Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 14 Aanvulling MER

AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD

BJ1923-MI-RP-260106-1338

90

het duinenlandschap van de nieuwe wijk. De groene brede laanstructuur van de Houtribweg blijft behouden, maar de weg komt binnen het plangebied meer in een bebouwde omgeving te liggen.

Wooncluster 1 2 3 4

Figuur 32: Groenstructuren in Lelystad waar het V-VKA op aansluit

Het V-VKA voorziet in aanzienlijke natuurontwikkeling door een stadsstrand met duinlandschap te situeren voor de kust van de buurt Saerdam en tussen woonclusters 2 & 3 in Meerdijkhaven. Deze stadsstranden worden omgeven door groen en natuurontwikkeling langs de waterlijn. Tevens liggen er in de brede stroken groene ruimtes tussen de nieuwe woonbuurten. Het V-VKA voorziet hoofdzakelijk in een toevoeging van boomstructuren op de kade in Bataviahaven, een parkachtige zone langs de kade in Bataviakwartier en rondom de straalverbindingstoren. De bomenstructuur in het noordwestelijk deel van het plangebied wordt ten dele aangetast en het verlies van groen wordt in de nieuwe situatie niet volledig hersteld/gecompenseerd. Het V-VKA kent ook de ontwikkeling van een nieuw natuurgebied aan de buitenzijde van de leidam. Dit natuurgebied en de natuurlijke oevers langs Meerdijkhaven versterken de verbinding met Nationaal Park Nieuw Land. Samengevat kan gesteld worden dat groenstructuren in het plangebied versterkt worden. Per saldo wordt dit aspect als sterk positief (++) beoordeeld. Ook liggen er nog kansen om de groenstructuren van het plangebied verder te versterken. Zie hiervoor bijvoorbeeld de variant beschermde natuur en water.

Varianten Inrichtingsvariant zonder strand bij Saerdam De inrichtingsvariant zonder strand Saerdam zal minder natuurontwikkelingspotentie hebben dan het VVKA en de dooradering van het groen vanuit Meerdijkhaven naar Bataviahaven wordt onderbroken zonder toevoeging van het strand in het plangebied. De inrichtingsvariant zonder strand Saerdam wordt daarom als positief (+) beoordeeld. Variant beschermde natuur en water Als de mogelijkheid voor het toevoegen van meer natuur door meer ruimte in het plan op te nemen voor overgangen van land naar water wordt toegepast zal dit het V-VKA versterken voor wat betreft de ontwikkeling van natuur. Overige punten komen wat betreft beoordeling overeen met het V-VKA. Per saldo wordt de variant beschermde natuur en water als sterk positief (++) beoordeeld.

28 april 2026

AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD

BJ1923-MI-RP-260106-1338

91

Alternatief zonder landaanwinning Het alternatief zonder landaanwinning verschilt in ruimtelijke opzet niet van het binnendijkse deel van het V- VKA. Dit betekent dat de groene dooradering in Meerdijkhaven binnen dit alternatief ook mogelijk is. Het alternatief is verder qua aantasting of verbetering van groenstructuren in hoofdlijnen overeenkomstig met het V-VKA. Voor natuurontwikkeling is minder ruimte en er komt geen zandige vooroever en geen natuurgebied buiten de leidammen. Per saldo wordt het alternatief zonder landaanwinning als positief (+) beoordeeld. Volwaardig binnendijkse alternatief De groenstructuur van de Houtribweg wordt in dit alternatief versmald en omgebouwd tot stadsstraat waarbij het meeste groen verloren gaat. De Houtribweg zelf wordt omgelegd door bosschages van het bestaande bedrijventerrein heen. Ook is er geen sprake van het doorzetten van de voor Lelystad kenmerkende rasterstructuur. Voor natuurontwikkeling lijkt in dit model geen ruimte opgenomen. Per saldo wordt het volwaardig binnendijkse alternatief als sterk negatief (- -) beoordeeld. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 27: Beoordeling eindsituatie

Effectbeoordeling Criterium

Groenstructuren

7.5.4

V-VKA

Variant zonder strand Saerdam

Variant beschermde natuur en water

Variant grondverbetering

Variant zand uit vaarweg

Variant zand van de markt

Alternatief zonder landaanwinning

Volwaardig binnendijkse alternatief

++

+

++

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

+

--

Mitigerende en/of compenserende maatregelen

Het voormalige zanddepot dat ruim 10 jaar de kans heeft gekregen te verwilderen kan een kansrijke bron zijn voor pionierssoorten die voorkomen in een duinenlandschap. Het voorheen stuifzandige gebied is begroeid geraakt door de zaden die aan komen waaien, of door vogels zijn meegebracht. Voor de aanleg van het duinenlandschap zal het grotendeels moeten wijken, maar het onderzoeken of delen te behouden zijn dan wel soorten op te nemen in een lokale soortenbank geeft het toekomstige duinenlandschap een robuuste start gebaseerd op basis van gebiedseigen soorten.

7.6

Cultuurhistorie

7.6.1

Beoordelingsmethodiek

In onderstaande tabel is de specifieke invulling van de maatlat voor dit aspect toegelicht. De beoordeling voor Cultuurhistorie vindt plaats op basis van deskundigen oordeel. Daarbij gaat het om de historischgeografische patronen en structuren en historische-(steden)bouwkundige elementen die in en om het plangebied voorkomen.

28 april 2026

AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD

BJ1923-MI-RP-260106-1338

92

Tabel 28: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘cultuurhistorie’

Score

Beoordeling t.o.v. referentiesituatie

Toelichting

++

Sterk positief effect

Zeer grote bijdrage aan de versterking op de kwaliteiten van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt toe.

+

Positief effect

Beperkte versterking op de kwaliteiten van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt toe.

0

Geen effect

Neutraal, geen invloed op de kwaliteiten van cultuurhistorische waarden. Per saldo geen invloed op de ruimtelijke kwaliteit

-

Negatief effect

Beperkte aantasting of verslechtering van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt af.

--

Sterk negatief effect

Grote aantasting of verslechtering van cultuurhistorische waarden. Het totaal van de ruimtelijke kwaliteit neemt af.

7.6.2

Referentiesituatie

Huidige situatie In 1959 kreeg Cornelis van Eesteren van de rijksoverheid de opdracht om een stedenbouwkundig ontwerp te maken voor Lelystad. Van Eesteren ontwierp met Lelystad een modernistische functionele stad. De stad zelf werd niet georiënteerd op de waterkant.

Figuur 33: Uitsnede topografische kaarten 1962, 1988, 1994, 2010 [Bron: Topotijdreis, bewerking Vestigia & Haskoning]

28 april 2026

AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD

BJ1923-MI-RP-260106-1338

93

Vandaag de dag bevinden zich verschillende cultuurhistorische waarden in en rondom het plangebied, zoals weergegeven in Figuur 34. Hieronder zijn deze cultuurhistorische waarden verder beschreven.

Figuur 34: Cultuurhistorische waarden in en rondom het plangebied. Bron: Vestigia (2023)

Cultuurhistorische waarden in (de nabijheid van) het plangebied Oostvaardersdijk Binnen het plangebied is de Oostvaardersdijk aangeduid als kernkwaliteit. Het is de primair waterkerende dijk die vanaf het Werkeiland als een van de eerste dijken is aangelegd (jaren ’50 en ‘60) om Oostelijk Flevoland droog te leggen. Daarmee is de dijk een essentieel onderdeel van de vorming van het nieuwe land. De eerste topografische kaart waarop de Oostvaardersdijk te zien is, dateert van 1962. De Oostvaardersdijk gelegen in het plangebied is vermoedelijk op dezelfde wijze vervaardigd als de IJsselmeerdijk 54. De Oostvaardersdijk is een route voor recreatie- en bestemmingsverkeer. Tot de basiskwaliteiten behoort het gemaal Wortman aan de zuidzijde van het plangebied.

54

Archeologisch en cultuurhistorisch vooronderzoek (Vestigia, 2023)

28 april 2026

AANVULLING MER WATERFRONT STEDELIJKE KUST LELYSTAD

BJ1923-MI-RP-260106-1338

94