BL bij 138 AV Onderwijsmonitor Lelystad maart 2023
Tekst van het document
8%
6%
Grafiek 3.13 Percentage opstromers (bron: DUO) 5%
4%
4%
4%
3%
3%
3%
2017/2018
2018/2019
2019/2020
7% 4%
6%
2018/2019
Lelystad
6%
3% 2017/2018
De percentages opstromers voor Lelystad en Flevoland liggen op precies hetzelfde niveau. Nederland ligt daar steeds met 1% boven.
4%
Grafiek 3.12 Percentage zittenblijvers (bron: DUO) 7%
De verschillen in opstromers en afstromers is klein, zowel tussen de jaren als tussen Lelystad, Flevoland en Nederland.
Flevoland
2020/2021
Nederland
Het percentage afstromers ligt voor Lelystad op of net iets onder het landelijk gemiddelde.
2019/2020
2020/2021 Grafiek 3.14 Percentage afstromers (bron: DUO)
Lelystad
Flevoland
Nederland 4%
Opstromers en afstromers Leerlingen die naar een hoger schooltype zijn gegaan, zijn opstromers. Afstromers zijn leerlingen die naar een lager schooltype en naar een lager leerjaar zijn gegaan. De volgorde van de schooltypen is: (1) brug, (2) vmbo-B, (3) vmbo-K, (4) vmbo-GT, (5) havo (inclusief brug 3) en (6) vwo.
3% 3%
2017/2018
Leerlingen in het derde jaar met als schooltype brug worden tot havo gerekend. Leerlingen met schooltype brug kunnen niet op- of afstromen, omdat niet kan worden bepaald of ze een schooltype omhoog of omlaag gaan. Ze kunnen wel blijven zitten (het leerjaar blijft gelijk en het schooltype blijft brug).
3%
3%
2%
2%
2019/2020
2020/2021
3%
2018/2019 Lelystad
Flevoland
Nederland
33
3. Voortgezet onderwijs 3.2 Kwaliteit
Grafiek 3.16 Slagingspercentages vmbo (bron: DUO)
Examens- en slagingspercentages In het schooljaar 2021/2022 is het slagingspercentage in Lelystad is het hoogst voor het vmbo. 94% van de Lelystadse vmbo-leerlingen is geslaagd. Landelijk is dit 97% en in Flevoland 96%. In Lelystad is 87% van de havo-leerlingen geslaagd. Dit is lager dan landelijk, maar hoger dan in Flevoland. Voor het vwo is het slagingspercentage 92%. Dit is iets lager dan het landelijke slagingspercentage.
99% 98% 95%
96%
97%
98% 97%
94%
95%
2017/2018
2018/2019
2019/2020
2020/2021
Lelystad
Flevoland
Nederland
94%
Grafiek 3.15 Slagingspercentages schooljaar 2021/2022 (bron: DUO) Vmbo 94%
96%
Havo 97%
87%
84%
2021/2022
Vwo 91%
92%
88%
93% Grafiek 3.17 Slagingspercentages havo (bron: DUO) 98% 91%
Lelystad
Flevoland
Nederland
Lelystad
Flevoland
Nederland
Lelystad
Flevoland
90%
92%
91%
96%
Nederland 87%
87% 84%
Voor de leerlingen in het schooljaar 2019/2020 gingen de centrale eindexamens door corona niet door. De eindcijfers van de leerlingen zijn bepaald op basis van de resultaten van de schoolexamens. In dit schooljaar (2019/2020) liggen de slagingspercentages op een hoger niveau dan voorgaande jaren. Ook in 2020/2021 liggen de slagingspercentages hoger dan in de schooljaren 2017/2018 en 2018/2019. Dat schooljaar zijn de centrale eindexamens wel doorgegaan, maar kregen leerlingen ruimere mogelijkheden om het examen af te leggen.
Voor het Lelystadse vmbo en havo geldt dat de slagingspercentages in 2021/2022 onder het niveau van de schooljaren 2017/2018 en 2018/2019 liggen. Landelijk is hiervan geen sprake en liggen de slagingspercentages in 2021/2022 juist hoger. Voor het vwo zijn de slagingspercentages vergelijkbaar met eerdere jaren (2017/2018 en 2018/2019).
2017/2018
84%
2018/2019
2019/2020
2020/2021
Lelystad
Flevoland
Nederland
99%
98%
2021/2022
Grafiek 3.18 Slagingspercentages vwo (bron: DUO)
93%
92%
93%
88%
88%
2017/2018
2018/2019
2019/2020
2020/2021
Lelystad
Flevoland
Nederland
99% 91%
88% 2021/2022
34
3. Voortgezet onderwijs 3.2 Kwaliteit Bestemming In de grafiek hiernaast staat weergegeven waar leerlingen op een Lelystadse school voor voortgezet onderwijs na het behalen van hun diploma hun schoolloopbaan voortzetten. Hoe breder de diagrampijlen in het figuur, hoe meer leerlingen het betreft. In de categorie overig vallen de leerlingen die na het behalen van hun diploma in het schooljaar 2020/2021 op 1 oktober 2021 niet bij een bekostigde instelling staan ingeschreven. Dat kan betekenen dat de leerling direct naar een niet-bekostigde instelling is gestroomd, of op de betreffende peildatum niet staat ingeschreven in het onderwijs, bijvoorbeeld omdat de leerling een tussenjaar neemt of gaat werken (bron: DUO).
Figuur 3.19 Bestemming na behalen diploma vo Lelystad 2021 (bron: DUO, bewerking O&S)
Van de leerlingen met een vmbo-B diploma stroomt het merendeel (93%) door naar een mbo-2 studie. Kleine aantallen stromen door naar mbo-3 en mbo-4. Er zijn ook leerlingen die in de categorie overig vallen. Vmbo-K leerlingen stromen voornamelijk door naar mbo-3 (34%) en mbo-4 opleidingen (60%). De leerlingen met een vmbo-T (of vmbo-G) diploma op zak stromen door naar het mbo-4 (70%). 21% van de vmbo-T leerlingen vervolgt de opleiding op de havo. 71% van de havo-leerlingen stroomt door naar het hbo, 12% vervolgt de schoolloopbaan op het vwo en 12% is niet direct ingestroomd bij een bekostigde instelling. Van de vwo-leerlingen gaat 76% naar het wetenschappelijk onderwijs (wo) en 6% naar het hoger beroepsonderwijs (hbo). 18% van de vwo-leerlingen stroomt niet direct door naar een bekostigde instelling. Wanneer de vergelijking met de landelijke doorstroomcijfers wordt gemaakt, dan valt op dat het percentage leerlingen dat van vmbo-K doorstroomt naar een mbo-4 opleiding lager is (Lelystad: 60%; Nederland 53%). Het percentage leerlingen dat van vmbo-T doorstroomt naar de havo is landelijk is iets lager dan in Lelystad (Lelystad: 21%; Nederland: 17%). Landelijke stromen relatief minder havo-leerlingen door naar het vwo (Lelystad: 12%; Nederland: 7%) en is het percentage dat niet direct naar een bekostigde instelling is gestroomd hoger (Lelystad: 12%; Nederland: 16%).
Landelijk stroomt 72% van de vwo-leerlingen door naar het wo, 10% naar het hbo en 18% staat niet direct bij een bekostigde instelling ingeschreven.
35
3. Voortgezet onderwijs 3.2 Kwaliteit Oordeel onderwijsinspectie: laatste peildatum Eens in de vier jaar doet de onderwijsinspectie uitgebreid onderzoek bij ieder bestuur en zijn scholen. Daarnaast worden scholen onderzocht als tijdens de jaarlijkse prestatieanalyse of na signalen blijkt dat er risico’s zijn op de school. Scholen die bij een onderzoek niet aan de wettelijke eisen voor basiskwaliteit blijken te voldoen, krijgen het oordeel onvoldoende. Deze scholen kunnen zelfs het oordeel zeer zwak krijgen als ze beneden de wettelijke norm presteren die daarvoor geldt (bron: Onderwijsinspectie). Van de 18 afdelingen op de verschillende vo-scholen (Aeres en Porteum) in Lelystad heeft op peildatum 1 april 2022 geen van de afdelingen het oordeel onvoldoende of (zeer) zwak. Halverwege april 2022 werd duidelijk dat op het Porteum de afdelingen havo/vwo en vmbo-basis/kader als zeer zwak worden beoordeeld en dat de theoretische leerweg van het vmbo een onvoldoende krijgt. Het onderzoeksrapport van de onderwijsinspectie is te vinden op de website. Porteum wijst meerdere oorzaken aan voor de mindere prestaties.
De verhuizing van de drie vo-scholen naar één nieuwe locatie en de opstartproblemen die hiermee gepaard gingen, maar ook de invloed van corona op het gedrag en motivatie van de leerlingen en de moeilijkheid om vacatures in te vullen hebben volgens Porteum impact gehad op de prestaties van de school. Oordeel onderwijsinspectie: ontwikkeling Op peildatum 1 april 2021 was er in Lelystad één afdeling met een onvoldoende, namelijk de afdeling vmboB op Aeres. Een jaar later is het oordeel omgezet naar een voldoende. In de jaren 2019 en 2020 (peildatum 1 april) waren er geen afdelingen met een oordeel onvoldoende of zeer zwak. Landelijk ligt het percentage afdelingen met een oordeel onvoldoende of zeer zwak tussen de 2% en 3%.
Grafiek 3.20 Ontwikkeling oordeel onderwijsinspectie Lelystad, peildatum 1 april (bron: Inspectie voor het Onderwijs, bewerking O&S)
6% 0%
0%
2019
2020 Zeer zwak
0% 2021
2022
Onvoldoende
Grafiek 3.21 Ontwikkeling oordeel onderwijsinspectie Nederland, peildatum 1 april (bron: Inspectie voor het Onderwijs, bewerking O&S)
2% 1% 2019
2% 0% 2020 Zeer zwak
2% 0% 2021
1% 0% 2022
Onvoldoende
36
3. Voortgezet onderwijs 3.3 Onderwijzend personeel Lerarentekort Ook in het voortgezet onderwijs loopt het lerarentekort steeds verder op. De komende jaren gaan veel leraren met pensioen en is de instroom in de lerarenopleidingen naar verwachting niet voldoende om deze vacatures op te vullen.
Tijdens de coronacrisis in 2020 nam de spanning iets af doordat er toen minder vacatures waren. Sinds 2021 neemt de krapte op de arbeidsmarkt voor docenten in het voortgezet onderwijs weer toe. De spanning op de arbeidsmarkt verschilt per vak. Voor exacte vakken en talen wijst de spanningsindicator al geruime tijd op een krappe tot zeer krappe arbeidsmarkt. In 2022 geldt dit voor bijna alle vakken. De tekorten zijn het grootst bij wiskunde, natuurkunde en scheikunde, informatica, klassieke talen, Frans, Duits en Nederlands (bron: UWV).
De hoogte van de regionale tekorten wordt beïnvloed door de ontwikkeling van het aantal leerlingen en de leeftijdsopbouw van de leraren plus directeuren in een regio. Voor arbeidsmarktregio Flevoland (zonder Almere) ligt het percentage onvervulde werkgelegenheid in 2022 op 4,2%. De verwachting is dat dit in 2027 zal stijgen naar 4,4%. Landelijk is het percentage 3,4% in 2022 en dat percentage zal naar verwachting stijgen naar 3,8% in 2027. In de arbeidsmarktramingen wordt alleen de ontwikkeling van het regulier personeel meegenomen. De cijfers zijn exclusief eventuele tekorten aan vervangend personeel. Andere vormen van (verborgen) tekorten, zoals het uit nood samenvoegen van groepen of het niet (meer) geven van bepaalde vakken, zijn niet in de cijfers verwerkt. Het totale tekort zal daarom hoger liggen.
Ieder jaar wordt door het bureau Centerdata arbeidsmarktramingen gemaakt voor het onderwijs. In onderstaande afbeelding staat voor het voortgezet onderwijs de onvervulde werkgelegenheid als percentage van de werkgelegenheid voor leraren plus directeuren per arbeidsmarktregio. Figuur 3.22 Onvervulde werkgelegenheid als percentage van de werkgelegenheid naar arbeidsmarktregio, vo leraren plus directeuren in 2022 (links) en 2027 (rechts), neutrale conjunctuur (bron: Centerdata De toekomstige arbeidsmarkt voor onderwijspersoneel)
2022
2027
37
4. Praktijkonderwijs
4. Praktijkonderwijs 4.1 Basis School voor praktijkonderwijs Praktijkonderwijs is voortgezet onderwijs voor leerlingen die het beste kunnen leren in de praktijk. In Lelystad is er één school voor praktijkonderwijs, namelijk De Steiger. Hier volgen 229 leerlingen onderwijs (schooljaar 2022/2023). Het aantal leerlingen op deze school schommelt de afgelopen vijf jaar tussen de 205 en de 235 leerlingen. Wanneer het aantal leerlingen op De Steiger vergeleken wordt met het aantal leerlingen op De Steiger, Aeres en Porteum samen, dan ligt het aandeel leerlingen dat op De Steiger praktijkonderwijs volgt stabiel op 5%.
Leerlingen praktijkonderwijs Het percentage leerlingen dat praktijkonderwijs volgt, ligt in Lelystad op 5%. In Flevoland is het aandeel leerlingen dat praktijkonderwijs volgt 4% en in Nederland 3%. Net als voor Lelystad zijn de percentages voor Flevoland en Nederland stabiel in de periode 2017/2018 tot en met 2022/2023. Grafiek 4.2 Aandeel leerlingen praktijkonderwijs 2022/2023* (bron: DUO)
Grafiek 4.1 Aandeel en aantal leerlingen praktijkonderwijs op De Steiger In Lelystad (bron: DUO) 235
222
205
212
218
229
300 200
5%
5%
5%
5%
5%
5%
0 2018/2019
2019/2020 Aandeel
2020/2021
2021/2022
4% 3%
100 0
2017/2018
5%
Lelystad
Flevoland
Nederland
2022/2023*
De Steiger
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
39
4. Praktijkonderwijs 4.2 Kwaliteit Uitstroom Bij De Steiger zijn in het schooljaar 2021/2022 in totaal 53 leerlingen uitgestroomd. Van deze leerlingen is door de onderwijsinstelling zelf in kaart gebracht wat hun bestemming is. De meeste leerlingen (58%) zijn ingestroomd op een andere onderwijsinstelling. Verder is 28% aan het werk. 2% zit thuis en is op zoek naar werk. Tabel 4.3 Uitstroom De Steiger (bron: schoolgids De Steiger)
2020/2021 Uitstroombestemming
2021/2022
Aantal
Percentage
Aantal
Percentage
Onderwijs
31
65%
31
58%
Mbo-1
15
31%
11
21%
Mbo-2
15
31%
16
30%
PrO (na verhuizing)
1
2%
2
4%
Vso
0
0%
1
2%
Anders (na verhuizing)
0
0%
1
2%
Werk
14
29%
15
28%
Werk
8
17%
9
17%
Werk met ondersteuning
4
8%
6
11%
Beschut werk
2
4%
0
0%
Thuis, werkzoekend
4
8%
1
2%
Overig
3
6%
6
11%
Totaal
48
100%
53
100%
Diploma In het schooljaar 2021/2022 hebben 18 leerlingen op De Steiger het mbo 1 entree traject succesvol afgerond. Het schooldiploma praktijkonderwijs is door 18 leerlingen ontvangen. 10 leerlingen verlaten de school met een getuigschrift (bron: schoolgids De Steiger).
Oordeel onderwijsinspectie Over het oordeel van de onderwijsinspectie zijn geen bijzonderheden te melden. De Steiger had de afgelopen jaren of een voldoende of geen eindoordeel. Er wordt geen eindoordeel over een school gegeven wanneer de school recent niet uitgebreid is onderzocht.
40
5. Speciaal (basis)onderwijs
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.1 Basis Scholen speciaal basisonderwijs In Lelystad zijn er twee scholen voor speciaal basisonderwijs, namelijk De Kei (voorheen De Watergeus) en De Vogelveste.
Grafiek 5.2 Aandeel en aantal leerlingen speciaal basisonderwijs In Lelystad (bron: DUO) 208
166
In het schooljaar 2022/2023 volgen 77 leerlingen onderwijs op De Kei (voorheen De Watergeus). Het aantal leerlingen op De Kei is vanaf 2017/2018 sterk gedaald. In het schooljaar 2017/2018 volgen er 142 leerlingen onderwijs. De laatste drie schooljaren is het leerlingenaantal stabiel (grafiek 5.1). Het leerlingenaantal op De Vogelveste schommelt tussen de 55 en 75 leerlingen. In het schooljaar 2022/2023 volgen er 60 leerlingen onderwijs.
250
204 138
153
137
200 150 100
3%
3%
2017/2018
2018/2019
50
2%
2%
2%
2%
2019/2020
2020/2021
2021/2022
2022/2023*
0
0 Aandeel
Aantal
Grafiek 5.1 Aantal leerlingen speciaal basisonderwijs naar school (bron: DUO) 142
In Flevoland en Nederland gaat ook 2% van de leerlingen naar een school voor speciaal basisonderwijs (schooljaar 2022/2023).
136 111 76
66
68
2017/2018
2018/2019
78 75
55
62
2019/2020
2020/2021
2021/2022
De Vogelveste
De Kei
77
60
In Lelystad is 72% van de leerlingen in het speciaal basisonderwijs een jongen. In Flevoland en Nederland liggen deze percentages (iets) lager (respectievelijk 71% en 67%). Meer dan de helft van de leerlingen in het speciaal basisonderwijs zit in groep 6, 7 of 8.
2022/2023* Grafiek 5.3 Leerlingen speciaal basisonderwijs 2022/2023* naar leerjaar (bron: DUO)
De Watergeus
Leerlingen speciaal basisonderwijs Het aantal leerlingen op een Lelystadse school voor speciaal basisonderwijs is in de afgelopen jaren gedaald van 208 naar 137 leerlingen. Dit is een daling van 34%. Van alle leerlingen in het Lelystadse basis- en speciaal basisonderwijs gaat 2% naar een school voor speciaal basisonderwijs (schooljaar 2022/2023).
Lelystad 3% 7%
9%
Flevoland
4% 6%
7%
10%
12%
20%
19%
22%
Nederland 3% 5%
8%
11%
14%
17%
20%
21%
leerjaar 3
leerjaar 4
leerjaar 5
leerjaar 1
leerjaar 2
12%
12%
20%
18%
leerjaar 6
20%
leerjaar 7
leerjaar 8
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
42
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.1 Basis Scholen (voorgezet) speciaal onderwijs In Lelystad zijn er meerdere scholen voor speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso). Het (voortgezet) speciaal onderwijs kan worden ingedeeld in vier clusters. Cluster 1 zijn scholen voor blinde, slechtziende leerlingen, cluster 2 voor dove, slechthorende leerlingen of met een taalspraakontwikkelingsstoornis, cluster 3 voor lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke leerlingen en cluster 4 voor kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen (bron: Rijksoverheid). In Lelystad zijn er alleen scholen in de clusters 3 en 4. De Dokter Herman Bekiusschool is een so-school in cluster 4 voor leerlingen in de basisschoolleeftijd die extra onderwijsondersteuning en specifieke begeleiding nodig hebben. Of voor kinderen die vanwege hun gedrag op de reguliere school niet aan leren toekomen. Er zijn drie vso-scholen in Lelystad: De Anger, De Rede en het Aurum College. Dit zijn allemaal scholen die in cluster 4 vallen. Leerlingen op De Anger volgen praktijkgericht onderwijs en onderwijs op vmbo basis en vmbo kader niveau. Op De Rede volgen leerlingen onderwijs op vmbo-T niveau. In de onderbouw heeft de school een dakpanklas vmbo-T/havo. Vanuit deze klas kunnen leerlingen eventueel doorstromen naar havo.
Het Aurum College verzorgt voortgezet speciaal onderwijs op havo/vwo niveau voor leerlingen die extra begeleiding nodig hebben, omdat ze bijvoorbeeld een vorm van autisme of vergelijkbare problematiek hebben.
Speciaal onderwijs In het schooljaar 2022/2023 zijn er 95 leerlingen die onderwijs volgen op de Dokter Herman Bekiusschool en 56 leerlingen die onderwijs volgen op De Zevenster. Het aantal leerlingen op de Dokter Herman Bekiusschool neemt vanaf het schooljaar 2019/2020 af. Op De Zevenster is het aantal leerlingen licht toegenomen. Grafiek 5.4 Aantal leerlingen speciaal onderwijs naar school (bron: DUO) 144
148
137
116
45
41
48
51
2018/2019
2019/2020
2020/2021
2021/2022
Dokter Herman Bekiusschool
95 56
2022/2023*
De Zevenster
De Zevenster is een openbare school voor speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso) in cluster 3 met een onderwijsaanbod voor zeer moeilijk lerende kinderen. De Stedenschool (cluster 4) verzorgt onderwijs aan jongeren in de Justitiële Jeugdinrichting (JJI) Lelystad, onderdeel van Pluryn. Jongeren die geplaatst worden in de JJI Lelystad krijgen automatisch een plek op De Stedenschool.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
43
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.1 Basis Voortgezet speciaal onderwijs In het schooljaar 2022/2023 volgen 605 leerlingen onderwijs op één van de Lelystadse vso-scholen. Dit aantal laat de afgelopen jaren een dalende trend zien. In het schooljaar 2018/2019 stonden er nog 728 leerlingen op een Lelystadse vso-school ingeschreven. In grafiek 5.5 staat de verdeling van het aantal leerlingen over de verschillende instellingen.
Op De Zevenster volgen 65 vso-leerlingen onderwijs (schooljaar 2022/2023). Voor deze onderwijsinstelling ligt in het schooljaar 2021/2022 het leerlingenaantal met 55 leerlingen op een laag niveau. In de andere schooljaren ligt het aantal tussen de 63 en 67 leerlingen. Op De Stedenschool staan er op 1 oktober 2022 in totaal 87 leerlingen ingeschreven. Op deze school is het leerlingenaantal de laatste drie jaar stabiel.
Grafiek 5.5 Aantal leerlingen voortgezet speciaal onderwijs naar instelling (bron: DUO)
584
570
77
536
88
74
475
453
89
87
67
66
63
55
65
2018/2019
2019/2020
2020/2021
2021/2022
2022/2023*
De Anger, De Rede en Aurum College
De Zevenster
De Stedenschool
Voor de vso-scholen De Anger, De Rede en het Aurum College zijn tot en met het schooljaar 2021/2022 alleen geaggregeerde aantallen beschikbaar. In het schooljaar 2022/2023 zijn er in totaal 453 leerlingen op deze drie vso-scholen ingeschreven. Het aantal leerlingen op deze drie vso-scholen laat een dalende trend zien. Voor het schooljaar 2022/2023 zijn er wel DUO cijfers per onderwijsinstelling beschikbaar. Op De Anger zijn 132 leerlingen ingeschreven, op De Rede 123 leerlingen en op het Aurum College 198 leerlingen.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
44
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.1 Basis Onderwijs binnen en buiten de eigen gemeente Speciaal basisonderwijs In het schooljaar 2022/2023 zijn er 144 leerlingen speciaal basisonderwijs woonachtig in Lelystad. Dit aantal is dalend. 92% van deze leerlingen volgt onderwijs op De Kei of De Vogelveste. 8% volgt onderwijs buiten Lelystad. Het percentage Lelystadse leerlingen dat onderwijs volgt op een school buiten Lelystad is de afgelopen jaren gestegen. In het schooljaar 2018/2019 waren er twee leerlingen die buiten Lelystad onderwijs volgen. In het schooljaar 2022/2023 zijn dit er 11. De laatste drie jaar is dit met 11 of 12 leerlingen stabiel.
Speciaal onderwijs In het schooljaar 2022/2023 zijn er 188 Lelystadse leerlingen die op een so-school onderwijs volgen. 30% van deze leerlingen volgt onderwijs op een so-school buiten de eigen gemeente. In totaal gaat het om 56 leerlingen. Grafiek 5.7 Aantal Lelystadse so-leerlingen en het aandeel dat buiten de eigen gemeente onderwijs volgt (bron: DUO) 197
170
200
144
0,4 0,3
1%
4%
8%
7%
8%
2020/2021
2021/2022
2022/2023*
0
0,2
2019/2020
Aandeel onderwijs buiten de eigen gemeente
188
0,5 0,4
25%
26%
29%
30%
27%
0,2 0,1
0
0 2018/2019
2019/2020
2020/2021
2021/2022
Aandeel onderwijs buiten de eigen gemeente
2022/2023* Aantal
0,1 0
2018/2019
188
0,5
159
146
199
0,3
Grafiek 5.6 Aantal Lelystadse sbo-leerlingen en het aandeel dat buiten de eigen gemeente onderwijs volgt (bron: DUO) 201
197
200
Aantal
Van deze 11 leerlingen (schooljaar 2022/2023) volgen er 5 leerlingen onderwijs in Dronten, 3 in Almere en 3 elders.
De meeste Lelystadse leerlingen volgen onderwijs op de Dokter Herman Bekiusschool (47%) en op De Zevenster (23%). 9% van de leerlingen gaat naar Kentalis Enkschool in Kampen en 6% naar Stichting Almere Speciaal. Van de 151 leerlingen op de Dokter Herman Bekiusschool en De Zevenster (schooljaar 2022/2023) is 87% woonachtig in Lelystad. Van de 19 leerlingen die niet uit Lelystad komen, komen er 17 uit Dronten.
Ook zijn er leerlingen die van buiten Lelystad komen en onderwijs volgen op één van de twee Lelystadse scholen voor speciaal basisonderwijs. In het schooljaar 2022/2023 gaat het in totaal om vier leerlingen. Dit aantal lag de afgelopen vijf jaar tussen de drie en vijf leerlingen.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
45
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.1 Basis Voortgezet speciaal onderwijs Het aantal Lelystadse leerlingen op een vso-school is 298 leerlingen in het schooljaar 2022/2023 (zie grafiek 5.8). Het aantal Lelystadse leerlingen op een vso-school laat vanaf het schooljaar 2019/2020 een dalende trend zien. 22% van de leerlingen gaat naar De Anger, 19% naar De Zevenster, 19% naar De Stedenschool, 16% naar De Rede en 10% naar het Aurum College. 12% van de leerlingen voortgezet speciaal onderwijs volgt onderwijs buiten Lelystad. Dit percentage is lager dan het schooljaar ervoor. Grafiek 5.8 Aantal Lelystadse vso-leerlingen en het aandeel dat buiten de eigen gemeente onderwijs volgt (bron: DUO)
400
369
368
337
303
298
10%
11%
12%
0
200
0,2
2019/2020
2020/2021
2021/2022
Aandeel onderwijs buiten de eigen gemeente
728
710
687
619
605
1 0,8
600
0,8
0 2018/2019
800
400
0,4
15%
12%
Grafiek 5.9 Aantal vso-leerlingen op een Lelystadse school en het aandeel leerlingen van buiten Lelystad (bron: DUO)
1 0,6
200
Van de 605 leerlingen die in het schooljaar 2022/2023 onderwijs volgen op één van de Lelystadse scholen voor voortgezet speciaal onderwijs, komt 57% van buiten Lelystad. In het schooljaar 2018/2019 was dit iets lager (54%).
54%
54%
57%
2018/2019
2019/2020
2020/2021
58%
57%
2021/2022
2022/2023*
0 Aandeel van buiten Lelystad
0,6 0,4 0,2 0
Aantal
2022/2023* Aantal
De 37 vso-leerlingen die buiten de eigen gemeente onderwijs volgen, volgen onderwijs in de Noordoostpolder (22%), Zwolle (19%), Amsterdam (16%) en Almere (11%).
Het percentage leerlingen van buiten Lelystad is het hoogst voor het Aurum College (84%), De Rede (61%) en De Anger (51%). Voor De Zevenster geldt dat 12% van buiten Lelystad komt. Van de 344 leerlingen die van buiten Lelystad komen, is 22% afkomstig uit Dronten, 10% uit Medemblik, 9% uit Hoorn, 8% uit Enkhuizen, 7% uit de Noordoostpolder en 7% uit Stede Broec.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
46
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.1 Basis Toelaatbaarheidsverklaringen voortgezet onderwijs Leerlingen die naar het voortgezet speciaal onderwijs of praktijkonderwijs gaan, hebben een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) nodig. De school waar de leerling staat ingeschreven vraagt een TLV aan voor leerlingen voor wie de ondersteuningsmogelijkheden in het reguliere onderwijs niet voldoende zijn. Het samenwerkingsverband besluit over de toelaatbaarheid tot het (v)so. Het samenwerkingsverband doet dit aan de hand van vastgestelde criteria en op basis van de ondersteuningsbehoefte van de leerling. De inspectie houdt hier toezicht op (bron: Onderwijsinspectie). Het aantal afgegeven TLV’s is in 2021/2022 lager dan eerdere jaren. In het schooljaar 2018/2019 zijn er 177 TLV’s afgegeven. In 2021/2022 zijn dit er 106; dit is een daling van 40% (zie grafiek 5.10). Het deelnamepercentage is één van de indicatoren waarmee ontwikkelingen op het gebied van passend onderwijs wordt gevolgd. Het deelnamepercentage in grafiek 5.10 toont voor het Samenwerkingsverband VO Lelystad het percentage leerlingen dat gebruik maakt van vso, ten opzichte van het aantal leerlingen waarop de bekostiging van het samenwerkingsverband is gebaseerd. In het schooljaar 2021/2022 ligt het deelnamepercentage op 5,6%. Dit is veel lager dan in de schooljaren 2018/2019 en 2019/2020.
Op termijn zou het deelnamepercentage op 3,8% uit moeten komen.
In het voortgezet onderwijs is de herkomst van TLV’s in drie soorten in te delen, namelijk (1) onderinstroom, (2) herindicaties en (3) zij-instroom. Onder onder-instroom vallen de TLV’s die aan leerlingen zijn afgegeven die van het reguliere basisonderwijs het speciaal onderwijs of het speciaal basisonderwijs instromen in het voortgezet speciaal onderwijs. In Lelystad worden TLV’s in het voortgezet speciaal onderwijs in principe afgegeven voor één jaar of voor de onderbouwperiode. Als het wenselijk is om een leerling langer in het voortgezet speciaal onderwijs te houden, wordt een herindicatie aangevraagd. Zij-instroom zijn TLV’s die zijn afgegeven aan leerlingen die onderwijs volgden binnen een reguliere school voor voortgezet onderwijs, maar waar de ondersteuningsbehoefte de mogelijkheden van de reguliere locatie overvraagt. Grafiek 5.11 Afgegeven TLV’s Samenwerkingsverband VO Lelystad naar herkomst 2021/2022 (bron: SWV VO Lelystad)
49% 38%
Grafiek 5.10 Afgegeven TLV’s en deelnamepercentage Samenwerkingsverband VO Lelystad (bron: SWV VO Lelystad) 7,7%
8,0%
0,1 6,9% 5,6%
0,06
177 135
123
106
0 2019/2020 Afgegeven TLV's
2020/2021
Onder-instroom
Herindicaties
Zij-instroom
0,04 0,02 0
2018/2019
13%
0,08
Van de 106 afgegeven TLV’s in 2021/2022 betreft bijna de helft (49%) onder-instroom. Voor 38% van de TLV’s geldt dat het gaat om herindicaties en voor 13% om zij-instroom.
2021/2022
Deelnamepercentage
47
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.2 Kwaliteit Schooladviezen speciaal basisonderwijs Leerlingen in het speciaal basisonderwijs krijgen – net als de leerlingen in het reguliere basisonderwijs - in groep 8 het advies voor hun verdere schoolloopbaan. Op de Lelystadse scholen voor speciaal basisonderwijs krijgen de meeste leerlingen het advies praktijkonderwijs, namelijk 63%.
Wanneer de adviezen op Lelystadse scholen voor meerdere schooljaren naast elkaar worden gezet, dan zijn de verschillen groot. Dit komt onder andere door het kleine aantal leerlingen waarop de percentages gebaseerd zijn. In het schooljaar 2021/2022 kregen 40 leerlingen op een Lelystadse school voor speciaal basisonderwijs een advies. Grafiek 5.14 Schooladviezen Lelystad (bron: DUO)
Grafiek 5.12 Schooladviezen Lelystad 2021/2022 (bron: DUO)
2021/2022
13%
63%
23%
3%
63% 2020/2021
VSO
PrO
2019/2020
23%
3%
Vmbo-B
Vmbo-BK
13%
0%
Vmbo-K of Vmbo- Vmbo-T/Havo of T hoger
Grafiek 5.13 Schooladviezen 2021/2022 (bron: DUO)
13%
Flevoland Nederland
Vso
63% 28%
10%
PrO
42%
Vmbo-B
23% 40%
Vmbo-BK
24% 28%
Vmbo-K of Vmbo-T
10%
27% 68%
5% 5% 16%
6%
0%
Wanneer de Lelystadse cijfers met die van Flevoland en Nederland worden vergeleken, dan valt op dat in Lelystad het percentage leerlingen dat als advies praktijkonderwijs (PrO) krijgt veel hoger is dan in Flevoland en Nederland. Landelijk en in Flevoland krijgen meer leerlingen in het speciaal onderwijs een advies Vmbo-K of hoger.
Lelystad
64%
6%
3%
2018/2019
Vso
22%
PrO
46%
Vmbo-B
Vmbo-BK
Vmbo-K of Vmbo-T
18%
14%
Vmbo-T/Havo of hoger
Oordelen onderwijsinspectie: speciaal basisonderwijs In januari 2023 is de Vogelveste door de onderwijsinspectie beoordeeld met een onvoldoende. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de onderwijsinspectie. De Kei (voorheen De Watergeus) heeft van de onderwijsinspectie in 2021 een voldoende voor de kwaliteit van het onderwijs ontvangen. Eerder had De Watergeus de beoordeling zeer zwak (2019) en onvoldoende (2020).
3% 5% 11%
2%
Vmbo-T/Havo of hoger
48
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.2 Kwaliteit Uitstroom speciaal onderwijs In het schooljaar 2021/2022 zijn er op de Dokter Herman Bekiusschool 36 schoolverlaters. Van deze 36 schoolverlaters gaat 22% naar het praktijkonderwijs, 67% naar het vso en 11% naar het reguliere onderwijs. Eerdere schooljaren is het percentage dat doorstroomt naar het vso lager (schooljaar 2019/2020: 53%, 2020/2021: 48%). Grafiek 5.15 Uitstroom Dokter Herman Bekiusschool (bron: schoolgids HBS) aantal 2021/2022
22%
2020/2021
14%
2019/2020
16%
PrO
Vso: vmbo-BK
31%
28%
31%
17% 38%
Vso: vmbo-T
24% 12%
Vso: havo/vwo
8%
3% 9%
Vmbo-BK
Vmbo-T
8% 3%
36
3% 10%
29
22%
32
Diploma’s voortgezet speciaal onderwijs Op de vso-school De Anger zijn er 42 uitstromers in het schooljaar 2021/2022. Van deze uitstromers heeft 33% een vmbo-T diploma of certificaten en 31% een mbo-1 diploma behaald. De overige uitstromers hebben KSE certificaten op vmbo-B/vmbo-K niveau (17%), een vso-diploma arbeidsmarktgericht (AMG) (14%) of overig (5%). Op De Rede zijn 19 leerlingen die in het schooljaar 2021/2022 het examen vmbo-T hebben gedaan. 17 van de 19 leerlingen hebben hun diploma behaald. Het totale vmbo-T diploma kan ook in gedeeltes (certificaten) worden behaald. In dit schooljaar zijn er 93 vmbo-T certificaten behaald (slagingspercentage van 90%). Op deze onderwijsinstelling volgen momenteel enkele leerlingen de richting mbo-1. In het schooljaar 2021/2022 hebben 18 studenten hun mbo-1 diploma behaald (slagingspercentage van 90%). In totaal hebben op het Aurum College 23 leerlingen een diploma behaald (schooljaar 2021/2022). Van deze leerlingen heeft 87% een havo diploma behaald (slagingspercentage van 69%) en 13% een vwo diploma (slagingspercentage van 60%).
Havo/Vwo
Zittenblijvers voortgezet speciaal onderwijs Op De Anger stroomt 3% van de niet-examenleerlingen niet door naar een hoger leerjaar. Voor De Rede ligt dit percentage op 4% en voor het Aurum College op 3%. Voor het reguliere voorgezet onderwijs in Lelystad is het percentage zittenblijvers hoger (7%). Grafiek 5.16 Percentage zittenblijvers 2020/2021 (bron: schoolgidsen onderwijsinstellingen)
3% De Anger
4% De Rede
3% Aurum College
49
5. Speciaal (basis)onderwijs 5.2 Kwaliteit Uitstroom voortgezet speciaal onderwijs In onderstaande tabel staat de uitstroom van de drie onderwijsinstellingen van Eduvier weergegeven. Tabel 5.17 Uitstroom 2021/2022 naar onderwijsinstelling (bron: schoolgidsen onderwijsinstellingen) 2021/2022 Uitstroombestemming
De Anger
De Rede
Aurum College
Onderwijs
77%
83%
71%
Vso
-
-
-
Voortgezet onderwijs
-
-
-
Vavo
-
-
-
Mbo-1
16%
5%
-
Mbo-2
33%
47%
-
Mbo-3 of Mbo-4
28%
31%
-
Mbo (niveau onbekend)
-
-
43%
Hbo/Wo
-
-
28%
Werk
21%
7%
4%
Dagbesteding
2%
5%
-
Overig
-
5%
25%
Onbekend
-
-
-
43 (100%)
42 (100%)
47 (100%)
Totaal aantal leerlingen
Op vso-school De Anger stoomt 77% van de uitstromers in het schooljaar 2021/2022 door naar het mbo, 21% gaat aan werk en 2% gaat naar de dagbesteding. Op De Rede zijn er aan het eind van het schooljaar 2021/2022 42 leerlingen die zijn uitgestroomd. Er zijn 10 leerlingen die tussentijds zijn uitgestroomd. Van de leerlingen die aan het eind van het schooljaar zijn uitgestroomd, stroomt 83% door naar een andere onderwijsinstelling, 7% gaat aan het werk en 5% gaat naar de dagbesteding. De meeste leerlingen van De Rede die tussentijds uitstromen vervolgen hun schoolloopbaan op een andere onderwijsinstelling. Dit kan zijn in het reguliere voortgezet onderwijs, maar ook op een andere school voor voortgezet speciaal onderwijs. 71% van de 47 uitstromers van het Aurum College stroomt door naar een andere onderwijsinstelling (mbo, hbo of wo). Een tweetal leerlingen gaat aan het werk (4%). De so-leerlingen van de Zevenster die in 2020/2021 de school verlaten, zijn allemaal doorgestroomd naar het vso (bron: schoolgids Zevenster). Er zijn geen uitstroomgegevens van 2021/2022 en van vso-leerlingen bekend. Oordelen onderwijsinspectie: (voortgezet) speciaal onderwijs De onderwijsinstellingen voor (voortgezet) speciaal onderwijs hebben de afgelopen jaren of een voldoende of geen eindoordeel ontvangen.
Er wordt geen eindoordeel over een school gegeven wanneer de school recent niet uitgebreid is onderzocht.
50
6. Middelbaar beroepsonderwijs
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.1 Basis Ontwikkeling aantal studenten Het aantal mbo-studenten dat in Lelystad woont neemt toe. In het schooljaar 2016/2017 waren er 2.747 studenten en in het schooljaar 2021/2022 zijn dit er 3.076. Dit is een stijging van 12%. Ook landelijk is het aantal mbo-studenten toegenomen, namelijk met 5%. Grafiek 6.1 Aantal mbo-studenten woonachting in Lelystad (bron: DUO)
Het aandeel mbo-ers in de leeftijdsgroep 15-24 jarigen is in Lelystad 32,2%. In Flevoland is dit 29,9%. Een groot deel van de gemeenten in de provincies Friesland, Groningen en Drenthe hebben (net als Lelystad) een hoog aandeel mbo-ers binnen de leeftijdsgroep 15-24 jaar. Figuur 6.2 Aandeel mbo-ers binnen 15-24 jarigen 2020/2021 (bron: Onderwijs in de regio in cijfers)
2.747
2.858
2.884
2.953
3.019
3.076
2016/2017
2017/2018
2018/2019
2019/2020
2020/2021
2021/2022*
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
52
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.1 Basis Mbo niveaus In het mbo zijn er vier verschillen niveaus: mbo-1 (entreeopleiding), mbo-2 (basisberoepsopleiding), mbo-3 (vakopleiding) en mbo-4 (middenkaderopleiding of specialistenopleiding). Voor een mbo-1 opleiding heb je geen diploma nodig van een vooropleiding. Met een diploma op mboniveau 1 kun je als assistent gaan werken op de arbeidsmarkt, maar je kunt ook door naar mbo-niveau 2. De opleiding duurt 1 jaar. Een mbo-2 opleiding duurt 1 tot 2 jaar. De voorwaarde om met een mbo-2 opleiding te starten is dat je minimaal een vmbo-B of een mbo-1 diploma hebt of dat je de eerste 3 leerjaren van de havo of het vwo goed hebt doorlopen. Met een mbo-2 diploma kun je uitvoerend werk doen. De mbo-3 opleiding duurt 2 tot 3 jaar. Je leert hier werk zelfstandig uit te voeren. Je kan starten met mbo-3 als je minimaal een diploma vmbo-K of mbo-2 hebt of als je de eerste drie leerjaren van de havo of het vwo goed hebt doorlopen. Een mbo-4 opleiding leidt je op tot volledig zelfstandig werk. Met het diploma kun je ook verder studeren op het hbo. Er zijn twee soorten opleidingen op niveau 4, namelijk middenkader en specialisten. Een middenkaderopleiding is een volledige opleiding van 3 of 4 jaar. Hiervoor gelden dezelfde eisen als de vakopleiding (niveau 3).
De specialistenopleiding volg je als je het mbo-3-diploma hebt behaald en wil doorleren in hetzelfde beroep. Deze opleiding duurt dan nog 1 jaar (bron: Rijksoverheid).
Van de 3.076 mbo-studenten woonachtig in Lelystad volgt 57% een mbo-4 opleiding. Dit aandeel ligt rond het landelijke cijfer (58%). In Lelystad volgen er relatief meer studenten een mbo-2 opleiding. In Lelystad volgt 21% van de mbo-studenten een mbo-2 studie en landelijk is dit 16%. Grafiek 6.3 Mbo-studenten woonachtig in Lelystad naar niveau 2021/2022* (bron: DUO)
58%
57%
3%
3% Mbo-1
21%
16% Mbo-2
23%
20% Mbo-3
Lelystad
Mbo-4
Nederland
Zowel in Lelystad als landelijk neemt binnen het mbo het aandeel mbo-4 studenten toe. In het schooljaar 2016/2017 is het aandeel mbo-4 studenten in Lelystad 51% en landelijk 54%.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
53
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.1 Basis Onderwijsinstelling Bijna een derde van de mbo-studenten in Lelystad volgt onderwijs op één van de drie locaties van ROC Flevoland (locaties Almere-Buiten, Almere-Poort en Lelystad). Andere instellingen waar veel Lelystadse mbostudenten onderwijs volgen zijn het Deltion College (25%), Landstede (20%) en ROC van Amsterdam (9%).
Binnen de Lelystadse mbo-studenten is het aandeel dat onderwijs volgt op het Deltion College en op ROC van Amsterdam toegenomen. In het schooljaar 2016/2017 is het aandeel op het Deltion College 17% en op ROC van Amsterdam 5%. Voor ROC Flevoland (38% in 2016/2017) en Landstede (25% in 2016/2017) liggen de aandelen in het schooljaar 2021/2022 juist lager (grafiek 6.4).
Sectoren De meeste mbo-studenten volgen een opleiding binnen de sector zorg & welzijn. Onder mbo-studenten woonachtig in Lelystad is het aandeel studenten dat een economie opleiding volgt hoger dan landelijk. Lelystadse mbo-studenten volgen minder vaak een technische of landbouw (groen) opleiding. Grafiek 6.5 Mbo-studenten woonachtig in Lelystad naar sector 2021/2022* (bron: DUO) 3%
5%
28%
26%
Landbouw (groen) Grafiek 6.4 Mbo-studenten woonachtig in Lelystad naar instelling (bron: DUO)
29%
32%
39%
37%
Lelystad
Nederland
Economie Techniek
38%
Zorg & Welzijn
31% 25%
25% 20%
17%
ROC Flevoland
Deltion College
Landstede 2016/2017
5%
9%
ROC van Amsterdam
14%
15%
Overig
2021/2022*
Zowel in Lelystad als landelijk is het aandeel mbo-studenten dat een opleiding volgt binnen de sector zorg & welzijn of de sector techniek het afgelopen schooljaar toegenomen. Het aandeel leerlingen dat een economie opleiding volgt daalt.
De groei van het aantal studenten dat naar het ROC van Amsterdam gaat is voor een belangrijk deel te verklaren door de opleiding Luchtvaartdienstverlening in Lelystad. Deze wordt onder verantwoordelijkheid van het MBO College Airport, onderdeel van ROC van Amsterdam, uitgevoerd.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
54
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.1 Basis Soort Het mbo kent twee varianten, namelijk de beroeps opleidende leerweg en de beroeps begeleidende leerweg. Bij de beroeps opleidende leerweg (bol) brengt de student het grootste deel van de opleiding door op school. Bij de beroeps begeleidende leerweg (bbl) wordt werken met leren gecombineerd (bron: Rijksoverheid).
Stage In Lelystad zijn er 1.111 erkende leerbedrijven waar je tijdens je mbo-opleiding stage kunt lopen. Afhankelijk van je niveau en opleiding kun je wel of niet stage lopen bij een bedrijf. De meeste erkende leerbedrijven zijn er voor mbo-4 studenten. Grafiek 6.7 Erkende leerbedrijven in Lelystad naar opleidingsniveau maart 2023 (bron: Stagemarkt)
Van de mbo-studenten die in Lelystad wonen volgt in het schooljaar 2021/2022 79% de variant bol en 21% de variant bbl. Landelijk is het aandeel bol-studenten lager, namelijk 74%. Het aandeel studenten dat bbl volgt is de afgelopen jaren toegenomen. Dit geldt zowel voor studenten woonachtig in Lelystad als voor heel Nederland. Grafiek 6.6 Mbo-studenten naar gebied (woongemeente) en naar soort (bron: DUO)
677 381
Mbo-1 21%
21%
Mbo-3
Mbo-4
Een groot deel van de erkende leerbedrijven heeft op het moment van schrijven geen stageplek beschikbaar. In maart 2023 zijn er 195 bedrijven die één of meerdere stageplekken aanbieden.
79%
79%
74%
2016/2017
2021/2022*
2016/2017
2021/2022*
Bbl
Mbo-2
26%
85%
Bol
847
Nederland
Lelystad 15%
760
Bol
Bbl
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
55
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.1 Basis Herkomst Van de studenten die op 1 oktober 2021 voor het eerst een mbo-inschrijving hebben op een onderwijslocatie in Lelystad is in kaart gebracht waar ze een jaar eerder stonden ingeschreven en of ze in het voorgaande schooljaar een diploma hebben behaald. Het gaat in totaal om 331 studenten. Hoe breder de diagrampijlen in het figuur, hoe meer studenten het betreft.
Figuur 6.8 Herkomst van studenten mbo Lelystad (bron: DUO, bewerking O&S)
Van de studenten die zich hebben ingeschreven voor een mbo-1 studie op een onderwijslocatie in Lelystad is de instroom zeer divers. Een aantal studenten valt bijvoorbeeld in de categorie indirect of onbekend. Dit zijn studenten die een jaar eerder niet stonden ingeschreven op een onderwijsinstelling en daardoor indirect zijn ingestroomd of studenten waarvan de herkomst niet bekend is. Verder komt een aantal van het praktijkonderwijs, van het vmbo (zonder diploma), van de brugjaar voortgezet onderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs. Voor mbo-2 is bijna de helft (45%) afkomstig van het vmbo-B. Ook zijn er studenten die instromen met een mbo-1 diploma. Dit zijn studenten die via het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs de doorlopende leerlijn hebben gedaan en een mbo-1 diploma op zak hebben. Mbo-3 studenten die voor het eerst een mbo-inschrijving hebben vormen een relatief kleine groep in Lelystad. Voor de meeste van deze studenten geldt dat ze instromen van vmbo-K. Bij mbo-4 hebben de meeste studenten het jaar ervoor een diploma vmbo-K of vmbo-T behaald. Een deel van de studenten heeft op het voortgezet speciaal onderwijs een diploma behaald en is via die route ingestroomd in het mbo. In het figuur zijn deze studenten toegevoegd aan de richtingen waar deze studenten hun diploma hebben behaald.
7% van de studenten die op 1 oktober 2021 voor het eerst een mbo-inschrijving hebben op een onderwijslocatie in Lelystad is afkomstig van het voortgezet speciaal onderwijs.
56
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.2 Kwaliteit Uitstroom met diploma In Lelystad heeft 53% van de mbo-1 uitstromers een diploma op zak. Voor mbo-4 uitstromers is het percentage met diploma het hoogst (73%). Grafiek 6.9 Percentage uitstroom met diploma Lelystad 2020/2021 (bron: Onderwijs in de regio in cijfers)
73% 63% 53%
49%
Mbo-1
Mbo-2
Mbo-3
Mbo-4
Voor bijna alle niveaus is de uitstroom met een diploma de afgelopen jaren toegenomen. Alleen voor uitstromende mbo-4 studenten is het verschil tussen de schooljaren 2016/2017 en 2020/2021 klein. Grafiek 6.10 Ontwikkeling percentage uitstroom met diploma Lelystad (bron: Onderwijs in de regio in cijfers) 73% 63% 53% 49%
72% 55% 41% 40%
2016/2017
2017/2018 Mbo-1
2018/2019 Mbo-2
2019/2020 Mbo-3
2020/2021*
Mbo-4
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
57
6. Middelbaar beroepsonderwijs 6.2 Kwaliteit Doorstroom Van de Lelystadse mbo-1 studenten stroomt 71% na het behalen van een diploma door naar een hoger niveau. Voor de andere niveaus is het percentage dat na het behalen van een diploma doorstroomt lager. Dat het voor mbo-1 studenten hoger is komt doordat zij ook na het behalen van hun diploma nog kwalificatieplichtig zijn. Dit geldt niet voor studenten met diploma op mbo-2 niveau of hoger (zie ook hoofdstuk 9 Startkwalificatie en voortijdige schoolverlaters).
Grafiek 6.12 Ontwikkeling doorstroom naar niveau Lelystad (bron: Onderwijs in de regio in cijfers) tekst 75%
71%
54% 37% 34%
32% 25%
Grafiek 6.11 Doorstroom naar niveau Lelystad 2020/2021* (bron: Onderwijs in de regio in cijfers) 2016/2017
2017/2018 Mbo-1
2018/2019 Mbo-2
2019/2020 Mbo-3
2020/2021*
Mbo-4
71%
32%
Mbo-1
Mbo-2
25% Mbo-3
32%
Mbo-4
Bij mbo-4 studenten gaat het om studenten die na het behalen van hun mbo-4 diploma doorstromen naar het hbo. Het percentage mbo-1 studenten dat doorstroomt ligt tussen de 71% en 77% (periode 2016/2017 t/m 2020/20201). Voor mbo-2 studenten is het percentage studenten dat doorstroomt afgenomen. In 2016/2017 stroomt 54% door naar een hoger niveau. Ook het aandeel mbo-3 studenten met een diploma dat doorstroomt naar een hoger niveau laat een dalende trend zien (37% in 2016/2017; 25% in 2020/2021). Voor mbo-4 studenten met een diploma ligt het percentage dat doorstroomt naar het hbo in het schooljaar 2020/2021 lager dan eerdere schooljaren (34% in 2016/2017; 32% in 2020/2021).
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
58
7. Hoger beroepsonderwijs
7. Hoger beroepsonderwijs 7.1 Basis Ontwikkeling aantal studenten In Lelystad zijn er in totaal 1.804 hoger beroepsonderwijs (hbo) studenten (schooljaar 2021/2022). Het aantal hbo-studenten is sinds het schooljaar 2016/2017 met 34% gestegen. Ook landelijk is het aantal hbostudenten toegenomen, maar niet zo sterk als in Lelystad. Landelijk is er sprake van een stijging van 10%.
Sectoren Hbo-opleidingen worden ingedeeld in meerdere sectoren. De meeste hbo-studenten volgen een studie binnen de sector economie. Het gaat in Lelystad om 38% van de studenten en landelijk om 37%. In de categorie overig vallen de sectoren landbouw & natuurlijke omgeving, taal & cultuur en sector overstijgende studies.
Grafiek 7.1 Aantal hbo-studenten woonachting in Lelystad (bron: DUO) Grafiek 7.2 Hbo-studenten woonachtig in Lelystad naar sector 2021/2022* (bron: DUO)
1.344
1.430
1.499
1.560
1.768
1.804
5% 11% 13% 14%
7% 12% 13% 12%
19%
21%
Overig Gezondheidszorg Onderwijs Gedrag & Maatschappij
2016/2017
2017/2018
2018/2019
2019/2020
2020/2021
38%
37%
Lelystad
Nederland
Economie
2021/2022*
84% van de hbo-studenten woonachtig in Lelystad volgt een voltijdstudie, 14% volgt de studie in deeltijd en 2% volgt een duale studie. Het percentage studenten dat een studie in deeltijd volgt is landelijk iets lager (12%). Het aandeel studenten dat een deeltijdstudie volgt is toegenomen. In 2016/2017 lag het aandeel deeltijd studenten in Lelystad nog op 10%. Onderwijsinstelling Een grote groep studenten volgt onderwijs op Christelijke Hogeschool Windesheim (47%) en op de Hogeschool van Amsterdam (23%). 7% volgt onderwijs op Hogeschool Utrecht en 4% op Hogeschool INHOLLAND. De overige 18% is verdeeld over andere onderwijsinstellingen. Onder de Lelystadse hbo-studenten is het aandeel dat onderwijs volgt op Christelijke Hogeschool Windesheim toegenomen. In het schooljaar 2016/2017 volgt 39% onderwijs op deze instelling en in het schooljaar 2021/2022 is dit 47%. Op de Hogeschool van Amsterdam is het aandeel juist afgenomen van 30% in 2016/2017 naar 23% in 2021/2022.
Techniek
Het aandeel hbo-studenten economie is toegenomen. In het schooljaar 2016/2017 volgt 34% van de Lelystadse hbo-studenten economie en in het schooljaar 2021/2022 is dit 38%. Ook landelijk is er sprake van een stijging al is deze minder groot (van 35% in 2016/2017 naar 37% in 2021/2022). Ook voor techniek is het aandeel voor Lelystadse studenten toegenomen. Het is 16% in het schooljaar 2016/2017 en 19% in het schooljaar 2021/2022. Landelijk is er voor techniek geen sprake van een duidelijke toe- of afname. Voor onderwijs en gedrag & maatschappij neemt het aandeel in Lelystad af. Voor onderwijs van 16% in 2016/2017 naar 13% in 2021/2022 en voor gedrag & maatschappij van 20% in 2016/2017 naar 14% in 2021/2022. Landelijk is het aandeel voor gedrag & maatschappij ook kleiner geworden (15% in 2016/2017 en 11% in 2021/2022). Voor onderwijs ligt het aandeel in Nederland de afgelopen jaren stabiel op 13%.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
60
7. Hoger beroepsonderwijs 7.1 Basis Herkomst Onderstaande grafiek geeft de instroom van Lelystadse hbo-studenten weer. In het schooljaar 2021/2022 zijn er 212 studenten vanuit havo/vwo ingestroomd en 182 studenten vanuit mbo. De instroom vanuit havo/vwo ligt in het schooljaar 2020/2021 flink hoger. Dit geldt niet alleen voor Lelystad. Ook landelijk is de instroom in dit schooljaar hoger. Corona heeft een groot effect gehad op de instroom van studenten in het hbo. Voor de vo-leerlingen zijn in het schooljaar 2019/2020 de centrale eindexamens door corona niet doorgegaan. De eindcijfers van de leerlingen zijn daarom bepaald op basis van de resultaten van de schoolexamens waardoor meer leerlingen zijn geslaagd voor hun diploma. Ook hebben studenten door de coronamaatregelen in 2020/2021 minder vaak een tussenjaar genomen na het behalen van hun havo- of vwo-diploma. In het schooljaar 2021/2022 is de totale instroom van studenten hbo lager. Grafiek 7.3 Instroom studenten hbo naar herkomst Lelystad (bron: Onderwijs in de regio in cijfers)
180 135
159
179
192
192
184
2017/2018
2018/2019
2019/2020
havo/vwo
182
260
212
2020/2021
2021/2022*
mbo
De instroom van mbo-studenten in het hbo laat al eerder een stijging zien. In 2017/2018 zijn er 135 studenten die van mbo instromen in het hbo. In 2019/2020 zijn dit er 179. Ook de daaropvolgende schooljaren ligt het aantal rond de 180 studenten.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
61
7. Hoger beroepsonderwijs 7.2 Kwaliteit Uitval In grafiek 7.4 staat de uitval van studenten hoger onderwijs naar herkomst weergegeven. Zo valt 23% van de mbo-ers in het eerste jaar hoger onderwijs uit (schooljaar 2020/2021). Voor de eerstejaars studenten met een havo/vwo achtergrond is dit 15%. In het schooljaar 2019/2020 is de uitval onder met name studenten afkomstig van havo/vwo lager. Grafiek 7.4 Uitval eerstejaars studenten hoger onderwijs naar achtergrond Lelystad (bron: Onderwijs in de regio in cijfers) 26%
24%
22%
19% 15% 10%
2016/2017
23% 15%
13% 7%
2017/2018
2018/2019 Havo/vwo
2019/2020
2020/2021
Mbo
De lagere uitval in 2019/2020 is een landelijke trend en komt onder andere door coronamaatregen zoals het versoepelen van doorstroomvereisten. Ook de mogelijk verslechterde kansen op de arbeidsmarkt en het niet nemen van een tussenjaar spelen een rol.
62
8. Wetenschappelijk onderwijs
8. Wetenschappelijk onderwijs 8.1 Basis Ontwikkeling aantal studenten In het schooljaar 2021/2022 zijn er in Lelystad in totaal 534 studenten wetenschappelijk onderwijs. Het aantal wo-studenten woonachtig in Lelystad is in de afgelopen jaren met 53% gestegen. Landelijk is het aantal wo-studenten met 29% gestegen.
Sectoren Ook de wo-opleidingen worden ingedeeld in meerdere sectoren. Veel studenten woonachtig in Lelystad volgen een studie binnen de sectoren gedrag & maatschappij (21%) en recht (19%). Relatief veel wostudenten volgen een opleiding binnen de sector natuur (Lelystad: 16%; landelijk 11%). Er zijn in Lelystad minder wo-studenten techniek, dan landelijk (Lelystad: 7%; landelijk 14%).
Grafiek 8.1 Aantal wo-studenten woonachting in Lelystad (bron: DUO)
Uiteraard heeft alles te maken met de beschikbaarheid van wo-opleidingen in de directe woonomgeving. De reisafstand kan voor studenten een reden zijn om uit Lelystad te vertrekken en zich in de buurt van de universiteit te vestigen. 350
373
410
423
492
534 Grafiek 8.2 Wo-studenten woonachtig in Lelystad naar sector 2021/2022* (bron: DUO)
2% 7% 9% 2016/2017
2017/2018
2018/2019
2019/2020
2020/2021
2021/2022*
97% van de wo-studenten woonachtig in Lelystad volgt een voltijdstudie en 3% volgt de studie in deeltijd. Landelijk ligt het percentage studenten dat een voltijdstudie volgt iets hoger (98%). Voor Lelystad is het aandeel voltijdsstudenten toegenomen en het aantal deeltijdstudenten afgenomen. In het schooljaar 2016/2017 is het aandeel wo-studenten met een voltijdstudie 94%, met een deeltijdstudie 5% en met een duale studie 1%. Voor Nederland ligt het aandeel voltijdstudenten stabiel op 98%. Onderwijsinstellingen Ruim een derde (36%) van de wo-studenten volgt een studie op de Vrije Universiteit Amsterdam. 27% is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, 11% aan de Universiteit van Leiden en 8% aan de Universiteit van Utrecht. De overige 18% is verdeeld over andere onderwijsinstellingen.
8% 14%
Overig
11%
Techniek
14%
11%
Taal & Cultuur
16%
16%
11%
Gezondheidszorg Economie
19%
11% 10%
21%
19%
Lelystad
Nederland
Natuur Recht Gedrag & Maatschappij
In de categorie overig vallen de sectoren landbouw & natuurlijke omgeving, onderwijs en sector overstijgende studies.
* Deze cijfers zijn voorlopige cijfers en kunnen nog wijzigen.
64
9. Startkwalificaties en voortijdige schoolverlaters
9. Startkwalificaties en voortijdige schoolverlaters 9.1 Startkwalificaties Startkwalificaties Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger. Met een startkwalificatie heb je meer kans op een baan.
In 2021 heeft 19,2% van de Lelystedelingen in de leeftijd van 18 t/m 30 jaar die geen onderwijs meer volgen geen startkwalificatie. Landelijk is dit percentage 11,9%. Grafiek 9.2 Percentage 18 t/m 30 jarigen zonder startkwalificatie (bron: BRP & DUO op kis-wijkmonitor.nl)
Jongeren van 16 tot 18 jaar vallen onder de kwalificatieplicht. De kwalificatieplicht houdt in dat deze jongeren verplicht zijn onderwijs te volgen als zij geen diploma havo, vwo, mbo-2 niveau of hoger hebben. De kwalificatieplicht duurt tot de dag dat ze een startkwalificatie hebben behaald of tot de dag dat ze 18 jaar zijn geworden. De jongeren die kwalificatieplichtig zijn moeten een volledig onderwijsprogramma volgen. Alleen de leerlingen die de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) in het mbo volgen, kunnen leren en werken combineren. De kwalificatieplicht is bedoeld om schooluitval tegen te gaan en de kansen op een baan te vergroten. Jongeren tussen de 18 en 23 jaar zijn niet meer verplicht om een startkwalificatie te halen of naar school te gaan. Toch vergroot een diploma de kansen op de arbeidsmarkt. Daarom werken scholen en gemeenten samen met RMC-regio’s (bron: Rijksoverheid).
18,8%
19,0%
19,1%
18,8%
18,6%
19,2%
12,0%
12,1%
11,9%
11,6%
11,6%
11,9%
2016
2017
2018
2019
2020
2021*
Lelystad
Nederland
In het schooljaar 2021/2022 zijn er in Lelystad bijna 700 jongeren die een startkwalificatie hebben behaald. De meerderheid behaalt de startkwalificatie in het mbo (mbo-2 of hoger). Er is ook een klein aantal (2%) die de startkwalificatie behaald in het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) of het voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Grafiek 9.1 Startkwalificaties naar onderwijstype Lelystad schooljaar 2021/2022 (bron: LBA)
58%
28%
Mbo-2 en hoger
VO: havo
11%
2%
1%
VO: vwo
Vavo
VSO
66
9. Startkwalificaties en voortijdige schoolverlaters 9.2 Voortijdige schoolverlaters Voortijdige schoolverlaters Voortijdige schoolverlaters zijn jongeren tussen de 12 en 23 jaar oud, die niet staan ingeschreven op een school, geen startkwalificatie hebben (een diploma op minimaal mbo-2, havo of vwo-niveau) en niet uit het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs komen (bron: Rijksoverheid).
In 2021 is het percentage voortijdige schoolverlaters (vsv-ers) van het totaal aantal leerlingen in Lelystad 3,2% en in Nederland 2,5%. In 2018 lag het percentage vsv-ers in Lelystad nog op 3,9%. Het percentage laat dus een dalende trend zien. Vanaf 2020 is het percentage voortijdige schoolverlaters stabiel.
Voortijdige schoolverlaters naar wijk Het percentage vsv-ers is het hoogst in de Zuiderzeewijk (5,4%) en Kustwijk (3,9%) en het laagst in LelystadHaven (2,3%) en de Atolwijk (2,4%). Opvallend is dat het percentage vsv-ers in de Atolwijk in 2020 juist relatief hoog is (4,0%). Figuur 9.4 Percentage voortijdige schoolverlaters naar wijk 2021 (BRP & DUO op kis-wijkmonitor.nl, bewerking O&S)
Grafiek 9.3 Percentage voortijdige schoolverlaters (bron: BRP & DUO op kis-wijkmonitor.nl) 3,9%
3,6%
3,0%
3,1%
3,2%
2,4%
2,6%
2,7%
2,4%
2,5%
2017
2018
2019
2020
2021
Lelystad
Nederland
67
9. Startkwalificaties en voortijdige schoolverlaters 9.2 Voortijdige schoolverlaters Nieuwe voortijdige schoolverlaters Er wordt niet alleen naar alle voortijdige schoolverlaters gekeken, maar ook naar de nieuwe voortijdige schoolverlaters. In het schooljaar 2020/2021 zijn er in totaal in Lelystad 6.830 vo-leerlingen en mbostudenten. Van deze groep hebben 176 leerlingen/studenten een jaar later zonder diploma het onderwijs verlaten. Dit worden de nieuwe voortijdige schoolverlaters genoemd. Het gaat om 2,58% van het totaal aantal leerlingen en studenten. Landelijk is het percentage nieuwe vsv-ers 1,88% en in Flevoland 2,22%. De meeste nieuwe vsv-ers in Lelystad komen van het mbo (156). 18 vsv-ers zijn afkomstig van het voortgezet onderwijs en twee vsv-ers van het vavo.
Grafiek 9.6 Nieuwe voortijdige schoolverlaters in Lelystad (bron: vsv-portal DUO) 214
3,17%
189
250
176
165
200 150
2,80%
100
2,58%
2,42%
50
0 Vsv-ers Onderwijssector
0 2017/2018
Tabel 9.5 Nieuwe voortijdig schoolverlaters 2020/2021 (bron: vsv-portal DUO)
2018/2019
Totaal aantal leerlingen/studenten
Aantal
Percentage
Vo
18
0,41%
4.444
Vavo
2
6,90%
29
Mbo
156
6,62%
2.357
Totaal
176
2,58%
6.830
2019/2020
Aandeel
2020/2021
Aantal
Landelijk en in Flevoland ligt het percentage nieuwe voortijdige schoolverlaters lager dan in Lelystad. In Flevoland ligt het percentage tussen de 1,88% en 2,38% en in Nederland tussen de 1,72% en 2,02%. Grafiek 9.7 Percentage nieuwe voortijdige schoolverlaters (bron: vsv-portal DUO)
3,17% 2,58%
Het aandeel en aantal nieuwe vsv-ers in Lelystad laten over de jaren heen een dalende trend zien. In het schooljaar 2020/2021 liggen het aantal en het percentage iets hoger dan het jaar ervoor.
2,38%
2,22%
1,90% 2017/2018
1,88% 2018/2019 Lelystad
2019/2020 Flevoland
2020/2021
Nederland
68
9. Startkwalificaties en voortijdige schoolverlaters 9.2 Voortijdige schoolverlaters Nieuwe voortijdige schoolverlaters na een jaar Een jaar later is voor de groep nieuwe voortijdige schoolverlaters in kaart gebracht of ze nog steeds vsv'er zijn of dat ze terug in het onderwijs of aan het werk zijn. Van de 165 Lelystadse voortijdige schoolverlaters in 2019/2020 is 38% een jaar later nog steeds vsv-er, 35% is aan het werk en 27% volgt weer onderwijs. In Flevoland en landelijk is het aandeel dat na een jaar nog steeds vsv-er is iets hoger dan in Lelystad. Grafiek 9.8 Vsv-ers na een jaar 2019/2020 (bron: vsv-portal DUO) 27%
25%
24%
35%
33%
36%
Onderwijs Werk
38%
42%
40%
Lelystad
Flevoland
Nederland
Vsv
69