BL Integraal veiligheidsplan 2023-2026 raad - AANGEPASTE VERSIE

5 ALLE ANDERE VEILIGHEIDSTHEMA’S Naast de prioriteiten zijn er diverse andere samenwerkingsverbanden, projecten en bestaande activiteiten. Op die thema's wordt het bestaande niveau gehandhaafd. Ze zijn belangrijk en noemenswaardig en vormen de basis van het veiligheidsbeleid, maar hebben geen prioritaire aandacht. Alle andere projecten staan in veiligheidsvelden en thema’s in Bijlage 2 (blz. 24). IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 19

6

ORGANISATIE EN BEGROTING

Dit laatste hoofdstuk gaat over de borging van de coördinatiefunctie in de organisatie, over de bestuurlijke taakverdeling, over planning en control en over de begroting en kosten van uitvoering.

Bestuurlijke en ambtelijke coördinatie Zoals op blz. 5 al toegelicht stelt de gemeenteraad de kaders voor het veiligheidsbeleid. De centrale coördinatie van het veiligheidsbeleid is belegd bij de burgemeester. In de driehoek wordt afgestemd waar de capaciteit van de politie kan worden ingezet, rekening houdend met alle verplichte doelstellingen. De gemeentesecretaris, directeuren en teamleiders hebben belangrijke taken op het terrein van integrale veiligheid. De adviseurs, specialisten en beleidsmedewerkers Openbare orde en veiligheid zijn het aanspreekpunt voor de portefeuillehouder en voor andere betrokkenen waar het gaat om de gezamenlijke uitvoering.

Knelpunten Op blz. 6 werden al diverse knelpunten genoemd. Voor de uitvoering van het IVP is de politie erg belangrijk. De politie is de motor van het veiligheidsbeleid, maar kampt met personeelstekorten, vergrijzing (landelijk) en onderbezetting. Het systeem van wijkagenten staat onder druk: de politiecapaciteit groeit ook niet mee met de bevolkingsgroei in Lelystad en Flevoland. De onderbezetting heeft in de afgelopen jaren gezorgd voor een lastige puzzel om alle taken in de lucht te houden. Tegelijkertijd moest de politie ook mensen leveren aan boerenprotesten, ordeverstoringen in andere gemeenten, coronaprotesten en andere onvoorziene omstandigheden. Verder moet in de praktijk van OOV snel kunnen worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen. Dit kan ten koste gaan van geplande activiteiten.

Begroting Een totaal financieel plaatje maken op basis van alle veiligheidsthema’s is geen sinecure. Vanuit de Programmabegroting is er jaarlijks zo’n 8,7 miljoen euro begroot voor de veiligheid in Lelystad. Ook is er al besloten om € 400.000 beschikbaar te stellen voor Preventie met gezag, naast de jaarlijkse 1 miljoen vanuit de Rijksoverheid voor de komende vier jaar. De bestaande activiteiten hebben een financiële dekking. Bij het vaststellen van dit IVP worden geen extra middelen gevraagd. Mocht er aanvullende budgetten nodig zijn, dan worden die aangevraagd via de Kadernota en de komende Programmabegrotingen.

Planning en control Dit plan schept de voorwaarden voor de komende periode en bevat de hoofdlijnen van het beleid. Het IVP valt nagenoeg samen met de zittingsduur van het college en de raad. Nadere uitwerking over de uitvoering wordt opgenomen in de Programmabegroting. Jaarlijkse verantwoording vindt plaats in de Jaarrekening. De raad wordt verder actief in kennis gesteld van projecten zoals het ook de afgelopen jaren gedaan is met Ondermijning, jaarwisseling, cameratoezicht et cetera.

Cyclus Goed veiligheidsbeleid wordt gekenmerkt door systematiek, samenhang en samenwerking. Dit houdt in: het doorlopen van een zekere beleidscyclus, het onderling afstemmen van maatregelen en het samen met gemeentelijke diensten, brandweer, politie, maatschappelijke organisaties en individuele burgers uitvoeren van het veiligheidsbeleid. Anders gezegd is veiligheidsbeleid niets meer dan het regelmatig bekijken welke veiligheidsproblemen zich voordoen of zouden kunnen gaan voordoen, om deze vervolgens op een doeltreffende en doelmatige manier aan te pakken. Dit nieuwe plan is de start van een nieuwe cyclus, waarbij de aandachtspunten uit het vorige plan zijn meegenomen als input. Verder moet er de komende jaren ook ruimte blijven voor de aanpak van onvoorziene situaties.

Hoe verder? Na vaststelling van dit plan gaan we verder met de uitvoering met een looptijd voor vier jaren (2023, 2024, 2025 en 2026). In 2026 wordt de eindevaluatie behandeld in de raad. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 20

BIJLAGE 1: VEILIGHEIDSANALYSE In deze bijlage staan de gegevens over de aard en omvang van feitelijke inbreuken op de openbare orde en veiligheid, gevoelens van onveiligheid en veiligheidsrisico’s in Lelystad. Doel is inzicht te krijgen in de veiligheidssituatie in Lelystad.

Geregistreerde onveiligheid Met behulp van geregistreerde onveiligheidscijfers van de politie kan worden bepaald wat de aard, omvang, spreiding en trendmatige ontwikkeling van criminaliteit is in Lelystad. In onderstaande grafiek is te zien dat de criminaliteit in Lelystad al jaren daalt. Het betreft het aantal misdrijven op gebied van onder meer fietsdiefstal, vernielingen, woninginbraken, geweld, bedreigingen, mishandelingen, straatroof, overval, huiselijk geweld, winkeldiefstal en bedrijfsinbraken. Grafiek: Aantal misdrijven per jaar in Lelystad, periode 2015-2021

De politiecijfers over 2021 laten zien dat de totale criminaliteit in Lelystad met 6% is gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. In 2020 registreerde de politie nog zo’n 3.996 misdrijven. Inmiddels is dat aantal gedaald tot 3.739 in 2021. Ter vergelijking: in 2015 waren er 5.039 misdrijven.

Meldingen bij politie Naast aangiften worden ook meldingen door de politie geregistreerd. Het aantal meldingen jongerenoverlast is in de afgelopen jaren flink gestegen. Ook is er sprake van flinke schommelingen rond de meldingen overlast van verwarde personen.

2017 2018 2019 2020 2021

Jongerenoverlast

Overlast drugs, drank

Verwarde personen

Overlast overig

Vuurwerk afsteken

Overlast totaal

488 430 342 605 678

221 243 231 238 249

647 523 487 668 573

61 79 49 34 48

58 60 94 165 89

1.283 1.153 1.033 1.551 1.464

Verder zijn er diverse bronnen die een ieder elk gewenst kan raadplegen met diverse veiligheidscijfers over Lelystad, zoals https://data.politie.nl/#/Politie/nl/navigatieScherm/thema en www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/openbare-orde-en-veiligheid IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 21

Politiecijfers uitgesplitst De onderstaande tabel geeft aan wat de ontwikkeling zijn in de afgelopen jaren. o nt w ik k eling 2021 t .o .v. 2020

januari t m december 2018

2019

2020

2021

g emeent e

Mid d en Ned er land

4045

4243

3996

3739

– 6%

– 10%

w o ninginbrak en t o t aal

247

206

179

113

– 37%

– 20%

...w aarvan geslaagd

147

125

117

76

– 35%

– 17%

...w aarvan po gingen

100

81

62

37

– 40%

– 25%

gew eld: t o t aal

554

537

534

452

– 15%

– 12%

...w aarvan z eden

36

32

28

34

+ 21%

– 3%

...w aarvan st raat ro o f

13

28

22

12

– 45%

– 42%

...w aarvan o verval

9

10

8

5

– 38%

– 55%

c r iminalit eit t o t aal

Misdr ij v en met gr ot e impact

criminaliteit

4045

4243

3996

3739

2018

2019

2020

2021

da woninginbraak

...w aarvan o penlijk gew eld

33

25

19

12

– 37%

+ 11%

...w aarvan bedreiging

164

165

170

146

– 14%

– 14%

...w aarvan mishandeling

289

261

270

232

– 14%

– 11%

… w aarvan o verig

10

16

17

11

– 35%

– 12%

huiselijk gew eld

114

91

93

90

– 3%

– 16%

(brom)fietsdiefstal

aut o k rak en

228

330

152

188

+ 24%

– 16%

vernielingen

bro m-,sno r-,fiet sdiefst al

308

318

282

276

– 2%

– 9%

vernielingen

469

466

414

358

– 14%

– 9%

z ak k enro llen

23

23

30

19

– 37%

– 10%

inbraak / diefst al bedrijf en inst elling

116

131

128

77

– 40%

– 35%

w ink eldiefst al

354

339

320

320

0%

– 18%

fraude t o t aal

364

416

639

569

– 11%

– 11%

… w aarvan: o nline handel

201

263

308

291

– 6%

– 17%

Veel v oor k omende cr iminalit eit

Ov er ig

w apenhandel en/ o f bez it

29

40

54

37

– 31%

– 14%

drugshandel,-vervaardiging,-bez it

134

144

88

100

+ 14%

– 3%

meldingen jo ngereno verlast

430

342

605

679

+ 12%

– 15%

o verlast pers. met verw ard gedrag

523

487

668

573

– 14%

+ 10%

o ngevallen o p de w eg

682

696

609

634

+ 4%

+ 6%

geweld autokraak

zakkenrollen fraude wv online handel jongerenoverlast verward persoon gemeente

Midden Nederland

Opvallende stijgers van 2021 ten opzichte van 2020 zijn autokraken (+24%) en het aantal meldingen jongerenoverlast (+12%). De grootste dalers zijn de registraties van inbraak/diefstal bedrijf en instelling (-40%) en het aantal woninginbraken (-37%). Het aantal geweldsdelicten is verder gedaald met -15%. Ook het aantal vernielingen is gedaald met -14%. Tenslotte zijn bij de overlastmeldingen het aantal meldingen met verwarde personen gedaald met -14%.

Brandweerstatistiek Ook incidenten uit de categorie 'fysieke veiligheid' kunnen een grote impact hebben. Daarom is gekeken naar het aantal branden en uitrukken van de brandweer in de afgelopen jaren. Het aantal incidenten in Lelystad schommelt de afgelopen acht jaren tussen de jaarlijks tussen de 690 en de 850. Het jaar 2021 was gunstig met 672 incidenten. De meeste incidenten zijn branden en automatische brandmeldingen, gemiddeld rond de 450 incidenten. Het aantal gebouwbranden ligt in Lelystad gemiddeld op 60 per jaar. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 22

Gerapporteerde onveiligheid Officiële politiestatistiek wordt beïnvloed door aangiftebereidheid, politiesterkte, beleidsvrijheid onder politieambtenaren, beleidsbeslissingen ten aanzien van prioriteiten in opsporing van delicten, door verwerking van gegevens (automatisering) en registratiebereidheid onder de politie. Verder is het bekend dat particuliere huishoudens, bedrijven en instellingen maar een beperkt deel van de delicten melden bij de politie. Er zijn nogal wat verstorende invloeden waardoor het aantal aangiften niet de werkelijke omvang van de onveiligheid weergeeft. Om de verborgen criminaliteit zichtbaar te krijgen, worden er slachtofferenquêtes uitgevoerd zoals de Veiligheidsmonitor.

Onderzoek WLV Lelystad Eind 2021 is het onderzoek ‘Wonen, Leefbaarheid en Veiligheid’ uitgevoerd. In totaal hebben 1.767 inwoners de vragenlijst ingevuld. Het onderzoek wordt in Lelystad om het jaar gedaan. Hiermee kan de ontwikkeling door de tijd heen inzichtelijk worden gemaakt. Opvallende punten: • 23% van de Lelystedelingen voelt zich in 2021 wel eens onveilig in de eigen buurt. • Men voelt zich het meest onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen. • Meer vrouwen (26%) dan mannen (20%) voelen zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Dat geldt ook voor de jongere leeftijdsgroepen ten opzichte van de oudere leeftijdsgroepen (18-29 jaar: 36%; 30-44 jaar: 30%; 45-64 jaar: 19%; 65+: 17%) en voor laagopgeleiden (30%) ten opzichte van hoogopgeleiden (18%). • Het rapportcijfer voor de buurtveiligheid is in 2021 iets lager dan in 2019. • Het percentage Lelystedelingen dat denkt dat de criminaliteit in de buurt is toegenomen is hoger in 2021 dan in 2019. • Het percentage dat slachtoffer is geworden van cybercrime is in 2021 gestegen ten opzichte van 2019, van 15% naar 18%. Voor de overige delicten is er geen stijging. • In 2021 heeft het percentage dat in de afgelopen 12 maanden slachtoffer is geworden van één of meer misdrijven zich gestabiliseerd naar 29%. • De aangiftebereidheid van slachtoffers neemt in 2021 verder af.

Prioriteitswijken Veiligheid is in Lelystad ongelijk verdeeld. Als we de bewoners vragen naar hun ervaringen dan springen deze wijken eruit: Zuiderzeewijk, Boswijk en Waterwijk. Op verzoek van de raadscommissie is de Atolwijk daaraan toegevoegd. Onderbouwing: In 2021 voelen bewoners van de Zuiderzeewijk (34%) en de Boswijk (30%) zich het meest onveilig. In de wijken Warande en Zuiderzeewijk wordt de meeste overlast ervaren. In 2021 geven meer inwoners aan dat er veel criminaliteit in de buurt is. Deze score is voor de bewoners van de Zuiderzeewijk en de Waterwijk/Landerijen het hoogst. Rapportcijfer buurtveiligheid: Zuiderzeewijk scoort het laagst. Criminaliteit in de buurt: Zuiderzeewijk scoort het hoogst, daarna Waterwijk. Criminaliteit toegenomen: Zuiderzeewijk nr. 1. Onveiligheidsgevoelens algemeen: Waterwijk. Sociale overlast: Zuiderzeewijk. Totale overlast: Waterwijk. Fysieke verloedering: Zuiderzeewijk nummer 1.

Prioriteiten bewoners In de monitor WLV is ook gevraagd aan bewoners welk probleem met voorrang moet worden aangepakt. Top drie aan ervaren veiligheidsthema’s: woonoverlast (26% ervaart overlast), jeugdoverlast (25%), drugsoverlast (16%) Top drie prioriteit sociale veiligheidsthema’s in de buurt: woonoverlast (7%), jeugdoverlast (6%), drugsoverlast (4%). Nummer 1 is te hard rijden (25%). IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 23

Veiligheidsmonitor De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar criminaliteit, onveiligheid, buurtproblemen en het optreden van gemeente en politie (zie www.veiligheidsmonitor.nl). Dit onderzoek wordt op gemeentelijk en op landelijk niveau uitgevoerd. Het rapport is maart 2021 verschenen. Dit zijn de opvallende uitkomsten voor Lelystad. 4 ➢ Functioneren politie in buurt  Matige score voor Lelystad. ➢ Slachtofferschap van geweld  Matige score voor Lelystad. ➢ Functioneren gemeente leefbaarheid en veiligheid:  Ongunstige score.5 ➢ Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers  Ongunstige score voor Lelystad.6 ➢ Tevredenheid zichtbaarheid politie in de buurt  Ongunstige score voor Lelystad.7

BIJLAGE 2: ALLE ANDERE VEILIGHEIDSTHEMA’S Naast de prioriteiten zijn er diverse andere samenwerkingsverbanden, projecten en bestaande activiteiten. Op die thema's wordt het bestaande niveau gehandhaafd. Ze zijn belangrijk en noemenswaardig en vormen de basis van het veiligheidsbeleid, maar hebben geen prioritaire aandacht. De indeling Kernbeleid Veiligheid wordt gevolgd. De vijf veiligheidsvelden hebben de nodige raakvlakken met elkaar.

1

VEILIGE WOON- EN LEEFOMGEVING

Bij dit veiligheidsveld gaat het om veiligheid en leefbaarheid in de alledaagse woon- en leefomgeving, in de wijk, de buurt en de straat. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid (veiligheidsgevoel). • Bij sociale kwaliteit gaat het vooral om de thema’s woonoverlast, alcohol- en drugsoverlast, overlast verwarde personen (al uitgewerkt bij prioriteit Zorg en veiligheid, blz. 17). • Bij fysieke kwaliteit om vernielingen en verloedering/zwerfvuil. • Bij objectieve veiligheid om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit zoals woninginbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal van motorvoertuigen, straatroof, bedreiging en mishandeling. Wat blijven we doen?  WhatsApp-buurtpreventie: Een belangrijke manier voor bewoners om samen alertheid te organiseren is via een Whatsapp-buurtgroep. Men kan elkaar waarschuwen voor verdachte personen en situaties. Er zijn inmiddels 145 WhatsApp buurtpreventiegroepen In Lelystad. Zie www.wabp.nl voor een goed overzicht. De politie en gemeente ondersteunen deze groepen. Hetzelfde geldt voor de diverse Wijkpreventieteams, die wekelijks door de buurt lopen.

Zij letten op situaties die van invloed zijn op de veiligheid en leefbaarheid in de buurt, zie ook www.wijkradenlelystad.nl  Buurtbemiddeling: Een project waarin de gemeente samenwerkt met Welzijn Lelystad, Centrada, de politie en getrainde buurtbemiddelaars. Als het niet lukt problemen met de buren samen uit te praten, komt buurtbemiddeling in beeld. Ze kiezen geen partij, maar helpen buurtbewoners om zelf samen een goede oplossing te vinden voor de problemen.

4 Gunstige score voor Lelystad ten opzichte van andere grote steden voor de volgende onderdelen: Ervaren

fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast, milieuoverlast, Onveiligheidsgevoelens in buurt, Slachtofferschap van vermogensdelicten, Slachtofferschap van vernieling en van traditionele criminaliteit. Gemiddelde score voor Onveiligheidsgevoelens in algemeen en Slachtofferschap van cybercrime. 5 39% van de Lelystedelingen is tevreden over de inzet van de gemeente op gebied van leefbaarheid en veiligheid, het gemiddelde voor alle grote steden is 43%. 6 22% van de Lelystedelingen is tevreden over het functioneren van gemeentelijke handhavers, het gemiddelde voor alle grote steden is 27%. 7 Ongunstige score voor Lelystad. 32% van de Lelystedelingen is tevreden over het functioneren van politie in de eigen buurt, het gemiddelde voor alle grote steden is 35%. IVP 2023-2026 Lelystad Blz. 24

 Buurtschouwen: De inzet van een buurtschouw is een bruikbaar middel om samen met betrokken partijen allerlei knelpunten in de buurt op te lossen. In 2021 is ervaring opgedaan met een buurtschouw in de Waterwijk. De organisatie van een buurtschouw is over het algemeen snel uit te voeren. De uitdaging zit er vooral in om alle geconstateerde knelpunten op te pakken. Acties na een buurtschouw zitten op vele vakgebieden, zoals verlichting, openbaar groen, parkeeroverlast, sociale problematiek, straatmeubilair. In de Programmabegroting 2023 is 50.000 euro meerjarig toegekend voor de buurtschouwen.  Inzet boa’s: In het jaarlijkse uitvoeringsplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTHUP) staat beschreven hoe we de handhavers van de afdeling Stadstoezicht inzetten in onze wijken en buurten. De boa’s hebben in 2020 uitbreiding gekregen van hun bevoegdheden en middelen en mogen handboeien dragen. Tijdens de coronacrisis hebben de boa’s goed en constructief samengewerkt met de politie voor de gezamenlijke handhaving van de noodverordening. Die samenwerking willen wij uitbouwen.  Aanpak heling: We willen de komende twee jaar extra aandacht besteden aan het Digitaal Opkopers Register (DOR) en het Digitaal Opkopers Loket (DOL). Via het DOR/DOL moeten winkeliers en handelaren in tweedehandsgoederen deze goederen registreren om heling tegen te gaan.

Dit verstoort de afzetmarkt, vergroot de kans op terugbezorgen van gestolen goederen en draagt bij aan het verminderen van het aantal woninginbraken. Door middel van extra controles door boa’s en waar mogelijk politie gaan we zorgen dat de registratie van tweedehands goederen correct plaatsvindt.  Doelgroepgerichte voorlichting: We gaan slim investeren in betere bewustwording en voorlichting met meer doelgerichte acties op specifieke doelgroepen. De ervaring leert dat de opkomst bij bewonersavonden behoorlijk kan wisselen. Beter is het om leefstijlgericht, doelgroepgericht en wijkgericht te communiceren. We gaan verder door met het Donkere Dagen-offensief, de Week van de Veiligheid, inzet matrixborden tegen autokraak, Veiligheidskrant, inzet Buurtvoorlichting, Buurtonderzoeken door de politie, besmettingsbrieven, preventieavonden en promotie van het Politiekeurmerk Veilig Wonen.  Veiligheid in Beeld (VIB): De gemeente heeft toegang tot het VIB waarin dagelijks politieinformatie wordt gebruikt voor informatiegestuurd werken. Woninginbraken, jeugdoverlast, auto-inbraken, vernielingen; met het VIB kunnen analyse worden gemaakt van kwetsbare plekken en trends in criminaliteit.

 Voorlichting en publiekscampagnes: We blijven doorgaan met initiatieven zoals de veiligheidskrant, de jaarlijkse week van de veiligheid, de Veiligheidsdag en veiligheidsmarkt, voorlichtingscampagnes op social media en huis-aan-huis. Doel is bewustwording creëren en voorlichting geven over de veiligheid in Lelystad.  Jaarwisseling: De jaarwisseling geldt in Nederland als het gevaarlijkste moment van het jaar: honderden mensen moeten met verwondingen naar de spoedeisende hulp, onder meer met beschadigde ogen. Overlast, letsel en geweld tijdens de jaarwisseling wordt veroorzaakt door vuurwerk, maar ook door alcohol en groepsgedrag. In Lelystad willen we de jaarwisseling feestelijk en veilig houden en zetten daarvoor tien bewezen effectieve acties in (handhaving, voorlichting, preventie, samenwerking, geen geweld tegen hulpverleners).  Mobeye’s: De gemeente heeft diverse slimme camera’s aangeschaft die via de politie worden ingezet. In de Mobeye zit een ingebouwde bewegingsmelder, zodra deze beweging detecteert stuurt deze een melding naar de politie die direct in actie kan komen. De politie maakt op basis van informatie, ervaring en het criminaliteitsanticipatiesysteem (CAS) een inschatting waar de inbraken het meest plaats vinden of waar de kans op inbraken aannemelijk is. Op basis daarvan worden de Mobeye’s geplaatst.

 Inzet lokmiddelen: Waar mogelijk en nodig zetten we lokmiddelen in. Dat gaat via de lokale driehoek en wordt uitgevoerd door de politie. In de afgelopen periode zijn bijvoorbeeld al lokauto’s ingezet om autokrakers aan te kunnen houden.  Straf en dwangsommen: We leggen vanuit de gemeente betrapte inbrekers een last onder dwangsom op voor het vervoer van inbrekerswerktuigen (artikel 2:44 APV). Het doel van de bestuurlijke handhaving is herstel van de openbare orde en voorkomen van herhaling. Wanneer er wordt geconstateerd dat de betrokkene opnieuw inbrekerswerktuigen vervoerd wordt er een dwangsom ingevorderd. Hiervan gaat een preventieve werking uit. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 25

2

BEDRIJVIGHEID EN VEILIGHEID

Bij dit veiligheidsveld gaat het om sociale veiligheid (overlast, geweld, vermogenscriminaliteit, ondermijning) rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid: winkelgebied, bedrijventerreinen, uitgaansgebied, evenementen en toerismevoorzieningen/-locaties. Wat blijven we doen?  KVO winkelgebied: Ondernemers kunnen overlast, criminaliteit en onveiligheid niet alleen aanpakken. Gemeente, politie en brandweer ook niet. Samenwerking tussen publieke en private partijen biedt dan de oplossing. Daarom is een speciale aanpak ontwikkeld: de aanpak Veilig Winkelgebied. We hebben in Lelystad al een KVO samenwerking voor de volgende gebieden: Winkelgebied Lelycentre. Winkelgebied Stadshart.  KVO bedrijventerrein: Het Keurmerk Veilig Ondernemen helpt de overheid om met ondernemers gezamenlijk afspraken te maken om overlast, criminaliteit en onderhoud aan te pakken. Dat gebeurt volgens een gestructureerd proces. Stap voor stap wordt de samenwerking ontwikkeld, veiligheidsproblemen in kaart gebracht, oplossingen gezocht en maatregelen genomen. We zetten maatregelen zoals (overval)preventietrainingen, betere openbare verlichting, georganiseerd toezicht en brandpreventie. We hebben al KVO certificaten voor deze terreinen: Bedrijventerreinen Larserpoort, Noordersluis, Flevokust. We zijn bezig met een KVO voor Lelystad Airport Businesspark en voor Oostervaart.

 Speciale wijkagent: De politie heeft sinds oktober 2020 een gelabelde wijkagent speciaal voor de industrieterreinen in Lelystad. Deze wijkagent kijkt breed naar criminaliteit, overlast, milieudelicten en zal actief aanwezig zijn en relevante informatie delen met partners.  Platform Veilig Ondernemen: Het PVO Midden-Nederland is actief in de provincies Utrecht en Flevoland. Het PVO faciliteert 39 gemeenten en hun (veiligheids)partners. Deelnemers in dit platform zijn: Transport Logistiek Nederland, MKB-VNO/NCW, winkeliersverenigingen, gemeenten, politie en Openbaar Ministerie (OM). De aanpak van winkeldiefstal, aanpak van overvallen en cybercrime zijn de belangrijkste speerpunten van PVO Midden-Nederland. Inhoudelijk blijft het PVO zich concentreren op activiteiten gericht op cyberweerbaarheid, ondermijning en high-impact-crimes. Dit gebeurt onder andere via voorlichting en training, advies en begeleiding bij keurmerken veilig ondernemen en veilig buitengebied.  Week van de veiligheid: Elk najaar is er de Week van de Veiligheid; dé week om het thema veiligheid extra onder de aandacht te brengen. Het is een samenwerking van Transport en Logistiek Nederland, Detailhandel Nederland, VNO-NCW, MKB-Nederland, Koninklijke Horeca Nederland, politie, de RPC’s, het ministerie van Justitie en Veiligheid, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid en meer dan 180 gemeenten.

Doel is om ondernemers en burgers weerbaarder te maken tegen criminaliteit. Elk jaar worden er in Lelystad activiteiten in die week georganiseerd.  Convenant Veilig Uitgaan: Samen maken we ons sterk voor een veilig uitgaansklimaat in Lelystad. Horeca-ondernemers, onder aanvoering van Koninklijke Horeca Nederland, gemeente en politie hebben afspraken gemaakt over de gezamenlijke uitgangspunten. Maar ook over praktische samenwerking en heldere taakverdeling op het gebied van veilig uitgaan in Lelystad. Deze afspraken staan in het Convenant Veilig Uitgaan.  Toezicht op horeca: We hebben een toezichtplan Drank- en Horeca-wetgeving en het VTHUP. Een groot deel van de werkzaamheden bestaat uit het houden van (weekend)controles. Hierbij werken we samen met de politie.  Evenementenoverleg: Om de veiligheid van bezoekers, de belangen van omwonenden, de verkeersafwikkeling en de parkeermogelijkheden te garanderen moeten veel partijen op de aanvragen adviseren. Zoals politie, Veiligheidsregio, Brandweer, GHOR, OFGV. We hebben een maandelijks evenementenoverleg. Alle partijen, inclusief de aanvrager, zitten aan één tafel om het evenement door te spreken.  Toezicht evenementen: Dit wordt uitgevoerd door verschillende handhavingsdisciplines (brandveiligheid, APV, bouwen, milieu).

De meest risicovolle evenementen worden gecontroleerd op naleving van de vergunningvoorschriften, zowel vooraf als tijdens het evenement. Altijd is brandveiligheid (opslag gevaarlijke stoffen, materiaalgebruik, nooduitgangen, zelfredzaamheid) een aandachtspunt. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 26

3

JEUGD EN VEILIGHEID

Bij dit veiligheidsveld gaat het om jeugdoverlast en -criminaliteit, problematische individuele jongeren, veilig in en om de school, alcohol en drugsgebruik door jongeren. Alle activiteiten vallen al onder de prioriteit Jeugd en veiligheid, zie blz. 11 en verder. Wat blijven we doen?  Project Alcoholverstrekking 18-: Het is verboden om alcohol te verstrekken aan minderjarigen in de horeca, (sport)verenigingen en supermarkten. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat jongeren nog altijd makkelijk alcohol kunnen verkrijgen. We gaan extra aandacht besteden aan toezicht en handhaving van het verbod op alcohol voor jongeren.  Preventie- en handhavingsplan alcoholgebruik: Voor een effectieve alcoholpreventie hebben we integraal beleid dat inspeelt op verschillende factoren die het alcoholgebruik beïnvloeden. Centraal staat de omgeving van de jonge drinker. Het meest succesvol zijn strategieën die vooral deze omgeving beïnvloeden. Alcoholverstrekkers, scholen en ouders spelen een belangrijke rol. Verder is ons verslavingsbeleid onderdeel van het lokale gezondheidsbeleid. Handhaving, veiligheid en gezondheidszorg trekken samen op.

4

FYSIEKE VEILIGHEID

Bij dit veiligheidsveld gaat het om crisisbeheersing, brandveiligheid, externe veiligheid en verkeersveiligheid. De afgelopen jaren hebben we ook gezien dat via de Veiligheidsregio de coördinatie plaatsvindt op crises zoals de Coronacrisis, de opvang van vluchtelingen, de crisis rond asielzoekers (crisisnoodopvang). Wat blijven we doen?  Veiligheidsregio Flevoland: Dit is een samenwerkingsverband tussen de zes Flevolandse gemeenten (waaronder Lelystad), brandweer, GHOR (de afkorting staat voor Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio) en de politie. Kerntaak van Veiligheidsregio Flevoland is om iedereen die in Flevoland woont, werkt of verblijft tegen risico's en rampen te beschermen.  Lokale Bevolkingszorg: Inrichten en op peil houden van de gemeentelijke kolom binnen de gemeentelijke organisatie en in samenwerking met de Veiligheidsregio, met als zwaartepunten crisiscommunicatie, acute bevolkingszorg en herstelzorg. Piketregeling voor de Officieren Bevolkingszorg voor Lelystad en bemensing sleutelfuncties. Opleiding, training en oefenen voor diverse teamleiders. Voorzieningen/faciliteiten op orde houden, waaronder het gemeentelijk coördinatiecentrum en de GBT / RBT ruimte in het Stadhuis.  Opening Lelystad Airport: We willen een optimale veiligheid op Lelystad Airport.

We zijn al bezig met een stuurgroep, een projectgroep voor de Safety en een projectgroep rond de Security. Daarnaast zijn we bezig met een Keurmerk Veilig Ondernemen voor Lelystad Airport en een Plan van aanpak voor de Ondermijning. Ook op gebied van planvorming bij de Veiligheidsregio is er al veel voorbereid, waaronder een speciaal rampbestrijdingsplan (RBP) en het Calamiteitenplan Lelystad Airport (CPLA). Bij de opening moet alles klaar zijn.  Samenwerking in de wijk: Via de Veiligheidsregio willen we dat er meer wordt opgetrokken met bewoners en bedrijven. De samenleving neemt steeds vaker zelf initiatieven om tot een veilige leefomgeving te komen. Aan deze initiatieven wordt zoveel als mogelijk bijgedragen en ondersteunt. Via bestaande lokale structuren en specifieke projecten wordt aandacht voor brandveiligheid gegenereerd. Voorbeelden hiervan zijn buurt AED’s, wijkbrandweer, voorlichting na brand en maatschappelijke benutting kazernes. We willen de verbinding met het wijkgericht werken verder uitwerken, zoals met sociale wijkteams.  Vergunningen, toezicht en handhaving: Gemeente, brandweer, omgevingsdienst, Veiligheidsregio en politie werken samen aan fysieke veiligheid in Lelystad. Dat uit zich onder meer bij (voorbereiding op) evenementen, integrale controles en milieuregels. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 27

 SAMIJ: Het IJsselmeergebied (IJsselmeer, Markermeer en de randmeren) is het grootste aaneengesloten binnenwater van Nederland. Dit watergebied wordt intensief gebruikt voor beroepsvaart en recreatie. We werken samen met de meerdere Veiligheidsregio’s, Rijkswaterstaat, de Kustwacht, de KNRM, reddingsbrigades en waterschappen aan de Samenwerkingsregeling voor de ongevallenbestrijding in het IJsselmeergebied (SAMIJ).  Brandveilig leven: Wij blijven werken aan het vergoten van de zelfredzaamheid en het veiligheidsbewustzijn van mensen. We blijven kijken naar ontwikkelingen in het sociaal domein: de brandveiligheidsrisico’s nemen immers toe doordat personen die nu langer thuis en zelfstandig wonen in plaats van in instellingen met brandpreventieve voorzieningen, vaak ook verminderd zelfredzaam zijn (senioren, personen met een psychiatrische achtergrond). Verder zetten we activiteiten in zoals voorlichting op scholen, rookmelders, voorlichting na brand, inzet buurtvoorlichters, woningchecks.  Risicocommunicatie: Risicocommunicatie met inwoners, ondernemers, instellingen. Dit omvat voorlichting en communicatie over risico’s waaraan mensen kunnen blootstaan voordat zich een ramp voordoet. Hiermee wordt dus niet crisiscommunicatie bedoeld. Deze vindt plaats terwijl of kort nadat er zich een crisis of ramp heeft voorgedaan.

Lelystad heeft in de afgelopen jaren veel gedaan op het gebied van risicocommunicatie, zoals aansluiten bij campagnes (Denk Vooruit), informatie op website, social media en huis-aan-huis, via de provinciale risicokaart en via het regionaal risicoprofiel. Verkeersveiligheid  Handhaving: Op hotspots van verkeersovertredingen wordt de handhaving opgevoerd. Het gaat dan om situaties waar 15% overtreders met meer dan 10 km/uur te hard rijden, of problemen zoals roodlichtnegatie, alcoholgebruik; smartphonegebruik tijdens het rijden; gordels dragen. Dit wordt uitgevoerd door het politie Verkeershandhavingsteam.  Gedragsbeïnvloeding: Dit doen wij via voorlichting en educatie. We concentreren ons op risicogroepen en -routes, in het bijzonder kinderen, jongeren, beginnende bestuurders (scooter of auto), senioren, fietsers/E-bikers, schoolfietsroutes. We werken samen met partners zoals het onderwijs en sluiten aan op landelijke campagnes.  Infrastructurele maatregelen: We continueren onze aanpak rond verkeersvertragende maatregelen in woongebieden. Interventies worden uitgevoerd als onderdeel van grootonderhoud. De hoofdinfrastructuur wordt gemonitord op blackspots qua verkeersveiligheid en doorstroming. Waar mogelijk wordt voor maatregelen gebruik gemaakt van beschikbare provinciale en landelijke subsidies.

 Blackspots aanpak: We voeren fysieke aanpassingen uit op locaties waar in drie jaar minimaal zes letselongevallen of in vijf jaar minimaal tien ongevallen gebeurd zijn, of in vijf jaar vijf vergelijkbare ongevallen. Op dit moment kent Lelystad geen blackspots. Wel is er al een kruispunt voorzien van een verkeersregelinstallatie.  Stuurinformatie: De politie analyseert regelmatig waar er ongevallen gebeuren en wat de oorzaak is van de ongevallen. Ook op verzoek van de gemeente.  Meldpunt: we hebben voor een onveilige verkeerssituatie of een verkeersknelpunt een meldingsformulier op de website van de gemeente: www.lelystad.nl/meldingdoen of anders via de MijnGemeente App of telefonisch (140320).  Veilige schoolroutes: Goede verkeersveiligheid levert een belangrijke bijdrage aan het woongenot. Samen met de Lelystadse basisscholen werkt de gemeente in het Trefpunt Veilig naar School aan het verbeteren van de verkeersveiligheid op schoolroutes. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 28

5

INTEGRITEIT EN VEILIGHEID

Bij dit veiligheidsveld gaat het om verschijnselen die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid bedreigen: georganiseerde criminaliteit (uitgewerkt bij prioriteit Ondermijning, blz. 14), radicalisering en polarisatie, Veilige Publieke Taak, informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Wat blijven we doen?  Samenwerking met het NCTV: De aanpak van radicalisering en polarisatie wordt gefinancierd vanuit de versterkingsgelden die worden verstrekt via het NCTV (Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid). We trekken daarbij Flevolandbreed gezamenlijk op. De verantwoording van de ingezette middelen wordt behandeld in het Districtelijk veiligheidscollege, waar alle burgemeesters zitting in hebben.  Tegengaan polarisatie: Er wordt al vanuit de politie en gemeente regelmatig contact onderhouden met de voorzitters van religieuze instanties, sleutelfiguren in de wijk, bewonersconsulenten, sportclubs en het verenigingsleven. Hieruit wordt waardevolle informatie opgehaald over mogelijke onrust binnen hun eigen gemeenschap.  Deskundigheidsbevordering: Via het Rijkopleidingsinstituut Radicalisering zijn al veel professionals op het vlak van PGA, Jeugd, Welzijn en GGD opgeleid om signalen van radicalisering te herkennen, te interpreteren en door te geleiden naar de juiste kanalen.

Het trainingsprogramma wordt de komende jaren voortgezet waarbij er nog extra aandacht zal zijn voor GGZ, JGZ en andere partners uit het sociaal domein waardoor zorgmijders ook beter in beeld komen.  Lokaal casusoverleg: We hebben een overleg ingericht waar mogelijke signalen van radicalisering worden besproken. Aan het overleg nemen de volgende partijen deel: RID, CTER, politie, OM, gemeente Lelystad, Veiligheidshuis en waar nodig de raad van Kinderbescherming en reclassering. Iedere partner brengt op eigen expertise kennis en advies in. Vervolgens wordt er gezamenlijk per subject een traject bepaald.  Voorkomen & bestrijden van discriminatie: De gemeente subsidieert Bureau Gelijke Behandeling Flevoland. Ze houden zich bezig met onder meer klachtbehandeling, begeleiding slachtoffers, registratie, voorlichting, gastlessen en integratie.  Radicalisering Plan van aanpak: In juni 2020 heeft het college een speciaal plan voor het tegengaan en preventie van radicalisering vastgesteld. De publieksversie staat hier. We werken samen met andere gemeenten in Flevoland en richten ons voornamelijk op het voorkomen van radicalisering. Dit willen wij doen door het bevorderen van kennis en inzicht op cruciale plekken en het voeren van het casusoverleg.

Ook willen we de weerbaarheid van kwetsbare doelgroepen tegen mogelijke radicalisering vergroten  Aanpak polarisatie: Onderdeel van de aanpak van radicalisering is het voorkomen of beperken van polarisatie. We zien dat mensen zich steeds feller uitlaten over de identiteit van anderen, waardoor groepen in de samenleving tegenover elkaar komen te staan. Felle discussies over hongerende paarden, runderen en herten in de Oostvaardersplassen, de naderende opening van Lelystad Airport, de komst van vluchtelingen, windmolens op zee, Zwarte Piet. Polarisatie kent tal van verschijningsvormen, meerdere oorzaken en gevolgen en doet zich op zeer uiteenlopende terreinen voor. In combinatie met andere factoren kan dit fenomeen, wij-zij-denken, een voedingsbodem vormen voor conflict en spanning tussen groepen. We willen de komende twee jaar extra investeren in de aanpak van polarisatie.  Illegale kamerverhuur: In Lelystad zijn ruim 250 vergunningen voor kamerverhuur en woningsplitsing verleend. Er zijn ook kamerverhuurpanden aanwezig waarvoor geen vergunning is verleend; die zijn illegaal. Omdat er nog steeds sprake is van een groot aantal te onderzoeken adressen wordt de extra inzet op illegale kamerverhuur voortgezet. Als er wordt geconstateerd dat er sprake is van illegale kamerverhuur dan wordt handhavend opgetreden.

Tijdens de uitvoering van de controles wordt ook gekeken naar signalen die duiden op andere overtredingen, zoals woonfraude, prostitutie, drugs en mensenhandel. Naast toezicht en handhaving ten aanzien van illegale kamerverhuur wordt ook actief opgetreden tegen situaties waarin sprake is van illegale woningsplitsing. IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 29

 Agressieprotocol: De gemeente Lelystad heeft een duidelijke visie op agressie en geweld en heeft hier protocollen voor opgesteld. Grenzen worden gesteld voor toelaatbaar gedrag en dit wordt kenbaar gemaakt. Medewerkers zijn goed getraind en er wordt gewerkt met een teamnorm. De agressie-incidenten worden bijgehouden in het GIR. De afgelopen twee jaar ging het om gemiddeld zo’n 30 meldingen per jaar. Binnen de gemeente zijn de VPT-taken vanuit de werkgeversrol belegd bij de afdeling P&O.  Veiligheid politieke ambtsdragers: Raadsleden, burgemeester en wethouders treden veel in het openbaar, vormen in veel opzichten het ‘gezicht’ van de gemeente en lopen daardoor extra veiligheidsrisico’s. Deze risico’s vragen om aanvullende voorzieningen en maatregelen. Dit wordt gecoördineerd door het team Veiligheid in afstemming met de griffie. Politieke ambtsdragers kunnen zelf ook maatregelen nemen om de kans om slachtoffer te worden van intimidatie en agressie te verkleinen. Dit kan door de gratis woningscan en de zelfscan persoonlijke veiligheid. Ook kunnen raadsleden zich wenden tot de burgemeester en griffier of anders de landelijke Vertrouwenslijn bellen (0800 - 2800 200).

 Concrete VPT-maatregelen: Voor de aanpak zijn landelijk acht ‘centrale’ VPT-maatregelen geformuleerd: (1) Communicatie met externe partijen over de norm van de gemeente; (2) Werknemers stimuleren om voorvallen te melden; (3) Registratie alle voorvallen; (4) Training van werknemers in het omgaan met agressie en geweld; (5) Binnen 48 uur reageren naar daders; (6) Aangifte doen; (7) Schadeverhaal; (8) Nazorg en evaluatie.  Strafrecht: Het strafrechtelijk beleid is gericht om geweldplegers tegen werknemers met een publieke taak snel en streng te straffen. Zo wordt voorrang gegeven aan de opsporing en vervolging van verdachten. De strafeisen van het OM zijn daarbij drie keer zo hoog als in andere geweldszaken. Een belangrijk onderdeel van de aanpak betreft de zogenaamde 'Eenduidige Landelijke Afspraken' (ELA) tussen politie en OM.  Interne procedures: De Ambtenarenwet vormt het wettelijke kader voor het integriteitsbeleid van overheidswerkgevers. In de wet staan de verplichtingen voor de werkgever en verplichtingen voor de werknemer op integriteitsgebied. Denk aan de eed/belofte, integriteitsbeleid, gedragscodes, geheimhouding en nevenwerkzaamheden. - Algemene organisatorische maatregelen zoals standaardisering van processen, het inbouwen van controlemechanismen, optimalisering van de interne coördinatie.

- Specifieke voorzieningen zoals richtlijnen voor zorgvuldige omgang met informatie, integriteitsverklaring voor personen die werken voor de gemeente Lelystad, vertrouwenspersonen, doorvoeren van het ‘vier ogenprincipe’. - Agendering van het thema Integriteit in werkoverleggen, functioneringsgesprekken.

Colofon: IVP gemeente Lelystad, Team JZV – Openbare orde en veiligheid, veilig@lelystad.nl IVP 2023-2026

Lelystad

Blz. 30