4814 Deel B PlanMER Binckhorst Effecthoofdstukken_20260210
Tekst van het document
We verwachten dat dit effect zo groot zal zijn dat de geothermiecentrale daarmee inpasbaar wordt zodanig dat aan de voorschriften uit het Bal en Bkl voldaan wordt. Dit dient bij de nadere uitwerking van de plannen voor de geothermiecentrale nader onderzocht te worden. Beoordeling In zowel de boorfase als de operationele fase worden, zonder het treffen van effectbeperkende maatregelen (zie paragraaf 11.4.2) de voorschriften onder de geldende regelgeving op één of meer bouwblokken overschreden. We beoordelen de locatie Vestaweg daarom zeer negatief (--). Echter, deze beoordeling is gebaseerd op uitgangspunten die hoogstwaarschijnlijk geen recht doen aan de daadwerkelijke situatie (zie opsommingen in bovenstaande teksten). Dat betekent dat de geothermiecentrale op de Vestaweg naar verwachting inpasbaar is zonder overschrijding van geluidnormen op nabijgelegen panden. Dit beschrijven we verder in paragraaf 11.4.2 Figuur 11-30 De etmaalwaarde voor geluid in de boorfase (links) en operationele fase (rechts) van de geothermiecentrale. De rekenvoorschriften die gebruikt zijn om deze kaarten te produceren zijn met het ingaan van de Omgevingswet verouderd. We tonen de kaarten daarom om aan te geven welke geluidgevoelige bestemmingen er in de nabijheid van de zoeklocatie liggen.
De precieze ligging van de geluidcontouren zal in een vervolgfase volgens de onder de Omgevingswet geldende meetmethode opnieuw berekend moeten worden 11.3.6 Industriegeluid Voor het aspect industriegeluid zijn de verwachte effecten voor de overschrijding van geluidsniveaus inzichtelijk gemaakt voor het beoordelingscriterium zoals toegelicht in paragraaf 11.1.2.6. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de scores op dit criterium. In onderstaande tekst is toegelicht hoe deze score tot stand is gekomen. Tabel 11-35 Scores van de referentiesituatie en de Doorontwikkeling (D) op de beoordelingscriteria voor activiteitengeluid Aspect Beoordelingscriterium Ref D Geluid Activiteitengeluid 0 -
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 160 Om de woningbouwontwikkeling rondom de betoncentrale mogelijk te maken wil de gemeente Den Haag de mogelijkheden verkennen naar mogelijke geluidsreducerende maatregelen om alsnog een goed woon - en leefklimaat te kunnen waarborgen. Daarom is de actuele bedrijfssituatie van de betonmortelcentrale in kaart gebracht. De bedrijfssituatie die nu, op basis van een milieuvergunning uit het jaar 1999 bij de gemeente Den Haag en Omgevingsdienst Haaglanden bekend is, is 26 jaar na verlening verouderd gebleken en is da arom geactualiseerd50. Op basis van het door Adromi geactualiseerde geluidmodel is in het zonemodel van de gemeente de geluidbelasting op de omliggende woonblokken berekend. Zoals te zien in Figuur 11-31 raken de gevels van verschillende woonblokken de 55 dB(A) contour. Dit betekent dat de grenswaarde wordt overschreden en realisatie alleen mogelijk is indien betreffende gevels doof worden uitgevoerd. De gemeente Den Haag gaat de komende periode gesprekken voeren met Dyckerhoff Basal om afspraken te maken over beperkingen en/of verschuivingen van de geluidemissie. Het doel is om zo min mogelijk beperkingen aan de woningbouw volgens het gebiedsprogramma op te leggen vanuit de geluidemissie van het industrieterrein.
Figuur 11-31 Geluidcontouren rondom het gezoneerde industrieterrein op basis van het geactualiseerde geluidmodel. Bouwblokken zijn ook op de kaart geprojecteerd Omdat Basal een significant effect op de omliggende woningen heeft die voorzien zullen worden van geluidwerende gevels, scoort de locatie Vestaweg negatief (-). 11.4 Mogelijke effectbeperkende maatregelen 11.4.1 Maatregelen indirect effect Een omgevingsplan of een verkeersbesluit kan leiden tot een toename van de verkeersintensiteit op een weg in de omgeving waardoor het geluid toeneemt met meer dan 1,5 dB. Het bevoegd gezag moet er dan voor zorgen dat het geluid op een geluidgevoelig gebouw door wegen waarover geen besluit wordt genomen, niet méér toeneemt dan 50 Adromi notitie bedrijfsvoering kenmerk S202508/2503 d.d. 1 september 2025
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 161 1,5 dB. Deze toename wordt bepaald door het geluid van de plansituatie te vergelijken met het geluid van de referentiesituatie. Aan de hand van het verschil in de etmaalintensiteiten tussen de plansituatie en de referentiesituatie blijkt dat sprake is van een indirect effect op de wegen die zijn weergegeven in . Voor deze wegen kan het nodig zijn om aanvullende maatregelen te treffen. Op wegvakken waarop nog geen geluidreducerend wegdektype ligt, kan toepassing van deze bronmaatregel overwogen worden. Daarnaast kunnen maatregelen aan de gevels van geluidgevoelige gebouwen nodig zijn. Figuur 11-32 Gemeentewegen met een toename van de geluidemissie met 1,5 dB tussen de referentiesituatie en de alternatieven 11.4.2 Maatregelen Doorontwikkeling In Tabel 10-6 is de beoordeling opgenomen na het treffen van (mitigerende) maatregelen . Na de tabel volgt een toelichting op de maatregelen.
Tabel 11-36 Effectbeoordeling Doorontwikkeling (D)voor geurhinder met en zonder (mitigerende) maatregelen (M) Aspect Beoordelingscriterium D D+M Geluid Aantal in hoge mate gehinderden in woningen Doorontwikkeling -- - Geluid geothermiecentrale -- 0/- Gezien de hoge geluidbelasting op enkele locaties in het plangebied en de hoge woningaantallen die geprojecteerd zijn in het plangebied, kan als maatregel overwogen worden om met name de woontorens met grote aantallen woningen niet dicht langs de Binckhorstlaan, de A12 en de spoorweg te projecteren. Als bronmaatregel kan overwogen worden om meer afstand te houden tot de geluidbronnen en/of door het projecteren van niet geluidgevoelige gebouwen op de hoogbelaste locaties. Door de niet geluidgevoelige gebouwe n parallel aan de
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 162 geluidbronnen te projecteren kunnen deze objecten een afschermende functie toegekend krijgen voor de nieuwe woningen. Het plaatsen van geluidschermen is niet effectief voor hoge woongebouwen. Omdat geluid boven de grenswaarden niet is toegestaan, is woningbouw op die locaties alleen mogelijk als in het omgevingsplan wordt bepaald dat de gevel een niet-geluidgevoelige gevel is met bouwkundige maatregelen. Het geluid op een gebouw mag hoger zijn dan de grenswaarde, als aan de gevel bouwkundige maatregelen worden getroffen die: • Bestaan uit een uitwendige scheidingsconstructie zonder te openen delen anders dan een gemeenschappelijke doorgang, of • Borgen dat het geluid op de te openen delen in de uitwendige scheidingsconstructie die direct grenzen aan een verblijfsgebied niet hoger is dan de grenswaarde. Geluid geothermiecentrale Uit de beoordeling van de geothermiecentrale blijkt dat tijdens zowel de boorfase als de operationele fase de voorschriften onder de geldende regelgeving (overgangsrecht voor artikel 19 van het BARRM voor de boorfase en Bal en Bkl voor de operationele fase) overschreden worden voor de bouwblokken M2 en M4 met daarop voorzien woningbouw.
De volgende maatregelen kunnen echter getroffen worden om de geothermiecentrale inpasbaar te maken: • Het plaatsen van woningen op delen van bouwblokken zodanig dat geen woningen binnen de voor de boorfase geldende 60 dB contour en voor de operationele fase geldende 55 dB contour liggen. • Het inrichten van het boorterrein zodanig dat geluid zoveel mogelijk weg wordt gericht van de twee bouwblokken; • Het toepassen van geluidbeperkende maatregelen door de boring en de geothermiecentrale in een behuizing in te pakken; • Het voorzien van de woningen op de bouwblokken M2 en M4 van geluidwerende gevels, zodanig dat het dempende effect van de gevels ruim boven de standaard 20 dB komt te liggen. Hoogstwaarschijnlijk worden hier ook zonder de geothermiecentrale al dergelijke gevels aangelegd vanwege het 11.4.3 Maatregelen Vlietlijn De wijziging van de bestaande wegen in het plangebied leidt naar verwachting tot een toename van de geluidemissie met maximaal 1 dB langs de Binckhorstlaan, Maanweg en Geestbrugweg. Een toename van 1 dB kan weggenomen worden met een geluidreducerend wegdektype op deze wegen. 11.5 Aanbevelingen Op basis van bovenstaande beoordelingen bevelen we het volgende aan: • Uit de effectbeoordeling (zie paragraaf 11.3.1) komt naar voren dat zowel de weggeluidbelasting als de cumulatieve geluidbelasting in de gehele Binckhorst hoog is.
In enkele gebieden waar in het Gebiedsprogramma woningen voorzien zijn, zien we knelpunten ontstaan: – Bouwblok M5 aan de Zuiderkoonstraat en Zonweg, waar op de noordelijke gevels de grenswaarde voor Rijkswegen wordt overschreden. – Bouwblok M2 op het kruispunt tussen de Binckhorstlaan en verlengde Mercuriusweg, waar op alle vier de gevels de standaardwaarde wordt overschreden. – Bouwblok P1 aan het Trekvlietplein, waar aan de noordelijke gevels de grenswaarde voor Gemeentewegen wordt overschreden, voornamelijk door spoorverkeer. – Bouwblok T1 op de kruising tussen de Binckhorstlaan en Mercuriusweg, waar er door een combinatie van factoren (verkeer op beide wegen met een risico op verdere toename door een afsluiting voor autoverkeer op de Rijswijkseweg) een risico op het overschrijden van de grenswaarde voor gemeentewegen is. – Deelgebieden Lekstraat-Zuid en HABO-terrein, waar in het kader van het programma voor de Lekstraat/Sporendriehoek mogelijk woningen worden gerealiseerd. Hier worden geen grenswaarden overschreden, maar de gebouwen zijn hier erg gevoelig voor geluidbelastin g doordat geluid vanuit meerdere windrichtingen op de gevels landt en het werken met geluidluwe gevels daardoor niet kansrijk is. • De geluidsituatie op deze locaties is zeer ongunstig voor woningbouw.
We bevelen aan om specifiek voor deze bouwblokken te onderzoeken of geluidbeperkende maatregelen mogelijk zijn. Deze kunnen zich richten op de bron of de ontvanger. Het aanbrengen van stil asfalt (indien nog niet aanwezig) vermindert de uitstraling van Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 163 wegverkeersgeluid. Ook kan onderzocht worden of de verkeersintensiteit op de weg vermindert kan worden, bijvoorbeeld door het gericht aanbrengen van afsluitingen voor wegverkeer zoals in de maatregelpakketten die in hoofdstuk 29 beoordeeld worden. Aan de ontvangende kant kunnen geluidluwe gevels aangebracht worden in gebouwen, en slaapkamers dienen aan de geluidluwe kant van woningen gepositioneerd te worden zodat het effect van slaapverstoring wordt verminderd of opgeheven. Deze oplossing is alleen kansrij k in situaties waar het geluid hoofdzakelijk uit één windrichting komt. • Buiten de specifieke knelpunten die hierboven beschreven worden, blijkt uit de beoordeling in dit hoofdstuk dat de geluidsdruk op gevels van het merendeel van de bouwblokken in de Doorontwikkeling vrij hoog is. De gebouwtypologie die het Gebiedsprogramma nu voor ogen heeft, maakt de gebouwen en het achterliggende gebied gevoelig voor geluid.
Het Gebiedsprogramma voorziet geïsoleerde gebouwen van meerdere bouwlagen, waarbij er op veel plekken in het gebied hoge woontorens gebouwd worden. Gezien het feit dat in het gebied vanuit meerdere richtingen geluid op de gevels van gebouwen terechtkomt, zorgt dit ervoor dat de gebouwen gevoelig zijn voor geluidoverlast. Vanuit het oogpunt van het beperken van geluidbelasting zou het concept van ‘zittende’ gebouwen van circa zes bouwlagen verder doorgevoerd kunnen worden, zodat langgerekte, middelhoge gebouwen ontstaan die als geluidswal voor de achterliggende gebieden fungeren. Voorbeelden hiervan zijn de ‘Chinese muur’ aan de Laan van Meerdervoort (zie Figuur 11-33) en het langgerekte pand aan de Arthur van Schendelstraat langs het spoor ten zuiden van Utrecht Centraal. In de achterliggende gebieden kunnen geluidluwe verblijfsplekken in de buitenruimte gecreëerd worden die de kwaliteit van de leefomgeving in de Binc khorst versterken. Figuur 11-33 De 'Chinese muur' aan het eind van de Laan van Meerdervoort • De beoordeling van de geothermiecentrale op gebied van geluid in dit planMER is gebaseerd op een onderzoek uit 202151. De berekeningen die in dit rapport uitgevoerd zijn, zijn echter achterhaald en zullen opnieuw uitgevoerd moeten worden. Voor de aanleg gelden geluidvoorschriften op grond het Besluit activiteiten leefomgeving (Artikel 4.1121a Bal).
Voor de exploitatie gelden geluidregels op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving/omgevingsplan. Daarmee zullen de geluidberekeningen moeten worden geactualiseerd. We bevelen aan om deze onderzoeken uit te voeren als onderdeel van het projectMER dat voor de aanpassing van het omgevingsplan opgesteld gaat worden. • In de verdere uitwerking van de Vlietlijn dient onderzocht te worden of een kwantitatief onderzoek naar booggeluid uitgevoerd kan worden. Daarbij dient ook aandacht besteed te worden aan andere hinderlijke geluiden zoals stootgeluiden op bruggen en wissels en het versterkende geluid van tunnelmondingen en betonnen bakken. Daarbij dient ook nader onderzocht te worden op welke afstand van de geluidbron hinder ondervonden kan worden. Het meten van booggeluid kan opgenomen worden in een monitorings - en evaluatieprogramma. 51 Royal HaskoningDHV (2021), Toets milieueffecten geothermieboring Binckhorst Locatie C
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 164 • Het nieuwe geluidmodel voor het gezoneerde industrieterrein aan de Binckhorstlaan (Dyckerhoff Basal) laat zien dat de 55 dB(A) contour overschreden wordt op gevels van verschillende toekomstige woonblokken. Realisatie van woningen is op deze plekken uitsluitend mogelijk indien de betreffende gevels doof worden uitgevoerd. We bevelen aan om dit gegeven mee te nemen in de verdere planuitwerking en om parallel hieraan nader te onderzoeken of aanpassingen in de bedrijfsvoering van Dyckerhoff Basal mogelijk zijn, zodanig dat geluidemissies verminderd worden en/of op zo’n wijze verschuiven dat de 55 dB(A) contour niet meer overschreden wordt op omliggende gebouwen. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 165 11.6 Leemten in kennis Leemten in kennis en informatie kunnen deels ontstaan door het ontbreken van kennis en informatie op dit moment, maar ook door onzekerheid over ontwikkelingen in de toekomst. Geluidonderzoek algemeen Voorliggend onderzoek dient te worden beschouwd als richtinggevend passend bij een verkenning. De exacte invulling van het plangebied met een groot aantal woningen is nog niet bekend in deze fase.
Daarnaast zijn reguliere onzekerheden die samenhangen met prognostische berekeningen voor de toekomstige situatie 2040. De exacte uitvoering van de nieuwe trambaan en de bijbehorende aanpassingen aan de gemeentewegen zijn in deze fase nog niet bekend. De geluidzone van het gezoneerde industrieterrein wordt momente el aangepast en is daarom niet beschikbaar. In deze fase kan daarom niet beoordeeld worden of en hoeveel woningen in de geluidzone van het industrieterrein komen te liggen. Aan de hand van de exacte ligging van de geluidgevoelige gebouwen, de te hanteren verkeersprognose voor de plansituatie en de nieuw vast te stellen geluidzone van het industrieterrein, kan het geluid op de gevels van de geluidgevoelige gebouwen worden berekend en getoetst. Gedetailleerd onderzoek op woningniveau moet uitwijzen welk geluid optreedt op de gevels van nieuwe geluidgevoelige gebouwen. Voor de beoordeling van de nieuwe geluidgevoelige gebouwen ontbreekt gedetailleerde informatie over de nieuwe panden en de afscherming door de gebouwen die autonoom gerealiseerd worden. Geluid geothermiecentrale Omgevingsdienst Haaglanden heeft op 21 maart 2025 een advies uitgebracht over het te actualiseren geluidonderzoek voor de geothermiecentrale. De Omgevingsdienst stelt dat het geluidonderzoek conform de rekenwijze van de Omgevingsregeling opnieuw uitgevoerd moet worden.
Daarover vermeldt ze het volgende: “De notitie zal voor de concrete situatie (inclusief benodigde maatregelen) moeten worden doorgerekend met omliggende gebouwen en met medeneming van piekgeluiden en in samenhang met de Omgevingswet (dus conform de rekenwijze van de Omgevingsregeling en niet meer de HMRI). Deze actualisatie en precisering wordt zo ook genoemd in de notitie, die zelf slechts een verkenning wil zijn. Voor de aanleg gelden geluidvoorschriften op grond het Besluit activiteiten leefomgeving (Artikel 4.1121a Bal). Voor de exploitatie gelden geluidregels op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving/omgevingsplan. Daarmee zal dan ook de memo moeten worden geactualiseerd m.b.t. de locatie tussen de Vestaweg en de Binckhorstlaan”. Voor de effectbeoordeling in dit planMER zijn deze aanvullende berekeningen niet uitgevoerd voor de zoeklocatie Vestaweg of de andere drie zoeklocaties die in hoofdstuk 26 worden beschouwd. Op het moment dat een voorkeurslocatie voor de geothermiecentrale aangewezen wordt, zullen deze modelberekeningen volgens de rekenwijze van de Omgevingsregeling uitgevoerd moeten worden. Booggeluid De beoordeling van risicogebieden voor booggeluid is gebaseerd op een kwalitatieve analyse van de boogstralen van bochten van de trambaan in het studiegebied.
We hebben op basis van referentieprojecten aangenomen dat bij boogstralen kleiner dan 100 m het risico op booggeluid toeneemt. Binnen de scope van een planMER is een kwantitatief onderzoek naar booggeluid niet passend. In de verdere uitwerking van de Vlietlijn dient onderzocht te worden of een kwantitatief onderzoek uitgevoerd kan worden, al dan niet ondersteund door het uitvoeren van fysieke geluidmetingen. Daarbij dient ook aandacht besteed te worden aan andere hinderlijke geluiden zoals stootgeluiden op bruggen en wissels en het versterkende geluid van tunnelmondingen en betonnen bakken. Daarbij die nt ook nader onderzocht te worden op welke afstand van de geluidbron hinder ondervonden kan worden. Gezoneerd industrieterrein Binckhorst Zuid De begrenzing van het gezoneerde industrieterrein Binckhorst Zuid waarop betonverwerker Dyckerhoff Basal gevestigd is, moet worden aangepast. Hiervoor wordt op het moment van schrijven (juni 2025) door het bedrijf het geluidmodel geactualiseerd. In dit planMER zijn de inzichten van dit nieuwe geluidmodel en de beperkingen die dit oplegt aan woningbouwontwikkelingen in de nabijheid noodgedwongen niet meegenomen.
De verwachting is dat het Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 166 geluidmodel na de ter inzage legging (najaar 2025) wel beschikbaar is en dat de actuele situatie omtrent het gezoneerde industrieterrein op dat moment in een aanvulling op het planMER beschreven kan worden. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 167 12 Trillingen 12.1 Inleiding 12.1.1 Algemeen Dit hoofdstuk richt zich specifiek op de trillingsaspecten van het voorgestelde tracé van de tramlijn Vlietlijn, een belangrijk onderdeel van het planMER. Tramverkeer, bouwwerkzaamheden en wegverkeer kunnen trillingen veroorzaken die hinder of schade aan gebouwen kunnen opleveren. Het doel van deze studie is om inzicht te krijgen in de mogelijke trillingshinder en schade die de tramlijn kan veroorzaken in de omgeving. Het detailniveau van deze analyse sluit aan bij de vereisten van de planMER-fase. Het tracé van de tramlijn Vlietlijn in de plansituatie is weergegeven in Figuur 12-1. Figuur 12-1 Tracé voor de tramlijn Vlietlijn 12.1.2 Doel Ten behoeve van het trillingsonderzoek voor het planMER wordt de plansituatie (na bouw - en aanleg van voorliggend plan) onderzocht.
Op basis van het toetsingskader voor trillingshinder en schade door railverkeer, expert judgement en relevante literatuur en rapportages is een effectanalyse uitgevoerd, gevolgd door een effectbeoordeling. In dit rapport worden bovendien de mogelijke hinder en schade aan gebouwen als gevolg van werkzaamheden in de bouwfase kwalitatief beschouwd. Deze beoordeling vindt plaats op basis van "expert judgement". De uitkomsten van deze beschouwingen worden gebruikt om een contour te tekenen voor het tracé van de Vlietlijn. Vervolgens worden aantallen panden binnen deze contouren geïnventariseerd. Hierbij worden ook speciale objecten, zoals monumentale panden, benoemd. Op basis van deze analyse worden de gebieden geïdentificeerd waar overschrijding van de trillingsniveaus wordt verwacht.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 168 12.2 Procesbeschrijving 12.2.1 Beoordelingskader In Tabel 12-1 is het beoordelingskader voor dit beoordelingsaspect weergegeven. Tabel 12-1 Beoordelingscriteria aspect trillingen. D en V staan voor Doorontwikkeling en Vlietlijn. Alleen de Vlietlijn wordt beoordeeld op trillingshinder- en schade In paragraaf 3.2 en 12.2.3 wordt uitgebreid toegelicht toe hoe de Vlietlijn op trillingshinder en-schade getoetst is aan de hand van het toetsingskader trillingen. Tabel 12-2 geeft de beoordelingsschaal voor het beoordelingscriterium Trillingshinder- en schade weer. Tabel 12-2 Beoordelingsschaal voor het aspect Trillingshinder- en schade Score Omschrijving + + Niet van toepassing + Niet van toepassing 0/+ Niet van toepassing 0 Er zijn geen panden die risico lopen op schade of hinder door trillingen 0/- Enkele panden lopen het risico op weinig of matige hinder door trillingen. Er is geen risico op schade aan panden - Veel panden lopen het risico op weinig of matige hinder door trillingen. Enkele panden lopen het risico op hinder of ernstige hinder door trillingen.
Er is geen risico op schade aan panden - - Eén of meerdere panden lopen het risico op schade door trillingen 12.2.2 Toetsingskader trillingen Trein en tramverkeer, maar ook bouwwerkzaamheden en wegverkeer, kunnen aanleiding geven tot trillingen in gebouwen. Deze trillingen kunnen leiden tot hinder of schade. De Duitse DIN 4150 -252 norm beschrijft criteria voor het meten en beoordelen van trillingen. De Nederlandse Stichting Bouw Research (SBR) richtlijn is hierop gebaseerd. De SBR-richtlijn is in Nederland de meest gebruikte norm voor het beoordelen van trillingen. De richtlijn is onderverdeeld in de volgende drie delen: • SBR Trillingen, deel A: schade aan bouwwerken53. • SBR Trillingen, deel B: hinder voor personen in gebouwen 54. • SBR Trillingen, deel C: verstoring van apparatuur 55. In deel A en B van SBR-richtlijn zijn grens- en streefwaarden voor trillingsniveaus genoemd. In 2012 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, vooruitlopend op toekomstige wetgeving, een Beleidsregel trillinghinder spoor (Bts) opgesteld voor tracébesluiten, grotendeels gebaseerd op SBR -deel B. Deze beleidsregel maakt het mogelijk om tracébesluiten te toetsen op de noodzaak van trillingsmaatregelen en of de trillingen acceptabel zijn. In 2014 is deze beleidsregel herzien 56.
52 DIN 4150-2 (Deutsche norm), Structural vibration part 2: Human exposure to vibration in buildings, June 1999 53 SBRCURnet: SBR-trillingrichtlijn A - Schade aan bouwwerken:2017, 9789053676523, november 2017 54 SBRCURnet: Hinder voor personen in gebouwen meet- en beoordelingsrichtlijnen, Deel B (2003) 55 SBRCURnet: SBR Trillingen, deel C: Storing aan apparatuur, SBR, augustus 2002 56 Besluit tot wijziging van de Beleidsregel trillingshinder spoor, Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Staatscourant, nr.8251, 24 maart 2014 Aspect Beoordelingscriterium Methode D V Trillingen Trillingshinder- en schade Semi-kwantitatief modelonderzoek ✓ Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 169 In 201857 is de Vmax,Bts ontwikkeld, gebaseerd op ervaringen met de Vmax,Bts van 2014 en de Vrms5sec per treinpassage. Vmax,Bts staat voor de maximale trillingswaarde (in een bepaalde frequentieband) die wordt gemeten tijdens een treinpassage. De methode maakt gebruik van een 5-seconden gemiddelde om uitschieters te verminderen, met een extra rekenstap om de maximale trillingswaarde correct te bepalen.
Daarnaast is voor de bouwfase aanvullend gebruikgemaakt van de Amerikaanse FTA -richtlijn (Transit Noise and Vibration Impact Assessment Manual, 2018 58) om op kwalitatieve wijze de mogelijke hinder én schade door tijdelijke bouwactiviteiten in te schatten. De richtlijn biedt een empirische methode om invloedszones te bepalen op basis van afstandsafhankelijke trillingsniveaus. 12.2.2.1 Beoordeling Schade De trillingsniveaus veroorzaakt door tramverkeer zijn over het algemeen te laag om structurele schade aan de meeste gebouwen te veroorzaken. Voor monumentale gebouwen en andere gevoelige structuren gelden echter strengere grenswaarden. Verschillende normen definiëren trillingslimieten op basis van frequentie, type gebouw, en gevoeligheid: • De Amerikaanse norm 'Federal Transit Administration (FTA) - Noise and Vibration Manual'47 hanteert voor bouwwerken die uiterst fragiel of historisch waardevol zijn een grens van 3 mm/s PPV (Peak Particle Velocity) als referentie voor mogelijke structurele schade. Voor reguliere woningen en beton ‑/staalconstructies liggen de grenswaarden aanzienlijk hoger. Hoewel deze norm gericht is op algemene gebouwtypen in de Amerikaanse context, wordt deze waarde vaak als conservatieve indicatie gebruikt wereldwijd. • De Duitse norm DIN 4150-359 specificeert frequentieafhankelijke limieten en maakt onderscheid tussen gebouwtypen.
Voor woningen variëren de limieten van 5 mm/s bij lage frequenties (≤10 Hz) tot hogere waarden bij hogere frequenties. Voor gevoelige en historische gebouwen, zoals monum enten, is de limiet aanzienlijk lager: 3 mm/s bij frequenties ≤10 Hz, zoals aangegeven in de richtlijn. • SBR A richtlijn42 definieert karakteristieke grenswaarden (Vₖₐᵣ) per gebouwcategorieën en frequentie. Voor categorie 1-gebouwen (bijv. monumentale gebouwen en andere gevoelige structuren) bedraagt de karakteristieke grenswaarde (Vkar) 3 mm/s bij frequenties ≤4 Hz, oplopend tot 8 mm/s bij 100 Hz. Voor categorie 2 -gebouwen (zoals ongewapend metselwerk) is Vkar hoger, namelijk 5 mm/s bij ≤4 Hz, oplopend tot 20 mm/s bij 100 Hz. Voor schade‑beoordeling wordt de rekenwaarde Vr bepaald door V ₖₐᵣ te delen door de veiligheidsfactoren γₜ (1,5 voor herhaalde kortdurende trillingen, 2,5 voor continue) en γₛ (1,0–1,7 afhankelijk van de bouwkundige conditie). Voor tramtrillingen (meestal 1–50 Hz) geven deze normen aan dat structurele schade aan monumentale gebouwen onwaarschijnlijk is zolang de trillingsniveaus onder de respectieve grenswaarden blijven. Bij toepassing van veiligheidsfactoren blijft de kans op schade verwaarloosbaar (<1%) voor de meeste gebouwen, inclusief monumentale structuren. Specifieke aandacht is echter vereist om trillingen te monitoren en te beperken in de nabijheid van gevoelige gebouwen.
Op basis van de modelprognoseberekeningen van hinder wordt het effect van schade kwalitatief beschreven, waarbij de meest conservatieve grenswaarde van 3 mm/s als referentie wordt gehanteerd. Deze waarde valt binnen de strengste grenswaarden die worden toegepast voor gevoelige en monumentale gebouwen volgens internationale normen zoals de FTA Standard (2018) en DIN 4150-3, evenals voor categorie 1-gebouwen in de SBR Richtlijn A (2017), zie ook de resultaten in hoofdstuk 5. In dit plan wordt deze waarde kwalitatief toegepast als een conservatieve indicatie voor mogelijke schade. Hoewel de kans op schade bij trillingsniveaus onder deze waarde verwaarloosbaar klein is (<1%; zie de tabel in SBR-A waarin de kans op schade wordt gerelateerd aan de verhouding Vd/Vr), blijft monitoring en toetsing noodzakelijk om aan de strengste richtlijnen te voldoen. 57 Memo Level Acoustics Herziening BTS, document LA131001aM04, 13 april 2018 58 Quagliata, A., Ahearn, M., Boeker, E., Roof, C., Meister, L., Singleton, H.L. and John, A., 2018. Transit Noise and Vibration Impact Assessment Manual [2018] (No. FTA Report No. 0123). United States. Federal Transit Administration.
Office of Planning and Environment 59 DIN 4150-3 (Deutsche norm), Vibrations in buildings – Part 3: Effects on structures, DIN 4150-3:2016-12 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 170 12.2.2.2 Beoordeling hinder Voor het beoordelen van hinderbeleving door verkeer wordt in het algemeen gebruik gemaakt van de SBR meet - en beoordelingsrichtlijn deel B “Hinder voor personen in gebouwen”. De richtlijn beschrijft de wijze van uitvoering van trillingsmetingen en de beoordeling van gemeten trillingsniveaus in relatie tot de hinderbeleving als gevolg van trillingen in panden. De SBR-richtlijn deel B43 is voor dit plan gebruikt voor de beoordeling van hinder door trillingen tijdens de planfase. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de hinderclassificatie volgens SBR-B waarbij het trillingsniveau per onderscheidend object wordt beschreven met de verwachting van de trillingssterkte (Vmax) die voor de maatgevende ruimte in dat object is bepaald. Hierbij wordt een streefwaarde van Vmax < 0,1 gehanteerd voor de hinderkwalificatie ‘Geen hinder’ (ontleend aan Bijlage 5: aanvullende informatie ter beoordeling hinder weg - en railverkeer van de SBR-richtlijn). Aanvulling op de hinderkwalificatie wordt gegeven in paragraaf 12.4.1.
12.2.2.3 Beoordeling trillingsgevoelige apparatuur Het uitgevoerde onderzoek houdt rekening met de mogelijke aanwezigheid van trillingsgevoelige locaties, zoals ziekenhuizen, binnen het onderzoeksgebied. Er is specifiek gekeken naar de aanwezigheid van ziekenhuizen langs het beoogde tracé. Uit de analyse blijkt dat er geen ziekenhuizen langs het tracé aanwezig zijn. Wel zijn er locaties met een "gezondheidszorgfunctie" geïdentificeerd binnen het onderzoeksgebied: 1 in C1, 2 in C2, 1 in C4 en 1 in C18 (zie Tabel 12-1). Deze locaties zouden mogelijk trillingsgevoelige apparatuur kunnen bevatten, maar op basis van de beschikbare informatie kon de aanwezigheid van dergelijke apparatuur niet worden bevestigd. In de SBR C richtlijn44 zijn de grootheden en meetmethoden uitgewerkt, maar geen streefwaarden opgenomen. De streefwaarden worden bepaald door de specifieke trillingsspecificaties van fabrikanten van apparatuur. Aangezien er geen bevestigde aanwezigheid is van trillingsgevoelige apparatuur op de locaties met een "gezondheidszorgfunctie", heeft toetsing aan de SBR C-richtlijn60 niet plaatsgevonden. Indien aanvullende informatie beschikbaar komt over de aanwezigheid van trillingsgevoelige apparatuur, dient een nadere analyse worden uitgevoerd.
12.2.2.4 Beoordeling monumentale gebouwen Voor het trillingsonderzoek worden de monumentale panden apart beoordeeld op zowel hinder - als schadeaspecten. Dit betekent dat binnen de clustering voor het tracé, aparte clusters worden beschouwd voor de gebieden waar monumentale panden liggen. 12.2.2.5 HTM-voorschrift Volgens het HTM-voorschrift61 moet bij het ontwerp van trambanen rekening worden gehouden met mogelijke geluidshinder en trillingen door tramverkeer. Al in de ontwerpfase moet duidelijk worden welke hinder verwacht kan worden in de omgeving. Het ontwerpdossier moet een prognose bevatten van de trillingen, samen met maatregelen om deze te beperken. Trillingen ontstaan door het rollen van tramwielen over de rails en kunnen via de spoorconstructie en ondergrond worden doorgegeven. Factoren zoals vervuiling, oneffenheden, snelheid en type t ram spelen hierbij een rol. Mogelijke oplossingen zijn trillingsdempende matten, aangepaste onderdelen of het verhogen van de massa van de spoorconstructie. Elke situatie vraagt om een specifieke aanpak om de hinder zoveel mogelijk te verminderen. Op basis hiervan wordt in dit plan een prognosemodelberekening uitgevoerd om de hinder te beoordelen en de kans op schade kwalitatief in kaart te brengen.
60 SBRCURnet: SBR Trillingen, deel C: Storing aan apparatuur, SBR, augustus 2002 61 HTM, Ontwerpvoorschrift sporen tram- & ligthrailnetwerk, documentnummer OVS-SPO-07, versie 7.0, 8-8-2019 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 171 12.2.2.6 Omgevingswet In dit plan wordt niet alleen rekening gehouden met de technische eisen van het HTM -voorschrift, maar ook met de bepalingen uit de Omgevingswet. Deze wet stelt dat bij projecten die de fysieke leefomgeving beïnvloeden — zoals de aanleg van trambanen — hinder voor de omgeving moet worden onderzocht, gemotiveerd beoordeeld en zo nodig beperkt. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), als uitvoeringsregeling binnen de Omgevingswet, geeft gemeenten beleidsruimte om — onder voorwaarden — af te wijken van standaard grenswaarden. Zo kan het bevoegd gezag (B&W) bij een gemotiveerde afweging trillingswaarden toestaan die tot 1,8 keer hoger liggen dan de uitgangswaarden, afhankelijk van het gebiedstype, het belang van de activiteit of de aard van de trillingsbron. In dit plan wordt een trillingsprognosemodel toegepast om de verwachte hinder te analyseren en de potentiële schade aan bouwwerken en omgeving kwalitatief te beoordelen.
Op basis hiervan kunnen maatregelen worden voorgesteld die ervoor zorgen dat het plan voldoet aan zowel de technische eisen van HTM als aan de doelstellingen van de Omgevingswet. In deze fase worden enkel de globale maatregelen beschreven; een nadere uitwerking vindt plaats in de ontwerp - en realisatiefase. 12.2.3 Werkwijze De gehanteerde werkwijze in het trillingsonderzoek voor het planMER is in deze paragraaf beknopt samengevat. 12.2.3.1 Globale stappen Binnen het onderzoek naar trillingshinder en schade door spoortrillingen (Tramlijn) worden de volgende stappen onderscheiden: • Stap 1: Definiëren plansituatie spoor en omgeving In deze stap wordt de plansituatie voor de trillingsonderzoek in beeld gebracht. Dit houdt in dat waar mogelijk en beschikbaar informatie wordt verzameld over de spoorinfrastructuur en de omgeving voor de plansituatie. Waar informatie ontbreekt, worden aannames gedaan op basis van beschikbare gegevens. • Stap 2: Inventarisatie situatie, definiëren uitgangspunten spoor en omgeving Ten behoeve van de vaststelling van de trillingsintensiteit in de plansituatie binnen het studiegebied zal een globale inventarisatie worden uitgevoerd van de voor trillingen relevante kenmerken van de bebouwing in het studiegebied, zoals woningen en kwetsbare gebouwen zoals ziekenhuizen en monumentaal gebouwen.
Op basis daarvan worden uitgangspunten gedefinieerd die in het onderzoek worden aangehouden. • Stap 3: Definiëren clusters voor effectbepaling en beoordeling Om trillingseffecten binnen het tracé te analyseren, is het noodzakelijk om het tracé op te delen in verschillende clusters. Dit is vanwege de aanwezigheid van wissels, bijzondere kenmerken (zoals bruggen) en gemeentegrenzen, zie Bijlage B. • Stap 4: Effectbepaling en beoordeling Voor de plansituatie wordt een onderzoek uitgevoerd waarin de vervoersmodaliteit wordt geanalyseerd. Dit wordt gedaan op basis van literatuur, archiefonderzoek en aan de hand van ‘expert judgement’. Het doel is het identificeren van de trillingen veroorzaakt door de tramlijn, die in dit plan de enige trillingsbron vormt. Binnen een straal van 100 meter vanaf de buitenste sporen worden de trillingseffecten in de beschouwing meegenomen. Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 172 Voor een modelmatige effectbepaling zijn brongegevens van de trillingen nodig. Ten tweede zijn bodemgegevens nodig om de overdracht van trillingen door de grond te bepalen.
Omdat brongegevens voor de projectlocatie in deze fase niet beschikbaar zijn, wordt de inschatting van trillingshinder gebaseerd op literatuur, archiefprojecten, expert judgment en metingen die zijn uitgevoerd ten noorden van Den Haag 62, waar de zandlagen zijn getroffen. Deze metingen, die specifiek van toepassing zijn op zandige bodemtypen, zijn meegenomen in de interpretatie om de trillingsbron van de tramlijn te definiëren. • Stap 5: Globale inventarisatie van maatregelen In deze stap worden per gemeente de mogelijke mitigerende maatregelen kwalitatief benoemd. Op een globale manier wordt hierbij ook onderscheid gemaakt in de locatie langs het tracé. 12.2.3.2 Prognosemodel Het gebruikte prognosemodel (zie Figuur 12-2) neemt het effect van een aantal elementen in beschouwing: • Bron van trillingen, te onderscheiden in: - Vervoerskarakteristieken (beschouwde tramtype en snelheid). - Kenmerken van het traject (wissels/railonderbrekingen). • Overdracht: medium van verspreiding van trillingen (de ondergrond situatie). - Demping van trillingen in de grond. • Ontvanger: object kenmerken (kenmerken van panden waarin trillingen kunnen worden ervaren, zoals bouwjaar): - Overdracht van de grond naar de funderingen van de panden. - Overdracht van de funderingen van de panden naar de vloer.
Figuur 12-2 Schematisch overzicht prognosemodel en invoervariabelen Voor een uitgebreide uitleg over de benodigde tussenstappen, zie Bijlage A. 62 DGMR, Trillingsonderzoek Tramlijn 16Z Torenstraat-Obrechtstraat, 07 Jan 2021, versie 03, def
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 173 12.3 Uitgangspunten In onderstaande paragrafen zijn de uitgangspunten die voor het trillingsonderzoek van belang zijn beknopt beschreven. 12.3.1 Ondergrond De ondergrond van Nederland is in te delen in gebieden met verschillende geologische achtergronden. Binnen dit plan is onderzoek gedaan naar de bodemopbouw in drie verschillende gemeenten: Rijswijk, Den Haag en Leidschendam - Voorburg. Hierbij is gebruik gemaakt van verschillende bronnen, waaronder het RIVM -rapport "Wonen langs het spoor"63, typische sonderingen volgens CUR 16664, en gegevens afkomstig van DINOloket65. Op basis van het RIVM-rapport is aangenomen dat de ondergrond in de bovenste meters in het algemeen uit zand en klei bestaat, zoals weergegeven in Figuur 12-3. Voor Den Haag zijn typische sonderingen beschikbaar volgens CUR 166, waaruit blijkt dat de bodemopbouw in dit gebied voornamelijk uit zand bestaat. Voor alle locaties inclusief de andere twee gemeenten, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg, is aanvullende informatie verzameld via DINOloket. Hierbij zijn per cluster binnen het onderzoeksgebied bodemonderzoeken en boringen in kaart gebracht, zoals opgenomen in Bijlage C.
• Figuur 12-3 Links: Indeling grondopbouw RIVM66, het plangebied is met een rode cirkel aangegeven; rechts: Karakteristiek bodemprofiel voor Den Haag-Scheveningen67 63 Van Kamp, I., van Kempen, E., van Poll, R., Breugelmans, O., Stellato, R., & Yzermans, C. (2014). Wonen langs het spoor: Gezondheidseffecten trillingen van treinen (RIVM Rapport 2014-0096). Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). 64 CUR 166 Damwandconstructies, deel 1 en 2’ 6e herziende druk, 09-08-12, CUR Bouw & Infra 65 TNO, DINOloket, www.dinoloket.nl 66 Van Kamp, I., van Kempen, E., van Poll, R., Breugelmans, O., Stellato, R., & Yzermans, C. (2014). Wonen langs het spoor: Gezondheidseffecten trillingen van treinen (RIVM Rapport 2014-0096). Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). 67 CUR 166 Damwandconstructies, deel 1 en 2’ 6e herziende druk, 09-08-12, CUR Bouw & Infra.
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 174 Op basis van de verzamelde gegevens uit de bovengenoemde bronnen is vastgesteld dat de grondopbouw in het onderzoeksgebied bestaat uit vier verschillende grondtypes: • Zand. • Klei. • Klei boven zand. • Zand boven klei. De verdeling van deze bodemtypes verschilt per gemeente en cluster binnen het onderzoeksgebied. Voor Den Haag is de grond voornamelijk zandig en klei boven zand, zoals bevestigd door CUR 166. Voor Rijswijk en Leidschendam - Voorburg zijn klei en klei boven zand vaak voorkomend, terwijl lokaal ook zand en zand boven klei wordt aangetroffen. Voor specifieke details over de bodemonderzoeken wordt verwezen naar Bijlage C. 12.3.2 Vervoerstype Binnen deze dit trillingsonderzoek is uitsluitend gekeken naar het tramvervoertype als bron van de trillingen. 12.3.3 Wissels Informatie met betrekking tot de spoorinfrastructuur (zoals spoorligging, wissels, spoorgebruik en overwegen) voor de plansituatie is in deze fase nog niet bekend. Daarom wordt een aanname meegenomen in de beschouwing. 12.3.4 Clusters Voor de beoordeling van de trillingen van de tramlijn is het gehele tracé verdeeld in verschillende clusters binnen drie verschillende gemeenten: Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk.
Deze clusters zijn in Figuur 12-4 weergegeven en de omschrijving van de clusters is in Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 175 Tabel 12-3 samengevat. Figuur 12-4 Clustering binnen het studiegebied voor het trillingsonderzoek van de Vlietlijn
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 176 Tabel 12-3 De omschrijving van de clustering binnen het studiegebied voor het trillingsonderzoek van de Vlietlijn Clusternummer Gemeente Omschrijving C1 Rijswijk Dit cluster bevindt zich aan het zuidwestelijke einde van de tramlijn, op de kruising van de Geestbrugweg met de Herenstraat. Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels. C2 Rijswijk Dit cluster bevindt zich langs de Geestbrugweg en betreft een normaal spoorgebied zonder bijzondere kenmerken. C3 Den Haag Dit cluster bevindt zich op de Geestbrug, een beweegbare brug waar de tramlijn overheen loopt. C4 Leidschendam- Voorburg Dit cluster bevindt zich op de Prinses Mariannelaan en gaat richting de Binckhorstlaan. Het betreft een normaal spoorgebied zonder bijzondere kenmerken. C5 Leidschendam- Voorburg Dit cluster bevindt zich op de kruising van de Prinses Mariannelaan met de Binckhorstlaan. Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels. De tramlijn loopt ook door een "trafohuisje" (Gebouw 1526), waarvan wordt aangenomen dat het zal worden gesloopt. C6 Leidschendam- Voorburg Dit cluster bevindt zich op de kruising van de Binckhorstlaan met de Corbulokade en de Overburgkade.
Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels. C7 Leidschendam- Voorburg De tramlijn loopt langs de Maanweg en de getroffen gebouwen in dit cluster bevinden zich langs de Overburgkade, gescheiden door een waterkanaal. Het betreft een normaal spoorgebied zonder bijzondere kenmerken. C8 Leidschendam- Voorburg De tramlijn in dit cluster zal over een betonnen brug lopen boven het waterkanaal tussen de Maanweg (Den Haag) en de Overburgkade (Leidschendam-Voorburg). Het cluster omvat de gebouwen die behoren tot de gemeente Leidschendam-Voorburg. C9 Leidschendam- Voorburg De tramlijn in dit cluster loopt vanaf de betonnen brug richting de Stationspleinstraat en passeert een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels op de kruising met de Prinses Mariannalaan. C10 Leidschendam- Voorburg Dit is het laatste deel van de tramlijn in het zuidoosten, langs de Stationspleinstraat. Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels, waar de twee tramlijnsporen samenkomen tot één spoor. C11 Den Haag De tramlijn in dit cluster zal over een betonnen brug lopen boven het waterkanaal tussen de Maanweg (Den Haag) en de Overburgkade (Leidschendam-Voorburg). Het cluster omvat de gebouwen die behoren tot de gemeente Den Haag.
C12 Den Haag De tramlijn loopt langs de Maanweg en de getroffen gebouwen in dit cluster bevinden zich langs dezelfde straat, binnen de gemeente Den Haag. Het betreft een normaal spoorgebied zonder bijzondere kenmerken. C13 Den Haag Dit cluster bevindt zich op de kruising van de Maanweg met de Binckhorstlaan. Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels. C14 Den Haag De tramlijn in dit cluster loopt over de Binckhorstbrug, een beweegbare brug. C15 Den Haag Dit cluster bevindt zich aan de Binckhorstlaan, in Den Haag, en betreft een normaal spoorgebied zonder bijzondere kenmerken. C16 Den Haag Dit cluster bevindt zich langs de Binckhorstlaan, waar de tramlijn gebruik maakt van een onderdoorgang onder de Supernovaweg. De gebouwen in dit cluster vallen buiten de invloedszone van de onderdoorgang en worden normaal behandeld. C17 Den Haag Dit cluster bevindt zich op de kruising met drie ProRail-spoorlijnen. De tramlijn gaat eerst onder de eerste spoorlijn door (brug) vlak voor de BINK36-gebouwen en vervolgens door een tunnel onder de volgende twee spoorlijnen. Verschillende gebouwen in dit cluster die zich in de baan van de tramlijn bevinden, worden beschouwd als te slopen. De resterende gebouwen vallen buiten de invloedszone van de tunnel en worden normaal behandeld voor de trillingsbeoordeling.
C18 Den Haag Dit cluster vormt het laatste deel van de tramlijn aan de noordzijde. De tramlijn komt uit een tunnel en passeert de gebouwen aan de Lekstraat, die als te slopen worden beschouwd. Vervolgens loopt de tramlijn langs een normaal spoorgebied, waar een kruising plaatsvindt PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Clusternummer | Gemeente | Omschrijving met een andere tramlijn die vanuit de Merwedestraat komt. Dit gebied wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels. C19 | Rijswijk | Dit cluster bevindt zich aan de Geestbrugweg, op de kruising met de Herenstraat. Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels en bevat uitsluitend de monumentale gebouwen in de omgeving. C20 | Leidschendam- | Dit cluster bevindt zich in het laatste deel van de tramlijn in het zuidoosten, langs de Voorburg | Stationspleinstraat. Het betreft een normaal spoorgebied dat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van wissels. Dit cluster bevat uitsluitend de monumentale gebouwen van de gemeente Leidschendam-Voorburg. 12.3.5 | Bebouwingen i.r.t. monumentale panden Voor dit plan, in het kader van de PlanMER, worden langs het tramlijntracé drie globale categorieën onderscheiden op basis van het bouwjaar, zoals weergegeven in Tabel 12-4.
Deze indeling is gemaakt op basis van expert judgement en praktische overwegingen, in combinatie met de beschikbare informatie over het bouwjaar van de gebouwen langs het tracé uit PDOK. Tabel 12-4 Globale gebouwcategorieën langs het tramlijntracé Categorie | Bouwjaar I | Voor 1950 II | Tussen 1950 en 1975 III | Na 1975 De monumentale panden binnen het onderzoeksgebied zijn weergegeven in Tabel 12-5. Tabel 12-5 De lijst van de monumentale panden binnen het onderzoeksgebied Cluster | Gemeente | Pandadres | Pandidentificatie [Bron: PDOK] C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 66, 2281CP | 603100000014651 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 20, 2281CV | 603100000015623 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 20a, 2281CV | 603100000015623 C19 | Rijswijk | Oranjelaan 1, 2281GA | 603100000014700 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 64, 2281CP | 603100000014703 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 19, 2281CV | 603100000013743 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 19a, 2281CV | 603100000013743 C19 | Rijswijk | Koninginnelaan 1, 2281HA | 603100000012807 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 68, 2281CP | 603100000013942 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 70, 2281CP | 603100000013943 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 18, 2281CV | 603100000013951 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 2, 2281CK | 603100000013017 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 4, 2281CK | 603100000013016 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 6, 2281CK | 603100000013015 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg
8, 2281CK | 603100000013014 C19 | Rijswijk | Geestbrugweg 16, 2281CL | 603100000013080 177 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING Cluster | Gemeente | Pandadres | Pandidentificatie [Bron: PDOK] C19 | Rijswijk | Laan Hofrust 1, 2282AL | 603100000012618 C19 | Rijswijk | Herenstraat 24, 2282BT | 603100000012605 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 21, 2281CV | 603100000015624 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 25, 2281CV | 603100000015625 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 24, 2281CV | 603100000015625 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 26, 2281CV | 603100000015625 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 22, 2281CV | 603100000015626 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 23, 2281CV | 603100000015626 C19 | Rijswijk | Geestbrugkade 27, 2281CV | 603100000015547 C19 | Rijswijk | Laan Hofrust 7, 2282AL | 603100000013479 C19 | Rijswijk | Laan Hofrust 3, 2282AL | 603100000012617 C19 | Rijswijk | Laan Hofrust 5, 2282AL | 603100000012616 C19 | Rijswijk | Laan Hofrust 9, 2282AL | 603100000012615 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 6A, 2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 6B, 2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 6C, 2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 6D, 2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 8A,
2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 8B, 2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 8C, 2275AD | 1916100000373790 C20 | Leidschendam-Voorburg | Westeinde 8D, 2275AD | 1916100000373790 12.3.6 | Tracé Vlietlijn 12.3.6.1 | Algemeen • De route voor trillingsonderzoek is opgesteld op basis van de aangeleverde shapefiles68, PDF-plankaarten en algemene instructies, waarbij de trillingsbron en de gebieden met bijzondere omstandigheden zijn afgeleid. • Daarnaast is open-source data over de ligging van de gebouwen, het bouwjaar en de functie van de gebouwen afkomstig van pdok.nl69 gebruikt. • In dit verband is een receptorgewijze clustering uitgevoerd, zodat de aanwezigheid van wissels, tunnels en bruggen verder in kaart kan worden gebracht. • De impactzone waarin de receptoren zijn geselecteerd, bevindt zich binnen 100 meter van de bronligging (d.w.z. de centrale as van de nieuwe tramlijn die wordt geanalyseerd | – blauwe spoorlaag). • De tramsnelheid is vastgesteld op een algemene waarde van 50 km/u, gelijk aan de maximaal toegestane snelheid langs de route. Bij lagere snelheden is de impact lager, waardoor de kritische situatie met de maximale snelheid is beschouwd.
• De nummering van de clusters begint bij de gemeente Rijswijk (Clusters 1 en 2), gaat vervolgens van Z | -W naar Z- O door de gemeente Leidschendam-Voorburg (Clusters 4 tot en met 10) en loopt daarna door de gemeente Den 68 Shapebestaand (shp file). Ontvangen via e-mail op datum 12 maart 2025 om 16:55 uur, met als onderwerp “RE: Startgesprek trillingenonderzoek /afstemming via IbDH”, verzonden door M. van der Helm 69 PDOK, https://www.pdok.nl/ 178 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 179 Haag (Clusters 11 tot en met 18). Bovendien maakt cluster 3, in het gebied van de Geestbrug, ook deel uit van Den Haag. • Twee extra clusters zijn gemaakt om de aanwezigheid van monumentale gebouwen te benadrukken: Cluster 19 voor de monumentale gebouwen in de gemeente Rijswijk en Cluster 20 voor de monumentale gebouwen in de gemeente Leidschendam-Voorburg. 12.3.6.2 Maaiveldvariant Voor het tracé van de Vlietlijn ter plekke van de deelgebieden Lekstraat-Zuid en Sporendriehoek onderzoekt de gemeente Den Haag of de tram in een tunnel aangelegd kan worden.
De uiteinden van deze tunnel liggen direct ten oosten van de kruising van de trambaan met de Schenktunnel en direct ten oosten van de kruising van de trambaan met de Supernovaweg. De effecthoofdstukken in dit planMER gaan voor ieder onderwerp waarvoor sprake is van varianten uit van de variant die over de breedte tot de meest negatieve milieueffecten leidt. Voor de maaiveld- /tunnelvariant van de Vlietlijn is dit de maaiveldvariant. Het trillingsonderzoek is dus gebaseerd op de maaiveldvariant. De tunnelvariant wordt kwalitatief beoordeeld in hoofdstuk 26 Tracé Vlietlijn in Sporendriehoe k van dit planMER. 12.3.6.3 Tramlijn • Aanwezigheid van wissels. – Bij de trillingsonderzoek is rekening gehouden met de invloed van de wissels door de afstanden van de wissel tot de aangrenzende gebouwen af te leiden. Gebouwen die binnen 50 meter van de wissel liggen, worden beschouwd als beïnvloed door de wissels. Wanne er de afstand minder dan 25 meter bedraagt, wordt een factor van 1,5 gehanteerd; bij een afstand van meer dan 50 meter wordt een factor van 1,0 gehanteerd. Wanneer de afstand tussen 25 meter en 50 meter ligt, wordt de factor bepaald door middel van lineair e interpolatie tussen respectievelijk 1,5 en 1,0. – De aanwezigheid van wissels ( zie Figuur 12-5) is overwogen in clusters 1, 5, 6, 9, 10, 13, 18, 19 en 20.
Om de afstanden van gebouwen tot wissels te bepalen, zijn de delen van de blauwe spoorlaag die zich binnen circa 25 meter van de wisselpunten bevinden, geëxtraheerd in de rode spoorlaag die als bron werd beschouwd (zie figuren B.1 – B.20 voor de pandenclusters in Bijlage B). Figuur 12-5 Aanwezigheid van wissels (rode lijn) langs de Vlietlijn
PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING • Gebieden met speciale omstandigheden. – | Bij het trillingsonderzoek is onderscheid gemaakt tussen reguliere spoorgebieden (op maaiveld) en gebieden met speciale omstandigheden (zoals tunnels of bruggen) door verschillende onzekerheidsfactoren (Onzekerheidsfactor [%]) toe te passen in de berekening. Voor reguliere spoorgebieden is een onzekerheidsfactor van 10% gehanteerd, voor gebieden waar het spoor door een tunnel loopt is een onzekerheidsfactor van 5% gehanteerd, terwijl voor gebieden waar het spoor een brug kruist een onzekerheidsfactor van 0% is gehanteerd. • De aanwezigheid van bruggen is overwogen in clusters 3, 8, 11 en 14. In clusters 3 en 14 zijn er twee beweegbare bruggen en in clusters 8 en 11 is er een betonnen brug. Voor deze clusters is een onzekerheidsfactor van 0% gehanteerd. – | De aanwezigheid van tunnels is benadrukt in clusters 16 en 17 (zie Figuur 12-6). In cluster 16 loopt de tunnel (onderdoorgang) onder de Supernovaweg, maar de omliggende gebouwen bevinden zich niet daadwerkelijk in de invloedzone ervan en daarom is een reguliere onzekerheidsfactor van 10% gehanteerd. In cluster 17 loopt de tunnel onder | twee ProRail-spoorlijnen en de gebouwen die hierdoor beïnvloed zouden worden, worden daadwerkelijk gesloopt.
Daarom is een reguliere onzekerheidsfactor van 10% gehanteerd voor de overige gebouwen in cluster 17. • Alle gebouwen waarvan wordt aangenomen dat ze worden gesloopt (uit clusters 16, 17 en 18) zijn weergegeven en te zien in Figuur 12-7. Aangezien slechts een deel van gebouw BINK36 zal worden gesloopt, wordt dit gebouw nog steeds meegenomen in de trillingsonderzoek met een vooraf gedefinieerde, geschatte afstand tot het spoor van 5,00 m. | Daarnaast | worden | twee | gebouwen | in | cluster | 12 | (verblijfsobjectidentificaties | 518010000787627 | en 518010001639590), met afstanden tot de tramlijn van respectievelijk 0,55 m en 0,76 m, ook beschouwd als te slopen. Figuur 12-6 Tunnels in clusters 16 en 17 180 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 181 Figuur 12-7 Gebouwen waarvan wordt aangenomen dat ze worden gesloopt (of behouden)
Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 182 12.4 Resultaten 12.4.1 Hinder 12.4.1.1 Plansituatie Voor de uitwerking van de rekenwaarden voor de trillingssterkte wordt verwezen naar Bijlage A en Bijlage D tot en met Bijlage G. De resultaten zijn weergegeven in Bijlage D tot en met Bijlage G. Vanuit deze resultaten kan de afstand uit het tracé per cluster worden bepaald, waarbij de hinderstreefwaarde wordt overschreden. Dit resulteert in de waarden, zoals gepresenteerd in Tabel 12-6. De resultaten van de trillingssterkte per pand zijn ook weergegeven in Bijlage D.
Tabel 12-6 Zone vanuit het tracé [m] waarbinnen de streefwaarde voor trillingshinder wordt overschreden Clusternummer Gemeente Zone vanuit het tracé [m] C1 Rijswijk 33 C2 Rijswijk 32 C3 Den Haag 9 C4 Leidschendam-Voorburg 26 C5 Leidschendam-Voorburg 29 C6 Leidschendam-Voorburg 38 C7 Leidschendam-Voorburg 38 C8 Leidschendam-Voorburg 36 C9 Leidschendam-Voorburg 15 C10 Leidschendam-Voorburg 38 C11 Den Haag 7 C12 Den Haag 22 C13 Den Haag 15 C14 Den Haag 36 C15 Den Haag 15 C16 Den Haag 9 C17 Den Haag 9 C18 Den Haag 10 C19 Rijswijk 32 C20 Leidschendam-Voorburg 38 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 12.4.1.2 | Panden met hinder Op basis van het toegepaste trillingsonderzoek is het aantal panden binnen verschillende gemeenten met hinder geïndexeerd zoals in Tabel 12-7, Tabel 12-8 en Tabel 12-9 is weergegeven. Tabel 12-7 Effecten PlanMER– Trillingshinder – Clusters binnen gemeente Rijswijk Trillingssterkte Vmax | Hinderkwalificatie | C1 | C2 | C19 < A1* | Geen hinder | 79 | 198 | 13 A1* – 0,2 | Weinig hinder | 4 | 8 | 0 0,2 – 0,8 | Matige hinder | 13 | 81 | 11 0,8 – 3,2 | Hinder | 0 | 0 | 0 > 3,2 | Ernstige hinder | 0 | 0 | 0 * A1-waarde (0,10 of 0,15) wordt genomen volgens tabel 2 van SBR-B. ** Dit is een inschatting op basis van semi-kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden.
Tabel 12-8 Effecten PlanMER– Trillingshinder – Clusters binnen gemeente Leidschendam-Voorburg Trillingssterkte | Hinderkwalificatie | C4 | C5 | C6 | C7 | C8 | C9 | C10 | C20 Vmax < A1* | Geen hinder | 172 | 9 | 17 | 160 | 19 | 4 | 14 | 1 A1* – 0,2 | Weinig hinder | 27 | 2 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 0,2 – 0,8 | Matige hinder | 37 | 9 | 4 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0 0,8 – 3,2 | Hinder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 > 3,2 | Ernstige hinder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 * A1-waarde (0,10 of 0,15) wordt genomen volgens tabel 2 van SBR-B. ** Dit is een inschatting op basis van semi-kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden. Tabel 12-9 Effecten PlanMER– Trillingshinder – Clusters binnen gemeente Den Haag Trillingssterkte | Hinderkwalificatie | C3 | C11 | C12 | C13 | C14 | C15 | C16 | C17 | C18 Vmax < A1* | Geen hinder | 2 | 1 | 17 | 21 | 0 | 70 | 5 | 21 | 134 A1* – 0,2 | Weinig hinder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 0,2 – 0,8 | Matige hinder | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 0,8 – 3,2 | Hinder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 > 3,2 | Ernstige hinder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 * A1-waarde (0,10 of 0,15) wordt genomen volgens tabel 2 van SBR-B. ** Dit is een inschatting op basis van semi-kwalitatieve onderzoek en moet in een volgende fase eventueel verder uitgewerkt worden.
183 | Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 Onze referentie: TN3VFQWT4YUM-406893265-8939:1.0 - Datum: 11 februari 2026 PLANMER INTERGEMEENTELIJK GEBIEDSPROGRAMMA VLIETLIJN EN DOORONTWIKKELING 184 12.4.1.3 Bouwfase hinder Tijdens de bouwfase van het plan dient de aannemer zijn uitvoeringsmethodiek zodanig af te stemmen dat omgevingshinder tot een minimum wordt beperkt. Bouwactiviteiten zoals heien, boren, grondverzet, zwaar bouwtransport en sloopwerkzaamheden kunnen trillingen veroorzaken die hinderlijk of schadelijk zijn voor omliggende gebouwen, infrastructuur of gevoelige locaties, zoals monumentale panden. Om dit te beheersen, stelt de aannemer een trillingsmonitoringsplan op conform de vastgestelde grenswaarden in de SBR-B-richtlijn. Directe hinder treedt doorgaans op binnen een straal van circa 50 tot 100 meter rondom de trillingsbron. Deze indicatieve afstand is gebaseerd op praktijkervaring met soortgelijke projecten en is afhankelijk van factoren zoals bodemopbouw, bronsterkte en trillingsgevoeligheid van de omgeving. Indirecte hinder kan zich op grotere afstand voordoen, bijvoorbeeld in gevallen met stijve bodemlagen of structuren met lage eigenfrequenties.