Begrotingsmonitor januari 2022
Tekst van het document
Voor het gedeelte 'op water' is eind 2021 financial close bereikt / investeringsbeslissing genomen en is ook aanbesteed. Het nadeel in 2019 is reeds gemeld in de begrotingsmonitor september 2019 en heeft een doorwerking gehad op het rekeningresultaat 2019. In de begrotingsmonitoren over 2020 is de verwachting uitgesproken dat de realisatie in 2020 plaats zou vinden en wellicht zelfs in 2021. Uiteindelijk heeft het proces een dusdanige vertraging opgelopen dat de realisatie in 2021 plaats zal hebben. In de zomerperiode van 2020 zijn er met de gemeente Dronten afspraken gemaakt over de verdeling van daadwerkelijk te realiseren inkomsten van de windparken. Dit heeft tot gevolg dat er vanuit Windplanblauw een totaal voordeel ten opzichte van de begroting zal worden gerealiseerd ter grootte van € 950.000. Eind 2020 heeft het onderdeel 'op land' reeds een financial close bereikt, wat in het eerste kwartaal van 2021 heeft geresulteerd in een voordeel van € 485.000. Het deel 'op water' heeft eind 2021 financial close bereikt, het resterende deel van zo'n € 465.000 zal in 2022 worden ontvangen.
Begrotingsmonitor januari 2022
15
Bedragen x €1.000
Afwijking ten opzichte van begroting 2022 (inclusief bandbreedte)
Overige ontwikkelingen 2022 Ongunstig
1 2 3
Parkeeropbrengsten Compensatie derving parkeeropbrengsten 3. Investeringsfonds Lelystad Oost
-€ 600 € 600 €0
Totaal verwachte afwijking jaarrekening 2022 - overige ontwikkelingen
Verwacht
Gunstig
-€ 400 € 400 €0
-€ 200 € 200 € 300
€0
Toelichting op verwachte afwijking en duiding van bijbehorende bandbreedtes
1. Parkeeropbrengsten Als noodmaatregel ter bestrijding van de verspreiding van het coronavirus gelden sinds 2020 op regelmatige basis een lockdown en diverse maatregelen. Hierdoor zijn veel winkels een lange tijd gesloten of beperkt open geweest, wat in 2020 en 2021 heeft geleid tot minder bezoekers in het centrum en de parkeergarages en onder aan de streep tot minder parkeeropbrengsten. De verwachting is dat ook in 2022 maatregelen tegen het coronavirus zullen gelden en minder opbrengsten zullen worden gerealiseerd dan begroot. De inkomstenderving in 2022 is mede afhankelijk van het verloop van de coronamaatregelen dit jaar. Op dit moment is nog geen concreet beeld van wat de daadwerkelijke gemiste parkeeropbrengsten zullen zijn. Wel zagen wij in 2021 een stijgende lijn in de parkeeropbrengsten waardoor van de €2 miljoen geraamde inkomsten €1,4 miljoen gerealiseerd is. Wij verwachten dat deze lijn zich in 2022 door zal zetten en dat het resultaat minimaal gelijk zal zijn aan 2022. Met deze kennis is op dit moment een bandbreedte opgenomen welke gebaseerd is op de realisatie in 2021 en 2020. 2. Compensatie derving parkeeropbrengsten Het Rijk heeft aangegeven medeoverheden te compenseren voor de derving van inkomsten als direct gevolg van de coronamaatregelen. Gemeenten worden bijvoorbeeld geconfronteerd met een daling van de parkeerinkomsten doordat winkels in lockdown zaten.
In de decembercirculaire 2021 heeft het Rijk gemeenten gecompenseerd voor de feitelijke inkomstenderving over jaarschijf 2020. Ook voor 2021 is een dergelijke compensatie aangekondigd en het ligt in de lijn der verwachting dat deze afspraak wordt gecontinueerd in 2022, mocht dat noodzakelijk blijken te zijn. Om die reden wordt het nadelige effect op de parkeeropbrengsten - zoals verwoord in de alinea hierboven - budgetneutraal gemaakt door ervan uit te gaan dat gemeenten wederom worden gecompenseerd voor de derving van inkomsten. 3. Investeringsfonds Lelystad Oost Het Investeringsfonds Lelystad Oost moet ingezet worden voor een investering conform de kaders die de raad op 22 juni 2021 heeft meegegeven (zowel op inhoud als op proces). Naar verwachting is het jaarplan 2022 eind eerste kwartaal 2022 gereed en dan zal meer zicht zijn op de gewenste inzet van deze middelen. Investeringen in 2022 brengen op zijn vroegst pas kapitaallasten met ingang van 2023 met zich mee. Het is mogelijk dat een deel van de beschikbare €300.000 niet wordt ingezet in 2022, daarover zal meer duidelijk zijn in een volgende begrotingsmonitor.
Begrotingsmonitor januari 2022
16
3.
Nadelige effecten coronacrisis en zicht op compensatie
Sinds eind maart 2020 staat de gemeentelijke overheid in het teken van de maatregelen om de ontstane crisissituatie als gevolg van het coronavirus het hoofd te bieden. Als lokale overheid staat de gemeente dichtbij de inwoners, en ook in deze moeilijke tijd staat de ambtelijke organisatie klaar om inwoners en bedrijven te ondersteunen met goede informatie, vertaling van landelijke maatregelen en de uitvoering van landelijke regels, zoals de ondersteuning aan kleine zelfstandigen en ZZP-ers. In de programmabegroting 2021 – 2024 is aan de hand van vier beleidsmatige- en twee economische scenario’s inzicht geboden in de mogelijke gevolgen voor gemeenten. In het voorjaar van 2021 en gedurende de zomerperiode zag het beeld er hoopgevend uit. Er werden versoepelingen doorgevoerd en de besmettingscijfers daalden aanzienlijk. Met het opgevoerde tempo van de vaccinaties ontstond er licht aan het einde van de tunnel. Bij het opstellen van de programmabegroting 2022 – 2025 lag het niet in lijn der verwachting dat een lockdown opnieuw noodzakelijk zou zijn. Nadat de besmettingscijfers begonnen op te lopen vanaf eind september zijn er in de maanden november en december echter opnieuw ingrijpende maatregelen afgekondigd. De scenario’s ‘alles wordt weer zoals het was’ en ‘sterker uit de crisis’ lagen in lijn met de verwachtingen van dat moment.
Inmiddels heeft de afgelopen periode ons geleerd dat het virus verrassingen met zich mee kan brengen in de vorm van nieuwe varianten. De scenario’s ‘nieuwe werkelijkheid’ en ‘vastklampen aan het oude’ liggen daarmee weer op tafel. Vanuit bovenstaand perspectief van een veranderende werkelijkheid heeft het kabinet in de afgelopen periode met steeds nieuwe steunpakketten afgekondigd om diverse sectoren tegemoet te komen. Ook de medeoverheden zijn – in ieder geval over jaarschijf 2020 en 2021 – in afdoende mate gecompenseerd voor de nadelige effecten. In hoeverre het noodzakelijk zal zijn om over 2022 gemeenten te ondersteunen met compensatiepakketten is op dit moment nog niet in te schatten. De maatregelen die begin januari nog van kracht waren zijn inmiddels grotendeels versoepeld. Het is de verwachting dat – mocht dat noodzakelijk blijken – er ook gecompenseerd wordt voor de nadelige effecten in 2022. Daarnaast hebben gemeenten tijdens de ALV van de VNG op 12 januari 2022 aangegeven behoefte te hebben aan een langetermijnperspectief. De samenleving is opnieuw hard getroffen door de huidige lockdown. Ondernemers en zzp-ers leven in onzekere tijden, hebben geen reserves meer en er is weinig perspectief. Het coronabeleid is vooral geënt op de medische impact van het aantal besmetting door het coronavirus.
Maar de maatregelen hebben ook een economische en sociaalpsychologische impact op diverse sectoren en bevolkingsgroepen. Dat laatste werd bevestigd in het rapport ‘Sociaal beleid in de harmonicasamenleving' dat door de commissie Depla tijdens de ALV werd gepresenteerd. Tijdens de ALV hebben gemeenten de motie ‘Evenwicht in coronamaatregelen’ aangenomen, waarmee het kabinet opgeroepen wordt om coronabeleid te ontwikkelingen met een langetermijnperspectief en een bredere gelijkwaardige afweging bij de te nemen maatregelen.
Begrotingsmonitor januari 2022
17
4.
Resumé
Zoals in de inleiding is aangegeven wordt met deze begrotingsmonitor beoogd om inzicht te geven in het verloop van de gemeentebegroting 2022. In onderstaand overzicht volgt de samenvatting van de uitgelichte 13 taakvelden, met bijbehorende tweede inschatting van het verwachte rekeningresultaat 2021. Begrotingsmonitor januari 2022 Verwachte afwijkingen ten opzichte begroting Taakveld 0.5 - Treasury Taakveld 0.7 - Uitkeringen gemeentefonds Taakveld 0.61 - OZB woningen Taakveld 0.62 - OZB niet-woningen Taakveld 6.2 - Wijkteams Taakveld 6.3 - Inkomensregelingen Taakveld 6.4 - Begeleide participatie Taakveld 6.5 - Arbeidsparticipatie Taakveld 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Taakveld 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ Taakveld 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18Taakveld 6.82 - Geëscaleerde zorg 18Taakveld 8.3 - Wonen en bouwen Overige ontwikkelingen 2022
Bedragen x €1.000
+
35 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Op dit moment wordt er een voordelig jaarrekeningresultaat 2022 ingeschat van €2,9 miljoen. Voornamelijk als gevolg van de verwachte realisatie van een aantal grote bouwprojecten, waardoor de legesinkomsten een stuk hoger uitvallen dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Voor wat betreft de overige taakvelden geldt dat er op voorhand geen negatieve- of positieve afwijkingen ten opzichte van de begroting worden ingeschat. De prognoses zoals die ten grondslag lagen bij het opstellen van de programmabegroting 2022 – 2025 zijn wat dat betreft nog actueel.
+ 2.865
Wel is er sprake van aanzienlijke bandbreedtes, die bij ieder taakveld afzonderlijk van een onderbouwing zijn + 2.900 Prognose jaarrekeningresultaat 2022 voorzien in hoofdstuk 2. De kans dat alle taakvelden tegelijkertijd zich in de meest ongunstige- of meest gunstige richting op ontwikkelen is klein. Afhankelijk van hoe de rest van het jaar zich ontwikkelt zal er op onderdelen wellicht sprake zijn van een nadelig, dan wel voordelig effect – die op totaalniveau wellicht weer tegen elkaar wegvallen. 0
Bij het opstellen van de uiteindelijke jaarrekening over 2022 wordt er daarnaast ook gekeken naar de waardering van diverse onderdelen op de balans. Het gaat dan bijvoorbeeld om de hoogte van getroffen voorzieningen en de waardering van bezittingen. Deze analyses kunnen ook een effect hebben op het uiteindelijke rekeningresultaat, maar zijn niet op dit moment in te schatten. Ook de opbrengsten uit de grondexploitaties zijn niet in de begrotingsmonitor meegenomen, omdat het bepalen van deze resultaten erg complex is en pas per einde boekjaar gemaakt kunnen worden.
Begrotingsmonitor januari 2022
18