Document · PDF

4446-7 Resultaten raadpleging De Vlietlijn_definitief Populytics

Commissie Omgeving 20 januari 2026, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel vaststellen maatregelpakket en locatie eindhalte Voorburg voor De Vlietlijn24.111 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Resultaten van de raadpleging over De Vlietlijn

Een onderzoek voor de projectorganisatie Vlietlijn

November 2025

Colofon Dit onderzoek is uitgevoerd door Populytics, een spin-off van de TU Delft, in opdracht van de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk.

Auteurs

Niek Mouter (niek@populytics.nl) Rosa Vroom (rosa@populytics.nl) Annamarie de Ruijter

Datum

November 2025

Versie

Eindversie

Contact

Populytics b.v. Strawinskylaan 239 1077 XX Amsterdam info@populytics.nl www.populytics.nl

Samenvatting

Aanleiding, onderzoeksvragen, opzet, respons, waardering en representativiteit • Aanleiding: De komende vijftien jaar komen er in het gebied Central Innovation District-Binckhorst zo’n 25.000 woningen en 30.000 banen bij. Dat betekent dat het straks drukker is, ook in het verkeer. Daarom willen de betrokken overheden het openbaar vervoer, fietspaden en voetpaden hier verbeteren. Zij willen bijvoorbeeld De Vlietlijn aanleggen om te zorgen dat mensen dit gebied beter en sneller kunnen bereiken. Mensen reizen door De Vlietlijn makkelijk en snel tussen Den Haag Centraal, Binckhorst, Voorburg, Rijswijk en Delft. Ook wil men de omgeving in de buurt van de tramlijn verbeteren. Bijvoorbeeld door de omgeving opnieuw en beter in te richten. • Onderzoeksopzet: Dit onderzoek past een wetenschappelijke methode toe: de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE). Voor meer uitleg over de methode, zie kaders 1 en 2 op pagina 19. Bij het ontwerpproces zijn verschillende belanghebbenden betrokken geweest. • Twee onderzoeksversies: Het onderzoek kende twee versies om de representativiteit te borgen en de inclusiviteit te vergroten. Voor het gesloten onderzoek hebben alle huishoudens rondom De Vlietlijn in de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk een uitnodiging ontvangen per brief.

Daarnaast hebben 4.000 huishoudens in Leidschendam-Voorburg en 4.000 huishoudens in Rijswijk die niet rondom De Vlietlijn wonen ook een uitnodiging ontvangen per brief. Per huishouden dat een brief had gekregen kon één persoon (van 16 jaar of ouder) meedoen met een unieke code. Voor het open onderzoek kon iedereen die wilde (van 16 jaar of ouder) deelnemen. Deze versie is via diverse kanalen onder de aandacht gebracht.

• Respons: 2.105 inwoners hebben meegedaan aan het onderzoek. Op de volgende pagina is weergegeven hoeveel deelnemers via welke versie per gebied hebben meegedaan. • Waardering. Deelnemers uit het gesloten onderzoek gaven het onderzoek gemiddeld het rapportcijfer 7,1. • Representativiteit. Op basis van de antwoorden van de deelnemers aan het gesloten onderzoek kunnen we representatieve uitspraken doen over de voorkeuren van inwoners uit Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk op de kenmerken leeftijd, gender en opleidingsniveau. In het onderzoek waren jongeren, vrouwen en praktisch geschoolden ondervertegenwoordigd. Om ervoor te zorgen dat we op basis van het onderzoek representatieve uitspraken kunnen doen over alle inwoners hebben we de data gewogen. Dit betekent dat we meer waarde hebben toegekend aan de antwoorden van de groepen die ondervertegenwoordigd waren. Zo kunnen we op basis van dit onderzoek stellen dat de hoofdconclusies representatief zijn voor alle inwoners van Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Den Haag op de kenmerken leeftijd, geslacht en opleidingsniveau.

Er deden veel inwoners mee die in de buurt van De Vlietlijn wonen, maar ook uit de rest van de gemeenten Figuur 0.1. Zes deelgebieden rondom De Vlietlijn

Den Haag Rondom De Vlietlijn LV Geb. 1 RW Geb. 1

RW Geb. 3

Den Haag, rondom De Vlietlijn

LV Geb. 2

RW Geb. 2

Rijswijk, rondom De Vlietlijn Leidschendam-Voorburg, Gebied 1 Rondom De Vlietlijn Gebied 2 Gebied 1 Gebied 3 Gebied 2

Figuur 0.2. Samenstelling van de deelnemers naar gebied

Gebied LeidschendamVoorburg, omwonend aan De Vlietlijn LeidschendamVoorburg, niet omwonend aan De Vlietlijn Rijswijk, omwonend aan De Vlietlijn Rijswijk, niet omwonend aan De Vlietlijn Den Haag, omwonend aan De Vlietlijn Den Haag, niet omwonend aan De Vlietlijn

Deelnemers Percentage Deelnemers Brieven gesloten deelnemers open uitgestuurd onderzoek* gesloten onderzoek* (n=1.597) onderzoek (n=508) 4.116

345

8,4%

158

4.000

339

8,5%

3.798

376

9,9%

4.000

186

4,7%

9.911

314

3,2%

Een andere gemeente

* Aantallen tellen niet altijd op tot 100%. Het resterende deel betreft ‘zeg ik liever niet’

103 14

In Den Haag zijn de meeste deelnemers voorstander van De Vlietlijn, de meeste inwoners van de andere gemeenten steunen de Vlietlijn onder voorwaarden

Figuur 0.3. Houding van deelnemers ten opzichte van De Vlietlijn Gesloten versie

Vind je De Vlietlijn een goed idee?

Den Haag

Leidschendam-Voorburg

Rijswijk

(n=239)

(n=536)

(n=444)

0,8%

4,2%

4,3%

3,6%

13,8%

10,1%

28,5%

35,6%

30,5%

64,4% 53,4%

Ja Ja, alleen onder voorwaarden Geen goed idee, geen slecht idee Nee

De raadpleging startte met de vraag of deelnemers de aanleg van De Vlietlijn wel of geen goed idee vinden. Of een goed idee onder bepaalde voorwaarden.

50,7%

Het figuur hiernaast laat zien dat de meeste deelnemers uit Den Haag onvoorwaardelijk voorstander zijn van de aanleg van De Vlietlijn (64,4%). Onder inwoners uit LeidschendamVoorburg en Rijswijk is deze groep kleiner (28,5% en 35,6%) en zijn de meeste inwoners voorstander onder voorwaarden (53,4% en 50,7%). Veruit de meest genoemde voorwaarde is dat de omgeving even groen blijft. Er zit weinig verschil tussen de verschillende gebieden (al dan niet rondom De Vlietlijn) binnen Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Deelnemers die zich zorgen maken over De Vlietlijn schrijven vooral dat ze zorgen hebben over extra verkeersdrukte als gevolg van de komst van De Vlietlijn. Positieve deelnemers geven vooral aan behoefte te hebben aan meer openbaar vervoer in het gebied.

In de keuzetaak konden deelnemers aangeven hoeveel aandacht doelen moesten krijgen bij keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen Nadat deelnemers hun voorkeur hadden gegeven over de Vlietlijn, konden zij in het volgende onderdeel aangeven aan welke doelen de gemeenten veel en weinig aandacht moeten geven bij keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen door een schuifje te verplaatsen (zie een screenshot hiernaast). Deelnemers moesten daarbij rekening houden met de ruimtelijke en budgettaire grenzen van de gemeenten. Als ze meer aandacht gaven aan een doel, dan betekende dit dat de wijzertjes bij ‘benodigde ruimte’ en ‘kosten’ naar rechts gingen. Als de metertjes in het rood kwamen, dan nam het advies van deelnemers te veel ruimte of budget in beslag en moesten zij schuifjes naar links zetten. Bij één doel (Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram) konden deelnemers adviseren om meer te doen dan wat van de wet moet of zoveel mogelijk doen. Hier begon het schuifje aan de linkerkant.

Extra informatie: Onder de roze informatieknoppen konden deelnemers aanvullende informatie lezen over ieder doel. 7

Figuur 0.4 Screenshot van de keuzetaak

Inwoners kiezen met name voor bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers, voor groen en voorkomen van overlast Uit de keuzes van de deelnemers leren we welke doelen volgens inwoners meer en minder prioriteit moeten hebben bij keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen. Figuur 0.5 laat zien op welke positie de gemiddelde deelnemer van het gesloten onderzoek en het open onderzoek het schuifje neerzette. De hekjes laten zien waar de gemiddelde inwoner het schuifje zou zetten als alle inwoners zouden meedoen met een (met 95% betrouwbaarheid).

Inwoners adviseren duidelijk om aan vier doelen meer aandacht te geven: • Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken; • Er zijn bomen, planten en bloemen; • Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken; • Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram. In alle drie de gemeenten en in het gesloten en open onderzoek zien we hetzelfde patroon.

Veel deelnemers schrijven dat het stimuleren van fietsen en lopen autogebruik terugdringt en dat dat goed zou zijn. Fietsen en lopen zou bovendien veilig(er) moeten worden dan nu volgens deelnemers. Meer aandacht geven aan bomen, planten en bloemen is volgens deelnemers belangrijk, omdat ze vinden dat het een wijk fijner, mooier en leefbaarder maakt. De gemiddelde deelnemer in alle drie de gemeenten vindt dat de gemeenten meer aandacht moeten geven aan ‘Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram’ dan van de wet moet. Deelnemers schrijven dat het tegengaan van overlast belangrijk is voor de leefbaarheid van het gebied. Tegelijkertijd adviseren weinig deelnemers om zoveel mogelijk te doen om overlast te voorkomen. Bij het doel Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren adviseert een ruime meerderheid juist om er minder aandacht aan te besteden. Deelnemers schrijven dat het beter zou zijn als mensen lopend, fietsend of met het openbaar vervoer naar deze plekken zouden gaan. 8

Figuur 0.5. Prioritering doelen – Gemiddeld

Gesloten (n=1.358)

Open (n=379)

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,45

0,39

Er zijn bomen, planten en bloemen

0,41

0,37

Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,36

0,33

Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren

-0,05

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

-0,25

-0,17

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

-0,26

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram* Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

0,73

0,69

-0,39 -1

-0,33 0

-1

* Het schuifje voor het beperken van overlast voor bewoners en ondernemers begon links (‘Doen wat van de wet moet’), deelnemers konden niet kiezen voor minder inzet bij deze optie, alleen voor meer.

Aan deelnemers werd gevraagd om hun mening te geven over twee plannen van de gemeenten Eerst kregen zij uitleg over de verschillende plannen te zien, via de onderstaande teksten en afbeeldingen Figuur 0.6. Teksten en afbeelding ter uitleg van Plan 1 en Plan 2

Plan 1 • Het wordt in de toekomst een stuk drukker in het gebied. Om doorgaand verkeer uit de woonwijken van Rijswijk en Voorburg te houden wordt de Geestbrug afgesloten voor auto’s, vrachtwagens, busjes en motoren. Fietsers, OV en nood- en hulpdiensten zoals ambulances en brandweer mogen er altijd door (zie het plaatje hieronder) • De gemeenten denken er nog over na om de Geestbrug af te sluiten voor alle auto’s, vrachtwagens, busjes en motoren, of alleen in de spits of alleen voor mensen die niet in de buurt wonen. • Vanaf de parallelbaan van de Binckhorstlaan kan je vanaf de Binckhorst alleen nog rechtsaf de Mercuriusweg op, niet meer rechtdoor of naar links. • De maximale snelheid op de Zonweg wordt 30 kilometer per uur. • Bij het kruispunt van de Westenburgstraat en de Maanweg moeten fietsers drie keer oversteken.

Plan 2 • Het wordt in de toekomst een stuk drukker in het gebied. Om doorgaand verkeer uit de woonwijken van Rijswijk en Voorburg te houden worden de Binckhorstlaan en de Westenburgstraat tussen de Maanweg en de Prinses Mariannelaan afgesloten voor auto’s, vrachtwagens, busjes en motoren. Fietsers, OV en nood- en hulpdiensten zoals ambulances en brandweer mogen er altijd door. • Vanaf de parallelbaan van de Binckhorstlaan kan je vanaf de Binckhorst alleen nog rechtsaf de Mercuriusweg op, niet meer rechtdoor of naar links. • De maximale snelheid op de Geestbrugweg, de Zonweg en de Prinses Mariannelaan wordt 30 kilometer per uur. • Fietsers kunnen op het kruispunt van de Westenburgstraat en de Maanweg op vier punten oversteken.

Maatregelen van Plan 1

Maatregelen van Plan 2

Effecten van Plan 1

Effecten van Plan 2

De meeste inwoners van alle drie de gemeenten steunen Plan 1 als er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. De helft van de inwoners is tegen Plan 2

Figuur 0.7. Houding ten opzichte van Plan 1

Deelnemers kregen de vraag of ze wel of geen voorstander zijn van Plan 1, eventueel onder voorwaarden of als het plan eerst getest wordt. Dezelfde vraag werd gesteld over Plan 2.

Wat vind je van Plan 1?

16,8% van de deelnemers uit de drie gemeenten is onvoorwaardelijk voorstander voor Plan 1. Meer deelnemers stellen extra voorwaarden aan hun steun voor Plan 1, vinden dat het plan eerst getest moet worden of beiden. 25,5% van de inwoners is tegen Plan 1. Veel deelnemers die tegen Plan 1 zijn of het steunen onder voorwaarden hebben als zorg dat het plan leidt tot extra verkeersdrukte (op bepaalde plekken).

Gesloten versie

Deelnemers die Plan 1 voorwaardelijk steunen noemen verschillende voorwaarden, met name wat betreft het bereikbaar blijven van woonwijken, behoud van groen en de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers.

16,8%

Wat vind je van Plan 2? Gesloten versie 25,5%

Minder steun is er voor Plan 2. Bijna de helft van de inwoners is sowieso tegen Plan 2. In de gemeenten Leidschendam-Voorburg is dit aandeel groter, in Den Haag (rondom De Vlietlijn) is dit aandeel kleiner. Veel deelnemers geven ook bij Plan 2 aan dat zij zich zorgen maken over verkeersdrukte. 10

(n=1.090) 9,4% 11,1%

Daarnaast stelt een deel van de deelnemers ook de voorwaarde dat de afsluiting alleen geldt voor niet-omwonenden, meer dan dat deelnemers de voorwaarde stellen dat de afsluiting alleen in de spits geldt of dat de afsluiting voor iedereen en op alle momenten geldt.

Uit verdere analyse blijkt dat de deelnemers die onder voorwaarden voor Plan 1 zijn en deelnemers die onder voorwaarden voor het testen van Plan 1 zijn erg op elkaar lijken (Cluster A). Deze groep is 46,5% van de deelnemers. Zij zijn over het algemeen ook onder voorwaarden voor De Vlietlijn. Er is een andere groep deelnemers (Cluster B) van 34,8% die vaker Plan 1 onvoorwaardelijk steunt. De meerderheid van deze groep is ook onvoorwaardelijk voorstander van de Vlietlijn. Een laatste groep deelnemers (Cluster C) van 18,7% is vrijwel helemaal tegen Plan 1. Maar zij zijn voor het grootste deel (voor een deel onder voorwaarden) voorstander van De Vlietlijn en van het nemen van maatregelen t.b.v. het tegengaan van verkeersdrukte.

Figuur 0.8. Houding ten opzichte van Plan 2

(n=1.131)

21,8% 25,5%

10,5%

Ja Ja, alleen onder voorwaarden Ja, als de gemeenten dit plan eerst testen Ja, als de gemeenten dit plan eerst testen. En alleen onder voorwaarden Nee

49,3%

11,6% 18,7%

Hoofdconclusies en lessen

Vlietlijn

Liever Plan 1 dan Plan 2

De meeste inwoners uit Den Haag steunen De Vlietlijn. De meeste inwoners van LeidschendamVoorburg en Rijswijk steunen De Vlietlijn onder voorwaarden. De meest genoemde voorwaarde is dat de omgeving groen blijft. Positieve deelnemers geven vooral aan behoefte te hebben aan extra OV in het gebied. Kritische deelnemers maken zich zorgen over toename van verkeersdrukte.

Deelnemers zijn veel positiever over Plan 1 (o.a. Geestbrug afsluiten voor auto’s, vrachtwagens, busjes en motoren) dan over Plan 2 (o.a. de Binckhorstlaan en de Westbrugstraat tussen de Maanweg en de Prinses Mariannelaan afsluiten voor auto’s, vrachtwagens, busjes en motoren).

Nadruk op groen

Voetgangers, fietsers en bereikbaarheid wijken

In alle onderdelen van de raadpleging geven deelnemers prioriteit aan voldoende bomen en planten in de omgeving. Dat de omgeving even groen blijft noemen deelnemers vaak als voorwaarde voor De Vlietlijn en voor de invoering van Plan 1. Ook op andere plekken in de raadpleging geven deelnemers aan dat er volgens hen veel aandacht moet zijn voor groen. Parkeerplekken bij winkels en werk vinden deelnemers minder belangrijk. 11

Deelnemers die Plan 1 voorwaardelijk steunen, noemen vaak als voorwaarde dat woonwijken bereikbaar blijven, dat er geen sluipverkeer is en dat de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers goed blijft. Ook op andere plekken in de raadplegingen geven deelnemers aan dat er volgens hen meer ruimte moet komen voor fietsers en voetgangers.

Wat kunnen we hiervan leren? • Het is voor het draagvlak voor De Vlietlijn vooral belangrijk om te zoeken naar varianten die ervoor zorgen dat de omgeving groen blijft. • Het draagvlak voor Plan 1 is veel groter dan het draagvlak voor Plan 2. Omdat de helft van de inwoners Plan 2 onder geen voorwaarde zal steunen, ligt het vanuit het inwonersperspectief in de rede om niet voor Plan 2 te kiezen.

• Plan 1 krijgt vooral steun onder voorwaarden en veel deelnemers vinden het belangrijk dat het plan eerst goed getest wordt. Wij bevelen aan om Plan 1 te toetsen aan de voorwaarden die vaak zijn genoemd (behoud groen, veiligheid fietsers en voetgangers, geen sluipverkeer en bereikbaarheid woonwijken) en ook uit te leggen hoe met deze voorwaarden rekening is gehouden in keuzes. • Daarbij raden wij aan om Plan 1 eerst goed te testen. Met name op de bovengenoemde voorwaarden.

Inhoudsopgave

Aanleiding, globale opzet en respons

Aanleiding, globale opzet en respons Aanleg van De Vlietlijn

Aanleg van De Vlietlijn

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen

Hoofdresultaten

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst Over de vragenlijst

Over de vragenlijst

Methodologie

Inhoudsopgave

Hoofdresultaten

Aanleiding, opzet en respons

Aanleg van De Vlietlijn

Aanleiding, globale opzet en respons

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst

Over de vragenlijst

Methodologie

Figuur 1.1. Zes deelgebieden rondom De Vlietlijn

De betrokken overheden willen weten welke voorkeuren hebben voor de aanleg van De Vlietlijn • Aanleiding: De komende vijftien jaar komen er in het gebied Central Innovation DistrictBinckhorst zo’n 25.000 woningen en 30.000 banen bij. Dat betekent dat het straks drukker is, ook in het verkeer. Daarom willen de betrokken overheden het openbaar vervoer, fietspaden en voetpaden hier verbeteren. Zij willen bijvoorbeeld De Vlietlijn aanleggen om te zorgen dat mensen dit gebied beter en sneller kunnen bereiken. Mensen reizen door De Vlietlijn makkelijk en snel tussen Den Haag Centraal, Binckhorst, Voorburg, Rijswijk en Delft. Ook wil men de omgeving in de buurt van de tramlijn verbeteren. Bijvoorbeeld door de omgeving opnieuw en beter in te richten. • Participatie: Om een beeld te krijgen van de voorkeuren van inwoners over keuzes rondom de aanleg van De Vlietlijn heeft Populytics een raadpleging uitgevoerd in opdracht van Projectorganisatie Vlietlijn.

Den Haag Rondom De Vlietlijn

LV Geb. 1 RW Geb. 1

RW Geb. 3

LV Geb. 2

RW Geb. 2

• Onderzoeksvraag: De hoofdvraag van dit onderzoek was wat de voorkeuren qua ruimtelijke inrichting rondom De Vlietlijn zijn, in zowel de zes deelgebieden rondom De Vlietlijn (zie figuur 2.1) als in de rest van de gemeente Leidschendam-Voorburg en Rijswijk, gegeven de verwachtte groei van het gebied en de beperkingen in de realiteit. • Looptijd: De raadpleging stond online van 2 oktober 2025 tot en met 22 oktober 2025. • Respons: 2.105 inwoners hebben meegedaan aan de raadpleging.

Den Haag, rondom De Vlietlijn

Rijswijk, rondom De Vlietlijn Leidschendam-Voorburg, Gebied 1 Rondom De Vlietlijn Gebied 2 Gebied 1 Gebied 3 Gebied 2

• Deelgebieden in de drie gemeenten: Er is onderscheid gemaakt tussen deelnemers uit verschillende deelgebieden in de drie gemeenten, met als belangrijkste drie deelgebieden rondom De Vlietlijn (zie figuur 1.1). Daarnaast is onderscheid gemaakt tussen deelnemers uit andere gebieden in de drie gemeenten. Zie voor uitgebreide uitleg over de verschillende deelgebieden in de drie gemeenten de bijlage.

Er waren twee versies van de vragenlijst om de representativiteit te en inclusiviteit te waarborgen

Totaal: 1.597 respondenten

• Het doel van de gesloten vragenlijst is om een representatief beeld te geven van de voorkeuren van inwoners rondom De Vlietlijn en de rest van de gemeenten LeidschendamVoorburg en Rijswijk. Alle huishoudens uit de zes gebieden rondom De Vlietlijn hebben een brief gekregen met een uitnodiging voor deze vragenlijst. Daarnaast heeft een aselecte steekproef van huishoudens van de rest van de gemeenten Leidschendam-Voorburg en Rijswijk ook een brief gekregen met een code. Elke brief bevatte een unieke code die maximaal 1 keer gebruikt kon worden.

Open vragenlijst

• Mensen die geen code per brief hadden ontvangen (bijvoorbeeld omdat ze buiten de negen deelgebieden woonden) en mensen wiens code al door een ander persoon in hun huishouden gebruikt was konden aan het open onderzoek meedoen. Deze versie is verspreid via kanalen van de gemeente.

Gesloten vragenlijst Representatief

Totaal: 508 respondenten

In totaal hebben 2.105 inwoners deelgenomen. De uitkomsten van het gesloten onderzoek zijn door herweging representatief voor de drie gemeenten • Werving via brieven. Zo’n 25.000 huishoudens van gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk hadden een brief gekregen met een unieke code. Elke code mocht maximaal 1 keer gebruikt worden. In totaal hebben 1.597 mensen die een brief hebben gekregen meegedaan aan het gesloten onderzoek. • Werving via communicatie campagne. Alle inwoners van 16 jaar of ouder konden deelnemen aan het open onderzoek. Deze versie is via diverse kanalen onder de aandacht gebracht door de gemeenten zelf. In totaal zijn op deze manier 508 deelnemers geworven. • Representativiteit en herwegen. De deelnemers aan het gesloten onderzoek zijn wat betreft hun kenmerken niet representatief voor alle inwoners van de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Jongeren tot 35 jaar, vrouwen en inwoners met een basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs opleiding zijn ondervertegenwoordigd. Om ervoor te zorgen dat we op basis van het onderzoek representatieve uitspraken kunnen doen hebben we de data gewogen. We hebben bijvoorbeeld meer waarde toegekend aan de antwoorden van de groepen die ondervertegenwoordigd waren.

Zo kunnen we op basis van dit onderzoek representatieve uitspraken doen over alle inwoners van de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk op de kenmerken leeftijd, gender en opleidingsniveau.

Figuur 1.2. Samenstelling van de deelnemers

Gender Vrouw Man

Aandeel gemeenten Den Haag, LeidschendamVoorburg en Rijswijk* 50,5% 49,5%

Deelnemers gesloten onderzoek** (n=1.597) 624 (39,1%) 900 (56,4%)

Deelnemers open onderzoek** (n=508) 254 (50,0%) 199 (39,2%)

32,5% 47,7% 19,9%

287 (18,0%) 914 (57,2%) 367 (23,0%)

91 (17,9%) 239 (47,0%) 149 (29,3)

29,4%

37 (2,3%)

11 (2,2%)

33,6% 37,0%

200 (12,5%) 1.300 (81,4%)

64 (12,6%) 372 (73,2%)

Leeftijd 15 tot 35 jaar 35 tot 65 jaar 65 jaar en ouder Opleiding bo, vmbo, havo-, vwo-onderbouw of mbo1 havo, vwo, mbo2-4 hbo, wo

* Bron: CBS en AlleCijfers.nl

** Aantallen tellen niet altijd op tot 100%. Het resterende deel betreft ‘zeg ik liever niet’

Hoge responspercentages Leidschendam-Voorburg en omwonenden Rijswijk

Figuur 1.3. Samenstelling van de deelnemers naar gebied

• Bij het versturen van brieven was ervan uitgegaan dat ongeveer 5% van de deelnemers zou reageren op de uitnodiging. • Figuur 1.3 laat zien dat in Leidschendam-Voorburg en bij omwonenden uit Rijswijk de percentages hoger liggen. • Als we kijken naar de deelnemers aan het open onderzoek, dan zien we dat er vooral veel omwonenden uit Leidschendam-Voorburg hebben meegedaan. • Op de volgende pagina is uitgewerkt wat de demografische kenmerken van de deelnemers per gemeente (in de gesloten en open versie) waren.

Deelnemers Percentage Deelnemers Brieven gesloten deelnemers open uitgestuurd onderzoek* gesloten onderzoek* (n=1.597) onderzoek (n=508) 4.000

345

8,6%

158

4.000

339

8,5%

3.798

376

9,9%

4.000

186

4,7%

9.911

314

3,2%

Een andere gemeente

* Aantallen tellen niet altijd op tot 100%. Het resterende deel betreft ‘zeg ik liever niet’

103 14

Figuur 1.4. Samenstelling van de deelnemers – per gemeente

Aandeel gemeente Den Haag* 50,2% 49,8%

Deelnemers gesloten onderzoek Den Haag** (n=314) 41% 56%

Deelnemers open onderzoek** (n=193) 37% 53%

Leeftijd 15 tot 35 jaar 35 tot 65 jaar 65 jaar en ouder

33,8% 48,0% 18,3%

43% 45% 11%

30% 40% 23%

25,4% 46,7% 27,9%

10% 60% 28%

Opleiding bo, vmbo, havo-, vwo-onderbouw of mbo1 havo, vwo, mbo2-4 hbo, wo

30,7% 33,6% 35,8%

3% 15% 79%

1% 15% 72%

23,1% 32,0% 44,4%

2% 11% 84%

Gender Vrouw Man

Deelnemers Deelnemers gesloten open Aandeel onderzoek onderzoek gemeente Leidschendam- LeidschendamLeidschendam Voorburg** Voorburg ** -Voorburg* (n=695) (n=208) 51,9% 42% 39% 48,1% 49% 57%

* Bron: CBS en AlleCijfers.nl

Aandeel gemeente Rijswijk* 51,6% 48,4%

Deelnemers gesloten onderzoek Rijswijk ** (n=577) 38% 56%

Deelnemers open onderzoek Rijswijk** (n=86) 42% 52%

11% 50% 38%

29,2% 46,0% 24,8%

14% 60% 24%

8% 57% 30%

3% 12% 75%

24,5% 36,2% 39,3%

2% 13% 81%

2% 10% 80%

** Aantallen tellen niet altijd op tot 100%. Het resterende deel betreft ‘zeg ik liever niet’

Inhoudsopgave

Hoofdresultaten

Aanleg van De Vlietlijn

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen Aanleiding, globale opzet en respons

Aanleg van De Vlietlijn

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst

Over de vragenlijst

Methodologie

De eerste vraag was of deelnemers het aanleggen van De Vlietlijn een goed idee vinden • Drie doelen: 1. Inzicht krijgen in welke mate deelnemers het een goed dan wel slecht idee vinden dat De Vlietlijn wordt aangelegd. 2. Onderzoeken van welke voorwaarden het afhangt of deelnemers de aanleg van De Vlietlijn een goed of slecht idee vinden. 3. Te weten komen wat de kritiekpunten en zorgen zijn van deelnemers die De Vlietlijn een slecht idee vinden. • De vraag. Deelnemers konden lezen wat het idee van de gemeente is. Ze konden aangeven in hoeverre ze dit een goed idee vonden, of dat dit afhankelijk was van voorwaarden. Vervolgens konden ze hun antwoord toelichten. • Wel deelnemen? Als deelnemers hadden aangegeven dat ze het aanleggen van De Vlietlijn geen goed idee vonden, dan kregen zij daaronder een extra stuk tekst te zien. Hierin stond uitgelegd dat de rest van het onderzoek gaat over keuzes bij de aanleg van De Vlietlijn en dat het misschien niet prettig is om daarover mee te denken. Deelnemers lazen dat de gemeenten geïnteresseerd zijn in de mening van alle mensen en er werd hen gevraagd om toch hun mening te geven over de verschillende onderdelen. Maar ze konden hier ook onderdelen overslaan.

Figuur 2.1. De eerste inhoudelijke vraag

Het grootste deel van de deelnemers is voorstander van De Vlietlijn, maar de meesten stellen hier voorwaarden aan

Figuur 2.2. Houding van deelnemers ten opzichte van De Vlietlijn

Vind je De Vlietlijn een goed idee?

3,8%

Gesloten

Open

(n=1.582)

(n=498)

11,7%

Als eerste werd deelnemers gevraagd of ze De Vlietlijn een goed idee vinden. Iets meer dan een derde van de deelnemers bij beide versies is onvoorwaardelijk voorstander van De Vlietlijn (35,5% en 36,7%).

19,5% 36,7%

35,5%

3,8%

Een groot deel van de deelnemers, zowel bij de gesloten (47,8%) als bij de open versie (41,2%), is onder voorwaarden voor De Vlietlijn. Op de volgende pagina wordt uitgewerkt welke voorwaarden deelnemers stellen. Een groep van 11,7% (in de gesloten versie) en 19,5% (in de open versie) is tegen De Vlietlijn.

47,8%

Ja Ja, alleen onder voorwaarden Geen goed idee, geen slecht idee Nee

41,2%

in beide versies vindt 3,8% De Vlietlijn geen goed idee en geen slecht idee. Op de volgende pagina's is uitgewerkt wat deelnemers uit de verschillende gemeenten en deelgebieden vinden van De Vlietlijn en de verschillende voorwaarden die inwoners stellen.

Deelnemers stellen met name de voorwaarde dat de omgeving even groen blijft

Figuur 2.3. Voorwaarden die inwoners stellen aan de aanleg van De Vlietlijn – alle deelnemers Welke voorwaarden vind je belangrijk? Je kunt meerdere antwoorden kiezen

Deelnemers die onder voorwaarden voorstander zijn van De Vlietlijn noemen met name de voorwaarde Dat de omgeving even groen blijft (73,2% en 79,0%). Dat geldt voor zowel deelnemers bij de gesloten als bij de open versie. De andere voorwaarden zijn minder gekozen.

Dat de frequentie van de tram hoog is

37,1% 32,8%

Dat er genoeg zitplaatsen zijn in de tram

17,1% 14,6%

26,8% 27,5%

Dat de tram snel kan doorrijden

Er zijn weinig verschillen tussen deelnemers van de open versie en de gesloten versie. De voorwaarden die deelnemers noemen bij ‘Anders’ lopen erg uiteen of hebben te maken met de voorwaarden die al geformuleerd waren. Uit de analyse van deze antwoorden komt geen andere breedgedragen voorwaarde naar voren.

19,0% 18,9%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Rijswijk

24,9% 23,8%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Voorburg

21,5% 16,3%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Den Haag

25,4% 25,9%

Dat de kosten voor het aanleggen van De Vlietlijn niet te hoog zijn

37,6% 40,6%

Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn 26,3% 25,0%

Dat de tram goed toegankelijk is voor mensen met een beperking

38,5% 39,9%

Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn

73,2% 79,0%

Dat de omgeving even groen blijft Dat er ook andere oplossingen komen zodat mensen minder vaak hun auto hoeven te gebruiken. Zoals deelfietsen en deelauto’s Gesloten (n=756) Open (n=205)

35,1% 30,6% 20,5% 25,8%

Anders 0%

20%

40%

60%

80%

100%

In Den Haag zijn de meeste deelnemers voorstander van De Vlietlijn, de meeste inwoners van de andere gemeenten steunen de Vlietlijn onder voorwaarden

Figuur 2.4. Houding van deelnemers ten opzichte van De Vlietlijn Gesloten versie

Vind je De Vlietlijn een goed idee?

Den Haag

Leidschendam-Voorburg

Rijswijk

(n=312)

(n=688)

(n=571)

2,6% 3,2% 16,6% 4,5%

4,5%

12,7%

26,6% 41,6%

31,4% 62,8%

52,3%

Ja Ja, alleen onder voorwaarden Geen goed idee, geen slecht idee Nee

41,2%

Er zit weinig verschil tussen de verschillende gebieden (al dan niet rondom De Vlietlijn) binnen Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Deelnemers die zich zorgen maken over De Vlietlijn, noemen vooral dat ze zich zorgen maken over een toename van verkeersdrukte. Positieve deelnemers geven aan behoefte te hebben aan meer openbaar vervoer in het gebied.

In Den Haag stellen de meeste inwoners de voorwaarde dat de omgeving even groen blijft Deelnemers uit Den Haag (rondom De Vlietlijn) die onder voorwaarden voorstander zijn van De Vlietlijn stellen met name de voorwaarde Dat de omgeving even groen blijft (67,3%). Dat is de enige voorwaarde die door meer dan de helft van deze deelnemers wordt gekozen. Ook de voorwaarden Dat de frequentie van de tram hoog is (49,0%), Dat er genoeg tramhaltes zijn in Den Haag (41,8%), Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn (41,8%) en Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn (39,8%) worden door veel deelnemers uit Den Haag (rondom De Vlietlijn) als voorwaarden gesteld.

Figuur 2.5. Voorwaarden die inwoners stellen aan de aanleg van De Vlietlijn Gesloten versie, Den Haag rondom De Vlietlijn (n=98)

Welke voorwaarden vind je belangrijk? Je kunt meerdere antwoorden kiezen Dat de frequentie van de tram hoog is

49,0%

Dat er genoeg zitplaatsen zijn in de tram

16,3%

Dat de tram snel kan doorrijden

31,6%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Rijswijk

19,4%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Voorburg

19,4%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Den Haag

41,8%

Dat de kosten voor het aanleggen van De Vlietlijn niet te hoog zijn

15,3%

Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn

39,8%

Dat de tram goed toegankelijk is voor mensen met een beperking

27,6%

Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn

41,8%

Dat de omgeving even groen blijft

67,3%

Dat er ook andere oplossingen komen zodat mensen minder vaak hun auto hoeven te gebruiken. Zoals deelfietsen en deelauto’s

28,6%

Anders

17,3% 0%

20%

40%

60%

80%

100%

In Leidschendam-Voorburg rondom De Vlietlijn zijn de meeste deelnemers voorstander van De Vlietlijn onder voorwaarden

Figuur 2.6. Houding van deelnemers ten opzichte van De Vlietlijn Gesloten versie, Leidschendam-Voorburg

Vind je De Vlietlijn een goed idee?

Gebied 1

Gebied 2

(n=309)

(n=33)

13,9%

25,6%

In de gebieden rondom De Vlietlijn in LeidschendamVoorburg verschilt het aandeel onvoorwaardelijk voorstanders per buurt. In gebied 1 zijn minder deelnemers onvoorwaardelijk voorstander van De Vlietlijn (13,9%) dan in gebied 2 (33,3%) en in de rest van Leidschendam-Voorburg (37,9%). In alle gebieden rondom De Vlietlijn in LeidschendamVoorburg vindt ongeveer de helft van de deelnemers de aanleg van De Vlietlijn een goed idee onder voorwaarden.

21,2% 33,3%

In gebied 1 van Leidschendam-Voorburg vindt ongeveer één op de vier deelnemers (25,6%) de aanleg van De Vlietlijn geen goed idee. Hiermee is dit het gebied met het grootste aandeel deelnemers dat geen voorstander is van De Vlietlijn. Ook in gebied 2 van Leidschendam-Voorburg is dit aandeel relatief groot (21,2%), maar nog steeds een minderheid. In de rest van Leidschendam-Voorburg vindt slechts 7,8% van de deelnemers de aanleg van De Vlietlijn geen goed idee.

4,9%

55,7%

45,5%

Gebied 3-5 (n=335)

4,2% 7,8%

Ja, alleen onder voorwaarden

37,9%

Geen goed idee, geen slecht idee Nee

50,1%

Inwoners uit LeidschendamVoorburg stellen met name de voorwaarde dat de omgeving even groen blijft

Figuur 2.7. Voorwaarden die inwoners stellen aan de aanleg van De Vlietlijn Gesloten versie, Leidschendam-Voorburg

Welke voorwaarden vind je belangrijk? Je kunt meerdere antwoorden kiezen

Deelnemers uit Leidschendam-Voorburg die voorwaarden stellen aan hun steun voor De Vlietlijn stellen met name de voorwaarde Dat de omgeving even groen blijft (81,5% tot 93,3%). Dat is ook de enige voorwaarde die gekozen wordt door de meerderheid van de deelnemers uit LeidschendamVoorburg die voorwaarden stellen aan hun steun voor De Vlietlijn. De voorwaarden Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn (38,7% tot 46,7%) en Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn (35,1% tot 46,7%) en dat de kosten niet te hoog worden (23,3% tot 34,5%) worden door een substantiële groep deelnemers genoemd als voorwaarden voor hun steun aan De Vlietlijn. In Gebied 1 noemen relatief veel minder mensen zaken als de frequentie van de tram en voldoende zitplaatsen als voorwaarden in vergelijking met deelnemers uit Gebieden 2 en 3.

18,6%

Dat de frequentie van de tram hoog is 7,0%

Dat er genoeg zitplaatsen zijn in de tram

20,0% 23,2% 17,4%

Dat de tram snel kan doorrijden Dat er genoeg tramhaltes zijn in Rijswijk

0,0%

46,7% 39,3%

8,7% 11,3% 27,3% 33,3% 40,5%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Voorburg Dat er genoeg tramhaltes zijn in Den Haag

46,7% 44,6%

0,0%

10,5% 16,7% 23,3%

Dat de kosten voor het aanleggen van De Vlietlijn niet te hoog zijn

33,3% 34,5% 44,2% 46,7% 38,7%

Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn 18,6% 26,7%

Dat de tram goed toegankelijk is voor mensen met een beperking Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn

36,3%

35,1%

45,3% 46,7%

Dat de omgeving even groen blijft

81,5%

Dat er ook andere oplossingen komen zodat mensen minder vaak hun auto hoeven te gebruiken. Zoals deelfietsen en deelauto’s Gebied 1 (n=172)

Gebied 2 (n=15)

Gebied 3-5 (n=168)

Totaal Leidschendam-Voorburg (n=360)

Anders

90,7% 93,3%

28,5% 33,3% 33,9% 0,0%

20,2%

20%

30,8%

40%

60%

80%

100%

Ook in Rijswijk zijn de meeste deelnemers voorstander van de aanleg van De Vlietlijn onder voorwaarden

Figuur 2.8. Houding van deelnemers ten opzichte van De Vlietlijn Gesloten versie, Rijswijk

Vind je De Vlietlijn een goed idee?

Gebied 1

Gebied 2

Gebied 3

(n=135)

(n=176)

(n=66)

In de gebieden rondom De Vlietlijn in Rijswijk is ongeveer 30% van de deelnemers onvoorwaardelijk voorstander van De Vlietlijn (27,4% tot 31,8%). Onder andere deelnemers uit Rijswijk is het aandeel onvoorwaardelijke voorstanders van De Vlietlijn hoger (44,9%).

1,5% 3,0%

14,8% 27,4%

4,7%

6,1%

13,5% 30,6%

31,8%

In de gebieden rondom De Vlietlijn in Rijswijk vindt een klein aandeel van de deelnemers (6,1% tot 14,8%) de aanleg van De Vlietlijn geen goed idee, in de rest van Rijswijk is deze groep nog kleiner (3,8%).

60,6% 54,8%

51,2%

Gebied 4-13 (n=113)

3,8% 4,3%

Ja, alleen onder voorwaarden

44,9%

Geen goed idee, geen slecht idee Nee

In de gebieden rondom De Vlietlijn in Rijswijk steunt een krappe meerderheid van de deelnemers (51,2% tot 60,6%) de aanleg van De Vlietlijn onder voorwaarden.

47,0%

Inwoners uit Rijswijk die voorwaarden stellen vinden met name behoud van groen belangrijk

Figuur 2.9. Voorwaarden die inwoners stellen aan de aanleg van De Vlietlijn Gesloten versie, Rijswijk

Welke voorwaarden vind je belangrijk? Je kunt meerdere antwoorden kiezen

De deelnemers uit Rijswijk die onder voorwaarden voorstander zijn van De Vlietlijn kiezen met name voor de voorwaarde Dat de omgeving even groen blijft (71,3% tot 80,0%).

8,1% 5,7%

Dat er genoeg zitplaatsen zijn in de tram

De voorwaarden Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn (34,5% tot 47,5%) en Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn (33,3% tot 44,6%) worden door een substantiële groep deelnemers genoemd als voorwaarden voor hun steun aan De Vlietlijn. Het is opvallend dat deelnemers uit het gebied dat niet rondom De Vlietlijn ligt (gebied 4-13) een aantal voorwaarden relatief vaak noemt. Zij kiezen met name vaker voor Dat er genoeg tramhaltes zijn in Rijswijk (39,1%), Dat de kosten voor het aanleggen van De Vlietlijn niet te hoog zijn (37,9%), Dat de frequentie van de tram hoog is (37,9%) en Dat de tram snel kan doorrijden (33,3%).

18,9% 23,0%

Dat de frequentie van de tram hoog is

20,0% 19,5% 17,6% 20,7% 20,0%

Dat de tram snel kan doorrijden

32,5% 37,9%

33,3%

21,6% 27,6% 30,0%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Rijswijk Dat er genoeg tramhaltes zijn in Voorburg

10,8% 14,9% 15,0% 14,9%

Dat er genoeg tramhaltes zijn in Den Haag

8,1% 12,6% 10,0% 16,1% 21,6% 19,5% 22,5%

Dat de kosten voor het aanleggen van De Vlietlijn niet te hoog zijn

39,1%

37,9% 43,2% 35,6% 47,5% 34,5%

Dat er niet te veel overlast is bij het aanleggen van De Vlietlijn Dat de tram goed toegankelijk is voor mensen met een beperking

12,6%

21,6% 30,0% 28,7% 44,6% 33,3% 37,5% 39,1%

Dat er geen parkeerplaatsen weggaan door De Vlietlijn

74,3% 71,3% 80,0% 73,6%

Dat de omgeving even groen blijft 29,7% 29,9% 27,5% 34,5%

Dat er ook andere oplossingen komen zodat mensen minder vaak hun auto hoeven te gebruiken. Zoals deelfietsen en deelauto’s Gebied 1 (74) Gebied 4-13 (87)

Gebied 2 (87)

Gebied 3 (40)

Totaal Rijswijk (288)

Anders

13,8%

20%

32,4% 32,5%

40%

46,0%

60%

80%

100%

Deelnemers hebben met name zorgen over verkeersdrukte door De Vlietlijn

Figuur 2.10. Meest genoemde zorgen over De Vlietlijn Door deelnemers genoemde zorg Illustrerende quotes

Frequentie*

"Dat gaat toch helemaal niet hier in Voorburg West. Het verkeer is zo al druk genoeg.”

Zorgen over verkeersdrukte

“De huidige plannen voor een vlietlijn lossen niets op, maakt knelpunten groter. Ik snap dat de binckhorst ontsloten moet worden, maar deze slechte oplossing wordt op slechte uitgangspunten door gemeente DH doorgedrukt.”

★★★

“Het wordt bij de Weteringkade een enorm knooppunt van treinspoor, snelweg, tramsporen. Het wordt onleefbaar.[…]”

Zorgen over verkeersveiligheid

“De Geestbrugweg is een belangrijke verkeersader voor schoolgaande kinderen uit Leeuwendaal en Oud-Rijswijk die veiliger en zeker niet gevaarlijker moet worden”

★

Zorgen over geluidsoverlast van de tram

"in principe vind ik die idee van een nieuwe tramlijn goed. Maar wij hebben zorgen over extra geluidsoverlast van trillingen in het huis door de trams. Verder is de Geestbrugweg in Rijswijk al druk. Extra trams kunnen de weg minder veilig voor voetgangers (speciall kinderen) en fietsers maken. Deze aspekten vind ik meest belangrijk."

★

* Het aantal sterren geeft een indicatie van de ordegrootte van de argumentencategorie binnen de geanalyseerde, willekeurig geselecteerde sample. 1 ster = 5% van de geanalyseerde motivaties of meer, 2 sterren = 10% van de geanalyseerde motivaties of meer, 3 sterren = 20% van de geanalyseerde motivaties of meer

Na de vragen over wat deelnemers van De Vlietlijn vinden, kregen zij de mogelijkheid om hun keuzes toe te lichten. We hebben geanalyseerd welke zorgen zij uiten over De Vlietlijn en welke andere opmerkingen zij hadden. De meeste deelnemers die zorgen uiten geven aan dat zij zich zorgen maken over verkeersdrukte die veroorzaakt zou worden door De Vlietlijn. Er wordt geschreven dat het nu al dringen is op de openbare weg, en dat daar geen plek zou zijn voor een extra ruimtevrager zoals een tram. Deelnemers geven in mindere mate ook aan dat zij zich zorgen maken over geluidsoverlast en minder veiligheid in het verkeer door de komst van De Vlietlijn. Wat opvalt is dat deze zorgen vaak samen met verkeersdrukte worden genoemd. Het lijkt zo te zijn dat mensen zich zorgen maken over verkeersveiligheid en geluidsoverlast als gevolg van verkeersdrukte.

De meeste deelnemers zien het nut van extra openbaar vervoer, een deel betwijfelt dit echter

Figuur 2.11. Meest genoemde overige opmerkingen over De Vlietlijn Door deelnemers genoemde opmerking

Illustrerende quotes

Frequentie*

"In de Binckhorst is weinig parkeergelegenheid, dus moeten mensen wel goede beschikking hebben over het ov“

Er is behoefte aan extra openbaar vervoer in dit gebied

"Ben in de Binckhorst komen wonen en zou beter OV willen hebben.“

★★★

De meeste deelnemers schreven dat ze behoefte hebben aan extra openbaar vervoer in het gebied, met name doordat er nu, in hun ogen, nog (te) weinig openbaar vervoer is.

"Ov tussen rijswijk en voorburg-leidschendam is matig" "Voor mij niet nodig, de afstand is kort genoeg om te fietsen“

Meer openbaar vervoer in dit gebied is niet nodig

Meer openbaar vervoer is in het algemeen goed

"Dit is door DH erdoorheen gedrukt, er is onvoldoende geïnventariseerd wie tussen Den Haag en Delft / Voorburg gaat reizen. Er is geen reden om de tramlijn door te leggen tussen de Binck en Rijswijk, niemand gaat daar gebruik van maken."

★★

"Hoe meer OV, hoe minder auto's, hoe gezonder“ "Ook als is het nu nog vaag hoe en waar, maar verbetering en verdichting van OV is sowieso een goede ontwikkeling."

Behalve zorgen (zie vorige pagina) maakten deelnemers ook andere opmerkingen bij de toelichting van hun antwoord op de vraag wat ze van De Vlietlijn vinden. Deze verdere opmerkingen gingen met name over het nut van openbaar vervoer, al dan niet specifiek in het gebied waarin De Vlietlijn gepland is.

★★

Andere deelnemers schrijven juist de noodzaak van extra openbaar vervoer in het gebied niet te zien, bijvoorbeeld omdat bestaand openbaar vervoer volstaat of er niet wordt verwacht dat veel mensen gaan reizen met het openbaar vervoer op het traject. Ten slotte schrijven sommige deelnemers ook dat ze het in het algemeen goed zouden vinden als er meer openbaar vervoer zou komen.

Inhoudsopgave

Algemene uitkomsten

3A Hoofdresultaten

Hoofdresultaten

Profielen van 3 groepen

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen

Profielen van 3 groepen

Uitwerking van acht doelen

Extra vragen over voorrang in het gebied

Aanleiding, globale opzet en respons

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst

Aanleg van De Vlietlijn

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen

Extra vragen over voorrang in het gebied

Over de vragenlijst

Methodologie

De hoofdvraag van het PWE-gedeelte was welke doelen inwoners belangrijk vinden keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen • Doel: Deze Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) in Figuur 3.1 heeft als doel inzicht te geven in welke doelen inwoners belangrijk vinden als het gaat om waar aandacht voor kan zijn bij de keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen. • Keuzesituatie: Deelnemers werd gevraagd om voor acht doelen aan te geven of er veel aandacht of weinig aandacht voor moet zijn, waarbij het effect op een beperkte hoeveelheid ruimte en budget werd weergegeven met metertjes. Elke deelnemer kreeg deze doelen in willekeurige volgorde te zien. In Figuur 3.1 is een voorbeeld te zien van de vraag in het online platform, maar niet alle doelen passen op de afbeelding. Alle doelen waren: • Er zijn bomen, planten en bloemen • Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren • Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren • Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram* • Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen • Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken • Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken • Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken • Extra informatie: Onder de roze informatieknoppen konden deelnemers aanvullende informatie lezen over ieder doel.

• Inzet: Deelnemers konden adviseren om meer of minder aandacht aan zeven opties te besteden, en bij één doel (Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram) konden deelnemers adviseren om meer (of zoveel mogelijk) te doen dan wat van de wet moet. 32

Figuur 3.1. Het PWE-gedeelte van het onderzoek

• Prioriteiten van de ‘gemiddelde’ inwoner van Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk

• Verschillen en overeenkomsten in prioriteiten tussen de representatieve groep (gesloten onderzoek) en open onderzoek

Algemene uitkomsten

• Verschillen en overeenkomsten in prioriteiten tussen verschillende groepen

Aanleiding, globale opzet en respons

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst

Aanleg van De Vlietlijn

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen

Over de vragenlijst

Methodologie

Inwoners kiezen met name voor bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers, voor groen en voorkomen van overlast Uit de keuzes van de deelnemers leren we welke doelen volgens inwoners meer en minder prioriteit moeten hebben bij keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen. Figuur 3.2 laat zien op welke positie de gemiddelde deelnemer van het gesloten onderzoek en het open onderzoek het schuifje neerzette. De hekjes laten zien waar de gemiddelde inwoner het schuifje zou zetten als alle inwoners zouden meedoen met een (met 95% betrouwbaarheid).

Deelnemers schrijven dat het stimuleren van fietsen en lopen autogebruik terugdringt en dat dat goed zou zijn. Fietsen en lopen zou bovendien veilig(er) moeten worden dan nu volgens deelnemers. Meer aandacht geven aan bomen, planten en bloemen is volgens deelnemers belangrijk, omdat ze vinden dat het een wijk fijner, mooier en leefbaarder maakt. De gemiddelde deelnemer in alle drie de gemeenten vindt dat de gemeenten meer aandacht moet geven aan ‘Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram’ dan van de wet moet. Tegelijkertijd adviseren weinig deelnemers om zoveel mogelijk te doen om overlast te voorkomen. Deelnemers schrijven dat het tegengaan van overlast belangrijk is voor de leefbaarheid van het gebied. Bij het doel Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren adviseert een ruime meerderheid juist om er minder aandacht aan te besteden. Deelnemers schrijven dat het beter zou zijn als mensen lopend, fietsend of met het openbaar vervoer naar deze plekken zouden gaan 34

Figuur 3.2. Prioritering doelen – Gemiddeld

Gesloten (n=1.358)

Open (n=379)

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,45

0,39

Er zijn bomen, planten en bloemen

0,41

0,37

Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,36

0,33

Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren

-0,05

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

-0,25

-0,17

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

-0,26

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram* Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

0,73

0,69

-0,39 -1

-0,33 0

-1

Inwoners kiezen met name voor meer aandacht voor fietsers, groen en voetgangers Bij de drie doelen waaraan het meeste prioriteit wordt gegeven adviseert een ruime meerderheid om meer aandacht eraan te besteden. Het doel Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren krijgt van ongeveer evenveel inwoners meer aandacht en minder aandacht dan de huidige situatie.

Bij het doel Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren adviseert een ruime meerderheid juist om er minder aandacht aan te besteden.

Figuur 3.3. Percentage dat een bepaalde inzet kiest – Gesloten (n=1.358)

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken Er zijn bomen, planten en bloemen Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren

Het doel Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram krijgt van de meeste deelnemers meer aandacht dan wat moet van de wet. Een kleine groep zegt dat de gemeenten hier zoveel mogelijk aan moeten doen.

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

Op pagina 37 is te zien welk percentage van de deelnemers van de open versie een bepaalde inzet kiest.

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram

Op pagina 38 is voor verschillende gebieden in de verschillende gemeenten te zien waar de deelnemers van de gesloten versie gemiddeld het schuifje hadden neergezet.

Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

Weinig aandacht 35

Veel aandacht

20%

40%

Doen wat van de wet moet

60%

80%

100%

Zoveel mogelijk doen

Deelnemers van de open raadpleging kiezen ook met name voor fietsers, groen en voetgangers Deelnemers van de open versie geven ook veel aandacht aan drie doelen: • Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken; • Er zijn bomen, planten en bloemen; • Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken.

Bij de doelen Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken en Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren wordt door meer dan de helft van de deelnemers aan de open versie weinig aandacht gegeven. Het doel Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram krijgt van de meeste deelnemers van de gesloten versie meer inzet dan wat moet van de wet. Een beperkt deel adviseert om zoveel mogelijk te doen.

Figuur 3.4. Percentage dat een bepaalde inzet kiest – Open (n=379)

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken Er zijn bomen, planten en bloemen Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren 0%

Weinig aandacht 36

Veel aandacht

20%

40%

Doen wat van de wet moet

60%

80%

100%

Zoveel mogelijk doen

Er zijn weinig verschillen tussen de drie gemeenten Figuur 3.5. Percentage dat een bepaalde inzet kiest

Figuur 3.6. Percentage dat een bepaalde inzet kiest

Figuur 3.7. Percentage dat een bepaalde inzet kiest

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

Er zijn bomen, planten en bloemen

Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram

Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

Gesloten versie, Den Haag rondom De Vlietlijn (n=237)

50%

Gesloten versie, Leidschendam-Voorburg (n=585)

Weinig aandacht 37

100%

Veel aandacht

50%

Doen wat van de wet moet

Gesloten versie, Rijswijk (n=488)

100%

Zoveel mogelijk doen

50%

100%

Er zijn weinig verschillen tussen de verschillende gebieden in de gemeenten Figuur 3.8. Gemiddelde inzet per gebied

Gesloten versie, Rijswijk

Gesloten versie, Leidschendam-Voorburg

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,47

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,41 0,53 0,46

Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,46 0,53 0,45 0,35

Er zijn bomen, planten en bloemen

0,45

Er zijn bomen, planten en bloemen

0,42 0,37 0,39

Er zijn bomen, planten en bloemen

0,41 0,44 0,47 0,36

Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,45

Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,31 0,36 0,34

Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

0,31 0,39 0,36 0,36

Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren

-0,09

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

-0,19

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

-0,32

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram

-0,42

Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

-0,44 -1

-0,01 -0,17 -0,01 -0,37 -0,24 -0,22

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

-0,19 -0,26 -0,31 -0,21

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

-0,25 -0,15 -0,24

Automobilisten kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken

-0,27 -0,29 -0,31 -0,24

-0,04 -0,36 -0,35

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram

-0,19 -0,24 -0,23 -0,33

Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

-0,51 -0,47 -0,36 -0,25

Extra voorkomen dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de tram Mensen kunnen hun auto dichtbij winkels, horeca en werkplekken parkeren

-0,06 -0,1 -0,11 -0,03

Mensen kunnen hun auto dichtbij hun huis parkeren

Er zijn plekken in de wijk met genoeg deelauto's en deelfietsen

-0,48 -0,33 -0,28 -1

Gebied 1 (n=257)

Gebied 2 (n=30)

0 Gebied 3-5 (n=292)

Totaal Leidschendam-Voorburg (n=585)

Figuur 3.10. Gemiddelde inzet per gebied

Figuur 3.9. Gemiddelde inzet per gebied

Gesloten versie, Den Haag rondom De Vlietlijn (n=237)

-1 Gebied 1 (125) Gebied 4-13 (155)

Gebied 2 (141)

Gebied 3 (59)

Totaal Rijswijk (488)

Uitwerking acht doelen

Aanleiding, globale opzet en respons

• De volgende analyses zijn gebaseerd op motivaties van deelnemers uit de representatieve groep en deelnemers van het open onderzoek.

Doorstroombeperkende maatregelen rondom de Binckhorst

Aanleg van De Vlietlijn

Keuzes over De Vlietlijn en het gebied eromheen

Over de vragenlijst

Methodologie

Uitwerking: ‘Fietsers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken’ "Dat lijkt me wel belangrijk aangezien fietsers kwetsbare verkeersdeelnemers zijn. Door de toenemende drukte moet hier wel oog voor blijven."

"Voetgangers en fietsers moeten voldoende gefaciliteerd worden. Dit is veel goedkoper dan het faciliteren van automobilisten."

"Wandelaars, fietsers en OV moeten voorrang hebben in de plannen." "Hoe sneller mensen op de fiets in de stad kunnen zijn, hoe kleiner de kans dat ze de auto pakken." 40

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

Figuur 3.11. Argumenten van deelnemers om meer of minder aandacht te geven Meer sterretjes is vaker genoemd*

Genoemde argumenten om hier minder aandacht aan te geven

Genoemde argumenten om hier meer aandacht aan te geven

Geen vaak genoemde argumenten

Het is belangrijk dat er genoeg ruimte is voor (veiligheid van) fietsers

★★★

Stimuleren van fietsen zorgt voor minder auto’s

★★

Er is behoefte aan meer ruimte voor fietsers(veiligheid), met name in de toekomst

★★

Dan gaan mensen meer fietsen, dat is goed

★

Fietsveiligheid is nu niet op orde

★

"Het is nu af en toe levensgevaarlijk op de fiets en OV is er niet" "Fietsen blijft de beste optie als vervoermiddel en zal altijd moeten worden gestimuleerd"

"Belangrijk in een stad."

10%

Verder genoemd: • Ruimte voor fietsers(veiligheid) is (ruim) voldoende nu

"Super belangrijk. Teveel gevaarlijke situaties, zoals op de geestbrugweg. Ook te veel stoplichten" * Het aantal sterren geeft een indicatie van de ordegrootte van de argumentencategorie binnen de geanalyseerde, willekeurig geselecteerde sample. 1 ster = 5% van de geanalyseerde motivaties of meer, 2 sterren = 10% van de geanalyseerde motivaties of meer, 3 sterren = 20% van de geanalyseerde motivaties of meer

100%

Uitwerking: ‘Er zijn bomen, planten en bloemen’ "Is rustgevend, mensen worden er kalm en blij van. Veel groen heeft positief psychologisch effect en vermindert criminaliteit. Daarbij oogt het mooi en voegt extra toegevoegde waarde toe aan de wijk"

"Den Haag is een groene stad en Binckhorst moet dat ook zijn, er zijn nu te weinig bomen."

"Geeft een goed gevoel , ziet er veel mooier uit."

"Meer groen in de wijk is een must. Ook voor de uitstraling belangrijk. Meer allure. De Geestbrugweg met zijn kabels en trambaan is erg lelijk." 41

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

Meer sterretjes is vaker genoemd*

Genoemde argumenten om hier minder aandacht aan te geven

Genoemde argumenten om hier meer aandacht aan te geven

Geen vaak genoemde argumenten

Bomen, planten en bloemen maken de buurt mooier, fijner en leefbaarder

★★★

Bomen, planten en bloemen zijn goed voor klimaatadaptatie, duurzaamheid en biodiversiteit

★★

Er is behoefte aan meer bomen, planten en bloemen, daar zijn er nu te weinig van

★★

Er moeten zeker niet minder bomen, planten en bloemen komen, maar meer hoeft niet (per sé)

★

Bomen, planten en bloemen zijn belangrijk

★

"Groen is belangrijk ter voorkoming hittestress en is ook belangrijk voor welbevinden."

"Dit is beter voor de leefomgeving, biodiversiteit en stedelijk klimaat."

20%

Figuur 3.12. Argumenten van deelnemers om meer of minder aandacht te geven

"Spreekt voor zich dat er bomen moeten blijven ."

"In onze omgeving zijn al heel, heel veel stenen"

10%

Verder genoemd: • Er moeten (een beetje) bomen, planten en bloemen blijven, maar heel veel (extra) is niet nodig • Andere doelen zijn belangrijker

100%

Uitwerking: ‘Voetgangers kunnen snel en veilig hun bestemming bereiken’ "Vormen van vervoer die weinig vervuilend zijn, zoals lopen of fietsen, dienen in mijn optiek zoveel mogelijk gestimuleerd te worden en daar horen goede voorzieningen bij"

"Snel is niet belangrijk. Veiligheid voor voetgangers wel."

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leidschendam&id=14d4d0ea-95ff-4324-944c-5dba62d2d397