BL 3. Concept Jaarverslag 2025 15-5-2026
Tekst van het document
En zijn er verschillende locaties in de stad omgevormd van gazon naar hoogwaardiger groen zoals bosplantsoen, stinzenbollen en bloemrijk gras: Parkdreef, Schoener, Hollandse Hout woonwijk, Tjalk 11, atol en zuiderzeewijk, verbinding gelderse diep en diverse rotondes. Binnen dit taakveld zijn de onderhoudbestekken op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus onderhouden en zijn de straat en laanbomen conform het bomenbeleid/beheerplan onderhouden. Daarnaast is er vanuit dit taakveld een bijdrage geleverd aan de eerste fase van het vergroenen van de Neringpassage. De uitvoering van de volgende fasen zal in 2026 plaatsvinden. Ook is samen met het sociaal domein, IVN, Jantje Beton en andere betrokkenen gewerkt aan een gezonde speel- en ontmoetingsplek in de Schermer, Lelystad-Haven. Dit project is een goed voorbeeld waar sociaal en fysiek bij elkaar komen en er samen met de buurt en maatschappelijke organisaties is gewerkt om tot een mooi eindresultaat te komen. Gerelateerde beleidsnota's Bosbeleidsplan (2019) Herijking kwaliteitskaders KSP; 28 april 2020. Speelruimtebeleidsplan (2013) Meerjarenraming (MJR 2015) Groenbeheerplan parken (2015) Financiële afw ijkingen 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Baten
Lasten begroting
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Verkoop particuliere tuinen
S
-
-
-
164
84
80 N
80 N
Klein onderhoud speelvoorzieningen
I
-625
-676
51 N
-
-
-
51 N 204 V
Personele kosten taakveld 5.7
I
-2.687
-2.484
204 V
-
-
-
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-8.240
-8.218
22 V
83
107
23 V
45 V
-11.552
-11.378
174 V
247
191
57 N
118 V
Totaal exploitatie Reserves Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal reserves Totaal
-
-
-
66
20
46 N
46 V
-
-
-
66
20
46 N
46 N
-11.552
-11.378
174 V
313
211
102 N
72 V
Verkoop particuliere tuinen
structureel nadeel op de baten van
-80
Een structureel nadeel op de inkomsten uit de verkoop van, aan particuliere tuinen grenzende, openbare ruimte. De hoeveelheid openbare ruimte die voor verkoop in aanmerking komt loopt terug en dat heeft een effect op de begrote baten.
Klein onderhoud speelvoorzieningen
Incidenteel nadeel op de lasten van
-51
Een incidenteel nadeel van € 51.000 op het klein onderhoud aan speelvoorzieningen. In afwachting van de wijkspeelplannen, die als basis zullen dienen voor het planmatig realiseren van het vastgestelde speelbeleid, zijn er extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan bestaande speelvoorzieningen.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
67
Personele kosten taakveld 5.7
Incidenteel voordeel op de lasten van
204
Als gevolg van vacatureruimte is een incidenteel voordeel ontstaan. Met het aantrekken van een nieuwe beheerder groen is deze vacatureruimte inmiddels voor een deel ingevuld.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
68
6. Sociaal Domein 6. Sociaal domein bedragen x €1.000
Begroting primitief
Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6WMO WMO integraal 6JGD Jeugdzorg - integraal Totaal Lasten Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6WMO WMO integraal 6JGD Jeugdzorg - integraal Totaal Baten Eindtotaal
Begrotingswij zigingen
Begroting
Realisatie
Vrije ruimte
16.047 54.113 6.949 6.876 29.420 44.930 158.335
10.971 27.018 27.671 1.821 2.754 56.868 59.021 791 7.740 7.974 219 7.095 6.584 3.312 32.732 29.463 4.919 49.849 52.800 22.966 181.301 185.335
-654 -1.821 -2.153 -234 510 3.269 -2.951 -4.034
-1.480 -41.638 -266 -1.212 -44.597 113.738
-10.302 -11.782 -12.782 -1.821 -1.027 -42.666 -44.367 -292 -558 -585 -44 -1.256 -978 -20 -11.665 -56.262 -60.554 11.300 125.038 124.781
999 1.821 1.702 27 -278 20 4.292 257
De taakvelden binnen het cluster ‘6. Sociaal domein’ hebben betrekking op de sociale basisinfrastructuur, de wijkteams, inkomensregelingen, begeleide- en arbeidsparticipatie, de Wmo en de Jeugdhulp. In de tabel hierboven wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. In de tabellen hieronder wordt vervolgens per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Vervolgens wordt er verantwoording afgelegd over wat er bereikt is in 2025 binnen het taakveld. Hierna vindt de financiële verantwoording plaats voor afwijkingen > €200.000. Na de beschrijving van deze taakvelden worden de bij ministeriële regeling verplicht op te nemen beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met een aantal lokale beleidsindicatoren.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
69
Duiding taakvelden binnen dit cluster 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Nee
Lasten Baten
Begroting -27.018 11.782
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Gerealiseerd -27.671 12.782
Bedrag x €1.000 Verschil 654 N 999 V
Gemeentelijk [ 20 % - 40 %] [0%]
Context van het taakveld Binnen het sociaal domein zetten we in op een sterke basis zodat inwoners zoveel mogelijk op eigen kracht mee kunnen blijven doen aan de samenleving. Voor inwoners, waaarvoor dit nodig is, kunnen (aanvullend) inividuele maatwerkvoorzieningen worden ingezet. Dit taakveld heeft betrekking op de basisvoorzieningen (algemene voorzieningen). Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Schulddienstverlening In samenwerking met drie partijen, MDF, stichting IDO en Humanitas, geeft de gemeente Lelysatd vorm aan de schulddienstverlening. Deze is vrij toegankelijk voor iedere inwoner die hulp nodig heeft op het gebied van financiën. Dit kan lopen van informatie en coaching tot schuldhulpverleningstrajecten. Ook werken zij samen bij financiele spreekuren die op verschillende plekken in de stad zijn georganiseerd. We zien in Nederland en ook in Lelystad dat het aantal huishoudens met problematische schulden oploopt. Door middel van vroegsignalering wordt geprobeerd te voorkomen dat inwoners in de schulden raken. Welzijnswerk Door verschillende organisaties in de stad worden welzijnsactiviteiten aan de inwoners aangeboden om elkaar te ontmoeten en nieuwe netwerken op te bouwen. Hierdoor is het makkelijker om naar elkaar om te zien en vroegtijdig te signaleren als het minder goed met iemand gaat.
Het Buurtwerk in de wijk met een duidlijke signaleringsfunctie, de buurtkamer voor ontmoeting en het stimuleren deel te nemen aan allerlei activiteiten, het Aandachtscentrum, de activiteitendriedaagse tijdens de vakanties de koffieochtenden en de buurthuisactiviteiten. In het komende jaar willen we dit voortzetten en de focus aanbrengen op ontmoeten en het opdoen van nieuwe contacten, zodat naar elkaar omzien makkelijker kan worden bereikt. Eenzaamheid In de afgelopen raadsperiode is extra ingezet op het signaleren en voorkomen van eenzaamheid. Door ruim 110 organisaties in de stad zijn de handen ineen geslagen en worden allerlei activiteiten ontwikkeld om mensen met elkaar in contact te brengen. Hierbij hebben we aandacht voor eenzaamheid onder alle leeftijdsgroepen. Ook worden de contacten met onder andere de huisartsen versterkt door welzijn op recept uit te voeren waarbij de welzijnscoach wordt in gezet om samen met de inwoner te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om meer onder de mensen te komen. Het komend jaar willen we ons naast het opbouwen en versterken van netwerken van inwoners ook organisaties mee laten denklen over leefstijl. Preventie Jeugd We willen dat ouders en jeugdigen met lichte problematiek deze zelf kunnen aanpakken, met steun van hun netwerk en algemene voorzieningen.
Dit doen we door het bevorderen van opvoedvaardigheden van ouders en het versterken van de eigen kracht en oplossend vermogen van gezinnen. We stimuleren de vorming van gemeenschappen en netwerken in alle wijken. Door meer jongereninspraak te bevorderen, zorgen we ervoor dat alle kinderen en jongeren gelijke kansen hebben om actief deel te nemen aan de maatschappij en in hun vertrouwde omgeving kunnen opgroeien. We werken effectief samen met het onderwijs en jeugdhulp om te voorkomen dat jeugdigen onnodig in jeugdhulp terechtkomen. De hulp die wordt ingezet is tijdelijk en effectief. Het pedagogische klimaat in gezinnen en wijken wordt versterkt, met laagdrempelige informatie- en adviespunten voor opgroei- en opvoedvraagstukken. Mantelzorgondersteuning /Vrijwilligerswerk Mantelzorgondersteuning en vrijwilligerswerk zijn belangrijke items binnen het sociaal domein en hier willen we in deze raadsperiode extra op in blijven zetten. Zo is er een Steunpunt Mantelzorg en een vrijwilligerscentrale, waar vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht en vrijwilligerswerk wordt ondersteund. Dankzij vrijwilligers is er in de stad een breed scala aan maatschappelijke, culturele en sportieve activiteiten. De toegevoegde waarde van vrijwilligers en mantelzorgers neemt in de samenleving toe door onder andere vergrijzing en de tekorten op de arbeidsmarkt.
Hun inzet wordt vaak ook het ‘cement in de samenleving’ genoemd. Door de inzet van mantelzorgers en zorgvrijwilligers, kunnen mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Mensen maken de Buurt Steeds meer inwoners weten de bewonersconsulenten te vinden voor groenadoptie , insectenhotel of andere fysieke ideeen. De ideeenmakelaar helpt inwoners om sociale projecten op te starten Zij staat ze bij met raad en daad. Zo wordt komende zomer een nieuwe stadscamping opgestart. en wordt in vier stadsdelen Lely Got talent uitgevoerd. Gerelateerde beleidsnota's Maatschappelijke (Doe) Agenda Kadernota Sociaal Domein 2024-2027
Gerelateerde verbonden partijen -
CONCEPT - Jaarverslag 2025
70
Financiële afw ijkingen 6.1 Sam enkracht en burgerparticipatie naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
Saldo
realisatie
begroting
verschil
Exploitatie Opvang Oekrainers
I
-6.203
-7.830
1.627 N
6.550
7.830
1.280 V
Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke w ijken
I
-2.048
-1.652
397 V
2.048
1.645
403 N
7N
Kinderopvang
S
-126
-243
116 N
-
-
-
116 N 296 V
347 N
Preventieve inzet Jeugd
I
-4.452
-4.156
296 V
-
-
-
Integratie
I
-1.939
-1.603
336 V
1.681
1.297
384 N
48 N
Personele inzet
I
-1.459
-2.347
887 N
-
570
570 V
318 N
SPUK GALA
I
-563
-477
86 V
563
474
89 N
3N
Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden
I
-742
-300
442 V
-
442 V
Vrijw illigersw erk
I
-936
-811
125 V
-
125 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-8.549
-8.253
296 V
941
967
26 V
322 V
-27.018
-27.671
654 N
11.782
12.782
999 V
346 V
-
419
-
419 N
419 N
-135
-135
-
1.010
844
166 N
166 V
Totaal exploitatie Reserves Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
I
-135
-135
-
1.429
844
585 N
585 N
-27.153
-27.806
654 N
13.212
13.626
414 V
239 N
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
Opvang Oekrainers
-1.627 1.280
Voor de opvang van Oekrainse vluchtelingen ontvangt de gemeente een vergoeding vanuit het Rijk. Ook aanvullende tekorten op de opvang worden achteraf vergoed door het Rijk. Hiermee is de begroting van de opvang voor de gemeente in principe sluitend. In 2025 is de stelpost kapitaallasten abusievelijk niet afgeboekt van het product binnen dit taakveld, maar is dat deel via taakveld 0.8 Algemene baten en lasten verwerkt. Dit resulteert in een afwijking op beide taakvelden, die elkaar per saldo opheffen.
Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke wijken
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
397 -403
Voor Spuk-onderdeel Organisatie en uitvoering geldt: Door wisselingen in de bezetting van het Programmabureau is vacatureruimte ontstaan die soms pas met enige vertraging ingevuld kon worden. Hierdoor zijn niet alle middelen benut. Voor Spuk-onderdeel Integraliteit geldt: Doordat uitvoering van de programma-onderdelen binnen het onderdeel integraliteit later zijn gestart dan oorspronkelijk was gepland, is een deel van de beschikbare middelen nog niet besteed. Voor deze middelen is akkoord gevraagd en ontvangen van het ministerie voor doorschuif richting 2026. Verwachting is dat de middelen in 2026 volledig benut worden. Voor beide SPUK-onderdelen van de SPUK Kansrijke wijken geldt dat, in lijn met de lagere kosten, de verantwoorde subsidies ook lager zijn.
Kinderopvang
structureel nadeel op de lasten van
-116
De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling om gezinnen die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, maar die ook niet in staat zijn de zorg voor hun kinderen volledig te dragen vanwege sociale of medische problematiek, een vergoeding te kunnen bieden voor het gebruik van kinderopvang. Door verschillende ontwikkelingen is de SMI budgettair steeds meer onder druk komen te staan. Via het gemeentefonds is het budget al een beetje verhoogd, maar voor Lelystad blijkt dit vooralsnog onvoldoende te zijn.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
71
Preventieve inzet Jeugd
Incidenteel voordeel op de lasten van
296
Door niet voorziene incidentele dekking in 2025 kon een deel van de middelen voor versterken van de basis worden doorgeschoven naar 2026. Dit doorgeschoven bedrag is wel nodig voor de ambitie versterken van de basis 2026 maar heeft er tevens voor gezorgd dat pas met ingang van 2027 structurele extra middelen nodig waren (zie bijstelling 49 kadernota 2026 - 2029).
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
Integratie
336 -384
De Specifieke Uitkering (SPUK) integratie is niet volledig besteed. In de lijn met alle SPUKs betekent lagere lasten ook een lagere SPUK.
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
Personele inzet
-887 570
Het voordeel op de baten van €570.000 aan Rijksmiddelen voor de opvang van Oekraïners compenseert een deel van het nadeel op de lasten. Daarnaast ontstaat een nadeel van €354.000 bij het team Mutaties Sociaal Domein, vooral door knelpunten in de implementatie van iSamenleving (iSam). Werkprocessen en systeemkoppelingen (o.a. met Djuma en BRP) zijn nog niet optimaal, waardoor extra werk en tijdelijke workarounds nodig zijn. Verder zijn er nog enkele kleine verschillen tussen formatie en bezetting, wat per saldo op dit taakveld resulteert in een nadeel op personele inzet ter grootte van €318.000.
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
SPUK GALA
86 -89
De middelen verstrekt vanuit het Gala zijn incidenteel waardoor structurele projecten niet mogelijk zijn. Tevens beschikken de partijen niet over voldoende capaciteit om direct uitvoering op te starten. Hierdoor zijn aanlooptijden lang en is het budget van 2025 nog niet volledig benut. Het is voor de 2025-budgetten toegestaan om 10% van het totale budget door te schuiven naar 2026 vanuit het Rijk. Hier zal dan ook gebruik van gemaakt worden. In lijn met de lagere lasten dan begroot, zijn de gerealiseerde (subsidie) baten ook lager dan begroot.
Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
442 -419
Voorafgaand aan de SPUK kansrijke Wijken ten behoeve van Lelystad oost heeft de raad in het verleden incidentele budgetten toegekend voor initiatieven in Lelystad Oost (Integraal Gebiedsprogramma Lelystad Oost). Deze budgetten zijn gedurende de afgelopen jaren doorgeschoven en stonden derhalve in 2025 nog in de begroting. Parallel daaraan heeft de SPUK Kansrijke wijken subsidies opgeleverd waar de initiatieven voor Lelystad Oost financieel mee gedekt konden worden. Het overgebleven incidentele gemeentelijke budget in 2025 is niet meer inzetbaar omdat de initiële bestedingsdoelen van dit budget niet gerealiseerd zullen worden en er binnen de genomen besluitvorming geen flexibiliteit bestaat voor inzet van deze middelen op andere bestedingsdoelen. Hierdoor is een incidenteel voordeel zichtbaar ten opzichte van begroting. Tegelijkertijd is er sprake van een nadeel ten opzichte van de begroting, omdat de in het kader hiervan begrote onttrekking aan de Reserve Ontwikkeling Stad (ROS) ook niet nodig was.
Vrijwilligerswerk
Incidenteel voordeel op de lasten van
125
Gebleken is dat het aanvragen van subsidies voor vrijwilligers als ingewikkeld ervaren wordt, waardoor enkele organisaties geen aanvraag hebben ingediend. Hierdoor hebben minder activiteiten plaatsgevonden dan verwacht. Er wordt gewerkt aan een oplossing voor de toekomst.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
72
6.23
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Begroting
Lasten Baten
Gerealiseerd -1.821 1.821
-
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
-
Bedrag x €1.000 Verschil 1.821 N 1.821 V
Wettelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld Tot dit taakveld behoren de voorzieningen en ondersteuning op het sociaal domein, waarbij de dienstverlening niet direct aan één specifieke wet (zoals Wmo of Jeugdwet) is toe te schrijven. In de praktijk betekent dit dat hier op rekeningbasis de kosten en opbrengsten als gevolg van de toeslagenaffaire terecht komen. Op basis van de Wmo zijn gemeenten verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning zodat inwoners mee kunnen (blijven) doen aan de samenleving en zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Met de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk geworden voor alle zorg voor de jeugd: de preventie, uitvoering van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. De Jeugdwet heeft tot doel om kinderen gezond en veilig te laten opgroeien, waardoor zij hun talenten kunnen ontwikkelen en naar vermogen kunnen participeren in de samenleving. De Jeugdwet moet hieraan bijdragen door de eigen kracht van jongeren en het zorgend en probleemoplossend vermogen van hun gezin en sociale omgeving te versterken. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Toeslagenaffaire MDF voert de brede ondersteuning voor gedupeerden van de toeslagen affaire in de gemeente Lelystad uit.
Zij bieden ondersteuning op vijf leefgebieden (financiën, wonen, zorg, gezin en werk) met als doel de kwaliteit het leven van de slachtoffers te herstellen en ze een frisse start te bieden. De kosten die hiervoor gemaakt worden worden achteraf verantwoord via de SiSa. Gerelateerde beleidsnota's Financiële afw ijkingen 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie -
-1.821
1.821 N
-
1.821
1.821 V
-
-
-
-
-
-
-
Totaal exploitatie
-
-1.821
1.821 N
-
1.821
1.821 V
0V
Totaal
-
-1.821
1.821 N
-
1.821
1.821 V
0V
Toeslagenaffaire Niet toegelichte kleine verschillen
Toeslagenaffaire
I
structureel nadeel op de lasten van structureel voordeel op de baten van
0V
-1.821 1.821
De verantwoording voor de gemaakte kosten en opbrengsten bij de hersteloperatie kinderopvangtoeslag vindt via dit taakveld plaats. Het saldo op het product toeslagenaffaire is nihil, aangezien de gemaakte kosten volledig worden gecompenseerd door het Rijk.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
73
6.3
Inkomensregelingen
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Ja
Begroting -56.868 42.666
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Gerealiseerd -59.021 44.367
Bedrag x €1.000 Verschil 2.153 N 1.702 V
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld Op basis van de Participatiewet heeft de gemeente onder andere de wettelijke taak om uitkeringen te verstrekken aan inwoners die (tijdelijk) niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien, in de periode dat zij geen ander of onvoldoende inkomen hebben. Samen met andere vormen van inkomensregelingen, zoals bijzondere bijstand, bijstand voor zelfstandigen, loonkostensubsidie voor werkgevers en kwijtscheldingen van gemeentelijke heffingen, is armoedebeleid opgenomen in dit taakveld. Met de komst van de Participatiewet zijn de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wajong, de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en Nieuw Beschut werk samengebracht in één beleidskader. De uitvoering van dit beleidskader komt in de gemeentebegroting terug via drie opeenvolgende taakvelden: - Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (het verstrekken van inkomensuitkeringen en vergoedingen aan inwoners die daar recht op hebben, incl. armoedebeleid en loonkostensubsidie voor werkgevers) - Taakveld 6.4 Begeleide participatie (Wsw en Nieuw Beschut werk) - Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (re-integratie, toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning, begeleiding en arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Het Zelfstandigenloket Flevoland voert de ondernemersregeling BBZ uit, een voorziening tussen sociaal domein en economie.
Er is een relatie met taakveld 3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen. Vanaf 1 januari 2026 wordt de Participatiewet in Balans ingevoerd. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Bijstandsuitkeringen (verstrekkingen) Bijstandsuitkeringen worden verstrekt aan inwoners die op grond van de Participatiewet en de IOAW recht hebben op een inkomen, gedurende de periode waarin zij (nog) niet in staat zijn om volledig in hun eigen onderhoud te voorzien. ‑
In 2025 is de werkloosheid licht toegenomen. Dit heeft een zekere voorspellende waarde, omdat een deel van de WW gerechtigden uiteindelijk zal doorstromen naar de bijstand. Het gemiddelde bijstandsvolume is in absolute aantallen licht gestegen (1.986 in 2025 tegenover 1.948 in 2024 en 1.952 in 2023). Hoewel er in vrijwel alle sectoren en beroepen nog steeds een grote vraag naar arbeidskrachten is, zien we ook dat een groep inwoners die al langere tijd afhankelijk is van een bijstandsuitkering belemmeringen ervaart bij het verkrijgen van aansluiting op de arbeidsmarkt. Deze groep heeft een intensievere ondersteunings- en begeleidingsvraag. Dit vraagt om gemiddeld meer inzet om (gedeeltelijke) uitstroom uit de bijstand te realiseren. In het kader van de Participatiewet in Balans is in 2025 geïnventariseerd welke impact de voorgestelde maatregelen kunnen hebben op zowel de verstrekking van uitkeringen als de arbeidstoeleiding. Zie hiervoor ook de toelichting bij taakveld 6.5. Bijstandsuitkeringen Eind 2024 is de raad via een informatienota geïnformeerd over de wijziging van ons budgetaandeel binnen de bijstandsbudgetten. De financieringssystematiek van de bijstand is complexe materie, waardoor de precieze oorzaken van de herverdeeleffecten niet eenvoudig zijn vast te stellen.
De herverdeling heeft ertoe geleid dat Lelystad in 2025 0,5096% uit het totale macrobudget heeft ontvangen (in plaats van 0,5429% in 2024). Door dit lagere budgetaandeel kwam de definitieve rijksbijdrage voor 2025 uit op €39,5 miljoen. De uitkeringslasten kwamen uit op €39,7 miljoen en dat negatieve saldo voor 2025 ter grootte van €200.000 betekent dat Lelystad net geen 'voordeelgemeente' was (= nipt minder middelen van het Rijk ontvangen dan dat is verstrekt aan (bijstands)uitkeringen en loonkostensubsidie). Het budgetaandeel is met ingang van 2026 weer licht verbeterd, waardoor de inschatting voor 2026 weer is dat Lelystad nipt voordeelgemeente zal zijn. Armoedebeleid De gemeente biedt (financiële) ondersteuning aan inwoners met een inkomen van 120, 130, tot 150% van de bijstandsnorm binnen het armoedebeleid. Noodzakelijke bijzondere kosten worden vergoed aan inwoners die deze kosten zelf niet kunnen voldoen. De financiële resultaten zijn grotendeels afhankelijk van het beroep dat op de verschillende regelingen gedaan wordt. Het betreft voor een deel open einde regelingen (bijvoorbeeld de regeling bewindvoering). In 2025 het beroep op de bijzondere bijstand licht toegenomen, met name gelegen in de regeling bewindvoering. Vanwege de aanhoudende inflatie en macro-ecomische onrust blijft de druk op de bestaanszekeid voor veel mensen groot.
De exacte effecten van deze ontwikkelingen zijn lastig in te schatten. Het gebruik van niet-wettelijke gemeentelijke inkomensregelingen, zoals die van Stichting Leergeld en de sport en cultuurfondsen, is toegenomen. Bijstand zelfstandigen/ondernemers Het beroep dat door ondernemers op de Bbz wordt gedaan, is in enige mate gedaald ten opzichte van 2024. Wel zien we de schuldhulpverlening aan ondernemers toenemen. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Inwoners die onvoldoende inkomen en/of vermogen hebben komen in aanmerking voor kwijtschelding van de gecombineerde belastingaanslag van de gemeente. Het gaat hierbij met name om de kwijtschelding van de afvalstoffen- en de rioolheffing. Gerelateerde beleidsnota's Kadernota Sociaal Domein 2019 - 2022 Aanpak Sociaal Domein 2021-2024 Maatschappelijke Agenda
Gerelateerde verbonden partijen -
CONCEPT - Jaarverslag 2025
74
Financiële afw ijkingen 6.3 Inkom ensregelingen naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Armoedebeleid
I
-5.811
-5.865
54 N
300
244
56 N
110 N
BUIG - Rijksbijdrage
I
-
-
-
37.809
39.545
1.736 V
1.736 V 2.758 N
BUIG - Bijstandsuitkeringen
I
-36.984
-39.741
2.758 N
-
-
-
BBZ - Bijstand zelfstandigen
I
-1.757
-974
783 V
125
-2
127 N
656 V
Bedrijfsvoering ZLF
I
-663
-348
314 V
1.924
1.828
97 N
218 V 74 V
Kw ijtschelding
I
-2.172
-2.113
59 V
-
15
15 V
Personele inzet TV 6.3
I
-7.616
-7.517
98 V
168
29
139 N
41 N
Voorziening dub. debiteuren/ Terugvorderingen
I
-
-1.283
1.283 N
1.619
2.072
453 V
829 N
Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke w ijken
I
-721
-363
357 V
721
363
357 N
-
Individuele studietoeslag
I
-119
-170
52 N
-
-
-
52 N
Overig
I
-1.027
-512
514 V
-
-
-
514 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-0
-134
134 N
-
273
273 V
139 V
-56.868
-59.021
2.153 N
42.666
44.367
1.702 V
452 N
Totaal exploitatie Reserves Armoedebeleid
I
-
-
-
454
440
14 N
14 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-790
-810
20 N
1.000
1.000
0N
20 V
-790
-810
20 N
1.454
1.440
14 N
34 N
-57.657
-59.831
2.174 N
44.120
45.807
1.688 V
486 N
Totaal reserves Totaal
Armoedebeleid
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
Armoedebeleid
Incidenteel nadeel op de baten van
-54 -56 -14
Aan de lastenkant is er een nadeel van €93.000 op curatieve activiteiten en een voordeel van €39.000 op preventieve activiteiten. Het nadeel op curatieve activiteiten is met name gelegen in de activiteiten voor bijzondere bijstand met name stijging van kosten voor bewindvoering. Het nadeel aan de batenkant wordt met name veroorzaakt door een lagere Rijksvergoeding voor de opvang Oekraïners dan begroot.
BUIG - Rijksbijdrage
Incidenteel voordeel op de baten van
1.736
De gemeente ontvangt een Rijksbijdrage voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen op basis van een objectief verdeelmodel. Deze rijksbijdrage wordt begroot exclusief loon- en prijsontwikkelingen, net zoals dat er bij de uitkeringslasten ook exclusief loon- en prijsontwikkelingen wordt geraamd. Dit omdat de loonprijs toevoeging op de rijksbijdrage pas plaatsvindt in het vierde kwartaal van het lopende jaar en het effect in basis een budgetneutrale uitwerking heeft. In de praktijk betekent dat bij de jaarrekening veelal een voordeel op de batenkant en een nadeel op de lastenkant (die per saldo tegen elkaar wegvallen). Bij het opstellen van de programmabegroting wordt er gekeken naar het verwachte saldo tussen begrote baten in de vorm van de Rijksbijdrage (dit onderwerp) en begrote uitkeringslasten (het volgende onderwerp). De voorlopige rijksbijdrage wordt pas bekend gemaakt nadat de programmabegroting is opgesteld en dat maakt dat er sprake kan zijn van een aanzienlijke afwijking op rekeningbasis. Het budgetaandeel van de gemeente Lelystad schommelt de afgelopen jaren net boven de 0,5% en viel in 2025 relatief gezien wat lager uit (0,5096%) in vergelijking met het jaar ervoor (0,5429%). Deze daling van het budgetaandeel heeft een nadelig effect gehad ten opzichte van de begroting en de raad is daarover geïnformeerd via een informatienota met kenmerk 24.360.
Tegelijkertijd heeft de toevoeging van loon- en prijscompensatie ervoor gezorgd dat er per saldo sprake is van een voordeel ten opzichte van de begroting ter grootte van €1.736.000.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
75
BUIG - Bijstandsuitkeringen
Incidenteel nadeel op de lasten van
-2.758
Het gemiddeld aantal bijstandsgerechtigden lag in 2025 op 1.968 (versus 1.948 in 2024 en 1.952 in 2023). In 2025 is de werkloosheid landelijk licht gestegen en dat geldt ook voor Lelystad. Met name het aantal jeugdige werklozen is licht gestegen. Meer inwoners <35 jaar ontvangen een uitkering. Daarnaast is er een stijging van het aantal alleenstaanden met een uitkering. Ondertussen groeit de beroepsbevolking in de stad licht en is het percentage werklozen licht gestegen. In 2025 is er een stijging van de loonkostensubsidie voor werkgevers (LKS) van ruim €300.000, welke op basis van de realisatie in jaar T1 worden vergoed aan de gemeente. Zoals hierboven reeds is aangegeven wordt er begroot exclusief loon- en prijscompensatie en dat is dan ook de voornaamste reden dat er op de uitkeringslasten sprake is van een nadeel ten opzichte van de begroting ter grootte van €2.758.000. Dit nadelige effect wordt opgevangen door een voordelige afwijking op de Rijksbijdrage. Dat er per saldo (Rijksbijdrage versus uitkeringslasten) sprake is van een nadelig effect houdt direct verband met het lager uitvallende budgetaandeel van Lelystad, zoals hierboven reeds is toegelicht.
BBZ - Bijstand zelfstandigen
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
783 -127
Er is binnen de Bijstand zelfstandigen (Bbz) een incidenteel voordeel op de lasten van €782.882 en een incidenteel nadeel op de baten van €127.000. Het voordeel ontstaat voornamelijk door het lagere aantal Bbz‑uitkeringen dan begroot (voordeel €465.259), er zijn minder rentedragende leningen verstrekt (voordeel €90.736), er is een voordeel op schuldhulpverlening aan ondernemers (€59.835). Daartegenover staat een nadeel op de Rijksvergoedingen van –€125.000 (welke onderdeel uitmaakt van de rijksbijdrage zoals hierboven beschreven). Per saldo resulteert dit in een incidenteel voordeel van €655.882.
Bedrijfsvoering ZLF
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
314 -97
Binnen de bedrijfsvoering van het Zelfstandigen Loket Flevoland (ZLF) is sprake van een incidenteel voordeel op de lasten van €314.000 en een incidenteel nadeel op de baten van €127.000. Het voordeel komt vooral door het lagere aantal aanvragen dan begroot in 2025 en doordat een deel van de kosten nog wordt gedekt vanuit de voorziening TOZO. Dit voordeel wordt echter gecompenseerd door personele inzet van ZLF, waardoor het effect beperkt is. Het nadeel op de baten wordt veroorzaakt doordat het aantal toekenningen lager is dan begroot, waardoor de inkomsten van andere gemeenten eveneens lager uitvallen. Dit geldt met name voor Dronten, Urk, Zeewolde en Lelystad, waar minder aanvragen én dus minder opbrengsten waren. De overige gemeenten liggen ongeveer gelijk aan de begroting. Per saldo resulteert dit in een incidenteel voordeel van €217.710.
Kwijtschelding
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
59 15
Inwoners met een onvoldoende inkomen en/of vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van de gecombineerde gemeentelijke belastingaanslag, met name de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. In het verslagjaar is €59.000 minder aan kwijtschelding verleend dan begroot, wat resulteert in een voordeel op de lasten. Daarnaast is sprake van een voordeel van €15.000 aan baten als gevolg van een Rijksbijdrage in het kader van de Kinderopvangtoeslagaffaire. Per saldo leidt dit tot een financieel voordeel van €74.000.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
76
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
Personele inzet TV 6.3
98 -139
Op dit taakveld zien we een positieve afwijking op de personele lasten van €98.000. Echter dit voordeel is ontstaan doordat er €689.457 aan frictiemiddelen beschikbaar zijn gesteld in verband met de implementatie van iSamenleving (iSam). De huidige werkprocessen binnen iSam zijn nog niet optimaal ingericht, waardoor veel externe inzet nodig was. Daarnaast was er sprake van een relatief veel langdurig zieke medewerkers. Aan de batenkant is sprake van een nadeel. Voor de opvang van Oekraïners is een voorschot van € 168.000 ontvangen, waarvan €20.000 is besteed. Het onbenutte deel van €148.000 wordt terugbetaald aan het Rijk. Dit leidt tot een nadeel op de baten van €148.000. Per saldo resulteert dit in een incidenteel nadeel van €41.000.
Voorziening dub. debiteuren/ Terugvorderingen
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
-1.283 453
In 2025 heeft een opschoningsactie plaatsgevonden op de debiteurendossiers. Vervallen vorderingen zijn afgeboekt ten laste van de voorziening dubieuze debiteuren. Vervolgens is de voorziening opnieuw bepaald op basis van het opgeschoonde debiteurensaldo en de in 2025 nieuw opgeboekte terugvorderingen, waarbij al rekening is gehouden met het feit dat een deel hiervan op grond van regelgeving geheel of gedeeltelijk kan worden kwijtgescholden. Dit leidt tot een incidenteel nadeel van €1,2 miljoen op de lasten. Daarnaast zijn in 2025 meer terugvorderingen verwerkt als gevolg van een inhaalslag. Door de overgang van de applicatie in het sociaal domein konden eerder geen aanmaningen worden verstuurd; dit is inmiddels hersteld. Hierdoor zijn meer terugvorderingen ontvangen, wat resulteert in een voordeel van €453.000 aan de batenzijde ten opzichte van de begroting, voornamelijk binnen de bijzondere bijstand. Terugvorderingen betreffen vergoedingen die na een aanvullende beoordeling, of na ontvangst van nieuwe informatie, niet (volledig) rechtmatig blijken en daarom (gedeeltelijk) worden teruggevorderd. Per saldo leidt dit tot een incidenteel nadeel van €829.000.
Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke wijken
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
357 -357
Doordat uitvoering van de programma-onderdelen binnen Armoede en Schulden later zijn gestart dan oorspronkelijk was gepland, is een deel van de beschikbare middelen nog niet besteed. Voor deze middelen is akkoord gevraagd en ontvangen van het ministerie voor doorschuif richting 2026. Verwachting is dat de middelen in 2026 volledig benut worden. In lijn met de lagere kosten dan begroot, zijn er ook minder baten (subsidieopbrengsten) geboekt.
Individuele studietoeslag
Incidenteel nadeel op de lasten van
-52
Bij de individuele studietoeslag is een duidelijke stijging zichtbaar, waardoor ten opzichte van de begrote €118.628 een nadeel ter grootte van €52.000 is ontstaan.
Overig
Incidenteel voordeel op de lasten van
514
Aan de lastenkant is sprake van een incidenteel voordeel ter grootte van €514.000, voornamelijk door onderbesteding op diverse budgetten zoals levering diensten derden, lidmaatschappen, kantoorbenodigdheden, leasekosten, licenties, en dergelijke
CONCEPT - Jaarverslag 2025
77
6.4
WSW en beschut werk
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Ja
Begroting -7.740 -
Gerealiseerd -7.974 -
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Bedrag x €1.000 Verschil 234 N -
Wettelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld De gemeente heeft de verantwoordelijkheid de Wet sociale werkziening (Wsw) en Nieuw Beschut werk (NBw) uit voeren. Daarvoor werkt ze samen binnen een GR IJsselmeergroep met de deelnemende gemeenten Urk, NOP en Lelystad. Met de komst van de Participatiewet zijn de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wajong en de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) samengebracht in één beleidskader. De uitvoering van dit beleidskader komt in de gemeentebegroting terug via drie opeenvolgende taakvelden: - Taakveld 6.3: Inkomensregelingen (het verstrekken van bijstandsuitkeringen aan inwoners die daar recht op hebben) - Taakveld 6.4: Begeleide participatie (de sociale werkvoorziening / beschut werken). - Taakveld 6.5: Arbeidsparticipatie (re-integratie / toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Onderdeel van de Participatiewet is dat nieuwe instroom in de sociale werkvoorziening niet langer mogelijk is met ingang van 1 januari 2015. De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) blijft echter bestaan voor de bestaande Wsw-dienstverbanden tot de laatste Wsw'er met pensioen gaat. De Social Firm (Concern voor Werk) is ontwikkeld om de dreigende tekorten bij de uitvoering van de Wsw op te vangen. Na 2015 is het beschut werken nieuwe stijl ingevoerd.
Gemeenten zijn verplicht om personen met een Indicatie Beschut werken een beschermde arbeidsplaats te bieden; ze hebben daarvoor een taakstelling die jaarlijks opgehoogd wordt. De groei van het aantal plaatsen beschut werken heeft vergaande consequenties voor de (toekomstige) financiële ruimte die de gemeente heeft om andere doelgroepen van de Participatiewet naar arbeid te kunnen begeleiden. Het Rijk werkt aan een voorstel voor de inzet van beschut werk voor mensen die wel kunnen werken maar dit alleen in een beschutte en aangepaste omgeving kunnen doen, waarbij onderzocht wordt of de ambitie en beschikbare middelen voldoende met elkaar in balans zijn. Ambitie is te komen tot een wijziging van het Besluit beschut werk per 2028, zodat mensen makkelijker terug kunnen vallen op beschut werk als blijkt dat een baan in het kader van de Banenafspraak toch niet lukt. (Simpel switchen) Daar waar in 2015 sprake was van een sterfhuisconstructie rond de sociale werkvoorziening in Nederland, hebben wij de infrastructuur van Concern voor Werk in stand gehouden door een doorontwikkeling naar een Social Firm te maken. SZW heeft in 2023 onderzoek gedaan naar de positie en dienstverlening van de sociaal ontwikkelbedrijven voor de bredere doelgroep van de Participatiewet en in de arbeidsmarktregio (Rapport Berenschot "Onderzoek infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven").
In de kamerbrief onderschrijft SZW dat de sociaal ontwikkelbedrijven een belangrijke partner zijn voor gemeenten, UWV en andere partijen voor dienstverlening aan mensen die wel kunnen werken, maar nu (nog) niet succesvol bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen, naast het bieden van beschutte werkplekken. SZW heeft middelen beschikbaar gesteld aan de gemeenten om een toekomstbestendige sociale infrastructuur en de positie van het sociaal ontwikkelbedrijf daarbinnen te verkennen. Vanaf 2025 tot 2035 ontvangt de GR en de gemeenten middelen om een doorontwikkeling van Social firm naar sociaal ontwikkelbedrijf mogelijk te kunnen maken. Naast de hierboven al genoemde directe relatie met de taakvelden 6.3 en 6.5 heeft dit taakveld een directe relatie met taakveld '0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds', waar de rijksbijdrage is opgenomen. Het door de raad vastgestelde uitgangspunt is dat de gedecentraliseerde taken op het gebied van de Participatiewet met de daarvoor beschikbare rijksmiddelen worden uitgevoerd.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
78
6.4
WSW en beschut werk (vervolg)
Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Begroting -7.740 -
Lasten Baten
Gerealiseerd -7.974 -
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Ja
Bedrag x €1.000 Verschil 234 N -
Wettelijk [0%] [0%]
Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Voor de uitvoering van de Wsw (sociale werkvoorziening) verzorgt Concern voor Werk NV (CvW) de arbeidsplaatsen voor de mensen met een Wsw-indicatie. In 2025 is het aantal WSW arbeidsplaatsen opnieuw en zoals verwacht gedaald. Eind 2025 hadden in totaal 365 personen een Wsw-dienstbetrekking (versus 396 eind 2024). De daling is sterker dan geprognoticeerd. Daarnaast realiseert CvW voor de gemeente de beschutte werkplekken conform taakstelling welke voor 2025, 57 fte was. De infrastructuur van CvW wordt tevens benut voor de uitvoering van re-integratieactiviteiten van de deelnemende gemeenten via Werkbedrijf Lelystad, de Werkcorporatie Noordoostpolder en Urk Werkt. Zo hebben inwoners met een uitkering een werkervaringsplaats binnen CvW, worden participatie-uren door inburgeraars gevolgd en zijn er oriëntatiemogelijkheden voor inwoners die nog niet weten wat ze willen of kunnen. In het licht van de doorontwikkeling van de Social Firm naar een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf, en in de context van de voorgenomen herziene Participatiewet in Balans, de visie op een toekomstbestendige sociale infrastructuur en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur, is in 2025 gestart met de visie- en planvorming voor CvW, alsmede de ontwikkeling van enkele scenario's en een financieringsmodel.
Financiële ontwikkeling: In de decembercirculaire heeft het Rijk via de decentrale uitkering middelen beschikbaar gesteld aan de grootste gemeente van de GR IJsselmeergroep ter compensatie van medewerkers van het sociaal ontwikkelbedrijf, vanwege de nadelige inkomensgevolgen van het Belastingplan 2025 voor deze medewerkers. Het Rijk heeft de begeleidingsvergoeding voor werknemers bij het sociaal ontwikkebedrijf met een Indicatie Beschut Werk verhoogd in 2025 naar €12.485. Daarbij heeft het Rijk voor de periode 2025–2027 via de decentrale uitkering een forfaitaire LKS verstrekt, vooruitlopend op nieuwe wetgeving die naar verwachting in 2028 in werking treedt. Deze wet bepaalt dat de loonkostensubsidie (LKS) voor werknemers met een Indicatie Beschut Werk die werkzaam zijn bij het sociaal ontwikkelbedrijf wordt vastgesteld op 68%. De middelen uit deze forfaitaire LKS zijn verantwoord binnen taakveld 6.3 Inkomensregelingen. Gerelateerde beleidsnota's Implementatie plan Social Firm Businessplan Social Firm Programmaplan Sociaal Domein 2019-2022 Aanpak Sociaal Domein 2021-2024 Maatschappelijke agenda Financiële afw ijkingen 6.4 WSW en beschut w erk naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Baten
Lasten begroting
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie -
-275
275 N
-
-
-
-7.740
-7.698
42 V
-
-
-
42 V
-7.740
-7.974
234 N
-
-
-
234 N
Compensatie medew erkers sociaal ontw ikkelbedr I Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal exploitatie
275 N
Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
I
-533
-533
-
-
-
-
-
-533
-533
-
-
-
-
-
-8.273
-8.507
234 N
-
-
-
234 N
Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijf
Incidenteel nadeel op de lasten van
-275
Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025. In het belastingplan voor 2026 is er een oplossing voor het financiële nadeel gevonden, waardoor deze problematiek zich met ingang van 2026 niet meer voor zal doen. Via de decembercirculaire 2025 is in totaal €40 miljoen beschikbaar gesteld om deze medewerkers compensatie te bieden voor de nadelige gevolgen in 2025. Lelystad heeft als grootste gemeente van het samenwerkingsverband de financiële middelen ontvangen. Voor 2025 resulteert dit binnen taakveld 0.7 in een niet begroot voordelig effect ter grootte van €275.411. Tegelijkertijd is er sprake van een dienovereenkomstig nadelig effect binnen dit taakveld 6.4 Wsw en beschut werk.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
79
6.5
Arbeidsparticipatie
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 4. Economie & 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025 Ja
Begroting -7.095 558
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Gerealiseerd -6.584 585
Bedrag x €1.000 Verschil 510 V 27 V
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld Met de komst van de Participatiewet zijn de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wajong en de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) samengebracht in één beleidskader. De uitvoering van dit beleidskader komt in de gemeentebegroting terug via drie opeenvolgende taakvelden: Taakveld 6.3: Inkomensregelingen (het verstrekken van bijstandsuitkeringen aan inwoners die daar recht op hebben) Taakveld 6.4: Begeleide participatie (de sociale werkvoorziening, beschut werken ) Taakveld 6.5: Arbeidsparticipatie (re-integratie / toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Onderdeel van de Participatiewet is dat nieuwe instroom in de sociale werkvoorziening niet langer mogelijk is met ingang van 1 januari 2015. Inwoners die voorheen in aanmerking kwamen voor een indicatie Wsw of (oud-) Wajong, behoren tot de doelgroep van de Participatiewet; mogelijk komen zij in aanmerking voor een Indicatie Beschut werk of Indicatie Banenafspraak. De doelgroep Banenafspraak wordt ondersteund of begeleid binnen de activiteiten die onderdeel uitmaken van dit taakveld. De wettelijke ombuigingen hebben geleid tot een complexer klantprofiel bij de instroom (Wajong of Wsw profiel), hetgeen extra inspanningen vraagt bij de uitstroombegeleiding van de gemeente.
De nieuwe Participatiewet in Balans die in 2026 gefaseerd geïmplementeerd wordt is gaat uit van aandacht voor arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie, inzet op de menselijke maat en maatwerk toepassen. In de context van de Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur en het versterken van de regionale samenwerking, participeert de gemeente in de netwerksamenwerking Flevoland Werkt. Ook de andere 4 gemeenten in de arbeidsmarktregio, UWV, werkgeversorganisatie, vakbonden, SBB, provincie en onderwijinstellingen vso-pro-MBO participeren in dit samenwerkingsverband. In het Besluit SUWI is vastgelegd op welke wijze deze partijen samenwerken in de arbeidsmarkt. Ambitie is mensen van-werk-naar-werk te begeleiden (voorkomen van werkloosheid en/of uitkering), of mensen van werkloosheid naar werk te begeleiden (met en zonder uitkering), of mensen aan het werk te houden bij dezelfde werkgever. Daar waar mogelijk wordt scholing of mbo praktijkleren ingezet en zo geïnvesteerd in leven lang ontwikkelen. Naar verwachting treedt het gewijzigde besluit 1 januari 2027 in werking. Het kabinet heeft in aansluiting op de Aanpak Jeugdwerkloosheid de nieuwe wet Van School Naar Duurzaam Werk voorbereid welke per 1 januari 2026 van kracht is.
Deze hangt samen met de Participatiewet ten aanzien van het begeleiden en ondersteunen naar werk van jongeren tot 27 jaar, bij voorkeur in combinatie met praktijkleren (mbo diploma bbl, mbo certificaat, mbo praktijkverklaring).
CONCEPT - Jaarverslag 2025
80
6.5
Arbeidsparticipatie (vervolg)
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 4. Economie & 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025 Ja
Begroting -7.095 558
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Gerealiseerd -6.584 585
Bedrag x €1.000 Verschil 510 V 27 V
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Uitstroom naar werk vanuit de bijstand kent meerdere varianten. Voorkeur heeft de rechtstreekse uitstroom naar een reguliere baan, zonder aanvullende voorzieningen en/of begeleiding. Aanvullend zijn er een aantal specifieke projecten of activiteiten die in het kader van re-integratie worden uitgevoerd. Alle werkzaamheden worden rechtstreeks in opdracht van de gemeente door derden (waaronder het Werkbedrijf Lelystad) uitgevoerd. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor detacheringen en parttime plaatsingen met als inzet de arbeidsproductiviteit van de inwoner zoveel als mogelijk te benutten, om diens uitstroompotentie naar een reguliere en/of volledige baan te vergroten. In 2025 was er een lichte stijging van het aantal mensen met een WW-uitkering van het UWV. Uit onderzoek blijkt dat een klein deel van de mensen met een WW-uitkering zich uiteindelijk zal melden bij de gemeente voor een bijstandsuitkering en ondersteuning naar werk. In 2025 valt op dat de groep jongeren <35 jaar die aanspraak maakt op ondersteuning naar werk groter is, zowel jongeren met en zonder bijstandsuitkering. Op de arbeidsmarkt is het aantal openstaande vacatures voor de meeste sectoren ongeveer gelijk (hoog) gebleven. Er is nog steeds sprake van een tekort aan menskracht in veel sectoren en beroepen.
Er zijn veel arbeidsplaatsen beschikbaar voor werkzoekenden maar keerzijde is dat werkgevers minder gelegenheid hebben om de gewenste begeleiding aan kwetsbare werkzoekenden te kunnen bieden die dat wel nodig hebben om succesvol in te stromen in het werk. In Lelystad zijn veel betrokken werkgevers. Samen met onderwijsinstellingen, gemeente en Werkbedrijf Lelystad geven zij handen en voeten aan een inclusieve arbeidsmarkt. Binnen dit netwerk zijn ook in 2025 weer veel mensen aan het werk geholpen. Het aantal succesvolle plaatsingen door Werkbedrijf Lelystad was in totaal 344 inwoners, waarvan 324 mensen zijn uitgestroomd naar betaald werk en 20 mensen zijn gestart met een opleiding. De taakstelling om minimaal 300 mensen uit de uitkering naar een duurzame arbeidsplaats te begeleiden (minimaal 6 maanden uit de uitkering) is hiermee gerealiseerd. De aanpak "Work First" is voortgezet en het bijstandsbestand is volledig gescreend waarbij gesprekken zijn gevoerd over het perspectief op werk en de benodigde ondersteuning of interventies. We constateren een groeiende mismatch tussen de openstaande vacatures en werkzoekenden die nog niet arbeidsfit zijn of niet beschikken over de juiste kwalificaties of competenties om direct uit te stromen naar werk. Deze groep heeft intensievere en langdurigere ondersteuning nodig.
Hiervoor worden verschillende instrumenten/activiteiten ingezet zoals coaching, werkervaringsbanen, mbo praktijkleren, trainingen en brancheopleidingen. In 2025 is de activiteit Fit naar Werk uitgevoerd bedoeld voor activering van inwoners met een grote afstand tot werk. In het kader van de Participatiewet in Balans is gestart met de analyse van de reïntegratieactiviteiten en de verdieping te komen tot een passend portfolio bij arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie. In samenwerking met werkgevers en mbo-instellingen hebben verschillende werkleerbedrijven inwoners opgeleid voor de sectoren zorg, techniek, bouw, groen, schoonmaak en logistiek. We zetten hierbij in op branchecertificaten/-diploma's samen en kwalificerende opleidingen (mbo diploma, mbo certificaat, mbo praktijkverklaring) waarmee de inwoner de stap naar werk kan maken maar ook een bewijsstuk voor de toekomst heeft. Voor de leerwerktrajecten groenvoorziening/agro en schoonmaak maakt Werkbedrijf Lelystad gebruik van de infrastructuur van Concern voor Werk. Voor mensen met een maatschappelijke beperking zijn ook in 2025 maatschappelijke banen gerealiseerd welke een opstap zijn naar een reguliere baan. In het kader van Samen Lelystad Oost voert hogeschool Windesheim Flevoland een onderzoek uit naar de waardetoevoeging van deze banen voor de leefomgeving.
In het kader van de Aanpak Jeugdwerkloosheid en de aanstaande wet Van School Naar Duurzaam Werk is de samenwerking tussen het Doorstroompunt (doorstroomcoaches), team Aanvragen van de gemeente en de werkcoaches van Werkbedrijf Lelystad versterkt. Jongeren tot 23/27 jaar zonder werk en zonder onderwijs zijn door de doorstroomcoaches in beeld gebracht en benaderd. Deze activiteit hangt samen met de ambitie het aantal vsv-ers (voortijdig schoolverlaters) terug te dringen (taakveld 4.3). De vervolgstappen (toeleiding naar werk en/of onderwijs) zijn verder uitgewerkt; een groter aantal jongeren zonder uitkering zijn begeleid door de doorstroomcoach en ondersteund door de werkcoaches op weg naar werk. De voorziening Flevodrome is ook in 2025 uitgevoerd. Jongeren zonder werk of school zijn begeleid om terug te keren naar voltijdsonderwijs, werken of een combinatie van werken en leren. In de arbeidsmarktregio heeft de gemeente binnen Flevoland Werkt! (FW) samen met de andere netwerk-samenwerkingspartners gewerkt aan de uitvoering van diverse activiteiten die bijdragen aan de toeleiding naar werk, behouden van werk en versterken van de arbeidsmarktpositie en/of het versterken van de sociale infrastructuur, lokaal en regionaal. Voor de Participatiepenning van het FW was Nijkamp voorgedragen.
In 2025 is regionaal en lokaal gestart met een verkenning voor een Werkcentrum voor Werk & Scholing waar inwoners en werkgevers met vragen over werk en scholing terecht kunnen. De dienstverlening zal een combinatie van digitale instrumenten en fysieke dienstverlening zijn. Gerelateerde beleidsnota's Nota Nieuwe Banen 2016 Programmaplan Sociaal Domein 2019-2022 Aanpak Sociaal Domein 2021-2024 Hoofdopgaven sociaal domein Maatschappelijke agenda
Gerelateerde verbonden partijen -
CONCEPT - Jaarverslag 2025
81
Financiële afw ijkingen 6.5 Arbeidsparticipatie naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Werkbedrijf Lelystad
I
-3.792
-3.700
92 V
-
-
-
Werkgeversbijdrage gemeente Lelystad
I
-145
-79
66 V
-
-
-
66 V
Diversen
I
-339
-
339 V
-
-
-
339 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-2.819
-2.806
13 V
558
585
27 V
40 V
-7.095
-6.584
510 V
558
585
27 V
537 V
-424
-424
-
284
251
33 N
33 V
-424
-424
-
284
251
33 N
33 N
-7.518
-7.008
510 V
842
836
6N
505 V
Totaal exploitatie
92 V
Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
I
Werkbedrijf Lelystad
Incidenteel voordeel op de lasten van
92
Het Werkbedrijf Lelystad ontvangt jaarlijks een bedrag voor re-integratieactiviteiten van inwoners met een bijstandsuitkering. Het budget is niet volledig benut omdat Het Werkbedrijf ook andere subsidies en middelen heeft ontvangen voor de inzet (bijvoorbeeld Samen Lelystad Oost, ESF Sociale innovatie), waardoor de lasten van de gemeente op incidentele basis lager uitkwamen.
Werkgeversbijdrage gemeente Lelystad
Incidenteel voordeel op de lasten van
66
Door werkgevers is in 2025 minder aanspraak gemaakt op deze regeling. Werkgevers hechten sterk aan een goede match tussen de werkplek en de toekomstige werknemer; het verkrijgen van subsidie speelde daarbij het afgelopen jaar slechts in beperkte mate een rol bij het in dienst nemen van een inwoner. Voor de doelgroep Banenafspraak is de regeling Loonkostensubsidie (LKS) beschikbaar, waarvan meer gebruik is gemaakt. Deze lasten worden verantwoord onder taakveld 6.3.
Diversen
Incidenteel voordeel op de lasten van
339
In de Aanpak Sociaal Domein is vanaf 2025 een bezuiniging doorgevoerd op het Werkbedrijf Lelystad. De hierbij vrijgevallen middelen zijn toegevoegd aan het gemeentedeel. Door andere prioriteiten heeft er nog geen herbesteding van deze middelen plaatsgevonden, wat resulteert in een incidenteel voordeel ter grootte van €204.000. Daarnaast staat het budget voor de 'Talentmanager' nog op het uitvoeringsbudget van dit taakveld, terwijl de kosten worden verantwoord onder taakveld '4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken'. Met ingang van 2026 wordt dit budget ook begrotingstechnisch op dat taakveld verwerkt.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
82
Begroting -49.849 -
6JGD Jeugdzorg - integraal
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Ja
Gerealiseerd -52.800 20
Bedrag x €1.000 Verschil 2.951 N 20 V
Wettelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld Op basis van de Jeugdwet hebben gemeenten sinds 1 januari 2015 diverse verantwoordelijkheden op het gebied van de Jeugdzorg. De vormen van jeugdzorg zijn ondergebracht in de taakvelden 6.22 (toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd), 6.751 (jeugdhulp ambulant lokaal), 6.752 (jeugdhulp ambulant regionaal), 6.753 (jeugdhulp ambulant landelijk), 6.761 (jeugdhulp met verblijf lokaal), 6.762 (jeugdhulp met verblijf regionaal), 6.763 (jeugdhulp met verblijf landelijk), 6.792 (PGB jeugd), 6.821 (Jeugdbescherming), 6.822 (Jeugdreclassering) en 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd. Cluster van taakvelden Met het vaststellen van de financiële verordening 2024 is het mogelijk dat de raad een aantal taakvelden in samenhang autoriseert omwille van de integraliteit. In de toelichting bij artikel 4 lid 2 uit de financiële verordening is aangegeven dat het aantal taakvelden in de afgelopen jaren door de wetgever steeds verder zijn opgeknipt. Zo zijn de taakvelden die horen bij de uitvoering van de jeugdzorg ingedeeld op basis van kostensoort. Daar is vanuit het Rijk wat voor te zeggen, omdat de ontwikkeling van alle gemeenten gezamenlijk dan beter te volgen is. Echter zorgt dat op gemeentelijk niveau ervoor dat de verantwoording van een integraal dossier als de jeugdzorg verspreid over 11 taakvelden plaatsvindt.
Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Met ingang van begrotingsjaar 2025 wordt er integraal verantwoord over de uitvoering van de aan Jeugdzorg gerelateerde taakvelden. Hieronder volgt per taakveld een korte toelichting: Taakveld 6.22 - toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Onder dit taakveld vallen de kosten voor Jeugd Lelystad, Veilig Thuis, Jeugdprofessional bij de huisarts (JPH) en preventief justitieel kader. - Jeugd Lelystad Met het vaststellen van de Aanpak Sociaal Domein heeft de raad besloten om per 1 juli 2021 de toegang en regie van de specialistische jeugdhulp te beleggen bij een gemeentelijke BV. Deze taken zijn per 1 juli 2021 belegd bij Jeugd Lelystad. In 2025 heeft Jeugd Lelystad haar opdracht Toegang en regie naar specialistische jeugdhulp uitgevoerd. - Jeugdprofessional bij de huisarts (JPH) De JPH hebben huisartsen ondersteund bij hun probleemanalyse en verwijsrecht naar jeugdhulp. Ook hebben de PH laagdrempelige consultatie, kortdurende ondersteuning, interventies en behandeling verleend aan kinderen en/of hun opvoeders. In 2025 is het verder uitbreiden van de JPH bemoeilijkt door de omstandigheden op de arbeidsmarkt in combinatie met de lagere inschaling van de functie. - Veilig Thuis Veilig Thuis Flevoland heeft de taken als advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling uitgevoerd voor de zes Flevolandse gemeenten.
De kosten worden gedekt uit de lokale middelen jeugdhulp en de regionale Wmo-middelen. In 2025 heeft Veilig Thuis een aanvullende subsidie ontvangen ivm hogere meldingen. Deze meldingen waren ruim boven het landelijk gemiddelde. - Preventief jusitieel kader De gecertificeerde instellingen hebben participerende consulten gegeven in het preventieve kader en inzet gepleegd in de keten (TOP-X, MDA++, expertise) en Bereikbaarheidsdienst VT / Blijfgroep. Taakveld 6.751 (jeugdhulp ambulant lokaal): Dit betreft begeleiding, behandeling en dagbesteding. Ook de lokale jeugd GGZ valt onder dit taakveld. In 2025 is de ambulante lokale jeugdhulp uitgevoerd volgens de overeenkomsten per 1 juli 2021, voor Perceel 3b jeugd GGZ is dit de overeenkomsten per 1 juli 2023. Er zijn veel gesprekken gevoerd met de twee hoofdaanbieders GGZ ivm wachtlijsten. In de 2e helft van 2025 is voor perceel 2 kinderbehandelcentrum en perceel 3b jeugd GGZ een nieuwe aanbesteding uitgevoerd. Deze nieuwe overeenkomsten starten per 1 juli 2026. Taakveld 6.752 (jeugdhulp ambulant regionaal): Dit betreft hoog specialistische GGZ dat regionaal wordt ingekocht. In 2025 is hoog specialistische GGZ uitgevoerd volgens de regionale overeenkomst per 1 januari 2024. In de zomer 2025 is n.a.v. een kort geding werkafspraken gemaakt met GGZ Centraal.
Taakveld 6.753 - jeugdhulp ambulant landelijk en Taakveld 6.763 - jeugdhulp met verblijf landelijk Ook in 2025 hebben wij gebruik gemaakt van de hoogspecialistische hulp (LTA), die de VNG namens gemeenten heeft ingekocht. Gemeenten rekenen naar gebruik af. Taakveld 6.762 (jeugdhulp met verblijf regionaal): Jeugdhulp met verblijf is per 2025 regionaal opnieuw aanbesteed. Om minder uithuisplaatsingen te realiseren wordt ingezet op het verder voorkomen van jeugdhulp met verblijf en betere doorstroom en uitstroom. Daarbij is aandacht voor verdere transformatie naar meer gezinsgerichte vormen en intensief ambulante hulp, zoals Thuis op Maat (TOM). We zien in 2025 een grote toename ToM tot € 820.000 over december 2025; dit is conform de beweging die we willen maken naar minder uithuisplaatsingen. We zien daar tegenover echter nog niet - zoals beoogd - een afname van de kosten van regulier verblijf. De afbouw van gesloten jeugdzorg, dat in 2024 is ingezet met een bovenregionale aanpak, is gecontinueerd in 2025.
CONCEPT - Jaarverslag 2025
83
6JGD Jeugdzorg - integraal (vervolg)