het bevorderen van sociale ontmoetingsplekken. Om een goede uitstraling in deze buurten te borgen, worden prestatieafspraken met Centrada gemaakt zoals die nu gelden voor Lelystad Oost: huurders worden gestimuleerd en gefaciliteerd (bijvoorbeeld via de Kluswinkel) en er wordt meer gehandhaafd op het onderhoud van woningen en tuinen. 1.2 We voeren een actieve leegstandsaanpak, met onder andere boetes/ heffingen voor langdurig leegstaande panden. 1.3 We breiden de zelfbewoningsplicht uit in wijken met overwegend woningen met een waarde binnen de Nationale Hypotheek Garantie. Een divers en gemengd woonaanbod per wijk 1.4 De doelen uit de Omgevingsvisie 2050, inclusief de 30% sociale huur, blijven onverkort van kracht. We wijzen structureel, vijf jaar vooruit, voldoende bouwlocaties toe aan Centrada en zorgen voor adequate ambtelijke capaciteit om deze projecten voortvarend door de ontwerp-, participatie- en vergunningprocedures te begeleiden.

1.5 Het college legt binnen een jaar na aantreden een bouw- en volkshuisvestingsprogramma aan de raad voor waarin staat hoe de gemiddelde actieve wachttijd voor een sociale huurwoning op termijn substantieel wordt teruggebracht naar één tot twee jaar. 1.6 Bij inbreiding kijken we naar mogelijkheden in alle delen/wijken van 31

de stad en passen ook daar zo veel als mogelijk de differentiatie volgens de Omgevingsvisie 2050 toe. 1.7 We geven ruimte aan woningbouwprojecten onder Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en versterken de huidige inzet hierop. 1.8 We realiseren compacte en betaalbare woonruimte (crisiswoningen) voor initiatieven zoals Housing First (dit is een vorm van wonen met ambulante, intensieve begeleiding, bedoeld voor dakloze mensen met meervoudige problemen, met als doel zelfstandig wonen). Behoud en integratie van ons groene DNA bij verdichting 1.9 Bij iedere gebiedsontwikkeling hanteren we waar mogelijk en wenselijk het ambitieniveau ‘Goud’ van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen om te borgen dat nieuwe wijken klimaatbestendig zijn, met een rijke toevoeging van groen en water. 1.10 We behouden zo veel mogelijk groen. Als we bij uitzondering toch groen moeten opofferen, dan benutten we de vrijgekomen ruimte optimaal (door de maximale capaciteit aan vierkante meters te gebruiken). Dit compenseren we elders ruim. 1.11 We werken simultaan volgens de eerste drie treden van de woonladder. De eerste trede houdt in dat we bestaande bebouwing slimmer benutten, bijvoorbeeld door het transformeren van kantoorpanden, het aanpakken van leegstand en het stimuleren van doorstroming.