CConstaterende datLeidschendam-Voorburg
Koppel je AI →
Document · PDF

4585 Programmabegroting 2027-2030

Gecombineerde Commissie 28 oktober 2026, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststellen Programmabegroting 2027-203069.096 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 9

De beoogde verandering vraagt ook om doorontwikkeling van leiderschap, samenwerking en cultuur, zodat de nieuwe organisatie-inrichting daadwerkelijk bijdraagt aan ander gedrag, betere sturing en meer uitvoeringskracht. Binnen deze twee opgaven wordt verder gewerkt aan het versterken van gebiedsgericht en integraal werken, de ontwikkeling van project- en programmatisch werken en portfoliomanagement, en het vergroten van het strategisch vermogen van de organisatie. Ook wordt ingezet op het verbeteren van de balans tussen structureel en incidenteel werk en het verminderen van de afhankelijkheid van inhuur. De organisatieontwikkeling vindt plaats naast de reguliere dienstverlening en de maatschappelijke opgaven waarvoor de gemeente staat. Daarom wordt gekozen voor een realistische fasering en duidelijke prioritering, zodat de veranderingen uitvoerbaar blijven en daadwerkelijk leiden tot betere sturing, hogere kwaliteit van uitvoering en meer slagkracht van de organisatie. Leidschendam-Voorburg in Control De gemeente streeft ernaar ‘in control’ te zijn: grip hebben op processen, financiën en risico’s, zodat we effectief en efficiënt kunnen functioneren en onze verantwoordelijkheid richting inwoners en andere belanghebbenden waarmaken.

‘In control’ betekent dat de gemeente: • Doelstellingen helder formuleert en realiseert; • Risico’s tijdig signaleert en beheerst; • Betrouwbare financiële en operationele informatie levert; • Efficiënt en effectief werkt, in lijn met wet- en regelgeving; • Integriteit borgt in alle lagen van de organisatie. Concreet houdt dit in dat we: • Inzicht hebben in onze financiële positie en prestaties; 127 • Processen beheersen en waar nodig kunnen bijsturen; • Transparant rapporteren aan bestuur en inwoners; • Proactief handelen en verantwoordelijkheid afleggen; • Continu werken aan verbetering van bedrijfsvoering en dienstverlening. ‘In control’ zijn is geen eindpunt, maar een doorlopend proces van monitoren, evalueren en verbeteren. Dit stelt ons in staat adequaat in te spelen op veranderingen, en middelen optimaal in te zetten voor de gemeenschap. Daarbij nemen we de bevindingen en aanbevelingen uit de accountantscontrole en uit eigen organisatie ter harte en rapporteren we periodiek aan de raad. In 2027 wordt, mede door de aanpak van NIS2/BIO, uitvoering gegeven aan het ‘nieuwe’ risicomanagementbeleid door op regelmatige basis risicoanalyses uit te voeren. Rechtmatigheid Vanaf verslagjaar 2023 moet het college volgens de gewijzigde Gemeentewet en het BBV in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording opnemen.

De rechtmatigheidsverantwoording gaat over alle aspecten van financiële rechtmatigheid die geen invloed hebben op de getrouwheid van de jaarrekening. Bij de jaarrekening verklaart het college alle niet-acceptabele afwijking en de (voorgenomen) herstelmaatregelen. Zo krijgt de raad niet alleen een oordeel, maar ook de achtergrondinformatie om zijn controlerende taak goed uit te voeren. Met ingang van boekjaar 2025 zijn er nieuwe regels voor de controle op de rechtmatigheid, met als belangrijkste verandering de hoogte van de materialiteitsgrens. Deze nieuwe regelgeving heeft vorig jaar geen invloed gehad op de beoordeling van de rechtmatigheid en niet geleid tot aanvullende maatregelen. De gemeente blijft nog steeds ruimschoots binnen de gestelde normen Begrotingscriterium Een belangrijk onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording is het begrotingscriterium. Financiële beheershandelingen dienen tot stand te komen binnen de grenzen van de door de gemeenteraad geautoriseerde begroting. In de financiële verordening is door de raad vastgesteld in welke gevallen overschrijdingen acceptabel zijn. Uit de jaarrekeningcontrole 2025 blijkt dat slechts een klein deel van de begrotingsonrechtmatigheden niet acceptabel zijn volgens de spelregels van de financiële verordening. Er worden daarom ook geen aanvullende maatregelen nodig geacht.

Voorwaardencriterium De meeste eisen die vallen onder het voorwaardencriterium worden gecontroleerd voor de getrouwheid van de jaarrekening. Van de overige voorwaarden is de controle op de toepassing van de Europese aanbestedingsregels de belangrijkste. Uit de jaarrekeningcontrole 2025 is gebleken dat er risico’s zijn voor de naleving van de Europese aanbestedingsregels. Dit geldt onder andere voor ICT-contracten. In 2026 zijn reeds maatregelen getroffen om inkopen en contractbeheer van ICT te verbeteren, echter is dit een langjarige inspanning, want een eenmaal geconstateerde onrechtmatigheid verdwijnt pas aan het einde van de looptijd van een contract en er komen elk jaar weer nieuwe aanbestedingen bij. Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) Het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik krijgt steeds meer aandacht in het kader van rechtmatigheid. In 2025 is door de raad het hernieuwde M&O-beleid vastgesteld. Hierin is ook bepaald dat de raad bij ernstige gevallen van misbruik wordt geïnformeerd. De uitvoering van het M&O-beleid – waarbij frauderisicoanalyses het belangrijkste interne toezichtinstrument zijn - is in 2026 gestart en het resultaat zal in 2027 zichtbaar worden.

128 Focus voor 2027: • In het kader van een ‘nieuw’ risicomanagementbeleid op regelmatige basis risicoanalyses uitvoeren; • Opschonen ICT-contracten en verbeteren rechtmatigheid van inkopen van ICT; • Uitvoeren frauderisicoanalyses op de grotere financiële processen van de organisatie. Integriteitsbevordering In 2027 wordt verder invulling gegeven aan de versterking en structurele borging van integriteit binnen de organisatie. De activiteiten bouwen voort op de beleidsontwikkeling, onderzoeken en organisatorische versterking uit 2026. De organisatiebrede integriteitsmeting uit 2026 wordt vergeleken met de meting uit 2024. De uitkomsten worden vertaald naar concrete prioriteiten en maatregelen in een integriteitsagenda voor de periode 2027–2030. Daarmee wordt de inzet gericht op de belangrijkste integriteitsrisico’s en ontwikkelpunten binnen de organisatie. In 2027 ligt daarnaast de nadruk op het voortzetten van de in 2026 ingezette actualisering van het integriteitsbeleid en op de implementatie en toepassing daarvan binnen de organisatie. Het gaat onder meer om de gedragscode, het meldprotocol en andere bijbehorende instrumenten. Deze worden verbonden aan communicatie, de introductie van nieuwe medewerkers, trainingen en maatwerkinterventies binnen teams.

Zo worden medewerkers en leidinggevenden ondersteund bij het herkennen van integriteitsrisico’s, het bespreken van dilemma’s en het zorgvuldig handelen in de praktijk. De structurele inzet van een onafhankelijk gepositioneerde functionaris voor integriteit maakt het in 2027 mogelijk om signalen en meldingen zorgvuldig te behandelen, organisatiebrede integriteitsrisico’s tijdig te signaleren en deze te vertalen naar gerichte adviezen en preventieve maatregelen. Daarnaast worden de rollen en verantwoordelijkheden binnen het integriteitsdomein verder verduidelijkt en wordt de samenwerking tussen de betrokken functionarissen versterkt. Gegevensbescherming en NIS2 / BIO Privacy De functionaris gegevensbescherming (FG) stelt jaarlijks een rapportage op over de bescherming van persoonsgegevens binnen de gemeente. Uit de meest recente FG-rapportage blijkt dat de organisatie verdere stappen heeft gezet op het gebied van gegevensbescherming. Tegelijkertijd blijft structurele borging noodzakelijk om blijvend aan wet- en regelgeving te voldoen. Belangrijke aandachtspunten zijn het actueel houden van beleid en procesbeschrijvingen, het planmatig uitvoeren van DPIA’s bij risicovolle verwerkingen, het versterken van de privacyorganisatie en het verbeteren van de informatievoorziening aan inwoners.

Vooral transparantie richting betrokkenen, actuele privacyverklaringen en duidelijke procedures voor inzage-, correctie- en verwijderverzoeken vragen in 2027 gerichte opvolging. Resultaat 1) Inzicht in de belangrijkste privacyrisico’s binnen de gemeentelijke organisatie, inclusief risicovolle verwerkingen waarvoor een DPIA nodig is of moet worden geactualiseerd. Resultaat 2) Verbeteracties uit de FG-rapportage zijn vertaald naar jaarplannen, eigenaarschap in de lijn en concrete opvolging door privacy officers, proceseigenaren en ondersteunende teams. Resultaat 3) De FG legt in de aankomende jaarrapportage nadrukkelijk focus op de informatievoorziening aan inwoners, waaronder de actualisatie van de privacyverklaring en het opnemen van duidelijke, begrijpelijke informatie over gegevensverwerking in briev en, formulieren, portalen en contactmomenten. 129 Informatiebeveiliging De gemeente verantwoordt zich jaarlijks aan de gemeenteraad en externe toezichthouders over de staat van de informatiebeveiliging via de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). De ENSIA-verantwoording over 2025 laat zien dat de gemeente voldoet aan haar verantwoordingsverplichtingen op het gebied van informatiebeveiliging. Geconstateerde verbeterpunten worden opgepakt en gemonitord. Tegelijkertijd nemen de wettelijke eisen aan informatiebeveiliging toe.

Met de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet en de wettelijke verankering van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2) worden hogere eisen gesteld aan de beheersing van risico’s, de digitale weerbaarheid van de organisatie en de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging. In de periode 2027-2030 wordt verder gewerkt aan het versterken van de digitale weerbaarheid van de gemeente en het duurzaam borgen van de vereisten uit de Cyberbeveiligingswet, BIO2 en andere relevante wet- en regelgeving. Daarbij worden informatiebeveiliging, risicomanagement, bedrijfscontinuïteit, bewustwording en toezicht verder geïntegreerd in de reguliere bedrijfsvoering en planning- en controlcyclus. Het doel is risico’s beter inzichtelijk te maken, passende beheersmaatregelen structureel toe te passen en de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening te ondersteunen. Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan de verdere professionalisering van risicomanagement en interne beheersing binnen de organisatie. Daarnaast wordt blijvend geïnvesteerd in de bewustwording van medewerkers door middel van trainingen, communicatie e n oefeningen, zodat veilig omgaan met informatie een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dagelijks handelen.

Resultaat: Een weerbare en aantoonbaar beheerste organisatie waarin informatiebeveiliging integraal onderdeel vormt van de bedrijfsvoering en waarin blijvend wordt gewerkt aan naleving van de Cyberbeveiligingswet en BIO2. Maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en sociaal inkopen In de afgelopen periode is verder ingezet op het professionaliseren en herinrichten van de inkoopfunctie. Daarbij zijn de organisatie, processen en werkwijzen verder ontwikkeld om de inkoopfunctie toekomstbestendig te maken en beter aan te laten sluiten bij de ambities van de gemeente. Deze ontwikkeling is een belangrijke randvoorwaarde om MVOI structureel te kunnen toepassen en de gewenste maatschappelijke impact via inkoop daadwerkelijk te realiseren. Door de versterking van de inkoopfunctie is een stevig fundament gelegd voor een meer strategische en resultaatgerichte aanpak van inkoop. Hiermee ontstaat meer ruimte om duurzaam en sociaal inkopen integraal onderdeel te maken van inkoop- en aanbestedingstrajecten en de uitvoering daarvan beter te ondersteunen. In de komende periode verschuift de aandacht van het verder inrichten van de organisatie naar het realiseren van de inhoudelijke ambities. De focus ligt daarbij op het vertalen van de MVOI - doelstellingen naar concrete KPI’s, het monitoren van de voortgang en het sturen op resultaten.

Hiermee wordt de bijdrage van de inkoopfunctie aan de maatschappelijke en duurzame doelstellingen van de organisatie steeds beter inzichtelijk en kan gerichter worden gestuurd op het behalen van de ambities." Gegevens gemeentelijk personeelsbeleid De arbeidsmarkt blijft ook de komende jaren uitdagend. Personeelstekorten blijven bestaan, terwijl gemeentelijke opgaven complexer worden en digitalisering en AI andere kennis en vaardigheden vragen. Vooral binnen het ruimtelijk domein en ICT is het lastig om voldoende gekwalificeerde medewerkers te vinden, maar ook binnen andere vakgebieden neemt de schaarste toe. Met de doorontwikkelde arbeidsmarktcommunicatie zetten we in op het beter bereiken en aantrekken van nieuwe medewerkers. De personele opgave gaat daarom steeds meer over het aantrekken én behouden en ontwikkelen van medewerkers, duurzame inzetbaarheid en het anders organiseren van werk. Ook vergrijzing, langdurig en psychisch verzuim en de ervaren werkdruk vragen aandacht. D | it maakt het belangrijk om vooruit te kijken naar de kennis en capaciteit die de organisatie nodig heeft. Voor Leidschendam-Voorburg kijken we daarom naar de samenhang tussen formatie, bezetting, externe inhuur, verzuim en leren en ontwikkelen.

De gewenste beweging is een passende bezetting, minder afhankelijkheid van externe inhuur en voldoende gezonde en deskundige medewerkers om ook in de toekomst onze opgaven uit te kunnen voeren. In de onderstaande tabel worden enkele gegevens over het gemeentelijk personeelsbestand weergegeven en vervolgens toegelicht. Formatie en bezetting | 2024 | 2025 | Begroting | Begroting 2027 2026 Formatie (aantal plekken fte’s) | 718 | 714 | 735 | 743 Bezetting (aantal bezette fte’s) | 722 | 721 | n.b. | n.b. Bezetting (aantal personen) | 787 | 783 | n.b. | n.b. Voltijd/ deeltijd | 61% / 39% | 60% / 40% | n.b. | n.b. Ziekteverzuim (excl. Zwangerschap) | 5,9% | 5,5% | n.b. | n.b. Meldingsfrequentie | 0,88 | 0,89 | n.b. | n.b. % inhuur | 22% | 17% | Norm: 20% | Norm: 20% 1,63% van de | 1,55% van de | 2% van de | 2 % van de Opleidingskosten | loonsom | loonsom | loonsom | loonsom - Begroot | € 1.062.000 | € 1.079.000 | € 1.400.000 | € 1.400.000 - Besteed | € 1.084.000 | € 1.280.000 | n.b. | n.b. Aantal opengestelde vacatures per jaar | 142 | 135 | n.b. | n.b. Formatie, bezetting en externe inhuur Formatie, bezetting en externe inhuur hangen nauw met elkaar samen. De bezetting sluit in principe aan op de beschikbare formatie.

Tijdelijk kunnen verschillen ontstaan, bijvoorbeeld doordat vacatures nog niet zijn ingevuld of doordat medewerkers bovenform | atief worden ingezet op basis van tijdelijke middelen. Ook kan het vervangen van externe inhuur door eigen medewerkers gevolgen hebben voor de formatie en bezetting. Daarom is het belangrijk deze cijfers niet los van elkaar te bekijken, maar steeds te duiden vanuit de keuzes die de organisatie maakt. Voor 2027 ligt de focus daarom niet op formatiegroei of -krimp op zichzelf, maar op de vraag of de personele capaciteit past bij de opgaven van de organisatie. Daarbij streven we naar een goede balans tussen continuïteit en flexibiliteit: structureel werk waar mogelijk met eigen medewerkers en externe inzet waar tijdelijke capaciteit of specialistische kennis nodig is. Jaar | Inwoners | FTE | Bezetting per 1.000 | Benchmark inwoners LV 2023 | 77.753 | 669,6 | 8,6 | 8,5 2024 | 78.229 | 722,4 | 9,2 | 9,0 2025 | 78.318 | 721 | 9,2 | 9,1 130 131 De vergelijking met andere gemeenten helpt om ontwikkelingen te signaleren. Verschillen in taken, organisatievorm en de mate waarin werkzaamheden worden uitbesteed of met eigen medewerkers worden uitgevoerd, hebben invloed op de cijfers. De benchmark gebruiken we daarom vooral om trends te volgen en niet als zelfstandige norm voor de omvang van de organisatie.

Ziekteverzuim en duurzame inzetbaarheid Het verzuimpercentage binnen Leidschendam-Voorburg bedraagt 5,5% en ligt daarmee onder het interne streefcijfer en de benchmark van vergelijkbare gemeenten. Tegelijk neemt het langdurig verzuim toe. Deze ontwikkeling sluit aan bij de landelijke trend. Ook psychisch verzuim en de ervaren werkdruk vragen aandacht. In 2027 blijft de inzet daarom gericht op het voorkomen en terugdringen van langdurige uitval en het versterken van de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. De uitkomsten van het medewerkersonderzoek dat eind 2026 wordt uitgevoerd, gebruiken we om beter zicht te krijgen op wat medewerkers ervaren en waar aanvullende inzet nodig is. Leren en ontwikkelen De behoefte aan leren en ontwikkelen is de afgelopen jaren toegenomen. De krappe arbeidsmarkt, de toenemende complexiteit van maatschappelijke opgaven, digitalisering, AI en nieuwe wet - en regelgeving vragen om voortdurende ontwikkeling van kennis en vaardigheden. Ook voor het behouden van medewerkers en het stimuleren van interne doorstroom wordt ontwikkeling steeds belangrijker. In 2026 is het ontwikkelbudget vastgesteld op 2% van de loonsom, dit willen we de komende jaren doortrekken. Ook in 2027 zetten we, in lijn met onze organisatie ontwikkeling, in op het gericht ontwikkelen van kennis, vaardigheden en gedrag die nodig zijn voor het werk van vandaag én morgen.

Zo dragen we bij aan vakbekwame en wendbare medewerkers en een toekomstbestendige organisatie. 132 Verbonden partijen Algemeen Deze paragraaf gaat in op de partijen met wie de gemeente een bestuurlijke relatie heeft en waarin zij een financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang betekent dat de gemeente een zetel in het bestuur bezet of stemrecht heeft. Een financieel belang betekent dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die zij kwijt is in het geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij kunnen worden verhaald op de gemeente. De werkzaamheden van de verbonden partijen moeten een publiek belang dienen. De raad of het colle ge zetten verbonden partijen in als middel om gemeentelijk beleid te realiseren. Beleidskader De Gemeente Leidschendam-Voorburg werkt op vele terreinen samen met externe partijen. Binnen deze samenwerkingsverbanden zijn verbonden partijen een bijzondere groep die extra aandacht verdient vanwege de aanzienlijke bestuurlijke, strategische en financiële belangen voor de gemeente.

De verbonden partijen waar de gemeente mee samenwerkt zijn: Naam Inzet bij programma('s) Bijdrage 2027 Gemeenschappelijke regelingen Avalex Volksgezondheid en milieu 12.221 GGD Veilig Thuis Haaglanden Sociaal domein, Volksgezondheid en milieu 2.079 Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Verkeer en vervoer, Economie 245 Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Volksgezondheid en milieu 1.377 Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Veiligheid 7.507 Centrumregeling samenwerking gemalen diensten (NAD) Volksgezondheid en milieu 680 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (voorheen H10 Inkoopbureau) Sociaal domein 345 Rekenkamer WVOLV Bestuur en ondersteuning 99 Vennootschappen / coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeente (BNG) Overige onderdelen (financieel beleid) N.v.t. Stedin Holding NV Overige onderdelen (financieel beleid) N.v.t. Dunea NV Sport, cultuur en recreatie N.v.t. VOF Leidschendam Centrum Bouwen en wonen N.v.t.

Werkbedrijf de Binnenbaan BV Sociaal domein 3.967 Bedragen x € 1.000 Verbonden partij | Programma | Vorm van belang | Omvang belang | Financiële | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Risico’s | Verwacht bijdrage | vermogen vermogen | vermogen | vermogen | resultaat (*1000) | 1/1 | 31/12 | 1/1 (*1.000) 31/12 (*1.000) | (*1.000) | (*1.000) Volksgezondheid en | 22,80% | 22,80% | 12.103 | 7.137 | 7.276 | 7.383 | 14.882 Hoog | Licht negatief Avalex | milieu Sociaal domein, | 7% GGD / 5% Volksgezondheid en | 7% GGD / 5% VT | VT | 2.011 | 1.838 | 3.043 | nihil | nihil Hoog | Licht negatief GGD Veilig Thuis | milieu Verkeer en vervoer, | 3,23% | 3,23% | 245 | 41.203 | 45.948 | 1.752.607 | 1.899.223 Hoog | Verwacht MRDH | Economie | positief saldo Volksgezondheid en | 2,00% | 2,00% | 1.181 | 2.654 | 1.881 | 9.757 | 11.117 Laag | Kostendekkend ODH | milieu VRH | Veiligheid | 7,03% | 7,03% | 7.507 | 6.256 | 9.275 | 126.974 | 132.502 Hoog | Kostendekkend Volksgezondheid en | 33,33% | 33,33% | 680 | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. Matig | N.v.t. NAD | milieu SBJH | Sociaal domein | 7,00% | 7,00% | 322 | 285 | 199 | 5.147 | 3.573 Laag | Kostendekkend Bestuur en | € 100.000 (bij | € 100.000 (bij | 99 | 149 | 127 | N.v.t. | N.v.t.

Laag | Kostendekkend Rekenkamer | ondersteuning | benadering) | benadering) Overige onderdelen | 0,36% | 0,36% | 0 4.777.000 | 4.863.000 | 123.164.000 | 110.701.000 Laag | Nog niet BNG | (financieel beleid) | bekend Overige onderdelen | 3,00% | 3,00% | 0 3.370.000 | 3.586.000 | 4.362.000 | 5.250.000 Matig | Nog niet Stedin | (financieel beleid) | bekend Sport, cultuur en | 5,69% | 5,69% | 0 | 260.184 | 267.785 | 327.309 | 335.993 Matig | Nog niet Dunea | recreatie | bekend 133 134 VOF Leidschendam Centrum Bouwen en wonen 50,00% 50,00% -- -- -- -- Laag Niet van toepassing (ontbinding) De Binnenbaan Sociaal Domein 1,00% 1,00% 3.967 100 n.n.b. 0 n.n.b. Laag Nog niet bekend Gemeenschappelijke regelingen Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Naam | Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Doelstelling | Omgevingsdienst Haaglanden verzorgt voor de gemeente wettelijke taken op het gebied van milieu vergunningverlening, toezicht (op bodem en bedrijven met milieubelastende activiteiten voor zover de provincie niet het bevoegd gezag is) en handhaving. Het college blijft voor deze taken het bevoegd gezag. Bestuurlijk belang | Een wethouder vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur. Leidschendam-Voorburg is ook vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur.

Belang in verbonden partij | 2% Overige deelnemers | Delft, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland, Zoetermeer en provincie Zuid-Holland Vestigingsplaats | Den Haag Ontwikkelingen | De gemeente besteedt sinds 2026 meer geluidstaken uit aan de ODH. Het betreft onder meer adviezen over ruimtelijke initiatieven en over gemeentelijke projecten. Hiermee maakt de gemeente optimaal gebruik van de aanwezige geluidsexpertise bij de ODH. Dit leidt tot extra lasten bij de ODH in 2027 van naar verwachting €40.000. De gemeente is gestart met het omzetten van de milieuregels in het Omgevingsplan. De gemeente heeft daarvoor de bevoegdheid gekregen om milieuregels binnen bepaalde grenzen aan te passen. De ODH zal hierover de gemeente adviseren. Hiervoor is naar verwachting €40.000 nodig in 2027. Dit wordt gedekt uit bestaande structurele budgetten voor de implementatie van de Omgevingswet. In 2027 wordt de totale bijdrage aan de ODH opnieuw tegen het licht gehouden en afgestemd op de wettelijke verplichtingen en gewenste taakverdeling tussen ODH en gemeente. Dit wordt dan naar verwachting verwerkt in de begroting 2028. Gemeentelijke bijdrage | € 1.181.000 Spiegeling afwegingskader | De expertise op een aantal vakgebieden kan beter en efficiënter door de ODH worden ingevuld, dan door de eigen organisatie.

Het beschermen van de leefomgeving is een kerntaak van de overheid en daardoor is vergunningverlening en handhaving niet uit te besteden aan de markt. Het delen van de kosten van de ODH over de 9 gemeenten en de provincie is efficiënter en effectiever dan dit apart doen. Met de invoering van de Omgevingswet zijn vergunningverlening en handhaving tussen gemeente en ODH in 1 vergunning gecombineerd en moeilijk uit elkaar te houden. Intensieve samenwerking is vereist. Gezien de jaarlijkse omzet en zwaarte van de taken is een eigen rechtspersoon voor de ODH op zijn plaats. Bevoegdheden kunnen alleen aan een overheidsorganisatie die een eigen rechtspersoon is worden overgedragen. Zonder risicodragende deelname is er geen zeggenschap. De GR is door de provincie verplicht gesteld op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 2.654.231 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 1.880.883 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 9.757.176 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 11.116.892 Resultaat over 2025 | € 465.000 Risico's | De financiële risico’s zijn gering, omdat de ODH over voldoende reserves beschikt. De geplande uitgaven worden jaarlijks geraamd en in de begrotingen verwerkt.

135 Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Naam | Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling | In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 21 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Vanuit 2 kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat. Bestuurlijk belang | De gemeente is in het algemeen bestuur vertegenwoordigd door de burgemeester, in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit door de portefeuillehouder verkeer en vervoer, in de bestuurscommissie economisch vestigingsklimaat door de portefeuillehouder economie, in zowel de adviescommissie vervoersautoriteit en als de adviescommissie economisch vestigingsklimaat door twee raadsleden. Belang in verbonden partij | 3,23% Overige deelnemers | Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden- Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Wassenaar, Westland, Voorne aan Zee en Zoetermeer. Vestigingsplaats | Rotterdam Ontwikkelingen | Begin 2026 zijn de Visie Economisch Vestigingsklimaat en Mobiliteitsvisie vastgesteld. In 2026 en 2027 wordt gewerkt aan een integrale Strategische Agenda (afgekort SA, 2027-2030) om koers te bepalen in lijn met de visies en de vorige Strategische Agenda (2023-2026).

Deze SA wordt iedere 4 jaar geactualiseerd. Ook wordt gestart met een Uitvoeringsprogramma Economisch Vestigingsklimaat en Mobiliteit dat iedere 2 jaar wordt geactualiseerd. Leidschendam-Voorburg zal daarbij het belang van de stadsverzorgende economie, met de Westfield Mall of The Netherlands onderstrepen. Ook zet onze gemeente zich in voor een optimale bereikbaarheid en leefbaarheid. Integraal werken staat centraal. Zo zijn in de ‘Begroting Exploitatie Verkeer en openbaar Vervoer’ en ‘Infrastructuur Verkeer en Openbaar Vervoer’ met elkaar samengevoegd tot ‘Verkeer en Vervoer’. De MRDH is inmiddels een compacte netwerkorganisatie met afdelingen en bureaus die interdisciplinair zijn ingericht (Economisch Vestigingsklimaat, Verkeer en Vervoer samen | ). Gemeentelijke bijdrage | € 245.307 Spiegeling afwegingskader | Nieuw is dat de MRDH ook naar brede welvaart kijkt. Het betekent dat er niet alleen wordt gekeken naar materiële welvaart (zoals inkomen en werkgelegenheid), maar ook naar zaken als gezondheid, onderwijs, leefomgeving, sociale samenhang, duurzaamheid en kansen voor toekomstige generaties.

Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 41.202.899 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 45.947.569 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 1.752.607.411 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 1.899.222.887 Resultaat over 2025 | € 604.375 Risico's | Budgettaire krapte vanuit het Rijk speelt ook de komende jaren een belangrijke rol. Vooralsnog zijn bezuinigingen op het OV afgewend. Ook op gemeentelijk niveau bestaat onzekerheid. Brede doeluitkering Verkeer en Vervoer (BDU) Uit de begroting van het ministerie van IenW, die op Prinsjesdag openbaar werd, blijkt dat de voorgenomen korting op de BDU voor het jaar 2026 is geschrapt. Het jaar daarna draagt IenW een derde van het tekort bij, de vervoerregio’s samen ook een derde deel, en voor het resterende deel wordt nog samen gezocht naar een oplossing. De vervoerregio’s zetten het gesprek over de BDU korting met het Rijk voor herstel van de Rijksfout voort en zetten er op in dat het Rijk ook in 2027 en daarna de volledige BDU-korting compenseert. Als de korting na medio 2027 doorgaat, dan zal dit direct effect hebben op de exploitatie van het ov en de investeringscapaciteit. 136 Avalex Naam | Avalex Doelstelling | Door een regionale organisatie van de afvalinzameling wil de gemeente schaalvoordelen behalen. De afvalinzameling is gericht op het inzamelen van grondstoffen. Dit betekent dat inwoners afval zoveel mogelijk gescheiden aanbieden.

Bestuurlijk belang | In het enkelvoudig bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie is de gemeente vertegenwoordigd door één wethouder. Belang in verbonden partij | 22,8% Overige deelnemers | Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar. Vestigingsplaats | Rijswijk Ontwikkelingen | Avalex heeft een nieuw koersdocument opgesteld voor de periode tot 2030. Avalex positioneert zich als een adviseur en ondersteuner voor de gemeenten binnen hun eigen afval- en circulair beleid. In dat kader ondersteunt Avalex de gemeente bij haar doel om zoveel mogelijk grondstoffen uit het restafval te halen. Onder meer door het opstellen van een gebiedsevaluatie op basis waarvan in de toekomst kan worden gekeken naar plaatsing van extra grondstoffencontainers in de gemeente. Als lid of mede-eigenaar van de NVRD, HVC en Midwaste speelt Avalex een actieve rol op het gebied van duurzaamheid en recycling/ vermarkting van grondstoffen. Gemeentelijke bijdrage | € 12.102.919 (DVO 95% versie) Spiegeling afwegingskader | N.v.t. Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 7.137.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 7.276.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 7.383.000 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 14.882.000 Resultaat over 2025 | € 455.000 137 138 Risico's 1.

Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) leidt tot suboptimale verwerkingsstromen door veel verschillende stromen met lage volumes en de vergoedingen staan onder druk.2. Politieke keuzes die niet bijdragen aan de realisatie van de duurzaamheids-doelstellingen, zoals opgenomen in het nationaal programma circulaire economie 2023-2030. De doelstellingen vragen investeringen vanuit de gemeenten. Uitblijven van deze investeringen leidt tot meer restafval tegen hoge verwerkingskosten.3. De omvang van Avalex in combinatie met de arbeidsmarktkrapte zorgt voor zowel risico’s in bezetting als in kennisborging en -ontwikkeling: er zijn diverse kwetsbare functies, waar maar één persoon de functie uitvoert. Dit verhoogt het risico op uitval en noodzaakt tot duurdere inhuur.4. Deelnemende gemeenten kiezen voor maatwerk, waardoor de kosten stijgen en efficiëntie verloren gaat. Te denken valt aan inefficiëntere routes, maar ook de extra kosten voor inzet van communicatie richting inwoners. Bij weerstand tegen bepaalde afvalscheidingsmaatregelen (bijvoorbeeld nascheiding versus bronscheiding) als gevolg van sociale acceptatie en veranderende burgerverwachtingen kunnen gemeenteraden genoodzaakt zijn beleid aan te passen, wat leidt tot extra kosten (aanpassingen uitvoering en communicatie naar inwoners).5.

Onvoorzien hoge prijsstijgingen van materialen, brandstof, energie, personeelskosten en diensten. Gebrek aan beschikbaarheid van materialen, personeel en diensten leidt tot stijgingen in met name de kosten van inzamelmiddelen en voertuigen.6. De verouderde ICT omgeving leidt tot storingen. De benodigde implementatie van nieuwe ICT software kan leiden tot kinderziektes en daarmee gepaard gaande extra back up kosten en noodmaatregelen zowel in de directe uitvoering als in de communicatie naar inwoners.7. Verhoogd risico voor overheidsorganisaties op cyberaanvallen vraagt een grotere mate van informatiebeveiligingsmaatregelen.8. Onduidelijkheid over de hoogte van de CO₂-heffing.9. Veiligheidsrisico’s bij de inzameling en verwerking doordat lachgascilinders, batterijen, vapes en accu’s in het restafval worden weggegooid. Tevens risico op vrijkomen van asbest. Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Naam Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Doelstelling De activiteiten van de VRH zijn gericht op het vergroten van de veiligheid van de bevolking en bezoekers van de regio Haaglanden. De VRH heeft tot taak de brandweerzorg en organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing in de regio goed te organiseren. Dit gebeurt in opdracht van de aangesloten gemeenten. Bestuurlijk belang De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur.

Belang in verbonden partij 7,03% Overige deelnemers Delft, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Vestigingsplaats Den Haag Ontwikkelingen | Brandweer De brandweer in Haaglanden staat voor toenemende uitdagingen door bevolkingsgroei, verdichting van de regio en complexere incidenten, terwijl de beschikbare operationele en beheersmatige capaciteit onder druk staat. In het beleidsplan 2027–2031 ligt de focus op energietransitie, verdichting en duurzame inzetbaarheid, met aandacht voor risicobeheersing, kennisontwikkeling, veilig optreden en het versterken van de maatschappelijke en organisatorische weerbaarheid. Crisisbeheersing De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) werkt samen met brandweer, GHOR, politie en gemeenten aan een sterke multidisciplinaire crisisbeheersing, gebaseerd op regionale plannen die tot en met 2026 gelden en momenteel worden geactualiseerd voor 2027–2030. Met extra rijksmiddelen wordt ingezet op versterking van de crisisorganisatie, informatiepositie en weerbaarheid, maar onzekerheid over de structurele financiering vanaf 2027 brengt risico’s met zich mee voor de beschikbare capaciteit op deze terreinen.

Gemeentelijke crisisbeheersing en bevolkingszorg Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van de gemeentelijke crisisorganisatie, bevolkingszorg en crisiscommunicatie, waarbij de werkwijzen recent zijn vernieuwd om aan te sluiten op landelijke kwaliteitsnormen en veranderende wetgeving. Vanaf 2026 wordt ingezet op het versterken van de continuïteit en maatschappelijke weerbaarheid van deze processen, terwijl tegelijkertijd rekening moet worden gehouden met de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. GHOR De GHOR vervult een regierol tussen zorg, veiligheid en openbaar bestuur en zorgt ervoor dat de gezondheidszorg bij rampen en crises snel kan opschalen naar grootschalige hulpverlening. In het meerjarenbeleidsplan 2026–2030 staan de thema’s risicogericht samenwerken en robuustheid centraal, met aandacht voor versterking van netwerksamenwerking, maatschappelijke weerbaarheid, continuïteit van de zorg, informatiegestuurd werken en een actueel gedeeld geneeskundig beeld. Meldkamer brandweer De veiligheidsregio investeert in een sterke informatiepositie en een gezamenlijk veiligheidsbeeld om beter in te spelen op steeds complexere en samenhangende dreigingen, waarbij de meldkamer een cruciale rol vervult. De komende jaren staan in het teken van de vernieuwing van essentiële meldkamersystemen.

Dit is noodzakelijk voor een robuuste en toekomstbestendige crisis- en incidentbestrijding, maar ook regionale investeringen vraagt in implementatie, beheer en opleiding. Gemeentelijke bijdrage | € 7.507.000 Spiegeling afwegingskader | 2028 Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 6.256.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 9.275.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 126.974.000 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 132.502.000 Resultaat over 2025 | € 1.848.000 139 140 Risico's • Onzekerheid over structurele financiering van crisisbeheersing, informatiepositie en weerbaarheidsopgaven na 2027, waardoor capaciteit onder druk kan komen te staan. • Toenemende complexiteit van incidenten door energietransitie, klimaatontwikkelingen, geopolitieke dreigingen en stedelijke verdichting. • Capaciteitsproblemen door arbeidsmarktkrapte, beperkte beschikbaarheid van brandweervrijwilligers en druk op personeel. • Bereikbaarheid en inzetbaarheid van hulpdiensten door bevolkingsgroei, verkeersdrukte en verdichting van de regio. • Cyberdreigingen en digitale afhankelijkheid, met risico’s voor informatievoorziening, meldkamersystemen en operationele continuïteit. • Continuïteitsrisico’s bij langdurige stroomuitval, extreme weersomstandigheden, ICT-storingen, ziektegolven of grootschalige crises.

• Transitie van meldkamersystemen (MKCS, NOVA en VMX), die risico’s met zich meebrengt voor implementatie, beheer en bedrijfscontinuïteit. • Financiële risico’s zoals cyberincidenten, PTSS-regeling, afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers en mogelijke gevolgen van wijzigingen in de rechtspositie van brandweervrijwilligers. GGD en VT Haaglanden Naam GGD en VT Haaglanden Doelstelling Het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid (onderdeel GGD). Het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling, door middel van een samenhangende aanpak (Onderdeel Veilig Thuis). Bestuurlijk belang Een wethouder vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur. Leidschendam-Voorburg is niet vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur. Belang in verbonden partij 7% GGD / 5% VT Overige deelnemers Delft, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Vestigingsplaats Den Haag Ontwikkelingen | GGD Het bestuur van de Gemeenschappelijke regeling GGD-VT, specifiek GGD Haaglanden bevordert, bewaakt en beschermt de publieke gezondheid. De GGD ziet bestaanszekerheid als belangrijke voorwaarde voor het verder kunnen verkleinen van gezondheidsverschillen. Deze volksgezondheidsopgave staat in de regio Haaglanden volop in de aandacht.

De GGD Haaglanden Visie 2030 en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) werkt de GGD Haaglanden aan deze opgave. De GGD Haaglanden maakt een vertaling van deze ontwikkelingen naar de situatie in Haaglanden en levert een bijdrage aan deze uitdagingen. De GGD Haaglanden zal bijdragen aan de ontwikkelingen in vervolg op AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord) bijvoorbeeld door het verder vormgev | en van de regionale preventie-infrastructuur, het versterken van de kennisfunctie en het ontwikkelen van passende monitoring en evaluatie. Daarnaast versterkt de GGD Haaglanden de uitvoering van infectieziektebestrijding en adviseert de GGD over een gezonde leefomgeving. Veilig Thuis Voor het onderdeel Veilig Thuis Haaglanden is het terugdringen van de wachtlijst een prioriteit voor het bestuur. Afgelopen jaren zijn hier goede stappen in gezet en deze werkwijze wordt verder doorgezet. De personele bezetting is steeds beter op orde, maar dit blijft een belangrijk aandachtspunt gezien de krapte op de arbeidsmarkt en het belang van goed personeel voor de uitvoering van het belangrijke werk dat verricht wordt. In 2025 is door Veilig Thuis Haaglanden verder ingezet op het verlagen van de werkdruk ten behoeve van een extra inzet op het terugdringen van de wachtlijst en het uitvoeren van de wettelijke taken binnen de daarvoor afgesproken termijnen.

Daarnaast blijft Veilig Thuis Haaglanden inzetten op kwaliteitsverbetering en op de samenwerking met de lokale teams. Het bestuur ziet de samenwerking in de keten van de aanpak van huiselijk geweld als een belangrijke factor die kan leiden tot een afname van het aantal hermeldingen bij Veilig Thuis. In 2026 wordt een stap gezet in de ontwikkeling van “Regiovisie Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming”, deze landelijke ontwikkeling kan gevolgen hebben voor de werkzaamheden van de Veilig Thuis organisaties. Hier houden we vinger aan de pols. Tenslotte zet de GR (Gemeenschappelijke Regeling) nog verder in op de expertiseontwikkeling over femicide. Vrouwen worden in Nederland disproportioneel vaker gedood door hun (ex | -)partner of een familielid dan mannen. In de regio Haaglanden is dat niet anders. Als onderdeel van het speerpunt deskundigheidsbevordering gendergerelateerd geweld, wordt landelijk ingezet op het vroegtijdig herkennen van de rode vlaggen van intieme terreur en femicide. Gemeentelijke bijdrage | € 2.011.000 Spiegeling afwegingskader | Op 27 juni 2024 is de gewijzigde regeling van de GR GGD-VT Haaglanden door het Algemeen Bestuur vastgesteld conform de nieuwe Wet Gemeenschappelijke regelingen.

Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 1.838.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 3.043.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | nihil Vreemd vermogen 31-12-2025 | nihil Resultaat over 2025 | € 475.000 Risico's | De gemeenschappelijke regeling GGD & Veilig Thuis beschikt zelf over een zeer beperkte weerstandscapaciteit waardoor risico’s door de deelnemende gemeenten moeten worden opgevangen. In de risicoparagraaf van de gemeenschappelijke regeling (GR) is een inschatting gemaakt van de financiële risico’s. De verwachting is dat het totale risico maximaal € 1 miljoen bedraagt (aandeel LV is circa € 55.000). Zie ook de paragraaf weerstandsvermogen. 141 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden Naam | Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden Doelstelling | Het servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en het contracteren van Jeugdzorg. Bestuurlijk belang | In 2015 is de gemeenschappelijke regeling omgezet van een GR openbaar lichaam naar een GR bedrijfsvoeringsorganisatie met een ongeleed bestuur. In 2019 is de gemeenschappelijke regeling gewijzigd, waarmee de taken en verantwoordelijkheden beter zijn beschreven. Het bestuur bestaat uit drie leden. Leidschendam-Voorburg, Wassenaar, Voorschoten, Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer zijn samen vertegenwoordigd met één lid.

Besluitvorming vindt plaats met een gewogen stemverhouding, gebaseerd op inwonertal per gemeente. Belang in verbonden partij | 7% Overige deelnemers | Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker- Nootdorp, Rijswijk, Voorschoten, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Vestigingsplaats | Pijnacker-Nootdorp Ontwikkelingen | Belangrijkste ontwikkeling is het realiseren van het regionale inkoopproces waardoor tijdelijk sprake is van een intensivering van werkzaamheden. Het inkoopproces en de risico’s die hiermee gepaard gaan hebben invloed op de benodigde weerstandscapaciteit. Gemeentelijke bijdrage | € 317.000 Spiegeling afwegingskader | De Gemeenschappelijke regeling SJBH trad op 1 januari 2020 in werking. Partijen zijn deze regeling voor onbepaalde tijd aangegaan. Er is sprake van een publiek belang: het college is verantwoordelijk voor een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van jeugdhulp op grond van de jeugdwet. Hiervoor is het nodig om overeenkomsten aan te gaan met aanbieders van jeugdhulp. Op grond van artikel 2.8 van de Jeugdwet moeten colleges samenwerken indien dat voor een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de wet nodig is. Voor de taken die zijn ondergebracht in de GR SbJH is dat het geval voor in ieder geval de hoog specialistische jeugdhulp.

Het Rijk is voorbereidingen aan het treffen om deze samenwerking verplicht te stellen in een gemeenschappelijke regeling. Met de GR SbJH wordt al aan deze verplichting voldaan. Het is daardoor ook niet mogelijk om een derde partij de taken uit te laten voeren. Vanwege de verantwoordelijk van de gemeenten is een actieve betrokkenheid noodzakelijk en een rechtspersoonlijkheid in de vorm van een bedrijfsvoering organisatie. In december 2023 is de GR gewijzigd in verband met het uittreden van Voorschoten. In 2024 is de GR gewijzigd zodat deze voldoet aan de gewijzigde Wgr. Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 122.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 285.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 4.139.000 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 3.573.000 Resultaat over 2025 | € -87.000 Risico's | In de risicoparagraaf in de begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling zijn de risico's opgenomen. Ook is er een inschatting gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is daarbij bepaald op € 2.500k. Het aandeel van Leidschendam-Voorburg hierin is 7%, € 175.000. 142 143 Centrumregeling samenwerking gemalendiensten Naam Centrumregeling samenwerking gemalendiensten Doelstelling De Centrumregeling samenwerking gemalendiensten (NAD) is in 2019 opgericht. Het is een samenwerking tussen de gemeenten Leidschendam- Voorburg, Delft en Pijnacker-Nootdorp.

Het doel van deze samenwerking is de personele kwetsbaarheid bij het operationeel gemalenbeheer te verminderen met één gezamenlijke beheer- en onderhoudsdienst voor gemalen die goed uitgerust zijn om aan de huidige en toekomstige problematiek rondom de gemalen het hoofd te bieden. Bestuurlijk belang Niet van toepassing Belang in verbonden partij 33,33% Overige deelnemers Leidschendam-Voorburg, Delft en Pijnacker-Nootdorp. Vestigingsplaats Pijnacker-Nootdorp Ontwikkelingen Voor komende periode zijn er wel de nodige uitdagingen. Er ligt meer werk dan het huidige team van NAD Gemalenbeheer aan kan. Gewerkt wordt aan meer inzicht om bij te sturen in de planning en wat er qua formatie nodig is. In Leidschendam-Voorburg worden minder onderhoudsinspanningen verwacht als gevolg van de eerder gedane vervangingsinvesteringen en gepland preventief onderhoud. In de begroting is kijkend naar 2025 en 2026 een bedrag van € 616.000 opgenomen. De ontwikkelingen op het gebied van cyberveiligheid worden duidelijker. Vanuit Europese richtlijn is de afvalwatersector bestempeld als één van de kritische sectoren. In de begroting is daarom ook rekening gehouden met ontwikkelingen op het gebied van cyberveiligheid en eventuele onvoorziene technische kosten en maatregelen vanuit de evaluatie. Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen moeten vanaf 15 augustus 2026 voldoen aan de Cyberveiligswet (Cbw).

Dit vraagt om onderzoek en verbeteringsmaatregelen in onder andere hardware- en softwaresystemen, zoals een eigen Cloud-omgeving. Hierop wordt geanticipeerd in de begroting voor 2027 met een verhoging van € 63.800. Gemeentelijke bijdrage € 679.800 Spiegeling afwegingskader N.v.t.: Er zijn geen wijzigingen in het afspiegelingskader verbonden partijen. De ontwikkelingen versterken het nut van de GR. Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 N.v.t. Eigen vermogen 31-12-2025 N.v.t. Vreemd vermogen 1-1-2025 N.v.t. Vreemd vermogen 31-12-2025 N.v.t. Resultaat over 2025 N.v.t. Risico's N.v.t.: Er zijn geen wijzigingen in het afspiegelingskader verbonden partijen. De ontwikkelingen versterken het nut van de GR. Rekenkamer WVOLV Naam Rekenkamer WVOLV Doelstelling Sinds 2005 is het voor elke gemeente verplicht een rekenkamer te hebben ingericht, alleen of gezamenlijk met andere gemeenten. De Rekenkamer is een onafhankelijk orgaan dat de gemeenteraden ondersteunt bij hun kaderstellende en controlerende taken. Zij onderzoekt in hoeverre de gemeenten doelmatig, doeltreffend en rechtmatig hebben gehandeld. Onder meer door te bekijken of bepaalde gemeentelijke doelen worden bereikt en tegen welke kosten.

De Rekenkamer heeft tot doel: de kaderstellende en controlerende taken van de gemeenteraden versterken; zichtbaar maken aan burgers, ondernemers en organisaties hoe de doelen van de gemeenten Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg bereikt worden. Bestuurlijk belang | De gemeente is niet bestuurlijk vertegenwoordigd in de rekenkamer. Wel is de raad betrokken omdat de raad twee leden kan aanwijzen voor de Klankbordgroep van de rekenkamer. De Klankbordgroep heeft een adviserende stem. Belang in verbonden partij | € 100.000 (bij benadering) Overige deelnemers | Leidschendam-Voorburg, Oegstgeest, Voorschoten, Wassenaar Vestigingsplaats | Voorschoten Ontwikkelingen | De rekenkamer zal in 2027 één groot onderzoek, dat in 2026 is uitgevoerd, opleveren en een groot onderzoek starten. Voor de uitvoering van de bovengenoemde onderzoeken huurt de Rekenkamer WVOLV gespecialiseerde onderzoeksbureaus in. In 2027 zal de secretaris in dienst treden van de gemeente Voorschoten. De secretaris (die geen lid is van de rekenkamer) wordt betaald uit het beschikbare budget. Gemeentelijke bijdrage | € 99.464 Spiegeling afwegingskader | Uit de evaluatie van 2024 blijkt dat de gemeenteraden tevreden zijn over het functioneren van de rekenkamer, de rapporten die worden aangeleverd en de samenwerking met de andere gemeenten Wassenaar, Voorschoten en Oegstgeest.

In 2028 volgt een nieuwe vierjaarlijkse evaluatie. Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 149.247 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 126.732 Vreemd vermogen 1-1-2025 | N.v.t. Vreemd vermogen 31-12-2025 | N.v.t. Resultaat over 2025 | € 81.000 Risico's | De financiële risico's van de rekenkamer zijn beperkt. De rekenkamer ontvangt per inwoner een vast bedrag dat jaarlijks wordt geïndexeerd met de Consumentenprijsindex (CPI) van het CBS. Van het beschikbare budget kan de rekenkamer onderzoeken (laten) uitvoeren. De gemeente Voorschoten voert de financiële administratie. Vennootschappen en coöperaties VOF Leidschendam-Centrum Naam | VOF Leidschendam-Centrum Doelstelling | Samen met een ontwikkelingscombinatie geeft de gemeente uitvoering aan de grondexploitatie van de VOF en daarmee aan de herstructurering van Leidschendam Centrum. Bestuurlijk belang | De gemeente is door een wethouder vertegenwoordigd in de VOF. Belang in verbonden partij | 50% Overige deelnemers | Schouten & De Jong Projectontwikkeling (SdJ) en Bouwfonds Property Development (BPD). Vestigingsplaats | Leidschendam Ontwikkelingen | De verwachting is dat in 2026 de laatste bouwkavel (Rijnlandstraat-Noord) kan worden uitgegeven en de herinrichting van de Schoorlaan fase 3 is afgerond. De VOF kan dan in het najaar van 2026 worden ontbonden. Gemeentelijke bijdrage | -- Spiegeling afwegingskader | N.v.t.

Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | -- 144 Eigen vermogen 31-12-2025 | -- Vreemd vermogen 1-1-2025 | -- Vreemd vermogen 31-12-2025 | -- Resultaat over 2025 | -- Risico's | Op basis van de afspraken in de vaststellingsovereenkomst van de ontbinding van de VOF zijn er weinig tot geen risico’s in deze deelneming. Dunea N.V. Naam | Dunea N.V. Doelstelling | Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk. Bestuurlijk belang | Op basis van het aandelenbezit kan de gemeente via het stemrecht tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders zeggenschap uitoefenen op Dunea N.V. De gemeente wordt hierbij vertegenwoordigd door een wethouder. Statutair is vastgelegd dat Dunea geen dividend uitkeert. Belang in verbonden partij | 5,69% Overige deelnemers | Alphen aan den Rijn, Den Haag, Hillegom, Katwijk, Lansingerland, Leiden, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Teylingen, Voorschoten, Wassenaar, Zoetermeer en Zuidplas. Vestigingsplaats | Zoetermeer Ontwikkelingen | De huidige bronnen van Dunea, de Lek en de Maas staan onder druk. Dat komt door een combinatie van klimaatverandering en bevolkingsgroei. Dunea streeft naar een duurzame drinkwatervoorziening in 2040.

Om naar deze visie toe te groeien en de drinkwatervoorziening in het leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst, gaat Dunea op korte termijn het huidige systeem optimaliseren om op korte termijn aan de stijgende vraag te voldoen. Daarnaast intensiveert Dunea de samenwerking met partners voor schone bronnen en robuuste watersystemen en zet Dunea in op beïnvloeding van de vraag en voorkomen van verspilling. Op lange termijn (na 2030) moet er een duurzaam systeem komen dat blijvend veerkracht en leveringszekerheid biedt (invulling van de multi-bronnenstrategie). Dat is een drinkwatervoorziening die beschikt over meerdere, onderling onafhankelijke bronnen van goede kwaliteit. Dunea is zich bewust van de versnelde bevolkingsgroei, PFAS problematiek en de daarmee gaande investeringen. Dit wordt op dit moment in kaart gebracht. Voor het financieren van met name de investeringen die worden beschreven in de 3 scenario’s van de multi-bronnen strategie is een hoge investering benodigd. Er wordt steeds voldaan aan de minimale solvabiliteitseis van de banken van 30%. Daarnaast kan Dunea met aquathermie uit drinkwater een rol te pakken in de energietransitie.

Daarvoor heeft Dunea een dochtervennootschap opgericht zodat Dunea in een later stadium kan beschikken over een vergunde warmtedochter die een rol kan spelen bij projecten op het gebied van aquathermie binnen het leveringsgebied van Dunea. De Drinkwaterwet stelt eisen aan de activiteiten van drinkwaterbedrijven, onder meer gericht op financiën en transparantie. Om de niet drinkwateractiviteiten, zowel vanuit het oogpunt van aansprakelijkheid als vanuit transparantie, gescheiden te houden van de (wettelijke) drinkwateractiviteiten is het gebruikelijk om voor dergelijke activiteiten een aparte dochteronderneming in te richten. Gemeentelijke bijdrage | € 0 Spiegeling afwegingskader | 2028 Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 260.184.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 267.785.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 327.309.000 145 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 335.993.000 Resultaat over 2025 | € 13.825.000 Risico's | De risico's zijn vooralsnog beperkt. De gemeenten zijn aandeelhouder van Dunea en bezitten in totaal 4 miljoen aandelen (verdeeld over de gemeenten op basis van inwoneraantal). Met een aandelenbezit van afgerond 6% en een nominale waarde van € 5,- per aandeel is onze deelname in de NV beperkt tot een bedrag van ca. € 1,2 mln. De solvabiliteit op dit moment ruim voldoende, waarmee Dunea een financieel gezond bedrijf is.

De risico's voor Dunea kunnen in de toekomst mede door klimaatsverandering, extra investeringen en extra zuivering in verband met bijvoorbeeld PFAS toenemen. Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Naam | Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Doelstelling | De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering van de Wsw ondergebracht bij de Werkbedrijf de Binnenbaan. Daarnaast voert het Werkbedrijf de Binnenbaan re- integratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten. Bestuurlijk belang | De gemeente wordt door middel van een afgevaardigde wethouder vertegenwoordigd in de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA). Belang in verbonden partij | 1% Overige deelnemers | Zoetermeer (98%), Rijswijk (1%) en Leidschendam-Voorburg (1%). Vestigingsplaats | Zoetermeer Ontwikkelingen | De gemeente zet stevig in op de doorontwikkeling van onze samenwerking met De Binnenbaan. De gemeente beschouwt De Binnenbaan niet alleen als een leverancier, maar vooral als een waardevolle kennispartner met erkende expertise in de regio.

De Binnenbaan geeft uitvoering aan beschut werk en aan re-integratietrajecten waarin inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleid worden naar een volgende stap op de arbeidsmarkt. De vergoeding van beschut wordt vanaf 2027 door het RIJK vergoed op basis van realisatie i.p.v. taakstelling. Hierdoor zal mogelijk minder overschot zijn op dit taakveld WSW- beschut. Gemeentelijke bijdrage | € 3.966.724 Spiegeling afwegingskader | Per 1 januari 2021 is het nieuwe Werkbedrijf gestart. Gemeente Leidschendam- Voorburg heeft een inkooprelatie met dit werkbedrijf. De huidige afspraken zijn vastgelegd in verschillende dienstverleningsovereenkomsten. Deze kennen een looptijd van 5 jaar, vanaf 1 januari 2026 is de nieuwe termijn van de DVO van start gegaan. Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 100.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | n.n.b. Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 0 Vreemd vermogen 31-12-2025 | n.n.b. Resultaat over 2025 | n.n.b. Risico's | De gemeente loopt geen financieel risico op het Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Het risico op een negatief exploitatieresultaat ligt in het geheel bij de grootaandeelhouder gemeente Zoetermeer. 146 BNG Bank N.V. Naam | BNG Bank N.V. Doelstelling | BNG Bank N.V. (voorheen Bank Nederlandse Gemeenten) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang.

De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten voor maatschappelijke voorzieningen voor de inwoners. Bestuurlijk belang | Op basis van het aandelenbezit kan de gemeente via het stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders zeggenschap uitoefenen op de BNG Bank. De gemeente wordt hierbij vertegenwoordigd door een wethouder. Belang in verbonden partij | 0,36% Overige deelnemers | Gemeenten, provincies en waterschappen. Vestigingsplaats | Den Haag Ontwikkelingen | Het belangrijkste instrument blijft het verstrekken van financiering tegen lage prijzen aan de kernklanten. Die lage prijzen vereisen een uitstekend risicoprofiel (de huidige ratings zijn AAA), zodat er financiering kan worden aangetrokken tegen scherpe tarieven. Om het risicoprofiel en daarmee de lage prijzen ook de komende jaren te behouden, is het noodzakelijk dat BNG Bank het volume beheerst van leningen die beslag leggen op het risicokapitaal van de bank (tot maximaal 10% van de leningenportefeuille). Gemeentelijke bijdrage | € 0 Spiegeling afwegingskader | 2028 Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 4.777.000.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 4.863.000.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 123.164.000.000 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 110.701.000.000 Resultaat over 2025 | € 172.000.000 Risico's | Ratingbureaus Fitch, Moody’s en S&P waarderen BNG Bank op het hoogste ratingniveau.

Daarmee behoort BNG Bank tot de veiligste banken ter wereld. De risico's zijn voor de aandeelhouder beperkt. Voor de bank zelf zijn de volgende risico's te noemen: komst van nieuwe spelers in de financiële omgeving, kosten als gevolg van wet- en regelgeving die de bank of klanten raakt, Overheidsvisie op nutsbanken en Desintermediatie. De bank speelt hier actief op in. Stedin Holding N.V. Naam | Stedin Holding N.V. Doelstelling | Stedin maakt het mogelijk dat energie altijd beschikbaar is: voor deze generatie en voor volgende generaties. Om te wonen, werken en leven in het meest stedelijke gebied van Nederland: Zuid-Holland, inclusief de Rotterdamse haven, en Utrecht. Bestuurlijk belang | Op basis van het aandelenbezit kan de gemeente via het stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders zeggenschap uitoefenen op Stedin Groep N.V. De gemeente wordt hierbij vertegenwoordigd door een wethouder. Belang in verbonden partij | 3,00% van het aandelenkapitaal Overige deelnemers | Rotterdam, Den Haag, De Staat der Nederlanden, Dordrecht, Leidschendam- Voorburg, Lansingerland, Delft en Zoetermeer zijn de grootste aandeelhouders. De andere aandeelhouders (gemeenten en provincies) hebben belangen van minder dan 2%.

Vestigingsplaats | Rotterdam 147 Ontwikkelingen | Stedin speelt een belangrijke rol in de energietransitie voor wat betreft de infrastructuur die nodig is om te schakelen van gas naar elektriciteit. Daarnaast is er veel extra capaciteit nodig om het opladen van elektrische voertuigen mogelijk te maken en het terugleveren van stroom uit zonnepanelen te verwerken. Dit vergt zeer grote investeringen waarvoor Stedin op termijn nog niet de benodigde middelen beschikbaar heeft. Stedin is samen met de aandeelhouders, met het traject 'lange termijn financiering 3' | , aan het onderzoeken op welke wijze deze kapitaalinjectie vorm kan krijgen. Dit is het vervolg op het succesvol afgesloten traject lange termijn financiering 2. Ook nieuwe partijen worden hierbij betrokken. De gemeenteraden van de deelnemende gemeenten worden waar nodig betrokken bij het traject. Gemeentelijke bijdrage | € 0 Spiegeling afwegingskader | 2028 Financiële informatie Eigen vermogen 1-1-2025 | € 3.370.000.000 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 3.586.000.000 Vreemd vermogen 1-1-2025 | € 4.362.000.000 Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 5.250.000.000 Resultaat over 2025 | € 278.000.000 Risico's | Stedin staat de komende jaren voor grote investeringen in het netwerk om de energietransitie mogelijk te maken. Het netwerk staat onder druk. Dit kan tot afschakelen leiden.

Stedin is op dit moment aan het inventariseren hoe het (nieuwe) aandeelhouders kan betrekken bij een kapitaalinjectie om nieuwe investeringen in het netwerk mogelijk te maken. Het risico is dat dit niet op korte termijn tot resultaten leidt en de doelen van energietransitie niet tijdig worden behaald. 148 149 Grondbeleid Algemeen Deze paragraaf gaat in op het grondbeleid van de gemeente in juridische, strategische en financiële zin. De lopende grondexploitaties worden toegelicht. Beleidsmatige verankering De gemeente beschikt over een Nota Grondbeleid. In essentie gaat de Nota Grondbeleid in op de gemeentelijke rol bij ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente voert situationeel grondbeleid. Dit betekent dat de gemeente de invulling van haar grondbeleid per situatie toesnijdt en maatwerk toepast. De gemeente heeft in onder andere haar omgevingsvisie en diverse gebiedsvisies haar ruimtelijke ambities vastgelegd. Deze ambities worden voor een groot deel ingevuld door initiatieven vanuit de markt. In deze situatie is doorgaans sprake van een private grondexploitatie en past de gemeente kostenverhaal toe voor de gemeentelijke inzet. Voor het overige deel is stimulering of een actievere gemeentelijke inzet nodig. Deze rol kan variëren van het verstrekken van een financiële bijdrage aan een ontwikkeling tot het voeren van volledig actief grondbeleid.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leidschendam.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/6b9ccd5a-9aec-45d2-9423-258b9efe3351?agendaItemId=25b7250c-312d-4378-88b0-619233719734