24.256 BL 24.159 INFO Zicht op Jeugdpreventie

4. Van probleemkind naar ouder ondersteuning Binnen het preventieve aanbod richt men zich met allerlei activiteiten op het kind, echter regelmatig zijn de problemen van het kind terug te leiden naar het gezinssysteem . Binnen het preventieve jeugdveld is veel inzet al systeemgericht. Met systeemgericht bedoelen we dan dat er gekeken wordt naar het kind in relatie tot zijn/haar/diens omgeving. Toch blijkt uit ons onderzoek dat we als preventieve veld en beleid nog meer zicht willen op welke interventies er nou precies beschikbaar zijn gericht op het gezin. Dus de interventies die zich niet enkel richten op het individuele kind. In de Gemeente Lelystad vinden we het belangrijk dat er (nog) meer ingezet wordt om de ouder te ondersteunen en mogelijkheden geven zelf tot oplossingen te komen. Vanuit de gemeente willen kijken of we gezinsgerichte aanpak belangrijker kunnen maken door er meer FTE voor vrij te maken. Hieronder geven we een aantal scenario’s.

Onderzoeken Brugfunctionaris

Een voorbeeld van een mogelijke laagdrempelige gezinsgerichte aanpak is de brugfunctionaris. Vanuit de rijksoverheid is een subsidieregeling beschikbaar gesteld voor een “Brugfunctionaris” . De brugfunctionaris is onderdeel van het personeel van de school. Is aanwezig als ouders naar school komen. Zoals bij het halen en brengen, de 10 minuten gesprekjes of andere bijeenkomsten en probeert op die manier een band met de ouders op te bouwen. Op het voortgezet onderwijs stelt de brugfunctionairs zich aan ouders voor bij informatiebijeenkomsten en via andere communicatiekanalen. Deze functionaris bemoeit zich niet met het onderwijs maar is aanwezig om de ouder aan te horen met welke vraag dan ook. De brugfunctionaris is geen hulpverlener maar kent de sociale kaart,ten in op gelijke kansen, sociale inclusie, talentontwikkeling en het verbreden van het wereldbeeld van kinderen en ouders. En zorgt voor praktische zaken als schoolontbijt, aanvragen voor leergeld en praten met ouders over opvoeding en ondersteuning die beschikbaar is als het even minder gaat. Speciaal voor hen voor wie dit minder vanzelfsprekend is. Veel gezinnen met wie de brugfunctionaris in contact staat, leven inarmoede en andere moeilijke omstandigheden en dat is juist waar de brugfunctionaris een rol kan spelen. De projectgroep adviseert om de meerwaarde van een brugfunctionaris te onderzoeken.

Het is belangrijk om dit samen met de scholen en de preventiepartners op te pakken. De projectgroep en de partners van Versterken van de Basis benadrukken om eerst te bezien hoe versterkt kan worden wat er al beschikbaar is binnen de school. Dit is ook mogelijk vanuit de subsidieregeling4 omdat scholen zelf mogen bepalen hoe ze de brugfunctie vormgeven en welke naam deze heeft.

Gezinscoaching en/of inzet steunouders/vrijwilligers:

Wanneer meer ondersteuning nodig is in een gezin dan de brugfunctionaris kan bieden, kan dit door een gezinscoach geboden worden. Soms is het probleemgedrag van en kind zo heftig en hardnekkig dat de ouder het niet meer aan kan. Dit kunnen bijvoorbeeld problemen zijn met relaties, schulden, wonen, overlast in de buurt, vrijetijdsbesteding en sociale contacten. De gezinscoach helpt dan bij alles wat nodig is om het gezin weer op de rails te krijgen met als uit-

5 Potentie-van-preventie.pdf (nji.nl)

20

eindelijk doel dat de ouder de verantwoordelijkheid weer aankan bij de gezinstaken. Om dit wat langer te begeleiden kan een vrijwilliger worden ingezet als steunouder.

5. Integrale ingang De gemeente stelt zichzelf tot doel om lichte ondersteuning, activiteiten, informatie en advies zoveel mogelijk te organiseren in de Buurthub Buurtkamer multifunctionele accommodaties (MFA) in de Lisa stad. Waardoor de inwoner dichtbij huis terecht Algemene kan met vragen of het uiten van zorgen op een voorzieningen in de wijk plek waar naar je geluisterd wordt en waar professionals aanwezig zijn om de inwoner zo LOKET goed mogelijk te ondersteunen. SWT JEL In 2024 gaat de gemeente onderzoeken of Werkbedrijf en hoe dit gestalte kan krijgen in het sociaal Werkgevers domein. Deze ontwikkeling biedt kansen voor jeugdpreventie door zichtbaar te zijn en de Basiszorg / Lichte ondersteuning samenwerking met andere preventieve initiatieven te versterken. Denk daarbij aan de financiële spreekuren, het onderwijs, maatschappelijke organisaties e.d. Daarbij onderzoeken we of het zinvol is om Lisa Lelystad aan te laten sluiten als onderdeel van een 0-100 toegang waar alle disciplines bij elkaar zitten. Aandachtspunt hierbij is de overgang van 18 – naar 18 +, ondersteuning van ouders, mentale gezondheid van jong volwassenen en de hervormingsagenda jeugd. Vanuit de gemeentelijke projectgroep jeugdpreventie zal worden aangesloten bij deze ontwikkeling. Hoofdaanbieders Wmo Jeugdzorginstellingen

Buurtwerk

Welzijncoach

Jongerenwerk en coaches IDO inloophuizen

Politie / wijkagent / jeugdagent Bewonersconsulent Centrada

Bewonersmanagers gemeente Mensen Maken de Buurt Jongeren maken de Stad

Sportbedrijf en verenigingen Kubus

Pastoraat kerken moskeeen buurtvoorlichters en Buurtcongierges ed.

Schulddienstverlening

Huisarts

Maatschappelijk werk

Onderwijs

Schoolmaatschappelijk werk

Jeugdverpleegkunidgen

Consultatiebureau

Fysiotherapie

Vrijwilligerswerk

Mantelzorgondersteuning

Stip

Dagbesteding

Jeugdpreventiewerkers

Werkervaring

Kinderopvang

Dagbesteding

Jeugdarts

6. Aandacht voor beschikbare preventieve interventies: a.Preventief Aanbod 16 tot 27 jarigen

In dit onderzoek is het opgevallen dat er voornamelijk preventief aanbod beschikbaar is voor de jongere kinderen/jongeren van 0-18 jaar. Er is minder aanbod voor de groep van jongeren van 16-27 jarigen. Het advies is dus om ook deze leeftijdscategorie explicieter mee te nemen in het preventieve beleid en aanbod.

b. Aansluiting interventies 18– en 18 +

In hoofdstuk 3.4. hadden we het al over de aansluiting van (preventieve) interventies voor jongeren die van 18de leeftijd van 18+ bereiken. Als de jongere 18 jaar wordt verandert er veel in de begeleiding. Ze vallen dan onder de WMO. Het is belangrijk dat er expliciet wordt gekeken naar de overdracht van zorg en de aansluiting van verschillende wetten op elkaar, zodat jongeren die 18+ worden niet tussen wal en schip vallen.

7. Data & monitoring Een van de wensen vanuit raad, wethouders en directie is om meer zicht te krijgen op de effectiviteit en de kosten die worden bespaard door preventieve inzet. Het effect van preventie in het jeugdveld is moeilijk te bewijzen omdat de gevolgen nooit helemaal zijn toe te schrijven aan de preventiemaatregel. Daarbij blijkt uit literatuur dat effecten van preventie vaak pas later zichtbaar worden5 . In de ideale situatie zouden we op papier kunnen zien hoe veel middelen worden bespaard aan de ‘achterkant’ – de duurdere specialistische jeugdhulp – met behulp van meer inzet aan de ‘voorkant’ – de preventieve inzet. Echter ontbreekt er in de praktijk informatie om uitspraken te kunnen doen over

21

kwantitatieve opbrengsten. Dit is niet enkel in Lelystad het geval, maar tevens in andere regio’s in Nederland. De gemeente Lelystad wordt geadviseerd om met partners (financiën, data-team, inhoud) te onderzoeken welke data nodig is om meer te kunnen zeggen over de kwalitatieve opbrengsten van preventieve interventies. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van wetenschappelijk onderbouwde informatie zoals de “checklist voor effectief jeugdbeleid in coalitieakkoord” van het Nederlands Jeugd Instituut (NJI). Daarnaast is het belangrijk om bij elke aanvraag, opdracht of subsidie goed integraal te kijken aan welke maatschappelijke effecten iets bijdraagt en hoe men dat gaat meten. In de opgaveteams vanuit de MAG, is het dus zaak dat de integrale monitoring vanaf het begin wordt meegenomen. Dit alles verstevigt interne samenwerking tussen verschillende beleidsterreinen, om preventieve initiatieven beter zichtbaar te maken en op elkaar af te stemmen.

Intern

Intern hebben we hier al stappen voor gezet door met het data-team te onderzoeken welke data we al hebben op het gebied van jeugdpreventie. Gedurende deze exercitie kwamen we erachter dat we nog relatief weinig data tot onze beschikking hebben, maar dat we wel veel potentie zien. Denk bijvoorbeeld aan het beter benutten van de gezondheidsmonitor van de GGD, het cliëntervaringsonderzoek (CEO) en beschikbare onderzoeken op andere beleidsterreinen. Om als gemeente een stevige samenwerkingspositie te kunnen innemen, moeten we zelf weten welke vragen we willen stellen aan de partners om de juiste informatie op te halen. Denk hierbij aan welke vragen we moeten stellen om te kunnen beoordelen in hoeverre iets bijdraagt aan jeugdpreventie. Hoe kunnen we zichtbaar maken in hoeverre we “normaliseren”? De extra aandacht voor data en monitoring, vraagt ook wat van de medewerkers van beleid Sociaal Domein. In samenwerking met het data-team hebben we een aantal concrete adviezen om de kwaliteit van dataverzameling en monitoring te verbeteren: 1.

2.

Voeg standaard iemand van datateam toe aan de gesprekken om evaluatiecriteria op te stellen. Het opstellen van meetbare, kwantitatieve en kwalitatieve data moet een vaste processtap worden. Zo zorgen we voor een completere evaluatie. Daarnaast kan het datateam het belang van de gemeenteraad meenemen. Meetbare evaluatiecriteria geven duidelijkere informatie in hoeverre de preventiepartijen voldoende kwaliteit leveren. Tegelijkertijd kan het datateam uitleggen welke gegevens moeilijk meetbaar zijn. Zo kunnen beleidsmedewerkers beter toelichten welke informatie wel of niet te verkrijgen is. Spreek duidelijk af welke beleidsmedewerker verantwoordelijk is voor de evaluatie van de afspraken met preventiepartij en houd elkaar hier ook aan.

Naast de evaluatie van afspraken en werkzaamheden van de partijen in het preventieve veld, is het ook belangrijk om te kijken naar het algemene beleidsproces: wie is verantwoordelijk voor vormgeven van het beleid, implementeren, oplossen van eventuele vraagstukken en de rest van beleidscyclus. Dit alles integraal en in afstemming met de andere beleidsterreinen. De opgaveteams van de MAG maken hier ook een start mee.

Extern Het is van belang dat met externe partners wordt gekeken naar de data die zij al verzamelen. Wat vraagt het voor zowel interne als externe partners wanneer we met elkaar bepaalde vragen willen beantwoorden over impact. Om uitspraken te kunnen doen over de kosten die het zou schelen wanneer er niet meer doorverwezen hoeft te worden naar duurdere complexe jeugdhulp, is andere data nodig dan die nu beschikbaar is. Het is noodzakelijk om stil te staan welke data er precies noodzakelijk is voor de beantwoording hiervan. Vervolgens moet met uitvoerende partners worden bekeken wat dit voor hen betekent en welke rol de gemeente hierin verder heeft. Maar ook om te bepalen of dit haalbaar is of niet.

22

Vanuit het datateam is het advies om standaard iemand van het datateam toe te voegen aan de evaluatiegesprekken zelf. Deze kan op technisch en statistisch vlak het best interpreteren. Zo kunnen ze het gesprek leiden richting ‘wat betekenen deze cijfers nu écht’. Hier hebben de beleidsmedewerkers en preventiepartners wat aan. Tot slot kan het datateam suggesties doen voor nieuwe evaluatiecriteria, zodat de evaluaties blijven verbeteren. Zorg dus voor planmatige doorontwikkeling van preventie samen met partners aan de hand van belangrijkste thema’s of doelgroepen (bijv. met behulp van de preventiematrix NJI), monitoring en evaluatie.

23

CONCLUSIES 1.

2.

3.

4.

Het rapport “Zicht op preventie” geeft inzicht in wat er allemaal gedaan wordt om kinderen en jongeren alle kansen te geven om zich te ontwikkelen en gezond op te groeien. Het overzicht van alle activiteiten is zo volledig mogelijk. Dit geeft ons het inzicht waar het goed gaat en welke activiteiten we willen behouden. Tevens laat het ook zien dat er nog kansen liggen op verbetering. Zoals het ondersteunen van het gezin op een laagdrempelige manier in de eigen thuissituatie. Het blijven bouwen aan netwerken onder de professionals zodat alle mogelijkheden tot ondersteuning worden onderzocht. Het proberen te normaliseren. Kinderen mogen anders zijn, mogen anders opgroeien, mogen hulp vragen als iets niet lukt, mogen zich op een eigen wijze ontwikkelen. Tot slot is het van belang dat altijd wordt afgestemd met de ‘driehoek’ school, gezin en vrijetijd. Naar aanleiding van dit project, adviseren we om de komende jaren te blijven investeren in preventie. Met een gezamenlijke lange termijnvisie: samen met de partners bouwen aan hoe gemeente én partners denken dat het preventieve veld eruit zou moeten zien en welke rol een ieder daar in heeft. Blijf niet alleen afhankelijk van projecten, maar streef naar structurele en integrale veranderingen om het veilig en gezond opgroeien ook op de lange termijn te versterken.

Dit betekent dat bijvoorbeeld binnen de gemeente altijd de verbinding moet worden gezocht met collega’s op aangrenzende beleidsterreinen. Hierbij zou ook meer afstemming met de partners en inwoners moeten zijn, geheel in lijn met de MAG. Maak iemand verantwoordelijk voor de samenwerking van de verschillende beleidsterreinen en de externe preventiepartners die allemaal iets bijdragen aan het zo goed en gezond mogelijk laten opgroeien van onze jeugd.

Voorgesteld vervolgtraject ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

In 2024 zullen de beleidsadviseurs jeugd en onderwijs door deelname in verschillende actiegroepen de aanbevelingen verder uitwerken. We willen pilots starten op het gebied van ondersteunen van ouders (brugfunctionaris en gezinscoaching). Het rapport zal gedeeld worden met de externe partners van “Versterken van de Basis”. Samen met externe partijen zal een visie voor de toekomst worden opgesteld. Een ander zal afgestemd worden met de projectgroep “herijking Sociaal Wijkteam”.

24

BIJLAGE 1: OVERZICHT JEUGDPREVENTIE

JEUGDPREVENTIE Een overzicht van jeugdpreventie in Lelystad

Onderwijs

Gezondheid

Voorschool , primair onderwijs, voorgezet onderwijs, mbo Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Zorgstructuur op school met:

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Gezonde schooladviseur

Alle leerlingen in Lelystad.

GGD Flevoland

Tactus preventie verslavingszorg

Voor alle kinderen en jongeren en hun ouders.

Tactus Verslavingszorg

Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst (JOGG)

Voor alle kinderen en jon- GGD Flevoland, Welzijn Lelystad, geren kunnen opgroeien Icare, sportbedrijf, Go! Kinderin een gezonde leefopvang, school, sportclub. omgeving.

Schoolmaatschappelijk werk (SMW)

Basisschoolkinderen met lichte (ondersteunings) vragen.

MDF, jeugdverpleegkundige GD Flevoland, IB’er school.

Jeugdverpleegkundigen

Voor alle kinderen op de basisschool

GGD Flevoland

Jeugdpreventiewerk

Jongeren op de middelbare school met (ondersteunings)vragen.

Welzijn Lelystad, jeugdarts GGD, zorgcoördinator school.

Opgave 2A VvdB: Versterken basisondersteuning in de voorschoolse voorzieningen.

2A: Voor alle kinderen in de voorschoolse leeftijd.

2A: Voor ondersteuning in en rondom de voorschoolse voorzieningen is de jeugdgezondheidszorg van Icare penvoerder.

Kinderen naar Gezonder Gewicht (KnGG)

Opgave 2B VvdB: Versterken basisondersteuning PO: ∙ Extra inzet door SMW, jeugdverpleegkundigen en Intern Begeleider

2B: Basisschoolkinderen met lichte (ondersteunings) vragen.

2B: Is onderdeel reguliere subsidie van MDF en GGD JGZ

Voor jongeren met overgewicht en hun ouders.

Uitvoering door centrale zorgverleners Icare en GGD Flevoland

Rookvrije generatie

Alle kinderen, jongeren en hun ouders/verzorgers in Lelystad

Opgave 2C VvdB: Versterken basisondersteuning VO: ∙ Extra inzet JPW ∙ Gezinswerker

2C: Voor alle kinderen en jongeren in de middelbare school leeftijd en het mbo.

2C: SWV VO Lelystad is penvoerder. ∙ Gezinswerk wordt uitgevoerd door Welzijn Lelystad.

Project wordt geleid door de gemeente samen de GGD Flevoland. Inwoners van Lelystad worden gestimuleerd om mee te doen.

Jeugdgezondheidszorg

Alle jongeren in Lelystad

Icare JGZ en GGD Flevoland

Mentale gezondheid

Alle jongeren met vragen GGD Flevolandbekijkt wat er over mentale gezondheid. nodig is en welke partners moeten aanhaken.

Preventieve activiteiten gericht op onderwijs Leerplicht en RMC

Jongeren die dreigen uit te vallen.

Leerplichtambtenaar gemeente Lelystad en RMC coördinator.

Challenge up

Jongeren tussen de 12 en 30 jaar die iets willen doen voor een ander

Welzijn Lelystad.

Armoede en schuldhulpverlening Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

School’s Cool

Kinderen uit kwetsbare gezinnen vanwege financiële situatie of taal-achterstand van ouder(s)

Stichting Leergeld

Jeugd & gezin

Door wie? LIchte ondersteuning, vrijetijdsdomein, jeugdwelzijn School’s Cool

Hulp aan gezinnen met fi- Stichting Leergeld nanciële problemen.

Moneytalks: financieel spreekuur

Jongeren met vragen over geldzaken, formulieren of digitale regelzaken.

MDF

18-/18+ project

Voor jongeren op het MBO: peervoorlichting over wat je te wachten staat als je 18 wordt.

MDF

Cashflow theaterstuk

Leerlingen van aantal VO scholen en het Mbo-college zien interactieve theater over jongeren met geldproblemen.

MDF

Sport & Cultuurfonds

Financiële ondersteuning bij contributie/ activiteiten.

Gemeente Lelystad

Kanz & Plustijd

Projecten met als doel leerlingen uit de groepen 4 tot en met 7 van het basisonderwijs een grotere kans te bieden op een geslaagde schoolloopbaan

Studiecentrumc2/ZBL

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

1: Lisa Lelystad 2: Limonadebrigade 3: Scheidingsloket

1: Lisa Lelystad 2: Limonadebrigade 3: Scheidingsloket

Informatie & adviespunt Lisa Lelystad. Lisa Lelystad biedt (groeps)trainingen voor ouders en kinderen. ∙ Limonadebrigade ∙ Scheidingsloket

∙ Alle kinderen en ouders met lichte vragen over opgroeien en opvoeden. ∙ Professionals die werken met kinderen en ouders. ∙ Limonadebrigade: plek waar ouders en kinderen samenkomen op een laagdrempelige manier. ∙ Scheidingsloket: Voor ouders uit elkaar gaan. Ter voorkoming dat kinderen in hun ontwikkeling worden bedreigd.

MDF, Welzijn Lelystad, MEE Samen, Icare JGZ, GGD (penvoerder van Lisa Lelystad). ∙ Limonadebrigade: Lisa Lelystad. ∙ Scheidingsloket: Lisa Lelystad en LCO

Opgave 3 VvdB: Aanpakkers

Gezinnen met kwetsbaar en zorgelijk gezinssysteem.

Samenwerking tussen MDF en Blijf Groep

Jongerenwerk

Voor alle jongeren van 12 t/m 27 jaar met (ondersteunings) vraag.

Welzijn Lelystad (hoofdopdracht). Leger des Heils, SPOT, Youth for Christ.

SPOT, Utopodim jeugdtheatergroep Lelystad (JTL)

Voor jongeren van 12 tot 30 jaar. Kunst, cultuur en talentontwikkeling staat voorop. Er komen jongeren die vastlopen op een of meerdere gebieden.

SPOT

Jongerencoach

De jongerencoach ondersteunt jongeren in Lelystad tussen de 17 en 27 jaar

Welzijn Lelystad.

Gezinsadviseur

Gezinnen die begeleiding hebben gehad en nog behoefte hebben aan laagdrempelig contact met een professional.

MDF

Opgave 4 VVdb: Versterken vrij toegankelijke ondersteuning voor kwetsbare gezinnen: steunouder en samen oplopen

Steunouder en Samen oplopen zijn vrijwilligers die naast een ouder staat. De steunouder helpt op verschillende levensgebieden.

Welzijn Lelystad

Opgave 1 VvdB: 1: Lisa Lelystad 2: Limonadebrigade 3: Scheidingsloket

Veiligheid

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Preventie met Gezag (PmG).

Het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden of verder afglijden.

Jongerenwerk Welzijn Lelystad, Youth for Christ, Stichting Halt.

Overige beleidsterreinen Samen Lelystad Oost

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

3 programmalijnen: 1) Fysiek 2) Preventie met gezag: Zie hierboven. 3) School & Omgeving

Voor alle inwoners uit Lelystad Oost wijken, met de focus op kwetsbare gezinnen (Atolwijk, Zuiderzeewijk, Boswijk en Waterwijk).

Samenwerkingspartners: Centrada, Welzijn Lelystad, Werkbedrijf, GGD, primair onderwijs, voortgezet onderwijs, GO! Kinderopvang, MDF, Humanitas, IDO, Politie.

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Wachtverzachter

Voor mensen die in afwachting zijn van psychische hulp.

Wachtverzachter

Ondersteuning jonge mantelzorgers.

Voor jonge mantelzorgers Welzijn Lelystad t/m 24 jaar die opgroeien met een familielid dat ziek, gehandicapt is of een andere aandoening heeft.

Aantal

telefoontjes

Bijlage 2: Inhoudelijk overzicht opgaven Versterken van de Basis inclusief tussentijdse evaluaties 2023

811

vragen bij ZCN

Tussentijdse evaluaties 4 opgaves uit het plan versterken van de basis 1. 2.

3. 4.

Opgave 1. Laagdrempelig informatie en adviespunt voor opgroei en opvoedvraagstukken: Lisa Lelystad. Opgave 2. Versterken van de basisondersteuning in de rondom: a. Voorschoolse voorzieningen b. Primair onderwijs c. Voortgezet onderwijs Opgave 3. Uitbreiding van preventieve en lichte ondersteuning voor kinderen en ouders in de wijk: Aanpakkers. Opgave 4. Versterken van de vrij toegankelijke ondersteuning voor kwetsbare gezinnen: Samen oplopen en steunouder.

Opgave 1: Laagdrempelig informatie en adviespunt voor opgroei en opvoedvraagstukken: Lisa Lelystad

Uitstroom (wie heeft de vraag opgepakt) Totaal aantal binnengekomen vragen

238

GGD Flevoland

89

Gemeente lelystad

6

Icare

45

Mee Samen

5

MDFlevoland

26

Onderwijs / POLD

5

Na advies zelf verder

19

Welzijn Lelystad

3

JEL

17

SWT

3

Scheidingsloket

8

POH/HA

2

Het kernteam Lisa Lelystad is een samenwerking van GGD, MDF, Icare en MEE, waarbij de GGD de coördinatie op zich heeft genomen. Er wordt samengewerkt met verschillende organisaties in de stad zoals Welzijn Lelystad, scholen sport- en cultuurfonds, Sociaal wijkteams, Limonadebrigade, ect. De belangrijkste activiteiten die zij uitvoeren zijn: Casuïstiek bespreken, oppakken van vragen van ouders en professionals, thema uitwerking als ontwikkeling jonge kind en overgang PO naar VO. Vooral het bespreken van casuïstiek is erg zinvol gebleken. Hierdoor vergroot je je kennis en heb je meer zicht op het inzetten van basisvoorzieningen die we al hebben in de stad. Lisa Lelystad is nog niet altijd zichtbaar voor de inwoners en organisaties in de stad. Zo worden ze nog niet betrokken bij de ontwikkelingen van Lelystad Oost ( school en omgeving) en zien zij kansen om daar meer mee samen te werken en de krachten te bundelen. Zij stellen zich dan ook als doel om meer de verbinding te zoeken met initiatieven gericht op ouder en kind. Ook zouden zij graag meer doen op de scholen zoals het inzetten van trainingen en eerder reageren op signalen en daar dan ook activiteiten voor aanbieden. Hierbij merken zij op dat dat wat in Oost ingezet wordt ook waardevol is voor andere delen van de stad. Lisa Lelystad zou daar een rol in willen en kunnen spelen.

Voor de toekomst en voor een goede doorontwikkeling willen zij de samenwerking aangaan met JEL. Op dit moment zijn er geen contacten. Toch is Lisa Lelystad ervan overtuigd dat meer in de basis kan worden afgevangen en dat er

eerder zorg kan worden afgeschaald als er in de basis de juiste ondersteuning wordt geregeld. Zij kunnen die taak op zich nemen, maar worden hier onvoldoende bij betrokken. Lisa Lelystad heeft zich nog beperkt breed bekend gemaakt bij de Lelystadse samenleving. Tevens omdat zij maar beperkt kunnen opereren binnen de huidige financiële kaders. Via social media worden activiteiten verspreid. Echter voor de toekomst zouden zij nog meer zichtbaar en benaderbaar moeten worden. Het liefst dicht bij de inwoners in de wijken en tussen de professionals die ook een bijdrage kunnen leveren (denk aan schuldhulpverlening, Sociaal wijkteams, ed). Momenteel is dit niet te realiseren met de huidige financiële middelen. De komende periode wordt gebruikt om te bezien hoe Lisa Lelystad kan worden (door)ontwikkeld als belangrijke preventieve partner en welke middelen hiervoor nodig zijn.

Evaluatie LimonadeBrigade 2023 (onderdeel van Lisa Lelystad)

Opgave 2a Versterken basisondersteuning in de voorschoolse voorzieningen Voor de ondersteuning in en rondom de voorschoolse voorzieningen is de jeugdgezondheidszorg van Icare penvoerder. Hier worden een aantal onderdelen uit gefinancierd, namelijk: MEEdoen in de kinderopvang: Voor kinderen die moeite hebben om mee te doen op de peuterspeelzaal, het kinderdagverblijf of BSO is er MEEdoen. Hierdoor komen geschoolde ondersteuners om extra ‘handelen’ te kunnen bieden, gericht en praktisch. - MEEdoen heeft in 2023 13 trajecten gestart en (deels) afgerond.

•

Expertiseteam passende opvang: Icare JGZ, GO! Kinderopvang, MEEsamen en GGD (op afroep) geven het expertiseteam vorm. Het team richt zich op advies en coördinatie in casuïstiek, voor kinderen met een ondersteuningsbehoefte in de leeftijd 0-12 jaar, in alle opvangsoorten (kinderopvang, peuteropvang en BSO). - GGD sluit aan als het kinderen van 4-12 jaar betreft, dit was in 2023 in 3 casussen het geval. - Voor het expertiseteam zijn van januari t/m augustus 28 2023 aanmeldingen voor geweest.

•

•

Peuterplus i.s.m. GO! Kinderopvang: Peuterplus is een groep voor kinderen die extra aandacht verdienen. Deze groep bestaat uit maximaal 8 kinderen van 2,5-5 jaar. In de groep wordt meer structuur en taal aangeboden. Hierbij worden ook ouders en kind extra ondersteund vanuit de kinderopvang in contact en voorlichtingsgesprekken. Deze

groep richt zich op peuters die te maken hebben met relatief lichte gedrags- of ontwikkelingsproblematiek en niet in aanmerking komen voor geïndiceerde zorg. - In 2023 zijn 9 kinderen geplaatst op Peuterplus

•

Extra inzet contactmomenten, trajectbegeleiding en opvoedondersteuning Icare JGZ: de meeste contactmomenten bestaan uit 2 tot 5 extra contactmomenten. Thema’s zijn dan: aanbieden van passend ritme, (be-)grenzen, emotieregulatie, slaap- en eetvragen, de sociaal-emotionele ontwikkeling, interactie en spelgedrag. - 75 kinderen hebben extra contactmomenten gehad vanuit het consultatiebureau, waarvan 25 kinderen zijn doorverwezen naar het expertiseteam. Het doel van ondersteuning in de voorschoolse voorzieningen is het ondersteunen van jeugdigen, gezinnen en professionals met vragen over ontwikkeling, opvoeding of omgeving. In 2021 en 2022 is een ondersteuningsstructuur neergezet en inhoudelijk verder ontwikkeld, zodat in 2023 en 2024 de subdoelen zijn uitgebreid. Door ondersteuning kan: • een kind, waar mogelijk, op de reguliere opvang blijven • er vroegtijdig ondersteunt worden aan ouders • wordt de algehele ondersteuningsstructuur versterkt • is er een goede doorgaande lijn naar specialistische hulp zoals Kentalis of het Kinderbehandelcentrum. Samengevat wordt de inzet door de partners als positief ervaren. Er zijn er nog wel doorontwikkelingen mogelijk om een breed gedragen (preventief) aanbod sterker te maken.

Opgave 2b VvdB: Versterken basisondersteuning Primair Onderwijs De zorgstructuur op de basisscholen wordt ingevuld door een samenwerking van de schoolmaatschappelijk werker, de jeugdverpleegkundige en de intern begeleider. Hiervoor wordt aan de MDF en de GGD een basissubsidie verstrekt waardoor zij een aantal uren per school kunnen invullen. Aanvullend daarop wordt door het Passend Onderwijs vanuit Versterken van de Basis een extra bedrag beschikbaar gesteld om op 5 scholen extra inzet te plegen. - Via het Nationaal Programma Onderwijsondersteuning is 400.000 extra beschikbaar gesteld om daar 8 scholen aan toe te voegen. In totaal wordt dus op 13 scholen extra SMW en JVP ingezet. Dit bedrag voor de extra 8 scholen loopt af in april 2024. Voor 2024 is het mogelijk dit incidenteel te financieren. In de afgelopen twee jaar zijn al vele activiteiten ontwikkeld om zowel het kind als de ouder te ondersteunen. De samenwerking is een krachtige combinatie en daarmee zijn zij een vertrouwd gezicht geworden op de scholen. Zij hebben veel geïnvesteerd in ouderbetrokkenheid en bouwen dit ook steeds verder uit. Er worden spreekuren gehouden op de scholen en er worden trainingen aangeboden. Uit de gesprekken met Lisa Lelystad blijkt dat zij hierbij kunnen ondersteunen en trainingen op de scholen kunnen aanbieden. Hierin kan nog verder worden samengewerkt.

Een andere ontwikkeling die ingezet wordt is het preventief checken van kleuter bij de instroom op school. Hierdoor zijn ze eerder in beeld en kan er dus ook eerder preventief gehandeld worden.

Opgave 2C VvdB: Versterken van de basisondersteuning binnen Voortgezet onderwijs De zorgstructuur op de basisscholen wordt ingevuld door een samenwerking van Jeugdpreventiewerkers, de jeugdarts en de ondersteuningscoördinator. De JPW’ers zijn zichtbaar aanwezig in de school. De mentoren weten de JPW’ers te vinden. Er is nog groei mogelijk in het gevonden worden door jongeren zelf. De driehoek ouder, jongere en jpw’er wordt nog onvoldoende gemaakt. Er is nog groei mogelijk in het aanhaken van ouders. Het is de moeite waard hier verder op in te zetten. De inzet van een medewerker op verzuim (SWV) is helpend in de gesprekken met ouders en jeugdigen. Daarnaast zijn er gesprekken met Welzijn over de inzet van JPW en jongerenwerk. Ook is er sprake van een Partneroverleg Voortgezet Onderwijs (PAVO). De PAVO’s voorzien in een behoefte. Ze draaien goed op thema’s en zijn druk bezocht. Vanuit verschillende partijen wordt hier een aandeel geleverd in kennisdeling.

Met ‘Versteken van de Basis’ is afgesproken dat er waar mogelijk wordt groepsgericht gewerkt en waar nodig wordt er lichte individuele ondersteuning geboden. In de praktijk wordt op school af en toe groepsgewijs gewerkt. Bijvoorbeeld wanneer er lessen worden aangeboden rondom de gevaren van sociale media. Er zijn nog geen structurele trainingen en workshops voor groepen georganiseerd of aangeboden. Daarnaast is er verwarring en ontevredenheid over het ervaren gebrek t.a.v. de pedagogische driehoek jongere-school- thuis. Hier zijn gesprekken over geweest en nieuwe afspraken over gemaakt.

Opgave 3: Uitbreiding van preventieve en lichte ondersteuning voor kinderen en ouders in de wijk: Aanpakkers In Lelystad is een groep gezinnen waarbij sprake is van een kwetsbaar, ontregeld en zorgelijk gezinssysteem. Bij deze gezinnen spelen veel en complexe problemen op allerlei leefgebieden. Dit leidt tot grote stress en spanning binnen het gezinssysteem. In 2023 beogen we de samenwerking tussen MDF en Blijf Groep voor huishoudens waarin sprake is van huiselijk geweld, maar waar ook andere problematieken spelen. Bij multi probleemgezinnen spreken we van een kwetsbaar, ontregelt en zorgelijk huishouden. Inzet is dan ambulante hulp vanuit MDF en deze hulpverlening is gericht op gezinsondersteuning. Ondersteuning op verschillende levensgebieden. Zo kort als mogelijk maar zo lang als nodig.

Opgave 4. Versterken van de vrij toegankelijke ondersteuning voor kwetsbare gezinnen: Samen oplopen en steunouder Steunouder: Binnen het project “Steunouder” worden matches gemaakt tussen vraaggezinnen en steunouders (vrijwilligers). Zij staan naast de ouders in het gezin om de veerkracht van het gezin te vergroten. Zij zorgen voor rust en vertrouwen en kijken naar netwerk, financiën en relaties. De steunouders worden begeleid om dit zo goed mogelijk te doen door een coördinator. De steunouder blijft maximaal 2 jaar in het gezin. En is daar ongeveer 1 uur per week. Dit project wordt als succesvol ervaren door de partners. - Aantallen Steunouder: 37 aanmeldingen, 18 koppelingen sinds januari 2022, Samen oplopen: Voor het project “Samen oplopen” is er moment een grote wachtlijst. Als er nieuwe vrijwilligers bijkomen, kan deze snel verdwijnen. Momenteel worden 14 gezinnen begeleid. Bij de huidige financiering kunnen daar jaarlijks 7 gezinnen aan toegevoegd worden. Het project ‘Samen Oplopen” heeft tot op heden niet het gewenste resultaat. 2024 wordt dan ook gebruikt om af te bouwen en de juiste vervolgacties in te zetten voor de gezinnen die dat nodig hebben. Vanaf 2025 stopt dit project. - Samen oplopen: 24 aanmeldingen,16 koppelingen sinds januari 2022.

JEUGDPREVENTIE Een overzicht van jeugdpreventie in Lelystad

Onderwijs

Gezondheid

Voorschool , primair onderwijs, voorgezet onderwijs, mbo Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Zorgstructuur op school met:

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Gezonde schooladviseur

Alle leerlingen in Lelystad.

GGD Flevoland

Tactus preventie verslavingszorg

Voor alle kinderen en jongeren en hun ouders.

Tactus Verslavingszorg

Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst (JOGG)

Voor alle kinderen en jon- GGD Flevoland, Welzijn Lelystad, geren kunnen opgroeien Icare, sportbedrijf, Go! Kinderin een gezonde leefopvang, school, sportclub. omgeving.

Schoolmaatschappelijk Basisschoolkinderen met werk (SMW) lichte (ondersteunings) vragen.

MDF, jeugdverpleegkundige GD Flevoland, IB’er school.

Jeugdverpleegkundigen

Voor alle kinderen op de basisschool

GGD Flevoland

Jeugdpreventiewerk

Jongeren op de middelbare school met (ondersteunings)vragen.

Welzijn Lelystad, jeugdarts GGD, zorgcoördinator school.

Opgave 2A VvdB: Versterken basisondersteuning in de voorschoolse voorzieningen.

2A: Voor alle kinderen in de voorschoolse leeftijd.

2A: Voor ondersteuning in en rondom de voorschoolse voorzieningen is de jeugdgezondheidszorg van Icare penvoerder.

Kinderen naar Gezonder Gewicht (KnGG)

Opgave 2B VvdB: Versterken basisondersteuning PO: ∙ Extra inzet door SMW, jeugdverpleegkundigen en Intern Begeleider

2B: Basisschoolkinderen met lichte (ondersteunings) vragen.

2B: Is onderdeel reguliere subsidie van MDF en GGD JGZ

Voor jongeren met overgewicht en hun ouders.

Uitvoering door centrale zorgverleners Icare en GGD Flevoland

Rookvrije generatie

Alle kinderen, jongeren en hun ouders/verzorgers in Lelystad

Opgave 2C VvdB: Versterken basisondersteuning VO: ∙ Extra inzet JPW ∙ Gezinswerker

2C: Voor alle kinderen en jongeren in de middelbare school leeftijd en het mbo.

2C: SWV VO Lelystad is penvoerder. ∙ Gezinswerk wordt uitgevoerd door Welzijn Lelystad.

Project wordt geleid door de gemeente samen de GGD Flevoland. Inwoners van Lelystad worden gestimuleerd om mee te doen.

Jeugdgezondheidszorg

Alle jongeren in Lelystad

Icare JGZ en GGD Flevoland

Mentale gezondheid

Alle jongeren met vragen GGD Flevolandbekijkt wat er over mentale gezondheid. nodig is en welke partners moeten aanhaken.

Preventieve activiteiten gericht op onderwijs Leerplicht en RMC

Jongeren die dreigen uit te vallen.

Leerplichtambtenaar gemeente Lelystad en RMC coördinator.

Challenge up

Jongeren tussen de 12 en 30 jaar die iets willen doen voor een ander

Welzijn Lelystad.

Armoede en schuldhulpverlening Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

School’s Cool

Kinderen uit kwetsbare gezinnen vanwege financiële situatie of taal-achterstand van ouder(s)

Stichting Leergeld

Door wie? LIchte ondersteuning, vrijetijdsdomein, jeugdwelzijn School’s Cool

Hulp aan gezinnen met fi- Stichting Leergeld nanciële problemen.

Moneytalks: financieel spreekuur

Jongeren met vragen over geldzaken, formulieren of digitale regelzaken.

MDF

18-/18+ project

Voor jongeren op het MBO: peervoorlichting over wat je te wachten staat als je 18 wordt.

MDF

Cashflow theaterstuk

Leerlingen van aantal VO scholen en het Mbo-college zien interactieve theater over jongeren met geldproblemen.

MDF

Financiële ondersteuning bij contributie/ activiteiten.

Gemeente Lelystad

Projecten met als doel leerlingen uit de groepen 4 tot en met 7 van het basisonderwijs een grotere kans te bieden op een geslaagde schoolloopbaan

Studiecentrumc2/ZBL

Sport & Cultuurfonds

Kanz & Plustijd

Jeugd & gezin

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

1: Lisa Lelystad 2: Limonadebrigade 3: Scheidingsloket

1: Lisa Lelystad 2: Limonadebrigade 3: Scheidingsloket

Informatie & adviespunt Lisa Lelystad. Lisa Lelystad biedt (groeps)trainingen voor ouders en kinderen. ∙ Limonadebrigade ∙ Scheidingsloket

∙ Alle kinderen en ouders met lichte vragen over opgroeien en opvoeden. ∙ Professionals die werken met kinderen en ouders. ∙ Limonadebrigade: plek waar ouders en kinderen samenkomen op een laagdrempelige manier. ∙ Scheidingsloket: Voor ouders uit elkaar gaan. Ter voorkoming dat kinderen in hun ontwikkeling worden bedreigd.

MDF, Welzijn Lelystad, MEE Samen, Icare JGZ, GGD (penvoerder van Lisa Lelystad). ∙ Limonadebrigade: Lisa Lelystad. ∙ Scheidingsloket: Lisa Lelystad en LCO

Opgave 3 VvdB: Aanpakkers

Gezinnen met kwetsbaar en zorgelijk gezinssysteem.

Samenwerking tussen MDF en Blijf Groep

Jongerenwerk

Voor alle jongeren van 12 t/m 27 jaar met (ondersteunings) vraag.

Welzijn Lelystad (hoofdopdracht). Leger des Heils, SPOT, Youth for Christ.

SPOT, Utopodim jeugdtheatergroep Lelystad (JTL)

Voor jongeren van 12 tot 30 jaar. Kunst, cultuur en talentontwikkeling staat voorop. Er komen jongeren die vastlopen op een of meerdere gebieden.

SPOT

Jongerencoach

De jongerencoach ondersteunt jongeren in Lelystad tussen de 17 en 27 jaar

Welzijn Lelystad.

Gezinsadviseur

Gezinnen die begeleiding hebben gehad en nog behoefte hebben aan laagdrempelig contact met een professional.

MDF

Opgave 4 VVdb: Versterken vrij toegankelijke ondersteuning voor kwetsbare gezinnen: steunouder en samen oplopen

Steunouder en Samen oplopen zijn vrijwilligers die naast een ouder staat. De steunouder helpt op verschillende levensgebieden.

Welzijn Lelystad

Opgave 1 VvdB: 1: Lisa Lelystad 2: Limonadebrigade 3: Scheidingsloket

Veiligheid

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Preventie met Gezag (PmG).

Het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden of verder afglijden.

Jongerenwerk Welzijn Lelystad, Youth for Christ, Stichting Halt.

Overige beleidsterreinen Samen Lelystad Oost

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

3 programmalijnen: 1) Fysiek 2) Preventie met gezag: hierboven. 3) School & Omgeving

Voor alle inwoners uit Lelystad Oost wijken, met de focus op kwetsbare gezinnen (Atolwijk, Zuiderzeewijk, Boswijk en Waterwijk).

Samenwerkingspartners: Centrada, Welzijn Lelystad, Werkbedrijf, GGD, primair onderwijs, voortgezet onderwijs, GO! Kinderopvang, MDF, Humanitas, IDO, Politie.

Belangrijkste activiteiten voor jeugdpreventie

Voor wie?

Door wie?

Wachtverzachter

Voor mensen die in afwachting zijn van psychische hulp.

Wachtverzachter

Ondersteuning jonge mantelzorgers.

Voor jonge mantelzorgers Welzijn Lelystad t/m 24 jaar die opgroeien met een familielid dat ziek, gehandicapt is of een andere aandoening heeft.