24.218 BL Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 - 2026
Tekst van het document
Toelichting op huidige stand van zaken Mede gebaseerd op ca. 15 participatie-bijeenkomsten is juni '23 het concept-stedenbouwkundig masterplan gepubliceerd op de gemeentelijke projectpagina. Daarmee startte de consultatiefase. De digitale bewonersconsultatie met 800 respondenten vond plaats in de zomerperiode. De consultatie van bedrijven, organisaties en overheden direct daarna. Uit de consultatie kwam naar boven dat het Ministerie van IenW een drietal essentiële vragen heeft waarvan één direct de omvang van het plan betreft. Daarnaast heeft Waterschap Zuiderzeeland haar zorgen geuit over de wijze waarop het concept-plan rekening houdt met de dijkveiligheidseisen. Draagvlak van beide partijen is essentieel voor een plan dat na vaststelling ook tot uitvoering kan worden gebracht. Besloten is om het proces meer tijd te gunnen, tijd te nemen om in gezamenlijkheid de vragen van IenW te beantwoorden en de zorgen van het waterschap te adresseren. In Q1 2024 is daarvoor met medewerking van de gemeente vanuit het Bestuurlijk Platform IJsselmeergebied het instrument van het IJsselmeerkompas ingezet, zijn onderzoeken uitgevoerd naar de vragen van IenW en is met Waterschap Zuiderzeeland gesproken over te volgen processtappen. E.e.a. leidt tot aanzienlijke vertraging ten opzichte van de oorspronkelijke planning van één tot anderhalf jaar.
Wel is het gelukt om parallel aan het stedenbouwkundigplan een ontwerpbestemmingsplan op te stellen die december '23 door het College is vastgesteld en ter inzage is gelegd. Daarme is verzekerd dat de planologische procedure onder de Wro blijft lopen.
Afspraak 7.SV-4 Integraal plan ontwikkeling stationsgebied Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel:
Structureel:
V
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: In Q4 2022 wil de raad een integraal plan voor de ontwikkeling van Stationsgebied vaststellen, met aandacht voor keuzes die nog kunnen worden gemaakt door de raad, waarmee uitvoering in de raadsperiode 2022 – 2026 nog kan worden gestart.
Toelichting op huidige stand van zaken De raad heeft inmiddels twee plannen voor het stationsgebied vastgesteld. Het betreft het stedenbouwkundig ontwerp Stationsgebied Oost dat op 21 februari 2023 is vastgesteld en het SPVE Hanzepark dat op 18 juli 2023 is vastgesteld. Op 18 juli 2023 is tevens de integrale grondexploitatie voor het Stationsgebied West vastgesteld. De uitvoering van het Stationsgebied Oost start na de zomer 2024 en de startbouw van de woningen Hanzepark is eind 2024 (beide binnen de raadsperiode). Op basis van de verkeersstructuur in het Stationsgebied (B-7) zal een stedenbouwkundig plan voor het Stationsgebied West inclusief de Visarenddreef en de Stationslaan worden opgesteld. Met dit plan is een volledig en integraal plan voor de ontwikkeling van het Stationsgebied beschikbaar.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-5 Realiseren prettig leefgebied Stadshart, incl. openbare ruimte
+
P. van Dijk
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Om de aantrekkelijkheid van het Stadshart, als centrum te vergoten, met een mix van de functies wonen, werken, winkelen en uitgaan, wordt in deze raadsperiode: • ruime aandacht besteed aan beleving (groene aankleding, fonteinen, terrassen); • een plan gemaakt om de openbare ruimte op te knappen
Toelichting op huidige stand van zaken Momenteel wordt gewerkt aan een Actieplan voor het stadshart. De doelstelling hierbij is om, samen met de stad, te komen tot een breed gedragen plan, voorzien van concrete acties om te komen tot een aantrekkelijker, levendiger en economisch goed functionerend stadshart. Het plan zal bestaan uit een brede mix van maatregelen, waarmee de komende jaren een stevige impuls gegeven zal worden om het stadshart te verbeteren met een duurzaam karakter. Hierbij wordt onder meer gekeken naar de verschillende functies die het stadshart heeft, de fysieke uitstraling (waaronder de inrichting van de openbare ruimte) en de beleving. Het project bevindt zich in de eindfase. Het Actieplan Stadshart zal in de loop van dit voorjaar (Q1/Q2 2024) gereed zijn en aan de raad aangeboden worden. Recent (16 januari 2024) is de raad over dit actieplan geïnformeerd en in gelegenheid gesteld om input te geven. Zie ook onderdeel 7 - SV-6.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
39
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-6 Vergroten aantrekkelijkheid stadshart D. Grimbergen
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
V
Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Om de aantrekkelijkheid van het Stadshart, als centrum te vergoten, met een mix van de functies wonen, werken, winkelen en uitgaan, wordt in deze raadsperiode: • met ondernemers een aantrekkelijk centraal thema ter promotie uitgewerkt, bijvoorbeeld Lelystad, hoofdstad van de nieuwe natuur; • de leegstand met 30% verminderd; • de avond en nachthoreca geclusterd in het Theaterkwartier;
Toelichting op huidige stand van zaken De ambitie om de aantrekkelijkheid van het Stadshart te vergroten is opgepakt met het opstellen van een breed gedragen visie in de vorm van een Actieplan Stadshart. Het Actieplan Stadshart zal bestaan uit een met elkaar samenhangende mix van maatregelen en acties waarmee de komende jaren een impuls gegeven zal worden aan een aantrekkelijk en economisch bruisend Stadshart waar inwoners en bezoekers graag komen en vertoeven. Bovenstaande onderwerpen zullen onderdeel zijn van dit actieplan en een van de doelstellingen is de reductie van de leegstand. Het Actieplan Stadshart zal in de loop van dit jaar (Q1/Q2) gereed komen en aan de raad aangeboden worden. Recent (16 januari 2024) is de raad over dit actieplan geïnformeerd en in gelegenheid gesteld om input te geven. Een van de voorwaarden om tot een goed functionerend centrum te komen is een goede samenwerking tussen de verschillende partijen. Om die reden is sinds april 2023 een accountmanager Stadshart aangenomen om hier een rol in te spelen. Een eerste stap in die samenwerking is dat er sinds februari 2024 weer een ondernemersvereniging voor het Stadshart is.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-7 Plan parkeren auto's stadshart P. van Dijk
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
V
Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De raad ziet in 2022 een apart plan parkeren stadshart tegemoet, mede gericht op het aantrekkelijker maken van het bezoeken van het stadshart, met in ieder geval keuzemogelijkheden t.a.v. eerste uur gratis parkeren en blauwe zones.
Toelichting op huidige stand van zaken In 2023 is een beleidsarme nota parkeernormen voor de gehele stad vastgesteld, zodat voor alle locaties in de stad parkeernormen beschikbaar zijn, ook voor locaties waar dat eerder niet zo was. Op dit moment wordt gewerkt aan een beleidsrijke nota parkeren, een parkeerbalans Stadshart en wordt de tariefstelling betaald parkeren onderzocht. Hierbij worden diverse scenario's onderzocht waaronder het eerste uur gratis parkeren. Dit wordt naar verwachting in Q3/Q4 2024 aan de raad aangeboden.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-8 Stimuleren Zaterdagmarkt met groter oppervlak en promotiebudget D. Grimbergen V Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De zaterdagmarkt in het centrum wordt versterkt, zowel door uitbreiding van de oppervlakte, dan wel het aantal standplaatsen, als door de kooplieden te faciliteren met een promotiebudget.
Toelichting op huidige stand van zaken Na de herinrichting van het Agorahof zijn hier geen uitbreidingsmogelijkheden meer. Mogelijkheden zijn er nog in de aanloopstraten van en naar de markt, als deze aantrekkelijk genoeg zijn voor kooplieden om hun waren daar aan te bieden. In het 4e kwartaal 2024 wordt de Neringpassage heringericht waarbij deze ook betere mogelijkheden bied voor marktkooplieden om daar een standplaats in te nemen, wat een positieve bijdrage kan leveren aan het leggen van een verbinding tussen het ABC gebouw en het Agorahof. Op dit moment zijn er drie aanvragen van nieuwe kooplieden. In afstemming met partijen (gemeente - kooplieden en ondernemers) wordt, in afwachting van de reconstructie van de Neringpassage gezocht naar tijdelijke standplaatsen. Afgelopen jaar zijn in afstemming met de marktadviescommissie verschillende acties en activiteiten op de markt georganiseerd om de markt te promoten. Voor 2024 is een actieplan opgesteld.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
40
Afspraak 7.SV-9 Gebiedskeuzes (boven)stedelijke ontwikkelingen in Omgevingsvisie Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: In de omgevingsvisie maken we duidelijke keuzes over welke stedelijke en bovenstedelijke functies we in welke gebieden wenselijk achten. Daarbij is in ieder geval aandacht voor het Stadshart, de wijkwinkelcentra, het kustgebied, Lelystad Airport Businesspark en Larserplein.
Toelichting op huidige stand van zaken Er wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de Omgevingsvisie conform de door de raad vastgestelde startnota. Doel van dit traject is om te komen tot een nieuwe Omgevingsvisie voor Lelystad die richtinggevend is voor de verdere ontwikkeling van de (gehele) stad. De huidige omgevingsvisie is te abstract en maakt te weinig keuzes over de functies. In de nieuwe Omgevingsvisie zullen kaders gegeven worden voor de verdere ontwikkeling van de stad. Dit geldt ook voor de (boven)stedelijke functies in genoemde gebieden. In Q2 2024 wordt de raad weer geinformeerd over de omgevingsvisie
Afspraak 7.SV-10 Investeren in bestaande wijken Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel:
-
Structureel:
!
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: We investeren in het onderhoud en de leefbaarheid van de bestaande wijken, met levensloopbestendig wonen, voldoende voorzieningen en voldoende mogelijkheden voor beschermd wonen.
Toelichting op huidige stand van zaken Deze ambitie zal in combinatie met particpatiebudgetten en onderzoek naar onderhoudskosten, welke in opdracht van de raad in de zomer van 2024 wordt uitgevoerd, onderdeel uit maken van ZBB.
Afspraak 7.SV-11 Voorstel verhogen kwaliteit openbare ruimte Portefeuillehouder(s): S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Om het aantrekkelijk te maken te bewegen vindt de raad het belangrijk de kwaliteit van de openbare ruimte te verhogen, onder andere door daar meer elementen aan toe te voegen, zoals (natuur)speeltuinen, bankjes en minder zwerfafval. De raad verwacht daarover een voorstel van het college.
Toelichting op huidige stand van zaken De kwaliteit van de openbare ruimte wordt vooral bepaald door hoe mensen deze beleven. Er is niet 1 definitie van kwaliteit. Voor de aangekondigde ICL-evaluatie 2023, welke ergens in 2024 opgestart zal worden en de regie bij het Rijk ligt, zal het college eerst de structurele beheer- en onderhoudskosten, gerekend over de gehele levensduur van het kapitaalgoed op de door de raad vastgestelde kwaliteitsniveaus, in beeld brengen in relatie tot de begroting. Op basis hiervan en de uitkomsten uit de ICL-evaluatie kan in afstemming met de raad worden bezien hoe een eventuele kwaliteitsimpuls gerealiseerd kan worden. Los hiervan zijn er al besluiten genomen in kader van Lelystad Hoofdstad van de Nieuwe Natuur die een effect zullen hebben op de natuurwaarde van de stad. Daarnaast loopt er, mede naar aanleiding van een motie van de raad, een proces om samen met gebruikers het speelbeleid in 2024 te evalueren en te actualiseren. Daarnaast heeft de raad een structurele subsidie toegekend aan Lelystad Schoon.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
41
Afspraak 7.SV-12 Losloopvelden behouden en hondenstrand realiseren Portefeuillehouder(s): S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Losloopvelden voor honden in of nabij woonkernen blijven behouden. In deze raadsperiode wordt de aanleg van een hondenstrand gerealiseerd.
Toelichting op huidige stand van zaken Het college heeft besloten en de raad geinformeerd om het strand Bovenwater aan te wijzen als locatie voor een Hondenstrand en dit op te nemen in het te actualiseren hondenbeleid. Besluitvorming actualisatie Hondenbeleid wordt verwacht in Q1 of Q2 2024.
Afspraak 7.SV-13 Communicatie- en participatietrajecten bij besluiten met directe impact Portefeuillehouder(s): S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Bij stedelijke vernieuwing staat betrokkenheid van de inwoners voorop. Communicatie met en participatie van inwoners en stakeholders wordt door het gemeentebestuur serieus genomen en er vinden participatietrajecten plaats bij besluiten die inwoners direct aangaan.
Toelichting op huidige stand van zaken Onder de hoofdopgave 7. Stedelijke vernieuwing wordt en is participatie expertise ingezet. Voor alle ontwikkelingen onder deze opgave is uitvoerig aan participatie gedaan, is het proces in uitvoering of is dit nog in fase van planvorming. Enkele voorbeelden zijn het uitgbereide participatieproces voor het totstandkomen van het stedenbouwkundigplan voor Waterfront Kust. Waarbij er uitgebreid per deelgebied met inwoners en bewoners van het gebied is gesproken in verschillende werkvromen, om te komen tot een breed gedragen plan. Of voor de doorontwikkeling van de Omgevingsvisie waarvoor nu het participatieproces in voorbereiding is, om met inwoners, collega's, ondernemers en maatschappelijke organisaties gezamenlijk deze visie voor Lelystad vorm te geven. Daarnaast wordt er gewerkt aan de borging van participatie in processen bij projecten, beleid en nieuwe initiatieven. En er wordt een handreiking participatie voor intern gebruik en een leidraad participatie voor extern gebruik opgesteld ter ondersteuning bij het organiseren van participatie.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-14 Meer capaciteit vergunningverlening en meedenken met aanvragers
+
D. Grimbergen
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De gemeente maakt meer capaciteit vrij voor de vergunningverlening om processen in het kader van de Omgevingswet kwalitatief te borgen en de afhandeling te versnellen. Dit omvat ook het meedenken met de initiatiefnemers tijdens en na het vergunningverleningsproces.
Toelichting op huidige stand van zaken De Omgevingswet is afgelopen januari in werking getreden. Bij de voorbereiding op de invoering van de wet zijn de processen rondom vergunningverlening opnieuw ontworpen en ingericht. Belangrijk onderdeel bij de nieuwe inrichting is het nog beter kunnen monitoren van de processen rondom vergunningverlening. De beschikbare capaciteit voor vergunningverlening is gerelateerd aan de verwachte aanvragen en daarmee samenhangende legesinkomsten. De beschikbare en benodigde capaciteit voor het verlenen van omgevingsvergunningen is vrijwel in balans. De volgende zaken worden gemonitord: doorlooptijd van vergunningverlening en klanttevredenheid. Voor beide aspecten is het te vroeg om een beeld te geven hoe het staat met deze onderdelen na invoering van de Omgevingswet. De klanttevredenheid was vóór de omgevingswet ruim voldoende (7) en de doorlooptijd lag ruim onder de wettelijke termijn (gemiddeld 5 weken).
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
42
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-15 Wijkpost/ wijkconsulent met eigen serviceteam in elke wijk/ stadsdeel
+
S. Kruis
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: In elke wijk/stadsdeel komt een wijkpost/wijkconsulent met eigen serviceteam.
Toelichting op huidige stand van zaken Uitbreiding op formatie bewonersconsulenten heeft plaats gevonden. Hiermee heeft elk stadsdeel een eigen bewonersconsulent. De overige 0,54 fte zal nog worden ingezet tbv het maken van analyses uit het meldingensysteem. Wij streven er naar dit in 2024 te realiseren.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-16 Ruimte creëeren voor snelle respons op overlast gevende situaties S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
X
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Er wordt (financiële) ruimte gecreëerd om snel en adequaat te kunnen reageren op onveilige en overlast gevende situaties die (nog) niet in de onderhoudsplanning staan. De gemeente stelt zich flexibel op in deze kwesties.
Toelichting op huidige stand van zaken Er wordt altijd snel en adequaat gereageerd op klachten en meldingen. Buiten de vastgestelde werktijden is er, voor spoedeisende zaken, een avond-en weekenddienst beschikbaar met een opkomsttijd van 30 minuten. Daarnaast is er in kader van openbare orde en veilligheid een gemeentelijke Officier van Dienst (OVD) oproepbaar voor de meldkamer. Ook deze heeft een opkomsttijd van 30 minuten voor afstemming op locatie, in Lelystad en is voor afstemming altijd bereikbaar voor de avond- en weekenddienst.
Afspraak 7.SV-17 Digitale vaardigheden ouderen en ouders Portefeuillehouder(s): S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel:
Structureel:
V
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Het is belangrijk dat ouderen en ouders over voldoende digitale vaardigheden beschikken om mee kunnen komen in ons digitale tijdperk. Voor het op peil brengen van die vaardigheden moet de gemeente zich inspannen en wordt gezocht naar een logische plek.
Toelichting op huidige stand van zaken De FlevoMeer Bibliotheek biedt een breed aanbod om inwoners digitale vaardigheden aan te leren. Onder meer via het Digicafe, het Kennisplein, het Oefenplein, het Informatiepunt Digitale Overheid, en een aanbod van cursussen (o.a. Klik en tik). Dit aanbod staat open voor leden en niet-leden. Leden van de FlevoMeer Bibliotheek hebben ook gratis toegang tot ruim 160 uiteenlopende online cursussen en trainingen, waarmee je jezelf kunt blijven ontwikkelen.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-18 Voorstel optimaliseren capaciteit c.q. beschikbaarheid mfa's/sportzalen
+
A. Messelink- Dijkstra
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De raad vindt het belangrijk de capaciteit/beschikbaarheid van multifunctionele accommodaties en sportzalen te optimaliseren ten opzichte van de behoefte van gebruikers (o.a. beter afstemmen van openingstijden op de behoefte) en wil daarvoor een voorstel ontvangen van het college (dit is dezelfde ambitie als verwoord onder 6.V-3).
Toelichting op huidige stand van zaken Deze afspraak is niet verder is toegelicht in het raadsakkoord, maar bij de programmabegroting 2023 - 2026 is structureel geld vrijgemaakt voor het beheer van de MFA’s . Hierdoor kunnen we de openingstijden terug brengen op het oude niveau. Momenteel worden afspraken gemaakt voor de invulling hiervan.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
43
Afspraak Portefeuillehouder(s):
7.SV-19 Naast een motiemarkt ook een kindermotiemarkt organiseren Raad V Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Naast de motiemarkt een project Kindermotiemarkt te starten en daarvoor in totaal € 200.000,-- beschikbaar te stellen.
Toelichting op huidige stand van zaken De motiemarkt is het evenement van het jaar om inwoners direct te betrekken bij de lokale politiek. Raadsleden en inwoners hebben contact met elkaar, inwoners hebben invloed op het handelen van de gemeente via het aandragen van een eigen idee vertaald in een motie, en de raad kan kennis en invloed van inwoners op een directe manier gebruiken. In 2023 is voor de eerste keer een Kindermotiemarkt georganiseerd naast de motiemarkt. Na evaluatie van de motiemarkten is besloten om zowel de motiemarkt als de Kindermotiemarkt ook in 2024 weer te organiseren. Hierbij is ervoor gekozen om meer tijd tussen de beide motiemarkten aan te houden.
Afspraak 7.SV-20 Uitbouwen motiemarkt en Mensen maken de buurt Portefeuillehouder(s): S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De bestaande instrumenten zoals de motiemarkt en “mensen maken de buurt” uit te bouwen om inwoners meer mogelijkheden te geven voor het verbeteren van de leefbaarheid van de buurt.
Toelichting op huidige stand van zaken Voor toelichting betreffende Mensen Maken de Buurt zie: 5 - W-10 Meer ondersteuning inwoners door verhoging buurtbudget en activiteitenbudget ideëenmakelaar
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
44
Hoofdopgave 8 – Sociaal Domein (SD) Afspraken hoofdopgave 8. Sociaal domein
Status
8.SD-1 Opstellen en uitvoeren maatschappelijke agenda Lelystad
V + + V V + + + + + + ! +
8.SD-1a Sociale commissies VNG en G40 8.SD-2 Streven naar uitvoering zorgtaken binnen budget 8.SD-3 Huishoudelijke hulp zo dicht mogelijk bij huis organiseren 8.SD-4 Bijdragen naar draagkracht en zo mogelijk uitbreiden huishoudelijke hulp 8.SD-5 Bestrijding eenzaamheid 8.SD-6 In armoedebeleid bijzondere aandacht voor kinderen en jongeren 8.SD-7 Bekendheid minimaregelingen 8.SD-8 Vangnet voor meedoen kinderen 8.SD-9 Inzet op ondersteuning ouders, vroeg signalering en preventie 8.SD-10 Meer participatie in maatschappelijk leven 8.SD-11 Voorstel gratis cq gereduceerd gebruik OV 8.SD-12 Blijven binnen budget jeugdhulp en Wmo en zoveel mogelijk beperken van indirecte kosten
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
45
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-1 Opstellen en uitvoeren maatschappelijke agenda Lelystad A. Messelink- Dijkstra Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
V
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Het welzijn van onze inwoners vraagt om een samenhangend beleid, een maatschappelijke agenda Lelystad, met bijzondere aandacht voor eenzaamheid, armoede, jeugd, ouderen en participatie. We willen vasthoudend voortbouwen op het bestaande beleid met daarin een omslag naar meer integraal werken.
Toelichting op huidige stand van zaken Op 28 maart 2023 is na een uitvoerig traject met inwoners, partners, raad en college, unaniem de Maatschappelijke Agenda vastgesteld. De Maatschappelijke Agenda is een sociaal plan hoe we samen van Lelystad een stad maken waar iedereen mee kan doen en zich thuis voelt. Met de Maatschappelijke Agenda wordt een beweging gecreëerd waarbij de leefwereld van de inwoners centraal staat. Elk thema heeft zijn eigen maatschappelijke ambities en effecten waaraan we werken. De volgende thema's staan centraal: - Leren & Ontwikkelen - Prettig & Veilig - Voor elkaar Zorgen - Meedenken & Meedoen Een eerste zichtbare opbrengst van de Maatschappelijke Agenda is het op gang brengen van de beweging door het gesprek te voeren met de inwoners van Lelystad. De werkateliers zijn inmiddels twee rondes gehouden (mei ’23 en jan ’24). De werkateliers worden enthousiast ontvangen, inwoners willen graag meedenken en meedoen over onderwerpen die hen raken. De eerste Doe Agenda is samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere betrokkenen opgesteld. Om inwoners te laten zien dat het zinvol is om mee te doen en een bijdrage te leveren aan de werkateliers, is het belangrijk dat we ook direct met de ideeën uit de werkateliers aan de slag gaan, ook al zijn dat niet altijd ideeën die op korte termijn grote vraagstukken oplossen of baanbrekend nieuw zijn.
De relatief kleine resultaten zijn van groot belang in (de start van) deze beweging. We zijn begonnen met het opgavegericht werken, waarin we onder andere werken aan het versterken van de sociale cohesie door bijvoorbeeld het realiseren van ideëen als een bustour voor nieuwe (en bestaande) Lelystedelingen, maar waarin we ook samen met partners en jongeren werken aan activiteiten voor en door jongeren. Ook onze partners zijn volop bezig vanuit de Doe Agenda: de handen worden ineen geslagen door Welzijn en het Sportbedrijf, zodat bestaande initiatieven voor wandelen en samen bewegen beter bekend worden, maar ook tussen JEL en het Werkbedrijf wordt een alternatief werkarrangement voor thuiszitters georganiseerd. De opdracht van de opgaveteams is niet alleen in de komende periode de opgaven uitwerken en de acties inzetten, maar tevens te kijken naar wat er allemaal al is in de stad en hiermee de verbinding te maken. Op deze manier koppelen we bestaande initiatieven en ontwikkelingen aan de maatschappelijke agenda. Ook zullen we onderzoeken welke andere vormen en/of elementen goed werken in opgavegericht werken, zodat we die ook kunnen inzetten. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om initiatieven vanuit de gemeente alleen uit te voeren, het gaat om de samenwerking met de inwoners, (maatschappelijke) partners en een ieder die zich betrokken voelt. NB.
Bij de vaststelling van de MAG is incidenteel 2 mln gereserveerd als aanjaaggelden. Deze middelen zijn tot op heden ingezet voor het organiseren van de verschillende werkateliers en de omslag naar opgavegericht werken. Dit draagt bij aan het bouwen van communities.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
46
Afspraak 8.SD-2 Streven naar uitvoering zorgtaken binnen budget Portefeuillehouder(s): A. Messelink- Dijkstra Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Lelystad krijgt een goed overkoepelend en samenhangend beleid. Richtinggevende kaders hierbij zijn: • een systeemaanpak om te kijken naar problematiek als geheel; • vertrekpunt is eigen verantwoordelijk van inwoners voor hun eigen leven en de opvoeding van hun eigen kinderen; • ontschotten van budgetten en zorgdisciplines; • één coördinerend regievoerder per gezin/cliënt, die vooral het overzicht houdt op de hulpvraag en hierop tijdig ingrijpt, om hiermee te voorkomen dat mensen in vicieuze cirkels dreigen verwikkeld te raken tussen partijen; • actief tegengaan van huiselijk geweld door snelle herkenning door hulpinstanties • vraaggerichtheid (maatwerk) van de geboden ondersteuning; • regie en eigen verantwoordelijkheid (naar eigen kunnen)van de client; • borgen dat de inzet en middelen gericht zijn op de mensen met de grootste problemen (en niet de mensen met de grootste mond); • werken vanuit ‘positieve gezondheid’ en meer inzet op preventie maatregelen; • inzet van mantelzorgers en vrijwilligers.
Toelichting op huidige stand van zaken De gemeenteraad heeft op 28 maart 2023 de Maatschappelijke Agenda (MAG) vastgesteld. De MAG legt in één integrale agenda de beleidsmatige koers voor het hele sociaal domein vast. Vanuit de MAG en de Maatschappelijke Doe Agenda is Positieve Gezondheid een prioriteit. Hetgeen betekent dat het werken middels Positieve Gezondheid (zoals Machteld Huber dit bedoeld) op verschillende manieren een plek krijgt. Te denken aan het opnemen hiervan bij de nieuwe aanbestedingen maar ook binnen de eigen organisatie wordt onderzocht op welke wijze er invulling gegeven kan worden aan het werken volgens de principes van Positieve Gezondheid. Bij de uitvoering van de Wmo voorzieningen en jeugdhulp staat wat iemand zelf en/of het sociaal netwerk kan voorop. In 2023 heeft er een herijking van de Sociaal Wijkteams plaatsgevonden. Hier is de raad in het najaar 2023 over geinformeerd. De aanbevelingen hebben opvolging gekregen en bestaat uit twee sporen. Enerzijds het verbeteren van de huidige werkafspraken met de Sociaal Wijkteams en anderzijds een visietraject gericht op een toekomstbeeld voor een integrale ingang. Hier zal de raad separaat nog over worden geinformeerd. In februari 2024 heeft de gemeenteraad de regionale visie op huiselijk geweld en kindermishandeling vastgesteld, welke in 2024 een uitwerking lokaal zal krijgen.
Aandacht voor mantelzorgers en inzet van vrijwilligers maakt onverminderd onderdeel uit van een sterke sociale basis in het sociaal domein. In 2022 is de mantelzorgwaardering op het oude niveau teruggebracht en is ook het gebruik weer toegenomen.
Afspraak 8.SD-3 Huishoudelijke hulp zo dicht mogelijk bij huis organiseren Portefeuillehouder(s): A. Messelink- Dijkstra Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
V
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Huishoudelijke hulp is belangrijk voor mensen die dat echt nodig hebben. Huishoudelijke hulp wordt zoveel mogelijk dicht bij huis georganiseerd. Het gaat om kwalitatief goede zorg, die breder is dan alleen schoonmaken en ook een signalerende werking heeft voor andere problemen bij de betreffende cliënt.
Toelichting op huidige stand van zaken Net als andere Wmo voorzieningen wordt de aanvraag voor Huishoudelijke Hulp eerst beoordeeld op wat iemand zelf en/of het sociaal netwerk kan. De Huishoudelijke Hulp wordt door meerdere gecontracteerde partijen uitgevoerd en wordtbij iemand thuis uitgevoerd. De zorg wordt in het Wmo clientervaringsonderzoek van 2022 beoordeeld met een rapportcijfer 8.0. De uitvoerende organisaties hebben de signalerende functie in de eigen organisatie geborgd. Hetgeen betekent dat zij hierop acteren en er ook andere hulp wordt ingeschakeld indien dit nodig is.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
47
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-4 Bijdragen naar draagkracht en zo mogelijk uitbreiden huishoudelijke hulp
V
A. Messelink- Dijkstra
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Het beginsel ‘bijdragen naar draagkracht’ is in Lelystad uitgangspunt. Er wordt niet verder bezuinigd op huishoudelijke hulp en indien er financiële ruimte is, mag deze ondersteuning waar nodig ook uitgebreid worden.
Toelichting op huidige stand van zaken Om verschraling van de Huishoudelijke Hulp tegen te gaan is de indexatie 2023 opgehoogd. Voor 2024 is de Huishoudelijke Hulp eveneens geïndexeerd. Ophogen van het tarief Huishoudelijke Hulp, via een bijstelling van de indexatie, maakt dat verschraling van de Huishoudelijke Hulp voor 2023 en 2024 is vermeden. Eind 2024 loopt het huidige contract af en zal dan ook in 2024 aanbesteed worden. Vooralsnog hebben we de stijgende kosten kunnen opvangen binnen de Wmo begroting. Het kabinet heeft een inkomsafhankelijke eigen bijdrage aangekondigd. Deze wijziging is beoogd per 1 januari 2026. Hoe de nieuwe inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien en hoe een nieuw kabinet hiermee om zal gaan is nu nog onduidelijk.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-5 Bestrijding eenzaamheid A. Messelink- Dijkstra
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
V
Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Per 1 januari 2026 is eenzaamheid onder alle leeftijdsgroepen van jong tot oud, dus bij jeugdigen, bij volwassenen tot 65 jaar en bij 65-plussers substantieel afgenomen. Om extra initiatieven hiervoor te ondersteunen, wordt het beschikbare budget uitgebreid. Dit budget moet wel op een effectieve en efficiënte wijze worden ingezet.
Toelichting op huidige stand van zaken In september 2023 is het plan om eenzaamheid tegen te gaan aan de raad aangeboden. In Lelystad werken ongeveer 80 organisaties en bedrijven samen aan de bestrijding van eenzaamheid. Zij organiseren allerlei activiteiten zoals maatjesavonden, de app "Lelystad met Elkaar" waar het aanbod op gebied van welzijn, sport en cultuur te vinden is, de activiteitenkalender die in de week van de eenzaamheid huis aan huis wordt verspreid, een presentatie voor het bedrijfsleven,een muzikale avond voor VO leerlingen voor ouderen ect. Om eenzaamheid te signaleren en mensen te ondersteunen bij een eerste bezoek aan bijvoorbeeld een buurthuis is een financiele bijdrage gegeven voor de uitvoering van het welzijnswerk in de wijk. Met de afdeling Onderzoek, Movisie en het ministerie zijn we gestart met een traject om de monitoring te optimaliseren. Hierbij is de aanpak in Lelystad een voorbeeld voor andere gemeenten. In samenweking met BMC is over monitoring en onderzoek een webinar gegeven in maart 2024 aan 58 andere gemeenten. Met de raad hebben we afgesproken jaarlijks een factsheet te maken met cijfers en verhalen.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
48
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-6 In armoedebeleid bijzondere aandacht voor kinderen en jongeren A. Messelink- Dijkstra V Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Armoedebeleid maakt integraal deel uit van het overkoepelend beleid sociaal domein (c.q. de maatschappelijke agenda voor Lelystad) en vraagt een brede fundamentele aanpak. De komende raadsperiode is er bijzondere aandacht voor kinderen en jongeren die in armoede opgroeien. Er wordt hierbij aangesloten op de ambities zoals opgenomen in het landelijk beleid. Het aantal kinderen dat in Lelystad in armoede opgroeit is in 2026 minimaal gehalveerd.
Toelichting op huidige stand van zaken Hiervoor geldt dezelfde tekst als bij het andere punt over kinderen in armoede. Er is een vangnet. De gemeente kijkt zo ruim mogelijk waar we kunnen ondersteunen. We zetten in op twee sporen, nieuwe projecten en versterken bestaande initiatieven. Het aanbod is uitgebreid en geïntensiveerd op punten waar we ook de inwoners die normaliter buiten de regelingen vallen kunnen ondersteunen. We hebben afgelopen jaar gezien dat ook huishoudens met inkomens boven de 120% van het sociaal minimum in financiële nood kwamen. Om kinderen hier niet te dupen van laten worden hebben wij onze regelingen van Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur verzocht ruimer kaders te hanteren en de menselijke maat toe te passen. Verder ligt de focus op bekendheid en bereikbaarheid. Binnen het preventief armoedebeleid richten we ons vooral op de kinderen in armoede. De interventies zorgen ervoor dat de kinderen kunnen blijven meedoen, gezond kunnen leven en geen achterstand oplopen op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt. Je kunt hier bijvoorbeeld denken aan ons project School’s Cool, waarbij kinderen uit kwetsbare gezinnen hulp van een thuismentor krijgen om de overgang van basis- naar middelbaar onderwijs beter te laten verlopen. Dit laat de veelzijdigheid van armoede en bestaanszekerheid zien.
Belangrijke ontwikkeling die we uit de cijfers halen is dat het percentage van kinderen dat in Lelystad in armoede opgroeid de afgelopen twee jaar is gedaald.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
49
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-7 Bekendheid minimaregelingen A. Messelink- Dijkstra
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
V
Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Gezinsondersteuning wijzen op eigen verantwoordelijkheid voor financiële keuzes is belangrijk. Daarnaast gaat de gemeente proactief meer bekendheid geven aan minima regelingen en stichtingen, zoals de collectieve zorgverzekering, jeugdsportcultuurfonds, Stichting Leergeld Lelystad, enzovoorts. Hiervoor komt extra budget beschikbaar. De raad wordt door het college ieder half jaar geïnformeerd over de “bekendheidscijfers” en “gebruikscijfers” van deze regelingen om de voortgang te kunnen monitoren.
Toelichting op huidige stand van zaken Communicatie is cruciaal in de bekendheid van minimaregelingen. We dienen begrijpelijk en veelzijdig te communiceren naar én met onze inwoners. Hier is in 2023 aandacht aan besteed en vanuit de methode ‘Communiceren met focus’ wordt dit verder uitgebouwd in 2024. Grofweg houd dit in dat er per periode strategisch voor aparte regelingen publiekelijk aandacht wordt gegenereerd. We hebben een in samenwerking met ZLF een pilot gestart. Deze pilot is gestart naar aanleiding van onderzoek van de HvA naar verborgen armen. Lelystad neemt deel aan een NWO Consortium over dit onderwerp. Uit onderzoek bleek dat de ondernemers slecht gebruik maken van gemeentelijke minimaregelingen terwijl zij hier wel recht op hebben. Het nietgebruik is door uiteenlopende redenen. Eén daarvan is de drempel die wordt ervaren om hulp te vragen. Daarom zetten we vouchers in die zelfstandig ondernemers helpen met kunnen betalen van een boekhouder om hun administratie op orde te brengen, zodat ze de hulp kunnen krijgen die ze nodig hebben en toegeleid kunnen worden naar de landelijke en gemeentelijke minimaregelingen. Voorzieningenwijzer Sinds 2022 beschikt de gemeente Lelystad over de Voorzieningenwijzer. Deze geeft de inwoner een overzicht van alle financiële regelingen waar een bewoner recht op heeft.
Naast de online tool bestaat de mogelijkheid om een gesprek aan te vragen met een professional van MDF om de situatie door te nemen. Sociale Voorzieningen (devoorzieningenwijzer.nl). Het aantal professionals van MDF dat gericht het gesprek kan voeren is in 2023 uitgebreid. Er is meerdere malen en op verschillende plekken aandacht gegeven aan de Voorzieningenwijzer, waaronder in het huurderskrantje van Centrada. In 2023 zijn er in totaal 347 checks uitgevoerd waarmee gemiddeld lokaal 663 euro en landelijk 555 euro is bespaard. Gebuikscijfers In het raadsakkoord is opgenomen om halfjaarlijks inzicht te geven in de bekendheid -en gebruikscijfers van regelingen. In december 2022 hebben wij u laten weten dat de informatie die we daarvoor nodig hebben, uit verschillende bronnen en van verschillende organisaties moet komen. Om tot een passende en werkbare cyclus van informatie te komen wordt de halfjaarlijkse informatienota aangeboden eind Q1 en Q3. In Q1 wordt tevens de armoedemonitor bijgewerkt. De cijfers worden mede gebruikt om de doelmatigheid van de regelingen en de communicatie mee te evalueren. Bekendheidscijfers We dienen nog na te gaan op welke manier we het beste aan deze cijfers kunnen komen, of hoe we op de makkelijkste/beste manier inzicht kunnen krijgen in hoe bekend de verschillenden regelingen zijn.
Dat is wat ingewikkelder dan inzicht geven in hoeveel mensen ergens gebruik van maken. In 2024 willen wij met de beweging van de organisatie meegaan om meer gebruik te maken van data in het werk. Door slim met al onze data waarover beschikken om te gaan kunnen we meer zeggen over doelgroepen en het effect van ons beleid. Dit heeft focus in 2024.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
50
Afspraak 8.SD-8 Vangnet voor meedoen kinderen Portefeuillehouder(s): A. Messelink- Dijkstra Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel:
V
Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties zet de gemeente zich ervoor in dat er een ‘vangnet’ is zodat ieder kind mee kan doen en dat geen enkel kind met honger op school zit.
Toelichting op huidige stand van zaken Hiervoor geldt dezelfde tekst als bij het andere punt over kinderen in armoede. Er is een vangnet. De gemeente kijkt zo ruim mogelijk waar we kunnen ondersteunen. We zetten in op twee sporen, nieuwe projecten en versterken bestaande initiatieven. Het aanbod is uitgebreid en geïntensiveerd op punten waar we ook de inwoners die normaliter buiten de regelingen vallen kunnen ondersteunen. We hebben afgelopen jaar gezien dat ook huishoudens met inkomens boven de 120% van het sociaal minimum in financiële nood kwamen. Om kinderen hier niet te dupen van laten worden hebben wij onze regelingen van Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur verzocht ruimer kaders te hanteren en de menselijke maat toe te passen. Verder ligt de focus op bekendheid en bereikbaarheid. Binnen het preventief armoedebeleid richten we ons vooral op de kinderen in armoede. De interventies zorgen ervoor dat de kinderen kunnen blijven meedoen, gezond kunnen leven en geen achterstand oplopen op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt. Je kunt hier bijvoorbeeld denken aan ons project School’s Cool, waarbij kinderen uit kwetsbare gezinnen hulp van een thuismentor krijgen om de overgang van basis- naar middelbaar onderwijs beter te laten verlopen. Dit laat de veelzijdigheid van armoede en bestaanszekerheid zien.
Belangrijke ontwikkeling die we uit de cijfers halen is dat het percentage van kinderen dat in Lelystad in armoede opgroeid de afgelopen twee jaar is gedaald.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-9 Inzet op ondersteuning ouders, vroeg signalering en preventie A. Messelink- Dijkstra V Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Jeugdhulp is toegankelijk voor wie het nodig heeft en de kwaliteit wordt verbeterd. Jeugdhulp maakt integraal deel uit van het overkoepelend beleid sociaal domein (c.q. de maatschappelijke agenda voor Lelystad) en vraagt om een samenhangende fundamentele aanpak door alle betrokken partners. De komende raadsperiode wordt vooral ingezet op het ondersteunen van ouders die hulp nodig hebben bij de opvoeding. Daarnaast wordt ingezet op (vroeg)signalering bij jonge kinderen (bijvoorbeeld in het onderwijs) en preventieve inspanningen door jongerenwerk. Waar mogelijk worden wachtlijsten terug gedrongen.
Toelichting op huidige stand van zaken Het afgelopen half jaar is het rapport "Zicht op jeugdpreventie" tot stand gekomen. In dit rapport wordt een overzicht gegeven van alle activiteiten die georganiseerd worden in het kader van preventie. Hierbij zijn de activiteiten in het kader van "Versterken van de basis" geëvalueerd. Het rapport is afgestemd met de externe partners en wordt voorgelegd aan de raad. Nu we zicht hebben op wat we doen is het van belang te bepalen in welke mate we inhoudelijk het goede doen en de gelden efficiënt inzetten. Daarom wordt, mede ook gezien de ombuigingsopgave, geen bijstelling voorgelegd voor besluitvorming in de kadernota 2025 – 2028. Dit onderwerp maakt deel uit van het knoppenplan voor de Jeugdhulp.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-10 Meer participatie in maatschappelijk leven A. Messelink- Dijkstra Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Lelystad zet in op meer participatie in het maatschappelijk leven, zowel om het gesprek met inwoners/ouders aan te gaan ten aanzien van thema’s die hen aangaan, als om perspectief te bieden aan groepen die minder goed mee kunnen komen in de maatschappij (inclusie, inburgering en doelgroep tienermoeders) als om vrijwilligerswerk met een uitkering mogelijk te maken, zodat daarmee de weg naar de arbeidsmarkt gemakkelijker gevonden wordt.
Toelichting op huidige stand van zaken In samenwerking met Werkbedrijf Lelystad is in 2022-2023 verkend op welke wijze de pilot maatschappelijke banen conform de raadsopgave voortgezet kan worden. In 2023 is het Werkbedrijf Lelystad gestart met het realiseren van maatschappelijke banen bij diverse bedrijven. De maatschappelijke baan wordt verrijkt met een ontwikkeltraject voor de betrokken uitkeringsgerechtigden, formeel en/of informeel leren, met als doel toeleiding naar een reguliere baan.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
51
Afspraak Portefeuillehouder(s):
8.SD-11 Voorstel gratis cq gereduceerd gebruik OV A. Messelink- Dijkstra V Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
!
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Vóór 1 januari 2023 wil de raad een voorstel tegemoet zien voor (al dan niet een pilot) gratis c.q. tegen gereduceerd tarief gebruik maken van het openbaar vervoer in de stad, zoals bijvoorbeeld voor minima, ouderen, vrijwilligers en mantelzorgers.
Toelichting op huidige stand van zaken Nog niet opgepakt.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
52
8.SD-12 Blijven binnen budget jeugdhulp en Wmo en zoveel mogelijk beperken van indirecte kosten Portefeuillehouder(s): A. Messelink- Dijkstra Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel: Afspraak
+
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Vanaf 2022 wordt voor jeugdhulp en WMO niet meer uitgegeven dan ontvangen (specifiek of als onderdeel van de algemene uitkering) vanuit het rijk. Het geld wordt maximaal ingezet voor de hulp aan inwoners. De indirecte kosten worden zoveel mogelijk beperkt. Onder meer door de overhead in de zorg te verlagen, wordt gestreefd om binnen de budgetten blijven. Aanbestedingen van zorgtaken worden primair beoordeeld op kwaliteit en daarna pas op prijs. De gemeente heeft in het contractmanagement speciaal aandacht voor de ruimte die de professional op de werkvloer nodig heeft om zijn taak goed uit te voeren. Periodieke evaluatie van de zorguitgaven met zorgpartners, zorgverzekeraars en maatschappelijke partners (zoals Welzijn).
Toelichting op huidige stand van zaken Jeugd De jeugdzorg staat onder druk. Door de recente prognoses uit de begrotingsmonitor september 2023 zien we dat de kosten voor de jeugdzorg oplopen. Deze kosten moeten omlaag om binnen de financiële kaders te blijven. We zien dat in de uitvoering van het lokale deel in de afgelopen jaren goede stappen zijn gezet. Het blijft lastig grip te krijgen op de kostenontwikkeling van het regionale deel. Om de kosten van de regionale jeugdhulp te verminderen nemen we acties op het verder voorkomen van uithuisplaatsingen en een betere door- en uitstroom. Lokaal leggen we meer nadruk op de preventie. Naast deze financiele omslag is een inhoudelijk omslag ook belangrijk. We geloven dat in sommige gevallen jeugdhulp niet de juiste oplossing is. Het is beter te integraal en domeinoverstijgend te werken zodat ook de achterliggende oorzaken duidelijk worden. Vaak ligt de problematiek niet bij het kind maar aan de omgeving / systeem. Daarnaast zullen er maatregelen genomen moeten worden om het stelsel financieel houdbaar te maken voor de toekomst. In Q2 worden deze knoppen waaraan gedraaid kan worden aan de raad voorgelegd. Wmo In de huidige meerjarenraming wordt rekening gehouden met een groei van het totale volume en deze prognose wordt – zoals gebruikelijk – ieder jaar geactualiseerd op basis van de laatste inzichten.
Hierbij wordt gestreefd naar budgetneutraliteit, rekening houdend met de geactualiseerde volumeontwikkelingen in de komende jaren. Gemeenten worden geacht deze volumeontwikkelingen op te kunnen vangen via de algemene uitkering die wordt ontvangen via het gemeentefonds. We houden vinger aan de pols middels de begrotingsmonitor. De enorme stijging van kosten waar de zorgaanbieders mee te maken hebben gekregen (te denken aan de forse CAO stijgingen) hebben we vooralsnog middels aanvullende indexatie binnen de Wmo begroting op kunnen vangen om verschraling van zorg te voorkomen. De ruimte binnen de Wmo begroting om tegenvallers op te kunnen vangen, heeft daarmee wel een grens bereikt. Naast de kostenstijgingen is de groei van de stad, vergrijzing en ambulantisering een logisch gevolg op toenemend gebruik van Wmo voorzieningen. Onderbesteding van de regionale voorziening Beschermd Wonen zorgt voor een positief saldo op de gemeentelijke Wmo begroting, middels een afrekening vanuit centrumgemeente Almere. Met de doordecentralisatie van Beschermd Wonen zullen de budgetten Beschermd Wonen echter afnemen en is de beweging Beschermd Thuis in gang gezet. De inzet van Beschermd Thuis is dat cliënten zoveel mogelijk zelfstandig in de wijk wonen. Dit kan met zelfstandige woonruimte inclusief ambulante begeleiding of bijvoorbeeld semi-muraal.
Afgelopen periode zijn er diverse proeftuinen en projecten opgezet om Beschermd Thuis mogelijk te maken, die ook in Lelystad zijn ingevoerd. Het gaat hierbij om nieuwe tussenvoorzieningen, als instroom -en uitstroomproducten van Beschermd Wonen (Beschut Wonen en Gewoon Thuis). Voor de uitstroom naar zelfstandig wonen zijn er werkafspraken met zorgaanbieders, gemeente en Centrada gemaakt. Met het convenant Thuis in de Wijk zorgen deze werkafspraken voor een zachte landing in de wijk. Zo is er een warme overdracht van de 24/7 instelling naar Ondersteuning Thuis en worden de voorzieningen in de sociale basis zo optimaal mogelijk aangesproken Met de (zorg)aanbieders is er periodiek accountoverleg waarin financien, clientaantallen, signalen en ontwikkelingen worden besproken. Het kwaliteitstoezicht Wmo heeft een impuls gekregen middels nieuwe afspraken met de toezichthouder (GGD Flevoland) en de inbedding van onderzoeken in contractbeheer. De werkrelatie met de clientenraad Sociaal Domein is versterkt. Signalen die uit het overleg met de clientenraad naar voren komen worden afgestemd met de (zorg)aanbieders. In 2024 lopen er vijf contracten van Wmo voorzieningen af die in 2024 aanbesteed zullen worden. Hierin worden ook kwalitatieve KPI's opgenomen.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
53
Hoofdopgave 9 – Openbare Orde en Veiligheid (OOV) Afspraken hoofdopgave 9. Openbare orde en veiligheid
Status
+ + V V V + V + + V V +
9.OOV-1 Verbeteren handhaving 9.OOV-2 Gesprekken veiligheid in de buurt 9.OOV-3 Criminaliteit hard aanpakken en regionaal samenwerken 9.OOV-4 Voorkomen afglijden jongeren 9.OOV-5 Ongewenste (straat)intimidatie hoog op de agenda 9.OOV-6 Inzet op betere informatiebeveiliging stadhuis 9.OOV-7 Tegengaan cybercriminaliteit 9.OOV-8 Capaciteit en inzet BOA's 9.OOV-9 BOA's zijn geen vervanging van politie en andersom 9.OOV-10 Cameratoezicht 9.OOV-11 Geen 2e Coffeeshop 9.OOV-12 Nieuwe locatie Coffeeshop
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-1 Verbeteren handhaving D. Grimbergen
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
+
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Handhaving moet beter. Er moet meer op informatie gestuurd en gewerkt worden en beter gerapporteerd. Het opvolgingspercentage van meldingen en klachten moet omhoog en problemen moeten structureel opgelost worden. Melders moeten beter teruggekoppeld worden. Er wordt prioriteit gelegd bij zaken waar inwoners direct last van hebben.
Toelichting op huidige stand van zaken Het is tot op heden nog niet gelukt een beleidsmedewerker aan te nemen. Dat neemt niet weg dat we de komende periode slagen zullen maken ter verbetering van de handhaving. Wij verwachten daar rond de zomer op terug te komen. Daarnaast geldt voor het verhogen van opvolgingspercentages dat capaciteit niet toereikend is om alles (meteen) op te volgen. Om die reden worden keuzes gemaakt aan de hand van een risico-inschatting als een melding niet (meteen) wordt opgevolgd. De achtergrond valt te lezen in het recentelijk vastgestelde U&H-strategie 2024-2028 en de uitwerking valt te lezen in het VTHUP dat eind februari/begin maart door het college wordt vastgesteld en ter informatie naar de raad zal worden gezonden. In het VTHUP staat de prioritering aangegeven.
Afspraak 9.OOV-2 Gesprekken veiligheid in de buurt Portefeuillehouder(s): A.E.H. Baltus Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel:
-
Structureel:
+
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Gesprekken tussen bewoners, politie, gemeente en wijkraden over veiligheid in de buurt worden actief gestimuleerd en ondersteund. Preventieve maatregelen worden gesteund.
Toelichting op huidige stand van zaken Voor komend jaar staan 2 buurtschouwen gepland. Met de ervaring van vorig jaar wordt primair ingezet op een schoonmaak actie. Afhankelijk van de uitkomst van de buurtschouw komen ook acties aan bod op het vlak van verlichting, openbaar groen, parkeeroverlast e.d. Het voornemen is om een buurtschouw in het voorjaar te plannen en nog een buurtschouw in het najaar.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
54
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-3 Criminaliteit hard aanpakken en regionaal samenwerken A.E.H. Baltus Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
V
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Ondermijnende) criminaliteit moet hard aangepakt worden. Mensenhandel (arbeidsuitbuiting, illegale prostitutie), drugscriminaliteit, witwassen, fiscale misdrijven, frauduleuze handelingen vragen om een grote alertheid. Er wordt regionaal samengewerkt om een waterbedeffect te voorkomen.
Toelichting op huidige stand van zaken De aanpak van ondermijning is opgenomen als prioriteit in het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. In de aanpak van ondermijning wordt regionaal samengewerkt met de partijen die verbonden zijn aan het RIEC convenant. Ook wordt districtelijk samengewerkt met de Flevolandse gemeenten in het kader van de Flevolandse norm.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-4 Voorkomen afglijden jongeren A. Messelink- Dijkstra
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
V
V
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De gemeente zet in op zowel preventie als rehabilitatie om te voorkomen dat jongeren afglijden in de ondermijnende criminaliteit.
Toelichting op huidige stand van zaken In december 2022 heeft de gemeente de subsidiebeschikking ontvangen voor de aanvraag Preventie met gezag. De beschikking loopt t/m juni 2026. In 2023 is het programma Preventie met gezag in uitvoering gegaan. Er is samen met lokale partners gewerkt aan een lokaal Programmaplan en uitvoeringsplan 2023. Parallel hieraan is gestart met de uitvoering van de concrete onderdelen uit het programmaplan. Er wordt ingezet op het verbeteren van het informatiebeeld van de doelgroep, op het bieden van positieve alternatieven in de wijken in Lelystad-Oost, het versterken van de weerbaarheid van jongeren die risico lopen en het stellen van grenzen en het aanpakken/ingrijpen als jongeren toch in de criminaliteit beland zijn. Het fundament van de programmatische aanpak richt zich op de driehoek rondom de jongere: gezin, school en sociale omgeving. De kans op afglijden in de criminaliteit betreft altijd een combinatie van factoren op deze leefomgevingen. Wij zetten met name in op goede positionering en extra capaciteit van een beperkt aantal partners in de driehoek gezin, school en sociale omgeving. Hiervoor zijn subsidie- en inkoopopdrachten verstrekt aan o.a. stichting Halt, jongerenwerk Welzijn Lelystad, Youth for Christ en Samen Sterk Flevoland. Daarnaast is interne capaciteit aangetrokken, zoals extra capaciteit jeugdboa, leerpicht en PGA-coördinatie.
Cruciaal is dat de partijen met elkaar weten samen te werken rondom de jongere en zijn/haar gezin. Daarom is er veel aandacht voor deze onderlinge samenwerking, bijvoorbeeld vanuit de groepsaanpak of de persoonsgerichte aanpak. Het gaat daarbij ook om partijen zoals de politie of het OM waar de gemeente zelf geen middelen aan verstrekt. Preventie met gezag maakt onderdeel uit van de gebiedsaanpak Samen Lelystad-Oost. De intentie van het Rijk is dat deze gebiedsaanpak langjarig (10 tot 20 jaar) duurt. Wij gaan er daarom ook vanuit dat Preventie met gezag ook na de eerste beschikkingsperiode doorloopt. Een en ander zal afhangen van de ontwikkelingen in Den Haag.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-5 Ongewenste (straat)intimidatie hoog op de agenda
V
A.E.H. Baltus / A. Messelink-Dijkstra
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De gemeente zet ongewenste (straat)intimidatie hoog op de agenda, zowel onder inwoners, alsmede onder eigen personeel en maatschappelijke partners. We hebben hierbij oog voor kwetsbare groepen. We zijn en blijven een regenboogstad!
Toelichting op huidige stand van zaken In de eerste wijzigingsverordening van de Algemene plaatselijke verordening 2021, vastgesteld op 11 oktober 2022 is artikel 2:1A Verstoring openbare orde uitgebreid met een verbod zich onnodig op te dringen of uitdagend gedrag te vertonen dat aanleiding kan geven tot wanordelijkheden. Dit is in de lijn met de wens van de raad om aandacht te hebben voor het tegengaan van intimiderend gedrag. Ook is de bepaling uitgebreid naar een voor publiek toegankelijk gebouw.
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
55
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-6 Inzet op betere informatiebeveiliging stadhuis S. Kruis Aanvullende middelen beschikbaar gesteld Incidenteel: Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: We zetten in op verbetering van de informatiebeveiliging in het stadhuis.
Toelichting op huidige stand van zaken In de dagelijkse bedrijfsvoering, uitvoeringsprogramma (waaronder Lelystad Digitaal 2025) en strategische ontwikkeling vormt informatiebeveiliging een cruciaal proces waar aan wordt gewerkt. Dit gericht op het elimineren van constante gevaren van buiten die een bedreiging vormen voor de informatievoorziening van de gemeente. In 2023 is uitvoering gegeven aan, Beleid: het informatiebeveilgingsbeleid is geactualiseerd (PDCA-cyclus); Mens: directie en teamleiders en applicatiebeheerders hebben een training gevolgd met betrekking tot het geldende beveiligingskader (Baseline Informatiebeveiliging Overheid), bewustwordingstraining zijn verplicht gesteld voor medewerkers; Proces: het proces borgen van de vastlegging van beveiligingsafspraken bij oplevering van projecten; Techniek: de monitoring & response op de gemeentelijke infrastructuur is sterk uitgebreid, er is gestart met de vervanging van telefoons waarvoor geen securityupdates meer worden uitgebracht; Naleving: pentest op de backup-omgeving is uitgevoerd, verbeterpunten zijn opgepakt, IoT in kaart gebracht en vervolgacties uitgezet, interne securityronde waarbij bevindingen met de teamleiders zijn gedeeld en opgepakt; Veranderende wetgeving: Verkennende gesprekken met de VNG zijn gevoerd over een aangekondigde Europese richtlijn (NIS2), die op dit moment nog wordt vertaald naar
Nederlandse wetgeving. Internet of Things.
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-7 Tegengaan cybercriminaliteit A.E.H. Baltus
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
V
Structureel:
V
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: Ook wordt samen met de justitiële partners ingezet op tegengaan van cybercriminaliteit onder inwoners (waarvan met name senioren en jeugd slachtoffer zijn).
Toelichting op huidige stand van zaken Op het thema Cybercrime/ Digitale Veiligheid zijn grote stappen gezet. De uitvoering van het actieprogramma loopt volgens planning. Er is ingezet op het weerbaar maken van ouderen, jongeren en ondernemers. In 2023 is een training “Laat je geen Hack zetten” ontwikkeld, gericht op het weerbaar maken van ouderen tegen cybercriminelen. Gemeente ambtenaren, Bibliotheekmedewerkers (en vrijwilligers) zijn opgeleid om deze training in 2024 aan onze inwoners te gaan geven. De samenwerking met Bureau regionale Veiligheidsstrategie en de Flevolandse gemeente en politie, justitie is versterkt. Een voorbeeld hiervan is dat er een gezamenlijk actieplan is uitgewerkt wat in 2024 wordt vastgesteld door het Districtelijk Veiligheidscollege. De politie Lelystad heeft in januari 2024 een digitaal wijkagent aangesteld. Hiermee wordt de informatiepositie versterkt en opsporing verbeterd. In November heeft er een groot Cyber Event in de Agora plaatsgevonden voor ondernemers uit Lelystad. Dit is erg goed ontvangen en bezocht. Reguliere activiteiten worden gewoon uitgevoerd en zijn beschikbaar voor onze inwoners en partners(bijvoorbeeld HackShield een online game die jongeren tussen de 8 en 12 jaar cyberweerbaar maakt en deze jongeren leren dat vervolgens uit aan ouders en opa's en oma's).
Tussentijdse evaluatie raadsakkoord 2022 – 2026
56
Afspraak Portefeuillehouder(s):
9.OOV-8 Capaciteit en inzet BOA's D. Grimbergen
Aanvullende middelen beschikbaar gesteld
Incidenteel:
-
Structureel:
+
-
Beschrijving afspraak, zoals opgenomen in het raadsakkoord: De capaciteit en de inzet van de BOA’s moet afgestemd worden op de behoefte, doelgroep en de groei van de stad. Daarnaast moeten ze goed zichtbaar zijn.
Toelichting op huidige stand van zaken De capaciteit van de boa's is op dit moment niet toereikend om alle ambities waar te maken. In het VTHUP 2024-2025 is al aangegeven dat we op dit moment al ongeveer 3 fte's te kort komen. Indachtig de groei van de stad zal dit tekort verder oplopen. In de kadernota zal dit verder worden aangegeven. Dat neemt niet weg, zoals ook blijkt uit het VTHUP en het aankomende en vorige jaarverslag dat er al veel wordt gedaan. Het feit dat veel werk afhankelijk is van meldingen, impliceert dat boa's sowieso veel van hun werkzaamheden afstemmen op de behoefte van de burgers. Maar daarnaast houden boa's ook toezicht in de wijken, controleren ze bedrijventerreinen op mogelijke ondermijning, is de eerste jeugdboa's aan de slag gegaan in het kader van Preventie met Gezag en zijn wijkboa's wekelijks beschikbaar in het wijkcentrum voor vragen en meldingen van burgers. In de komende maanden zal gewerkt worden aan een plan om de zichtbaarheid van boa's in de wijk te vergroten en de effectiviteit van hun werkzaamheden te verhogen. We verwachten hier rond de zomer op terug te komen.