BL Herijkte Woonvisie en Woonagenda 2022-2027
Tekst van het document
Liberalisatiegrens
De liberalisatiegrens is de wettelijk vastgestelde grens die bepaalt of een huurwoning binnen de sociale huur of de vrije sector valt. Ligt de huurprijs op het moment van aangaan van de huurovereenkomst hoger dan de liberalisatiegrens dan bewoon je een vrij sectorhuurwoning ofwel een geliberaliseerde woning.
Nultredenwoning
Een woning die volledig gelijkvloers is, komt voor in de vorm van een appartement of bijvoorbeeld een patiowoning of gelijkvloerse bungalow.
Participatieproces
Een proces waarbij alle belanghebbende mee mogen denken.
Prognose
Toekomstbeeld van het aantal inwoners of huishoudens.
Revitalisering
Nieuw leven blazen in een gebied. Revitaliseren van objecten is een lichtere vorm van herstructureren.
Sociale cohesie
Mate waarin burgers in de maatschappij verbondenheid ervaren en zich medeverantwoordelijk voelen voor het algemeen welzijn. Maatschappelijke samenhang.
44
Sociale huurwoningen
Sociale huurwoningen zijn woningen voor mensen met een lager inkomen die door een woningcorporatie worden verhuurd. Een sociale huurwoning kent een begrensde huur. De huur mag nooit hoger zijn dan een bepaald bedrag.
Tenderprocedures
Een tender is een procedure waarbij door middel van inschrijving getracht wordt een bepaalde dienst of product te verkrijgen, die op basis van factorenafweging wordt verleend of verstrekt.
Woningbouwprogrammering
Het plan voor toekomstige woningbouw in een bepaalde gemeente.
Woningen met een middenhuur
Woningen die via een particuliere verhuurder of woningcorporatie woorden verhuurd waarbij alle inkomens mogelijk zijn. Het middenhuursegment is het segment boven de liberalisatiegrens tot ongeveer € 1.050 huur per maand, het maximumbedrag verschilt per gemeente.
45
Bijlage 2: Nota van participatie Het ontwikkelen van een breed gedragen woonvisie door inwoners en betrokken organisaties te spreken was het voornaamste doel van de vier georganiseerde bijeenkomsten op 15 en 16 september 2021. We informeerden de aanwezigen en haalden in verschillende sessies meningen, ervaringen en ideeën op aan de hand van gesprekken en ingebrachte stellingen. Ook hebben we naderhand nog reacties ontvangen via de mail. De input daaruit is verwerkt in deze nota van participatie. Variatie woningaanbod en eigenbouw Een deel van de aanwezige inwoners liet weten graag meer variatie te willen in het woningaanbod zodat zij kunnen doorstromen. De belangstelling voor wooninitiatieven met particuliere ontwikkeling was hierbij ook groot. Over de doorstromingsmogelijkheden hebben velen hun zorgen geuit, met name dat starters geen toegang kunnen krijgen tot de woningmarkt en dat senioren geen aantrekkelijk alternatief hebben om naartoe te verhuizen. Zo werd aangegeven dat het alternatief voor senioren vaak duurder is dan wanneer ze blijven wonen waar ze nu wonen. • Over wooninitiatieven en particuliere ontwikkeling is een extra alinea opgenomen in de paragraaf bestaande stad onder de kop particuliere ontwikkeling en community vorming. • De doorstroming is inderdaad een zorg.
Meer informatie over hoe wij de doorstroming willen verbeteren is te vinden in paragraaf betaalbaarheid en beschikbaarheid onder de kop mogelijkheden wooncarrière en doorstroming. Bedachtzaam groeien Over de groeiambitie van Lelystad was tijdens de bijeenkomsten ook veel te zeggen. De reacties van de aanwezigen waren wisselend. Over het algemeen vond de aanwezige inwoner dat Lelystad moet groeien, voornamelijk omdat er een grote woningnood heerst en Lelystad ook altijd gemaakt is op meer inwoners dan hoeveel ze nu heeft. Om de groei in woningvoorraad te realiseren ziet de aanwezige inwoner kansen voor hoogbouw. Zo zou dit volgens hen uitermate geschikt zijn voor starters, alleenstaanden en senioren. Kansen hiervoor zien ze aan de kust en in het stadshart maar niet in de wijken. Wel werd er gewaarschuwd voor de manier van groeien. Zo moet de gemeente Lelystad haar kernkwaliteiten behouden zoals rust, ruimte, water en groen en moet het de voorzieningen, infrastructuur en werkgelegenheid daarop afstemmen. Het moet dus organisch, waarbij de focus niet moet liggen op te snel groeien. Dit gaat volgens hen namelijk ten koste van het wooncomfort. Volgens aanwezige inwoners moet er goed gekeken worden naar voor ‘wie’ we bouwen, zodat het type woning en het woonmilieu aansluit op de marktbehoefte. Hierdoor voorkom je dat er gebouwd wordt voor de leegstand.
Daarnaast werd er ook aangegeven dat Lelystad door haar groeiambitie haar ‘dorpse karakter’ met bijbehorende spontane ontmoeting, inclusiviteit, diversiteit en leefbaarheid niet mag verliezen. • Onafhankelijk van het groeiscenario zetten wij in op de kernkwaliteiten van Lelystad om het wooncomfort te behouden. Groeien moet in verhouding zijn tot wat de stad aan kan qua voorzieningen, door de hele Woonvisie wordt hier aandacht voor gevraagd. • In het Woning Behoefte Onderzoek is uitgebreid aandacht voor de koppeling van de doelgroep aan het woonmilieu en woningtype. Analyses uit dit onderzoek zijn als leidraad gebruikt voor de Woonvisie. Duurzaamheid Over de energietransitie werd tijdens de bijeenkomsten gezegd dat er oog moet zijn voor de mensen met minder middelen zodat ook zij kunnen meekomen. Er kan volgens inwoners gedacht worden aan een aanpak waarbij een woningcorporatie of ontwikkelaar de buurt betrekt als zij ergens aan de slag gaan met de verduurzaming van woningen. Op deze manier zouden buurtbewoners zich kunnen 46
aansluiten om eventueel kosten te besparen en ontlast te worden. Veelzeggend is ook dat de meeste aanwezigen eerder kiezen voor verhuizen naar een duurzame woning dan zelf de eigen woning verduurzamen. Volgens deelnemers zou het ook helpen om samen met de energiebedrijven inzichtelijk te maken wat investeren in duurzaamheidsoplossingen inwoners financieel oplevert. Er werd tijdens de bijeenkomsten ook een oproep gedaan aan de gemeente om kaders mee te geven aan bewoners zodat zij weten wat ze kunnen doen. Hiermee voorkom je volgens hen verrommeling omdat niet iedereen individueel op zoek hoeft te gaan naar de beste aanpak voor verduurzaming. Volgens een aantal aanwezigen kan Lelystad bovendien niet duurzaam genoeg worden en dan gaat het niet alleen om de woning maar ook om de tuin, transport (laadpalen) en de leefomgeving. • Onder de paragraaf duurzaamheid is aandacht voor de betaalbaarheid van de energietransitie voor elke inwoner. • Uitvoeringssuggesties zijn door ons als nuttig ervaren en worden meegenomen bij de uitvoering van de plannen. Bestaande stad Voor de bestaande stad vinden de aanwezige inwoners het belangrijk dat er een evenwichtige samenstelling van bewoners in een wijk moet komen. Hierbij kan gedacht worden aan diversiteit in leeftijd, etniciteit en inkomen.
Of dit dan ook betekent dat er een mix van koop- en sociale huurwoningen moet komen zijn de meningen over verdeeld. Een deel van de aanwezigen vindt dat we geen gelijkgestemde wijken moeten hebben omdat we samen moeten leven en je dus ook wel mag zien dat er ook andere mensen in je buurt wonen. Diversiteit werd daarbij als goed bevonden omdat je dan ook leert samenleven met anderen en elkaar kunt helpen. Een ander deel van de aanwezigen vindt echter dat het mixen van mensen niet werkt omdat de scheve verhoudingen juist voor kloven zorgt en dit tot ergernissen oproept met betrekking tot het niet netjes houden van de eigen woning/tuin, de achterpaden en de openbare ruimte. Daarnaast zijn er ook zorgen over geluidsoverlast. Een oplossing dat werd aangedragen om bij sociale huurwoningen de buitenruimte netjes te houden was het verkleinen of onderhoudsarm maken van de tuinen. Ook werd als optie voorgedragen om bij sociale huurwoningen helemaal geen tuinen meer aan te bieden. In plaats daarvan zouden bewoners van sociale huurwoningen dicht bij een openbare ruimte moeten wonen. Hierdoor kunnen ze van ‘het buiten zijn’ genieten zonder dat een investering van tijd en geld in onderhoud nodig is. Ook werd het betrekken van inwoners van een buurt als oplossing genoemd.
Zo zou een buurt bijvoorbeeld een gezamenlijke opruim-dag kunnen organiseren waarbij de gemeente enkel een container aanlevert. Deze suggestie laat zien dat het niet alleen financiële prikkels hoeven te zijn. • In de paragraaf bestaande woonvoorraad onder de kop differentiatie in doelgroepen en woningvoorraad en kwaliteit bestaande woningen en woonomgeving zijn de suggesties over diversiteit in de wijk en het netjes houden van de eigen woning/tuin, de achterpaden en de openbare ruimte meegenomen. • Uitvoeringssuggesties zijn door ons als nuttig ervaren en worden meegenomen bij de uitvoering van de plannen.
47
Wonen en zorg Als het gaat over wonen en zorg heeft de aanwezige inwoner belang bij doorstroming van een woning binnen de wijk. Men wil vaak niet weg uit de omgeving waar ze hun sociale leven hebben opgebouwd. Om de doorstroming binnen een wijk te bevorderen is volgens deelnemers diversiteit en flexibiliteit van woonvormen op het gebied van zorg nodig. Bij voorkeur moet er ruimte zijn voor gezamenlijke activiteiten, een groene buitenruimte en meer levensloop- of fasebestendige woningen. Er zou ook gebouwd moeten worden voor de toekomst; flexibele woningen die ruimte geven aan zowel de starters als senior. Voor de aanwezige inwoner hoeven het geen seniorenwijken te worden, integendeel zij hebben het liefst gemixte woonmilieus voor jong en oud. Een buddysysteem kan daarbij ook werken, dit versterkt de zelfredzaamheid van een buurt. • In de paragraaf betaalbaarheid en beschikbaarheid onder de kop mogelijkheden wooncarrière en doorstroming zijn suggesties als diversiteit en flexibiliteit van woonvormen opgenomen. Betaalbaarheid Als het over betaalbaarheid gaat dan kwam met name de precaire situatie van de starter en de senior ter sprake. Volgens de aanwezigen moet er iets gecreëerd worden voor de lokale starter wat ook betaalbaar is, er werd daarbij gedacht aan meer huur-koop-constructies (woning van de eigenaar, grond van ontwikkelaar of gemeente).
Maar ook een opkoopbescherming werd genoemd als mogelijke oplossing. Daarnaast zijn constructies voorgesteld waarbij een woning de eerste 10 jaar een vast huurbedrag houdt, ook als die van huurder wisselt. Betaalbare woningen hoeven volgens deelnemers ook niet luxe te zijn want dan schieten de kosten omhoog. Om het betaalbaar te houden zouden de woningen bijvoorbeeld casco, in plaats gestoffeerd, kunnen worden opgeleverd. • In de paragraaf betaalbaarheid en beschikbaarheid onder de kop opkoopbescherming zijn suggesties meegenomen om de betaalbaarheid te waarborgen.
48
Bijlage 3: Woningbehoefte onderzoek Lelystad Zie bijgevoegde stukken
49
Bijlage 4: Een groeistrategie voor Lelystad Zie bijgevoegde stukken
50
Bijlage 5: Lelystad Seniorproof Zie bijgevoegde stukken
51
Bijlage 6: Wijzigingsnotitie 2024 In deze wijzigingsnotitie 2024 worden de inhoudelijke wijzigingen, en toevoegingen, in de herijkte woonvisie 2022-2027 benoemd en toegelicht. Deze worden per hoofdstuk, per pagina, opgesomd. Alle wijzigingen zijn gemaakt ten opzichte van de publieksversie d.d. 8 maart 2022. Naast inhoudelijke wijzigingen zijn er ook enkele grammaticale en tekstuele wijzigingen in de herijkte versie van de Woonvisie toegepast. Het gaat hier alleen om grammaticale correcties en wijzigingen die de leesbaarheid verbeteren. Omdat de inhoudelijke strekking van de teksten niet verandert door deze correcties worden deze niet meegenomen in de opsomming hieronder. Wijzigingen Hoofdstuk 2 - De uitwerking van de omgevingsvisie wordt nader toegelicht; - De groeiambitie is van 100.000 naar 120.000 inwoners bijgesteld vanwege de nieuwe ambities uit LNL; - Verwijzing naar de groeiambitie uit het Raadsakkoord 2022-2026 is toegevoegd; - Leeswijzer herijkte woonvisie is toegevoegd aan de inleiding. Hoofdstuk 3 De paragraaf Participatie hebben we hoog in het vaandel is aangevuld met de uitgangspunten voor participatietrajecten bij woningbouw. Hoofdstuk 4 Groeiambitie - Het raadsbesluit 1.11 diversiteit op straatniveau is verwijderd. Dit is vervangen door de Lelystadse mix; - In de paragraaf Woningbehoefte op basis van de drie scenario’s waren drie woningbouwscenario’s uitgewerkt.
Door de gemaakte keuzes in de MRA Woondeal, de inzet bij LNL en de koers van de raad is daarin een duidelijke keuze gemaakt. In het woningbouwprogramma wordt gestuurd op de inzet in variant 3; - De paragraaf Verdiepend Woononderzoek is toegevoegd aan het subhoofdstuk 4.1 Nieuwbouw van woningen. Deze vervangt de alinea; Gemeentelijke ambities bepalend voor het woningbouwprogramma. In deze nieuwe paragraaf wordt een samenvatting met de conclusies uit het woonbehoefteonderzoek uit 2024 gegeven. Dit onderzoek is ook gebruikt bij de herijking van de woonvisie 2022-2027; - Figuur 1: Schets van mogelijke locaties in relatie tot woningbouwambitie is uit de woonvisie gehaald. Deze was niet actueel meer. Via de woningbouwprogrammering in de kwartaalrapportage wonen, wordt verwezen naar de stand van zaken, achteraf per kwartaal. Bestaande stad - Het raadsbesluit 1.19 differentiatie doelgroepen is verwijderd. Dit is vervangen door de Lelystadse mix; - Onder het kopje ‘er ligt een belangrijke opgave in de revitalisering van de ‘70/’80 wijken’ zijn enkele toevoegingen aangebracht. Deze toevoegingen zijn gedaan omdat de wijkaanpak vanuit het Volkshuisvestingsfonds in uitvoering is; - De alinea over het programma IGLO is aangepast. De programmanaam IGLO is vervangen door de nieuwe naam van het programma; Samen Lelystad Oost.
En de tekst is aangepast naar de huidige stand van zaken van het programma;
52
-
In de alinea particuliere ontwikkeling en community vorming is de informatie over CPO’s en nieuwe initiatieven geactualiseerd.
Betaalbaarheid en beschikbaarheid - Het raadsbesluit 1.27 uitbreiding twee componenten is verwijderd. Dit is vervangen door de Lelystadse mix; - De paragraaf regie woonruimteverdeling is geactualiseerd met de toevoeging van de ingestelde opkoopbescherming en de voorrangsregeling voor cruciale beroepsgroepen; - Aan de paragraaf woonwagenstandplaatsen zijn enkele toevoegingen aangebracht. Deze zijn toegevoegd vanwege het vaststellen van het woonwagen- en standplaatsenbeleid d.d. 23-042024; - In de paragraaf Vergunninghouders en arbeidsmigranten is de tekst: ‘Lelystad heeft de intentie om logistieke hotspot te worden. Om deze ambitie te kunnen waarmaken is het van belang dat er voldoende arbeidskrachten beschikbaar zijn. Daarvoor kan het nodig zijn in het bijzonder ruimte te maken voor arbeidsmigranten in de vorm van voldoende betaalbare en specifieke huisvesting.’ Aangepast naar: ‘De komende jaren zal de werkgelegenheid in Lelystad verder toenemen. We gaan ervan uit dat er daardoor extra vraag zal zijn naar woonruimte. Gelet op de gespannen arbeidsmarkt betekent dat deels ook dat er extra arbeidsmigranten nodig zijn. In dit licht is het nodig om voldoende betaalbare en specifieke huisvesting voor deze doelgroep te realiseren.’ Het gaat hier alleen om een tekstuele wijziging, de inhoud van de tekst is niet van strekking veranderd.
Duurzaamheid - Het streefjaar voor de asbestsanering is gewijzigd van 2023 naar 2028. De raad is hierover geïnformeerd middels een informatienota in het derde kwartaal van 2024; - De subparagraven Woningcorporaties en Particuliere woningeigenaren onder Energietransitie zijn vervangen met uitleg over de Transitievisie Warmte Lelystad 2020-2050. Hier wordt in de nieuwe tekst actief naar verwezen; - De subparagraven klimaatadaptatie en Biodiversiteit en stadsnatuur zijn bij elkaar gebracht met een actieve verwijzing naar Agenda Natuur. De inhoud van de woonopgaven die hieronder vielen zijn inmiddels geland in de Agenda Natuur; - De sub-paragraaf Circulaire bouw is vervangen door de sub-paragraaf Circulaire economie. In de voorgaande versie werden alleen de lokale doelstellingen en opgaves benoemd, in de nieuwe paragraaf wordt ook verwezen naar de landelijke opgaves en doelstellingen op het gebied van circulariteit, en de doorvertaling naar de Lelystadse duurzaamheids- en woonambities. Wonen voor mensen met een zorgvraag - Er wordt actief verwezen naar de aanstaande Woonzorgvisie waarin een extra verdieping van dit hoofdstuk komt; - Informatie over de lening toekomstbestendig wonen is toegevoegd.
Hoofdstuk 5: uitvoeringsagenda - Aan de uitvoeringsagenda is een extra kolom toegevoegd waarin de stand van zaken, indien van toepassing, wordt vermeld; - Actiepunt 5: Nota gronduitgifte; periode van 5 jaar is eruit gehaald. Dit vanwege de huidige stand van zaken; - Actiepunt 21 toegevoegd: In 2026 zijn wijkaanpakken voor Lelystad-Oost ontwikkeld en geïmplementeerd. De wijkaanpak is een bundeling van bestaande plannen en ambities, aangevuld met nieuwe initiatieven (w.o. Programma’s als Samen Lelystad Oost en het VHF) en geconcretiseerd in een integrale programmering per wijk en buurt. Op deze manier komen we tot een samenhangende aanpak en focus per wijk en buurt. Is toegevoegd aan de uitvoeringsagenda; 53
-
Actiepunt 25: Afspraken corporatie over specifieke zorggroepen; In de toelichting van het actiepunt is de woonzorgvisie toegevoegd; Actiepunt 26: Afwegingskader: Deze is aangepast. Dit omdat er in 2023 een afwegingskader is vastgesteld; Actiepunt 34 toegevoegd: We verkennen welke financiële mogelijkheden er zijn om de realisatie van groen in en om de stad te bekostigen gekoppeld aan de woningbouwopgave is toegevoegd aan de uitvoeringsagenda.
Hoofdstuk 6: Woningbouwprogrammering Dit hoofdstuk is in het geheel herschreven. In de afgelopen twee jaar is er veel veranderd waardoor een volledige herziening nodig was. De relevante ontwikkelingen en hoe dit in de update van de woningbouwprogrammering is verwerkt worden uitvoerig in de inleiding van hoofdstuk 6 uiteengezet.
54
Bijlage 7: Plancapaciteit De plancapaciteit is een dynamisch stuk. Het is een overzicht waarbij initiatieven per locatie worden benoemd met een onderverdeling in harde plancapaciteit en zachte plancapaciteit (mogelijke ontwikkellocaties) en de bijbehorende soorten woningen. Het college actualiseert de plancapaciteit elk kwartaal. De plancapaciteit heeft geen directe juridische status. Aan vermelding op de lijst van ontwikkellocaties kunnen betrokken partijen geen rechten ontlenen; de aantallen woningen die bij elke locatie zijn genoemd zijn indicatief.
55
1350 Parkeerterrein locatie MBO 1411 Hema-locatie 1413 Muntstraat 219 ABNAMRO
Dure koop
50
75
250
0
0
55
82
210
10
40
50
0
62
84
200
0
65
25 363 10
100 1100 38
0 210 50 62 200 65 100 500 38 100 24 12
600
11
210
34
50
0
62
0
200
60
65
65
100 1100 38
30 330 0
10
100
95
5
0
100
24
0
24
0
24
12
0
0
12
10
28
Klassen totaal
Betaalbare koop
25
Koopprijs onbekend
Goedkope koop
Huur/Koop onbekend
25
Huurprijs onbekend
75
Dure huur
Locatie Totaal
2031 e.v.
250
Middeldure huur
150
2030
2029
2028
2027
2026
2025
2024
100
Sociale huur
1110 Stationsgebied Hanzepark 1120 Stationsgebied Rechtbank 1130 Stationsgebied Getronics 1210 Theaterkwartier Bouwveld II Binnenhof 1220 Theaterkwartier Bouwveld III 1230 Theaterkwartier Bouwveld IV - V 1240 Theaterkwartier Bouwveld VI 1250 De Trommel 1300 Stadshart-Oost 1310 Parkwijk
2023
WBcode
WBnaam
52 56
8 11
12
12 220
15 176
28
56
1419 Winkeltransformatie Stadshart 1440 Zilverpark-West 1500 Zorgcampus 1610 Campus Eureka 1620 Campus gebouwen BG 1630 Campus Midden 2112 Bataviahaven blok 2B 2120 Bataviahaven blok 3-5 2200 Waterfront 3122 Warande De Olmen 3123 Warande Buizerdweg 3131 Warande Klein Nooten 3132 Warande Groot Nooten 3133 Warande Het Eiland 3134 Warande De Elzen 3200 ZuiderC 3211 Waterkop CPO 4110 Houtribhoogte 4210 Schoener-West 4320 Kempenaar 01 4411 Werkeiland Levago 4412 Werkeiland Sluisstraat 4413 Werkeiland Havenzicht 4421 Binnendijk Skatepark 4422 Binnendijk Groupius 4430 Ringdijk 48 5110 De Veste 10
50
50
50
50
104 42 66
90 177
146
210 416
90 427 42 276
27 128 0 276
0 0 0 73 300 100 0 0 14
9 42
7 34
0
200
11 51
14 65 36
22 107 6 0
90 427 42 276
100
266
120
62 150
50 14 104 250 127 4 14
27 70
416 32 276 1000 127 31 98
26
227
46
273
70
46 157
273
48 77 2200 232 116 6 200 40 24 23
0 0 660 220 176 0 0 0 60 20 16 12 4 3 0 0
48 0 550 116 100 6 50 10 0 0
48 77 2200 232 116 6 200 40 24 23
176 1000
1
48 77 550 232 60 6
200
31 58
100
14
0
416 32 276 1000 127 31 98
32
126
200
31
550
550
550
25 200 40 24
23 80 40 11 48
80 40 11 48
80 0 0 0
37 80
264
330 116 16
24 5
30 6
23
40 4
7 40
8
18
77
24
0 0 0 0
80 40 11 48 57
5120 SGL-locatie 5200 Lelycentre 5210 Lelycentre Maerlant 16 Woonfront 5220 Lelycentre Zuiderwagenplein 1 5230 Lelycentre Uiterton
5310 Buitenhof 5320 KustendreefSchapenweide 5410 Wold 11 5411 Wold 11 CPO 5510 Entree Larserdreef 6110 De Akker 6120 Houtribweg Zuigerplasdreef 6130 Flevo Marina Houtribweg 9300 Perspectief Wenkt 9100 Overige opgeleverde woningen Aantal woningen Percentage hard/zacht
229 250
250
260 42 173
126
4
22 21 49 8 26 250
150 100
150 100 100
200 0 60 200
338
690 1.590 1.409 2.238 1.767 2.420 -
100% 100% 90%
70%
60%
50%
40%
0 0 0
42
0
173
173
152 21
0 21
49 8 26 550 200
0 0 26 165 60
55 20
44 16
66 24
100
30
10
8
12
500
42
0 30
30 532
229 500 260
10.984 3.051 884 488 40
7
29
229 500 260
0
42
0
173
12
140 0
152 21
2 8 83 30
47 0 0 137 50
49 8 26 550 200
15
25
100
2
16
0 30
5
809 1.002 1.557 2.718 435 10.984
30%
58