BL Actualisering IHP Lelystad 20220323-1
Tekst van het document
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
Actualisering IHP Lelystad; jaarprogramma 2022 – 2023
IHP Jaarprogramma 2022-2023
2
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Inhoudsopgave
....................................................................................................................................... 1 Actualisering IHP Lelystad; jaarprogramma 2022 – 2023 .......................................... 1 1.
Inleiding................................................................................................................ 3
2.
Stand van zaken lopende projecten ................................................................... 5
2.1
Het Mozaïek; uitbreiding met 2 lokalen ......................................................... 5
2.2
Nieuwbouw De Tjalk ....................................................................................... 6
2.3
Nieuwbouw De Schakel................................................................................... 6
2.4
Nieuwbouw IKC Voorhof ................................................................................. 6
2.5
Nieuwbouw De Kring ...................................................................................... 7
3.
Kaders, proces en reikwijdte............................................................................... 8
4.
Ontwikkelingen onderwijs en onderwijshuisvesting ......................................... 9
4.1
Coalitieakkoord Rutte IV ................................................................................. 9
4.2
Covid-19 en ventilatie schoolgebouwen ........................................................ 9
4.3
Meer ruimte voor nieuwe scholen ................................................................ 10
5.
Gemeentelijk beleid .......................................................................................... 11
5.1
Brede schoolpleinen ...................................................................................... 11
5.2
Vandalisme onderwijshuisvesting ................................................................ 11
5.3
Afschrijvingssystematiek onderwijshuisvesting ........................................... 11
5.4
Nadere regels onderwijshuisvesting............................................................. 12
6.
Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 – 2040 .......... 14
6.1
Leerlingenprognoses ..................................................................................... 14
6.2
Ruimtebehoefte ............................................................................................. 15
7.
Huisvestingsaanvragen 2022 - 2023................................................................. 17
7.1
Primair onderwijs .......................................................................................... 17
7.1.1
Uitbreiding basisschool De Vuurtoren ..................................................... 17
7.1.2
Uitbreiding basisschool De Brink ............................................................. 18
7.1.3
Uitbreiding basisscholen De Tjotter/Triangel ......................................... 19
7.1.4
Renovatie/levensduurverlenging basisschool Timotheüs....................... 19
7.1.5
Uitbreiding Toermalijn ............................................................................. 20
7.1.6
Nieuwe basisschool; Vrije School Lelystad .............................................. 21
7.1.7
Nieuwe PC-basisschool De Warande....................................................... 22
7.2
(Voortgezet) Speciaal Onderwijs .................................................................. 22
7.3
Voortgezet Onderwijs ................................................................................... 22
8.
Conclusies bestuurlijk overleg (OOGO) ............................................................ 25
9.
Overzicht toekenningen en afwijzingen ........................................................... 26
10.
Uitvoering meerjarenperspectief ................................................................ 27
11.
Financiën ....................................................................................................... 28
11.1
IHP jaarprogramma 2022 – 2023 ................................................................ 28
11.2
Bijstellingen ................................................................................................... 28
11.2.1
Bijstellingen lopende projecten ............................................................... 28
11.2.2
1ste inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair) .................................. 29
11.2.3
1ste inrichting gymzalen ............................................................................ 31
11.2.4
Exploitatielasten ....................................................................................... 31
11.2.5
Investeringslasten .................................................................................... 31
11.3
Bijstelling Programmabegroting 2023 -2026 .............................................. 32
12.
Bijlagen .......................................................................................................... 33
3
1.
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Inleiding
Jaarlijks stelt de gemeente het IHP Jaarprogramma vast voor het komende jaar. Op basis van de door de schoolbesturen ingediende aanvragen wordt dit huisvestingsprogramma vastgesteld. In het programma staan de aanvragen voor voorzieningen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is of waarvoor de gemeente beleid heeft vastgesteld (bijvoorbeeld beleid met betrekking tot schoolpleinen). Ook omvat het IHP Jaarprogramma een actualisering van de geplande voorzieningen voor de korte termijn, waarover reeds in vorige jaarprogramma’s besluitvorming heeft plaatsgevonden. Voor een aantal van deze projecten geldt dat indexering aan de orde is. Zo heeft de VNG de indexering voor 2022 voor onderwijshuisvesting bepaalt op 4,92 %. Evenals in het verleden komen er aanvullende voorstellen naar de raad indien er aanvullende wensen zijn, zoals extra ruimtebehoeften anders dan de prognoses hebben aangegeven. Het Jaarprogramma 2022-2023 is in overleg met de betrokken schoolbesturen tot stand gekomen vanuit een gedeelde ambitie en doel het gemeenschappelijk bijdragen aan de onderwijskwaliteit van de scholen in de stad. Dit betekent niet dat alle wensen van schoolbesturen vervuld kunnen worden. Rekening houdend met het duurzaam kunnen aanbieden van kwalitatief onderwijs binnen beperkte gemeentelijke financiële middelen, moeten er soms keuzes gemaakt worden die niet de eerste voorkeur hebben.
Met het voorliggende jaarprogramma zijn we van mening dat er echter sprake is van een verantwoorde balans tussen de voorgestelde investeringen en het behouden van een hoge onderwijskwaliteit. Zo komen er extra middelen voor diverse projecten –
o.a. De Tjalk, de Schakel, IKC Voorhof, De Kring – om de ambities en doelstellingen waar te kunnen maken. De gemeente blijft investeren in de kwalitatieve onderwijshuisvesting om zo een goede basis te creëren voor het opgroeien van de kinderen en de jeugd in Lelystad. De groei van Lelystad resulteert ook in uitbreiding van het voorzieningenniveau. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft eind 2021 positief besloten over de stichting van twee nieuwe basisscholen in Lelystad, te weten een Vrije School van de Stichting Vrije School Lelystad en een PC-basisschool van SCPO Lelystad. Met deze toekenning van de minister ontstaat voor de gemeente een wettelijke huisvestingsplicht. De nieuwe Vrije School zal reeds per 1 augustus 2022 starten in het voormalige schoolgebouw van De Fontein. De PC-basisschool start per 1 augustus 2024 in de Warande. Het komende jaar zal gestart worden met de voorbereiding hiervan waaronder een locatiekeuze. Met deze twee voorzieningen wordt het reeds aanwezig kleurrijke palet aan scholen verder uitgebreid in de gemeente Lelystad. Naast de voorbereidingen voor het jaarprogramma 2022 – 2023 is de afgelopen periode met de schoolbesturen gewerkt aan de uitvoering van verschillende projecten. Zo is in augustus 2021 het Porteum in gebruik genomen.
Daarnaast zijn kredieten beschikbaar gesteld voor diverse projecten in het primair onderwijs, waaronder de nieuwbouw van De Kring, het Kindcentrum Voorhof, de bouw van de MFA in de Botter, het Dalton Integraal Kindcentrum De Tjalk. Ook het beleid met betrekking tot brede schoolpleinen is gecontinueerd. De brede schoolpleinen van De Lepelaar en De Horizon/De Driemaster zijn vernieuwd. Dit jaar worden de schoolpleinen van De Toermalijn en De Tjotter/De Triangel vernieuwd. Met
4
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
deze besluiten worden de nodige stappen gezet in de vernieuwing van de onderwijsinfrastructuur in Lelystad. Stap voor stap wordt vanuit ieders verantwoordelijkheid – gemeente en schoolbesturen - gewerkt aan het verbeteren van de onderwijsinfrastructuur in Lelystad.
5
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
2.
Stand van zaken lopende projecten
2.1
Het Mozaïek; uitbreiding met 2 lokalen
In het vorige IHP is reeds het besluit genomen om voor de permanente uitbreiding van Het Mozaïek met 2 lokalen een bedrag beschikbaar te stellen van € 480.000. Uit de meest recente prognoses is gebleken dat het aantal leerlingen van Het Mozaïek sterker stijgt dan vorig jaar was voorzien. Hierdoor is er de komende jaren sprake van een toenemend capaciteitsvraagstuk. In onderstaande tabel is de leerlingenprognoses en de ruimtebehoefte weergegeven.
ontstaat en weer geïnvesteerd moet gaan worden. Aangezien vervangende nieuwbouw of renovatie voor Het Mozaïek bij de invulling in de 2de tranche wordt betrokken, zou dit een desinvestering tot gevolg hebben. In overleg met het schoolbestuur en met Kinderopvangorganisatie GO! is voor de volgende oplossing gekozen: -
-
-
Het gemiddeld tekort over de komende 15 jaar bedraagt 270 m2 BVO. Bij de berekening van dit tekort is geen rekening gehouden met de m2 van de kinderopvangorganisatie. Zij gebruiken op dit moment 140 m2 BVO. Het tekort van de school zou dan oplopen naar 410 m2 BVO. Voorgesteld wordt om het gebruik van ruimte door de kinderopvang te onttrekken uit de onderwijsbestemming. Indien de school nu uitgebreid zou worden met 2 permanente lokalen, betekent dit dat in de nabije toekomst er toch weer een ruimtetekort
-
-
De gemeente zal binnen de financiële kaders van het vorige IHP (€ 480.000) twee tijdelijke units huren en/of kopen. Het schoolbestuur heeft aangegeven voorlopig voldoende te hebben aan twee tijdelijke units c.q. groepsruimten. Voor het IHP 2023 worden 2 sporen opgenomen, te weten: Onderzoek naar renovatie Mozaïek in combinatie met permanente uitbreiding; Onderzoek naar vervangende nieuwbouw van het IKC, zo mogelijk samen met SBO De Vogelveste. Indien de uitkomst van de onderzoeken is dat renovatie mogelijk is met permante uitbreiding, moet de permanente uitbreiding z.s.m. in het IHP worden opgenomen in verband met de hoge kosten van tijdelijke units. De renovatie wordt betrokken bij de invulling van de 2de tranche IHP; Indien de uitkomsten van de onderzoeken is dat vervangende nieuwbouw wenselijker is, wordt dit betrokken bij de invulling van de 2de tranche IHP; Kinderopvangorganisatie GO! gaat voor 140 m2 BVO van de tijdelijke units een kostendekkende huurvergoeding betalen; zij onderzoeken, op basis van de laatste prognoses; hoeveel m2 BVO in de toekomst nodig is.
6
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
-
Het gebruik van de ruimte van kinderopvangorganisatie GO! – 140 m2 BVO – wordt uit de onderwijsbestemming onttrokken. Hierdoor daalt de beschikbare capaciteit van de school met 140 m2 BVO.
Voorgesteld wordt om in te stemmen met de hierboven beschreven oplossing voor de uitbreiding van Het Mozaïek, inhoudende op korte termijn te voorzien in twee tijdelijke units c.q. groepsruimten en het in 2023 onderzoeken van een permanente oplossing voor de huisvestingsproblematiek. Deze permanente oplossing omvat twee scenario’s: a. renovatie en permanente uitbreiding en b. vervangende nieuwbouw. 2.2
hiervoor een aanvullend krediet in 2022 aan de raad worden gevraagd. Ook hier is de verwachting dat in het 4de kwartaal van 2022 de bouw kan starten, zodat de school zo mogelijk in het 4de kwartaal 2023 opgeleverd wordt. Schetsontwerp De Schakel
Nieuwbouw De Tjalk
De gemeenteraad heeft in februari 2022 ingestemd met een aanvullend budget voor de vervangende nieuwbouw van De Tjalk. Op dit moment wordt het voorlopig ontwerp verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp. De verwachting is dat in het 4de kwartaal van 2022 de bouw kan starten, zodat de school zo mogelijk in het 4de kwartaal 2023 opgeleverd wordt. 2.3
Nieuwbouw De Schakel
De gemeenteraad heeft in februari 2022 ingestemd met een aanvullend budget voor de vervangende nieuwbouw van De Schakel. Op dit moment wordt het voorlopig ontwerp verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp. Bij de uitwerking naar het definitief ontwerp hebben de partners van de school aangegeven graag toch meer m2 te willen hebben dan bij het VO was voorzien. De investering hiervoor is kostendekkend, maar er moet
2.4
Nieuwbouw IKC Voorhof
De gemeenteraad heeft ingestemd met het budget voor de nieuwbouw IKC Voorhof. De gemeente is bouwheer en er is besloten om een aanbesteding te starten voor een bouwteam. Door deze vorm van aanbesteding is de verwachting dat het proces versneld kan worden. De voorbereidende werkzaamheden voor de aanbesteding zijn inmiddels
7
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
gestart. Het streven is om in het 2de kwartaal van 2023 te starten met de bouw. 2.5
Nieuwbouw De Kring
De gemeenteraad heeft 8 maart 2022 ingestemd met het budget voor de nieuwbouw van De Kring. De gemeente is ook hier bouwheer. En ook voor deze nieuwbouw vindt een aanbesteding plaats voor een bouwteam. De verwachting is dat hierdoor het proces versneld kan worden. De voorbereidende werkzaamheden voor de aanbesteding zijn ook voor De Kring gestart, waarbij het streven is om in het 2de kwartaal van 2023 te starten met de bouw.
8
3.
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Kaders, proces en reikwijdte
De formele kaders voor het IHP jaarprogramma worden gevormd door: - de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2016 Gemeente Lelystad (VHO); - Het Beleidskader onderwijshuisvesting primair onderwijs 2019; - De leerlingenprognoses primair onderwijs 2021-2040. Het jaarprogramma 2022 - 2023 is in overleg met de schoolbesturen tot stand gekomen. In de ‘technisch overleggen’ hebben de schoolbesturen aanvragen ingediend. Deze aanvragen zijn ambtelijk getoetst en besproken met de schoolbesturen. Het jaarprogramma wordt in maart 2022 voorgelegd aan de schoolbesturen en vervolgens ter vaststelling aan het College van Burgemeester en Wethouders en ter kennisneming aan de gemeenteraad. De financiële consequenties van het IHP-jaarprogramma worden ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad in het kader van het gemeentelijke begrotingsproces. Op basis van het besluit van de gemeenteraad over de financiële kaders wordt het ‘definitieve’ IHP jaarprogramma vervolgens vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders. Het jaarprogramma heeft betrekking op een periode van twee jaar, waarvan het eerste jaar het jaar betreft waarin het IHP wordt vastgesteld. Dat betreft dus dit kalenderjaar 2022. Voor dit kalenderjaar kan alleen bijstelling plaatsvinden binnen de vastgestelde financiële kaders.
De besluitvorming hierover vindt plaats door het College wanneer zij dit concept IHP jaarprogramma vaststelt. Nieuwe voorzieningen worden in principe alleen meegenomen voor het volgende kalenderjaar 2023.
Na definitieve vaststelling van het jaarprogramma kunnen de voorzieningen voor 2023 worden uitgevoerd. Het jaarprogramma omvat voorzieningen die nodig zijn om capaciteitstekorten op te heffen of om een adequaat niveau te handhaven. Dit zijn voorzieningen die vallen onder de wettelijke zorgplicht van gemeenten. Daarnaast kent Lelystad nog voorzieningen die voortkomen uit eigen lokaal beleid. Te denken is het beleid met betrekking tot brede schoolpleinen en de cofinanciering in het kader van de rijksregeling specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS).
9
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
4.
Ontwikkelingen onderwijs en onderwijshuisvesting
4.1
Coalitieakkoord Rutte IV
In december 2021 is het coalitieakkoord 2021 – 2025 “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst” van de VVD, D66, CDA en CU gepresenteerd. Het vergroten van de bestaanszekerheid en de kansengelijkheid zijn belangrijke pijlers in het akkoord. Hiertoe zal er structureel geïnvesteerd worden in het onderwijs en ook de kinderopvang. Het voorkomen van leerachterstanden en het realiseren van inclusiever onderwijs zijn belangrijke speerpunten. De huidige incidentele NPO-gelden worden met het regeerakkoord structureel en er worden extra middelen uitgetrokken voor voldoende leerkrachten en schoolleiders. Er komen dus meer middelen naar het onderwijs om de kwaliteit te verhogen. Extra middelen voor onderwijshuisvesting zijn echter niet opgenomen. De roep om passende, gedifferentieerdere en vaak ook meer huisvesting, om ieder kind dezelfde kansen te geven door het aanbieden van meer maatwerk, zal echter groter worden met deze extra investeringen in het onderwijs. Ook het speerpunt inzake inclusiever onderwijs kan gevolgen hebben voor zowel de functionaliteit als de omvang van schoolgebouwen; meer leerlingen met een specifieke ondersteuningsbehoefte moeten worden opgevangen in een reguliere setting.
De beleidsmatige ambities hebben niet alleen betrekking op nieuwe voorzieningen, maar ook op bestaande voorzieningen die wellicht onvoldoende mogelijkheden bieden om deze omslag naar meer maatwerk en differentiatie te realiseren. Scholen kunnen – mits zij daarvoor
voldoende personeel weten te vinden – met de extra middelen ook meer groepen vormen. Door het ontbreken van extra middelen voor de onderwijshuisvesting (een verhoging van het subcluster onderwijshuisvesting in de algemene uitkering uit het Gemeentefonds) wordt dit voorlopig niet mogelijk en zal een eventuele extra inzet van personeel moeten plaatsvinden binnen de normatieve kaders van de verordening onderwijshuisvesting. Dit vraagt de nodige organisatorische creativiteit van scholen om binnen de bestaande huisvesting de extra (personele) middelen in te zetten ten behoeve 4.2
Covid-19 en ventilatie schoolgebouwen
De coronacrisis onderstreept nog steeds het belang van voldoende frisse lucht in scholen. Bij vernieuwing van de onderwijshuisvesting is de realisatie van goede ventilatievoorzieningen een belangrijk aandachtspunt. In 2021 is onderzoek gedaan naar de technische staat van de ventilatie op de scholen in Lelystad. Het overgrote deel van de scholen (82 %) had voldoende ventilatiecapaciteit. Voor die delen die onvoldoende capaciteit hebben, is het advies van het RIVM om – in afwachting van zo mogelijk structurele maatregelen - de betreffende ruimten zo veel mogelijk te luchten tijdens de pauzes en voor en na schooltijd. Om de ventilatie te verbeteren is de Rijkssubsidieregeling ventilatie in scholen (SUVIS-regeling) gekomen. Hiertoe zijn door het Rijk middelen beschikbaar gesteld. Via deze regeling financiert het Rijk maximaal 30 % van de totale kosten voor het verbeteren van de ventilatie. Voor de overige 70 % dienen gemeenten en/of schoolbesturen zelf financiering te vinden. Vanwege het belang van goede ventilatie heeft de gemeente besloten om de schoolbesturen tegemoet te komen in de cofinanciering
10
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
van SUVIS aanvragen. Hiertoe is in 2021 maximaal € 150.000 beschikbaar gesteld. De huidige stand van zaken is als volgt. Stichting Eduvier (23 lokalen) en Stichting SchOOL (16 lokalen) hebben een subsidieaanvraag bij de gemeente ingediend. De Vereniging Christelijk Onderwijs op Reformatorische Grondslag is op het moment van schrijven nog aan het onderzoeken of zij een aanvraag (voor 13 lokalen) gaan indienen. De startdatum van de activiteiten ligt tussen 1 oktober 2020 en 31 augustus 2022. De activiteiten moeten (aantoonbaar) uiterlijk 31 augustus 2024 te zijn afgerond. Naam School 1 OBS De Driemaster
Lokalen 1
Rijkssubsidie € 9.551
2 3
OBS de Lepelaar OBS de Boeier
4 11
€ 41.343 € 90.237
4 5
De Steiger De Anger
10 13
€ 56.821 € 139.585
6
Timotheüs
13
€ 94.380
Het krediet van € 150.000 verdeelt de gemeente evenredig over de aan schoolbesturen toegekende SUVIS-maatregelen, tot een maximaal bedrag van € 7.500 per lokaal.
4.3
Meer ruimte voor nieuwe scholen
Per 1 juni 2021 is de wet ‘Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen’ in werking getreden. Met de wetswijziging ontstaat meer ruimte om in plaats van een bestaande denominatie of richting op basis van een onderwijsconcept een school te beginnen. Er ontstaat meer ruimte om scholen te starten die beter aansluiten op de wensen van ouders en leerlingen en waardoor er een diverser en onderscheiden onderwijsaanbod mogelijk is. Vanuit de gemeente zijn er nog geen aanvragen bekend op basis van de nieuwe wetgeving. Op basis van de oude stichtingsprocedure Plan van Scholen heeft de minister van OCW nog twee aanvragen voor het stichten van basisscholen in Lelystad toegekend. Het betreft de aanvraag van de Stichting Vrije School Lelystad voor een vrije school voor basisonderwijs en de aanvraag van SCPO om een PC-basisschool in de Warande te starten. Het onderwijsaanbod in het primair onderwijs wordt daarmee wederom uitgebreid nadat in de afgelopen periode de basisscholen De Fontein en De Wildzang haar deuren sloot. De nieuw te stichten Vrije school zal starten in het voormalige gebouw van De Fontein. Voor de 2de basisschool in de Warande zal nieuwbouw op een nog nader te bepalen locatie plaatsvinden. De middelen voor deze 2de basisschool in de Warande zijn reeds gereserveerd in het financieel meerjarenbeleid.
11
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
5.
Gemeentelijk beleid
5.2
5.1
Brede schoolpleinen
Helaas is er sprake van een toename van vandalisme rondom basisscholen in Lelystad. De veronderstelling is dat het mede samenhangt met de coronacrisis. Een generieke aanpak heeft vaak geen effect. De ervaring leert dat maatwerk noodzakelijk is afhankelijk van de school, het plein, de wijk waarin de school staat, het type vandalisme en de groep jongeren die het veroorzaakt. Hoewel de eerste verantwoordelijkheid bij de schoolbesturen ligt, zal de gemeente in samenspraak met het bevoegd gezag kijken wat er per situatie kan worden ondernomen. Dit vindt plaats vanuit een multidisciplinaire aanpak waarin o.a. de afdelingen veiligheid en onderwijshuisvesting betrokken zijn. Dit kan gaan om bijvoorbeeld aanpassingen aan het gebouw, advies van een preventiemedewerker, in gesprek treden met de groep of extra inzet van het jongerenwerk. Voor de lange termijn wordt onderzocht of het zinvol is een doorlopend signaleringssysteem te ontwikkelen.
Het beleid met betrekking tot de brede schoolpleinen wordt ook komende jaar voortgezet. De drie aanvragen voor het IHP-jaarprogramma zijn gehonoreerd. Het beschikbare bedrag hiervoor - € 45.000 – zal in drie gelijke delen worden toegekend voor de ontwikkeling van brede schoolpleinen bij de basisscholen De Toermalijn, De Tjotter en De Triangel.
5.3
Vandalisme onderwijshuisvesting
Afschrijvingssystematiek onderwijshuisvesting
Voor onderwijshuisvesting wordt al een aantal jaren een afschrijvingstermijn van 40 jaar gehanteerd (in het verleden was dit zelfs 30 jaar). Reden hiervoor is/was dat het niet wenselijk is, indien schoolgebouwen worden vervangen, een restant boekwaarde overblijft. Deze termijn is verklaarbaar vanuit de kwaliteit van de onderwijsgebouwen die zijn gerealiseerd voor de decentralisatie van de onderwijshuisvesting naar de gemeenten (1997). Een groot deel van de schoolgebouwen in de gemeente is gebouwd in de jaren ‘70 en zijn inmiddels aan vervanging toe. De technische en functionele kwaliteit van deze gebouwen was matig tot slecht (o.a. slecht of niet geïsoleerd, een grote onderhoudsbehoefte,
12
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
slechte energiehuishouding). Een afschrijvingstermijn van 40 jaar voor deze bouw was dan ook gerechtvaardigd. De onderwijshuisvesting van nu kent een betere technische kwaliteit. Zo worden er hogere eisen gesteld aan o.a. duurzaamheid (duurzame materialen) en de energiehuishouding (energieneutraal en gasloos). Voor de nieuwe gebouwen gelden andere en kwalitatief hogere eisen waaraan deze moeten voldoen. De gemeente gaat ten behoeve van een betere en duurzamere huisvesting ook uit van hogere investeringsbedragen dan de normvergoedingen die de VNG voor de onderwijshuisvesting hanteert. Deze hogere investering aan de voorkant leidt tot schoolgebouwen met een betere kwaliteit en – mits er ook sprake is van structureel onderhoud – een langere houdbaarheidsdatum. Aanbestedingen voor projecten voor vervangende nieuwbouw gaan dan ook uit van een minimale gebruiksduur van 60 jaar. Het door de raad beschikbaar gestelde hogere bedrag per m2 BVO, beschikbaar gesteld in de programmabegroting 2022, draagt ook bij aan het realiseren hiervan. Een levensduur van 60 jaar is derhalve mogelijk. Ook in de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2016 van de gemeente Lelystad staat onder de begripsbeschrijvingen dat een permanent gebouw door de keuze van het ontwerp en de aard van de constructie en materialen ten minste 60 jaar als volwaardige huisvesting voor het onderwijs kan functioneren.
Deze bepaling houdt in dat scholen die nu worden gebouwd, pas na 60 jaar weer in aanmerking komen voor eventuele vervangende nieuwbouw. Vanuit de ambitie van de gemeente Lelystad om duurzame gebouwen voor een gebruiksperiode van ten minste 60 jaar te bouwen, is het goed
verdedigbaar om de financiële afschrijving van het gebouw ook aan deze periode te koppelen. De raad wordt dan ook voorgesteld voor de nieuw te realiseren huisvestingsprojecten in het onderwijs de afschrijvingsperiode te zetten op 60 jaar. Voorstel: -
5.4
Voor nieuw te realiseren huisvestingsprojecten in het onderwijs de afschrijvingsperiode te zetten op 60 jaar. Nadere regels onderwijshuisvesting
De gemeente heeft in overleg met het onderwijsveld regels opgesteld voor de procedure onderwijshuisvesting. Deze zogenaamde nadere regels dateren uit 2016 en beschrijven de procedure om te komen tot een zo goed mogelijk en rechtmatig - voorzieningenniveau. De nadere regels zijn in de afgelopen periode in overleg met de schoolbesturen geëvalueerd. Geconcludeerd kan worden dat de huidige werkwijze gecontinueerd kan worden. In de huisvestingsprocedure blijft een meerjaren perspectief in de vorm van een IHP een belangrijk uitgangspunt. Op basis van het IHP, dat het toetsingskader vormt voor de diverse aanvragen, wordt in overleg met de schoolbesturen jaarlijks het IHP-jaarprogramma opgesteld. Op een beperkt aantal onderdeel vindt aanpassing plaats, te weten: -
De procedure voor het Integraal huisvestingsjaarprogramma en het Integraal huisvestingsplan Onderwijs Meerjarenperspectief; Onderhoud van een niet door de gemeente in stand gehouden school hoogte van de vergoeding en het beschikbaar stellen van de middelen; Onderhoud brede schoolpleinen;
13
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
-
Gebruik lokalen bewegingsonderwijs voor basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs (inroostering gebruik); Medegebruik en verhuur van schoolgebouwen.
-
De uitwerking van deze aanpassing van de nadere regels worden apart aan het college van B&W ter vaststelling voorgelegd.
14
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
6.
Leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2021 – 2040
6.1
Leerlingenprognoses
Hieronder is de groei van het aantal leerlingen in het basisonderwijs grafisch weergegeven.
Voor de vaststelling van de huidige en toekomstige huisvestingsbehoefte is het belangrijk inzicht te hebben in de ontwikkelingen van de leerlingenaantallen. Is er sprake van groei of krimp? En zo ja waar doet dit zich voor? En welke huisvestingsvraagstukken doen zich dan voor? In dit jaarprogramma is gebruik gemaakt van de leerlingenprognose 2021 – 2040. Hieronder wordt ingegaan op de belangrijkste onderdelen van de leerlingenprognoses, die zijn gebaseerd op de huidig bekende uitbreidingsplannen en bevolkingsprognose. Ieder jaar wordt dit aangepast. Een uitgebreidere toelichting is te vinden in het bij dit IHP als bijlage toegevoegde rapport ‘Leerlingenprognose 2021-2040’. Het aantal leerlingen in het basisonderwijs zal de komende jaren toenemen als gevolg van de groei van Lelystad. Op 1 oktober 2021 telde het basisonderwijs 7.168 leerlingen. Na een lichte daling in de afgelopen periode is de verwachting dat het leerlingenaantal de komende jaren zal groeien. Mede door de realisering van Warande zal er vanaf omstreeks 2030 sprake zijn van een relatief sterke groei van het aantal leerlingen. Tot 2030 zal het leerlingenaantal groeien met circa 500 leerlingen tot circa 7.600 leerlingen. Na 2030 is de verwachting dat het leerlingenaantal verder zal groeien naar circa 9.600 leerlingen in 2040.
De verwachte groei concentreert zich grotendeels in de wijk Warande. De toekenning van het stichten van een PC-basisschool in de Warande – start in 2024 - moet deze groei deels opvangen. Verdere uitbreiding van het voorzieningenniveau op termijn zal nodig zijn gezien de verdere verwachte groei. Op basis van de leerlingenprognose zal het leerlingenaantal groeien naar circa 800 in 2030 (voor zowel het huidige KC Warande als de nieuwe voorziening) en naar meer dan 2.000 leerlingen in 2040. Na de realisering va de 2de basisschool in de Warande zullen er op basis van deze prognoses nog 2 à 3 basisscholen nodig zijn in de Warande. Op de volgende bladzijde is de groei van het aantal leerlingen in de Warande grafisch weergegeven.
15
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
In onderstaande grafiek is de ruimtebehoefte weergegeven. De curve maakt vanzelfsprekend een gelijke beweging als de leerlingenprognose.
De overige wijken in Lelystad kennen een aanvankelijke krimp, vervolgens stabilisatie en daarna licht herstel. Dit varieert per wijk, waarbij de grootste daling te zien is in de Landerijen en de Boswijk. De Atolwijk kent door woningbouw de eerste jaren nog groei, maar volgt daarna ook het patroon van krimp, stabilisatie en herstel. In de bijlage over de leerlingenprognoses is de ontwikkeling van alle scholen en wijken te zien. 6.2
Ruimtebehoefte
Met de groei van het aantal leerlingen neemt ook de ruimtebehoefte toe de komende jaren. Anno 2022 is er een ruimtebehoefte van circa 46.000 m2 BVO. Deze ruimtebehoefte groei naar circa 57.500 m2 BVO in 2040. In deze toename is rekening gehouden met het toevoegen van 2 basisscholen aan het voorzieningenniveau (2 x een vaste voet van 200 m2 BVO).
In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de ruimtebehoefte in de Warande weergegeven (zowel de ruimtebehoefte van KC Warande als de verwachte aanvullende ruimtebehoefte als gevolg van de verdere groei van Warande). Op basis van de leerlingenprognose zal de ruimtebehoefte groeien naar circa 4.000 m2 BVO in 2030 (voor zowel het huidige KC Warande als de nieuwe voorziening) en naar circa 11.000 m2 BVO in 2040.
16
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
17
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
7.
Huisvestingsaanvragen 2022 - 2023
In deze paragraaf worden de aanvragen vanuit het PO, (V)SO en VO inzake uitbreiding, vernieuwing, renovatie conform de verordening behandeld, alsmede de toetsing van de aanvragen. Ook wordt ingegaan op toegekende stichtingen van twee nieuwe basisscholen en de aanvragen voor de brede schoolpleinen. Paragraaf 7.1 gaat in op het primair onderwijs, paragraaf 7.2 gaat in op het (voortgezet) speciaal onderwijs en in paragraaf 7.3 wordt ingegaan op het voortgezet onderwijs. 7.1
Primair onderwijs
Van de Stichting SchOOL zijn voor het IHP-jaarprogramma 2022 – 2023 aanvragen ontvangen voor de uitbreiding van de basisscholen De Vuurtoren, De Brink en De Tjotter/Triangel. Van de Vereniging Christelijk Onderwijs op Reformatorische Grondslag is voor de basisschool Timotheüs een aanvraag gedaan voor (het vervroegen van de) levensduurverlenging c.q. renovatie van de huidige huisvesting. En Stichting SKO heeft een aanvraag ingediend voor het realiseren van een unilocatie voor basisschool De Toermalijn. Hieronder wordt ingegaan op de diverse aanvragen. 7.1.1
Uitbreiding basisschool De Vuurtoren
De openbare basisschool De Vuurtoren is - samen met christelijke basisschool De Ichthus en GO! kinderopvang - gehuisvest in Kindcentrum Zuiderzee. De beschikbare capaciteit voor De Vuurtoren bedraagt 1.041 m2 BVO (er heeft in het kader van dit IHP een inmeting plaats gevonden van het gebruik aan m2 BVO van iedere gebruiker. Met SchOOL is overeengekomen uit te gaan van 1.041 m2 BVO). Op basis van de leerlingenprognoses groeit de school naar circa 250 leerlingen in 2025.
Daarna neemt het leerlingenaantal iets af naar circa 225 in 230 en verder. Hieronder is de leerlingenprognose en de ruimtebehoefte weergegeven.
Te zien is dat er sprake is van een toenemend ruimtetekort van circa 700 m2 BVO tot 2025 en na 2025 neemt dit af naar circa 600 m2 BVO (het gemiddelde capaciteitstekort over de komende 15 is circa 625 m2 BVO). Op dit moment worden ook niet onderwijsruimten – kantoorruimten, gangen gebruikt om leerlingen les te geven. De Vuurtoren maakt nu reeds gebruik van twee groepsruimten in de basisschool Laetare van SKO. De afspraak is dat dit maximaal 2 jaar in medegebruik zal zijn bij De Vuurtoren. Vanwege het ruimtetekort en het beëindigen van het medegebruik per 1-8-2023 wordt het ruimtetekort opgelost door in eerste instantie het plaatsen van tijdelijke units c.q. groepsruimten. Ook PC-basisschool Ichthus is gehuisvest in KC Zuiderzee en laat de komende jaren een lichte groei van het aantal leerlingen zien. Dit betekent dat er in het KC sprake zal zijn van een toenemende druk op de huisvesting. De leerlingenprognoses van beide basisscholen laten zien dat er nu en in de toekomst meer ruimtebehoefte is dan capaciteit. In overleg met de schoolbesturen van beide scholen zal een bredere verkenning plaatsvinden, mede in relatie met de onderzoeken naar woningbouw van
18
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
de locaties SGL of Akker. De betrokken schoolbesturen staan open voor een bredere verkenning. Voorstel: a. De beschikbare capaciteit voor De Vuurtoren op basis van de uitgevoerde inmeting vast te stellen op 1.041 m2 BVO. b. In 2023 voorzien in tijdelijke huisvesting ter grootte van twee groepsruimten i.c. 230 m2 BVO. Voor deze tijdelijke uitbreiding € 150.000 op te nemen in het IHP (huur twee tijdelijke units). c. In overleg met de Stichting SchOOL en SCPO onderzoek doen naar de wijze waarop de toekomstige ruimtebehoefte van beide basisscholen kan worden vormgegeven gegeven de toenemende druk op KC Zuiderzee. d. Met inachtneming van bovenstaande bredere verkenning naar de huisvesting van de beide basisscholen de aanvraag van Stichting SchOOL inzake de uitbreiding van De Vuurtoren goedkeuren. e. Op basis van de leerlingenontwikkeling en de daarmee gepaard gaande ruimtebehoefte de uitbreiding van De Vuurtoren te bepalen op 625 m2 BVO (de gemiddelde ruimtebehoefte over de komende 15 jaar bedraagt 1.665 m2 BVO, de capaciteit bedraagt 1.041 m2 BVO, het tekort 625 m2 BVO). f. Voor de uitbreiding van 625 m2 BVO een budget van € 2.071.875 beschikbaar te stellen (prijspeil 2022). g.
Voor de uitbreiding van de 1ste inrichting € 17.284 beschikbaar te stellen (De Vuurtoren heeft reeds eerste inrichting gehad voor 1.590 m2 BVO, de behoefte in 2023 is 1.706 m2 BVO, een verschil van 116 m2 x € 149).
7.1.2
Uitbreiding basisschool De Brink
De openbare basisschool De Brink kent al enige tijd een ruimtetekort. Het leerlingenaantal groeit de komende jaren naar circa 160 (2025) om daarna langzaam af te nemen naar circa 150 leerlingen. Hieronder is de leerlingenprognose en de ruimtebehoefte weergegeven
Er is sprake van een structureel ruimtetekort van 85 m2 BVO (gemiddelde over de komende 15 jaar). Vanwege het structurele ruimtetekort heeft het bevoegd gezag een aanvraag ingediend voor de uitbreiding. In deze uitbreiding kan niet worden voorzien door medegebruik elders of door uitbreiding van het gebouw. In het verleden heeft De Brink een groepsruimte afgestaan aan het wijkcentrum. Onderzocht wordt welke mogelijkheden er zijn voor het realiseren van het tekort door aanpassing van het wijkcentrum (inpandige aanpassing). Voorstel: a. Goedkeuring van de aanvraag voor uitbreiding van De Brink. b. Op basis van de leerlingenontwikkeling en de daarmee gepaard gaande ruimtebehoefte de uitbreiding te bepalen op 85 m2 BVO (de
19
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
gemiddelde ruimtebehoefte over de komende 15 jaar bedraagt 1.1.63 m2 BVO, de capaciteit bedraagt 1.078 m2 BVO, het tekort 85 m2 BVO). c. Voor de uitbreiding maximaal een budget van € 281.775 beschikbaar te stellen voor de interne aanpassingen (prijspeil 2022). d. Geen middelen voor 1ste inrichting toe te kennen omdat De Brink reeds is ingericht voor 1.360 m2 BVO. 7.1.3
Uitbreiding basisscholen De Tjotter/Triangel
De openbare basisscholen De Tjotter en De Triangel zijn naast elkaar gelegen in Kennemerland. Beide scholen laten een groei van het aantal leerlingen zien. De Tjotter laat een sterke groei zien van circa 260 leerlingen anno 2022 naar circa 400 leerlingen in 2040. De Triangel laat een groei zien van circa 140 leerlingen naar 180 leerlingen. Hieronder is de leerlingenprognose en de ruimtebehoefte weergegeven.
De groei van de beide scholen leidt tot een toenemende ruimtebehoefte. Overeengekomen is dat er sprake is van een gemiddeld tekort van 622 m2 BVO. Uitbreiding op de huidige locatie in Kennemerland is complex. Met het bevoegd gezag zal nader overlegd worden over een locatie voor de dislocatie voor De Tjotter en De Triangel. Gezien de groei van beide
scholen en daarmee de noodzaak tot snelle uitvoering, start Stichting SchOOL de voorbereidingen al in 2022. Voorstel: a. Goedkeuring van de aanvraag voor uitbreiding van De Tjotter & De Triangel. b. Op basis van de leerlingenontwikkeling en de daarmee gepaard gaande ruimtebehoefte de uitbreiding te bepalen op 622 m2 BVO. c. Voor de uitbreiding een stichtingskostenbudget van € 2.061.930 beschikbaar te stellen (prijspeil 2022). d. Voor de 1ste inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair) van De Tjotter een bedrag beschikbaar te stellen van € 25.181 (prijspeil 2022, VNG). Op basis van reeds toegekende 1ste inrichting is anno 2023 sprake van een tekort van 169 m2 BVO waarvoor nog geen 1ste inrichting is verleend1) e. De door de Stichting SchOOL te maken voorbereidingskosten in 2022 in 2023 te verrekenen met de gemeente. Kindcentrum Warande is formeel een nevenvestiging van basisschool De Tjotter. Wat betreft 1ste inrichting heeft KC De Warande nog een overschot van 136 m2 BVO aan 1ste inrichting. Door de verdere groei van de Warande zal er echter dit overschot binnen afzienbare tijd omslaan in een tekort waardoor toekenning van 1ste inrichting aan de orde zal zijn. 7.1.4
Renovatie/levensduurverlenging basisschool Timotheüs
De Timotheüs basisschool telt circa 120 leerlingen en groeit de komende jaren licht. Ondanks de groei is er voldoende capaciteit in het bestaande
20
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
gebouw (er is sprake van een normatieve overcapaciteit van circa 350 m2 BVO).
dat er gebruik kan worden gemaakt van leegstand elders in Lelystad. Hier hoeft geen tijdelijke huisvesting te worden geregeld. Voorstel:
De Vereniging Christelijk Onderwijs op Reformatorische Grondslag heeft voor haar basisschool Timotheüs een aanvraag ingediend voor renovatie van de huidige huisvesting in 2023 in plaats van dat de vernieuwing plaatsvindt in 2026. De reden dat de aanvraag nu wordt ingediend, komt voort uit de noodzaak voor het bevoegd gezag groot onderhoud op korte termijn te moeten plegen. Het is efficiënt om dan breder te kijken naar het schoolgebouw en technische en functionele verbeteringen gelijktijdig uit te voeren. Het bevoegd gezag wil dan ook samen met de gemeente middelen inzetten voor de renovatie. De Timotheüs basisschool wil gebruik blijven maken van het huidige gebouw vanwege o.a. vanwege de goede ligging. In het IHPjaarprogramma wordt dan ook uitgegaan van renovatie c.q. levensduurverlenging. Hiervoor dient er tijdens de aanpassing van het gebouw tijdelijke huisvesting te worden gerealiseerd, die overal in de gemeente kan zijn (omdat de leerlingen vanuit heel Lelystad en omgeving komen). Voor deze tijdelijk huisvesting wordt er vooralsnog vanuit gegaan
a. Instemmen met de renovatie/levensduurverlenging van de basisschool Timotheüs in 2023. b. Voor de kosten van de levensduurverlenging uit te gaan van het stichtingskostenbudget voor vervangende nieuwbouw op basis van een structurele ruimtebehoefte van 813 m2 BVO. c. Voor de renovatie/levensduurverlenging wordt een budget opgenomen van € 2.021.321 (75 % van het nieuwbouwbudget, zijnde 813 m2 x € 3.315 = € 2.695.095). d. Aanvullende kosten van de renovatie/levensduurverlenging bovenop het onder c genoemde bedrag zijn voor rekening van het bevoegd gezag. In overleg met het bevoegd gezag is afgesproken de exploitatievoordelen als gevolg van de renovatie netto contant te maken ter financiering van het eventuele tekort van de renovatie/levensduurverlenging. Hiervoor wordt een pm-post opgenomen. 7.1.5
Uitbreiding Toermalijn
Stichting SKO heeft een aanvraag ingediend om de dislocatie Toermalijn Noord op te heffen en twee groepsruimten te plaatsen bij de hoofdlocatie. De Toermalijn laat de komende jaren een daling zien van het aantal leerlingen van circa 270 naar een stabilisering van 250 leerlingen. De structurele ruimtebehoefte is circa 1.500 m2 BVO. De capaciteit van de
21
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
hoofdvestiging is circa 1.340 m2 BVO waardoor er een capaciteitsvraagstuk is dat conform de verordening voorzieningen huisvesting opgelost wordt door gebruik van Jol 2453.
(onderwijsleerpakket en meubilair). De Vrije School start met ingang van 1 augustus 2022 in het schoolgebouw van De Fontein. De huidige huurders verlaten het gebouw 30 juni 2022. Ten behoeve van de inhuizing vindt een 0-meting plaats voordat de school in eigendom wordt genomen door de Vrije School. In het huidige gebouw zit ook een kinderopvangorganisatie. Indien de Vrije School hiermee wil gaan samenwerken kan de huur worden gecontinueerd. Wanneer dit niet aan de orde is, zal de huur met de kinderopvangorganisatie worden opgezegd. Dit wordt door het bevoegd gezag verder onderzocht.
Op grond van de huidige leerlingenprognose is sprake van een structureel capaciteitstekort van circa 200 m2 BVO. De afstand tussen de hoofdvestiging en de dislocatie is circa 600 meter en bevindt zich binnen de normering van de verordening voorzieningen huisvesting waarbinnen verwezen kan worden naar beschikbare capaciteit in de nabijheid.
De Vrije School verwacht op termijn een leerlingenaantal van circa 250 (10 à 11 groepen). De Fontein biedt echter een normatieve ruimte voor circa 115 leerlingen (de capaciteit is 785 m2 BVO). Afhankelijk van de groei van de Vrije School zal gewerkt moeten worden aan een meerjaren perspectief.
Voorstel: a.
De aanvraag voor uitbreiding van de hoofdvestiging met twee groepsruimten afwijzen op grond van de aanwezigheid van beschikbare capaciteit binnen een straal van 2 kilometer.
7.1.6
Nieuwe basisschool; Vrije School Lelystad
De minister van OCW heeft de aanvraag van de Vrije School eind 2021 goedgekeurd. Met deze goedkeuring ontstaat voor de gemeente een huisvestingplicht, die niet alleen betrekking heeft op de onderwijshuisvesting i.c. het gebouw, maar ook op de 1ste inrichting
Naast de huisvesting moet er ook worden voorzien in 1ste inrichting onderwijsleerpakket en meubilair. Voorstel: a. Instemmen met de inzet van het gebouw De Fontein met ingang van 1 augustus 2022 voor de Vrije School Lelystad. b. Voor de eventuele functionele en technische aanpassing een p.m.-post op te nemen in 2022. Technische en functionele aanpassingen c.q. verbeteringen dienen in 2022 gerealiseerd te worden.
22
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
c. Voor de 1ste inrichting van de Vrije School Lelystad in 2022 een bedrag beschikbaar te stellen van € 75.000. Dit bedrag komt overeen met de inrichting van een BVO van 218 m2, inclusief de vaste voet ter hoogte van € 42.563 die een nieuwe school naast het bedrag per m2 BVO ontvangt voor de 1ste inrichting. d. Voor 2023 wordt voorgesteld aanvullende 1ste inrichting mee te nemen voor de gehele inrichting van voormalige De Fontein. De hoogte hiervan bedraagt € 84.483 (785 m2 BVO – 218 m2 BVO 1ste inrichting 2022 = aanvullend 567 m2 BVO x € 149 = € 84.483).
Om in 2024 te starten als nieuwe school, dient op korte termijn een locatie-onderzoek plaats te vinden. De gemeente zal hierin het initiatief nemen in overleg met het bevoegd gezag. Ondanks de korte voorbereidingstijd tot aan augustus 2024 is het streven dat er meteen nieuwbouw wordt gerealiseerd. Het bevoegd gezag onderzoekt overeenkomstig het gemeentelijk en schoolbestuurlijk beleid te komen tot (integrale) kindcentra welke kinderopvangorganisatie en welke daarmee samenhangende ruimtebehoefte onderdeel wordt van de nieuwe voorziening.
7.1.7
Voorstel:
Nieuwe PC-basisschool De Warande
De minister van OCW heeft ook de aanvraag van SCPO voor een PCbasisschool in de Warande goedgekeurd. De nieuwe school van SCPO in de Warande start op 1 augustus 2024. Wat betreft de omvang wordt uitgegaan van leerlingenprognoses die ten grondslag hebben gelegen aan de stichtingsaanvraag. In de leerlingenprognoses is aangegeven dat op 1 augustus 2029 de school meer dan 200 leerlingen zal hebben. De verwachting is dat de school in een structurele situatie circa 250 leerlingen heeft. Dit betekent een ruimtebehoefte van circa 1.500 m2 BVO en een stichtingskostenbudget van circa € 4.972.500 miljoen (prijspeil 2022). In het financieel meerjaren perspectief is reeds rekening gehouden met de uitbreiding van de voorzieningenstructuur in de Warande en een daarvoor beschikbaar budget van € 4.080.000. Op basis van de leerlingenprognoses en de indexering is derhalve aanvullend budget nodig voor de realisering van de PC-basisschool in de Warande. Op basis van de ruimtebehoefte en het huidige prijspeil dient het stichtingskostenbedrag in het meerjarenoverzicht investeringen verhoogd te worden met € 892.500.
a. Instemmen met het op korte termijn starten van een locatieonderzoek naar de nieuw te realiseren PC-basisschool in de Warande. 7.2
(Voortgezet) Speciaal Onderwijs
Voor het (voortgezet) speciaal onderwijs zijn geen aanvragen voor het IHP jaarprogramma 2022 -2023 ontvangen. 7.3
Voortgezet Onderwijs
Met de ingebruikname van Porteum met ingang van 2021 is het VO in Lelystad op een unilocatie gehuisvest behoudens de voorzieningen voor bewegingsonderwijs. Voor de uitbreiding van de voorzieningen voor bewegingsonderwijs bij Porteum heeft Stichting SVOL een aanvraag ingediend. SVOL geeft aan bij Porteum onvoldoende LO-capaciteit te hebben. SVOL wil uitbreiding van de capaciteit voor bewegingsonderwijs nabij Porteum ter vervanging van de voorzieningen bij Arcus en/of SGL.
23
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Op dit moment zijn er 10 zaaldelen beschikbaar voor Porteum. De sporthallen Rietlanden 1 en 2 hebben op dit moment 5 zaaldelen (5 groepen kunnen hier in beginsel tegelijkertijd sporten), de locatie Arcus heeft 3 zaaldelen en de sportzaal Rietlanden 2 zaaldelen. In het verleden is in overleg met SVOL de behoefte aan LO-capaciteit in beeld gebracht op basis van een aantal van 3.500 en 3.800 leerlingen en een beschikbare capaciteit van een gymzaal of zaaldeel van een sporthal/-zaal van 32 en 40 klokuren. Hieronder zijn deze berekeningen samengevat.
Te zien is dat de ruimtebehoefte op basis van de berekening conform de verordening voorzieningen huisvesting van de gemeente Lelystad bij 3.500 en 3.800 leerlingen leidt tot een ruimtebehoefte van respectievelijk 8 of 9 gymzalen of zaaldelen van een sporthal/-zaal. Dit aantal is gebaseerd op een beschikbare capaciteit van 40 klokuren per gymzaal of zaaldeel (zoals ook opgenomen in de verordening). Wanneer uit wordt gegaan van een geringere capaciteit van een gymzaal of zaaldeel van 32 klokuren per week, dan is sprake van een behoefte van respectievelijk 10 en 11 gymzalen/ zaaldelen. De vermindering van de capaciteit per gymzaal/zaaldeel leidt derhalve tot een toename van de behoefte aan gymzalen. De normatieve berekeningen op basis van de verordening voorzieningen huisvesting laten
een bandbreedte zien van 8 à 11 gymzalen of zaaldelen in een sporthal/zaal. In de besluitvorming in 2017 is aangegeven dat de bestaande sporthallen van De Rietlanden en de gymzalen van Scholengemeenschap De Rietlanden voldoende ruimte bieden voor de LO-behoefte van de nieuwe school. Uitgegaan werd van een beschikbare capaciteit van 6 zaaldelen in de Sporthallen De Rietlanden 1 en 2 en 2 gymzalen van de school De Rietlanden, eventueel aangevuld met de turnzaal. Dit sloot aan bij de behoefte aan 8 gymzalen c.q. zaaldelen in een sporthal/-zaal op basis van de norm van een capaciteit van 40 klokuren per week. Inmiddels blijkt dat de destijds gehanteerde uitgangspunten anders zijn. Zo zijn er in de Sporthal Rietlanden 1 niet 3 zaaldelen, maar 2 zaaldelen beschikbaar. Sporthal Rietlanden 2 is wel op te delen in 3 zaaldelen. Dit betekent dat De Rietlanden 1 en 2 een capaciteit hebben van 5 zaaldelen. Inclusief de twee gymzalen van de Scholengemeenschap De Rietlanden is sprake van 7 zaaldelen nabij Porteum. Voor de overige zaaldelen is Porteum aangewezen op de locatie ISG Arcus waardoor met het huidige leerlingenaantal van 3.500 en een capaciteit van 32 klokuren per zaaldeel tegemoet kan worden gekomen aan de normatieve behoefte aan bewegingsonderwijs (met dien verstande dat drie zaaldelen niet nabij Porteum liggen). Voorstel: a.
Op grond van de aanwezigheid van voldoende voorzieningen voor LO voor het voortgezet onderwijs bij Porteum en op de locatie ISG Arcus wordt de aanvraag op uitbreiding nabij Porteum niet gehonoreerd.
24
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
b. Het vraagstuk van de LO-voorzieningen van Porteum betrekken bij het bredere gemeentelijke onderzoek naar de aanwezigheid van sportaccommodaties in Lelystad. c. Indien het vraagstuk van het bewegingsonderwijs van Porteum geen onderdeel is van het onder b genoemde onderzoek, dan behoudt Stichting SVOL het recht om in volgende IHP’s aanvragen te doen voor voorzieningen LO.
25
8.
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Conclusies bestuurlijk overleg (OOGO)
Het concept IHP jaarprogramma 2022 – 2023 is op 3 maart 2022 voorgelegd aan de schoolbesturen in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). Ten aanzien van de ingediende aanvragen is Stichting Katholiek Onderwijs (SKO) het niet eens met de afwijzing van haar aanvraag betreffende het bijbouwen van twee leslokalen bij het hoofdgebouw van De Toermalijn. SKO geeft aan dat het belangrijk is voor een doorgaande leer- en ontwikkelingslijn dat het gehele team bij elkaar zit en niet in een dislocatie. SKO is van mening dat een dislocatie tijdelijk moet zijn. Het schoolbestuur vraagt hier aandacht voor en verzoekt dit met elkaar te bespreken in het kader van de verordening. Stichting SVOL is het ook niet eens met de afwijzing van haar aanvraag voor extra capaciteit voor het bewegingsonderwijs in de directe nabijheid van Porteum. SVOL accepteert de afwijzing indien wordt opgenomen dat, indien de sportvisie geen perspectief biedt op extra gymzalen bij Porteum, SVOL hiervoor een nieuwe aanvraag kan indienen. De tekst in het IHP is hierop aangepast. De overige schoolbesturen zijn akkoord met de beoordeling van de ingediende aanvragen. Wat betreft het voorstel de afschrijvingstermijn voor nieuw te realiseren schoolgebouwen van 40 naar 60 jaar te verlengen, geeft een groot aantal schoolbesturen aan hier geen voorstander van te zijn.
Bouwkundig moet een schoolgebouw zeker 60 jaar kunnen meegaan, maar
installatietechnisch zal er tussentijds wel e.e.a. moeten gebeuren. Zij vinden het jammer dat zij hiervan niet eerder op de hoogte zijn gesteld en willen graag dit nader bespreken met de technische mensen erbij.
26
9.
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Overzicht toekenningen en afwijzingen
27
10.
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Uitvoering meerjarenperspectief
De vervangende nieuwbouw van basisschool De Albatros staat in meerjarenplanning opgenomen voor 2023. In 2022 start de voorbereiding waarna de resultaten hiervan aan het college en de raad zullen worden voorgelegd zodat in 2023 begonnen kan worden met de realisatie. De te realiseren huisvesting voor de school bedraagt circa 1.380 m2 BVO. Hieronder is de leerlingenprognose en de ruimtebehoefte weergegeven.
. In overleg met het bevoegd gezag Stichting SchOOL is inmiddels een aantal procesafspraken gemaakt. Stichting SchOOL zal een visienotitie opstellen inzake de onderwijsvisie en het onderwijsconcept en de vertaling hiervan in een huisvestingsvisie en huisvestingsconcept (programma van eisen). In het concept zal ook sprake zijn van samenwerking met een kinderopvangorganisatie zodat sprake is van een doorgaande ontwikkelingslijn voor kinderen. Stichting SchOOL zal de informatie hierover (partnerschap en omvang kinderopvang) aanleveren. De Albatros blijft hiervoor ook een VVE-aanbod geven aan kinderen. Ten behoeve van de realisatie zal door de gemeente een planning (met mijlpalen) worden opgesteld voor de komende periode waarin ook wordt aangegeven wie welke taken zal uitvoeren e.d.
Voor de nieuwbouw is ook een locatie-onderzoek nodig. Dit wordt in 2022 opgestart nadat bekend is welke organisaties naast De Albatros deelnemen in de nieuwe voorzieningen (bijvoorbeeld kinderopvang), zodat de resultaten hiervan meegenomen kunnen worden in het college- en raadsbesluit over de nieuwbouw. Om te komen tot een goede locatiekeuze zal nader onderzoek plaatsvinden naar het voedingsgebied van de school. Afhankelijk van het locatie-onderzoek is tijdelijke huisvesting noodzakelijk.
28
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
11.
Financiën
11.1
IHP jaarprogramma 2022 – 2023
De besluitvorming over de financiële consequenties van het IHP vindt jaarlijks plaats in het kader van de reguliere begrotingscyclus. De gemeenteraad heeft zo de gelegenheid om de (bijstelling van de) IHPbegroting integraal af te wegen. Als gevolg van het ‘meelopen’ met het begrotingsproces, dient de in een bepaald jaar benodigde financiële ruimte voor het IHP circa een jaar of langer voor aanvang van de uitvoering te worden aangegeven en in het kader van de voorafgaande Kadernota voor besluitvorming te worden voorgelegd. Tussentijdse wijzigingen op basis van onvoorziene omstandigheden (bijvoorbeeld gewijzigde leerlingenprognoses) zijn daardoor soms onvermijdelijk. Ook de situatie dat de VNG altijd eind van het kalenderjaar de indexering voor de onderwijshuisvesting voor het volgende jaar bekend maakt, leidt tot tussentijdse aanpassingen. Zo is in november 2021 bekend geworden dat de normering voor de onderwijshuisvesting voor 2022 verhoogd dient te worden met 4,92 %. De formalisering hiervan vindt plaats bij de programmabegroting 2023. Het is ook niet altijd mogelijk zo ver van te voren een exacte inschatting te maken van de kosten van voorzieningen. Onder andere door het IHP jaarlijks te actualiseren wordt getracht zo dicht mogelijk op de realiteit te zitten en worden jaarlijks waar nodig eerder geraamde bedragen bijgesteld.
Uit hetgeen in dit IHP Jaarprogramma 2022 – 2023 is toegelicht en voorgesteld, volgt dat de begroting onderwijshuisvesting ook dit jaar bijgesteld dient te worden. Een deel van de voorgestelde voorzieningen
kan binnen de, op basis van eerdere IHP’s, in de begroting opgenomen middelen worden opgevangen. Zoals gebruikelijk is onderscheid gemaakt tussen ‘exploitatielasten’ en ‘investeringen’. Onder ‘investeringen’ worden verstaan, de kosten die gepaard gaan met de aankoop of bouw van onderwijshuisvestingsvoorzieningen. Deze kosten worden geactiveerd en in een aantal jaren afgeschreven. Dit vertaalt zich in de begroting in jaarlijkse rente- en afschrijvingslasten, ook wel ‘kapitaallasten’. Voorzieningen die niet kunnen worden aangemerkt als ‘investeringen’ en waarop dus niet wordt afgeschreven, worden hier aangeduid als ‘exploitatielasten’. Dit kunnen eenmalige kosten zijn, maar bijvoorbeeld ook jaarlijks terugkomende huurlasten. De IHP-exploitatielasten betreffen met name huurkosten van voorzieningen, jaarlijkse bijdragen die voortvloeien uit regelgeving en/of jaarlijkse uitgaven waarover in het verleden besluitvorming heeft plaatsgevonden. Grotendeels zijn deze kosten structureel in de begroting opgenomen. 11.2
Bijstellingen
11.2.1 Bijstellingen lopende projecten Begin 2022 heeft de raad besloten kredieten beschikbaar te stellen voor de nieuwbouwprojecten De Schakel, De Tjalk, Kindcentrum Voorhof en De Kring. Deze kredieten zijn vastgesteld op prijspeil 2021.Ten tijde van het schrijven van de voorstellen voor de benodigde kredieten, was de indexering van de VNG voor het jaar 2022 nog niet bekend. Uitvoering van deze projecten vindt pas plaats vanaf eind 2022 of 2023. Daarom is het
29
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
noodzakelijk dat voor het jaar 2023 alsnog de indexering over 2022 wordt opgenomen.
1ste inrichting 2023 Vrije School Lelystad
11.2.2 1
ste
inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair)
Scholen komen in aanmerking voor uitbreiding van 1ste inrichting voor de aanschaf van onderwijsleerpakketten en meubilair, wanneer ze op grond van de verordening aanspraak maken op extra huisvestingscapaciteit. Deze aanspraak is er wanneer de leerlingenprognose uitwijst dat de minimale ruimtebehoefte over een periode van vier jaren minstens 40 m2 BVO hoger is dan de beschikbare ruimte. Voor de uitbreiding van de capaciteit 1ste inrichting in het primair onderwijs wordt gerekend vanaf de meest recente teldatum. Wanneer een school al eerder bekostiging heeft gekregen voor de 1ste inrichting, dan kan er geen beroep worden gedaan op deze voorziening. Het kan dus zijn dat een school groeit, maar niet in aanmerking komt voor extra middelen hiervoor omdat ze in het verleden al eens een hoger leerlingenaantal heeft gehad. De vergoeding 1ste inrichting is een eenmalige voorziening. De schoolbesturen dienen zelf te zorgen voor vervanging. Hiervoor ontvangen ze van het ministerie van OCW een jaarlijkse vergoeding als onderdeel van de lumpsumbekostiging.
Het schoolgebouw De Fontein heeft een oppervlakte van 785 m2 BVO. Dit betekent dat wanneer de Vrije School Lelystad een ruimtebehoefte heeft die overeenkomt met de omvang van De Fontein, er nog aanvullend recht is op 1ste inrichting (aanvullend op bovenstaande toekenning). Op basis van de normering 2022 is dan sprake van een aanvullend bedrag voor 1ste inrichting van € 84.483 (785 m2 BVO minus de reeds toegekende 1ste inrichting voor 218 m2 BVO) x € 149). De Vuurtoren De Vuurtoren heeft recht op tijdelijke uitbreiding – twee groepsruimten van de capaciteit ter grootte van 230 m2 BVO. Voor een deel van deze uitbreiding heeft De Vuurtoren al 1ste inrichting ontvangen in het verleden. Er is nog recht op 116 m2 BVO uitbreiding voor 1ste inrichting. Op basis van het normbedrag prijspeil 2022 is sprake van een budget van 116 m2 BVO x € 149 = € 17.284.
1ste inrichting 2022
De Tjotter/Triangel
Voor 2022 is sprake van de toekenning van 1ste inrichting voor de nieuwe basisschool Vrije School Lelystad. In totaal is in 2022 € 75.000 beschikbaar voor de 1ste inrichting. Uitgaande van de vaste voet in de bekostiging van € 42.563 (prijspeil 2022) is sprake van 1ste inrichting voor 218 m2 BVO van de in te zetten locatie De Fontein.
De Tjotter heeft recht op uitbreiding van de capaciteit ter grootte van 622 m2 BVO. Dit betekent dat er ook recht op uitbreiding is van de 1ste inrichting. Voor een deel van deze uitbreiding heeft De Tjotter al 1ste inrichting ontvangen in het verleden. Er is nog recht op 169 m2 BVO uitbreiding voor 1ste inrichting. Op basis van het normbedrag prijspeil 2022 is sprake van een budget van 196 m2 BVO x € 149 = € 25.181.
30
IHP Jaarprogramma 2022 – 2023
Omdat de uitbreidingen van De Vuurtoren en De Tjotter/Triangel geen nieuwe scholen betreffen (zoals bij de Vrije School Lelystad), is geen sprake van een vaste voet in de toekenning van het bedrag voor de 1ste inrichting. Toekenning vindt alleen plaats op basis van het aantal m2 BVO uitbreiding (voor zover al niet gedeeltelijk toegekend in het verleden). In totaal is € € 126.948 benodigd voor de 1ste inrichting in 2023. Dit is meer dan is opgenomen in het meerjaren overzicht investeringen voor 2023 (€ 75.000). Het tekort op het reeds opgenomen bedrag is € 51.948. Voorstel: b. Toekennen in 2022 van 1ste inrichting aan de Vrije School Lelystad ter hoogte van € 75.000. c. Toekennen in 2023 van 1ste inrichting aan de basisscholen Vrije School Lelystad (€ 84.483), De Vuurtoren (€ 17.284), De Tjotter/De Triangel (€ 25.181).