CConstaterende datLeidschendam-Voorburg
Koppel je AI →
Document · PDF

4739 2025-11-06 Nota van bevindingen rekenkameronderzoek naar sportaccommodaties

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel vaststellen aanbevelingen rapport rekenkamer investeringen in sportaccommodaties27.573 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

In dit gesprek wordt het beeld bevestigd dat de gemeente al jarenlang zichtbaar investeert in haar relatiebeheer met de verenigingen. De gemeente biedt vanuit haar Beheerplan duidelijkheid over haar rol ten opzichte van beheer en onderhoud op de locaties. De gemeente wordt omschreven als zuiver en werkend op basis van duidelijke demarcatieafspraken. Ook staat Leidschendam-Voorburg open om in gesprek te gaan over problemen op de locatie. Mocht er iets kapot zijn op de accommodatie, dan wordt daar snel op gereageerd. De gemeente wordt beschreven als facilitair en kundig. Hoewel dit volgt vanuit slechts één gesprekspartner, deelt de geïnterviewde vereniging dat er breder wordt gehoord dat de gemeente wordt beschouwd als een fijne samenwerkingspartner. Er wordt gezien dat de Leidschendam-Voorburg mee wil denken in wat voor clubs belangrijk is. Het enige aandachtspunt dat naar voren komt is de bovenlokale samenwerking tussen de gemeente Leidschendam-Voorburg en de gemeente Den Haag. Er is sprake van een unieke situatie van één sportpark dat op grond van Den Haag staat maar waar de gemeente Leidschendam-Voorburg beheer over uitvoert. Dit vergt veel afstemming, coördinatie en een gelijk speelveld tussen de twee gemeenten. 4.5.

Vergelijking WVOLV-gemeenten en overstijgend beeld Deelvragen in hoofdstuk 4 - Hoe heeft de gemeente de beleidsmatige besluitvorming over nieuwbouw, vervanging en groot beheer en onderhoud georganiseerd? - Wat is de formele en/of informele rol hierbij van belanghebbenden zoals sportverenigingen? Nieuwbouw als tijdelijke opgave; potentieel om bij elkaar te leren In de afgelopen jaren vonden er beperkt nieuwbouwprojecten plaats rondom (binnen)sportaccommodaties bij drie gemeenten. Wassenaar vormt hierop de uitzondering. Omdat dit soort trajecten minder structureel voorkomt, zien we dat hier op projectbasis aan wordt gewerkt. Dit soort trajecten vergt specialisme, is tijdsintensief en kan tegelijkertijd lang duren. Het structureel borgen van projectteams is door verloop onder de betrokkenen een uitdaging. Aan de andere kant is het logisch dat dit uit wordt gevoerd in tijdelijke teamsamenstellingen. Een over- stijgend beeld is dat hierover meer geleerd zou kunnen worden van andere gemeenten, die aan vergelijkbare trajecten werken of deze al hebben afgerond. In Wassenaar bijvoorbeeld is benoemd dat er vanaf scratch is begonnen en dat er hierbij uitdagingen zijn ontstaan.

In meerdere gesprekken wordt gepleit voor het nemen van een ‘kijkje in de keuken’ bij collega-gemeenten, voorafgaand aan de start van een nieuwbouwontwikkeling, om dit soort uitdagingen te kunnen integreren in het proces. Wisselend niveau van duidelijkheid in afspraken en gelijk speelveld Eerder werd al duidelijk dat de gemeenten verschillende visies hebben op de verantwoordelijkheid voor beheer en onderhoud bij buitensport. Oegstgeest wijkt zichtbaar af van Wassenaar en Voorschoten die deze opgave recentelijk juist naar zich toetrokken. Ongeacht de visie op de verantwoordelijkheidsverdeling, zagen we echter dat er breed gestreefd wordt naar een zo gelijk mogelijk speelveld. We zien alleen dat voor zowel Wassenaar, Voorschoten als Oegstgeest blijkt dat er in de praktijk uitdagingen zijn (geweest) op dit gebied. Er was sprake van te weinig duidelijke afspraken met verenigingen of sprake van een te grote verscheidenheid aan overeenkomsten. Een verklarende factor hiervoor is dat het beleid van de gemeenten ook ruimte laat voor maatwerk, omdat de aard van verenigingen sterk kan verschillen. Denk aan aspecten als de eigen vrijwilligerscapaciteit, financiële slagkracht of ledenaantal. Dit principe van maatwerk staat op gespannen voet met het streven naar een gelijk(er) speelveld.

Op dit moment heeft het actualiseren van beleid dan wel de onderliggende overeenkomsten, de aandacht in de drie eerdergenoemde gemeenten. In Voorschoten heeft dit ook al geleid tot de recente ondertekening van de huur- en opstalovereenkomsten, waardoor er duidelijkheid in de afspraken is ontstaan en er een gelijk speelveld is gecreëerd. 43 / 71 In Leidschendam-Voorburg zien we dat de gemeente al jarenlang vanuit dezelfde uitgangspunten werkt rondom beheer en onderhoud. De gemeente heeft de meerjaren- en dagelijkse investeringen duidelijk in beeld en werkt met heldere demarcatielijsten. Er is structureel capaciteit beschikbaar voor zowel afstemming (accounthouder- schap) als uitvoering, met eigen terreinmeesters in dienst. Deze koersvastheid van de gemeente vertaalt zich in tevredenheid bij de gebruikers van de accommodaties. Investeringen in relatiebeheer breed zichtbaar Een belangrijk overstijgend beeld is dat het structureel organiseren van het relatiebeheer tussen gemeente en verenigingen cruciaal is. De gemeenten Wassenaar en Voorschoten komen uit een situatie van een gedeelde ambtelijke werkorganisatie. Voor deze gemeenten geldt dat er vanaf 2024 een ‘eigen’ contact is voor de verenigingen, rondom beleid en beheer en onderhoud.

Bij hen ligt ook een grote verantwoordelijkheid voor de nieuwe beleidsuitgangspunten (Sportvisie in Wassenaar en Sportaccommodatiebeleid in Voorschoten) en de vertaling hiervan naar de uitvoering. In Oegstgeest is nu bijna twee jaar eenzelfde ambtenaar actief; dit wordt als positief ervaren. Voor Leidschendam-Voorburg geldt tenslotte dat er al bijna zes jaar een vaste ‘accounthouder sportaccommodaties’ actief is. Hier is zichtbaar sprake van een duidelijk aanspreekpunt en een vertrouwensrelatie. Wat opvalt is dat er in drie van de vier gemeenten ook duidelijk een verenigingsbreed platform actief is ten behoeve van afstemming met de gemeente. Zij zijn ook duidelijk betrokken bij de ontwikkeling van nieuw beleid (Wassenaar en Voorschoten) dan wel bij de voortgang van beleid (Oegstgeest). Het voordeel van een dergelijk platform is dat er structureel periodiek contact is, dat de wensen over de accommodaties breder kunnen worden gedestilleerd en dat het de mogelijkheid biedt tot het ontzorgen van kleinere verenigingen, die minder capaciteit of expertise hebben om een stevige gesprekspartner te zijn voor de gemeenten. In Leidschendam-Voorburg zien we geen platform vanuit de verenigingen zelf, maar er is wel sprake van een jaarlijks beheeroverleg.

Bovenlokale samenwerking als aandachtspunt vanuit verenigingen Het thema ‘regionale samenwerking’ is in hoofdstuk 3 al benoemd als aandachtspunt, vanuit de gesprekken met de gemeenten zelf. Wat echter opvalt is dat dit onderwerp ook in de gesprekken met gebruikers van de accommodaties nadrukkelijk aan bod komt. Zo wordt verwezen naar de grotere schaal van de gemeente Leiden en de eigen pool aan beheerders die deze gemeente heeft ten behoeve van sportaccommodaties. Hier worden mogelijkheden voor samenwerking gezien. Voor de gemeenten in deze regio geldt wel dat er eerder dit jaar op het niveau van de raden aandacht gevraagd is voor regionale samenwerking. Voor de gemeenten die meer georiënteerd zijn op Den Haag zien we dat hiervoor nog beperkter aandacht bestaat. Echter, ook voor deze gemeenten geldt dat bovenlokale samenwerking wenselijk kan zijn. Een concreet voorbeeld is het feit dat Sportpark Westvliet gesitueerd is op gemeentegrond van Den Haag terwijl de gemeente Leidschendam-Voorburg hier beheer en onderhoud uitvoert. Dit vergt voor verenigingen duidelijkheid in verant- woordelijkheden en (financiële) mogelijkheden vanuit deze gemeenten. Het belang van een ‘gelijk speelveld’ gaat hier ook over gemeentegrenzen heen. 44 / 71 4.6. Beoordeling van de normen Aan dit hoofdstuk is een aantal normen verbonden.

Hierna lichten we deze toe en geven we per gemeente beknopt aan hoe ze het doen ten aanzien van deze normen. Norm 2. Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van investeringen in nieuwbouw, vervanging, beheer en onderhoud van sportaccommodaties zijn op eenduidige wijze belegd in de organisatie. Wassenaar De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van de binnensportaccommodaties zijn helder belegd in de organisatie. Aandachtspunt is de uniciteit van nieuwbouw en de uitvoering van dit soort grootschalige projecten. Ook voor de buitensportaccommodaties geldt dat dit, gekoppeld aan de nieuwe Sportvisie, nog op het gewenste niveau moet worden gebracht. Voorschoten De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van de binnensportaccommodaties zijn helder belegd in de organisatie. Gekoppeld aan het in 2024 vastgestelde Sportaccommodatiebeleid is er geïnvesteerd in de interne organisatie voor wat betreft nieuwbouw, vervanging, beheer en onderhoud van de buitensportaccommodaties. Oegstgeest De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van de binnensportaccommodaties zijn op eenduidige wijze belegd in de organisatie. Voor wat betreft buitensport geldt dat er nog ‘grijze gebieden zijn’ voor wat betreft beheer en onderhoud op de accommodaties.

Leidschendam- Voorburg De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van zowel binnen- als buitensport zijn op eenduidige wijze belegd in de organisatie. Dit volgt - met name voor buitensport - logisch vanuit een specifiek Beheerplan. Figuur 23. Beoordeling norm 2 Norm 8. De gemeenten hebben inzicht in de verschillende belanghebbenden en betrekken deze bij het IHP Sport. Wassenaar De gemeente heeft zicht op de verschillende belanghebbenden en betrekt deze bij de nieuwe Sportvisie en de uitwerking hiervan richting de accommodaties. Aandachtspunt is het creëren van een gelijk(er) speelveld via heldere afspraken met verenigingen. Voorschoten De gemeente heeft zicht op de verschillende belanghebbenden en betrekt deze zichtbaar bij het Sportaccommodatiebeleid en de uitwerking hiervan richting de accommodaties. Aandachtspunt is het creëren van een gelijk(er) speelveld via heldere afspraken met verenigingen. Oegstgeest De gemeente heeft zicht op de verschillende belanghebbenden. Aandachtspunt is het creëren van een gelijk(er) speelveld via heldere afspraken met verenigingen. Leidschendam- Voorburg De gemeente heeft inzicht in de verschillende belanghebbenden en heeft heldere afspraken gemaakt over beheer en onderhoud met de verenigingen. Figuur 24. Beoordeling norm 8 45 / 71 5.

Betrokkenheid van de gemeenteraden In dit hoofdstuk gaan we in op de betrokkenheid van de gemeenteraden rond het onderwerp ‘sport- accommodaties’. In §5.1 tot en met §5.4 komen de gemeenten afzonderlijk aan bod. In §5.5 vinden een analyse en een vergelijking plaats tussen de gemeenten en worden overstijgende beelden geduid. We sluiten in §5.6 af met een beoordeling van de normen die aan dit hoofdstuk zijn verbonden. Planning- & controlcyclus | Begrotingsjaar 2024 In dit hoofdstuk schetsen we de informatiepositie van de raden vanuit de planning- & control (P&C-)cyclus. We gaan hierbij in op wat er over ‘sportaccommodaties’ wordt aangegeven in de P&C-stukken uit 2024. Dit is het meest recente, volledig afgesloten begrotingsjaar. We staan stil bij de verschillende P&C-documenten en kijken ook expliciet naar het taakveld Sportaccommodaties. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft namelijk voor dat gemeenten verantwoording afleggen op taak- veldniveau. ‘Sportaccommodaties’ (5.2) is een van de taakvelden. Hiertoe behoren alle accommodaties voor sport- beoefening: - Sporthallen, zwembaden, schaatshallen etc. - (Groene en kunst)velden, terreinen en opstallen, inclusief faciliteiten en technische voorzieningen. - Trapveldjes in de wijk.

Tot dit taakveld behoren niet: - Gymlokalen en velden die horen bij de exploitatie van scholen; die horen thuis onder taakveld 4.2 (Onderwijs- huisvesting).38 5.1. Wassenaar 5.1.1. Beschrijving betrokkenheid bij (beleids)ontwikkelingen Kaderstelling op beleid Hierna halen we de beleidsontwikkeling terug, zoals geschetst in hoofdstuk 3. Figuur 7. Beleidsontwikkeling gemeente Wassenaar inzake sportaccommodaties. Als we figuur 7 nader beschouwen, dan zien we dat de raad de eerdere Sportnota uit 2016 per raadsbesluit heeft vastgesteld.39 Ook de startnotitie voor de nieuwe Sportvisie die in september 2025 voorlag, is door de raad vast- gesteld, op 4 juni 2024.40 Uit het Raadsinformatiesysteem (RIS) komt ook naar voren dat het Beheerplan vastgoed uit 2017 door de raad is vastgesteld.41 Het Beheerplan uit 2020 voor de periode 2021-2024 treffen we daaren- tegen niet aan in dit systeem. 38 Geraadpleegd via: Findo – Data Financiën Decentrale Overheden. 39 Gemeente Wassenaar (19 september 2016). Raadsbesluit Sportnota 2016-2020. 40 Gemeente Wassenaar (4 juni 2024). Raadsbesluit Startnotitie Sportvisie. 41 Gemeente Wassenaar (28 februari 2017). Raadsbesluit Beheerplan Vastgoed 2017-2020.

46 / 71 Betrokkenheid bij (nieuwbouw)ontwikkelingen Uit het RIS maken we ook op dat de raad bij de (nieuwbouw)ontwikkelingen rondom sportaccommodaties is betrokken. De raad heeft op 21 november 2017 besloten de twee sporthallen, gelegen aan de Dr. Mansveltkade (De Schulpwei en De Kieviten) te vervangen door een nieuw te bouwen sporthal op de locatie van sporthal De Kieviten. Daarbij stonden nog enkele onderzoeksvragen open die onderzocht moesten worden. Dit heeft geleid tot het raadsbesluit voor een nieuwe combisporthal en vervanging van de bestaande tennishal en sporthal De Schulpwei.42 De raad heeft hierbij besloten over een taakstellend budget. In 2023 werd duidelijk dat kredieten waren overschreden en dat er onvoorziene maatregelen getroffen moesten worden ten behoeve van de energiehuishouding. De raad heeft hiervoor in oktober krediet ter beschikking gesteld. De wethouder heeft bij de behandeling in de commissie toegezegd dat het project na afronding geëvalueerd zou worden. Hiertoe is bij de behandeling in de raad ook een motie aangenomen.43 De nieuwe sporthal is in mei 2024 in gebruik genomen onder de naam De Duinpan. Op 17 oktober 2024 verscheen er nog een informatiebrief aan de raad getiteld ‘financiën sporthal De Duinpan’.44 Daarin werd een verwachte over- schrijding van het investeringskrediet met 6,6% aangegeven.

Ook werd ingegaan op knelpunten rondom de toegankelijkheid van de sporthal en verbeteringen hieromtrent. De komst van De Duinpan zou gepaard gaan met de sloop van sporthal De Schulpwei. Dit maakte deel uit van dezelfde besluitvorming in 2017 en 2023. Maar bij de Voorjaarsnota van 2023 stelde de raad middelen beschikbaar om te verkennen hoe De Schulpwei het beste kon worden herontwikkeld.45 Op 29 november 2024 gaf het college de raad per informatiebrief een update over de stand van zaken. Hieruit bleek dat sloop niet nodig was, mits de sporthal van het gas kon worden afgesloten. Ook werden de verdere stappen voor herbestemming/ -ontwikkeling geschetst. Verwacht werd dat het college rond de zomer van 2024 terug zou komen met informatie richting de raad. 5.1.2. Beschrijving betrokkenheid via P&C-cyclus In de volgende tabel geven we voor het begrotingsjaar 2024 (dit is het meest recente, volledig afgesloten begrotingsjaar) weer hoe er in de P&C-cyclus verantwoording plaatsvond over het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Achtereenvolgens gaan we in op: - De kadernota 2024. - De programmabegroting 2024. - De voorjaarsrapportage 2024. - De najaarsrapportage 2022. - De jaarstukken 2024. 42 Gemeente Wassenaar (16 juli 2019). Realisatie sporthal Dr. Mansveltkade. 43 Gemeente Wassenaar (24 oktober 2023). Motie evaluatie gemeentelijke sporthal. 44 Gemeente Wassenaar (17 oktober 2024).

Financiën Sporthal De Duinpan. 45 Gemeente Wassenaar (2022) Voorjaarsnota 2023, p.13. Kadernota 2024 Onder ‘nieuw beleid’ wordt aangegeven dat er wordt ingezet op sport, inclusief het opleveren van sportbeleid. Door uitbreiding van de formatie kan in 2024 een Sportvisie worden opgeleverd en daarna ook uitvoering worden gegeven aan de acties uit deze visie. Hiertoe wordt in de periode 2024-2027 elk jaar een inzet van € 50.000 voorzien. Specifiek over het project De Schulpwei wordt het volgende aangegeven: “In het derde kwartaal van 2023 wordt opgeleverd, kan De Schulpwei worden afgestoten. Bezien moet worden wat er mogelijk is ten aanzien van herontwikkeling of herbestemming van de locatie. Ook zullen er gesprekken moeten plaatsvinden met de grondeigenaar. Dit project zal in 2023 starten, om onnodige leegstand en verpaupering te voorkomen. Ook in 2024 worden hiervoor kosten voorzien. De gemeenteraad zal hierbij betrokken worden, na een eerste initiële verkenning van de (on)mogelijkheden.” Hiertoe wordt in 2024 een incidentele post van € 50.000 voorzien. Begroting 2024 Zoals het BBV voorschrijft, wordt er een overzicht gegeven van de baten en lasten per taakveld. Onder het programma Mens en Maatschappij komt taakveld 5.2 Sportaccommodaties aan bod. Figuur 25.

Begroting baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (2024) In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen wordt ingegaan op het beheerareaal, en ook op het | Beheerplan vastgoed 2021-2024. Onder de categorie Sport en Bewegen worden vier objecten geschaard. Specifiek wordt het volgende aangegeven. Figuur 26. Verwijzing naar Beheerplan vastgoed in begroting 2024 De ontwikkelingen die in de kadernota aan bod kwamen rondom de Sportvisie en project | De Schulpwei, inclusief incidentele middelen, komen ook terug in de begroting. Aanvullend hierop wordt ingegaan op de | multifunctionele sporthal aan de Dr. Mansveltkade 11: | “De sporthal wordt in 2024 in gebruik genomen en zal de sport in Wassenaar op een hoger plan brengen. Voor de exploitatie van de sporthal ontvangt Kieviten Sporthal Beheer | BV een instandhoudings- vergoeding.” Voorjaarsrapportage 2024 De voortgang onder het punt Sportvisie wordt groen gevinkt. Hierbij wordt aangegeven dat de eerste stap is genomen. De startnotitie staat gepland voor de raadsvergadering van 4 juni 2024 en de visie zelf voor eind 2024. In deze visie | ligt de focus op het versterken van de sport-aanbieders en het verhogen van de sportdeelname. Ook is er aandacht voor een beweegvriendelijke openbare ruimte en toekomst | -bestendige en verduurzaamde sportaccommodaties | .

Over de multifunctionele sporthal wordt aangegeven dat deze op 1 april 2024 in gebruik is genomen door Kieviten Exploitatie Beheer BV. Op 18 mei 2024 wordt deze officieel geopend. Het clubhuis wordt vanaf 1 mei 2024 verhuurd aan De Kieviten. Deze wordt half mei in gebruik genomen, wanneer ook de bar 47 / 71 48 / 71 door De Kieviten is geplaatst. Momenteel worden de laatste werkzaamheden uitgevoerd aan het buitenterrein. Kabels worden ingegraven, er wordt bestraat en in het najaar worden de gekapte bomen vervangen door nieuwe bomen. Door een aantal oorzaken zijn tegenvallers en risico's ingecalculeerd die ertoe leiden dat het beschikbare krediet wordt overschreden. Zo is er een verschil van opvatting over extra in rekening gebrachte kosten voor directievoering, is er - als gevolg van een gebruikerstest - inpandige schade ontstaan wat mogelijk kan leiden tot een juridisch geschil, en is er - als gevolg van de vereisten van een sportbond - extra sportmateriaal nodig. Er is geen rekening gehouden met de kosten van openingsfestiviteiten. Bovendien is er een Raadsmotie aangenomen voor een evaluatie van dit project, zonder daarbij een dekking van de kosten aan te geven. Over De Schulpwei wordt aangegeven dat er naar vervolgstappen wordt gekeken.

In de komende periode wordt een verkenning uitgevoerd, waarbij wordt gekeken naar onder andere verkoop in de huidige staat (afstoten), bruikleen of slopen. In de Begroting 2024 is al rekening gehouden met de uitvoering van dit onderzoek, waarvoor € 50.000 beschikbaar is gesteld. De verwachting is dat dit budget voldoende is om de beoogde plannings- en onderzoekskosten tot en met de besluitvorming van de raad te dekken. Na de zomer 2024 staat de besluitvorming gepland. Najaarsrapportage 2024 De voortgang onder het punt Sportvisie wordt ‘oranje’ gevinkt. De Sportvisie staat gepland in maart 2025 voor behandeling in de raad. In het najaar van 2024 zijn meerdere activiteiten gepland op het gebied van participatie. Over de multifunctionele sporthal wordt aangegeven: “De komende maanden moet voor de afronding van het project nog een aantal afrondings- en herstelwerkzaamheden uitgevoerd worden, welke om aanvullende middelen vragen. Een raadsinformatiebrief (108) is in oktober 2024 aan de raad toegestuurd, waarbij een nadere toelichting is gegeven op het benodigde aanvullende krediet van € 489.000 in totaal, boven op het gevoteerde krediet van € 7.411.000. Beoogd is het krediet eind van dit jaar af te sluiten.” Over De Schulpwei wordt aangegeven dat er naar vervolgstappen is gekeken.

Er is een verkenning uitgevoerd, het gebouw is geïnspecteerd en er is gesproken met de buurtpartners en de grondeigenaar. Uit de markt blijkt interesse in dergelijke overdekte ruimten. Eind 2024 wordt er een besluit genomen over de toekomst van De Schulpwei. Jaarstukken 2024 Net als in de begroting, wordt er in de jaarstukken verantwoord over taakveld 5.2 Sportaccommodaties. Specifiek is de volgende tabel opgenomen. Figuur 27. Realisatie baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (2024) Als toelichting op het taakveld worden drie zaken uitgelicht: de specifieke uitkering Meerkosten energie openbare zwembaden (MEOZ), sporthal De Duinpan en sporthal De Schulpwei.

49 / 71 Figuur 28. Screenshot uit jaarstukken 2024: taakveld 5.2 Sportaccommodaties 5.1.3. Analyse betrokkenheid van de raad bij sportaccommodaties We zien dat de raad zichtbaar kaderstellend was op het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Die recente betrokkenheid uitte zich vooral in het vaststellen van de startnotitie voor de nieuwe sportvisie en de behandeling hiervan. Uit de gesprekken met de organisatie komt naar voren dat behandeling vóór de zomer van 2025 voorzien was. Omdat de raad echter de tijd wilde nemen voor het goed doorgronden van de stukken en de behandeling hiervan, is dit opgeschoven tot na de zomer (september 2025). De raad was nadrukkelijk betrokken bij de ontwikkelingen rondom sloop/nieuwbouw. De kaderstellende rol hier zit op kredietvoteringen vanuit het budgetrecht van de raad. Daarnaast vindt er informatievoorziening plaats over de ontwikkelingen via aparte brieven en via de reguliere P&C-cyclus. Uit de informatievoorziening wordt de complexiteit van de ontwikkelingen zichtbaar. Wel wordt geïnvesteerd in het voor de raad herleidbaar maken van hoe informatie zich verhoudt tot eerder genomen besluiten door de raad en/of moties. De informatievoorziening over beheer en onderhoud van accommodaties is summier. Voor de raad wordt niet inzichtelijk gemaakt wat er onder taakveld 5.2 valt, laat staan welke afwegingen hieraan ten grondslag liggen.

De vier sporthallen worden onderhouden op het niveau ‘basis’, maar niet duidelijk is wat dit kwaliteitsniveau behelst. In de verantwoording is ook geen aandacht voor de vraag of het lukt om op dit kwaliteitsniveau in beheer en onderhoud te voorzien. In de nieuwe Sportvisie is ten slotte opgenomen dat de gemeente een bestemmingsreserve voor sport- accommodaties buitensport op wil stellen.46 46 Gemeente Wassenaar (23 september 2025). Sportvisie.

50 / 71 5.2. Voorschoten 5.2.1. Beschrijving betrokkenheid bij (beleids)ontwikkelingen Kaderstelling op beleid Hierna halen we de beleidsontwikkeling terug, zoals geschetst in hoofdstuk 3. Figuur 9. Beleidsontwikkeling gemeente Voorschoten inzake sportaccommodaties Als we figuur 9 nader beschouwen, dan zien we dat de raad in mei 2016 heeft besloten om kennis te nemen van het Toetsingskader en beoordeling aanvragen sportaccommodaties. Deze volgt uit een motie tijdens de begrotingsbehandeling in november 2015, waarin de raad het college verzocht om een dergelijk kader op te stellen.47 Meer recent heeft de raad in december 2023 de Visie op sport en bewegen 2023-2026 vastgesteld.48 Het onder- werp ‘sportaccommodaties’ is niet expliciet meegenomen in deze visie maar krijgt later een plek in een aparte beleidsnota. Via motie 316 geeft de raad hiertoe de volgende kaders mee:49 1. Het Sportaccommodatiebeleid moet zorgen voor een aanbod aan sportaccommodaties dat bijdraagt aan een sportief en gezond Voorschoten, waarmee de Sportvisie de komende jaren gerealiseerd wordt. 2. Voor sport- en bewegingsaanbieders moet er een gelijk speelveld zijn qua ondersteuning vanuit de gemeente. 3.

Aanvragen voor (financiële) ondersteuning van (aanpassingen aan) accommodaties voor sport- en bewegings- aanbieders worden behandeld op basis van vastgestelde kaders in het Sportaccommodatiebeleid, waaronder duurzaamheid. 4. Bij aanvragen door sportaanbieders kunnen afspraken worden gemaakt met de gemeente op grond van het Sportaccommodatiebeleid. Bij financiële ondersteuning door de gemeente is er altijd sprake van cofinanciering door de aanbieder. Ook kunnen afspraken worden gemaakt over het (meerjarig) gebruik van de grond, onderhoud van de accommodatie(s) en/of mogelijke garantstelling voor andere financiering. Bij deze afspraken wordt rekening gehouden met het gebruik van de accommodaties in relatie tot de doelgroep. 5. Bij het beleid wordt onderscheid gemaakt in bezit en/of beheer van accommodaties door: a. Commerciële aanbieders. b. Niet-commerciële particuliere aanbieders (veelal verenigingen). c. Gemeentelijk aanbod (zoals de sporthal). Het zwembad wordt bij dit Sportaccommodatiebeleid nog buiten beschouwing gelaten omdat hierover een apart besluitvormingsproces volgt. Op 4 juli 2024 stelt de raad het Sportaccommodatiebeleid 2024-2030 vast.50 Betrokkenheid bij (nieuwbouw)ontwikkelingen Op dit moment vinden er diverse ontwikkelingen plaats rondom de sportaccommodaties.

In het beleid is vast- gelegd dat er locatieonderzoek, inclusief financiële consequenties, voor een nieuwe sporthal in combinatie met het plan van aanpak voor het zwembad wordt uitgevoerd. Al in 2019 is er een motie aangenomen voor nieuw beleid over het zwembad51 en in 2022 is een aanvullende motie hierop gedaan over aanvullend onderzoek.52 47 Gemeente Voorschoten (12 mei 2016). Toetsingskader en beoordeling aanvragen sportaccommodaties. 48 Gemeente Voorschoten (7 december 2023). Raadsbesluit Visie op Sport en Bewegen 2023-2026. 49 Gemeente Voorschoten (1 februari 2024). Motie 316: Kaders Sportaccommodatiebeleid. 50 Gemeente Voorschoten (4 juli 2024). Sportaccommodatiebeleid Voorschoten 2024-2030. 51 Gemeente Voorschoten (11 juli 2019). Motie Beleidskader zwembad. 52 Gemeente Voorschoten (10 november 2022). Motie Onderzoek zwembad in aanloop naar besluit in 2025.

51 / 71 Op 3 april 2025 lag het raadsvoorstel Toekomst Sporthal en Zwembad voor.53 De raad heeft daarbij besloten om onder andere: - Zo snel als mogelijk nieuwbouw voor zwembad Het Wedde te realiseren en in afwachting hiervan het huidige zwembad open te houden tot uiterlijk 2040, onder voorbehoud van de integrale afweging bij de kadernota. - De locatie sportpark Adegeest bij zwembad Het Wedde aan te wijzen als voorkeurslocatie voor de nieuwe sporthal en het college opdracht te geven alleen deze locatie nader uit te werken voor zowel de kleine als de grote variant, en de resultaten van beide varianten aan de gemeenteraad voor te leggen voor definitieve besluitvorming. Bij de behandeling van dit raadsvoorstel is motie 348 aangenomen ten behoeve van verdere regionale samen- werking, overwegende dat: - Sporten niet ophoudt bij de gemeentegrens. - Het voor individuele gemeenten lastig kan zijn grotere bouwtrajecten te organiseren en te financieren, zoals een sporthal of een zwembad vernieuwen of bouwen. - Samenwerking op regionaal niveau de slagkracht vergroot en meer mogelijk maakt. - Als de sportaccommodaties in de regio niet overeind blijven, dit ook voor de Voorschotense sporters gevolgen heeft … … wordt het college verzocht om: - Met buurgemeenten te onderzoeken of het mogelijk is toe te werken naar een intensieve regionale samen- werking en afstemming van sportaccommodaties.

- Te onderzoeken welke financiële samenwerking mogelijk is voor realisatie en beheer van huidige en toekomstige sportaccommodaties, bijvoorbeeld middels een gezamenlijk fonds. - Hierover in 2025 aan de raad te rapporteren. Er heeft nog geen informatievoorziening over opvolging van deze motie plaatsgevonden. 5.2.2. Beschrijving betrokkenheid via P&C-cyclus In onderstaande tabel geven we voor het begrotingsjaar 2024 (dit is het meest recente, volledig afgesloten begrotingsjaar) weer hoe er in de P&C-cyclus verantwoording plaatsvond over het onderwerp ‘sportaccommodatie’s. Achtereenvolgens gaan we in op: - De kadernota 2024. - De programmabegroting 2024. - De voorjaarsnota 2024. - De najaarsnota 2024. - De jaarstukken 2024. Kadernota 2024 Onder Impuls Sport is opgenomen is dat het college graag een impuls wil geven aan diverse verzoeken voor aanvullende sportaccommodaties. Belangrijk hierbij is dat dit vanuit een visie moet gebeuren, om afgewogen besluiten te kunnen nemen. Het gaat immers om hoe je omgaat met wensen vanuit de gemeenschap en tegelijkertijd welke rol het college voor de gemeente ziet. Daarnaast is urgentie gebleken voor vervanging van de atletiekbaan en bijbehorende atletiekonderdelen van Omnivereniging Voorschoten ’97.

Om te komen tot een dergelijk (sport)accommodatiebeleid en realisaties, wordt een bedrag van € 125.000 beschikbaar gesteld om de noodzakelijke expertise in te kunnen zetten. Begroting 2024 Zoals het BBV voorschrijft, wordt er een overzicht gegeven van de baten en lasten per taakveld. Onder het programma Sport, Cultuur en Recreatie worden de belangrijkste (beoogde) resultaten voor 2024 opgenomen. Dit zijn: - De realisatie van een combibaan (skeeler- en schaatsbaan). - Grondige renovatie atletiekbaan Voorschoten ’97. - Beleidsplan sportaccommodaties. - Behoeften-/participatieonderzoek toekomst zwemmen in Voorschoten. 53 Gemeente Voorschoten (3 april 2025). Raadsvoorstel Toekomst Sporthal en Zwembad. 52 / 71 Deze resultaten worden daarna toegelicht. Zo wordt aangegeven dat de gemeente het vervangen van de atletiekbaan en bijbehorende atletiekonderdelen in het Investeringsplan 2024 opneemt en dat in de huidige overeenkomsten met sportverenigingen meer harmonie en duidelijkheid moet komen. Daarnaast wordt het volgende opgenomen. Figuur 29. Begroting baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (2024) Specifiek ten aanzien van de ‘combibaan’ wordt voorgesteld om € 150.000 uit de concernreserve te storten in een nieuw in te stellen bestemmingsreserve sportaccommodaties.

Hiermee wordt een bedrag gereserveerd voor een bijdrage in het particuliere initiatief om een nieuwe skeeler- en schaatsbaan te realiseren. Ook is er een bestemmingsreserve ‘sporthal De Vliethorst’ van € 181.000. Figuur 30. Bestemmingsreserves sporthal De Vliethorst en Sportaccommodaties in begroting (2024) Voorjaarsnota 2024 In de Voorjaarsnota vindt verantwoording plaats over de beoogde resultaten die in de begroting (2024) zijn opgenomen. Figuur 31. Voortgang resultaten sportaccommodaties in voorjaarsnota (2024) Aan de voortgang wordt ook een financiële verantwoording op taakveldniveau (5.2) gekoppeld.

53 / 71 Figuur 32. Voortgang baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (voorjaarsnota 2024) Daarbij wordt het volgende toegelicht over de voortgang op het taakveld. Figuur 33. Verantwoording over taakveld 5.2 Sportaccommodaties Najaarsnota 2024 Ook in de Najaarsnota vindt verantwoording plaats over de beoogde resultaten die in de begroting (2024) zijn opgenomen. Figuur 34. Voortgang resultaten sportaccommodaties in najaarsnota (2024) Aan de voortgang wordt ook een financiële verantwoording op taakveldniveau (5.2) gekoppeld. Figuur 35. Voortgang baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (najaarsnota 2024)

54 / 71 Daarbij wordt het volgende toegelicht over de voortgang op het taakveld. Figuur 36. Verantwoording over taakveld 5.2 Sportaccommodaties Zo wordt voorgesteld om de dekking van 2025 naar voren te halen als dekking voor werkzaamheden ten behoeve van het Sportaccommodatiebeleid. Jaarstukken 2024 In de jaarstukken wordt inhoudelijk verantwoord over de resultaten die in de begroting zijn opgenomen. Concreet wordt toegelicht: - Realisatie combibaan (skeeler- en schaatsbaan). De ijsvereniging is via het Sportaccommodatiebeleid in de gelegenheid gesteld een aanvraag in te dienen voor een 1/3 subsidieregeling, nadat deze door het college is vastgesteld. De aanvraag wordt ter kennisname gedeeld met de raad. Samen met de ijsvereniging worden de ruimtelijke consequenties voor realisatie van een combibaan in 2025 nader uitgewerkt. - Grondige renovatie atletiekbaan Voorschoten ’97. Voor deze aanleg is binnen het vastgestelde Sportaccommodatiebeleid akkoord gegeven. De realisatie vindt plaats in 2025. Dit verloopt volgens planning. - Beleidsplan sportaccommodaties. Het Sportaccommodatiebeleid 2024-2030 is op 4 juli 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. De hieruit voort- vloeiende werkzaamheden, zoals het opstellen van nieuwe contracten, worden opgepakt. - Behoeften-/participatieonderzoek toekomst zwemmen in Voorschoten.

Momenteel vindt onderzoek plaats, in combinatie met een locatieonderzoek, voor een nieuwe sporthal. De resultaten komen in het eerste kwartaal van 2025 naar de raad. Aan het taakveld worden de volgende kosten verbonden. Figuur 37. Realisatie baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (2024) Er wordt toegelicht dat er een voordeel is van € 203.000. De bijdrage voor het onderhoud aan en de exploitatie van de sporthal De Vliethorst is lager dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat de vervanging van luchtbehandelingskasten niet doorging, omdat in het Sportaccommodatiebeleid is ingestemd met een nieuwe sporthal en de vervanging van de luchtbehandelingskasten daarmee geen noodzaak meer heeft. Het voordeel bedraagt € 195.000. Het onder- zoek vanuit het Sportaccommodatiebeleid en motie 113 en motie 272 voor de locatie van de nieuwe sporthal en de toekomst van het zwembad, lopen samen door in 2025 en worden in april 2025 voorgelegd aan de raad. Voorgesteld wordt om € 26.000 (waarvan € 16.000 gedekt uit de concernreserve) over te hevelen naar 2025 om de kosten te dekken van onderzoek in 2025. Dit effect is per saldo neutraal voor de exploitatie.

Ook zijn er verschillen door het onder- houd aan de sportvelden in 2024 en een administratieve correctie van eerdere jaren bij de huur van de velden (totaal een nadeel van € 27.000); de wijziging van de omslagrente (zie programma 0 voor een toelichting) geeft een voordeel van € 13.000. Het resterend nadeel van € 4.000 betreft overige kleine verschillen. Ten slotte is er sprake van een ingestelde bestemmingsreserve ten behoeve van een bijdrage aan toekomstige combibaan.

55 / 71 Figuur 38. Instellen bestemmingsreserve sportaccommodaties (jaarstukken 2024) 5.2.3. Analyse betrokkenheid van de raad bij sportaccommodaties We zien dat de raad recentelijk zichtbaar kaderstellend was op het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Deze betrokkenheid uitte zich vooral in het per motie meegeven van kaders voor het nieuwe Sportaccommodatiebeleid en het vaststellen van specifiek accommodatiebeleid in juni 2024. De raad was nadrukkelijk betrokken bij recente ontwikkelingen rondom de sportaccommodaties, meer specifiek bij het vaststellen van keuzes over de toekomst van het zwembad en een nieuw te bouwen sporthal. De ontwikkelingen rondom het zwembad volgden logisch na moties van de raad uit 2019 en 2022 en de integrale afweging over het zwembad en de sporthal is herleidbaar vanuit het Sportaccommodatiebeleid dat de raad heeft vastgesteld. Met de motie over regionale samenwerking probeerde de raad in 2025 richting te geven aan bovenlokaal onderzoek over de accommodaties. De raad wordt duidelijk geïnformeerd via de reguliere P&C-cyclus. Wat opvalt is dat aan het taakveld 5.2 niet alleen op hoog abstractieniveau baten en lasten worden gedeeld. Hier worden expliciet beoogde resultaten aan gekoppeld. De voortgang op deze resultaten komt ook terug in de tussenrapportages, waardoor er sprake is van logische informatie-opvolging in de P&C-cyclus.

De informatievoorziening over het gevoerde beheer en onderhoud in de jaarstukken was daarentegen nog redelijk summier. Het is beperkt herleidbaar welke activiteiten hierop worden ontplooid, en op welk kwaliteits- niveau dit gebeurt. 5.3. Oegstgeest 5.3.1. Beschrijving betrokkenheid bij (beleids)ontwikkelingen Kaderstelling op beleid Hierna halen we de beleidsontwikkeling terug, zoals geschetst in hoofdstuk 3. Figuur 11. Beleidsontwikkeling in Oegstgeest inzake sportaccommodaties

56 / 71 De visie op sportaccommodaties vindt haar oorsprong vooral in de akkoorden van 2019 en 2024. De raad besloot op 19 december 2019 kennis te nemen van het Sportakkoord 2019-2024 en stemde in met het verlagen van de retributiekosten voor opstallen van sportverenigingen.54 Het Sport- en beweegakkoord werd op 29 oktober 2024 vastgesteld door het college en de sportverenigingen en op 5 november 2024 als raadsmededeling met de raad gedeeld.55 Onderliggende documenten voor het huidige sportakkoord zijn wel door de raad vastgesteld, te weten zoals de Nota Vastgoed onder één dak (2010) en het huidige Grondbeleid (2024). Betrokkenheid bij (nieuwbouw)ontwikkelingen Op 7 januari 2024 werd de raad per raadsmededeling geïnformeerd over het haalbaarheidsonderzoek naar de bouw van een nieuw zwembad. Toegelicht wordt dat een extern bureau opdracht kreeg om verschillende scenario’s door te rekenen. Dit gebeurde in samenspraak met de raad, sportverenigingen, commerciële aanbieders en overige stakeholders van het zwembad. Daarnaast werden de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Voorschoten, Noordwijk, Sassenheim en Wassenaar op de hoogte gesteld van het onderzoek. De locatiemanagers van de verschillende zwembaden in de eerdergenoemde gemeenten werden benaderd om mee te denken over de mogelijkheden en samenwerkingsvormen in de regio.

Het inzicht wat hiermee verkregen werd, is belangrijk voor de toekomstige besluitvorming over de nieuwbouw van een zwembad.56 Op 17 april 2025 wordt een presentatie gegeven over het onderzoek en de eerste resultaten. 5.3.2. Beschrijving betrokkenheid via P&C-cyclus In de volgende tabel geven we voor het begrotingsjaar 2024 (dit is het meest recente, volledig afgesloten begrotingsjaar) weer hoe er in de P&C-cyclus verantwoording plaatsvond over het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Achtereenvolgens gaan we in op: - De kaderbrief 2024. - De programmabegroting 2024. - De voorjaarsnota 2024. - De najaarsnota 2024. - De jaarstukken 2024. Kaderbrief 2024 In de Kaderbrief 2024 vindt geen verwijzing naar sport of sportaccommodaties plaats. Begroting 2024 Zoals het BBV voorschrijft, wordt er een overzicht gegeven van de baten en lasten per taakveld. Onder het programma Taakveldenoverzicht is het volgende opgenomen. Figuur 39. Begroting baten en lasten ‘5.2 Sportaccommodaties’ (2024) In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen wordt verwezen naar onder andere onderhoud van de sporthal, de sportvelden, en de kleedaccommodaties sport. Hierover wordt toegelicht: - Sinds 2009 beheren en exploiteren we de sporthal op sportpark De Voscuyl. Sporthal De Cuyl is te verdelen in drie zalen, door middel van scheidingswanden.

De skybox op de eerste verdieping is permanent verhuurd aan een fysiotherapiepraktijk. We onderzoeken of een regionale samenwerking in het beheer van de sporthal financieel aantrekkelijk kan zijn. → Achterstallig onderhoud: niet van toepassing op dit Beheerplan. 54 Gemeente Oegstgeest (19 december 2019). Vaststelling sportakkoord 2019. 55 Gemeente Oegstgeest (5 november 2024). Raadsmededeling Sport- en beweegakkoord 2025-2028. 56 Gemeente Oegstgeest (7 januari 2024). Haalbaarheidsonderzoek zwembad Oegstgeest.

57 / 71 - Sportvelden: het Beheerplan sportvelden uit 2021 gaat over de sportvelden die worden onderhouden door de gemeente Oegstgeest. Deze sportvelden zijn gelegen op sportpark De Voscuyl en het scoutingterrein aan de Abtspoelweg. De geldende normen van NOC*NSF vormen het uitgangspunt voor de beheerkwaliteit. Het Beheerplan is in 2021 geactualiseerd en de financiële gevolgen van de actualisatie zijn verwerkt. We onderzoeken of het beheer van de sportvelden aan de verenigingen kan worden overgedragen. → Achterstallig onderhoud: veld 6 (FC Oegstgeest/OGC Golf) zit in het MJOP. - Kleedaccommodaties sport: dit betreft de kleedaccommodatie bij korfbalvereniging Fiks. We onderzoeken de mogelijkheid deze over te dragen aan Fiks. → Achterstallig onderhoud: niet van toepassing op dit Beheerplan. Figuur 40. Beheerplannen in begroting (2024) De sportvelden maken deel uit van de begroting ‘groen’ in onderstaand overzicht. Figuur 41. Verwijzing naar sportparken in begroting (2024) Specifiek wordt ook ingegaan op de voorziening ten behoeve van onderhoud op de sporthal. Figuur 42. Voorziening sporthal de Cuyl in begroting (2024) Voorjaarsnota 2024 Onder beleidsthema 4.4 Een brede kijk op gezondheid wordt toegelicht: “Samen met de sportverenigingen werken we verder aan het uitvoeren van een geactualiseerd Sportakkoord.

Hierbij zijn een inclusief sportaanbod voor mensen met een beperking en aandacht voor discriminatie en de toegankelijkheid van sport voor de LHBTIQ+ gemeenschap speerpunten.” Daarnaast wordt onder Sport toegelicht: - Bij controle op de berekening van dotaties onderhoudsvoorzieningen is geconstateerd dat niet alle dotaties juist waren aangeleverd bij de Begroting 2024-2027 (€ 38.000 N). De gemeente ontvangt jaarlijks een vergoeding in het kader van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport. Het betreft een (gedeeltelijke) vergoeding in de kosten voor sportaccommodaties die ter beschikking worden gesteld aan derden (sportverenigingen) ten behoeve van actieve sportbeoefening. De verwachting is dat de regeling met terugwerkende kracht met ingang van 2024 wordt aangepast. Dit leidt tot een structureel lagere Rijksbijdrage van € 28.000. Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer ter goedkeuring. (€ 28.000 N). - Door het college is, op verzoek van Optisport, besloten gebruik te maken van de uitzondering op de regeling btw-vrijstelling voor sportorganisaties voor het zwembad Poelmeer door Optisport Oegstgeest BV. Dit betekent dat zowel de huurprijs die Optisport betaalt aan de gemeente als de exploitatie-

58 / 71 bijdrage voor het gebruik van zwembad Poelmeer wordt verrekend tegen kostprijs. Dit draagt bij aan een financieel gezonde exploitatie van het zwembad (€ 805.000 N & € 772.000 V). - Er zijn middelen nodig om een bestuursopdracht, gericht op de toekomst van het zwembad na 2030, te kunnen uitvoeren. Er moeten scenario's worden ontwikkeld en een marktverkenning worden gedaan naar de mogelijkheid een zwembad te exploiteren door een private partij, als onderdeel van een health en wellness-concept. Er moet participatie met het dorp worden georganiseerd. Om de uitvoering door een extern bureau te laten doen, moet budget opgenomen worden in de begroting. De kosten bedragen € 100.000 waarvan € 50.000 in 2024 en € 50.000 in 2025. Najaarsnota 2024 Onder beleidsthema 4.4 Een brede kijk op gezondheid wordt toegelicht: “Samen met de sportverenigingen werken we verder aan het uitvoeren van een geactualiseerd sportakkoord. Hierbij zijn een inclusief sportaanbod voor mensen met een beperking en aandacht voor discriminatie en de toegankelijkheid van sport voor de LHBTIQ+ gemeenschap speerpunten.” Jaarstukken 2024 Onder beleidsthema ‘een brede kijk op gezondheid’ wordt het volgende toegelicht. “Oegstgeest is in 2024 de sportiefste gemeente in Zuid-Holland en nr. 2 in heel Nederland. Daar mogen we trots op zijn.

In 2024 zijn er in het kader van het lokaal sportakkoord verschillende initiatieven ter stimulering van inclusief sporten en bewegen gefinancierd. Zo zijn er 323 schoolgaande jongeren tot 18 jaar die in 2024 gebruik hebben gemaakt van het sport- en beweegaanbod van Schoolsport071. Schoolsport071 werkt met verschillende partijen samen met als doel kinderen meer te laten bewegen. In het kader van sociaal veilige sport is er een symposium georganiseerd voor sport- (en cultuur)verenigingen in de Leidse regio over het voorkomen van- en omgaan met crisissituaties. Daarnaast heeft LOHC een subsidie ontvangen voor het voortzetten van het initiatief ‘Positiviteit Scoort’ met als doel om de positieve betrokkenheid en positief gedrag langs de lijn te bevorderen. En hebben vijf verenigingen (Loopgroep Oegstgeest, Basketbalvereniging Oegstgeest, Volleybalclub Oegstgeest, Vivax Zwem- en Waterpolovereniging en de Oegstgeester Gymnastiekvereniging) de masterclass vrijwilligersmanagement gevolgd. De verenigingen hebben geleerd aan welke knoppen zij kunnen draaien om genoeg vrijwilligers te vinden, te behouden én te zorgen dat ze plezier hebben in wat ze doen. Naast het volgen van de masterclass ontvingen de vijf verenigingen een subsidie voor activiteiten die het werven en behouden van vrijwilligers ondersteunen.

De verenigingen in Oegstgeest bieden een rijk aanbod aan activiteiten om iedereen mee te laten doen, waaronder golfclinics voor mensen met een beperking, sporten met statushouders en wandelvoetbal bij FC Oegstgeest. Eind 2024 is een nieuw sportakkoord vastgesteld dat de basis biedt voor de doorontwikkeling van het sportbeleid in de komende jaren.” Net als in de begroting wordt er verantwoord op het taakveld 5.2 Sportaccommodaties over de baten en lasten. Figuur 43. Taakveld 5.2 in jaarstukken (2024) Net als in de begroting wordt er in de paragraaf ‘Onderhoud en Kapitaalgoederen’ toegelicht hoe er met beheer wordt omgegaan. Figuur 44. Beheerplannen in jaarstukken (2024) Over de accommodaties wordt aangegeven: “De verwarmingssystemen van gymzaal Jan Wolkers en sporthal De Cuyl zijn waterzijdig ingeregeld.” Sportvelden maken, net als in de begroting, deel uit van de post ‘groen’. Figuur 45. Sportvelden in jaarstukken (2024)

59 / 71 Ten slotte komt de sporthal aan bod in de toelichting op de ‘voorzieningen’. Figuur 46. Verantwoording over voorziening De Cuyl in jaarstukken (2024). 5.3.3. Analyse betrokkenheid van de raad bij sportaccommodaties We zien dat de raad recentelijk beperkt eigen kaders heeft gesteld rondom het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Het huidige Sport- en beweegakkoord is niet door de raad vastgesteld maar ter informatie met de raad gedeeld. De raad was wel nadrukkelijker betrokken bij recente ontwikkelingen rondom de sportaccommodaties, meer specifiek bij een haalbaarheidsonderzoek naar de bouw van een nieuw zwembad. In dit onderzoek was ook zichtbaar aandacht voor bovenlokale samenwerking en afwegingen rondom het zwembad. Het onderwerp ‘sportaccommodaties’ komt ook aan bod in de reguliere P&C-cyclus. Er was duidelijk aandacht voor t beheer en onderhoud in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Daarbij wordt ingegaan op al dan niet achterstallig onderhoud, en de acties die hierop plaatsvinden. Een belangrijk punt is het onderzoeken van de mogelijkheid of het beheer van de sportvelden aan de verenigingen kan worden overgedragen. Hetzelfde geldt voor de kleedaccommodatie van de korfbalvereniging. Eerder constateerden we dat er geen budgetten voor beheer en onderhoud voor buitensport zijn gedeeld in het kader van de informatie-uitvraag van dit onderzoek.

In de P&C-stukken zien we wel dat er kapitaallasten en onderhoud aan sportvelden worden toegeschreven onder het kopje ‘groen’. Niet duidelijk was de omvang hiervan, specifiek van de sportvelden, laat staan wat hier onder valt en wat niet. In het feitelijk wederhoor is toegelicht dat de sportvelden onderdeel zijn van het Beheerplan Groen maar niet van het budget (openbaar) Groen. De kosten van de sportvelden zijn vermeld in programma 4: sociale infrastructuur. Toegelicht is dat er geen investeringen zijn die drukken op de exploitatie. Ook de informatievoorziening over het taakveld 5.2 Sportaccommodaties is redelijk summier. Er wordt niet inzichtelijk gemaakt wat er onder de baten en lasten onder taakveld 5.2 valt, laat staan welke afwegingen hieraan ten grondslag liggen. Wel wordt in de jaarstukken helder inzichtelijk gemaakt wat er specifiek gedaan wordt vanuit de voorziening Onderhoud sporthal en welke mutaties hiermee gemoeid zijn.

60 / 71 5.4. Leidschendam-Voorburg 5.4.1. Beschrijving betrokkenheid bij (beleids)ontwikkelingen Kaderstelling op beleid Hierna halen we de beleidsontwikkeling terug, zoals geschetst in hoofdstuk 3. Figuur 12. Beleidskaders gemeente Leidschendam-Voorburg inzake sportaccommodaties Als we figuur 12 nader beschouwen, dan zien we dat het college verantwoordelijk was voor het vaststellen van de Beheerplannen voor de sportparken. Het Beheerplan uit 2019 is, voor zover we uit het RIS kunnen herleiden, niet actief gedeeld met de raad. Naar aanleiding van een vraag hierover vanuit een raadsfractie op 27 mei 2020, werd het plan gedeeld met de raad.57 Het Beheerplan 2025 werd op 25 maart vastgesteld door het college en op dezelfde dag per raadsbrief gedeeld met de raad. Tijdens de commissie Samenleving van 25 mei 2025 is het plan geagendeerd door twee fracties. Op deze manier willen de fracties graag richting geven aan het college met betrekking tot duurzame maatregelen.58 Nieuw vastgoedbeleid als kader voor binnensportaccommodaties is in ontwikkeling. Dit ligt in september 2025 voor in de raad. Betrokkenheid bij ontwikkelingen Vanuit het RIS maken we ook op hoe de raad betrokken was bij ontwikkelingen rondom de accommodaties.

Tijdens de raadsvergadering van 2 februari 2021 is afgesproken dat de gemeenteraad op de hoogte zou worden gehouden van nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot de sportaccommodatie van de Voorburgse Rugby Club (VRC). Hiertoe werden op 12 juli 2022 en op 8 oktober 2024 raadsbrieven gedeeld. 5.4.2. Beschrijving betrokkenheid via P&C-cyclus In de volgende tabel geven we voor het begrotingsjaar 2024 (dit is het meest recente, volledig afgesloten begrotingsjaar) weer hoe er in de P&C-cyclus verantwoording plaatsvond over het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Achtereenvolgens gaan we in op: - De kadernota 2024. - De programmabegroting 2024. - De 1e tussentijdse rapportage 2024. - De 2e tussentijdse rapportage 2024. - De jaarstukken 2024. 57 Gemeente Leidschendam-Voorburg (27 mei 2020) Feitelijke vraag Beheerplan sportparken 2019-2022. 58 Geraadpleegd via: Agenda lv - Commissie Samenleving maandag 12 mei 2025 19:30 - 23:00 - iBabs Publieksportaal

61 / 71 Kadernota 2024 Toegelicht wordt dat eind 2023 het MJOP-gebouwen is geactualiseerd, inclusief de hieraan gekoppelde voorziening. Het MJOP geeft inzicht in het beheer- en onderhoudsprogramma van het gemeentelijk vastgoedareaal met een planningshorizon van 25 jaar. Bij vervanging wordt altijd gekeken naar een duur- zame oplossing, zoals bij het vervangen van de verlichting voor sporthallen en gymzalen. Tijdens de actualisatie wordt ook bekend wat de hoogte van de jaarlijkse dotatie zal zijn of dat er een eenmalige extra storting in de voorziening nodig is. De actualisatie en de dan bekende financiële consequenties worden via een separaat raadsvoorstel aan raad aangeboden Programmabegroting 2024 De gemeente heeft een programma Sport, Cultuur en Recreatie. Daarover wordt toegelicht over sportaccommodaties: “Samen met sportverenigingen blijft de gemeente investeren in hoogwaardige sportfaciliteiten. In 2023 heeft Sportpark Westvliet een upgrade gekregen met de aanleg van een rugbyveld en beachvolleybalvelden. Om te blijven voldoen aan de eisen van de verschillende sportbonden wordt het onderhoud uitgevoerd volgens het geldende Beheerplan buitensportvoorzieningen en de Meerjaren Onderhoudsprognose voor gebouwen.

Vanaf 2024 wordt het onderhoud van het rugbyveld op sportpark Westvliet toegevoegd.” In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen wordt expliciet ingegaan op de sportparken. - Kaders en doelen: de gemeente draagt zorg voor goed bespeelbare en gebruiksvriendelijke buitensportaccommodaties. Om dit uit te kunnen voeren is het Beheerplan sportparken gemeente Leidschendam-Voorburg opgesteld. Het Beheerplan bestaat uit het Dagelijks Onderhoud Plan (DoP) en het Meerjaren Investerings Plan (MIP). Het Beheerplan is ook de financiële onderbouwing voor de begroting. - Kwaliteit: op het gebied van sportparken en de bijhorende inrichtingselementen worden de kwaliteitsniveaus onderscheiden in goed, voldoende, matig, onvoldoende en slecht. De gemeente hanteert als streefwaarde voor de te leveren kwaliteit op de sportparken minimaal een voldoende. - Beheer: het onderhoud wordt uitgevoerd volgens het (nog vast te stellen) Beheerplan sportparken gemeente Leidschendam-Voorburg 2024-2028. Over de sporthallen komt in deze paragraaf naar voren: - Het onderhoud vindt plaats op basis van een MJOP. - De kwaliteit voor het (onderhoud) vastgoed wordt vastgesteld door conditiemetingen. De conditiemetingen van de gemeentelijke gebouwen zijn gebaseerd op het in Nederland algemeen erkende normenstelsel NEN 2767.

De meting van de staat van onderhoud conform NEN 2767 kent een scoreverloop van 1 (zeer goed [splinternieuw]) tot 6 (zeer slecht [krot]). Een conditiescore van 3 is - naar de maatstaf van de meeste vastgoed- portefeuillehouders en gebruikers - voldoende. - Voor de verhuurde panden en de sportgebouwen wordt conditie 2-3 aangehouden. Dat houdt in een goede tot redelijke onderhoudstoestand, afhankelijk van de ouderdom van het gebouw. In de begroting is ook een Meerjaren Investeringsplan opgenomen waarin onder andere de volgende investeringen op de sportparken zijn opgenomen. Figuur 47. MIP – sportparken in begroting (2024) Ten slotte wordt ook op taakveldniveau (5.2) verwezen naar de sportaccommodaties.

62 / 71 Figuur 48. Taakveld 5.2 in begroting (2024) 1e tussentijdse rapportage 2024 In de 1e tussentijdse rapportage worden onder het programma Sport, Cultuur en Recreatie de doelen ten behoeve van sport en de sportaccommodaties herhaald. Specifiek wordt ingegaan op de hogere energiekosten voor Sportfondsen Nederland. Door het afsluiten van nieuwe energiecontracten door Sportfondsen Nederland stijgen deze kosten fors ten opzichte van 2023. Er wordt voor 3 jaar een jaarlijks bedrag van € 175.000 beschikbaar gesteld ten laste van de reserve ondersteuning energielasten. 2e tussentijdse rapportage 2024 In de 2e tussentijdse rapportage worden onder het programma Sport, Cultuur en Recreatie de doelen ten behoeve van sport herhaald. Specifiek wordt over de sportaccommodaties het volgende toegelicht. Bij de sportaccommodaties vinden - naast de reguliere onderhoudswerkzaamheden op de sportparken - de volgende projecten plaats: - De realisatie van de kleedruimte voor de Voorburgse Rugby Club. - De aanbestedingsvoorbereidingen voor de renovatie van de tennisbanen op tennispark Overdam. Uitvoering renovatie volgt in 2025. - Het project veiligheid in en rond de sportparken wordt naar verwachting in het 2e halfjaar van 2024 uitgevoerd.

Het in 2022 beschikbaar gestelde investeringskrediet voor het realiseren van de nieuwe rugby-accommodatie is niet toereikend als gevolg van stijgende loon- en bouwkosten. Voorgesteld wordt om met de vaststelling van de 2e Tussentijdse rapportage 2024 het investeringskrediet op basis van een nieuwe kostenraming te verhogen met € 438.186 tot een totaalbedrag van € 914.469. De raad wordt hierover verder geïnformeerd via een aparte raadsbrief. Jaarstukken 2024 Onder het programma Sport, Cultuur en Recreatie komt het volgende aan bod. De gemeente heeft in 2024 geïnvesteerd in sportfaciliteiten en het onderhoud van de faciliteiten. Zo is in 2024 het handbalveld bij Stompwijk '92 gerenoveerd evenals twee hockeyvelden bij Cartouche. Het onderhoud van sportparken en bijbehorende voorzieningen is uitgevoerd volgens het geldende Beheerplan Sportparken en de Meerjaren Onderhoudsprognose voor gebouwen. Het Beheerplan Sportparken is recentelijk geactualiseerd en wordt voortaan jaarlijks herzien om in te spelen op ontwikkelingen op het gebied van sport-accommodaties en om de kwaliteit en veiligheid van de faciliteiten te waarborgen. - Er zijn extra kosten gemaakt voor onderhoud sportvelden en terreinen door onvoorziene werkzaamheden, zoals een gebroken lichtmast en wateroverlast bij de Meerhorst en Westvliet (nadeel € 162.000).

- De WOZ-waarde van de sportaccommodaties is harder gestegen dan verwacht. De hieruit voortvloeiende belastingen en heffingen zijn daardoor hoger uitgevallen (nadeel € 105.000). Over het taakveld 5.2 Sportaccommodaties komt het volgende naar voren. Figuur 49. Taakveld 5.2 in jaarstukken (2024) Informatie over de sporthallen en sportparken is wederom zichtbaar in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Daar worden de uitgangspunten herhaald die in de begroting zijn opgenomen. Over de sportparken is, aanvullend op de begroting 2024, toegelicht: “Overigens is het omboeken van de investeringen sport naar een voorziening sportparken onderzocht. Met het oogpunt op de verlaagde uitkering vanuit het Rijk is het advies om de omzetting van de investeringen sport naar een voorziening sportparken nog niet te doen en dit plan te parkeren.” In de jaarstukken wordt ten slotte verantwoord over de realisatie van het investeringsplan 2024. Daar komt onder andere het volgende aan bod over de sportparken.

63 / 71 Figuur 50. Verantwoording over MIP in jaarstukken (2024) 5.4.3. Analyse betrokkenheid van de raad bij sportaccommodaties We zien dat de raad recentelijk beperkt eigen kaders heeft gesteld rondom het onderwerp ‘sportaccommodaties’. De Beheerplannen worden vastgesteld door het college en niet door de raad. Het eerdere Beheerplan is ook pas reactief gedeeld na vragen van de raad. Het recente Beheerplan is wel actief gedeeld en ook geagendeerd door de raad om richting mee te geven rondom duurzaamheid. De raad is vanuit zijn controlerende rol in positie gebracht bij recente ontwikkelingen rondom de sport- accommodaties; meer specifiek gaat het om de verplaatsing van en ontwikkelingen rondom de rugbyclub. De raad is hier per raadsbrieven over geïnformeerd. Ook komt informatievoorziening hierover duidelijk terug in de 2e tussentijdse rapportage. Het onderwerp ‘sportaccommodaties’ komt ook aan bod in de reguliere P&C-cyclus. Er is duidelijk aandacht voor dit onderwerp onder het programma Sport, Cultuur en Recreatie en voor beheer en onderhoud in de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Daarbij wordt voor de sportparken ingegaan op kaders en doelen rondom beheer en onderhoud, het beoogde kwaliteitsniveau en het beheer. Ook voor de gemeentelijke gebouwen - waar de binnensportruimten onder vallen - wordt ingegaan op het MJOP en het beoogde kwaliteitsniveau .

Wat opvalt is dat de gemeente gedetailleerd zichtbaar maakt welke investeringen er op de sportparken gedaan wordt. Dit is vastgelegd in het Meerjaren Investeringsplan dat aan de begroting is gekoppeld. Hier wordt ook zichtbaar op teruggegrepen in de jaarstukken. Op deze manier is per jaar zichtbaar welke beheer- en onderhouds- activiteiten er uitgevoerd zijn op de sportparken. 5.5. Vergelijking WVOLV-gemeenten en rode draden Deelvraag in hoofdstuk 5 - Zijn de gemeenten in staat om met de beschikbare middelen de gemeentelijke sportaccommodaties op niveau te houden? (Dit niveau moet dan wel gedefinieerd zijn.) Wisselend (pro)actieve kaderstelling op beleid door de raden Wat als eerste opvalt is dat er geen sprake is van een uniforme betrokkenheid van de raden op het onderwerp ‘sportaccommodaties’. Dit past bij het beeld dat er sprake is van een wisselende beleidsmatige inbedding. De gemeente Voorschoten heeft met het vaststellen van het Sportaccommodatiebeleid actief kaders gesteld en geeft via moties ook actief kaders mee.

64 / 71 Voor de gemeente Wassenaar lijkt hetzelfde te gaan gelden, daar zij nieuwe kaders gaan vaststellen middels de nieuwe Sportvisie. Voor Oegstgeest geldt daarentegen dat de Sport- en beweegakkoorden de belangrijkste kaders vormen voor de visie op sportaccommodaties. Deze zijn niet door de raad vastgesteld maar door het college. In Leidschendam-Voorburg geldt ten slotte dat de Beheerplannen de belangrijkste kaders vormen voor de sportparken. Ook deze worden (periodiek) door het college vastgesteld en niet door de raad. Geen eenduidig inzicht in investeringen in sportaccommodaties Voor alle vier de gemeenten geldt dat de raden actief worden meegenomen op ontwikkelingen die het onderwerp ‘sportaccommodaties’ raken. Wat opvalt is dat het onderwerp hiermee meer ‘incident-gedreven’ is en dat er beperkter sprake is van een periodieke agendering dan wel structureel gesprek hierover tussen raad en college. Oegstgeest geeft hierover in het feitelijk wederhoor aan dat dit past bij de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente en de verenigingen. Omdat buitensportaccommodaties binnen de verantwoordelijkheid van de verenigingen vallen, was er geen aanleiding om specifiek over investeringen in sportaccommodaties in de raad het gesprek te voeren. En dat terwijl in een gezamenlijke sessie met een vertegenwoordiging van de raden deze behoefte wel aan bod kwam.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leidschendam.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/62098959-22eb-4c78-a8e8-639707e1ef5c?agendaItemId=9972e39c-bbee-4cb4-833e-acf9e34e1cc7