BL 1. Gewaarmerkte Jaarstukken 2025 inclusief controleverklaring
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2025
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Concept jaarstukken
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Inhoudsopgave INLEIDING EN LEESWIJZER ....................................................................................... 2 1. ANALYSE OP HOOFDLIJNEN ............................................................................... 4 2. TAAKVELDEN ................................................................................................... 8 0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING .......................................................................... 8 1. VEILIGHEID .................................................................................................... 33 2. VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT ............................................................. 37 3. ECONOMIE..................................................................................................... 44 4. ONDERWIJS ................................................................................................... 52 5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ..................................................................... 59 6. SOCIAAL DOMEIN........................................................................................... 69 7. VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ........................................................................ 89 8. VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ...... 97 3.
PARAGRAFEN .............................................................................................. 107 1. LOKALE HEFFINGEN ..................................................................................... 107 2. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ........................................... 112 3. ONDERHOUD KAPITAAL GOEDEREN ............................................................... 122 4. FINANCIERING.............................................................................................. 128 5. BEDRIJFSVOERING EN RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING .......................... 132 6. VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................. 139 7. GRONDBELEID ............................................................................................. 158 8. INTERBESTUURLIJK TOEZICHT (IBT) .............................................................. 162 9. ONDERZOEKSAGENDA .................................................................................. 165 10. OPENBAARHEIDSPARAGRAAF ..................................................................... 166 4. BIJLAGEN .................................................................................................... 167 SUBSIDIEOVERZICHT ....................................................................
167 BIJLAGE 1: BIJLAGE 2: DECEMBERNOTITIE 2025 .............................................................. 181 BIJLAGE 3: OPSOMMING “NIET TOEGELICHTE KLEINE VERSCHILLEN” ................ 183 BIJLAGE 4: BBV INDICATOREN EN AANVULLENDE LOKALE INDICATOREN ........... 186
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
1
Inleiding en leeswijzer Voor u ligt het jaarverslag 2025 van de gemeente Lelystad. Het jaarverslag is een zelfstandig te lezen verantwoording over het afgelopen begrotingsjaar, waarbij wordt ingegaan op de financiële afwijkingen ten opzichte van diezelfde begroting. Het jaarverslag vormt samen met de jaarrekening de jaarstukken. De jaarstukken worden opgemaakt volgens de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Het jaarverslag is opgebouwd uit de volgende onderdelen: 1. Analyse op hoofdlijnen In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de voornaamste ontwikkelingen in het afgelopen jaar en het uiteindelijk gerealiseerde jaarrekeningresultaat over 2025. 2. Taakvelden Met de verantwoording op taakveldniveau legt het college verantwoording af over de realisatie van de beoogde effecten, beleidsdoelen en prioriteiten zoals genoemd in de programmabegroting 2025. Daarnaast worden de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting toegelicht.
Per taakveld wordt inzicht geboden in de volgende onderwerpen: a) de bijbehorende gerealiseerde baten en lasten 2025; b) de verantwoordelijke portefeuillehouder(s); c) het antwoord op de vraag of dit taakveld onderdeel uitmaakte van de begrotingsmonitoren 2025; d) de aard van deze activiteiten (wettelijk / gemeentelijk), met daaruit afgeleid een duiding van de beïnvloedbaarheid van deze baten en lasten; e) de activiteiten die samenhangen met de inzet van deze baten en lasten en wat daarmee beoogd wordt te bereiken; f)
de aan het taakveld gerelateerde beleidsnota’s en indien van toepassing de vermelding van aan dit taakveld verbonden partijen (alleen indien er zowel een bestuurlijk- als financieel belang is).
Aan het einde van ieder begrotingscluster worden de bij ministeriële regeling verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met aanvullende (lokale) beleidsindicatoren. Om de context van deze cijfers beter te kunnen plaatsen worden de uitkomsten, daar waar mogelijk, afgezet tegen het Nederlands gemiddelde. Voor wat betreft de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd bij de verantwoording: •
Afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn geconsolideerd weergegeven op taakveldniveau. De afwijkingen kleiner dan €200.000 staan gesaldeerd weergegeven onder de noemer ‘niet toegelichte kleine verschillen’.
•
Financiële afwijkingen worden door middel van een ‘V’ of een ‘N’ onderverdeeld naar Voordelendan wel Nadelen ten opzichte van de begroting.
•
Het BBV schrijft voor dat de budgetten ingedeeld moeten worden naar incidentele- en structurele budgetten. Indien het totaal aan structurele lasten volledig wordt gedekt door structurele baten is er sprake van ‘materieel’ begrotingsevenwicht. In het jaarverslag wordt bij de paragraaf Interbestuurlijk Toezicht (IBT) nader ingegaan op dit onderwerp.
•
In de financiële analyse per taakveld wordt bij iedere afwijking aangegeven of de afwijking incidenteel of structureel van aard is. Voor het gros van de structurele afwijkingen in 2025 geldt dat de meerjarige doorwerking reeds is betrokken bij de besluitvorming over de programmabegroting 2026 – 2029 of de kaderbrief 2027 - 2030. Overige afwijkingen met een structureel karakter worden nog nader geanalyseerd en indien noodzakelijk betrokken in het totstandkomingsproces van de programmabegroting 2027 – 2030.
3. Paragrafen Aan de hand van de paragrafen wordt een dwarsdoorsnede gegeven van zaken die door de gehele gemeentebegroting heen lopen. Het BBV verplicht gemeenten om deze informatie in afzonderlijke Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
2
paragrafen uit te werken, zodat er inzicht ontstaat ten aanzien van overkoepelende uitgangspunten en het vastgestelde beleid. Voorbeelden zijn het onderhoud van kapitaalgoederen, lokale heffingen en de gemeentelijke bedrijfsvoering. 4. Bijlagen In de bijlagen wordt nadere informatie gegeven over een aantal onderwerpen. Denk hierbij aan een verantwoording over de uitgevoerde onderzoeken in het kader van artikel 213a Gemeentewet en de verstrekte subsidies. Ook wordt er in de bijlagen inzicht gegeven in de definitieve doorschuifbudgetten ten opzichte van de ingeschatte doorschuifbudgetten van de decembernotitie 2025. Tot slot is er een bijlage opgenomen om inzicht te geven in de ‘niet toegelichte kleine verschillen’. Gebeurtenissen na balansdatum: Niet van toepassing.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
3
1. Analyse op hoofdlijnen Kernboodschap De jaarstukken laten zien dat de gemeente ook in het afgelopen jaar belangrijke stappen heeft gezet voor de stad. Het grootste deel van het raadsakkoord is uitgevoerd. En er zijn zichtbare resultaten geboekt in de uitvoering, in de wijken en in de samenwerking met inwoners en partners. De extra beschikbare financiële middelen voor de uitvoering van het Raadsakkoord zijn ook in 2025 ingezet ten behoeve van de te realiseren ambities. Tegelijkertijd vragen de financiële ontwikkelingen om blijvende aandacht. Het positieve jaarrekeningresultaat, kent voornamelijk een incidenteel karakter en verandert de structurele opgave in het meerjarenperspectief niet.
Analyse Rekening resultaat op hoofdlijnen Het rekeningresultaat 2025 is onder te verdelen in twee categorieën: de algemene dienst en de grondexploitaties. Beide categorieën leveren ongeveer de helft van het totale positieve rekeningresultaat van €28,971 mln.. Resultaat algemene dienst De algemene dienst draagt voor €14,45 mln. bij aan het resultaat. Dit positieve resultaat wordt met name verklaard door een aantal grotere afwijkingen met een incidenteel karakter. Aan de inkomstenkant is er sprake van een voordelig effect als gevolg van een rentevergoeding over tijdelijk bij het Rijk gestalde middelen (+€1,1 miljoen). Ook laat de uitkering die de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds een voordeel zien, onder andere als gevolg van een hogere bijstelling voor loon- en prijsontwikkelingen en enkele taakgerelateerde mutaties (+€3,2 miljoen). Daarnaast is er sprake van een voordeel op de Ozb opbrengsten niet-woningen, onder andere door nabetalingen uit voorgaande jaren en omdat het areaal harder is toegenomen dan vooraf is ingeschat (+€2,9 miljoen). Tevens is er sprake van een voordeel door een ontvangen zwerfvalvergoeding (+€0,6 miljoen). Deze afwijkingen zijn voor het overgrote deel incidenteel van karakter, aangezien de structurele doorwerking reeds is verwerkt in de programmabegroting 2026 – 2029.
Naast deze afwijkingen aan de inkomstenkant zijn er ook diverse voor- en nadelige afwijkingen aan de lastenkant. Zo is er sprake van een nadeel ten opzichte van de begroting op het vlak van de jeugdzorg (€3 miljoen). In de begroting van 2025 is er een taakstellende bezuiniging ingeboekt, die niet is gerealiseerd. Aangezien de budgetten voor de jeugdzorg in de aankomende jaren verder afnemen zorgt dit voor een toenemend financieel knelpunt, dat in de kaderbrief 2027 – 2030 meer uitvoerig is beschreven. Op het vlak van de verstrekte bijstandsuitkeringen en de specifieke rijksbijdrage die daarvoor wordt ontvangen is per saldo sprake van een nadelig effect ten opzichte van de begroting (-€1 miljoen). Binnen de WMO is daarentegen een voordeel zichtbaar., zowel op maatwerkvoorzieningen als huishoudelijke hulp (+€2,5 miljoen). Dit komt doordat er minder aanvragen zijn geweest voor woningaanpassingen en hulpmiddelen zoals scootmobielen en rolstoelen. Deze kosten kennen een grillig verloop en zijn lastig vooraf in te schatten. Ook is er sprake van een incidenteel voordeel op de lasten voor huishoudelijke ondersteuning. De groei in gebruik die de afgelopen jaren zichtbaar was, onder andere door vergrijzing en het abonnementstarief, heeft zich in 2025 niet verder doorgezet. Mede door achterstanden in de backoffice is deze groei tijdelijk geremd, wat ook effect heeft gehad op de uitgaven.
Daarnaast zijn er nog diverse overige afwijkingen ten opzichte van de begroting. Zo is er sprake van een incidentele vrijval van kapitaallasten, als gevolg van een actualisatie in de investeringsplanning (+€1,8 miljoen) doordat investeringsprojecten later zijn opgeleverd. De opbrengsten uit omgevingsvergunningen vallen € 1,9 mln. lager uit dan begroot. Deze opbrengsten zijn sterk afhankelijk van de planning en Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
4
oplevering van enkele grote projecten. Zoals blijkt uit de begrotingsmonitor april 2026 zullen de begrote inkomsten dit jaar ruimschoots gerealiseerd worden. Resultaat grondexploitaties De grondexploitaties dragen, na aftrek van vennootschapsbelasting, circa €14,5 mln. bij aan het positieve resultaat. De meeste winsten worden gerealiseerd op bedrijventerreinen, met name Flevokust. Binnen de grondexploitaties wonen is sprake van een toename van voorzieningen voor projecten met een negatieve toekomstige waarde. Deze toename hangt samen met onder andere kostenstijgingen. Voor grondexploitaties wonen geldt daarnaast dat het winstpotentieel beperkter is, doordat de focus ligt op betaalbare woningbouw en kwaliteit. Dit leidt tot lagere opbrengsten en hogere kosten, waardoor deze projecten vaker een beroep doen op aanvullende middelen. Een deel van de dekking voor deze voorzieningen was reeds voorzien bij eerdere besluitvorming en wordt gedekt uit de reserve Ontwikkeling Stad. Samenvattend Het resultaat over 2025 is positief, maar wordt in belangrijke mate gedragen door incidentele meevallers. Structureel blijft er druk bestaan, met name door de kostenontwikkeling in de jeugdzorg. De positieve resultaten binnen de grondexploitaties komen vooral voort uit bedrijventerreinen en zullen naar verwachting in de toekomst afnemen.
Rechtmatigheidsverantwoording Voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn controles uitgevoerd. De uitkomsten hiervan worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college in de paragraaf bedrijfsvoering en in het hoofdstuk rechtmatigheid in de jaarrekening. Daarbij maken we onderscheid tussen: • Fouten en onduidelijkheden binnen het begrotingscriterium. • Het voorwaardencriterium (waaronder Europese aanbestedingen). • Misbruik en oneigenlijk gebruik. De totale onrechtmatigheidsfout bedraagt € 4,484 mln. Hiervan is € 4,349 mln. volgens de financiële verordening van de raad, acceptabel. Dit betreft voornamelijk begrotingsafwijkingen die al in de jaarstukken zijn toegelicht of eerder aan de raad zijn gemeld (begrotingscriterium). Daarnaast is € 0,135 mln. aangemerkt als niet-acceptabel vanwege onrechtmatige Europese aanbestedingen (voorwaardencriterium). Er zijn geen onduidelijkheden vastgesteld. Het totaal van onrechtmatigheden blijft met € 4,484 mln. onder de verantwoordingsgrens van € 8,5 mln.. Deze grens wordt bepaald door 2% van de lasten te nemen exclusief mutaties in de reserves (gebaseerd op de wet en raadskaders).
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
5
Cluster (bedragen x €1.000) 0. Bestuur en ondersteuning
1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
3. Economie 4. Onderwijs
5. Sport, cultuur en recreatie
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Financiele analyse op hoofdlijnen (vervolg) 1 College B&W 2 Basistaken Burgerzaken (leges) 3 Verkiezingen 4 Personele kosten 5 Lagere licentiekosten en vacatures IMA 6 Lelystad Digitaal 2025 7 Invulling ombuiging teambudget 8 Kanteling doorbelasting aan projecten 9 Prioritering capaciteit Lelystad Digitaal 2025 10 DO gemeentelijke bedrijfsgebouwen 11 Effect actualisatie kapitaallasten 12 Rentebaten kort geld (<1 jaar) 13 OZB woningen 14 Uitvoeringskosten gem belastingen lasten en baten 15 OZB niet woningen 16 Parkeerbelasting 17 Algemene uitkering 18 ICL uitkering 19 DU - Compensatie med. soc. ontwikkelbedrijven 20 Stelpost hogere kapitaallasten 21 Stelpost kapitaallasten 22 Stelpost tijdelijke sporthal 23 Stelpost tijdelijke sporthal 24 Afrekening VPB 2023 25 Voorschot VPB 2024 26 Voorschot VPB 2025 Overig Niet toegelichte kleine verschillen cluster 0 Overig Niet toegelichte kleine verschillen cluster 1 27 Openbare verlichting 28 UPV Wegwerpplastic/SUP zwerfavalvergoeding 29 Leges Kabels en Leidingen Overig Niet toegelichte kleine verschillen cluster 2 30 Toeristenbelasting Overig Niet toegelichte kleine verschillen cluster 3 31 Verhuur tijdelijke scholen Tjotter/Triangel/Torenvalk 32 Personeelskosten 33 Voordeel tijdelijke energielasten nieuwbouw 34 (Kapitaal)lasten Rietlanden 35 Verzekeringen 36 Tijdelijke sporthal 37 Energieverbruik 38 Beheer MFA's BTW 39 Lokaal educatieve
agenda 40 Lelytalent 41 P-kosten taakveld 4.3 Overig Niet toegelichte kleine verschillen cluster 4 42 Sportaccommodaties 43 Personele kosten taakveld 5.7 Overig Niet toegelichte kleine verschillen cluster 5
Jaarverslag 2025
Afwijking -265 285 237 298 467 -487 286 466 487 208 -346 1.118 268 248 2.853 -227 2.005 454 275 453 1.841 -300 300 806 -1.250 -2.263 1.016 -46 355 626 201 113 300 87 236 -250 548 255 349 545 -236 -261 242 259 296 5 239 204 -435
6
Cluster (bedragen x €1.000) 6. Sociaal domein
Financiele analyse op hoofdlijnen (vervolg)
Afwijking
43 Opvang Oekrainers 44 Preventieve inzet Jeugd 45 Personele inzet 46 Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden 47 Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden 48 BUIG - Rijksbijdrage 49 Overig 50 Voorziening dub. debiteuren/ Terugvorderingen 51 BBZ - Bijstand zelfstandigen 52 BUIG - Bijstandsuitkeringen 53 Bedrijfsvoering ZLF 54 Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijf 55 Diversen 56 Jeugdhulp met verblijf regionaal 57 Jeugdhulp met verblijf landelijk 58 Toegang specialistische jeugdzorg (JEL) 59 Jeugdreclassering 60 Coördinatie Jeugd en Beleid 61 P-kosten Coördinatie Jeugd en Beleid 62 Jeugdhulp ambulant lokaal 63 Jeugdbescherming 64 Maatwerkvoorziening WMO 65 Hulp huish ZIN WMO 66 Beschermd Wonen WMO Overig ZZZNiet toegelichte kleine verschillen cluster 6 7. Volksgezondheid en milieu 67 Rioolheffing 68 Afvalstoffenheffing 69 Inzamelen en verwerken afvalstoffen Overig ZZZNiet toegelichte kleine verschillen cluster 7 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 70 Programma Hart van de stad 71 EBZ 72 Faciliterend grondbeleid herontwikkeling Maerlant 73 Wonen 74 Wonen (RS) 75 Inkomsten omgevingsvergunningen 76 P-kosten RSO Overig ZZZNiet toegelichte kleine verschillen cluster 8 Rekeningresultaat 2025 3. Economie 79 Resultaat grondexploitaties bedrijven 8.
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 80 Winstname lopende grondexploitaties op basis van Percentage of Completion 81 Winstname afgesloten grondexploitaties incl. nagekom 82 Mutaties voorzieningen Grondexpl. Woningen Winstname grondexploitaties Totale afwijking Begroot saldo Gerealiseerd resultaat
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
-347 296 -318 442 -419 1.736 514 -829 656 -2.758 218 -275 339 -3.438 324 229 -389 -282 -294 1.036 -252 1.874 966 -332 873 510 -504 870 324 -323 208 -309 211 -211 -1.874 -323 732 11.744 18.074 257 2.307 -3.411 17.227 28.971 0 28.971
7
2. Taakvelden 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning bedragen x €1.000
Begroting primitief
Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal Lasten Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal Baten Eindtotaal
4.687 4.989 823 35.596 -154 2.259 12.713 1.099 62.013 -82 -1.317 -899 -266 -1.374 -15.088 -17.688 -2.190 -321 -215.613 -8.798 -5.191 -268.826 -206.813
Begrotingswij zigingen
532 474 -5 2.709 -71 30 -9.185 7.441 1.926
Begroting
5.219 5.463 817 38.305 -225 2.290 3.528 8.540 63.938
Realisatie
Vrije ruimte
4.990 5.426 817 36.485 345 1.992 0 1.249 2.707 8.845 28.971 91.827
229 38 0 1.820 -570 298 -0 2.279 -2.707 -305 -28.971 -27.889
-82 1 -1.317 -2.088 -899 -1.308 -266 -374 -1.100 -2.474 -3.833 - -15.088 -15.504 - -17.688 -20.541 -300 -2.490 -2.263 -265 -586 -626 -12.017 -227.630 -230.813 -10.436 -19.234 -15.512 5.191 -18.927 -287.753 -292.862 -17.001 -223.815 -201.035
-83 771 409 108 1.359 416 2.853 -227 40 3.183 -3.721 5.109 -22.780
De taakvelden binnen het cluster ‘0. Bestuur en ondersteuning’ dragen bij aan de uitvoering van de inhoudelijke taakvelden, die onderdeel uitmaken van de verderop beschreven clusters 1 tot en met 8. In de tabel op de vorige pagina wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. In de tabellen hieronder wordt vervolgens per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Vervolgens wordt er verantwoording afgelegd over wat er bereikt is in 2024 binnen het taakveld. Hierna vindt de financiële verantwoording plaats voor afwijkingen > €150.000. Na de beschrijving van de taakvelden worden de bij ministeriële regeling verplicht op te nemen beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met een aantal lokale beleidsindicatoren.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
8
Verantwoording taakvelden binnen dit cluster 0.1
Bestuur
Begroting -5.219 82
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) A.E.H. Baltus Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -4.990 -1
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 229 V 83 N
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld Op basis van artikel 6 van de gemeentewet is het voor een gemeente verplicht om een gemeenteraad, een college en een burgemeester te hebben. Daarnaast verplicht de gemeentewet iedere gemeente om een rekenkamer of een rekenkamerfunctie vorm te geven (artikel 81a t/m 81k en artikel 182 t/m 185). Verder is het in de gemeentewet de verplichting een griffie te hebben (artikel 107 t/m 107e gemeentewet). Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? We streven naar een goed bestuur van de stad. In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die direct verband houden met de gemeentelijke bestuursorganen en de directe ondersteuning daarvan. - Het college van burgemeester en wethouders; - De gemeenteraad en de raadscommissies; - De ondersteuning en advisering van de raad in de vorm van een griffie; - De lokale rekenkamer; - Landelijke- en regionale bestuurlijke samenwerkingsverbanden (Vereniging van Nederlandse Gemeenten, G40, Platform 31 en Lelystad Next Level) De beïnvloedbaarheid van de lasten binnen dit taakveld is vrij beperkt. Zo is het aantal raadsleden wettelijk voorgeschreven, evenals de hoogte van de bijbehorende vergoeding voor het raadswerk. De lasten behorende bij het college staan in direct verband met het aantal collegeleden. De lasten behorende bij de raad staan in direct verband met het aantal raadsleden, fracties en fractieassistenten.
Met ingang van de bestuursperiode 2022-2026 is het aantal raadsleden toegenomen van 35 naar 37 in verband met het bereiken van de grens van 80.000 inwoners. De wijze waarop het gemeentebestuur met elkaar omgaat is van grote invloed op het imago en de bestuurskracht. Om het samenspel te verbeteren zijn er in het raadsakkoord 2022-2026 een aantal afspraken gemaakt, bijvoorbeeld over tijdige informatievoorziening en een duidelijke rolverdeling tussen raad en college. Onderliggende basis van deze afspraak is het onderlinge vertrouwen om samen resultaten voor de stad te boeken. Op basis van de slotevaluatie van het raadsakkoord die eind 2025 is opgesteld blijkt dat er op veel dossiers resultaten zijn gerealiseerd. Echter zijn er ook leerpunten voor de volgende bestuursperiode, ongeacht de vorm waarin de samenwerking vorm krijgt. Ook deze 'lessons learned' maken onderdeel uit van de slotevaluatie van het raadsakkoord. Gerelateerde beleidsnota's Gedragscode integriteit gemeenteraadsleden gemeente Lelystad Gedragscode integriteit collegeleden gemeente Lelystad Gedragscode integriteit ambtenaren gemeente Lelystad Financiële afw ijkingen 0.1 Bestuur naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Programmakosten LNL
I
-410
-268
142 V
-
-
-
Meer grip en versterking samenw erking
I
-41
-
41 V
-
-
-
41 V
College B&W
I
-1.371
-1.555
184 N
82
-
82 N
265 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-3.397
-3.167
230 V
-
-1
1N
229 V
-5.219
-4.990
229 V
82
-1
83 N
147 V 142 N
Totaal exploitatie
142 V
Reserves Programmakosten LNL
I
-
-
-
210
68
142 N
Meer grip en versterking samenw erking
I
-
-
-
41
-
41 N
41 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
46
-0
46 N
46 V
Totaal reserves Totaal
Programmakosten LNL
-
-
-
297
68
229 N
229 N
-5.219
-4.990
229 V
379
67
312 N
83 N
Incidenteel voordeel op de lasten van
142
Een deel van het budget is niet ingezet in 2025, mat name het budget voor marketing dat binnen dit taakveld stond begroot. Dit resulteert in een voordeel op de lasten en tegelijkertijd een nadeel doordat de onttrekking uit de Reserve Ontwikkeling Stad (ROS) eveneens geen doorgang heeft gevonden. In 2026 zal opnieuw beoordeeld worden hoe deze middelen zullen worden ingezet, of dat deze middelen terug kunnen vloeien naar de ROS.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
9
Meer grip en versterking samenwerking
Incidenteel voordeel op de lasten van
41
De uitvoering voor het project 'Meer grip en versterking samenwerking' heeft plaatsgevonden in 2024. De kosten die voor 2025 begroot stonden zijn om die reden onbenut gebleven. Dit resulteert in een voordeel op lasten en tegelijkertijd een dienovereenkomstig nadeel doordat de onttrekking uit de ROS eveneens geen doorgang heeft gevonden. Bij het voorstel tot bestemming van het rekeningresultaat zal worden voorgesteld deze middelen weer toe te voegen aan de onbeklemde ruimte binnen de ROS.
College B&W
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
-184 -82
De voorziening voor de pensioenuitkering van (oud) wethouders wordt jaarlijks bijgesteld op basis van een actuariële berekening. De hoogte van deze voorziening moet gelijk zijn aan de reëele overdrachtswaarde, omdat deze aanspraken per 1 januari 2028 worden overgedragen aan het ABP. Dit resulteert in een nadeel ter grootte van €499.046. Daarnaast is er sprake van diverse voordelen op de lasten als gevolg van lagere wachtgelduitkering dan begroot en lagere salarissen / sociale lasten dan begroot. Per saldo is er sprake van een nadeel ter grootte van €184.000.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
10
0.2
Burgerzaken
Begroting -5.463 1.317
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -5.426 2.088
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 38 V 771 V
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld Binnen taakveld 0.2 Burgerzaken voert de gemeente een breed scala aan wettelijke verplichtingen uit. De uitvoering hiervan is georganiseerd binnen de Stadswinkel, waar de primaire processen rondom persoonsinformatie, identiteits- en reisdocumenten, burgerlijke stand en adresregistraties worden uitgevoerd. Naast deze kernprocessen vervult het Klantcontactcentrum (KCC) een essentiële rol binnen dit taakveld. Het zorgt voor de gemeentelijke telefonische bereikbaarheid, verzorgt de dagelijkse informatievoorziening aan inwoners, en draagt zorg voor het opnemen en uitzetten van meldingen over de openbare ruimte. De informatiebalie fungeert als het gastvrije eerste aanspreekpunt voor inwoners, bezoekers en ondernemers die het stadhuis bezoeken, en versterkt daarmee de toegankelijkheid en zichtbaarheid van de gemeentelijke dienstverlening. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Binnen dit brede takenpakket zijn in 2025 diverse werkzaamheden uitgevoerd. Zo zijn 9.729 paspoorten, 5.087 identiteitskaarten en 5.392 rijbewijzen verstrekt. Daarnaast zijn 365 naturalisatieverzoeken afgehandeld en 1.227 vermissingen van documenten geregistreerd. Ook zijn 262 VOG aanvragen verwerkt, 1.779 handtekeningen gelegaliseerd en 340 onderzoeken uitgevoerd naar buitenlandse bewijsstukken.
Op het terrein van de Basisregistratie Personen (BRP) zijn 14.088 controles van persoonsgegevens verricht, en zijn 1.910 adresonderzoeken en briefadressen behandeld. Binnen de Burgerlijke Stand zijn 1.099 akten en latere vermeldingen in de registraties opgesteld, 362 huwelijken voltrokken, en zijn 6.316 BRP uittreksels en 1.434 uittreksels uit de Burgerlijke Stand verstrekt. Het KCC beantwoorde 136.467 telefonische vragen in de eerste lijn en waar nodig zijn deze doorgezet naar de tweede lijn. Daarnaast beheerde het team de Burgernet administratie, de mailboxen van het KCC en het Servicemeldpunt Burger, de registratie van gevonden en verloren voorwerpen, en verwerkte meldingen in de openbare ruimte. Daarnaast is informatie verstrekt aan de balie en zijn bezoekers doorgeleid binnen het stadhuis. Naast de operationele taken is ook gewerkt aan belangrijke ontwikkelingen op het gebied van kwaliteit en wetgeving. Zo is ingezet op de implementatie van de nieuwe functiescheiding bij reisdocumenten, de voorbereiding op de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMeBV), het opstellen van het beleidsdocument Kwaliteit BRP 2026–2029, en zijn de jaarlijkse zelfevaluaties BRP en reisdocumenten uitgevoerd.
Tot slot heeft Burgerzaken de organisatie van de landelijke verkiezingen op 29 oktober 2025 succesvol georganiseerd! Gerelateerde beleidsnota's Leges verordening 2025 Financiële afw ijkingen 0.2 Burgerzaken naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Baten
Lasten begroting
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Basistaken Burgerzaken (leges)
I
-799
-1.292
493 N
1.298
2.076
778 V
285 V
Verkiezingen
I
-628
-391
237 V
-
-
-
237 V
Personele kosten
I
-3.852
-3.554
298 V
-
-
-
298 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-185
-189
4N
19
12
7N
11 N
Totaal exploitatie
-5.463
-5.426
38 V
1.317
2.088
771 V
809 V
Totaal
-5.463
-5.426
38 V
1.317
2.088
771 V
809 V
Basistaken Burgerzaken (leges)
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
-493 778
Binnen het onderdeel Basistaken Burgerzaken is over 2025 een voordelig resultaat van €285.000 gerealiseerd. Dit positieve resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere baten als gevolg van volumestijgingen binnen de Stadswinkel. In 2025 was wederom sprake van de zogenoemde paspoortpiek. Deze piek ontstaat omdat tien jaar zijn verstreken sinds de invoering van de langere geldigheidsduur van paspoorten. Hoewel in de begroting rekening is gehouden met een verhoogd aantal aanvragen, lag het daadwerkelijke volume paspoort- en identiteitskaartaanvragen hoger dan geraamd. Hierdoor zijn zowel de baten als de lasten hoger uitgevallen dan begroot. De verwachting is dat deze piek aanhoudt tot circa 2027/2028. Daarnaast heeft de inwonersgroei geleid tot een toename van het aantal handelingen binnen de Stadswinkel, zoals het verstrekken van uittreksels en andere burgerzakenproducten. Ook dit volumeeffect heeft geleid tot extra baten boven begroting, wat het voordelige saldo verder heeft versterkt. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
11
Verkiezingen
Incidenteel voordeel op de lasten van
237
Door de val van het kabinet op 3 juni 2025 moest de gemeente op 29 oktober 2025 vervroegde Tweede Kamerverkiezingen organiseren. Binnen de begroting was hiervoor een bedrag van €351.348 beschikbaar, dat onder normale omstandigheden in 2025 niet zou zijn aangewend. Voor deze extra, tussentijdse verkiezing heeft de gemeente een aanvullende Rijksbijdrage van €276.476 ontvangen. De werkelijke kosten voor de organisatie bedroegen €390.500. Dankzij de extra bijdrage van het Rijk vielen deze kosten ruim binnen het totaal beschikbare budget, wat resulteert in een incidenteel voordeel van €237.324 op het onderdeel verkiezingen.
Personele kosten
Incidenteel voordeel op de lasten van
298
Op het gebied van personele kosten is in 2025 een incidenteel voordeel van €306.000 ontstaan. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is het niet gelukt om alle openstaande vacatures volledig te vervullen. Hierdoor was de inzet van tijdelijke inhuur noodzakelijk, maar is desondanks niet de volledige vacatureruimte opgevuld. Daarnaast heeft de inzet van trainees, die tegen relatief lagere kosten kunnen worden ingezet, geleid tot verdere besparing op de totale personeelslasten. Wel moet worden opgemerkt dat deze situatie heeft geleid tot een toegenomen werkdruk voor de vaste medewerkers, omdat structurele onderbezetting niet volledig kon worden opgevangen met tijdelijke capaciteit.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
12
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
Begroting -817 899
Lasten Baten
Gerealiseerd -817 1.308
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Hoofdopgave raadsakkoord 7. Stedelijke Vernieuwing Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025 Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 0V 409 V
Gemeentelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld Naast bouwgrond in exploitatie (taakveld 3.2 voor bedrijventerreinen en taakveld 8.2 voor niet-bedrijventerreinen) heeft de gemeente diverse andere gronden in eigendom. Dit zijn bijvoorbeeld gronden die zijn uitgegeven in erfpacht, maar ook de niet in exploitatie genomen gronden. Wanneer geen sprake is van een grondexploitatie, worden de bijbehorende lasten en baten die samenhangen met het bezit en beheer van deze gronden binnen dit taakveld verantwoord. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Het in eigendom hebben van grond kan zijn ingegeven vanuit strategische overwegingen. Een deel van deze gronden is verhuurd en verpacht, teneinde dekking te bieden voor de beheerslasten. Daarnaast zijn gronden in erfpacht gegeven. In 2025 is het bloot eigendom van een erfpachtpositie op een niet- strategische locatie vervreemd. Tevens is grond verkocht aan nutsbedrijven. Gerelateerde beleidsnota's Financiële afw ijkingen 0.3 Beheer overige gebouw en en gronden naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Grondverkoop Bosw eg
I
-
-87
87 N
-
142
142 V
55 V
Grondverkoop t.b.v. transformatorstations
I
-
-
-
-
121
121 V
121 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-817
-730
87 V
899
1.046
147 V
234 V
-817
-817
0V
899
1.308
409 V
410 V
Totaal exploitatie Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
Grondverkoop Bosweg
I
-
-
-
35
124
89 V
89 N
-
-
-
35
124
89 V
89 V
-817
-817
0V
934
1.432
498 V
499 V
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
-87 142
Betreft de verkoop van het bloot eigendom van een perceel bedrijventerrein aan de Bosweg. De resultaten betreffen enerzijds de afwikkeling van de boekwaarde en anderzijds de verkoopopbrengst.
Grondverkoop t.b.v. transformatorstations Incidenteel voordeel op de baten van
121
In 2025 zijn - net als andere jaren - diverse kleinere gedeeltes van percelen grond verkocht aan Liander om transformatorstations, vaak elektriciteitshuisjes genoemd, te kunnen realiseren. Dit betreft de grondopbrengsten hiervan. Er was hier geen afwikkeling van boekwaarden aan de orde.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
13
0.4
Overhead
Begroting -38.305 266
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -36.485 374
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 1.820 V 108 V
Gemeentelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld De bedrijfsvoeringskosten van de gemeente worden gedefinieerd als die kosten die niet direct zijn toe te rekenen aan de overige taakvelden binnen de gemeentebegroting. Het gaat hierbij om alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces en medewerkers. Het gaat om een breed palet aan activiteiten: van verplicht af te sluiten verzekeringen voor het afdekken van risico's tot aan de inzet van expertise voor complexe financiële- en juridische zaken; van facilitaire zaken tot aan het draaiend houden van de ICT infrastructuur. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de bedrijfsvoeringskosten. Het gaat hierbij om de gemeente brede uitvoering van de volgende taken: - financiën, administratie, beheer, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; - personeel en organisatie; - onderzoek en statistiek; - de directie, teamleiders; - inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); - juridische zaken; - bestuurszaken en bestuursondersteuning; - informatievoorziening en automatisering (ICT); - facilitaire zaken en huisvesting, zoals de kapitaal- en onderhoudslasten van het stadshuis (incl.
beveiliging); - documentaire informatievoorziening (DIV); Daarnaast staat een beperkt deel van de baten en laten in direct verband met activiteiten die worden uitgevoerd binnen het primaire proces. In de paragraaf bedrijfsvoering leest u wat is gedaan en bereikt in 2025 voor het klimaat van continu verbeteren en aan het verduurzamen van de bedrijfsvoering. Gerelateerde beleidsnota's -
Financiële afw ijkingen 0.4 Overhead naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Energielasten gemeentelijke bedrijfsgebouw en
I
-286
-345
59 N
-
-
-
59 N
DO gemeentelijke bedrijfsgebouw en
I
-556
-348
208 V
-
-
-
208 V
Voordeel aanbesteding verzekering
S
-142
-83
59 V
-
-
-
59 V
Lagere licentiekosten en vacatures IMA
I
-4.904
-4.437
467 V
-
-
-
467 V
Prioritering capaciteit Lelystad Digitaal 2025
I
-1.894
-1.407
487 V
-
-
-
487 V
Storting dubieuze debiteuren
I
-
-200
200 N
-
-
-
200 N
Implementatie AutoCAD
I
-
-127
127 N
-
-
-
127 N
Kanteling doorbelasting aan projecten
I
1.485
1.951
466 V
-
-
-
466 V
Actualisatie P&O diensten voor derden
S
-203
-299
96 N
203
299
96 V
Invulling ombuiging teambudget
I
-1.397
-1.111
286 V
-
-
286 V
Actualisatie communicatieteam
I
-2.376
-2.224
152 V
-
-
152 V
Inzet organisatieontw ikkeling
I
-2.460
-2.310
150 V
-
-
150 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal exploitatie
-25.572
-25.545
27 V
63
75
12 V
39 V
-38.305
-36.485
1.820 V
266
374
108 V
1.928 V 487 N
Reserves Lelystad Digitaal 2025
I
-
-187
187 N
300
-
300 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
0
0V
631
574
57 N
56 V
-
-187
187 N
931
574
357 N
543 N
-38.305
-36.672
1.633 V
1.197
948
249 N
1.384 V
Totaal reserves Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
14
Energielasten Gemeentelijke Bedrijfsgebouwen
Incidenteel nadeel op de lasten van
-59
De energielasten voor de gemeentelijke bedrijfsgebouwen zijn hoger uitgevallen dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat de verwachte stabilisatie van de energieprijzen achterblijft, waardoor de gerealiseerde kosten nog niet in lijn zijn met de begroting.
DO gemeentelijke bedrijfsgebouwen
Incidenteel voordeel op de lasten van
208
De kosten voor dagelijks onderhoud aan gemeentelijke gebouwen zijn lager uitgevallen dan begroot. Dit wordt voornamelijk verklaard doordat minder materiaalvervanging noodzakelijk bleek dan vooraf was ingeschat.
Voordeel aanbesteding verzekering
structureel voordeel op de lasten van
59
In 2025 zijn de verzekeringen voor de gemeentelijke bedrijfsgebouwen opnieuw aanbesteed. Dit heeft geleid tot lagere premielasten gedurende de looptijd van het contract. Het hiermee samenhangende voordeel is vanaf 2026 structureel verwerkt in de begroting.
Lagere licentiekosten en vacatures IMA
Incidenteel voordeel op de lasten van
467
Een deel van het gerealiseerde voordeel is toe te schrijven aan structurele licentiekosten die, als gevolg van het doorschuiven van implementaties binnen het programma Lelystad Digitaal 2025, nog niet zijn gemaakt. Na implementatie zijn deze kosten structureel benodigd. Daarnaast staan er momenteel enkele vacatures open die, gezien de krappe arbeidsmarkt, nog niet zijn ingevuld.
Prioritering capaciteit Lelystad Digitaal 2025
Incidenteel voordeel op de lasten van
487
Als gevolg van noodzakelijke prioritering binnen de beschikbare capaciteit van het programma Lelystad Digitaal 2025 zijn keuzes gemaakt in de uitvoering van projecten. Het vierjarige programma omvat diverse projecten op het gebied van wetgeving, Europese aanbestedingen, dienstverlening en de digitale transformatie van de gemeentelijke informatievoorziening. De beschikbare capaciteit is in 2025 primair ingezet op projecten waarbij wet- en regelgeving en bedrijfscontinuïteit het zwaarst wegen. Hierdoor zijn enkele projecten en beleidsontwikkelingen doorgeschoven naar het overgangsjaar 2026. Een deel van de hiermee samenhangende middelen is, conform de prognose in de decembernotitie, reeds doorgeschoven. Het resterende budget wordt betrokken bij de resultaatbestemming bij vaststelling van de jaarrekening 2025.
Storting dubieuze debiteuren
Incidenteel nadeel op de lasten van
-200
Het nadeel wordt veroorzaakt door een noodzakelijke dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren. Deze dotatie houdt onder meer verband met een openstaande vordering op een debiteur die in juli 2025 failliet is gegaan. Daarnaast is een aanvullende voorziening getroffen in verband met een lopende betalingsregeling, waarvoor in 2026 een voorstel tot gedeeltelijke afboeking wordt verwacht. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
15
Implementatie AutoCAD
Incidenteel nadeel op de lasten van
-127
Het verschil wordt verklaard door de voorbereiding van de aanbesteding van een nieuw tekenprogramma en de doorlopende licentiekosten van de huidige software. De voorgenomen overgang naar AutoCAD is, vanwege de contractduur van het huidige pakket, doorgeschoven naar 2026. Hierdoor zijn in 2025 uitsluitend voorbereidingskosten gemaakt (€71.000), terwijl in de begrotingsmonitor van september nog rekening werd gehouden met een verwacht tekort van €275.000 voor de implementatie. De aanbesteding is inmiddels in afrondende fase en de implementatiekosten zullen in 2026 tot realisatie komen. Daarnaast zijn in 2025 nog licentiekosten voor de bestaande software gemaakt (€56.000). Voor de nieuwe situatie is vanaf 2026 structureel €60.000 aan licentiekosten opgenomen in de programmabegroting.
Kanteling doorbelasting aan projecten
Incidenteel voordeel op de lasten van
466
Het voordeel wordt verklaard door een verschuiving in de inzet op projecten. De bijdrage vanuit de grondexploitaties aan de bedrijfsvoeringskosten is direct gerelateerd aan de inzet van intern personeel. Waar in voorgaande jaren relatief veel gebruik werd gemaakt van externe inhuur, is in 2025 meer inzet geleverd door eigen personeel. Door deze verschuiving neemt de toerekening van kosten aan projecten toe, wat resulteert in een hogere dekking van de bedrijfsvoeringskosten. In 2026 wordt beoordeeld of deze ontwikkeling een incidenteel karakter heeft of structureel van aard is.
Actualisatie P&O diensten voor derden
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
-96 96
De afwijking wordt veroorzaakt door CAO-stijgingen voor werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor derden, waaronder de Omgevingsdienst en Concern voor Werk op het gebied van personeelsadministratie. Als gevolg van de nieuwe CAO voor gemeenteambtenaren zijn de personeelskosten toegenomen. Deze stijging wordt volledig gecompenseerd door een overeenkomstige verhoging van de ontvangen vergoedingen, waardoor het effect per saldo neutraal is. Om deze structurele ontwikkeling in de begroting te verwerken, wordt in de Programmabegroting 2027– 2030 een voorstel gedaan voor actualisatie van deze budgetten.
Invulling ombuiging teambudget
Incidenteel voordeel op de lasten van
286
Het voordeel is het gevolg van het vooruitlopend invullen van de opgelegde structurele ombuiging op het teambudget. Deze ombuiging, van €300.000 op de posten opleiding, banqueting en teambudget, is formeel vanaf 2026 van kracht. Om deze taakstelling tijdig te realiseren, is in 2025 gestart met een pilot. De eerste resultaten hiervan zijn positief en leiden reeds in 2025 tot lagere uitgaven.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
16
Actualisatie communicatieteam
Incidenteel voordeel op de lasten van
152
Het voordeel wordt verklaard door de actualisatie van de inrichting en werkwijze van het communicatieteam in 2025. In dit kader zijn functies opnieuw beoordeeld en tijdelijk niet ingevuld, wat heeft geleid tot lagere personeelslasten. In 2025 is de basis van het team op orde gebracht. Per 1 januari 2026 is de beschikbare formatieruimte volledig ingevuld en wordt ingezet op verdere optimalisatie van de structuur. Een eerste doorkijk laat zien dat mogelijk aanvullende inzet nodig is; hiervoor is in de kaderbrief 2027 een voorstel opgenomen.
Inzet organisatieontwikkeling
Incidenteel voordeel op de lasten van
150
Het voordeel wordt veroorzaakt door het later invullen van personele capaciteit voor organisatieontwikkeling. Hoewel in 2025 budget beschikbaar was, is de daadwerkelijke inzet van personeel pas vanaf het derde kwartaal gerealiseerd. Dit heeft geleid tot een onderbesteding op de personeelslasten in 2025. In 2026 wordt de beschikbare capaciteit volledig ingevuld en wordt de inzet op organisatieontwikkeling op het beoogde niveau gebracht.
Lelystad Digitaal 2025
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
-187 -300
Het vierjarige programma Lelystad Digitaal 2025 omvat diverse projecten op het gebied van wetgeving, Europese aanbestedingen, dienstverlening en de digitale transformatie van de gemeentelijke informatievoorziening. Vanwege beperkte capaciteit zijn in 2025 prioriteiten gesteld, waarbij de inzet is gericht op projecten met de grootste impact vanuit wet- en regelgeving en bedrijfscontinuïteit. Als gevolg hiervan zijn enkele projecten en beleidsontwikkelingen doorgeschoven naar het overgangsjaar 2026. In 2026 wordt daarnaast, in samenspraak met de raad, verdere invulling gegeven aan de IV-strategie 2026–2030. Een deel van de niet bestede middelen is, conform de prognose in de decembernotitie, reeds doorgeschoven. Het resterende budget wordt betrokken bij de resultaatbestemming bij vaststelling van de jaarrekening 2025.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
17
0.5
Treasury
Begroting 225 2.474
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -345 3.833
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Ja
Bedrag x €1.000 Verschil 570 N 1.359 V
Gemeentelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld De gemeente heeft een deel van haar activa gefinancierd met vreemd vermogen en betaalt over deze aangetrokken leningen een vergoeding in de vorm van rente. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) stelt regels aan het financieringsgedrag van gemeenten, zodanig dat bijvoorbeeld de risico's op het gebied van renteschommelingen worden beperkt. Zo voorkomt de zogeheten 'kasgeldlimiet' dat gemeenten vooral leningen aantrekken met een korte looptijd (met over het algemeen een lagere rente) en verplicht de 'renterisiconorm' gemeenten om de herfinanciering van leningen te spreiden in de tijd. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de uitvoering van de treasuryfunctie: Rentelasten De te betalen rentelasten zijn afhankelijk van de looptijd van de afgesloten lening. Er zijn leningen afgesloten met een langere looptijd (langer dan één jaar, waarbij over het algemeen geldt dat hoe langer de looptijd hoe hoger de rente). De rentelasten zijn voornamelijk afhankelijk van de benodigde financiering, wat weer een voortvloeisel is van de genomen raadsbesluiten in het verleden. Daarnaast bepalen de rentestanden van het moment van herfinanciering voor een groot deel in hoeverre het beschikbare budget toereikend is.
Rentebaten en dividendopbrengsten De baten binnen dit taakveld komen enerzijds voort uit de rentebaten die de gemeente ontvangt als vergoeding van een aantal verstrekte leningen en de rentebaten die de gemeente ontvangt uit hoofde van het uitzetten van overtollige liquide middelen bij de schatkist. Anderzijds ontvangt de gemeente dividendopbrengsten vanuit een viertal deelnemingen, te weten: Vitens, Huisvuilcentrale, Alliander en de Bank Nederlandse Gemeenten. De hoogte van de ontvangen dividendopbrengsten is afhankelijk van de bedrijfsresultaten van de genoemde deelnemingen. De directe beïnvloedbaarheid van deze lasten en baten is vrij beperkt, aangezien de gemeente gehouden is aan wet- en regelgeving en te maken heeft met een financieringsbehoefte die gebaseerd is op besluiten uit het verleden. Er is in 2024 uitvoering gegeven aan de gemeentelijke treasuryfunctie, binnen de grenzen van de Wet FIDO en de daarbij geldende kasgeldlimiet. Door middel van het spreiden van de leningenportefeuille is getracht het renterisico bij het herfinancieren van leningen zo klein mogelijk te houden. Gerelateerde beleidsnota's Financiële afw ijkingen 0.5 Treasury naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) NV Vitens I of S
Lasten begroting
Baten verschil
realisatie
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Rentebaten kort geld (<1 jaar)
I
-
-
-
1.500
2.618
1.118 V
Effect actualisatie kapitaallasten
I
346
-
346 N
-
-
-
346 N
Beheersvergoeding SVN leningen
I
-3
-226
223 N
114
463
349 V
126 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-119
-119
0N
860
752
108 N
108 N
225
-345
570 N
2.474
3.833
1.359 V
789 V
Totaal exploitatie
1.118 V
Reserves Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal reserves Totaal
Rentebaten kort geld (<1 jaar)
-
-
-
1.902
1.902
-
-
-
-
-
1.902
1.902
-
-
225
-345
570 N
4.376
5.735
1.359 V
789 V
Incidenteel voordeel op de baten van
1.118
De gemeente heeft de afgelopen jaren, en ook in 2025, aanzienlijke inkomsten uit grondverkopen gerealiseerd. Deze middelen zijn tijdelijk rentedragend uitgezet bij de schatkist. Door het oplopende saldo op deze rekening zijn de rentebaten circa €1,1 miljoen hoger uitgevallen dan begroot.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
18
Effect actualisatie kapitaallasten
Incidenteel nadeel op de lasten van
-346
Dit betreft het effect binnen het taakveld treasury van de actualisatie van de kapitaallasten naar aanleiding van de verwerking van de kadernota en de MPG 2025 (raadsbesluit 25.214). De hieruit voortvloeiende wijzigingen in investeringsplanning en grondexploitaties werken door in de rentelasten binnen dit taakveld.
Beheersvergoeding SVN leningen
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
-223 349
Binnen de begroting zijn de rentebaten en de beheervergoeding voor de SVN-leningen niet afzonderlijk geraamd. Hierdoor ontstaat een nadeel van €220.000 op de lasten. Dit nadeel wordt aan de batenzijde meer dan gecompenseerd door hogere rentebaten. In de programmabegroting 2026–2029 zijn de budgetten binnen het taakveld treasury hierop geactualiseerd.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
19
0.61
OZB woningen
Lasten Baten
0.62
OZB niet-woningen
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Begroting -2.290 15.088
Gerealiseerd -1.992 15.504
Begroting
Gerealiseerd -0 20.541
17.688
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Ja
Bedrag x €1.000 Verschil 298 V 416 V Verschil
0N 2.853 V
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [ 100 % ]
Context van het taakveld Op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) zijn gemeenten verantwoordelijk voor de waardering van alle onroerende zaken in Nederland. Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet-woningen (bijv. een bedrijfspand), ontvangen ieder jaar een WOZbeschikking van de gemeente. De WOZ-waarde in deze beschikking vormt de grondslag voor het heffen van belasting door de rijksoverheid, gemeenten en het waterschap. Daarnaast wordt de WOZ-waarde op meer terreinen gebruikt, bijvoorbeeld bij het bepalen van de maximale huur bij woningcorporaties. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Aan het begin van het jaar zijn de gecombineerde aanslagen verstuurd. Het ging om bijna 40.000 aanslagen voor woningen en bedrijfspanden. Ruim de helft (55%) is digitaal verstuurd via MijnOverheid. De overige 45% is per post verzonden. Op de gecombineerde aanslag staan de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing overzichtelijk bij elkaar. Zo zien inwoners in één oogopslag wat hun gemeentelijke woonlasten zijn. Voor mensen die recht hebben op kwijtschelding, stond dit direct vermeld op de aanslag. Na het versturen zijn de binnengekomen betalingen verwerkt. Ook aanvragen voor kwijtschelding, verzoeken voor een betalingsregeling en bezwaren zijn in behandeling genomen of afgerond.
Voor de OZB/WOZ-beschikkingen zijn ongeveer 1.300 bezwaren binnengekomen. Hiervan zijn 60 bezwaren informeel afgehandeld en 1.240 formeel behandeld. Na de sterke daling in 2024 is het aantal bezwaren in 2025 verder afgenomen. Ook het aantal beroepszaken bij de rechtbank is gedaald. Daarmee lijkt de eerdere toename van bezwaren via zogenoemde ‘no cure, no pay’-bureaus definitief tot stilstand gekomen. De aanvragen voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen zijn nagenoeg allemaal afgehandeld, betalingsregelingen zijn zo nodig getroffen, bezwaren tegen de invordering zijn afgehandeld en de dwanginvordering is opgestart. Gerelateerde beleidsnota's Tarievennota 2025 (behandeling in de raad eind 2024) Financiële afw ijkingen 0.61 OZB w oningen naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen Baten
Lasten begroting
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie I
-
-
-
14.823
15.091
268 V
268 V
Uitvoeringskosten gem belastingen lasten en baten I
-702
-603
100 V
265
413
148 V
248 V 198 V
OZB w oningen P kosten
I
-1.587
-1.390
198 V
-
-
-
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
0
0V
-
-
-
0V
Totaal exploitatie
-2.290
-1.992
298 V
15.088
15.504
416 V
714 V
Totaal
-2.290
-1.992
298 V
15.088
15.504
416 V
714 V
OZB woningen
Incidenteel voordeel op de baten van
268
De gerealiseerde baten OZB woningen zijn hoger dan begroot, dit komt vooral door voorzichtige raming.
Uitvoeringskosten gem belastingen lasten Incidenteel voordeel op de lasten van en baten Incidenteel voordeel op de baten van
100 148
De uitvoeringskosten zijn lager dan begroot omdat minder is uitbesteed aan de ondersteuning en minder uitgegeven aan proceskosten vergoeding. De baten zijn hoger dan begroot omdat er meer capaciteit is ingezet voor het invorderen van de gemeentelijke belastingen. De doorbelasting van deze kosten hebben voor hogere inkomsten geleid dan begroot.
P kosten
Incidenteel voordeel op de lasten van
198
P-kosten minder bezetting dan formatie dit komt door wij niet alle vacatures hebben vervuld. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
20
Financiële afw ijkingen 0.62 OZB niet-w oningen naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
realisatie
Saldo verschil
Exploitatie -
-
-
17.688
20.541
2.853 V
2.853 V
Totaal exploitatie
-
-0
0N
17.688
20.541
2.853 V
2.853 V
Totaal
-
-0
0N
17.688
20.541
2.853 V
2.853 V
OZB niet w oningen
OZB niet woningen
S
structureel voordeel op de baten van
2.853
De gerealiseerde opbrengsten OZB niet woningen komen hoger uit dan begroot door enerzijds inkomsten over voorgaande jaren. Anderzijds zijn er grote projecten gerealiseerd. Bijstelling vindt bij de kaderbrief plaats.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
21
0.63
Parkeerbelasting
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Bedrag x €1.000 Verschil 2.263 227 N
Begroting
Gerealiseerd
2.490
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Gemeentelijk [0%] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld In het kader van parkeerregulering biedt artikel 225 van de Gemeentewet gemeenten de ruimte om parkeerbelasting te heffen. In de jaarlijks te actualiseren verordening parkeerbelastingen Lelystad wordt hier concreet invulling aan gegeven. Deze opbrengsten moeten in samenhang worden bezien met de lasten, die onderdeel uitmaken van taakveld 2.2 parkeren. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In 2025 is parkeerbelasting ontvangen door parkerende automobilisten. Het is vooraf lastig in te schatten hoeveel parkeerbelasting precies wordt ontvangen. De opbrengsten komen min of meer overeen met de baten in 2024. Mogelijk heeft het slinken van het parkeerareaal als gevolg van bouwplannen in het stadshart bijgedragen aan het ontvangen van minder baten uit parkeerbelasting. De afwijking past, gelet op de onzekerheid van het inschatten van de baten, in een acceptabele bandbreedte (ongeveer 9% afwijking). Gerelateerde beleidsnota's Parkeerverordening Lelystad Verordening Parkeerbelasting Lelystad Financiële afw ijkingen 0.63 Parkeerbelasting naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Baten
Lasten begroting
realisatie
verschil
begroting
realisatie
Saldo verschil
Exploitatie Parkeerbelasting
-
-
-
2.490
2.263
227 N
227 N
Totaal exploitatie
-
-
-
2.490
2.263
227 N
227 N
Totaal
-
-
-
2.490
2.263
227 N
227 N
Parkeerbelasting
structureel nadeel op de baten van
-227
In 2025 zijn opbrengsten uit parkeerbelasting gerealiseerd die in lijn liggen met het niveau van 2024. Het ramen van deze inkomsten kent van nature een zekere mate van onzekerheid. De lagere opbrengsten ten opzichte van de begroting kunnen deels worden verklaard door een afname van het beschikbare parkeerareaal als gevolg van bouwactiviteiten in het stadshart. De afwijking blijft met circa 9% binnen een acceptabele bandbreedte.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
22
0.64
Belastingen overig
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Bedrag x €1.000 Verschil 626 40 V
Begroting
Gerealiseerd
586
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Gemeentelijk [0%] [ 100 % ]
Context van het taakveld Naast de belastingen die in de taakvelden hierboven worden genoemd biedt de Gemeentewet de ruimte om nog een aantal belastingen te heffen. In Lelystad is daaraan uitvoering gegeven door het heffen van de hondenbelasting (artikel 226). De toeristenbelasting (artikel 224) maakt begrotingstechnisch onderdeel uit van taakveld 3.4 Economische promotie. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? De werkzaamheden voor het bijhouden van het bestand, de registratie en de controle van de hondenbelasting zijn uitgevoerd. Vervolgens zijn de aanslagen hondenbelasting opgelegd en verzonden. De invordering van de hondenbelasting heeft daarna plaatsgevonden. De aanslagen hondenbelasting zijn gecombineerd verzonden met de aanslagen onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing, zodat inwoners deze op een aanslagbiljet hebben ontvangen. Gerelateerde beleidsnota's Legesverordening Lelystad 2025 (raadsbehandeling eind 2024) Financiële afw ijkingen 0.64 Belastingen overig naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen Lasten
begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie -
-
-
586
626
40 V
40 V
Totaal exploitatie
-
-
-
586
626
40 V
40 V
Totaal
-
-
-
586
626
40 V
40 V
Niet toegelichte kleine verschillen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026