CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 3 MER deel B

Commissie Ruimte Ontwikkeling en Bereikbaarheid 3 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.532 Vaststelling bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust (VERVOLG van bespreking 16 juni 2026) - 21:45135.882 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 16

Compenserende maatregelen Compenserende maatregelen zijn niet van toepassing Tabel 9-9: Beoordeling realisatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Criterium Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondwaterhuishouding - - - - 0 0 Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Zandwinning in Markermeer Het effect ter plekke van de zandwinning op de stijghoogte in het zandpakket en als gevolg daarvan effecten op kwel en grondwaterstanden in Lelystad is vooral in de realisatie relevant en zal in de eindsituatie afnemen. Daarom is dit effect alleen meegenomen bij de beoordeling van de realisatie. Nieuwe Natuur Deze nieuwe natuur bestaat uit ondiep water en gedeelten plasdras. Hydrologisch zal de situatie nagenoeg gelijk zijn aan de huidige situatie. De nieuwe natuur heeft nagenoeg geen effect op de wegzijging vanuit het Markermeer en kwel naar landinwaarts. Landaanwinning Nieuwe woonwijk Meerdijkhaven en Bataviakwartier Wat betreft de werking van het watersysteem van de nieuwe ontwikkeling op de landaanwinning is het volgende aangenomen: • Hemelwater vanuit woongebieden infiltreert in de zandophoging en/of stroomt af naar de Valleien.

In de valleien kan het water gebufferd worden en langzaam infiltreren in de zandophoging. • De Valleien hebben geen afwatering (watergangen) die aangesloten is op het bestaande binnendijkse watersysteem. Al het afstromende hemelwater infiltreert in de bodem. • Onder de zandophoging ontstaat een grondwaterstand die af zal lopen richting het binnendijks watersysteem waar het polderpeil NAP - 5,4 m is. Langs de westzijde van de Houtribweg is een kwelsloot voorzien die grondwater af kan vangen. Daarmee wordt een stijging van de grondwaterstand en daarmee grondwateroverlast ten oosten van de Houtribweg voorkomen. De kwelsloot watert af op het oppervlaktewatersysteem in Lelystad. Een inschatting van de gemiddelde grondwaterstroming vanuit de landophoging via de kwelsloot langs de Houtribweg naar het poldersysteem is als volgt: • Circa 300 mm neerslagoverschot per jaar over een gebied van 30 ha leidt tot een gemiddelde grondwateraanvulling van circa 3 liter per seconde. Dit debiet zal grotendeels via de kwelsloot in het poldersysteem terecht komen. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 107 De grondwaterspiegel die zich instelt ter plekke van de landaanwinning is naar verwachting lager dan het Markermeerpeil (huidige waterpeil ter plekke van de landaanwinning).

Hierdoor zal de stijghoogte in het watervoerend pakket onder de deklaag naar verwachting iets afnemen wat leidt tot een geringe afname van de kwel in het poldergebied. Aangezien het verwachte netto-effect minimaal is, is een neutrale beoordeling (0) toegekend. Alternatief zonder landaanwinning Conclusie: de verwachting is dat dit alternatief in de eindsituatie niet tot verandering van kwel en grondwateroverlast in het bestaande poldergebied leidt. De beoordeling is neutraal (0). Varianten Variant zonder strand Saerdam De effecten op de grondwaterhuishouding zijn vergelijkbaar met die van het voorlopig VKA. De beoordeling is neutraal (0). Variant grondverbetering De woningbouwuitbreiding is gelijk aan die van het voorlopig VKA, maar de dijk is in deze variant anders opgebouwd. Een deel van de deklaag is afgegraven en vervangen door een zandcunet. Daarmee is de verwachting dat via het zandcunet een hydrologische verbinding tussen buitendijks en binnendijks komt. Buitendijks is het oppervlaktewaterpeil hoog en binnendijks laag. Dat leidt lokaal tot een toename van de binnendijkse brakke kwel. De omvang van de effecten voor de stijghoogte en de binnendijkse kwel hangen samen met het ontwerp en zijn zonder modelstudie niet in te schatten. Vooralsnog wordt het risico op toename binnendijkse kwel sterk negatief beoordeeld (- -).

Dit moet in het kader van het projectbesluit met een grondwatermodelstudie worden uitgezocht. Variant zand uit vaarweg en zand van de markt Deze varianten zijn niet van toepassing op dit aspect. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 9-10: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondwaterhuishouding 0 0 - - n.v.t. n.v.t. 0 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 108 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Mitigerende maatregelen De toename aan kwelafvoer is marginaal ten opzichte van de afvoercapaciteit die nodig is voor de afvoer van neerslag waarop het binnendijks watersysteem al is ingericht. Aanpassingen aan het binnendijks watersysteem zijn niet noodzakelijk. Compenserende maatregelen Niet van toepassing. Tabel 9-11: Beoordeling realisatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Criterium Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondwaterhuishouding 0 0 0 N.v.t. N.v.t.

0 9.7 Conclusie waterkwantiteit Tabel 9-12: Samenvatting effectbeoordeling realisatie Criterium Beoordeling Met mitigerende/compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Grondwaterhuishouding - - - - 0 0 - - - - 0 0 Tabel 9-13: Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Criterium Beoordeling Met mitigerende/compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Waterbergend vermogen 0 0 N.v.t. N.v.t. N.v.t. 0 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 Functioneren binnendijks watersysteem 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 Grondwaterhuishouding 0 0 - - N.v.t. N.v.t. 0 0 0 - 0 0 0 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 109 Als gevolg van de ontwikkeling neemt het waterbergend vermogen van het Markermeer met minder dan 0,1% af.

Door de ontwikkeling wordt het gebied wat afwatert op het binnendijks poldersysteem circa 30 ha groter. De landaanwinning is echter zeer geschikt voor infiltratie van hemelwater. De ontwikkeling leidt daarom niet tot versnelde afvoer van afstromend hemelwater. De zandwinning tijdens de realisatie benodigd voor de landaanwinning heeft enige invloed op kwel en grondwaterstanden ter plekke van de bestaande woonwijken van Lelystad. Dit is een tijdelijk effect wat vooralsnog als licht negatief is beoordeeld. Met een modelberekening zou dit effect beter gekwantificeerd kunnen worden. In de variant met zand van de markt en in het alternatief zonder landaanwinning is dit effect niet aan de orde. In de variant grondverbetering kan binnendijks de kwel en stijghoogte toenemen. Dit is een permanent effect en daarom beoordeeld als negatief. Dit moet in het kader van het projectbesluit met een modelberekening worden onderzocht. In de eindsituatie stelt zich onder de landaanwinning een grondwaterstand in die ook enige invloed kan hebben op kwel en grondwaterstanden ter plekke van de bestaande woonwijken van Lelystad. Dit effect is beoordeeld als neutraal. Ook dit effect zou met een modelberekening beter gekwantificeerd kunnen worden en dit effect is niet aan de orde in het alternatief zonder landaanwinning. De verwachting is dat dit geringe effect door maatregelen gemitigeerd kan worden.

9.8 Leemten in kennis en/of informatie Beter inschatten effecten op stijghoogten en kwel met grondwatermodel Het effect van de zandwinning op de kwel en grondwaterstanden ter plekke van de bestaande woonwijken van Lelystad is nu ingeschat op basis van een vergelijking met de effecten op basis van de studie Marker Wadden. Een grondwatermodellering kan meer inzicht geven. Daarmee kan gekeken worden naar zowel de realisatie (effect als gevolg van zandwinning) en de eindsituatie (effect deels nog als gevolg van zandwinning en daarnaast als gevolg van grondwaterstand onder landaanwinningen eventuele grondverbetering). Onbekend is hoe snel na zandwinning de afdichtende laag in de zandwinput zich herstelt. Een betere inschatting hiervan helpt om het effect na zandwinning beter in te kunnen schatten. Effectberekening uit ontgrondingsvergunning vaargeul voor Lelystad In Tabel 9-7 is de vaargeuldiepte zichtbaar. Daarvoor is destijds een vergunning afgegeven en vermoedelijk ook een effectberekening. Deze informatie kan gebruikt worden in de grondwaterberekeningen en de afwegingen.

Effect op hydrodynamisch functioneren van gemaal Wortman Waterschap Zuiderzeeland wijst op de mogelijke invloed die de landaanwinning heeft op het hydrodynamisch functioneren van gemaal Wortman met als potentiële negatieve gevolgen: meer weerstand voor het uitmalen door minder uitstroomruimte, hierdoor meer energieverbruik en eventueel meer uitspoeling waterbodem. Dit effect dient bij de varianten met landaanwinning te zijner tijd in beeld gebracht te worden. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 110 9.9 Aanzet voor monitoring Monitoring grondwater Monitoren van de grondwaterstanden en stijghoogten: • de grondwaterstanden in de bestaande woonwijken van Lelystad (ondiep, in de deklaag); • de stijghoogte in het watervoerend pakket (diep, onder de deklaag). Door op een aantal plaatsen in een raai dwars op de bestaande waterkering een ondiepe en diepe peilbuis te plaatsen kan inzicht verkregen worden in het effect op de grondwaterstanden. 10 | W aterveiligheid en morfologie 10.1 | Inleiding De effectbeoordeling van het thema waterveiligheid en morfologie is gebaseerd op de volgende criteria: • | Hydrodynamica • | Morfologie • | Slibinvang • | Hoogwaterveiligheid • | Beheerbaarheid. 10.2 | Beleid, wet- en regelgeving In de tabel staan de kaders vanuit relevante | wet- en regelgeving die van belang zijn voor de effectbeschrijving en - | beoordeling van het thema.

Tabel 10-1 | : Vigerend juridisch- planologisch kader binnen het plangebied Bestemmingsplan etc. | Vaststellingsdatum gemeenteraad Bataviakwartier | 31 maart 2015 Boeier – Karveel | 10 juli 2009 Beheersverordening IJsselmeer-Markermeer-Oostvaardersplassen | 28 mei 2013 Batavia Haven | 26 januari 2016 Schepenwijk | 30 januari 2013 Meerdijkhaven | 2 augustus 2005 Noordersluis 2012 | 19 maart 2013 Lelystad Haven | 23 april 2013 Bunkerstation Batavia haven (omgevingsvergunning) | 17 juli 2014 Drijvend boothuis Oostvaardersdijk 99 (projectbesluit) | 20 juni 2020 Parapluplan Algemene regels evenemententerreinen Lelystad | 8 februari 2022 Voorbereidingsbesluit Paraplubestemmingsplan algemene regels parkeren Lelystad | 7 juni 2022 Voorbereidingsbesluit Parkeren Lelystad | 22 juni 2022 Parapluplan Algemene regels woningsplitsing en kamerbewoning Lelystad | 22 september 2020 Parapluplan Algemene regels tankstations Lelystad | 26 januari 2021 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 111 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 112 Tabel 10-2: Vigerend beleid, wet- en regelgeving Beleid, wet- en regelgeving Omschrijving Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water is een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit van de Europese wateren vanaf 2015 aan bepaalde eisen moest voldoen Nationaal Waterplan Het Nationaal Waterplan wordt vastgesteld door de minister van

Infrastructuur en Milieu en de staatssecretaris van Economische Zaken. In het plan zijn de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid en de daartoe behorende aspecten van het nationale ruimtelijke beleid beschreven. Waterwet De Waterwet regelt in hoofdzaak het beheer van watersystemen, waaronder waterkeringen, oppervlaktewater- en grondwaterlichamen. De wet is gericht op het voorkomen dan wel beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, de bescherming en verbetering van kwaliteit van watersystemen en de vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. Wet bodembescherming De Wet bodembescherming (Wbb) stelt regels om de bodem te beschermen. De Wbb maakt duidelijk dat grondwater een onderdeel van de bodem is. Daarnaast worden de sanering van verontreinigde bodem en grondwater door middel van de Wbb geregeld. Besluit bodemkwaliteit Op het Kennisplein Besluit bodemkwaliteit verzamelt en ontsluit Bodem+ alle relevante informatie over het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). 10.3 Onderzoeksaanpak en uitgangspunten Een belangrijk uitgangspunt voor het MER is dat als het Waterfront niet wordt ontwikkeld, het Waterschap Zuiderzeeland kiest voor een dijkversterking waarbij de bekleding wordt vervangen en de dijk waar nodig wordt verhoogd, dit maakt in dat geval dus onderdeel uit van de autonome ontwikkeling.

Aanvullend uitgangspunt is dat de bestaande leidammen (de dammen langs de bestaande kust) als standzeker tijdens maatgevende condities worden verondersteld en derhalve voor golfluwte zorgen voor de achterliggende waterkering en de eventuele ontwikkeling van Waterfront. 10.4 Uitgangspunten voor het verleggen en versterken van de primaire waterkering De Oostvaardersdijk beschermt momenteel het achterliggende land tegen hoogwater. Om het Waterfront mogelijk te maken wil de gemeente de dijk ter plaatse van Meerdijkhaven en Bataviakwartier verleggen en de ruimte op de dijk ook gebruiken als verblijfsgebied met beplanting, straatmeubilair en al dan niet tijdelijke bouwwerken en gebouwen. Ook staat de Oostvaardersdijk op de agenda om te worden verst erkt in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. De gemeente wil de dijk tegelijkertijd met de ontwikkeling van het Waterfront versterken, zodat wordt voorkomen dat in korte tijd hetzelfde gebied door twee projecten ‘op de schop’ wordt genomen. Het adviesbureau HKV Lijn in Water (HKV, 2023) heeft in beeld gebracht welke mogelijkheden er zijn voor de dijkverlegging en dijkversterking in combinatie met de gebiedsontwikkeling (zie ook Bijlage A2 van het Hoofdrapport – Deel A van het MER). De uitgangspunten uit deze studie zijn overgenomen in het Stedenbouwkundig Plan.

Aandachtspunt bij deze studie is dat is aangenomen dat de bestaande leidammen als standzeker zijn verondersteld tijdens maatgevende condities. De dammen zorgen dus voor golfluwte, waardoor de kruin van de (nieuwe) dijk minder hoog hoeft te worden. De werkelijke dimensies worden pas bepaald tijdens de vervolgprocedure van het Projectbesluit door het waterschap. De uitgangspunten en ontwerptekeningen uit het Stedenbouwkundig Masterplan die in het MER zijn getoetst, moeten daarom als indicatief worden beschouwd. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 113 De basisfilosofie van het nieuwe ontwerp is dat er voor de dijk stranden en voorland komen waarop de golven uitdoven voordat ze de kruin van de dijk bereiken. Zo kan de dijk relatief laag blijven en ontstaan er in principe mogelijkheden voor medegebruik door andere functies. De nieuwe dijk van Meerdijkhaven bestaat uit zand en boven op de eigenlijk kern van de dijk (de zogenaamde kernzone) komen duinen. He t maaiveld komt daardoor hoger te liggen dan wat nodig is om de golven op te vangen. Figuur 10-1: Principe dijkprofiel Meerdijkhaven Bij de zuidwestelijke kop van Meerdijkhaven kan dat niet. Hier kunnen golven zich parallel aan de leidammen over een langere lengte ontwikkelen waardoor de golfbelasting zo groot wordt dat het zand gemakkelijk zal wegspoelen.

Daarom is hier het idee om rondom een kade te maken die de golven opvangt en om de bebouwing hoger te plaatsen dan de dijk. Figuur 10-2: Principe dijkprofiel Meerdijkhaven ter plaatse van de zuidpunt harde rand In Bataviakwartier komt voor de bestaande dijk een voorland dat aan de meerzijde wordt opgesloten door een damwand. De kernzone van de bestaande dijk wordt overlaagd; dat betekent dat het maaiveld aanzienlijk hoger komt te liggen dan wat nodig is om de golven op te vangen. Inrichtingselementen (straatmeubilair, attracties en paviljoens) die op de overlaging staan, tasten de kernzone van de dijk niet aan. Bij Batavialand en de bestaande havenkom kan er geen voorland worden aangelegd door de ligging van de vaargeul. Hier zal nadrukkelijker gebruik worden gemaakt van golf reducerende maatregele n.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 114 Figuur 10-3: Principe dijkprofiel Bataviakwartier HKV (HKV, 2023) heeft een aantal uitgangspunten geformuleerd die zijn overgenomen in het Stedenbouwkundig Masterplan: Met betrekking tot de hoogte: • Wanneer door het voorland de golven geheel worden gedempt, dan volstaat een kruinhoogte van NAP + 2,0m; • De bestaande leidammen (de dammen in langsrichting van de bestaande kust) behouden hun huidige afmetingen en zijn standzeker tijdens maatgevende condities. • Om extra robuust te zijn en om over de waterkering een ‘gebruikslaag’ te hebben waarin beplanting en inrichtingselementen kunnen worden bevestigd zonder de primaire kering te raken, wordt in de plannen tenminste een kruinhoogte van NAP + 3,0 m aangehouden; • Voor woningen die grenzen aan de waterkering wordt een drempelhoogte van NAP + 4,0 m aangehouden zodat er altijd sprake is van voldoende robuustheid mochten de maatgevende omstandigheden door klimaatverandering meer toenemen dan nu wordt voorzien.

Met betrekking tot de breedte: • Wanneer golven uitdempen op een strand dan wordt een talud van ongeveer 1:25 aangehouden zodat de waterlijn op 50-75 meter afstand van de buitenkruinlijn komt te liggen; • Wanneer golven worden gekeerd door een damwand of stortstenen bescherming van het voorland, dan wordt 24 meter aangehouden tot de buitenkruinlijn om (eventueel) overslagwater op te vangen; • Aan de binnenzijde van de dijk wordt een afstand van 25 meter aangehouden ten opzichte van de buitenkruinlijn tot waar permanente bebouwing kan worden toegestaan.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 115 10.5 Hydrodynamica 10.5.1 Beoordelingsmethodiek Hydrodynamica ofwel stromingsleer van vloeistoffen is de wetenschap die de beweging van vloeistoffen beschrijft. In dit rapport wordt met hydrodynamica gerefereerd aan de stroming en/of golven binnen het Markermeer. Processen zoals stroming, mengen en transport. Tabel 10-3: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘hydrodynamica’’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Niet van toepassing 0 Geen effect Geen effecten op hydrodynamica van het Markermeer - Negatief effect Mitigeerbare of compenseerbare negatieve invloeden op hydrodynamica van het Markermeer - - Sterk negatief effect Ernstig negatieve invloeden op hydrodynamica van het Markermeer die de huidige situatie onherstelbaar verslechteren 10.5.2 Referentiesituatie Huidige situatie In de huidige situatie wordt de kust (deels) afgeschermd door langsdammen. Als naar hydrodynamica van het Markermeer in het geheel gekeken wordt zal het Waterfront hier geen invloed op hebben. Autonome ontwikkeling Van alle autonome ontwikkelingen zijn er geen die invloed hebben op de hydrodynamica van het Markermeer.

10.5.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA In de realisatie wordt een landaanwinning opgespoten en wordt de waterkering versterkt. Deze werkzaamheden hebben geen invloed op de hydrodynamica van het Markermeer, omdat de aanpassingen worden uitgevoerd op een schaal die te klein is om significante invloed te hebben op het Markermeer. Daarom wordt het voorlopig VKA beoordeeld met 0 (geen effect). Alternatief zonder landaanwinning Het alternatief zonder landaanwinning heeft geen enkele invloed op hydrodynamica Markermeer. De beoordeling is 0 (geen effect). Varianten De effecten van de verschillende varianten zijn niet onderscheidend van het voorlopig VKA. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 116 Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 10-4: Effectbeoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond-verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Hydrodynamica 0 0 0 0 0 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Niet van toepassing. Effecten eindsituatie Niet van toepassing. 10.6 Morfologie 10.6.1 Beoordelingsmethodiek Morfologie is de dynamiek van de bodemligging van waterlichamen.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan de bodemligging van vaargeulen, vaarwegen, havenbodems, geulwanden, kribvakken, oevers, uiterwaarde en plassen. Tabel 10-5: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘morfologie’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Minder verplaatsing of verlies van materiaal uit het plangebied naar het Markermeer, minder onderhoudsbaggerwerkzaamheden noodzakelijk, geen erosie/sedimentatie op onwenselijke locaties. 0 Geen effect Niet meer of minder verplaatsing of verlies van materiaal uit het plangebied naar het Markermeer. - Negatief effect Meer verplaatsing of verlies van materiaal uit het plangebied naar het Markermeer, resulterend in meer onderhoudswerkzaamheden en/of erosie/sedimentatie op onwenselijke locaties. - - Sterk negatief effect Zeer veel extra onderhoudswerkzaamheden benodigd en/of erosie/sedimentatie leidt tot grote hinder of onveilige situaties. 10.6.2 Referentiesituatie Huidige situatie De huidige oever in het Bataviakwartier, Meerdijkhaven en Saerdam bestaat uit een klassieke dijkbekleding van breuksteen en zetsteen. Deze bekleding zorgt ervoor dat het dijklichaam (grotendeels van zand) niet kan eroderen/uitspoelen. Hierdoor is er in de huidige situatie geen uitspoeling van (zanderig) materiaal.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 117 Autonome ontwikkeling De in de omgeving van het plangebied gelegen primaire waterkering wordt in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma versterkt. Echter zullen deze autonome ontwikkelingen geen invloed hebben op morfologie, omdat de dijk zo zal worden versterkt dat de dijkkern van zand niet bloot kan komen te liggen. 10.6.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA Vooral tijdens realisatie van de landaanwinning voor Meerdijkhaven en Saerdam kan lokale vertroebeling van het water optreden. Uitgangspunt voor het MER is dat het zand met behulp van een persleiding vanaf het winschip naar de landaanwinningslocatie wordt gebracht en daar wordt opgebracht tussen perskades. Bij het neerleggen van het zand op de landaanwinningslocatie zal los zand in het water terecht komen. Echter zijn hier wel mitigerende maatregelen voor, deze zijn hieronder beschreven. Vooral de manier waarop de landaanwinning wordt aangebracht heeft invloed op de hoeveelheid verlies van materiaal. Omdat het zand grotendeels vastgehouden wordt door de langsdammen en strekdammen zal het geen invloed hebben op de morfologie van het Markermeer. Om deze reden wordt het voorlopig VKA beoordeeld met 0 (geen effect).

Bij Bataviakwartier is het uitgangspunt dat eerst een nieuwe damwand wordt geplaatst en daarna de ruimte tussen de damwand en de huidige kering wordt opgevuld met zand dat met een kraan vanaf een schip wordt gedeponeerd. Van de werkzaamheden bij Bataviakwartier worden geen effecten op morfologie verwacht. Alternatief zonder landaanwinning Bij het alternatief zonder landaanwinning is er geen sprake van vertroebeling van het water door werkzaamheden. Het alternatief zonder landaanwinning is beoordeeld met 0 (geen effect). Varianten De effecten van de varianten zijn tijdens realisatie niet onderscheidend van het voorlopig VKA. Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 10-6: Effectbeoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond-verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Morfologie 0 0 0 0 0 0 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 118 Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Mitigerende en compenserende maatregelen zijn niet van toepassing. Mogelijke optimalisatie voor de realisatie: De aannemer kan zorgen voor minder verlies van materiaal door maatregelen te nemen tijdens de uitvoer.

De aannemer kan bijvoorbeeld slibschermen plaatsen of het zand geleidelijker aanbrengen, door bijvoorbeeld laagsgewijs te sproeien. Tijdens de uitvoer kan gekozen worden om een onderhoudsbuffer aan te leggen. Door bij aanleg al extra zand aan te leggen dan strikt noodzakelijk zal het langer duren voordat onderhoud nodig is. Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Tijdens de eindsituatie worden slechts lokale effecten verwacht op het gebied van morfologie. Er zal veel minder zand uitspoelen vergeleken met de realisatie. Periodiek zal er onderhoud gepleegd moeten worden om het strand aan te vullen. Omdat het zand grotendeels vastgehouden wordt door de langsdammen en strekdammen zal het geen invloed hebben op de morfologie van het Markermeer. Om deze reden wordt het voorlopig VKA beoordeeld met 0 (geen effect). Van het Bataviakwartier tijdens de eindsituatie wordt geen effect op morfologie verwacht. Alternatief zonder landaanwinning Tijdens de eindsituatie zal geen materiaal uitspoelen. Door dezelfde redenering als bij het voorlopig VKA wordt het alternatief zonder landaanwinning beoordeeld met 0 (geen effect). Varianten De varianten zijn niet van toepassing op de eindsituatie voor dit aspect.

Tabel 10-7: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond-verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Morfologie 0 0 N.v.t. N.v.t. N.v.t. 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Mitigerende en compenserende maatregelen zijn niet van toepassing. Mogelijke optimalisatie voor de realisatie: Als er onderhoud gepleegd wordt tijdens de eindsituatie kan de aannemer ervoor zorgen dat er minder verlies van materiaal optreedt door maatregelen te nemen tijdens de uitvoer. De aannemer kan bijvoorbeeld slibschermen plaatsen of het zand geleidelijker aanbrengen, door laagsgewijs te sproeien. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 119 10.7 Slibinvang 10.7.1 Beoordelingsmethodiek In de zandwinput kan slib worden ingevangen. Het ingevangen slib heeft een positief effect op de waterkwaliteit in het Markermeer, omdat fijne deeltjes worden vastgehouden en daarmee de vertroebeling van het Markermeer afneemt. Tabel 10-8: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘slibinvang’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Minder vertroebeling oppervlaktewater. Minimaal 10 miljoen m3 capaciteit gerealiseerd tijdens aanleg.

0 Geen effect Geen of zeer beperkt effect op slibinvang - Negatief effect Demping van huidige capaciteit of capaciteitsverlies door werkzaamheden tijdens de aanleg. - - Sterk negatief effect Niet van toepassing 10.7.2 Referentiesituatie Huidige situatie Voor de Marker Wadden is een slibinvang ontworpen met een capaciteit van ongeveer 20 miljoen m3. In het projectgebied is nog geen andere slibinvang aanwezig. Autonome ontwikkeling Er zijn geen relevante autonome ontwikkelingen. 10.7.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA De put die ontstaat door de zandwinning voor landaanwinning heeft een capaciteit van ongeveer 2 miljoen m3. Vergeleken met de omvang van de slibinvang van de Marker Wadden is de invloed van de slibinvang voor het Waterfront tien keer zo klein. Door het beperkte volume van de slibvang is de functie ervan maar tijdelijk. Geschat zal dit ongeveer 20 à 30 jaar duren. Hier zal in een later stadium van het project een berekening voor gedaan moeten worden. Dit leidt tot de beoordeling licht positief effect (+). Alternatief zonder landaanwinning Bij het alternatief zonder landaanwinning is er geen zandwinput die ook niet als slibinvang kan dienen. Slibinvang is hier niet van toepassing. Varianten Inrichtingsvariant zonder strand Saerdam De effecten van deze variant zijn niet onderscheidend van het voorlopig VKA.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 120 Uitvoeringsvariant grondverbetering In deze variant is meer zand nodig om het zandcunet onder de nieuwe dijk van Meerdijkhaven op te vullen. De zandwinput wordt daardoor groter dan in het voorlopig VKA. De slibinvang kan daardoor ook groter zijn, dat de beoordeling licht positief (+) is. Uitvoeringsvariant zand uit vaargeul In deze variant wordt het zand uit de vaargeul gewonnen. In de vaargeul zijn al diepe zandwinputten aanwezig waar slibinvang kan optreden. De effecten van de extra zandwinning voor Waterfront zijn neutraal (0). Uitvoeringsvariant zand uit de markt Bij deze variant is het uitgangspunt dat het zand komt van een nog onbekende, maar wel vergunde zandwinlocatie. In dit MER kunnen de effecten van een nog onbekende zandwinlocatie op slibinvang niet worden beoordeeld. De effecten van deze zandwinning en eventuele slibinvang zullen in het kader van die locatie zijn onderzocht en daarom is slibinvang hier niet van toepassing. Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 10-9: Beoordeling eindsituatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond-verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Slibinvang + 0 + 0 n.v.t. n.v.t.

Mitigerende en/of compenserende maatregelen Niet van toepassing Effecten eindsituatie Vanwege de tijdelijkheid van de slibinvang is dit aspect niet van toepassing op de eindsituatie op de horizon 2040. 10.8 | Hoogwaterveiligheid 10.8.1 | Beoordelingsmethodiek De tabel geeft de maatlat voor de effectbeoordeling. Tabel 10- | 10: Maatlat voor de | effectbeoordeling ‘hoogwaterveiligheid’ Beoordeling | Oordeel t.o.v. de referentiesituatie | Toelichting Het ontwerp zorgt ervoor dat aan de eisen van Wettelijk + + | Sterk positief effect | Beoordelingsinstrumentarium 2017 wordt voldaan en maakt de geplande dijkversterking (op locaties) niet meer noodzakelijk. + | Positief effect | Het ontwerp heeft een gunstig effect op de waterveiligheid en vereenvoudigd (lokaal) de dijkversterkingsopgave 0 | Geen effect | Het ontwerp heeft geen of een zeer beperkt effect op de waterveiligheid. Het project Waterfront heeft geen significante bijdrage - | Negatief effect | aan de waterveiligheid | en bemoeilijkt de uitvoering van de geplande dijkversterking. Het ontwerp heeft een negatief (tijdelijk) effect op de - - | Sterk negatief effect | waterveiligheid en/of bemoeilijkt de noodzakelijke werkzaamheden van de geplande dijkversterking. 10.8.2 | Referentiesituatie Huidige situatie In het plangebied en daarbuiten ligt de primaire waterkering Oostvaardersdijk.

De waterkering is bij de landelijk toetsronde van 2018 op basis van het Wettelijk Beoordelingsinstrumentarium 2017 | afgekeurd op hoogte en bekleding. Waterschap Zuiderzeeland heeft de dijkversterking in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma op de planning gezet. De start van de verkenningsfase is gepland voor 2027- 2028. Het waterschap heeft voor de dijkversterking in het plangebied nog geen concrete plannen uitgewerkt, maar vast staat dat de dijk verstevigd gaat worden. Uitgangspunt voor het MER is dat als het Waterfront niet wordt ontwikkeld, het waterschap kiest voor een dijkversterking waarbij de bekleding wordt vervangen en de dijk waar nodig wordt verhoogd. Dit wordt als uitgangspunt gehanteerd voor de referentiesituatie voor de effectbeoordeling. Waterstanden en statistiek op het Markermeer In de studie van HKV zijn de waterstanden en statistiek op het Markermeer kort uitgewerkt. Deze informatie is hier overgenomen. De waterstanden op het Markermeer zijn een combinatie van het meerpeil en windopzet. Het meerpeil wordt gereguleerd, waarbij er voor de zomer en de winter een streefwaarde is afgesproken. Voor de winter is dit - 0,4m NAP. Door hevige regenval, een extreem hoge afvoer van de IJssel en/of de onmogelijkheid om te spuien kan het Markermeerpeil toenemen. Daar bovenop kan harde en langdurige wind zorgen voor scheefstand van de waterspiegel.

Bij westelijke windrichtingen zorgt dit voor verhoogde waterstanden langs de kust van Flevoland. Deze verhoogde waterstanden worden windopzet genoemd. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 121 HKV heeft berekeningen gedaan om de waterstand te bepalen die de waterkering moet kunnen keren. De veiligheidsnorm voor normtraject 8- | 3, waar het projectgebied onderdeel van is, is 1/30.000 per jaar (signaleringswaarde) en 1/10.000 per jaar (ondergrens). Voor de dimensionering van de waterkering zijn daarom de waterstanden bij de terugkeertijden 1/10.000 en 1/30.000 van belang. Tabel 10- | 11: berekende waterstanden bij terugkeertijden van 1/10.000 en 1/30.000 voor huidig klimaat en zichtjaar 2075 (bron: HKV) Waterstanden (m NAP) | Huidig klimaat | Zichtjaar 2075 1/10.000 per jaar | 1,535 | 1,770 1/30.000 per jaar | 1,686 | 1,920 Golfbelasting en golfdoordringing in relatie tot de leidammen Voor de kust van het Waterfront liggen verschillende langs- en strekdammen om te zorgen voor een rustig golfklimaat voor de binnenvaart. Deze leidammen zorgen er ook voor dat golven vanuit het Markermeer gebroken worden voordat ze tegen de dijk aan kunnen slaan. HKV heeft inschattingen gemaakt van de golfhoogten bij westelijke wind die het Waterfront zullen bereiken om haar uitgangspunten voor de dijken van Waterfront te bepalen.

Figuur 10-4 | : Inschatting golfhoogte (bron: samenstelling van figuren HKV en Stedenbouwkundig Plan) 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 122 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 123 Autonome ontwikkeling Noordersluis Niet alle gronden van bedrijventerrein Noordersluis worden benut. Er zijn geen concrete initiatieven voor deze gronden, maar het is goed mogelijk dat die er in de toekomst wel komen. Voor de referentiesituatie wordt het volledig benutten van de huidige (planologische) mogelijkheden als uitgangspunt genomen. Er wordt vanuit gegaan dat deze ontwikkelingen invloed kunnen hebben op de hoogwaterveiligheid. Waterkering De in de omgeving van het plangebied gelegen primaire waterkering wordt in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma autonoom versterkt. De bestaande dijk zou worden opgehoogd en de dijkbekleding vernieuwd. 10.8.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA Het voorlopig VKA gaat er van uit de dijk tegelijkertijd met de ontwikkeling van het Waterfront te versterken en ter plaatse van Meerdijkhaven te verleggen. Vanwege het werk-met-werk maken is het voorlopig VKA beoordeeld met + (licht positief effect), door de meekoppelkans om de dijkversterking tijdens de ontwikkeling van het Waterfront uit te voeren.

In het Projectplan van het waterschap zal het ontwerp van de dijk zo moeten worden uitgedetailleerd dat aan de eisen van het Wettelijk Beoordelingsinstrumentarium 2017 wordt voldaan, en de dijk weer voldoet aan de normen. De bestaande dijk bij Meerdijkhaven blijft behouden tot de nieuwe dijk en het voorland is gerealiseerd. Daardoor wordt de waterveiligheid tijdens de realisatie gewaarborgd. Het strandprofiel is dermate flauw dat buitendijkse stabiliteitsproblemen onwaarschijnlijk zijn. Binnendijk is het maaiveld te beschouwen als steunberm over meer dan honderd meter. Ook daar zijn geen stabiliteitsproblemen te verwachten. Bij de kop (damwand) is de situatie anders maar niet minder stabiel. De damwand zorgt voor het niet kunnen afschuiven. Ook hier is aan de binnenzijde het maaiveld overal hoog waardoor sprake is van een geleidelijke spreiding van de druk naar de ondergrond en dus is probleem in stabiliteit onwaarschijnlijk. De restzettingen zijn een reëel probleem. De omvang is daarvan goed in te schatten door recentelijk opgedane ervaringen bij Marker Wadden te combineren met sonderingen en bemonstering. Door gedurende de eerste drie jaar (wanneer ook voor de woningbouw de ergste zetting moet worden afgewacht) het dijkprofiel te voorbelasten, wordt de restzetting sterk beperkt.

Om de restzetting te beperken zijn mitigerende maatregelen nodig zoals een langere bouwtijd, overhoogte, grondverbetering, tijdelijke overhoogte, verticale drainage en monitoring. Bij Bataviakwartier wordt een nieuwe damwand voor de bestaande dijk geplaatst en dan het voorland aangebracht. De stabiliteit van de bestaande dijk bij Bataviakwartier is een aandachtspunt bij deze werkzaamheden. De bestaande dijk mag tijdens de werkzaamheden niet verzakken. De damwanden voor de kadeconstructie zullen per werkschip worden aangevoerd en ter plekke met een trilblok worden geplaatst. Traditioneel heien is niet mogelijk omdat dit de bestaande kering te veel zou kunnen verzwakken. De trillingen en de stabiliteit van de bestaande dijk bij Bataviakwartier moeten tijdens de werkzaamheden worden gemonitord, dan kan ook bijsturing plaatsvinden waardoor effecten op de stabiliteit voorkomen kunnen worden. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 124 Het aanbrengen van een nieuwe waterkering zonder grondverbetering (voorlopig VKA) wordt door waterschap Zuiderzeeland niet toegestaan, vanwege het risico op restzetting en ongewenste effecten op stabiliteit. Voor hoogwaterveiligheid is in dit verband sprake van een (sterk) negatief effect. Lelystad zal dit standpunt van het Waterschap bij de besluitvorming mee moeten nemen.

Alternatief zonder landaanwinning Het alternatief heeft geen bijdrage aan de waterveiligheid. De dijk moet worden versterkt op een ander moment. Dat betekent dat er twee keer in korte tijd werkzaamheden in het gebied plaatsvinden (voor de woningbouw in Meerdijkhaven en voor de versterking van de dijk). Bij de gelijktijdige uitvoering kan mogelijk cumulatie van effecten optreden. De werkzaamheden kunnen elkaar ook in de weg zitten. Het alternatief zonder landaanwinning is daarom - (licht negatief effect) beoordeeld. Varianten Inrichtingsvariant zonder strand Saerdam Bij de inrichtingsvariant zonder strand bij Saerdam is de dijkversterking langs Bataviakwartier en de verlegging bij Meerdijkhaven wel onderdeel van het plan, maar wordt er geen voorland voor de Saerdam gerealiseerd, waardoor de dijk langs de Saerdam op een ander moment versterkt moet worden. Omdat met deze variant de waterveiligheidsopgave gedeeltelijk wordt opgelost is deze variant beoordeeld met + (licht positief effect). Variant grondverbetering In variant grondverbetering is het risico op restzetting veel minder groot dan in het voorlopig VKA. De Holocene deklaag wordt gedeeltelijk afgegraven en vervangen door een stabielere ondergrond. Daardoor is het risico op restzetting minder groot dan in het voorlopig VKA. De variant is beoordeeld met + + (sterk positief effect).

Waterschap Zuiderzeeland geeft aan dat voor de variant ‘Grondverbetering’ geldt dat het risico op restzetting veel minder groot is dan in voorlopig VKA. Dus is deze variant voor dit criterium als (sterk) positief te classificeren. De gemeente Lelystad zal dit standpunt van het Waterschap mee moeten nemen in de besluitvorming. Uitvoeringsvarianten De effecten van de andere varianten zijn tijdens realisatie niet onderscheidend van het voorlopig VKA. Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 10-12: Effectbeoordeling realisatie Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Hoogwaterveiligheid + + + + + + + + - Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Niet van toepassing 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 125 Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Voor Meerdijkhaven en Saerdam komt een voorland in de vorm van stranden en voor Bataviakwartier een voorland met een nieuwe damwand. De basisfilosofie van het nieuwe ontwerp is dat de golven dempen op het voorland voordat ze de kruin van de dijk bereiken. Zo kan de dijk relatief laag blijven en ontstaan er in principe mogelijkheden voor medegebruik door andere functies. Voor waterveiligheid is een minimaal profiel/kernzone bepaald.

Daarbovenop fungeert het strand als een extra buffer tot NAP + 4,0 m dat is een extra buffer van 2 m. Het strand zorgt ervoor dat de verhoging en aanpassing van de bekleding niet meer nodig is. Doordat het strand hoger is dan de waterkering minimaal zou moeten zijn geeft dit extra robuustheid. Om dit in stand te houden zal periodiek het strand aangevuld moeten worden. Dit zorgt voor extra onderhoudsmaatregelen in de eindsituatie vergeleken met de huidige situatie. Hier zal verder op in gegaan worden in paragraaf 10.9 (Beheerbaarheid). Het ontwerpprincipe in Bataviakwartier is dat voor de dijk een voorland komt die ervoor zorgt dat de golven uitdempen op het voorland zelf. Aan de meerzijde wordt het voorland opgesloten door een damwand. Het maaiveld komt aanzienlijk hoger te liggen dan wat nodig is om de golven op te vangen. De kernzone van de bestaande dijk is als het ware ‘overlaagd’. Maatgevend is dat er voldoende ruimte overblijft voor toekomstige dijkverhoging. Door het voorland is hiervoor veel minder ruimte dan in een situatie zonder voorland. Als voorlopig uitgangspunt is aangehouden dat een zone van 25 m ten opzichte van de buitenkruinlijn vrij moet blijven van permanente bebouwing. In het MER is aangenomen dat het ontwerp en de uitgangspunten van het nieuwe dijkontwerp volgens de juiste richtlijnen zijn ontworpen.

De detailtoetsing van de hoogwaterveiligheid komt aan de orde in de planvorming van het projectbesluit door het waterschap. De effecten van de eindsituatie zijn daarom niet beoordeeld in dit MER. Alternatief zonder landaanwinning De dijk wordt op een ander moment versterkt, en zal uiteindelijk ook aan de hoogwaterveiligheidseisen voldoen. 10.9 | Beheerbaarheid 10.9.1 | Beoordelingsmethodiek De beheerbaarheid tijdens de eindsituatie is uit te drukken in hoe veel en vaak maatregelen nodig zijn. Een project is makkelijk beheerbaar als er weinig maatregelen nodig zijn en/of als de maatregelen weinig ingrijpend zijn. Hoe makkelijk of moeilijk een project is om te beheren is vaak ook uit te drukken in de benodigde kosten voor beheer en onderhoud. Tabel 10- | 13: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘beheerbaarheid’ Beoordeling | Oordeel t.o.v. de referentiesituatie | Toelichting + + | Sterk positief effect | Veel minder kosten t.b.v. regulier beheer en onderhoud + | Positief effect | Minder kosten t.b.v. regulier beheer en onderhoud 0 | Geen effect | Geen verandering in kosten t.b.v. regulier beheer en onderhoud - | Negatief effect | Meer kosten t.b.v. regulier beheer en onderhoud - - | Sterk negatief effect | Veel meer kosten t.b.v.

regulier beheer en onderhoud 10.9.2 | Referentiesituatie Huidige situatie In de huidige situatie zijn de oevers van de primaire kering versterkt met een groen talud en breuksteen. Deze constructie is relatief onderhoudsarm. Na een storm kan het zijn dat er breuksteen is verplaatst is, circa eens per vijf jaar is bijstorten van breuksteen noodzakelijk. Daarnaast wordt circa 2 tot 4x per jaar het gras gemaaid. Autonome ontwikkeling De huidige waterkering voldoet niet aan het Wettelijk Beoordelingsinstrumentarium 2017. In de toekomst zal de waterkering opgehoogd worden, ook zal de taludbekleding verbeterd worden. Het is aannemelijk dat de onderhoudsinspanning gelijk blijft. 10.9.3 | Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Tijdens de realisatie moet de bestaande waterkering altijd | bereikbaar zijn voor beheer en onderhoud. Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Omdat in de eindsituatie | het strandonderdeel is van de kering en onderhevig is aan weer | , stroming en golven zal het strandzand langzaam wegeroderen | . De frequentie van onderhoudswerkzaamheden (suppleren van zand) is volgens vergelijkbare stranden orde eens in de 10 jaar. Dat is, in vergelijking met de huidige situatie, een extra | onderhoudsmaatregel. Daarbij komt dat i n het Bataviakwartier en damwand bij de bestaande wate | rkering geplaatst wordt en damwanden | hebben hoge vervangingskosten.

Hoe vaak een damwand vervangen moet worden ligt aan het staal dat gebruikt is om de damwand te maken, de dikte van de damwand en de omgevingscondities. Bij goede materiaalkeuze en gunstige condities ongeveer eens in de 50 tot 100 jaar. Hierdoor wordt het voorlopig VKA beoordeeld met een - | (licht negatief effect). 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 126 Alternatief zonder landaanwinning Het alternatief zonder landaanwinning heeft geen zandstrand en landaanwinning en daardoor zullen er ook geen zandsuppleties nodig zijn. Dit zorgt voor minder onderhoudsmaatregelen vergeleken met het voorlopig VKA. Daarom wordt het alternatief zonder landaanwinning beoordeeld met 0 (geen effect) Varianten De effecten van de varianten zijn voor de eindsituatie niet van toepassing. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 10- | 14: | Beoordeling eindsituatie Effectbeoordeling Criterium | Variant zonder | Variant | Variant | Variant | Alternatief Voorlopig VKA | strand Saerdam | grond- | zand uit | zand van | zonder verbetering | vaarweg | de markt | landaanwinning Beheerbaarheid | - | - | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Mitigerende maatregelen Er zou een onderhoudsbuffer kunnen worden aangelegd.

Door een onderhoudsbuffer aan te leggen wordt het strand voorzien van een extra onderhoudslaag waardoor het langer duurt voordat een suppletie benodigd is. Dit kan gedaan worden bij de aanleg en bij elke onderhoudsronde. 10.10 | Conclusie hoogwaterveiligheid en morfologie Voor de criteria | hydrodynamica, morfologie, slibvang, hoogwaterveiligheid en beheerbaarheid zitten er geen grote nadelen of bezwaren aan dit plan. Echter het aan te brengen strand brengt voordelen op het gebied van hoogwaterveiligheid. De realisatie van het plan Waterfront vraagt echter wel een grotere beheer- en onderhoudsinspanning dan de huidige situatie. Tabel 10- | 15: | Samenvatting effectbeoordeling | realisatie Beoordeling | Met mitigerende/compenserende maatregelen Criterium Hydrodynamica | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Morfologie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Slibinvang | + | 0 | + | 0 | n.v.t. | n.v.t. | + | 0 | + | 0 | n.v.t. | n.v.t. Hoogwaterveiligheid | + | + | ++ | ++ | ++ | - | + | + | ++ | ++ | ++ | - 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 127 Tabel 10- | 16: | Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Beoordeling | Met mitigerende/compenserende maatregelen Criterium Beheerbaarheid | - | - | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. | 0 | - | - | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t.

| 0 10.11 | Leemten in kennis en/of informatie Er is geen sprake van leemten in kennis/informatie. Het is niet nodig om aanvullend onderzoek te doen om conclusies te kunnen trekken over hydrodynamica, morfologie, slibinvang, hoogwaterveiligheid en beheerbaarheid. 10.12 | Aanzet voor monitoring Tijdens de eindsituatie zal het plangebied en met name het strand jaarlijks ingemeten moeten worden. Het wordt ook sterk aangeraden om ook na elke hevige storm het plangebied in te meten. Voor dit soort metingen worden vaak singlebeam’ of een ‘multibeam’ echolood | gebruikt. Deze zit onder een schip. Het echolood zendt geluidsgolven uit, waarvan de weerkaatsing op de bodem weer wordt opgevangen. De sterkte van het teruggezonden signaal levert een beeld van de bodem op. Tijdens de aanleg zal de bestaande waterkering bij het Bataviakwartier gemonitord moeten worden op stevigheid en verzakking. De bestaande waterkering moet tijdens de aanleg bereikbaar zijn voor beheer en onderhoud. De stabiliteit van de nieuwe dijk Meerdijkhaven is een aandachtspunt voor de uitvoering. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 128 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 129 11 Nautische veiligheid 11.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de effecten van het Waterfront Stedelijke Kust Lelystad op het thema nautische veiligheid.

De effectbeoordeling van dit thema is gebaseerd op de volgende criteria: • Voldoende ruimte voor de vaarweg De voorgestelde ontwikkeling raakt aan bestaande (rijks)vaarwegen. In de nieuwe situatie dient voldoende ruimte geborgd te blijven voor scheepvaart (zowel beroepsvaart als recreatievaart). • Vaarverkeerssituatie Er lopen in het projectgebied verschillende vaarroutes voor de beroeps- en recreatievaart, inclusief een belangrijke doorgaande scheepvaartroute via de Houtribsluizen. Daarnaast bevinden er zich twee jachthavens in/om het projectgebied welke vaarbewegingen veroorzaken. De voorziening van ligplaatsen voor riviercruise-schepen draagt ook bij aan het gebruik van het water. In de nieuwe situatie zal voldoende ruimte voor kruisend/mengend verkeer en scheiding van activiteiten gewaarborgd moeten worden voor een verantwoorde verkeerssituatie. • Interactie met het Waterfront De voorgenomen ontwikkeling voorziet in ruimte voor recreatie op en aan het water, langs stranden, boulevards en woonwijken. Dit gebruik van het water kan een impact hebben op de recreatie- en beroepsvaart en de nautische veiligheid. 11.2 Beleid, wet- en regelgeving In de tabel staan de kaders vanuit relevante wet- en regelgeving die van belang zijn voor de effectbeschrijving en -beoordeling van het thema. Tabel 11-1: Wetgeving, beleid en richtlijnen.

Wet of beleidsstuk Toelichting Richtlijnen Vaarwegen 2020, 2e druk (november 2020), Rijkswaterstaat. Richtlijnen voor het ontwerp van vaarwegen en scheepvaarttekens. Omvat ook richtlijnen voor de omgang met kruisend verkeer en de inrichting van de aanloop van kunstwerken (sluizen, bruggen). Besluit algemene regels ruimtelijke ordening, Nederlandse Overheid Besluit dat o.a. een vrijwaringszone van de rijksvaarweg bepaalt. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 130 11.3 Onderzoeksaanpak en uitgangspunten Kwalitatieve beoordeling Het onderzoek naar de nautische veiligheid betreft een kwalitatieve beoordeling van de situatie behorend tot het voorlopig VKA, en de situatie behorend tot het alternatief zonder landaanwinning. Deze beoordeling steunt op een vergelijking met de referentiesituatie en een toets op de vigerende richtlijnen voor Rijksvaarwegen en scheepvaart. Daarnaast zijn er aanbevelingen genoemd om risico’s voor de nautische veiligheid te mitigeren en compenseren. Uitgangspunten In de uitgangspuntennotitie (referentie: BJ1923-RHD-AM-MI-ME-X-0001-Uitgangspunten alternatieven Waterfront) zijn de volgende aspecten opgenomen die relevant zijn voor het thema nautische veiligheid.

Waterfront In het voorlopig VKA zijn de belangrijkste ontwikkelingen ten opzichte van de referentiesituatie vanuit nautisch oogpunt de volgende: • Landaanwinning(en); o De natuurontwikkeling aan de westzijde van de leidam; o Deelgebied Meerdijkhaven; o Waterfront Bataviakwartier; o Waterfront Saerdam. • Verplaatsing van de ligplaatsen voor de beroepsvaart aan de zuidzijde van de Houtribsluizen. De opstel- en wachtplaatsen aan stuurboordzijde, grenzend aan het Bataviakwartier, blijven bestaan; • Waterfrontontwikkeling met oever- en waterrecreatie, langs woonwijken, stranden en boulevards/boardwalks; • Nieuwe aanlegvoorzieningen voor passanten en de veerdienst Marker Wadden, direct ten noorden van de Bataviahaven, ten oosten van de vaarweg. • Realisatie ligplaatsen riviercruise Bataviahaven, dit betreft een nieuwe inrichting van bestaande ligplaatsen; • Ontwikkelingen over huidige nautische activiteiten; o Activiteiten aan de gemeentelijke steigers ten noorden van de Bataviahaven (deelgebied Bataviakwartier), inclusief  KNRM; verplaatst naar een uitvalshaven aan het Bataviakwartier;  Veerdienst Marker Wadden, krijgt een plaats direct ten noorden van de Bataviahaven, soortgelijk aan de huidige locatie;  Bunkeractiviteiten (bijtanken van schepen door middel van brandstofschepen); verplaatst uit het gebied.

Aangenomen wordt dat er niet meer gebunkerd wordt in het beschouwde gebied;  Bataviaschip; het schip zal op de wal worden tentoongesteld. o Activiteiten aan de Oostvaardersdijk (deelgebied Meerdijkhaven)  De bestaande loswal van waterschap Zuiderzeeland, gebruikt door bedrijven HEBO en Mineralis, wordt deels ontmanteld. De bedrijven worden verplaatst.  De bestaande steiger, gebruikt door o.a. Rijkswaterstaat, blijft behouden in de voorgestelde situatie, inclusief haar activiteiten.  De steiger ten oosten van de strekdam zal komen te vervallen, de huidige activiteiten komen niet in het effectgebied terug. Het betreft voornamelijk vissersschepen. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 131 Figuur 11-1: Stedenbouwkundig plan voor het zuidelijke deel van het Waterfront, van de Noordersluis tot en met de landaanwinning Saerdam [Mecanoo, 2023]. Figuur 11-2: Stedenbouwkundig plan voor het noordelijke deel van het Waterfront, van de landaanwinning Saerdam tot de Houtribsluizen [Mecanoo, 2023]. Noordersluis Meerdijkhaven Saerdam Corridor Amsterdam – Noord-Nederland Corridor Amsterdam – Noord-Nederland Bataviahaven Bataviakwartier Houtribsluizen Oostvaardersdijk Saerdam Vaarwegen Er zijn in het kader van de effectbeoordeling twee vaarwegen (zie | Figuur 11-3 | ) te beschouwen.

• | De belangrijkste vaarweg in het onderzoeksgebied is het scheepvaartkanaal, dat een belangrijk onderdeel vormt van het nationale vaarwegennetwerk, en een schakel is in de hoofdverbinding Amsterdam – Lemmer (Delfzijl). De vaarweg is geclassificeerd als CEMT Vb 15, wat inhoudt dat motorschepen tot RWS- klasse M9 (Verlengd Groot Rijnschip) en duwstellen tot RWS-klasse BII-2l (2-baksduwstel) gebruikmaken van de vaarweg. • | De tweede vaarweg is de verbinding tussen de Noordersluis, ten zuiden van het Waterfront, en het Oostvaardersdiep. Deze vaarweg wordt hoofdzakelijk gebruikt door pleziervaart, al vaart er ook beroepsvaart, welke maatgevend is voor deze vaarweg. De vaarweg aansluitend | op de Noordersluis, de Lage Dwarsvaart, is geclassificeerd als CEMT II, met motorschepen tot RWS- klasse M2 (Kempenaar). Deze klasse wordt als maatgevend aangenomen in de huidige situatie. Deze vaarverbinding is onbetond en betreft een open stuk vaarwater, met voldoende waterdiepte. Vaarweg | CEMT | RWS Klasse | Max. lengte | Max. breedte | Diepgang Klasse M9 (Verlengd | 135 m | 11,4 m | 3,5 m Corridor Amsterdam – | Groot Rijnschip) Noord-Nederland | Vb BII-2l | 190 m | 11,4 m | n/a (2-baksduwstel) Noordersluis – Oostvaardersdiep | II | M2 (Kempenaar) | 55 m | 6,6 m | 2,6 m (Lage Dwarsvaart) Figuur 11-3 | : Weergave van vaarwegen en andere voorkomende vaarroutes in het onderzoeksgebied.

De met geel aangegeven vaarweg is de hoofdvaarweg Amsterdam - Lemmer. De groen aangegeven vaarweg is de verbinding tussen de Noordersluis en het Oostvaardersdiep. Zwarte verbindingen zijn geen officiële verbindingen, maar worden frequent gebruikt door met name recreatievaart. 15 Vaarwegen in Nederland, juli 2023, Rijkswaterstaat CIV bron: FIS-VNDS. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 132 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 133 Belangrijk voor de effectstudie is het waargenomen feit dat de ligging van de vaarweg in de praktijk op punten afwijkt van de vaarweg zoals vastgelegd door Rijkswaterstaat. De vaarweg is ter hoogte van het Waterfront niet betond, zie onderstaande figuur. Hierin is ook het vaarwegalignement zoals dat in de praktijk wordt zichtbaar, door middel van de dieptecontouren. De gele lijnen geven het vaarwegalignem ent zoals vastgelegd door Rijkswaterstaat. Figuur 11-4: Ligging van de vaarweg met in het geel de officiële vaarweg volgens Rijkswaterstaat.

Scheepvaart De vaarwegen in het gebied worden door zowel plezier- als beroepsvaart gebruikt. Beide groepen zijn onderhevig aan autonome ontwikkeling. Onderstaande tabel geeft de prognose van de ontwikkeling in het aantal sluispassages weer, dit is aangenomen representatief te zijn voor de overige vaarbewegingen in het gebied. Er zijn in geen verbredingen of verleggingen van de vaarwegen gepland. Er loopt een verkenningstraject voor het realiseren van meer ligplaatscapaciteit voor beroepsvaart op de route Amsterdam- | Lemmer, waarbij de locatie rondom de Houtribsluizen, met name de zuidzijde, als kansrijk wordt beschouwd. Deze potentiële uitbreiding is niet aangenomen in de autonome ontwikkeling. De passagiersvaartsector (riviercruiseschepen) kent een sterke groei, waarbij Lelystad (Bataviahaven) als een belangrijke afmeerlocatie wordt gezien. In de autonome ontwikkeling wordt daarom een grote vraag voor ligplaatscapaciteit voorzien en zal het aantal vaarbewegingen in het gebied gaan toenemen. Vaartuigengroep | Huidige aantallen | Autonome ontwikkeling (zichtjaar 2040)16 Binnenvaart | ca. 35.000 per jaar | 40-45.000 per jaar Beroepsvaart Passagiersvaart | ca. 1.000 per jaar | ca. 1.500 per jaar Pleziervaart | ca. 15.000 per jaar | ca. 10.000 per jaar Het gros van de beroepsvaarbewegingen volgt de hoofdvaarweg (corridor Amsterdam – Noord- Nederland) via de Houtribsluizen.

Beroepsvaart die gebruik maakt van de vaarweg richting de Noordersluis is in de huidige situatie zeer beperkt en het is niet de verwachting dat dit aandeel significant zal toenemen. Pleziervaart maakt gebruik van de aangeduide vaarwegen, maar maakt ook vrij gebruik van het gebied. De zwarte pijlen geven verschillende routes aan die zeer regelmatig worden gebruikt door pleziervaart. Een belangrijke verbinding gaat via het zogeheten Jachtengat: tussen de leidammen ten zuiden van de sluis door, richting de Markerwadden. Dit gat wordt frequent gebruikt en zorgt voor kruisend verkeer, dicht op de voorhaven van de Houtribsluizen. Oever- en waterrecreatie In de huidige situatie zijn de bestaande oevers beperkt ontwikkeld voor waterrecreatie. Er zijn geen (zwem)stranden, maar er zijn langs de Oostvaardersdijk twee houten steigers geplaatst, welke het zwemmen of vissen wel kunnen faciliteren. Deze worden veel gebruikt. Buiten de plannen van Waterfront, zijn er geen ontwikkelingen op dit vlak bekend. De oevers beschikken wel over fiets- en wandelpaden, maar deze hebben geen directe impact op de nautische veiligheid en zijn in dit kader buiten beschouwing gelaten.

16 Achtergrondrapportage Vaarwegen Integrale Mobiliteitsanalyse 2021 versie 4.2, 10 mei 2021, Rijkswaterstaat 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 134 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 135 11.4 Ruimte voor de vaarweg 11.4.1 Beoordelingsmethodiek De maatlat is gebaseerd op de Richtlijn Vaarwegen, welke de benodigde ruimte voor de vaarweg voorschrijft, het eventueel gewijzigde alignement van de vaarweg wordt hierbij ook in beschouwing genomen. Verder wordt onderzocht of de ontwikkeling van het Waterfront een effect heeft op de afwikkeling van scheepvaart, bijvoorbeeld door de sluis. Bij negatieve effecten zijn maatregelen voorgesteld. Tabel 11-2. Maatlat voor de effectbeoordeling ‘ruimte voor de vaarweg’. Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Er ontstaat een significante verbetering van de ruimte voor de vaarweg, en/of een significante verbetering in de afwikkeling van het vaarwegverkeer. + Positief effect Er is meer ruimte beschikbaar rond de vaarweg, en/of er ontstaat een verbetering in de afwikkeling van het vaarwegverkeer. 0 Geen effect De nieuwe situatie biedt geen verbetering of verslechtering van betekenis voor de beschikbare ruimte voor de vaarweg, ten opzichte van de referentiesituatie.

- Negatief effect De ruimte voor de vaarweg wordt beperkt ten opzichte van de huidige situatie; Met operationele maatregelen kan de vaarweg in theorie voldoen, maar dit is onwenselijk vanuit nautisch oogpunt. - - Sterk negatief effect De ruimte voor de vaarweg wordt ernstig beperkt ten opzichte van de huidige situatie, waarbij een onhaalbare of kritische situatie ontstaat. 11.4.2 Referentiesituatie De referentiesituatie voor het criterium ‘Ruimte voor de vaarweg’ betreft de twee bestaande vaarwegen en de prognose voor de autonome ontwikkeling van het aantal vaarbewegingen. Voor de hoofdvaarweg is in de huidige situatie circa 160 m vaarwegbreedte beschi kbaar. Exacte ontwerpafmetingen zijn niet bekend. Er is daarnaast een vrijwaringszone van 25 m ingesteld, zoals verplicht in het kader van Barro 17. In de bocht in het Oostvaardersdiep is een vrijwaringszone van 50m ingesteld, in verband met de bocht en de bestaande verkeerssituatie. De ligging is weergegeven in onderstaande figuur. 17 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). https://wetten.overheid.nl/BWBR0030378/2018-01-01, geraadpleegd op 16 augustus, 2023. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 136 Figuur 11-5: Ligging van de hoofdvaarweg van het corridor Amsterdam - Noord-Nederland. De rood gearceerde rand geeft de in de huidige situatie ingestelde vrijwaringszone weer.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f83f5751-bc62-460d-acc4-81dac032c0a1?agendaItemId=8b59d18e-5add-4e21-b7e4-d3b44dae7e92