4814 Deel B PlanMER Binckhorst Effecthoofdstukken_20260210
Tekst van het document
Aangezien op dit moment nog niet bekend is welk type materieel precies zal worden ingezet, is aanvullend een oriënterende invloedszone bepaald op basis van de empirische methode uit de FTA -richtlijn (Transit Noise and Vibration Impact Assessment Manual70. Hiervoor is gebruikgemaakt van formule 7‑3, waarbij het trillingsniveau in VdB afneemt met toenemende afstand: Uitgaande van een maatgevende bronsterkte (bijv. vibrerend heiwerk met Lv,ref = 112 VdB op 25 ft) en een hindergrens van 65 VdB (zoals aanbevolen voor woonfuncties), resulteert dit in een theoretische invloedszone van circa 281 meter. De invloedszone is vastgesteld met behulp van de FTA‑formule (eq. 7‑3), waarbij de trillingsterkte afneemt naarmate de afstand toeneemt. Voor een grensniveau van 65 VdB resulteert dit in een zone van circa 281 m. Deze afstand kan worden beschouwd als een worst-case scenario, bedoeld om een conservatieve bovengrens aan te geven. In de praktijk blijkt een invloedsstraal van 50 tot 100 meter vaak afdoende, mits gebruikgemaakt wordt van gangbaar bouwmaterieel en de lokale omstandigheden dit toelaten. Monitoring en evaluatie op basis van lokale metingen blijft echter noodzakelijk om de daadwerkelijke hinder nauwkeurig in te schatten en waar nodig passende mitigerende maatregelen te nemen.
Dus, de gedetailleerde beoordeling van mogelijke bouwhinder door aanlegwerkzaamheden vindt plaats in de ontwerp - en realisatiefase en wordt in dit rapport niet verder uitgewerkt. 12.4.2 Schade 12.4.2.1 Plansituatie Op basis van de resultaten voor hinder is de controle op schade is toegepast. Om dit te doen zijn de trillingssterkte, zoals weergegeven in Bijlage D, per pand vermenigvuldigd met de omrekenfactor (5,66), zie Bijlage A. Dit levert de resultaten op waarbij de afstand tot het tracé per cluster wordt bepaald en de schadestreefwaarde wordt overschreden. Dit resulteert in de waarden, zoals gepresenteerd in Tabel 12-10. De resultaten van de trillingssterkte per pand zijn ook weergegeven in Bijlage D. 70 Quagliata, A., Ahearn, M., Boeker, E., Roof, C., Meister, L., Singleton, H.L. and John, A., 2018. Transit Noise and Vibration Impact Assessment Manual [2018] (No. FTA Report No. 0123). United States. Federal Transit Administration. Office of Planning and Environment.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 185 Tabel 12-10 Zone vanuit het tracé [m] waarbinnen de streefwaarde voor trillingsschade wordt overschreden Clusternummer Gemeente Zone vanuit het tracé [m] C1 Rijswijk < 15 C2 Rijswijk < 8 C3 Den Haag < 1 C4 Leidschendam-Voorburg < 4 C5 Leidschendam-Voorburg < 8 C6 Leidschendam-Voorburg < 12 C7 Leidschendam-Voorburg < 5 C8 Leidschendam-Voorburg < 4 C9 Leidschendam-Voorburg < 1 C10 Leidschendam-Voorburg < 12 C11 Den Haag < 1 C12 Den Haag < 1 C13 Den Haag < 1 C14 Den Haag < 4 C15 Den Haag < 1 C16 Den Haag < 1 C17 Den Haag < 1 C18 Den Haag < 1 C19 Rijswijk < 15 C20 Leidschendam-Voorburg < 6 12.4.2.2 Panden met schade Op basis van de toegepaste kwalitatieve aanpak is het aantal panden binnen verschillende gemeenten met kans op schade geïndexeerd zoals in Tabel 12-11, Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 186 Tabel 12-12 en Tabel 12-13 is weergegeven. Tabel 12-11 Effecten PlanMER– Trillingsschade – Clusters binnen gemeente Rijswijk Cluster Aantal [-] C1 5 C2 0 C19 11 * Dit is een inschatting op basis van kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden.
PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Tabel 12-12 Effecten PlanMER | – Trillingsschade | – Clusters binnen gemeente Leidschendam | -Voorburg Cluster | Aantal [-] C4 | 0 C5 | 0 C6 | 0 C7 | 0 C8 | 0 C9 | 0 C10 | 0 C20 | 0 * Dit is een inschatting op basis van kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden. Tabel 12-13 Effecten PlanMER | – Trillingsschade | – Clusters binnen gemeente Den Haag Cluster | Aantal [-] C3 | 0 C11 | 0 C12 | 0 C13 | 0 C14 | 0 C15 | 0 C16 | 0 C17 | 0 C18 | 0 * Dit is een inschatting op basis van kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden. De contourlijn (GIS-kaart) voor clusters 1 en 11 is weergegeven in Bijlage F. 12.4.2.3 | Bouwfase schade Voor de uitvoering van werkzaamheden in de bouwfase van het plan dient de aannemer zijn uitvoeringsmethodiek af te stemmen op het voorkomen van schade aan de weg- en spoorinfrastructuur. Tijdens de bouwfase kunnen activiteiten zoals heien, boren, grondverzet, transport en sloopwerkzaamheden trillingen veroorzaken die schadelijk kunnen zijn voor omliggende gebouwen, infrastructuur en gevoelige locaties zoals monumentale gebouwen. Om dit te voorkomen, dient de aannemer een trillingsmonitoringsplan te implementeren volgens vastgestelde grenswaarden, zoals de SBR-A-richtlijn.
Het is nog niet bekend welk type materieel zal worden ingezet voor dit plan. Om een indicatie te krijgen van de afstand waarbij schade aan gebouwen kan optreden, is de empirische methode uit de FTA‑richtlijn (Transit Noise and Vibration Impact Assessment Manual71 toegepast. Deze methode is gebruikt om een invloedszone te bepalen. 71 Quagliata, A., Ahearn, M., Boeker, E., Roof, C., Meister, L., Singleton, H.L. and John, A., 2018. Transit Noise and Vibration Impact Assessment Manual [2018] (No. FTA Report No. 0123). United States. Federal Transit Administration. Office of Planning and Environment 187 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING De invloedszone is vastgesteld met behulp van de FTA‑formule (eq. 7‑2), waarbij de trillingsterkte afneemt naarmate de afstand toeneemt: Voor een grensniveau van 3 mm/s resulteert dit in een zone van circa 42 m. Na toepassing van de SBR‑veiligheidsfactoren (Vstreef ≈ 1,18 mm/s) wordt deze zone vergroot tot circa 78 m, zie de invloedszone voor schade tijdens de bouwfase in Bijlage G. In lijn met de SBR‑A‑richtlijn dient binnen deze zone de kans op schade aan gebouwen beoordeeld op basis van de verhouding Vd/Vr. Monitoring van nabijgelegen gebouwen zal deze verhouding toetsen.
Trillingsbeperkende maatregelen, zoals alternatieve bouwtechnieken, een restrictieve planning en tijdige communicatie met omwonenden, zijn essentieel wanneer grenswaarden dreigen te worden overschreden. Daarnaast moeten trillingsmetingen worden uitgevoerd om de niveaus te controleren en werkzaamheden waar nodig aan te passen. Deze invloedszone is gebaseerd op een conservatieve inschatting van een worstcasescenario. Zodra het daadwerkelijk in te zetten materieel bekend is, kan de werkelijke invloedszone mogelijk kleiner worden vastgesteld. Door deze aanpak wordt schade aan gebouwen en infrastructuur zoveel mogelijk beperkt en wordt de impact op de omgeving geminimaliseerd. Dus, de gedetailleerde beoordeling van mogelijke bouwschade door aanlegwerkzaamheden vindt plaats in de ontwerp- en realisatiefase en wordt in dit rapport niet verder uitgewerkt. 12.4.3 | Visualisatie resultaten Op basis van de resultaten voor hinder zijn GIS-kaarten opgesteld de hinder per cluster visueel wordt weergegeven met een kleurcode voor de maximum trillingssnelheid (Vmax), conform SBR-B, zie Bijlage E. Op basis van deze trillingssnelheid zijn de clusters binnen verschillende basisalternatieven ingedeeld in ‘geen hinder’, ‘weinig hinder’, ‘matige hinder’, ‘hinder’ en ‘ernstige hinder’, conform Tabel 12-14.
Tabel 12-14 Hinderkwalificatie voor weg | - en railverkeer volgens SBR | -B Trillingssterkte V | max* | Hinderkwalificatie < A1* | Geen hinder A1* – 0,2 | Weinig hinder (voor bestaande situaties) 0,2 – 0,8 | Matige hinder 0,8 – 3,2 | Hinder > 3,2 | Ernstige hinder * A1-waarde (0,10 of 0,15) wordt genomen volgens tabel 2 van SBR-B 188 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 189 12.4.4 Globale beschrijving van maatregelen Op basis van de toegepaste trillingsonderzoek zijn trillingsbeperkende maatregelen noodzakelijk om de trillingsniveaus voor aantal clusters binnen het tracé Vlietlijn tot onder de gestelde streefwaarde te reduceren. Hierbij is een globale beschrijving van de eventuele mogelijke maatregelen zijn samengevat: • Bij trams zijn bronmaatregelen zoals betonnen rijplaten, trillingsdempende railpads, ondergietingen en railklemmen effectief gebleken in het reduceren van de trillingsuitstraling vanuit het spoor. In dit plan wordt aangenomen dat de tramspoorconstructie is opgebouwd uit dwarsliggers in beton en/of kunststofplaatconstructie. Hierbij kan ook een zogenoemde ABC‑constructie worden toegepast, waarbij de spoorstaven zijn ingegoten in een massa ‑rijke onderbouw van asfalt en beton.
Deze constructies verhogen de massa en stijfheid van het spoorbed en dragen zo bij aan trillingsreductie aan de bron. • Optimalisatie van voertuigontwerp (bijvoorbeeld verbeterde asvering) en de toepassing van trillingsarme spoorconstructies kunnen de emissie verder beperken. • Als overdrachtsmaatregelen blijven diepwanden en jet‑groutwanden de meest doeltreffende opties in stedelijke contexten, doordat zij trillingen reflecteren of verstrooien richting de ondergrond. Aanvullende maatregelen zoals elastische tussenlagen of trillingsafleidende sleuven (bijvoorbeeld met EPS of dempen de materialen) kunnen eveneens bijdragen aan reductie. Het is echter van belang om hierbij te benadrukken dat het aanbrengen van diepwanden, jet-groutwanden of soortgelijke technieken zelf kan leiden tot trillingen en belastingen op de ondergrond. Vooral in stedelijke contexten, waar beperkingen in ruimte en gevoeligheid van de omgeving een rol spelen, kan het risico bestaan dat de uitvoering van deze maatregelen het middel erger maakt dan de kwaal. Dit aspect dient zorgvuldig te worden afgewogen bij de keuze van maatregelen en de uitvoeringsstrategie. • Ontvangermaatregelen zoals trillingsdempende vloeren, zwevende dekvloeren of isolerende funderingssystemen zijn technisch mogelijk, maar vooral bij bestaande bebouwing vaak complex en kostbaar.
Deze worden daarom meestal alleen toegepast bij nieuwbouw of bij zeer gevoelige functies zoals laboratoria of monumenten. PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 12.5 | Samenvatting Op basis van het uitgevoerde trillingsonderzoek is de volgende samenvatting opgesteld en zijn daarnaast aanbevelingen gedaan. 12.5.1 | Hinder Plansituatie • De maximale afstand vanaf het tracé, in meters, binnen de gemeente Rijswijk waar de streefwaarde voor trillingshinder wordt verwacht te worden overschreden, bedraagt circa 33 meter. • De maximale afstand vanaf het tracé, in meters, binnen de gemeente Leidschendam-Voorburg waar de streefwaarde voor trillingshinder wordt verwacht te worden overschreden, bedraagt circa 38 meter. • De maximale afstand vanaf het tracé, in meters, binnen de gemeente Den Haag waar de streefwaarde voor trillingshinder wordt verwacht te worden overschreden, bedraagt circa 36 meter.
• Onderstaand is een samenvatting van het totale aantal panden binnen verschillende gemeenten met hinder: Tabel 12-15 Effecten PlanMER | – Trillingshinder – Clusters binnen gemeenten Rijswijk, Leidschendam | -Voorburg en Den Haag Trillingssterkte Vmax | Hinderkwalificatie | Gemeente | Gemeente | Gemeente Rijswijk | Leidschendam- | Den Haag Voorburg < A1* | Geen hinder | 290 | 396 | 271 A1* – 0,2 | Weinig hinder | 12 | 31 | 6 0,2 – 0,8 | Matige hinder | 105 | 53 | 1 0,8 – 3,2 | Hinder | 0 | 0 | 0 > 3,2 | Ernstige hinder | 0 | 0 | 0 * A1-waarde (0,10 of 0,15) wordt genomen volgens tabel 2 van SBR-B. ** Dit is een inschatting op basis van semi-kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden. 12.5.2 | Schade Plansituatie • De maximale afstand vanaf het tracé, in meters, binnen de gemeente Rijswijk waar de streefwaarde voor trillingschade wordt verwacht te worden overschreden, bedraagt circa 15 meter. • De maximale afstand vanaf het tracé, in meters, binnen de gemeente Leidschendam-Voorburg waar de streefwaarde voor trillingschade wordt verwacht te worden overschreden, bedraagt circa 12 meter. • De maximale afstand vanaf het tracé, in meters, binnen de gemeente Den Haag waar de streefwaarde voor trillingschade wordt verwacht te worden overschreden, bedraagt circa 4 meter.
• Op basis van de bovengenoemde zone voor schade wordt verwacht dat er geen schade zal optreden voor de panden binnen de gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg in de gebruiksfase (plansituatie). Echter, er is sprake van 16 panden die worden beïnvloed door schade in de gemeente Rijswijk in de gebruiksfase (plansituatie). 190 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 12.5.3 | Effectbeoordeling Gemeente Den Haag Voor de Vlietlijn is de effectbeoordeling voor Trillingshinder en -schade opgenomen in Tabel 12-16. Onder de tekst is toegelicht toe hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 12-16 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn op het beoordelingscriterium Trillingshinder en | -schade voor de gemeente Den Haag Aspect | Beoordelingscriterium | Ref | D+V Trillingshinder | Trillingshinder en | -schade | 0 | 0/- In de gemeente Den Haag leidt de Vlietlijn in de gebruiksfase voor in totaal 7 panden tot weinig tot matige trillingshinder. Er zijn geen panden die een risico lopen op schade ten gevolge van trillingen. De Vlietlijn scoort voor de gemeente Den Haag daarom licht negatief (0/-). Gemeente Leidschendam-Voorburg Voor de Vlietlijn is de effectbeoordeling voor Trillingshinder en -schade opgenomen in Tabel 12-17.
Onder de tekst is toegelicht toe hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 12-17 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn op het beoordelingscriterium Trillingshinder en | -schade voor de gemeente Leidschendam | -Voorburg Aspect | Beoordelingscriterium | Ref | D+V Trillingshinder | Trillingshinder en | -schade | 0 | - In de gemeente Leidschendam | -Voorburg leidt de Vlietlijn in de gebruiksfase voor in totaal 84 panden tot weinig tot matige trillingshinder. Er zijn geen panden die een risico lopen op schade ten gevolge van trillingen. De Vlietlijn scoort voor de gemeente L | eidschendam-Voorburg daarom negatief ( | -). Gemeente Rijswijk Voor de Vlietlijn is de effectbeoordeling voor Trillingshinder en | -schade opgenomen in | Tabel 12-18. Onder de tekst is toegelicht toe hoe deze scores tot stand zijn gekomen. Tabel 12-18 Scores van de referentiesituatie en de Vlietlijn op het beoordelingscriterium Trillingshinder en | -schade voor de gemeente Rijswijk Aspect | Beoordelingscriterium | Ref | D+V Trillingshinder | Trillingshinder en | -schade | 0 | -- In de gemeente Rijswijk leidt de Vlietlijn in de gebruiksfase voor in totaal 117 panden tot weinig tot matige trillingshinder. Daarnaast zijn er in totaal 16 panden die een risico lopen op schade ten gevolge van trillingen. De Vlietlijn scoort voor de gemeente Rijswijk daarom sterk negatief (--).
12.5.4 | Bouwfase Op basis van empirische methoden uit de FTA-richtlijn zijn indicatieve invloedszones vastgesteld: circa 281 meter voor hinder en 78 meter voor schade. In de praktijk blijken kleinere zones vaak voldoende, afhankelijk van materieel en lokale omstandigheden. 191 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 192 12.5.5 Aanbevelingen • Tijdens de bouwfase van het plan moet de aannemer zijn uitvoeringsmethodiek afstemmen om omgevingshinder en schade aan omliggende gebouwen, infrastructuur en gevoelige locaties, zoals monumentale panden, zoveel mogelijk te beperken. • Tijdens de bouwfase zijn monitoring en trillingsmetingen essentieel om de daadwerkelijke impact te beheersen en, waar nodig, mitigerende maatregelen te nemen, zoals alternatieve bouwtechnieken, restrictieve planning en communicatie met omwonenden. • In de gebruiksfase (plansituatie) kunnen bronmaatregelen zoals betonnen rijplaten, trillingsdempende railpads en ABC-constructies, waarbij spoorstaven zijn ingegoten in een massa-rijke onderbouw van asfalt en beton, effectief bijdragen aan trillingsreductie door het verhogen van de massa en stijfheid van het spoorbed.
Daarnaast kunnen optimalisaties in voertuigontwerp en trillingsarme spoorconstructies de emissie verder beperken. Als overdrachtsmaatregelen blijven diepwanden en jet-groutwanden in stedelijke contexten het meest doeltreffend, aangevuld met elastische tussenlagen of trillingsafleidende sleuven. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat diepwanden en soortgelijke constructies, hoewel effectief in de gebruiksfase, tijdens de bouwfase trillin gen kunnen veroorzaken die mogelijk hinder of schade opleveren voor omliggende gebouwen en infrastructuur. Dit aspect dient bij de keuze van maatregelen zorgvuldig te worden meegenomen in de uitvoeringsstrategie. Ontvangermaatregelen, zoals trillingsdempende vloeren of isolerende funderingssystemen, zijn technisch mogelijk maar vooral bij bestaande bebouwing complex en kostbaar, en worden daarom meestal toegepast bij nieuwbouw of zeer gevoelige functies zoals laboratoria en monumenten. • Het beoordelen van het trillingseffect als gevolg van beweegbare bruggen vereist geavanceerde numerieke modellen. Het wordt geadviseerd om in de volgende fase een geavanceerde analyse uit te voeren.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 193 13 Natuur 13.1 Aanpak 13.1.1 Wettelijk en beleidsmatig kader In deze paragraaf is de relevante wet- en regelgeving met betrekking tot het thema milieu voor het aspect natuur beschreven, voor zover relevant voor de intergemeentelijke gebiedsvisie. Het wettelijke spoor wordt geborgd door de Omgevingswet. Deze wet biedt de juridische basis voor de aanwijzing van te beschermen gebieden, beschermde soorten, vergunningverlening, schadevergoeding, toezicht en beroep. Internationale verplichtingen uit de Vogelrichtlijn (VR) en Habitatrichtlijn (HR), maar ook verdragen a ls bijvoorbeeld het Verdrag van Ramsar (Wetlands) zijn hiermee in nationale regelgeving verankerd. De Ow heeft als doel het beschermen en in stand houden van Natura 2000-gebieden, bijzondere soorten en houtopstanden. In Tabel 13-1 worden de belangrijkste beleidskaders kort toegelicht. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de groene beleidskaders op het gemeentelijk niveau deels overlapt met thema stedelijk groen (hoofdstuk 14).
Tabel 13-1 Landelijk wettelijk- en beleidskader Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma Omgevingswet, gebiedsbescherming Natura 2000 De Omgevingswet maakt het mogelijk om voor de uitvoering van de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn Natura 2000-gebieden en bijzondere nationale natuurgebieden aan te wijzen (Ow artikel 2.44, lid 1 en 2). Provincies moeten voor habitattypen en soorten van de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn voldoende maatregelen nemen om een gunstige staat van instandhouding te bereiken (Bkl artikel 3.57). Verder geldt een algemene zorgplicht die inhoudt dat bij activiteiten in of nabij Natura 2000- gebieden kennis wordt genomen van de kwalificerende natuurwaarden van dat gebied, wordt nagegaan of effecten optreden, welke gevolgen dat heeft op de instandhoudingsdoelstellingen, welke maatregelen te nemen zijn, dit tijdens het werk ook in de gaten te houden en te staken met de activiteit als het beoogde effect niet wordt bereikt (Bal artikel 11.6, lid 2). Omgevingswet, gebiedsbescherming Natuurnetwerk Nederland (NNN) Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. In de Omgevingswet is aangegeven dat het NNN wordt aangewezen in de provinciale omgevingsverordening (Ow artikel 2.44, lid 4).
In de provinciale omgevingsverordening worden de wezenlijke kenmerken en waarden vastgelegd en moeten regels worden gesteld in het belang van bescherming, instandhouding, verbetering en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden (Bkl artikel 7.7, lid 1, 7.8, lid 1 en 2; artikel 9.3, lid 1). Wezenlijke kenmerken en waarden zijn niet alleen de huidige waarden, maar ook de potentiële natuurwaarden en de daarvoor vereiste bodem- en watercondities (Bkl artikel 7.7, lid 2). Uitzonderingen op de bescherming zijn er voor verschillende grotere wateren en rivieren en militaire terreinen (Bkl artikel 7.5; artikel 7.6 lid 2; artikel 7.8 lid 3; artikel 9.3 lid 2). Omgevingswet, soortenbescherming De wet onderscheidt drie categorieën van beschermde soorten, namelijk: • Soorten vogelrichtlijn, ook wel Vogelrichtlijnsoorten genoemd (Bal § 11.2.2) . • Soorten habitatrichtlijn, ook wel Habitatrichtlijnsoorten genoemd (Bal § 11.2.3). • Andere soorten (Bal § 11.2.4); het gaat hierbij om de Nationaal beschermde soorten. Activiteiten met gevolgen voor van nature in het wild levende dieren en planten zijn niet zonder meer toegestaan (Ow artikel 5.1 lid 2, onderdeel 9). Het doden, vernielen van verblijfplaatsen en verstoren van individuen en verblijfplaatsen van beschermde soorten is verboden (Bal, art. 11.37 lid 1 en 3; art. 11.46, lid 1; art. 11.54 lid 1).
Voor activiteiten die leiden tot dergelijke gevolgen is een omgevingsvergunning nodig. Hier zijn uitzonderingen op, bijvoorbeeld als Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 194 Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma activiteiten zijn opgenomen in omgevingsplan (Ow, art. 5.2 lid 3, Bal, art. 11.43; art. 11.51; art. 11.57). Als een aanvraag voor een omgevingsvergunning nodig is, dan moet worden voldaan aan een aantal eisen: er is geen andere bevredigende oplossing, het project vindt plaats in het kader van een in het besluit genoemd belang en de staat van instandhouding komt niet in gevaar (Bal art. 8.74j; art. 8.74k, art. 8.74l). In het Besluit activiteiten leefomgeving is een zorgplicht ten aanzien van soorten opgenomen. Dit betekent dat het lijden van dieren moet worden voorkomen, dat gevolgen op planten en dieren zoveel mogelijk moeten worden voorkomen, moeten worden gemitigeerd en gecompenseerd. Qua bescherming ligt de focus op de Rode lijst soorten (bedreigde soorten). Omgevingsverordening Zuid- Holland (2024), Natuurnetwerk Nederland (NNN) Een omgevingsverordening beschrijft alle regels voor de fysieke leefomgeving op provinciaal niveau.
Provincies leggen ook de gebieden die in de provincie behoren tot Natuurnetwerk Nederland vast in de Omgevingsverordening. Het Natuur Netwerk Nederland in Zuid-Holland (NNZH) is op provinciaal niveau geregeld via de Omgevingsverordening Zuid-Holland. In artikel 7.61 staat dat een omgevingsplan geen bestemmingen mag aanwijzen die de instandhouding of ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van Natuur Netwerk Nederland-gebieden significant beperken, of leiden tot significante vermindering van de oppervlakte, kwaliteit of samenhang van die gebieden. Hiervoor kunnen wel ontheffingen worden verleend als er geen reële alternatieven zijn, de negatieve effecten worden beperkt en gecompenseerd, of de toelichting van het ruimtelijk plan een verantwoording bevat. De provincie Zuid-Holland kent geen externe werking. Jaarrond beschermde nesten Van de vogels die als gidssoorten zijn benoemd en zijn beoordeeld voor het deelaspect soortenbescherming, heeft een aantal vogelsoorten een jaarrond beschermd nest. Deze bescherming is per provincie bepaald. Voor de provincie Zuid-Holland worden de onderstaande categorieën gehanteerd (RVO, 2021): • Categorie 1: Jaarrond gebruikte nesten, nesten worden buiten het broedseizoen gebruikt als vaste rust- en verblijfplaats. • Categorie 2: Zeer honkvaste koloniebroeders of afhankelijk van bebouwing.
• Categorie 3: Zeer honkvaste broeders of afhankelijk van bebouwing (geen kolonie). • Categorie 4: Vogels die ieder jaar terugkeren naar specifiek nest. • Categorie 5: Honkvaste broeders, maar voldoende flexibel. Binnen het plangebied leven de huismus en gierzwaluw 72 (allebei categorie 2). Groeiagenda Natuurinclusief Zuid-Holland Op 2 juli 2024 stelden Gedeputeerde Staten de Groeiagenda vast. Deze groeiagenda bouwt voort op de Verkenning Natuurinclusief Zuid-Holland en de Contouragenda. De Groeiagenda geeft - net als de landelijke Agenda Natuurinclusief 2.0 - invulling aan natuurinclusief werken en ontwikkelen, maar dan voor Zuid-Holland. Het is een uitnodiging tot samenwerken. Met deze agenda wordt invulling gegeven aan het realiseren van Basiskwaliteit Natuur (BKN). Het doel hiervan is dat algemene soorten algemeen blijven. Daarnaast geef de provincie met haar 40 icoonsoorten invulling aan soortenbescherming. Natuurinclusief bouwen biedt specifiek kansen voor het vergroten van de biodiversiteit in bebouwd gebied en daarmee voor de woningbouwopgave.
Door natuurmaatregelen vroegtijdig mee te nemen in een ruimtelijke ontwikkeling wordt rekening gehouden met de voorschriften uit de Wet natuurbescherming, worden de 72 Bron: Antea Group (2018), Omgevingseffectrapport omgevingsplan Binckhorst, factsheet Natuur en groen Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 195 Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma kansen van beschermde soorten in en om het gebied versterkt en kan vertraging in de woningbouw worden voorkomen. Voor dit doel is ook een handreiking opgesteld door de provincie. Icoonsoorten De provincie werkt aan het behoud van plant- en diersoorten door natuurgebieden aan te wijzen en te beschermen, soorten te beschermen door wet- en regelgeving in het omgevingsbeleid en door ook buiten natuurgebieden leefgebieden van icoonsoorten te versterken. Bijvoorbeeld door het openstellen van subsidieregelingen voor versterking van het leefgebied van icoonsoorten in het landelijk en stedelijk gebied. Voor 15 icoonsoorten is een infoblad ontwikkeld, met informatie over de vijf V’s (verblijfplaatsen, voedsel, verbinding, variatie en veiligheid) die dieren in een natuurlijke omgeving nodig hebben. Binnen het plangebied zijn de egel, huismus, merel en weidehommel relevant.
Natuurwaarden kaarten 2018 (Gemeente Den Haag, 2018 De Nota Stadsnatuur is de opvolger van de Nota Ecologische Verbindingszones 2008- 2018. Deze nota heeft een stadsbrede scope waarbij wordt ingezet op het in stand houden en verder ontwikkelen van een gezond stadsecosysteem. De gemeente gaat aan de slag om het Haagse groenblauwe netwerk natuurlijker inrichten en uit te breiden door: • Het opstellen en/of actualiseren van inrichtings- en beheerplannen voor vogelrustgebieden, ecologische verbindingszones en grote groengebieden . • In de inrichtings- en beheerplannen de nadruk te leggen op zonering, de noodzaak voor voldoende struiken, het creëren van geleidelijke overgangen en het gebruik van inheems materiaal. • In de ecologische verbindingszones bomen alleen maar aan te planten en/of te vervangen op basis van een inrichtings- en beheerplan om zo voor bijen en vlinders voldoende bloemrijke en zonbeschenen plekjes te (be)houden. • Het plaatsen van bijenkasten te beperken tot vastgestelde locaties om zo wilde bijen voldoende ruimte te geven. • Een aantal bestaande groenstroken en watergangen toe te voegen aan het netwerk van ecologische verbindingszones en onderzoeken we de uitbreiding van het areaal aan vogelrustgebieden. • Te werken met de vuistregels voor biotopen.
• In de ecologische verbindingszones strikte randvoorwaarden te hanteren ten aanzien van extra ruimtebeslag van niet ecologische functies, waterberging en - compensatie. Voor een functionele ecologische verbindingszones geldt dat deze voldoende breed moet zijn als geschikt leefgebied voor verschillende diersoorten. Naast een optimale inrichting met inheemse planten, struiken, geleidelijke overgangen en voldoende zonnige plekjes zijn ook voldoende rust en de biotoopgrootte van belang. In een stedelijke omgeving is het uitgangspunt een minimum van 20 meter, een norm van 30 meter en een ambitie van 50 meter of meer. Ter hoogte van de Maanweg en de Broekslootkade maakt de groenstrook (het water met de oevers, gras, struweel en bomenrijen) deel uit van de stedelijke groene hoofdstructuur van Den Haag als onderdeel van de ecologische verbindingszone (EVZ) Laakzone. Uitgangspunt in de Nota Stadsnatuur is het in stand houden van het bestaande areaal van de ecologische verbindingszones. Bij ruimtebeslag in de ecologische verbindingszones moet in eerste instantie direct grenzend aan de ecologische verbindingszone zowel kwantitatief als kwalitatief gecompenseerd, met als uitgangspunt dat er geen natuurwaarde of natuurpotentie verloren gaat. De verantwoordelijkheid voor de compensatie ligt bij de initiatiefnemer en is altijd maatwerk en onderdeel van het initiatief.
Als het abso luut onmogelijk is om kwantitatief te compenseren dan moet de initiatiefnemer de mogelijkheden onderzoeken om in het gebied zelf extra kwalitatief te compenseren. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 196 Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma Met betrekking tot trambanen is in de Nota Natuur opgenomen dat er in Den Haag reeds een uitgebreid netwerk van groene trambanen is. Verspreid over de stad ligt er 29 km aan groen tramspoor met in totaal een oppervlakte van 19 ha. Deze groene linten leveren een belangrijke bijdrage aan onze stadsnatuur en helpen in het klimaatadaptief maken van Den Haag. Voor insecten fungeren ze als lange corridors door de stad. De gemeente zet in op het behoud van groene trambanen en het uitbreiden hiervan. Bij de ingebruikname van moderner trammaterieel zijn de huidige tramlussen niet meer nodig en wordt onderzocht of deze ten behoeve van stadsnatuur kunnen worden ingericht. Richtlijn Licht op Natuur (gemeente Den Haag, 2017) Eventuele lichtuitstraling op groengebieden en ecologische verbindingszones moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Het uitgangspunt is dat er in groengebieden geen licht wordt toegepast, met uitzondering van noodzakelijke verlichting langs hoofdfietspaden.
In de Natura2000-gebieden wordt geen openbare verlichting toegepast. Autowegen en wandelen fietspaden die grenzen aan groengebieden en ecologische verbindingszones, worden dusdanig verlicht dat de maximale uitstraling op het groengebied 5 meter is. Hierbij geldt dat uitstraling op water te allen tijde moet worden voorkomen. Voor huidig verlichte locaties bij groengebieden, zoals fiets- en wandelpaden of parkeerplaatsen, geldt dat er wordt gekeken naar verwijdering of vermindering van strooilicht of intensiteit Groenbeleidsplan 2010-2020 ‘BomenNatuurRecreatie’ (gemeente Rijswijk, vastgesteld 2010) In het (inmiddels verlopen) groenbeleidsplan 2010-2020 is de visie gegeven op de groene ambities van de gemeente Rijswijk. De groenstructuur van Rijswijk bestaat uit de boomstructuur, natuurstructuur en recreatiestructuur. Duurzaam, verbinden en beleven zijn de leidende principes in het groenbeleidsplan. De visie bestaat uit het creëren van een duurzame groenstructuur, door het behoud van de bestaande hoeveelheid groen, de identiteit en de kwaliteit van het groen te versterken en te zorgen voor groen dat in de omgeving past. Verbindingen zorgen voor samenhang in de groenstructuur. Dit vergroot de belevingswaarde van het groen. Investeren in de groenstructuur door middel van herinrichting en beheer betekent investeren in de stad als geheel.
Het groenbeleidsplan fungeert als het groene toetsingskader voor ontwikkelingen en geeft richting aan het denken over groen, prioritering bij de uitvoering en keuzes in groenbeheer. De Geestbrugweg en de Broekslootkade maakt deel uit van deelgebied I Cromvliet & Leeuwendaal in het groenbeleidsplan. • De Geestbrugweg is binnen de Hoofd boomstructuur aangeduid als bomenlaan (es/iep bij vervanging of aanplant). Als kans is benoemd om de ruimtelijke relatie met Voorburg te versterken door de bomenrijen langs de Geestbrugweg (es of iep) door te trekken. • De Broekslootkade maakt binnen de Hoofd natuurstructuur deel uit van een primaire verbinding naar de regio die aansluit op de verbindingszone Laakzone. Langs de Broekslootkade is weinig openbare ruimte aanwezig om een natuurverbinding te kunnen realiseren. Er wordt gestreefd naar een groene natuurverbindingszone naar de landgoederenzone. Als streefbeeld voor het aanwezige water geldt ‘praktisch water’. Als kans is benoemd door (her)inrichting van de Broekslootkade met bloemrijk gras en plas-dras oevers de doorgaande natuurverbinding (droog/nat) tussen de landgoederenzone en de Vliet te versterken. Bij aanvulling van bomen langs de Broekslootkade zullen bomen in rijen (els, linde) worden toegepast, maar kunnen ook solitaire bomen (treurwilg, els, es) worden toegepast.
Puntensysteem Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen (RIS321843) (gemeente Den Haag, 2019) De stad streeft naar aantrekkelijke woonomgevingen door groen en natuur te bevorderen, wat bijdraagt aan fysieke en mentale ontwikkeling van inwoners. Natuurinclusief bouwen vermindert hittestress en wateroverlast en houdt de stad en inwoners gezond. Een puntensysteem is ontwikkeld om groen- en natuurinclusief bouwen te stimuleren in Den Haag. Het systeem biedt richtlijnen op basis van Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 197 Wettelijk- en beleidskader Toelichting en relevantie voor het Gebiedsprogramma ligging in de stad en projectomvang (ambitieniveau) om architecten en ontwikkelaars creatieve vrijheid te geven. Actieplan ‘Groene long van Laak’, 2023 De stedelijke ecologische hoofdstructuur wordt door middel van het actieplan ‘Groene Long van Laak’ versterkt in samenwerking tussen de gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg. Dit plan bevordert de verbinding tussen natuurlijke gebieden voor soorten zoals de huismus. Nota Stadsbomen (gemeente Den Haag, 2021) In de Nota Stadsbomen legt de gemeente Den Haag beleid vast op gebied van bomen in de openbare ruimte.
Het doel van het beleid voor stadsbomen dat in de nota benoemd wordt is om het bladerdak van alle bomen in de gemeente te vergroten met 5%. Daarnaast wordt ingezet op het toekomstbestendiger maken van het stadsbomennetwerk. Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (2025) In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is gemeentelijke regelgeving op het gebied van openbare rode en veiligheid opgenomen. De APV omschrijft aan welke kenmerken een boom moet voldoen om als zodanig geclassificeerd te worden en het beleidsstuk is geraadpleegd als onderdeel van de voor dit planMER uitgevoerde Bomen Effect Analyse. Algemene plaatselijke verordening Rijswijk (2024) In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is gemeentelijke regelgeving op het gebied van openbare rode en veiligheid opgenomen. De APV omschrijft aan welke kenmerken een boom moet voldoen om als zodanig geclassificeerd te worden en het beleidsstuk is geraadpleegd als onderdeel van de voor dit planMER uitgevoerde Bomen Effect Analyse. Algemene Plaatselijke Verordening Leidschendam- Voorburg (2024) In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is gemeentelijke regelgeving op het gebied van openbare rode en veiligheid opgenomen.
De APV omschrijft aan welke kenmerken een boom moet voldoen om als zodanig geclassificeerd te worden en het beleidsstuk is geraadpleegd als onderdeel van de voor dit planMER uitgevoerde Bomen Effect Analyse. 13.1.2 Beoordelingskader Het beoordelingskader voor natuur is afgeleid van het wettelijk en beleidsmatig kader enerzijds en de doelstellingen van het Gebiedsprogramma anderzijds. De beoordelingscriteria voor natuur zijn verdeeld over vier criteria, waarbij Nationaal Natuurnetwerk (NNN) niet is meegerekend. In Tabel 13-2 is het beoordelingskader opgenomen. Hierbij is op hoofdlijnen aangegeven op welke wijze de effectbepaling voor de criteria is uitgevoerd. In de volgende (sub)paragrafen is per thema uitleg gegeven over de beoordelingscriteria en is de aanpak van de beoordeling toegelicht. Tabel 13-2 Beoordelingscriteria aspect Natuur. De vinkjes geven aan welke onderzoeken uitgevoerd worden voor D: Doorontwikkeling en/of V: Vlietlijn Aspect Beoordelingscriterium Methode D V Natuur Beschermde gebieden Natura 2000 (stikstof) Aerius-berekeningen ✓ ✓ Beschermde gebieden NNN n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Gebouwbewonende soorten (biodiversiteit) Expert judgement ✓ Tuin- en parksoorten (biodiversiteit) Expert judgement ✓ ✓ Bomen Kwantitatief ✓ ✓ Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 198 Beoordelingscriterium Natura 2000 De ontwikkelingen die binnen het IGP vastgelegd worden, zullen leiden tot een toename van stikstofemissies in de zowel de aanleg- als gebruiksfase. Een deel van de stikstofverbindingen zullen terechtkomen op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Vanwege de mogelijke negatieve gevolgen die stikstdeposities kunnen hebben op deze gebieden is er voor de vaststelling van het Gebiedsprogramma een toetsing aan de Omgevingswet vereist. Daarom is er als onderdeel van dit planMER een stikstoberekening uitgevoerd. Op basis van de stikstofberekeningen is een Ecologische Voortoets uitgevoerd. Beoordelingscriterium Natuurnetwerk Nederland (NNN) Binnen een planMER is de beoordeling van de effecten op het Natuurnetwerk Nederland (NNN) een vast onderdeel. Aangezien binnen het plangebied geen natuurgebieden liggen met de status NNN en formeel ook geen sprake is van ‘externe werking’, zal dit aspect binnen het planMER verder buiten beschouwing worden gelaten.
De afstand tot het dichtstbijzijnde gebied is dusdanig groot (minimaal 550 meter) dat negatieve effecten kunnen worden uitgesloten. Er zijn ook geen wijzigingen voorzien in de ambitiekaart van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) in de buurt van het plangebied. De autonome ontwikkeling blijft op hetzelfde niveau als de huidige situatie. Beoordelingscriterium Gebouwbewonende soorten (biodiversiteit) Bij beschermde soorten gaat het specifiek over de vraag of de ontwikkeling kan leiden tot negatieve effecten of overtredingen van de Omgevingswet. Dit is in een stedelijk gebied alleen van toepassing als gebouwen worden geïsoleerd, gerenoveerd en/of gesloopt en stedelijk groen gaat verdwijnen. Binnen de voorgenomen gebiedsontwikkeling is er met name sprake van sloop en nieuwbouw. Daarnaast worden lege kavels bebouwd en in het kader van het onderhavige plan (Escher-hal en de monumentale panden aan Trekvlietplein) vindt ook renovatie plaats. Binnen het plangebied staan diverse bedrijfspanden die in de periode circa 2030 tot 2050 worden vervangen door woontorens. Bij de sloop van de gebouwen kunnen verblijfplaatsen van beschermde gebouwbewonende soorten (zoals de huismus, gierzwaluw en vleermuissoorten) verloren gaan.
Als gevolg van de verplichting tot natuurinclusieve nieuwbouw (nieuwe verblijfplaatsen) en de aanleg van groenstructuren (Waterfrontpark, pocket parks en laanbomen) en daarmee versterking van het leefgebied (voedsel, verbinding, variatie en veiligheid). Het positieve effect van de gebiedsontwikkeling strekt daarbij verder dan alleen beschermde soorten, maar ook ‘urbane soorten’ in het algemeen. Aangezien de verschillende overheidsorganen werk willen en moeten maken aan de ‘algemenere soorten’ (vanuit basiskwaliteit natuur) en ‘icoonsoorten’ (provinciale soorten die extra aandacht nodig hebben), wordt binnen dit beoordelingscriterium ingezet op een bredere effectbeoordeling. Voor deze worden de kwalitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 13-3. Aangezien geen sprake is van wettelijke overtredingen worden eventuele negatieve ontwikkelingen op gebouwbewonende soorten, niet zeer negatief (score - -) beoordeeld. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 199 Tabel 13-3 Beoordelingsschaal beoordelingscriterium Gebouwbewonende soorten (biodiversiteit) Score Omschrijving + + De situatie wordt voor gebouwbewonende soorten wordt sterk verbeterd ten opzichte van de referentiesituatie.
Het gaat daarbij om groot aanbod aan verblijfplaatsen in een groene omgeving met tuinen en parken (voedsel, verbinding en veiligheid). + De situatie wordt voor gebouwbewonende soorten wordt verbeterd ten opzichte van de referentiesituatie. Het gaat daarbij om aanbod aan verblijfplaatsen in een deels groene omgeving van tuinen en parken. 0/+ De situatie wordt voor gebouwbewonende soorten hooguit beperkt verbeterd ten opzichte van de referentiesituatie. Het gaat daarbij om enkele verblijfplaatsen in een stenig omgeving met weinig groene elementen. 0 De voorgenomen gebiedsontwikkeling leidt netto niet tot een toe- of afname van verblijfplaatsen en leefgebied van beschermde soorten van gebouwen 0/- De voorgenomen gebiedsontwikkeling leidt netto tot een lichte afname van verblijfplaatsen en leefgebied van beschermde soorten van gebouwen - De voorgenomen gebiedsontwikkeling leidt tot het verlies van verblijfplaatsen van beschermde soorten van gebouwen. Het leefgebied (voor zover aanwezig) wordt niet aangetast. - - De voorgenomen gebiedsontwikkeling leidt tot het verlies van mogelijke verblijfplaatsen en leefgebied van beschermde soorten van gebouwen. Beoordelingscriterium Tuin- en parksoorten (biodiversiteit) Net zoals bij gebouwbewonende soorten zijn ook positieve effecten te verwachten voor tuin - en parksoorten en daarmee de stedelijke biodiversiteit.
Het gaat daarbij om versterking van de groenstructuur (omvang, samenhang en kwaliteit). Dit is mogelijk door de verplichting tot natuurinclusieve nieuwbouw (gevel- en dakgroen) en de aanleg van groenstructuren (Waterfrontpark, natuurvriendelijke oevers, pocket parks en laanbomen). Dit leidt tot verbetering van het leefgebied van tuin- en parksoorten (voedsel, verbinding, variatie en veiligheid). Voor de beoordeling op criterium Tuin- en parksoorten (biodiversiteit) worden de kwalitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 13-4. Aangezien geen sprake is van wettelijke overtredingen (het gaat hier alleen om de waarde voor de biodiversiteit) worden eventuele negatieve ontwikkelingen op tuin- en parksoorten niet zeer negatief (score - -) beoordeeld. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 200 Tabel 13-4 Beoordelingsschaal beoordelingscriterium Tuin- en parksoorten (biodiversiteit) Score Omschrijving + + De situatie wordt voor tuin- en parksoorten wordt sterk verbeterd ten opzichte van de referentiesituatie. Het gaat daarbij om de ontwikkeling van een groene omgeving met tuinen en parken met voldoende voedsel, verbinding, variatie en veiligheid binnen groot deel van het plangebied (> 75%).
+ De situatie wordt voor tuin- en parksoorten wordt verbeterd ten opzichte van de referentiesituatie. Het gaat daarbij om de ontwikkeling van een groene omgeving met tuinen en parken met voldoende voedsel, verbinding, variatie en veiligheid binnen beperkt deel van het plangebied (25 – 75%). 0/+ De situatie wordt voor tuin- en parksoorten wordt hooguit beperkt verbeterd ten opzichte van de referentiesituatie. Het gaat daarbij om de ontwikkeling van een groene omgeving met tuinen en parken met voldoende voedsel, verbinding, variatie en veiligheid in een klein deel van het plangebied (< 25 %). 0 De voorgenomen gebiedsontwikkeling onderscheidt zich niet of nauwelijks van de referentiesituatie 0/- Niet onderscheidend dus niet van toepassing - De situatie wordt voor tuin- en parksoorten verslechterd ten opzichte van de referentiesituatie. Het gaat daarbij om afname van een groene omgeving met tuinen en parken met voldoende voedsel, verbinding, variatie en veiligheid in een klein deel van het plangebied. - - n.v.t. Beoordelingscriterium Bomen Voor de beoordeling op het beoordelingscriterium bomen worden de semi-kwantitatieve beoordelingen gevat in een totaalscore, volgens de systematiek zoals opgenomen in Tabel 13-5.
Deze beoordelingsschaal is gebaseerd op de Nota Stadsbomen van de gemeente Den Haag (2021) waarbinnen de doelstelling uitgesproken wordt om het totale bladerdak van bomen in de gemeente met minimaal 5% te laten groeien. Tabel 13-5 Beoordelingsschaal Bomen Score Omschrijving + + Het totale boombladerdak in het plangebied wordt meer dan 10% groter + Het totale boombladerdak in het plangebied wordt 5-10% groter 0/+ Het totale boombladerdak in het plangebied wordt 0-5% groter 0 Het totale boombladerdak in het plangebied blijft nagenoeg gelijk 0/- Het totale boombladerdak in het plangebied wordt 0-5% kleiner - Het totale boombladerdak in het plangebied wordt 5-10% kleiner - - Het totale boombladerdak in het plangebied wordt meer dan 10% kleiner of er gaan bomen verloren in gebieden waar dat beleidsmatig niet toegestaan is 13.1.3 Studiegebied Effecten die in dit hoofdstuk beschreven worden komen voort uit het directe ruimtebeslag van ontwikkelingen binnen het Gebiedsprogramma. Dat betekent dat het studiegebied voor de beoordeelde aspecten als volgt gedefinieerd is: • Te slopen gebouwen: bestaande bedrijfspanden binnen het plangebied waar binnen de Doorontwikkeling nieuwbouw is voorzien. • Nieuwbouw: woontorens binnen de voorgenomen ontwikkelzones in het kader van de Doornontwikkeling waarbij het gaat om natuurinclusieve nieuwbouw.
• Stedelijk groen en verblijfsgroen: het studiegebied is gelijk aan het plangebied voor de Doorontwikkeling. • Bomen: het studiegebied is gelijk aan het plangebied voor de Vlietlijn en dat voor de Doorontwikkeling. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 201 13.1.4 Wijze van onderzoek Beschermde gebieden Natura 2000 Het doel van de voortoets is om vast te stellen of kan worden uitgesloten dat depositietoenames door de aanleg en het toekomstig gebruik van het plangebied leiden tot aantasting van de natuurlijke kenmerken van de betrokken Natura 2000-gebieden. Deze voortoets gaat uit van de juridische kaders die de Omgevingswet (en voorheen de Wet natuurbescherming) en recente jurisprudentie stellen. De depositietoenames in Natura 2000-gebieden zijn berekend met het rekeninstrument AERIUS Calculator versie 2025, op basis van een analyse van de ligging en uitvoering van het plan, de daarbij ingezette emissiebronnen en eventuele emissiebeperkende maatregelen. De resultaten van deze berekening bepalen welke Natura 2000-gebieden, habitats en leefgebieden in de voortoets moeten worden betrokken. De beoordeling van de ecologische gevolgen van depositietoenames is uitgevoerd in twee stappen en gebaseerd op wetenschappelijke inzichten over de rol van stikstof in ecosystemen: 1.
Een algemene beschouwing over de ecologische gevolgen van geringe toenames van stikstof in al met stikstof overbelaste ecosystemen. Deze beschouwing geeft de ecologische uitgangspunten waarmee de specifieke effecten moeten worden beoordeeld. 2. Een gebiedsspecifieke beoordeling van de ecologische gevolgen van de in deze gebieden berekendepositietoenames voor de afzonderlijke habitats en leefgebiedtypen. Deze effectbeoordeling gaat uit van de huidige staat van instandhouding van de habitats en leefgebiedtypen in de betrokken Natura 2000-gebieden. In dat kader is ook beoordeeld of significante effecten in cumulatie met andere plannen en projecten kunnen worden uitgesloten. De uitgangspunten voor dit onderzoek zijn in meer detail vastgelegd in Bijlagen XXX. Overige effecten (zoals geluid en trillingen) zijn niet relevant vanwege de grote afstand (meer dan 4 km). Dat betekent dat deze effecten niet nader zijn onderzocht. Beschermde soorten van gebouwen, gebouwbewonende soorten en tuin- en parksoorten Zoals in de inleiding aangegeven zijn effecten op Nationaal natuurnetwerk (NNN) niet relevant. Binnen het plangebied liggen geen natuurgebieden met deze status. Daarnaast geldt voor de provincie Zuid -Holland geen externe werking. Het effect op soorten is kwalitatief onderzocht op basis van expert judgement.
Het effect van de Vlietlijn op tuin- en parksoorten komt voort uit het effect op stedelijk groen in het algemeen en specifiek bomen ten gevolge van de aanleg van de trambaan. We maken daarvoor gebruik van de beoordelingen voor de beoordelingscriteria Kwantiteit stedelijk groen (paragraaf 14.3.2.1) en Bomen (paragraaf 13.3.2.2). Bomen Voor de effectbeoordeling van de Vlietlijn is gebruik gemaakt van de Bomen Effect Analyse die voor deze studie in 2024 uitgevoerd is door advies- en ingenieursbureau De Boomingenieur73. Deze studie beschrijft de resultaten van een gestandaardiseerde Bomen Effect Analyse die ingaat op de volgende vragen: • Wat is de huidige conditie en kwaliteit van de bomen binnen de invloedssfeer van de voorgenomen werkzaamheden? • Is duurzaam behoud van deze bomen mogelijk tijdens en na de voorgenomen werkzaamheden? • Welke maatregelen of planaanpassingen zijn nodig om deze bomen duurzaam te kunnen behouden? • Zijn er bomen te benoemen binnen de invloedssfeer van de voorgenomen werkzaamheden welke potentieel succesvol te verplanten zijn? 73 Bijlage 2 De Boomingenieur (2024), Bomen Effect Analyse Tramverbinding Binckhorst en omgeving Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 202 Hiervoor is in zomer van 2024 veldwerk uitgevoerd, waarbij een inventarisatie
uitgevoerd is naar de aanwezige bomen langs het toekomstige tracé van de Vlietlijn. De bomen zijn visueel geïnspecteerd en beoordeeld op conditie en boomstructuur om een indruk te krijgen van de boomkwaliteit en -veiligheid. Hierbij werd gebruikgemaakt van de Visual Tree Assessment (VTA) en de Integrierte Baum Analyse (IBA). Met behulp van deze methodes kan op grond van zichtbare kenmerken eventuele gebreken of signalen die duiden op verborgen gebreken beoordeeld worden. Voor een goede beoordeling van de boomkwaliteit zijn daarnaast de onderhoudstoestand en toekomstverwachting ingeschat, uitgaande van ongewijzigde ondergrondse groeiomstandigheden. Naast de visuele inspectie is een groeiplaatsonderzoek uitgevoerd om mogelijke knelpunten in de ondergrondse groeiruimte en de beworteling van bomen in kaart te brengen. Dit onderzoek is gebruikt om de effecten van de realisatie van de Vlietlijn op de bomen langs het tracé in te schatten. De resultaten worden in het rapport kwantitatief gerapporteerd, waarbij het totale aantal bomen dat te maken krijgt met wortelverlies beschreven wordt. Ook worden risico’s op stammen en boomkronen, groeiplaatsen en de vochtvoorziening beschreven. Daarnaast geeft het rapport een inschatting van het aantal bomen dat potentieel succesvol verplantbaar is.
Doorontwikkeling De plannen voor de Doorontwikkeling zijn van een hoger abstractieniveau dan die voor de Vlietlijn. Informatie over bomen is weergegeven in het Gebiedsprogramma en op de kaarten die de inrichting van de openbare ruimte laten zien. We hebben deze informatie gebruikt om een inschatting te maken van de kwantitatieve verandering van het totale bladerdek in de Binckhorst. 13.2 Referentiesituatie 13.2.1 Beschermde gebieden Natura 2000 (stikstof) Huidige situatie In en rond het plangebied in de drie gemeenten zijn geen Natura 2000-gebieden aanwezig (zie Figuur 13-1, afkomstig van MvEZ 2019). De dichtstbij gelegen gebieden, met name de Natura 2000-gebieden Westduinpark & Wapendal en Meijendel & Berkheide, liggen op meer dan 4 km afstand van de Binckhorst. Directe gevolgen zoals geluidsbelasting en lichtvervuiling zijn vanwege de afstand nagenoeg uitgesloten. Er kunnen mogelijk wel andere gevolgen zoals stikstofdepositie optreden. Het Westduinpark is een uitgestrekt en divers duingebied met een rijke kalkhoudende bodem dat typerend is voor de Nederlandse duin- en kustregio. Het gebied herbergt een gevarieerd landschap met zowel jonge als oude, droge duinen, begroeid met ruigtes, graslanden, struwelen en binnenduinbossen die een unieke flora ondersteunen.
In contrast hiermee ligt Wapendal, een kleiner duingebied midden tussen de bebouwing van Den Haag, dat gekenmerkt wordt door zijn oude duinen en struikheidevegetatie. Binnen het Natura 2000-gebied Westduinpark & Wapendal komen dus een aantal stikstofgevoelige habitattypen voor. Meijendel en Berkheide vormen een uitgestrekt duingebied met een gevarieerd landschap en kalkrijke bodem. Meijendel in het zuiden heeft lage duinvlakten, terwijl Berkheide in het noorden is ontstaan uit oude duinen en een hoger duinmassief vormt. Het gebied heeft diverse duinstructuren en valleien met bosrijke en soortenrijke vegetatie. In Berkheide, vooral bij Katwijk, zijn uitgestrekte kalkrijke duingraslanden te vinden door historisch menselijk gebruik. In 2020 werd de kritische depositiewaarden (KDW’s) van meerdere habitattypen in de hier genoemde N2000-gebieden overschreden maar door nemen van herstelmaatregelen en een berekend daling van stikstofdioxide werd een verslechtering van de situatie hier voorkomen (PAS gebiedsanalyse 2015-21). Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 203 Figuur 13-1 Natura 2000-gebieden.
Bron: Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, 2018, via pdok.nl Autonome ontwikkeling In het kader van autonome ontwikkeling is het op voorhand niet mogelijk om hier ontwikkelingen te noemen. Natura 2000-gebieden zullen ook in de toekomst gevoelig voor stikstofdepositie blijven en grote aandacht en monitoring vragen. In de Omgevingsvisie van de gemeente Den Haag wordt hier kort op ingegaan: “De opgave voor onze Natura 2000-gebieden is niet alleen om deze te beschermen, maar ook om de natuur te herstellen. Het terugbrengen van de stikstofuitstoot is hierbij belangrijk74”. Trends in de daling van stikstofdioxide zouden wel kunnen leiden tot een stabiel of zich verbeterende situatie van zulke gebieden, zoals ook blijkt uit de AERIUS-monitor6. 74 Gemeente Den Haag (2025), Ontwerp omgevingsvisie - Thuis in een groene metropool aan zee, pagina 73
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 204 13.2.2 Gebouwbewonende soorten (biodiversiteit) Huidige situatie Binnen het plangebied staat een groot aantal bedrijfspanden (bedrijventerrein). Ondanks het feit dat er in beperkte mate een groenstructuur aanwezig is (verbinding, foerageergebied), moet er van uit worden gegaan dat hier verblijfplaatsen van beschermde gebouwbewonende soorten (zoals de huismus, gierzwaluw en vleermuissoorten) aanwezig kunnen zijn. Het is niet bekend of binnen het ingreepgebied daadwerkelijk gebouwbewonende soorten verblijven. Dit zal nader onderzocht moeten worden voor het projectMER voor de aanpassing van het omgevingsplan. Autonome ontwikkeling In verband met de ontwikkeling van de Trekvlietzone en het actieplan ‘Groene Long van Laak’ in de autonome ontwikkeling is er sprake van een verbetering van de situatie voor beschermde soorten ten opzichte van de huidige situatie. Daar staat tegenover dat door woningbouw in de Binckhorst in de autonome ontwikkeling verstoring en verlies van huidige habitatten en foerageergebieden optreedt. Vooral onbenutte gebieden met spontaan en ruig groen kunnen door de ontwikkelingen verdwijnen, evenals het groen op de onbebouwde kavels waar bebouwing gepland staat.
13.2.3 Tuin- en parksoorten (biodiversiteit) Huidige situatie De kwaliteit en kwantiteit van het stedelijk groen in de Binckhorst is over het algemeen vrij laag. Er zijn drie grotere groenstructuren waar we kunnen spreken van hoogwaardig stedelijk groen: • De ecologische zone langs de Broeksloot en de Broekslootkade maken deel uit van de stedelijke ecologische verbindingszone (EVZ) ‘Laakzone’ en zorgen voor een groen/blauwe verbinding. Het water met de oevers, gras, struweel en bomenrijen van de Broekslootkade en de Maanweg zijn ook onderdeel van deze ecologische verbinding. De ecologische zone is doorsneden door een wandelpad. • De Rooms-katholieke begraafplaats Sint Barbara (1920) is een circa 4,5 ha groot, groen gebied in het midden van de Binckhorst. De begraafplaats is beplant met veel bomen en is vrij toegankelijk voor publiek. • De tuin van Kasteel Binckhorst is een belangrijke groenstructuur. Door de sloop van het gebouw voor het kasteel langs de Binckhorstlaan wordt dit gebied weer zichtbaar gemaakt. Tevens wordt momenteel de kasteeltuin verbeterd en heringericht voor mens en dier. Daarnaast zijn er in het plangebied bomenrijen langs een aantal (hoofd)wegen aanwezig. Bij de aanleg van de Rotterdamsebaan is een deel van de Binckhorstlaan opnieuw ingericht, waarbij nieuwe groenstructuren zijn aangebracht.
Aan weerszijden van de Binckhorstlaan en in de middenberm zijn bomenrijen geplant. De bomenrijen kunnen echter niet als hoogwaardig verblijfsgroen geclassificeerd worden. Overig openbaar groen in het gebied bestaat uit losse bomen of bosjes struikgewas, zoals het ontoegankelijke bosje tussen het Trekvlietplein en het spoor, het bosje achter de loods van AVR, en het verspreide groen in de Sporendriehoek. Daarnaast zijn er meerdere braakliggende, onverharde velden. Deze bevinden zich tussen de Mercuriusweg en de Supernovaweg, aan de Callistoweg, en op meerdere plekken langs de Binckhorstlaan. Dit stedelijk groen heeft overwegend een lage kwaliteit. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 205 Figuur 13-2 De huidige groenstructuur in de Binckhorst. Bron: Studie vergroening Binckhorst (2025) Vermeldenswaardig is dat binnen het plangebied ook natuurvriendelijke oevers en begroeide kademuren aanwezig zijn. Ze dienen als schuilplaatsen en nestelplekken voor dieren zoals vogels en insecten. In de Binckhorst zijn lage en waardevolle kademuren aanwezig, zie Figuur 13-3. Daarnaast zijn er natuurlijke oevers met onderwaterbeschroeiing en traditionele oevers gelegen in het gebied die verwant is aan de ecologische verbindingszone langs de Maanweg.
Deze structuren zijn van belang voor het behoud van kwetsbare populaties en d ragen bij aan de bescherming van biodiversiteit.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 206 Figuur 13-3 Natuurvriendelijke oevers en begroeide kademuren (kaartmateriaal gemeente Den Haag, 2024) Autonome ontwikkeling De stedelijke ecologische hoofdstructuur wordt door het actieplan ‘Groene Long van Laak’ dit tussen de gemeenten Den Haag en Leidschendam-Voorburg aangevuld wat leidt tot meer verbindingszones en stapstenen voor soorten zoals de huismus in een anderzijds dicht bebouwd gebied. 13.2.4 Bomen Huidige situatie Hieronder gaan we per gemeente in op de huidige situatie met betrekking tot de aanwezigheid van bomen in het plangebied van de Vlietlijn. We baseren ons hierbij op de informatie die beschreven staat in de Bomen Effect Analyse (BEA). Veel informatie in dit rapport is weergegeven voor de drie afzonderlijke gemeenten. Voor een deel van de informatie geldt dit niet, daarom nemen we deze informatie hier eerst op. Op de kaart in Figuur 13-4 zijn de boomrijen in en om het plangebied te zien. De belangrijkste boomstructuren zien we langs de Binckhorstlaan, Supernovaweg, Prinses Mariannelaan en Geestbrugweg. Daarnaast zijn er verspreid door het gebied (bijvoorbeeld in de ecologische zone langs de Broeksloot) ook bomen te vinden.