BL 2. 50_20kV Hoogspanningsstation Lelystad Larserringweg

3

1. De opgave

4

Noodzaak en locatiekeuze Door nieuwbouw, bedrijvigheid en verduurzaming van onze samenleving neemt de vraag naar en het aanbod van elektriciteit sterk toe. Zo ook in de regio Flevopolder-midden. De capaciteit van het huidige elektriciteitsnet is in deze regio bereikt en er zijn onvoldoende mogelijkheden voor het aansluiten van (toekomstige) zonne- en windparken en het duurzaam faciliteren van ontwikkelingen o.a. rondom luchthaven Lelystad. Om de capaciteit te vergroten zijn Liander en TenneT voornemens om een nieuw 150/20 kV-station te realiseren.

Lelystad

Opstijgpunt

De netbeheerders hebben in samenwerking met de Provincie Flevoland, gemeente Lelystad en gemeente Dronten naar een geschikte ontwikkelocatie gezocht. Op basis van nettechiek, landschap en kosten is een locatie aan de Larserringweg gekozen. Deze locatie ligt ten zuiden van het natuurpark Lelystad. Het station wordt met een ondergrondse kabel aangesloten op de bestaande hoogspanningslijn 400, Harderwijk Zuiderveld - Lelystad.

Locatie 150/20kV station

jk wi d er sta rd ly Ha - Le 0 40 eld jn rv Li ide Zu

Urban synergy heeft in samenwerking met de netbeheerders en de gemeente Lelystad een inpassingsplan voor het nieuwe station uitgewerkt.

0

25

50 5

Waar bestaat het 150 kV station uit?

Opstijgpunt Lelystad – Larserringweg met eindportalen

Het nieuwe 150 kV-station wordt aangesloten op de bestaande hoogspanningslijn 400, Harderwijk - Zuiderveld - Lelystad. Het plan is om deze aansluiting te maken met een ondergrondse 150kV hoogspanningsverbinding en een opstijgpunt met twee eindportalen. De eindportalen van het opstijgpunt worden tussen mast 56 en 57 geplaatst en als één geheel omsloten met een hekwerk. Het 150 kV-station bestaat uit twee delen, een TenneT en een Liander deel. Beide terreinen zijn omsloten met een hekwerk en hebben een eigen toegangspoort. De toegangweg naar de poorten wordt door beiden netbeheerders gebruikt. Het TenneT deel bestaat uit: - Een schakeltuin - Centraal Diensten Gebouw - 6 parkeerplaatsen Het Liander deel bestaat uit: - Twee gebouwen met installaties en transformatoren. - 6 parkeerplaatsen

Referentiebeeld eindportaal.

6

Lelystad Larserringweg 150 kV station TenneT deel

Liander Deel

Referentiebeeld schakeltuin.

Impressie van Liander gebouw met installaties, drie open transformatorruimten.

Impressie Centraal Diensten Gebouw (CDG) TenneT.

Referentiebeeld transformator in open ombouw van beton. 7

2. Analyse van de locatie en de omgeving

8

Karakteristieken Oostelijk Flevoland De locatie voor het nieuwe 150 kV station ligt in Oostelijk Flevoland. Het raamwerk van Oostelijk Flevoland wordt gevormd door polderparkwegen en vaarten. Deze wegen en vaarten verbinden de verschillende dorpen met elkaar. Tussen de wegen liggen de open ruimtes. Een regelmatige geometrische landbouwverkaveling. Door de openheid van het gebied zijn de verkaveling en diversiteit daarbinnen goed te ervaren. De kern van het gebied wordt gevormd door een driehoekige wegenstructuur van de Larserweg, Biddingringweg en Dronterweg. De profielen van deze drie polderparkwegen zijn opgebouwd uit een vaart, een brede dichte bosstrook (singel), open royale wegbermen en een losse bomenrij. De overige wegen binnen het netwerk van polderparkwegen zijn met andere landschappelijke middelen vormgegeven. In de open ruimtes liggen losse erven, de dorpen met hun dorpsbossen en de grotere bossen zoals het Lelystad natuurpark en het Larserbos. Het toekomstige station is in maat en schaal veel groter dan de bestaande erven en verhoudt zich daarom beter tot deze grotere massa’s in de polder. Om het station goed landschappelijk in te kunnen passen is het zo dicht mogelijk tegen deze massa’s

Verbindend netwerk van polderparkwegen en hoofdvaarten. Het hart van het netwerk wordt gevormd door een driehoek van zwaart aangeplante wegen.

In Oostelijk Flevoland werd deels een dorpenring aangelegd, deze werd nooit voltooid.

Het netwerk van polderparkwegen zorgt voor ontsluiting binnen de polder, samen met overige hoofdwegen. Het zijn de belevingsassen van de polder.

De oostelijke rand werd beplant met bossen en is te ervaren als ‘groene horizon’. Samen met de inrichting van de randmeren ontstond een recreatief en ecologisch waardevol gebied.

aangelegd.

Programma Landschap van de Toekomst, Provincie Flevoland (2021) 9

De reeks aan beelden laat het raamwerk van polderparkwegen zien. De wegen kennen allen een breed en groen profiel. De meeste wegen worden begeleidt door een bomenrij waardoor de openheid van de achterliggende polder goed te beleven is. Sommige wegen zijn ingepland met een bossstrook met enkele doorzichten. Deze elementen nemen we mee in de verdere inpassing van het station.

10

Uitgangspunten landschappelijke inpassing

weg

ring

ser eg

w et

lw Vo ge

g

we

er

rs

eg

Ri

La

Om aan deze uitgangspunten te voldoen, zoomen we eerst in op de kenmerken van de locatie. Zoals eerder benoemd ligt het station tegen bestaande opgaande massa en is het de bedoeling dat het onderdeel uit gaat maken van deze massa. Bij de inpassing wordt tevens rekening gehouden met het zicht vanaf de Larserweg en de Larserringweg. Het zicht vanaf de Larserweg is beperkt door de bosstroken langs de weg en de tussenliggende erven. Vanaf de Larserringweg is de locatie van het station goed zichtbaar.

Lar

Provincie en gemeente hebben landschappelijke uitgangspunten geformuleerd voor de ontwikkeling van het station. Ten eerste moet het 150 kV station een bijdrage leveren aan het ruimtelijk beeld van het landschap en recht doen aan de kenmerkende landschappelijke structuren. Ten tweede moet het ook een ecologische bijdrage leveren. Ten derde sluit het station aan op de transformatie van de toekomst.

Locatie nieuw 150kV station 11

Het plangebied De locatie voor het nieuwe 150 kV station ligt aan de Larserringweg, ten zuiden van het Natuurpark Lelystadpark. Het station wordt vanaf hier verbonden via een ondergrondse kabel met de bestaande hoogspanningslijn ten oosten van de Larserringweg. Ten westen en zuiden van de locatie liggen enkele erven. In de fotoreeks op de volgende pagina’s hebben we in beeld gebracht wat het zicht is vanuit verschillende punten in de omgeving op de locatie. Helemaal ten westen van de locatie ligt een zonneveld. De overgang van het Natuurpark Lelystad naar de polder is op dit moment een harde overgang. Een geleidelijkere overgang met mantelzoomvegetatie levert een meerwaarde voor de ecologie. Daarnaast wordt in de polder gezocht naar locaties voor bloemrijk grasland die als stapsteen kunnen functioneren voor nectarzoekende insecten.

Huidige situatie met zichtpunten 12

De locatie voor het nieuwe station ligt ten zuiden van Natuurpark Lelystad. Het natuurpark schermt het station aan de noordzijde af

Aan beide zijden van de Larserringweg staan laanbomen

1. Zicht vanaf Larserringweg richting het zuiden 13

2. Zicht vanaf Larserringweg richting het noord-westen 14

De laanbomen nemen van afstand, wanneer ze blad dragen, zicht weg van de locatie

1. Zicht vanaf Larserringweg richting het noorden 15

Omwonende hebben van afstand zichtop de locatie

2. Zicht vanaf Lisdoddeweg richting het noorden 16

Zonneveld

Rand van natuurpark Lelystad

1. Zicht vanaf de Vlotgrasweg richting Lelystadpark (noorden) 17

Conclusie analyse en vertrekpunt landschappelijke inpassing Bij de locatiekeuze voor het nieuwe station is gezocht naar een geschikte ontwikkellocatie binnen het karakteristieke landschappelijk raamwerk van Flevopolder-oost. Het behoud van het open Mondriaanlandschap en versterken van de opgaande groenstructuren stond daarin centraal. De locatie aan de zuidrand van het natuurpark Lelystad biedt hier mogelijkheden voor. Het station ligt op deze locatie buiten het centrale open polderlandschap en sluit, als opgaande massa, aan op de opgaande groenstructuur. Het natuurpark vormt een grote massa in deze structuur en daar sluit het station in schaal en maat goed op aan. Vanuit deze locatiekeuze en het landschap zijn de volgende uitgangspunten voor het inpassingplan opgesteld: • • • • •

De zuid- en de westrand van het perceel worden ingepland met een dichte bosstrook waardoor het station van afstand onderdeel vormt van de massa van Natuurpark Lelystad. De entree en gebouwen van het station liggen aan en zijn georienteerd op de Larserringweg. Deze zijde krijg een andere inrichting aansluitend op de opbouw van de polderparkwegen. De ontwikkeling van het station draagt bij aan de biodiversiteit en ecologische structuur in de polder. De beplanting rondom het station is gebiedseigen en inheems. Het station krijgt een onopvallend uitstraling.

Het zicht op het station wordt verzacht met beplanting 18

De ontwikkeling draagt bij aan de biodiveriteit

3. Het inpassingsplan

19

Opstijgpunt mast 57

150kV station en opstijgpunt Het 150kV-station wordt aangesloten op de bestaande hoogspanningslijn 400, Harderwijk - Zuiderveld - Lelystad. Het plan is om deze aansluiting te maken met een ondergrondse 150kV hoogspanningsverbinding en een opstijgpunt met twee eindportalen. .Het station en opstijgpunt worden met elkaar verbonden met een ondergrondse 150kV hoogspanningsverbinding. Deze kabelzone is ca. 50 meter breed. De eindportalen komen midden tussen mast 56 en 57 te staan. De knip in de hoogspanningslijnen is daardoor subtiel. De portalen zijn ca. 15 meter hoog. Rondom de portalen ligt een 2,5 meter hoog hekwerk. Het terrein binnen de hekwerken is grotendeels onverhard en wordt ingericht met gras.

m

45

m

50

m

50

6m

mast 56

20

mast 57

Ondergrondse kabelzone

Opstijgpunt

mast 56 se g ht nd ndin o oc r t i r g b r ste de ver ea e On kV Z 150

eg

w ng

rri

rse La

150/20kV Station

Hoogspanningslijn 400 Harderwijk- ZuiderveldLelystad

21

Plankaart inpassing Het 150kV station wordt aan de zuid- en westrand ingepland met een dichte bosstrook. Daardoor lijkt het station van afstand onderdeel van het Natuurpark Lelystad. De bosrand heeft een mantelzoom opbouw. Aan de oostzijde heeft de beplantingsrand tussen het station en de Larserringweg een transparanter karakter. Deze groenzone wordt ingericht met bloemrijkgrasland en heesters. Deze zone is bewust transparanter ingericht omdat het station aan deze zijde zijn entree en gezicht heeft. Het zicht op het station wordt hier verzacht maar het station ligt niet verstopt. De heesterbeplanting zorgt aan deze zijde voor een mooie overgang tussen de dichte bosrand van het Natuurpark Lelystad en het open polderlandschap. Tussen het natuurpark en het station ligt een ca. 50 meter brede kabelzone. Deze zone blijft vrij van bomen en heesters en wordt ingericht met bloemrijkgrasland. Op deze zonnige plek wordt bloemrijkgrasland toegevoegd als stapsteen voor nectarzoekende insecten. Bij de sloot is ruimte voor een acht meter brede natuurvriendelijke oever. Deze oever kan met een flauw talud of met een drasplaszone ingericht worden. De stationsgebouwen worden volgens standaarden van TenneT en Liander uitgevoerd. De materiaalkeuze voor de gevels, bestrating en hekwerken geven het station een onopvallende uitstraling (p27).

De toegangsweg naar het station wordt aangelegd met betonplaten. Dit materiaal zie je in de omgeving ook vaak bij opritten naar agrarische erven.

Centraal Diensten Gebouw TenneT Bij het gebouw liggen 6 parkeerplaatsen Installaties en transformatoren Liander. Twee keer identiek gebouw. Bij deze gebouwen liggen 6 parkeerplaatsen. Hekwerk en twee aparte toegangspoorten. De netbeheerders delen de toegangsweg. Schakeltuin met open installaties TenneT. Rondom de schakeltuin ligt een rondweg. Kabelzone

Plangrens Onderhoudszone hekwerk (2m breed) Verharding Betonplaat of betonklinkers (zie p 27) Traaggroeiend gras binnen hekwerken netbeheerders Heesters (zie p 24 -26) Bosrand met mantelzoom opbouw (zie p 24 -26)

22

N

0

50

100m 23

Beplanting Uitgangpunten voor het beplantingsplan • Brede groensingels met mantelzoom opbouw verminderen het zicht op het station vanuit het westen en zuiden. • De groenzone aan de oostzijde tussen het station en de Larserringweg heeft een transparanter karakter en is ingericht met heesters en bloemrijkgrasland. Er is gekozen voor een transparantere groenzone aan deze zijde omdat hier de voorzijde en het gezicht van het station ligt. • De kabelzone aan de noordzijde van het station blijft vrij van beplanting en wordt ingericht met bloemrijkgrasland • De kabelzone aan de oostzijde wordt ingericht met bloemrijkgrasland en ondiepwortelende heesters. • Rondom het station wordt streekeigen beplanting toegepast (m.u.v. meidoorn i.v.m. bufferzone bacterievuur) 1 Dichte singel beplanting met mantelzoom opbouw, heesters en bomen. Bomen 12 m uit de rand Heesters 5m uit de rand

30 meter brede groensingel met mantelzoom opbouw

24

Boomsoorten: Acer pseudoplatanus, Ulmus minor, Fraxinus excelsior, Quercus robur, Ulmus Laevis, Alnus Glutinosa. Heestersoorten: Prunus avium, Ribes Rubrum, sambucus nigra, Euonymus europaeus, Corylus avellana, Frangula alnus

Soorten mantel/zoom Bomen: Acer pseudoplatanus Ulmus minor Fraxinus excelsior Quercus robur Alnus glutinosa Ulmus laevis Mantel Prunus padus Ribes rubrum Sambucus nigra Euonymus europaeus Corylus avellana Frangula alnus

Graszone met geclusterde heesters > Extensief beheerde graszone (ca. ...m2). Zone maaien en maaisel afvoeren zodat verschraling optreed en het, van nature aanwezige, zaadbestand zich kan ontwikkelen.

N

25

2 Zone met geclusterde heester

3 Bloemrijkgrasland

Heestersoorten: Prunus avium, Ribes Rubrum, sambucus nigra, Euonymus europaeus, Corylus avellana, Frangula alnus

Aan de noord en oostzijde worden brede zones (>5m) ingericht met bloemrijkgrasland. Het bloemrijkgrasland op deze zonnige plekken dient als stapsteen voor nectarzoekende insecten. Met een ecoloog van gemeente afstemmen welk bloemrijkgrasmengsel op deze locatie gewenst is. Dit hangt af van de doelsoorten.

4 Natuurvriendelijke oever In de Flevopolder liggen al vele kilometers natuurvriendelijke oevers. Deze oevers dragen bij aan de waterkwaliteit. Ze zorgen voor een hogere diversiteit aan waterplanten en macrofauna en voor hogere aantallen jonge vis. Naast de huidige waterlijn is een zone van 8 meter breed beschikbaar voor een natuurvriendelijk talud of plasdrasberm. De zone kan niet breder gemaakt worden i.v.m de kabelzone die ten noorden van het station ligt.

26

Materialen De gekozen materialen dragen bij aan een onopvallende uitstraling. Gebouwen

De stationsgebouwen worden volgens de standaarden van TenneT en Liander vormgegeven. De materiaalkeuze voor de gevel wordt op elkaar afgestemd zodat het station een geheel uitstraalt. De installatiegebouwen van Liander en het Centraal Diensten Gebouw van TenneT krijgen een gevel van rood metselwerk. De transformatoren van Liander staan in open betonnen transformatorboxen.

Toegangsweg

De toegangsweg tot het station wordt aangelegd met betonplaten (200x200x14). Dit materiaal wordt in de omgeving ook veel gebruikt voor de oprit van agrarische erven.

Verharding binnen hekwerken

Op het terrein wordt gestreeft om alleen op noodzakelijke plekken (routes en toegangen voor onderhoud) verharding aan te leggen. Binnen de hekwerken kunnen betonplaten of grijze betonklinkers (keiformaat) gebruikt worden.

CDG TenneT

Hekwerk Installatiegebouw en transformatorboxen Liander

Standaard 2,5 meter hoog hekwerk, donkergroen. 27

5. 3d Visualisaties

28

Larserringweg Ter hoogte rand Natuurpark Lelystad Richting het zuiden

29

Larserringweg Ter hoogte van kabelzone noordzijde Richting het westen

30

Larserringweg Ten noorden van de toegangsweg Richting het zuiden

31

Larserringweg Ter hoogte van toegangsweg station Richting het westen

32

Larserringweg Ten zuiden van het station Richting het noorden

Opstijgpunt Lelystad – Larserringweg met eindportalen

33