4039 1e Tussentijdse rapportage 2025

1

Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting ..................................................................................................................... 3 Vooruitgang in verbondenheid: de eerste stappen van 2025 ................................................................ 3 Financiële positie 2025 ......................................................................................................................... 6 0. Bestuur en ondersteuning ................................................................................................................. 8 1. Veiligheid ........................................................................................................................................ 12 2. Mobiliteit en bereikbaarheid ............................................................................................................ 16 3. Economie ........................................................................................................................................ 23 4. Onderwijs ........................................................................................................................................ 27 5. Sport, cultuur en recreatie ............................................................................................................... 31 6.

Sociaal domein ............................................................................................................................... 37 7. Volksgezondheid en milieu ............................................................................................................. 47 8. Bouwen en wonen (VHLOSV)......................................................................................................... 53 Overige onderdelen ............................................................................................................................ 58 Mutaties reserves en voorzieningen ................................................................................................... 63 Samenvatting financiële mutaties 1e Turap ........................................................................................ 66 Bestemmingsreserves ........................................................................................................................ 67 Reserve Duurzaamheid en Energietransitie........................................................................................ 68 Reserve Mobiliteit ............................................................................................................................... 69 Reserve Ondergrondse Hoogspanningskabels ...................................................................................

70 Reserve Herstelbeleid ......................................................................................................................... 71 Reserve Ondersteuning energielasten ................................................................................................ 72 Investeringsplan .................................................................................................................................. 73 Vertraging in de uitvoering .................................................................................................................. 78

2

Bestuurlijke samenvatting Vooruitgang in verbondenheid: de eerste stappen van 2025 In de eerste tussentijdse rapportage van 2025 (1e Turap) geven we een tussenstand van de uitvoering van de gemeentelijke begroting over de eerste vier maanden van dit jaar. We doen dat in een dynamische tijd waar we lokaal te maken hebben met diverse uitdagingen, zoals stijgende prijzen van huizen, energie en dagelijkse boodschappen. Ondanks deze omstandigheden blijft het college met volle inzet werken aan een leefbare gemeente, met het welzijn van onze inwoners als uitgangspunt Samen met onze inwoners We zetten grote stappen in het versterken van de lokale democratie. Het Experimenteerprogramma Participatie loopt volop: in zes projecten testen we nieuwe vormen van meedenken en meedoen, van uitdaagrecht tot digitale dialoog, en we volgen deze actief om ervan te leren . Ook jongeren krijgen een stem via “Jong in LV” en een kindervragenuur. Dankzij de inwerkingtreding van de Omgevingswet begin 2025 kunnen initiatiefnemers sneller terecht en verschuift onze houding van “nee, tenzij” naar “ja, mits” . Regionaal zetten we in op samenwerking met omliggende gemeenten: wat we geven op het ene terrein, krijgen we vaak op het andere terug. Ook vieren we in 2025 dat we al 80 jaar in vrijheid leven, met een samenhangend programma van activiteiten.

Een veilige, bereikbare en duurzame gemeente Onze wijkgerichte veiligheidsaanpak werpt zijn vruchten af. Het data-gedreven dashboard voor handhavers is operationeel, extra buurtpreventieteams zijn gestart en de scanauto tegen afvalovertredingen rijdt intensief. De resterende wijkveiligheidsscans ronden we dit jaar af. Voor crisisbeheersing richten we een lokaal Team Incidentbestrijding in en investeren we in opleiding en ICT. Op mobiliteitsgebied liggen grote projecten op koers: het definitief ontwerp van fietsroute Velostrada is gereed en het Actieplan Verkeersveiligheid wordt uitgevoerd. De onzekerheid rond het Rijksproject A4/N14 en de vertraagde herinrichting van de Dr. Van Noortstraat vraagt om een regionale lobby en herplanning. Er is gestart met de herinrichting van de Veurse-straatweg als schakel met de ontwikkelingen in de Duivenvoordecorridor en Vliethaven. Samen met partners zoals de MRDH en HTM verbeteren we de bereikbaarheid rond The Mall en werken we aan het mobiliteitsplan voor Voorburg West en de Binckhorst, met onder meer plannen voor tramverbinding De Vlietlijn. Tegelijkertijd verbeteren we de fietsinfrastructuur, verkeersveiligheid bij scholen en stimuleren we lopen, fietsen en deelvervoer. In Stompwijk wordt de dorpskern verkeersveiliger gemaakt, en ook daar verbetert de OV-bereikbaarheid via een snelle busverbinding.

Groen, gezond en samen leven Met het Groenactieplan (2024-2026) zijn we aan de slag met het vergroenen van straten, vergroten we boomspiegels en intensiveren we een gefaseerd maaibeleid. Park Vreugd & Rust krijgt dit jaar een nieuwe brug en dierenverblijf, terwijl projecten Duin-Horst-&-Weide voorbereid worden. In het sociaal domein voeren we de GALA-agenda uit: valpreventieketens zijn actief, Gezonde Buurt Bovenveen loopt en we zetten extra in op mentale gezondheid van jongeren. Met het actieplan jeugd is de beweging ingezet om in 2030 de jeugdzorg te hebben gehalveerd. Met 1 op de 7 kinderen in de jeugdzorg is het systeem vastgelopen én onbetaalbaar geworden. Maar het pijnlijkste is dat het

3

huidige systeem steeds meer kinderen uitsluit van het gewone leven en hen het gevoel geeft dat zíj het probleem zijn. Om deze negatieve spiraal te doorbreken, is een fundamenteel nieuw perspectief nodig. Het actieplan draagt bij aan het antwoord op de vraag: wat voor gemeente willen en kunnen we zijn voor kinderen die hier opgroeien? Ruimte voor wonen, ondernemen, leren en bewegen We blijven inzetten op het toevoegen van betaalbare woningen: er zijn bijna 900 woningen in aanbouw en op verschillende plekken in de gemeente worden binnenkort nieuwe woningen opgeleverd. De lokale economie groeit gestaag. De inkomsten uit de uitrol van glasvezel bieden financiële ruimte. We werken aan de Omgevingsvisie Economische Bouwsteen en onderzoeken functiemenging in winkelgebieden, al loopt de gebiedsvisie voor de Julianabaan iets uit door een verlengd ontwerpproces. In het onderwijs is de Lokale Educatieve Agenda gestart met drie leerlijnen: het jonge kind, school van de toekomst, aansluiting vmbo-mbo-arbeidsmarkt. Het nieuwe Integrale Huisvestingsplan PO+VO wordt dit jaar bestuurlijk vastgesteld. De Cultuurvisie is in uitwerking. De cultuurmakelaar is gestart en helpt culturele instellingen en er wordt gewerkt aan een nieuwe aanpak voor cultuureducatie.

Bewegen krijgt een impuls via Sportakkoord 2.0: verenigingen krijgen vouchers, sportservices en rolmodellen in de wijk; renovaties op rugby- en tennisparken zijn in voorbereiding. Gerichte aandacht voor Leidschendam-Noord Met het programma Sterk voor Noord ondersteunen we Heuvel/Amstel en Prinsenhof langs drie sporen: Jeugd & Onderwijs, Financiële Zelfredzaamheid en Fijn & Veilig Wonen. Voorbeelden zijn huiswerkbegeleiding, schuldpreventie en activiteiten die sociale verbinding stimuleren. Ook breiden we het programma Kind naar Gezonder Gewicht uit en ondersteunen we jongeren met mentale gezondheidsprogramma’s zoals Fit & StressLess. Voor een schonere en circulaire toekomst We werken aan een betere afvalscheiding, vooral van GFT en PMD, en verminderen we het aantal verkeerd aangeboden lachgascilinders. Ook pakken we bijplaatsingen van afval bij ondergrondse containers aan. De scanauto en strengere handhaving beperken oneigenlijk gebruik van milieustraten. Extra budget voorkomt vertraging bij het ondergronds brengen van hoogspanningskabels en er wordt geïnvesteerd in baggerwerk en revitalisatie van stadsbakens. Via de Reserve Duurzaamheid & Energietransitie zetten we middelen in voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed en onderwijslocaties, alsook voor bewoners-initiatieven rond energiebesparing.

Om de luchtkwaliteit te verbeteren stimuleren we de inruil van vervuilende brommers voor schonere. Financiële resultaten Van de 68 speerpunten liggen er 59 op schema, 9 kennen een bijsturing. De mee- en tegenvallers hebben in de 1e Turap een totaal effect van € 2,63 miljoen nadelig. Hiermee is het exploitatieresultaat voor 2025 een tekort van € 4,14 miljoen. Na correctie voor de incidentele baten en lasten is er sprake van een structureel resultaat van € 107.000 voordelig. De hogere bijdrage van het Rijk voor de BUIG ondersteunt dit positieve beeld. De beheersing van jeugdhulpkosten blijft een belangrijk aandachtspunt.

4

Conclusie Met stevige voortgang op participatie, veiligheid, onderwijs en vergroening, en met gezonde structurele cijfers, staan we er als gemeente veerkrachtig voor. Waar projecten vertragen of kosten oplopen, sturen we gericht bij. Deze rapportage laat zien dat we als gemeente niet stilzitten. Ondanks landelijke onzekerheden bouwen we samen met inwoners, partners en organisaties aan een toekomstbestendige gemeente. De kracht van Leidschendam-Voorburg ligt in samenwerking, veerkracht en de ambitie om het voor iedereen beter te maken. Het college van burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg, Martijn Vroom Astrid van Eekelen Bianca Bremer Marcel Belt Philip van Veller Jeffrey Keus

5

Financiële positie 2025 De uitgangspositie voor de 1e Tussentijdse rapportage bestaat uit de Programmabegroting 2025-2028 (Primitieve begroting), de Nota van Wijziging 2023-2026 en de andere raadsbesluiten tot en met april 2024. Uitgangspositie

2025

Begroting 2025-2028 incl. wijzigingen Primitieve begroting

-1.226

Nota van Wijziging voorgaand jaar

201

Raadsbesluiten

-485

Totaal Begroting 2025-2028 incl. wijzigingen

-1.511

Mutaties 1e Turap Mee- en tegenvallers

504

Bestedingsplan reserves

0

Budgettair neutraal

0

Kadernota 2026-2029 mutaties 2025

-3.136

Totaal Mutaties 1e Turap

-2.631

Voorlopig begrotingsresultaat 2025

-4.142

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

4.249

Voorlopig structureel begrotingsresultaat 2025

107

Bedragen x € 1.000

De afgelopen jaren is in de tussentijdse rapportages een grote toename te zien van begrotingswijzigingen, zonder effect op het begrotingssaldo, maar wel door de raad moeten worden vastgesteld. Dit komt omdat ze zowel de baten als de lasten raken. Oorzaak hiervan is een toename in losse, financiële regelingen vanuit het Rijk. Zoals bijvoorbeeld de bijstellingen van de specifieke uitkeringen. Deze mutaties op de begroting zijn opgenomen in de bijlage.

6

Leeswijzer: Het volgende hoofdstuk gaat in op de verschillende programma's met bijbehorende beleidsvelden en speerpunten. Per beleidsveld, dat vastgesteld is in de begroting 2025 , wordt een stand van zaken gegeven: • De teksten die opgenomen zijn onder “Wat willen we bereiken?” en “Wat gaan we ervoor doen?” zijn de vastgestelde teksten uit de Programmabegroting 2025-2028 en geven weer wat was voorgenomen. •

De teksten onder “Stand van zaken” en “Vooruitblik” geven een prognose weer voor 2025 (peildatum april 2025).

Daarnaast wordt middels een statusupdate, in de vorm van een stoplicht, ingegaan op de speerpunten: • Als een speerpunt op groen staat is geen toelichting opgenomen en kan ervan worden uitgegaan dat deze dit jaar wordt afgerond zoals beschreven. •

Als een speerpunt een afwijking vertoont (oranje of rood), volgt daarop een toelichting.

Betekent speerpunt loopt op schema

Betekent afwijkingen in de uitvoering

Betekent dit prestatie wordt niet behaald

7

0. Bestuur en ondersteuning

Dit programma gaat over het bestuur, de ondersteuning daarvan en de relatie tussen de burger en het bestuur. Betrokkenheid, vertrouwen en dienstverlening zijn vanuit de gemeente uitgangspunt voor deze relatie. Het programma bevat de overkoepelende taakvelden van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie.

Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers en andere organisaties weten zelf het beste wat goed is voor hun buurt of wijk. Daarom betrekken we inwoners van Leidschendam, Stompwijk en Voorburg bij gemeentelijke besluiten die invloed hebben op onze samenleving. De gemeente zal zich nog meer laten zien buiten het gemeentehuis en in gesprek gaan met inwoners. Niet alleen richting mensen die zelf al goed zichtbaar zijn, maar ook richting mensen die zich minder laten zien of horen. Buiten de gemeente zoeken we actief de samenwerking op met (buur)gemeenten in de regio. Voor onze dienstverlening zetten we in op verdere digitalisering van processen, waardoor producten sneller en eenvoudiger kunnen worden aangevraagd. We zorgen ervoor dat al onze diensten telefonisch, digitaal of persoonlijk kunnen worden afgenomen. We staan open voor feedback over onze dienstverlening en nemen deze serieus. Hiermee zorgen we ervoor dat inwoners en lokale organisaties zich gezien, gehoord en begrepen voelen.

Wat gaan we ervoor doen? Bestuur en Inwonersparticipatie Het college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, griffie, de regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, de regionale rekenkamercommissie en ombudsfunctie worden optimaal ondersteund. Inwonersparticipatie is belangrijk om inwoners te betrekken bij beleid, programma’s en plannen. Het benutten van de denkkracht van inwoners draagt bij aan het beter maken daarvan. Traditionele vormen van inspraak volstaan vaak niet meer. De gemeente zal de lokale gemeenschap pro-actief betrekken en uitdagen zelf ook te komen met initiatieven. Om teleurstellingen te voorkomen, scheppen we vooraf heldere verwachtingen. Stand van zaken: Het Experimenteerprogramma Participatie is opgezet en wordt uitgevoerd; 6 geselecteerde, reeds lopende projecten worden gevolgd en geëvalueerd. In deze 6 experimenten worden vernieuwende participatie-instrumenten ingezet. Het Experimenteerprogramma biedt de ruimte om te experimenteren met deze instrumenten en daarvan te leren.

Vooruitblik: Conform eenzelfde evaluatiemethode vindt evaluatie plaats op de invulling van het participatieproces en de ingezette participatie-instrumenten. Eind 2025 wordt er een tussenevaluatie gedaan (met een eindevaluatie eind 2026). Eind 2025 wordt er een tussenevaluatie gedaan (met een eindevaluatie eind 2026).

8

Speerpunten: Status •

Experimenteerprogramma participatie We gaan experimenteren met andere vormen van participatie zoals onder meer het uitdaagrecht. Daarvoor voeren we het tweejaarlijks experimenteerprogramma uit dat drie elementen bevat: 1. een keuze van de te beproeven nieuwe vormen van participatie; 2. uitvoeringscondities in de sfeer van middelen, capaciteit en bekwaamheid; 3. toetsingscriteria voor de evaluatie na het experiment. Status

•

Jongerenparticipatie We organiseren voor de jongeren minimaal twee bijeenkomsten “Jong in LV”. Daarmee zetten we in op een brede afspiegeling van de jongeren in LeidschendamVoorburg. We houden een kindervragenuur waarin kinderen vragen kunnen stellen aan raad en college. Status

•

Regionale samenwerking Ambtelijk en bestuurlijk zijn we zodanig actief in de regio dat het belang van de gemeente wordt gediend, maar ook het gezamenlijk belang van de regio in brede zin. Dat kan dus ook betekenen dat we iets geven omdat we op een ander onderwerp of ander moment daarvoor iets terugkrijgen. We stellen een regionale samenwerkingsagenda op. Het college draagt hier actief aan bij. Status

•

80 jaar vrijheid We stellen een plan van aanpak op waarin alle activiteiten rond het thema 80 jaar vrijheid worden samengebracht. In 2025 voeren we dit plan uit.

Dienstverlening Inwoners en organisaties kunnen bij het Servicecentrum terecht voor rijbewijzen, reisdocumenten en vele andere producten en diensten. Een deel van de dienstverlening is tevens digitaal via de website beschikbaar. De gemeente is, naast het fysieke Service Centrum, bereikbaar via de website, telefoon en e-mail. Het is ook altijd mogelijk om zelf of via de telefoon een afspraak te maken voor een bezoek aan het Servicecentrum in Leidschendam. Wanneer een fysiek bezoek niet mogelijk is, kan een huisbezoek geregeld worden. Speerpunten: Status •

Moderniseren Servicecentrum We onderzoeken de mogelijkheden om inrichting van het Servicecentrum van de gemeente Leidschendam-Voorburg te verbeteren. We zorgen er zo voor dat het Servicecentrum toegankelijk, veilig en klantvriendelijk blijft. Het onderzoek verwachten we af te ronden in het tweede kwartaal van 2025. Status

•

Optimaliseren Dienstverleningskanalen We gaan onze dienstverleningskanalen verder optimaliseren en zoveel mogelijk met elkaar integreren. Op deze manier zorgen we dat er voor ieder product of dienst altijd een telefonisch, een digitaal en een fysieke aanvraag mogelijkheid is. De keuze voor welke manier ligt bij de aanvrager. Status

9

•

Baseline Informatiebeveiliging Overheid In oktober 2024 treedt de Europese “Network and Information Security Directive” (NIS2-richtlijn) in werking. De richtlijn is gericht op versterking van de digitale en economische weerbaarheid van Europese lidstaten en wordt op dit moment omgezet naar landelijke wetgeving. Gemeenten zijn door de Rijksoverheid als essentieel verklaard en vallen daarmee onder de NIS2 richtlijn. Door de nieuwe richtlijn wordt de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) verzwaard en moet de gemeente aanvullende maatregelen nemen om te kunnen voldoen aan de nieuwe wet- en regelgeving. Dit vraagt om de volgende acties: 1. Het opzetten van een governance structuur rondom informatiebeveiliging met een werkende Plan-do-check-act-cyclus (PDCA); 2. Het realiseren van verplichte opleidingen op het gebied van informatiebeveiliging voor directie, management en personeel; 3. Het uitvoeren van verdere acties die volgen uit de inventarisatie in 2024 waarmee wordt getoetst in hoeverre de gemeente voldoet aan de (nieuwe) vereisten van de BIO.

Financiële mutaties Mutatie baten

Onderwerpen Bestuur en ondersteuning

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Mee- en tegenvallers 1. Rekenkamercommissie

11

-11

220

65

570

-570

4. Ombudsman

37

-37

5. Project digitalisering archiefbeheer

-80

80

51

-51

810

-525

2. Sloopkosten Herenstraat 42

285

3. Vastgoed op orde Budgettair neutraal

Bestedingsplan reserves 6. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Totaal Bestuur en ondersteuning

285

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Rekenkamercommissie In 2025 wordt de gemeentelijke bijdrage aan de rekenkamercommissie verhoogd om te kunnen blijven voldoen aan de toenemende vraag naar onafhankelijke onderzoeken. Dit vloeit voort uit de afgesproken verdeelsystematiek op basis van inwoneraantallen en indexering (GR WVOLV Art. 10). 2 Sloopkosten Herenstraat 42 De gemeente sloopt in opdracht en voor rekening van de ontwikkelaar van het project de Herentuyn in Voorburg het voormalige gemeentekantoor in Voorburg (Herenstraat 42). In 2024 zijn al kosten gemaakt voor de sloop. De resterende kosten en de opbrengsten van de ontwikkelaar worden in 2025 verwacht.

10

3 Vastgoed op orde Sinds begin maart 2025 wordt gewerkt aan het op orde brengen van de vastgoedportefeuille. Uit een analyse blijkt dat een pand op grond van eerdere besluitvorming gesloopt moet worden, maar dit is tot op heden nog niet gerealiseerd. Met het aanvragen van dit budget kan gezorgd worden dat dit pand alsnog gesloopt wordt, nadat de nog zittende huurders het pand verlaten hebben. 4 Ombudsman De kosten en het benodigde budget van de ombudsman worden op het juiste taakveld verantwoord. 5 Project digitalisering archiefbeheer Het project 'Digitalisering archiefbeheer' wordt afgerond binnen de beschikbare middelen. Er is alleen sprake van een budgetmutatie zodat de lasten in het juiste programma verantwoord worden. 6 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Er is, zoals in de eerste herziening van het bestedingsplan van de bestemmingsreserve Duurzaamheid en Energietransitie voorzien, geïnvesteerd in vervolgstappen voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. De uitgaven hebben betrekking op het onderzoek naar de energielabels van het vastgoed. Verder zijn vanuit deze middelen uitgaven voor een onderzoek naar de routekaart van de verduurzaming van vastgoed voorzien.

11

1. Veiligheid Omschrijving Op dit programma worden lasten verantwoord die gerelateerd zijn aan criminaliteit en de preventie daarvan in de gemeente. Ook de kosten voor de veiligheidsregio (inclusief brandweer) vallen onder dit taakveld, evenals bijvoorbeeld het tegengaan van ondermijning.

Wat willen we bereiken? De veiligheid van onze gemeente is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, veiligheidsdiensten, maatschappelijke partners en de gemeente. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat het in onze gemeente veilig blijft om te wonen, werken, ondernemen, recreëren en verblijven. Als er toch ergens onveilige situaties ontstaan dan pakken we dat direct op. Of het nu op straat is of achter de voordeur, online of offline. Tegelijkertijd groeit en bloeit onze gemeente. Daarom investeren we fors in veiligheid. We doen dit op basis van een wijkgerichte aanpak. Wijk specifiek wordt ingezet op thema’s waar op basis van verkregen data in combinatie met informatie van de inwoners inzet nodig is. Ook werken wij verder aan de resultaatgerichte inzet van onze handhavers onder meer door de implementatie van een dashboard. Dit dashboard geeft sturing bij het bepalen van de benodigde inzet. In de wijkveiligheidsscans worden de resultaten voor de lange(re) termijn gemeten, het dashboard geeft informatie en een sturingsinstrument voor bijsturing op de korte termijn.

Wat gaan we ervoor doen? Brandweer en rampenbestrijding Doel: Waarborgen van een effectieve en professionele crisisorganisatie. Activiteiten: • Samenwerking met Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) en andere VRH-gemeenten. • Vorming en training met het Gemeentelijk Team Incidentenbestrijding (GTI). • Lokale implementatie van de gemeentelijke bevolkingszorg. Toelichting: Als opdrachtgever werken wij intensief samen met de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) en VRHgemeenten. De komende jaren wordt in navolging van de Visie en het Regionaal plan gemeentelijke crisisbeheersing de gemeentelijke bevolkingszorg geactualiseerd. Binnen de sectie bevolkingszorg is tussen betrokken partners een splitsing gekomen tussen bevolkingszorg en gemeentelijke taken. Het doel is om te waarborgen dat alle VRH-gemeenten in dezelfde lijn lokaal de visie implementeren. De crisisstructuur bij bevolkingszorg geldt niet alleen bij grote calamiteiten met multidisciplinaire inzet (gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdingsprocedure, hierna GRIP), maar waar nodig ook bij andere lichtere incidenten waarvoor een crisisstructuur gewenst is. Hiervoor wordt een Gemeentelijk Team Incidentbestrijding (GTI) gevormd. Dit vergemakkelijkt een eventuele opschaling naar een GRIP-situatie. In regionale samenwerking zijn het afgelopen jaar de kerntaken voor crisisbeheersing verder uitgewerkt.

Komend jaar ligt de focus op de lokale implementatie. Voor een goed functionerend lokale crisisorganisatie is opleiden, trainen en oefenen van betrokkenen in de crisisorganisatie noodzakelijk. Dit zal het komende jaar een prioriteit blijven. De verdere inrichting van functies en bijbehorende opleidingen gaan naar verwachting meer geld kosten dan beschikbaar. Wat de impact exact is, is nu nog niet bekend. Het in kaart brengen maakt onderdeel uit van het project lokale implementatie (2024). In 2024 is nog veel regionaal georganiseerd en bekostigd, dit zal in 2025 goeddeels anders zijn. Om dit op te vangen is aanvullend budget opgenomen.

12

Stand van zaken: Op het gebied van crisis wordt samengewerkt met het Bureau Gemeentelijke Crisisbeheersing om de regionale implementatie en lokale implementatie op elkaar aan te laten sluiten. Voor de lokale implementatie is een projectgroep opgericht. Deze projectgroep zorgt ervoor dat in 2025 de lokale crisisorganisatie is/wordt ingericht. Vooruitblik: De financiering van de crisisorganisatie wordt geborgd via enerzijds de Turap voor 2025 en anderzijds de kadernota voor de structurele benodigde middelen. De crisispiketten behorende bij de inrichting van de crisisorganisatie starten later dit jaar. Ook het resterende deel van 2025 staat in het teken van (verder) opleiden en trainen. Speerpunten: Status •

Randvoorwaarden en professionalisering crisisorganisatie Afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt bij het inrichten en actualiseren van de crisisorganisatie, staat 2025 in het teken van het creëren van de juiste randvoorwaarden zoals bijvoorbeeld de bereikbaarheid- en beschikbaarheidsregeling, maar ook bijvoorbeeld ICT-middelen. Dit alles draagt bij aan de (regionaal vereiste) professionaliseringsslag en de borging op structurele basis. Status

•

Opleiden crisisorganisatie Door actualisatie van de regionale visie bevolkingszorg worden reguliere taken overgedragen naar de gemeentelijke organisatie. Wij zorgen ervoor dat de gemeentelijke organisatie hiermee bekend is, zich hiervan bewust en opgeleid is.

Veiligheid Doel 1: Zorgen voor een veilige gemeente om te wonen, werken, ondernemen, recreëren en verblijven. Activiteiten: • • •

Samenwerken met inwoners, ondernemers, veiligheidsdiensten, maatschappelijke partners en de gemeente Ontwikkelen en implementeren van wijkveiligheidsscans Centrale plaats in de wijken voor buurtpreventieteams

Doel 2: transparante, efficiënte en effectieve inzet van handhavers en handhavingsinstrumenten. Activiteiten: • • • •

Uitbreiding van handhavingsinstrumenten, inclusief de inzet van een scanauto voor afvalhandhaving. Proef met spoedeisende bestuursdwang bij afvalovertredingen. (verder) investeren in de juridische slagkracht van de gemeente. Verdere scholing van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) op specifieke thema’s en het op orde houden van de capaciteit.

13

Doel 3: Op data-gebaseerde inzet van handhavers. Activiteiten: • •

Implementatie van een data-dashboard voor objectieve resultaatsturing. Integratie van resultaten uit wijkveiligheidsscans in beleidsvoering.

Met inwoners en ondernemers werken we gericht samen aan veiligheid in de wijk. Hiervoor ontwikkelen we wijkscans op het gebied van veiligheid. Daarnaast koppelen we buurtpreventieteams aan boa’s en waar nodig aan andere inhoudelijk betrokken collega’s (afhankelijk van het thema dat actueel is in de wijken). Zo versterken we de positie van de Buurtpreventieteams in de wijk en worden aan alle wijken in Leidschendam, Stompwijk en Voorburg buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: boa's) gekoppeld. We zetten in 2025 in op verdere scholing van onze boa's op specifieke thema's als ondermijning en jeugd. Omdat er steeds meer juridische taken binnen het domein veiligheid worden neergelegd wordt geïnvesteerd in juridische slagkracht. Verder gaan we komend jaar meer focus leggen op resultaten bij de aansturing van onze handhavers zodat er een efficiënte, eenduidige en transparante werkwijze bestaat. In het kader van de Omgevingswet zijn we in 2025 aan de slag met de samenwerkingsafspraken van vergunningsverlening tot toezicht. Stand van zaken: De wijkveiligheidsscans zijn deels gereed. Het resterende deel wordt in 2025 opgesteld. Er is een nieuw buurtpreventieteam gestart, centraal in de wijk De Zijde. De inzet van de scanauto wordt voortgezet. Hiermee brengen we probleem gebieden in beeld en wordt het achterliggende proces (van melden en opruimen) verder geautomatiseerd.

De inzet van de juridische slagkracht is verder geprofessionaliseerd, onder meer door meer logische indeling. Een voorbeeld van themaspecifieke scholing bij de boa's is dat een boa wordt opgeleid op het thema jeugd en hebben we het thema ondermijning belegd onder de boa's. Daarnaast vindt voortdurende inzet plaats op het op orde houden van de capaciteit. Het datadashboard is operationeel en actief. Vooruitblik: De uitkomsten van de wijkveiligheidsscans worden als input gebruikt voor het opstellen van de nieuwe nota Veiligheid. Er wordt op basis van praktijk casuïstiek verder in beeld gebracht waar de werkprocessen en samenwerkingsafspraken van vergunningsverlening tot toezicht geoptimaliseerd kunnen worden. Dit krijgt onder meer ook aandacht in de nader uitwerking van het VTH-beleid (in het uitvoeringsprogramma). Speerpunten: Status •

Handhavingsinstrumenten In 2025 investeren we in de uitbreiding van de handhavingsinstrumenten. Dit doen we onder meer door permanent een scanauto in te zetten in de handhaving op afval. We starten ook een proef met spoedeisende bestuursdwang bij afval om overtreders snel aan te kunnen pakken. Op het moment dat beleidsmatig wordt gekozen voor vergunningen parkeren kan de investering in de uitbreiding van de handhavingsinstrumenten ook voor dit doel worden ingezet. Status

•

Wijkveiligheidsscans In 2025 rollen we de resterende wijkveiligheidsscans uit in de gemeente. We verrijken de wijkveiligheidsscans door te participeren met inwoners en deze scans ook voor hen inzichtelijk te maken. Vervolgens koppelen we concrete acties aan de scans per wijk.

14

Status •

Resultaatgericht en informatie-gestuurd werken Door objectiveerbare resultaten in beeld te brengen (aan de hand van data) sturen we op wat er daadwerkelijk speelt in een bepaalde wijk. Dit doen we op basis van een data-dashboard dat in 2025 actief is.

Financiële mutaties Mutatie baten

Onderwerpen Veiligheid

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Exogene en autonome ontwikkelingen 1. Gemeentelijke Crisisorganisatie

227

-227

Budgettair neutraal 2. Versterkingsgelden aanpak Radicalisering

77

77

Totaal Veiligheid

77

304

-227

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Gemeentelijke Crisisorganisatie De gemeente Leidschendam-Voorburg streeft naar een professionele, robuuste en goed georganiseerde crisisorganisatie die effectief kan inspelen op crises en rampen. Om deze ambitie te realiseren, is sinds november 2023 gewerkt aan de doorontwikkeling van de crisisorganisatie. Hieruit blijkt dat er extra middelen benodigd zijn voor onder andere piketvergoedingen en opleidingen. 2 Versterkingsgelden aanpak Radicalisering De gemeente ontvangt financiële steun voor de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme. De middelen zijn bedoeld voor het bestrijden en verzwakken van extremistische bewegingen in Nederland en het voorkomen van aanwas en tegengaan van radicalisering. Dit wordt gedaan door het versterken van signaleringsstructuren en de (regionale) samenwerkingsverbanden, alsook het trainen van professionals voor tegengaan Radicalisering (ROR).

15

2. Mobiliteit en bereikbaarheid Omschrijving Alle kosten die de gemeente maakt rondom mobiliteit worden geboekt op dit programma. Dit betreft vooral de lasten voor de aanleg en het onderhoud van wegen en (fiets)paden. Ook de kosten voor parkeergarages vallen ook onder dit taakveld. Daarnaast valt ook de (recreatieve) vaart onder dit programma, zoals het onderhouden van havens en waterwegen.

Wat willen we bereiken? Vanuit de Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid (najaar 2021, opmaat naar de Omgevingsvisie) wordt gewerkt aan een goed bereikbare, duurzaam mobiele, leefbare, en verkeersveilige gemeente. Dat vraagt om een grotere vanzelfsprekendheid bij bewoners en bezoekers om te kiezen voor vervoerwijzen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving en duurzaam zijn, zoals lopen en fietsen, het openbaar vervoer en vormen van deelmobiliteit (publieke mobiliteit). Nabijheid hiervan is een belangrijke randvoorwaarde: voorzieningen als parkeren, werklocaties, openbaar vervoer (haltes) en deelvoertuigen bevinden zich op loop- of fietsafstand. Dit willen we bereiken door het beter benutten van bestaande infrastructuur, het inzetten van een mobiliteitstransitie naar duurzame vormen van vervoer en het sterk verbinden van de opgaven van bereikbaarheid en mobiliteit met de ruimtelijke ontwikkeling in de Omgevingswet.

Wat gaan we ervoor doen? Plan- en visievorming mobiliteit en bereikbaarheid Start Mobiliteitstransitie A12-spoorzone We zetten op basis van de uitkomsten van het werktraject (2024) onze inspanningen voort om dit gebied te transformeren in een gezond en duurzaam deel van de Haagse regio. De lange termijn ambitie krijgt een plek in de Omgevingsvisie. Westfield Mall of the Netherlands Hier rondom staan bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid onder druk. Daarom wordt gewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van een drieledige aanpak voor de verkeers- en parkeerproblematiek in dit gebied. We zetten in op: • Dynamisch Verkeersmanagement: Verlengde tramhalte met logische en veilige oversteekplaatsen en verbetering van de verkeerslichten en rijstrookindeling op meerdere kruispunten. • Parkeerregulering: Betrekken omwonenden en belanghebbenden via een online raadpleging bij de uitwerking van de bijbehorende plannen. De voor de vergunningparkeren aanvullende, vereiste regelgeving wordt in besluitvormingsprocedures gebracht. • Duurzame Mobiliteit: Naar verwachting worden de samenwerkingsafspraken uitgevoerd in de omgeving van de Mall. We zetten onder andere in op realisatie van een bewaakte fietsenstalling door Unibail Rodamco Westfield (URW). A4 en N14 Belangrijke ingrepen zijn eerder door het Rijk op pauze gezet. De gemeente werkt samen met de regio aan oplossingen.

Ondertussen werken wij met andere betrokken gemeenten en de regio hard aan een pakket met verzachtende maatregelen.

16

CID Binckhorst, herinrichting Prinses Mariannelaan We blijven actief, alert en meedenken bij de ontwikkeling van CID Binckhorst in Den Haag en betrekken omwonenden hierbij. Er wordt een gebiedsvisie opgesteld, waarbij ook de procedure voor een plan-MER zal worden doorlopen. Hierin komen de gebiedsontwikkeling, de tramverbinding en aanvullende maatregelen voor bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid aan bod. Er worden ontwerpen gemaakt voor de tramverbinding en andere (verkeers)maatregelen.

Stand van zaken: Vanuit het vastgestelde Stappenplan Leidschendam Centrum (iBabs 3823) is 50% van het rapport benoemde onderzoeken en aandachtspunten uitgewerkt. De overige onderdelen zijn in uitvoering. Bij fietsroute Velostrada is het concept definitief ontwerp van het traject NOI-Bickhorst gereed en de planvorming Nicolaas Beetslaan gestart. Bij het Trekfietstracé is de variantenstudie Nieuwe Tolbrug opgeleverd enaan belanghebbenden gepresenteerd. Voor de herinrichting van de Veursestraatweg en Dr. van Noortstraat is gewerkt aan een definitief ontwerp. Het actieplan verkeersveiligheid is door het college (iBabs 3101) vastgesteld. De verkenning Bus Rapid Transit (BRT) Leiden - Zoetermeer is verleden jaar opgeleverd, inclusief de Nota van Antwoord dat is opgesteld in het kader van het participatietraject bij deze verkenning Vooruitblik: Voor Leidschendam centrum worden in 2025 - conform planning - het onderzoek naar de herinrichting van de Damlaan (en omgeving) en het onderzoek naar het verkeersveiliger maken van het kruispunt Damplein-Zaagmolenstraat uitgevoerd. Bij fietsroute Velostrada wordt de voorbereiding van het tracé NOI-Bickhorst wordt afgerond en wordt gestart met de uitvoering. De planvorming Nicolaas Beetslaan loopt het hele jaar.

Bij het Trekfietstracé nemen de samenwerkende overheden in de loop van 2025 een besluit over het schetsontwerp op routeniveau, inclusief het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst. De verdere voorbereiding van de herinrichting van de Veursestraatweg loopt gedurende het jaar. De uitvoeringsperiode van de herinrichting van de Dr. van Noortstraat: is afhankelijk van de te verrichten ondergrondse werkzaamheden die Stedin nog dient uit te voeren. De huidige inschatting is dat de nutswerkzaamheden in 2025 plaatsvinden en de herinrichting van de weg zal starten in 2026. Diverse maatregelen uit het actieplan verkeersveiligheid worden voorbereid in uitgevoerd gedurende het jaar. Een samenwerkingsovereenkomst (SOK) over het vervolg mbt de Bus Rapid Transit (BRT) Leiden – Zoetermeer wordt medio van dit jaar verwacht.

17

Speerpunten: Status •

Brede bereikbaarheidsaanpak rondom The Mall De gemeente, samen met The Mall en organisaties als de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Zuid-Holland Bereikbaar, de HTM, de gemeente Den Haag en Rijkswaterstaat komen met samenwerkingsafspraken over duurzame mobiliteit en bereikbaarheid. De tramhalte aan de Heuvelweg en enkele kruispunten passen wij aan. Om de schaarse parkeerplaatsen in de wijken rondom The Mall beschikbaar te houden voor de bewoners, hun bezoekers en nog te bepalen doelgroepen, wordt het instrument vergunningparkeren nader uitgewerkt. Status

•

Uitwerking Masterplan Bereikbaarheid CID Binckhorst Voorburg West De plannen voor de Binckhorst voor gebiedsontwikkeling een tramverbinding ('De Vlietlijn') en een aanvullend pakket mobiliteitsmaatregelen worden uitgewerkt. Er wordt een gebiedsvisie opgesteld voor de Binckhorst, voorzien van een plan-MER. Op basis van de uitkomsten van het eerdere participatietraject met Urban Sync werken we samen met de inwoners en andere belanghebbenden de plannen voor de herinrichting van de Prinses Mariannelaan nader uit. Naast bereikbaarheid zetten we in op een verbetering van de (verkeers)veiligheid en leefbaarheid van Voorburg West. In de loop van 2026 wordt dan besloten of het project daadwerkelijk doorgaat (de zogenaamde ‘Projectbeslissing’). Aanvullend wordt onderzoek gedaan naar wenselijke aanpassingen aan de blauwe zone in Voorburg West. Deels om bewoners te beschermen tegen parkeertoerisme uit Den Haag en deels om de beschikbare ruimte op straat eerlijk te verdelen onder eigen inwoners (zoals de oproep luidt in motie 769: Maximumaantal parkeerontheffingen per huishouden in een blauwe zone). Status

•

Mobiliteitsaanpak Leidschendam-Zuid De OV-bereikbaarheid van Leidschendam-Zuid wordt verbeterd door de verbindingen en toegang vanaf de andere kant van de Vliet (zuidoost kant) naar de RandstadRail-halte Leidschendam-Voorburg te optimaliseren. We verbeteren de toegang (brug) en voorzieningen (fietsverbinding en stallingen op de andere kant van de Vliet) binnen de periode 2025-2028. We werken aan de veiligheid van voetgangers en fietsers. Zoals afgesproken wordt het Sluisplein afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, wat zorgt voor een veilige verbinding tussen de verschillende horecazaken en hun terrassen aan de Sluis.

Maatregelen mobiliteit en bereikbaarheid We werken het Plan van Aanpak dat hoort bij de motie Thuis aan de Sluis verder uit. Dit gebeurt samen met omwonenden en belanghebbenden. Ook maken we het gebruik van de fiets aantrekkelijker, onder meer door de regionale fietsroutes Velostrada (Voorburg Noord – Binckhorst) en het Trekfietstracé (Westvlietweg – Binckhorst). Met subsidie van het Rijk en de MRDH wordt een aantal extra verkeersveiligheidsprojecten voorbereid en uitgevoerd om de positie van (kwetsbare) weggebruikers te verbeteren. We voeren diverse maatregelen en activiteiten uit op basis van het in 2024 vastgestelde Actieplan Verkeersveiligheid. Er wordt in ieder geval extra ingezet op: · Veilige en geloofwaardige infrastructuur, voor voetgangers, fietsers en automobilisten, · Veilige schoolomgeving · Genereren van positieve aandacht voor de fiets.

18

In Leidschendam-Noord bereiden we de herinrichting van de Veursestraatweg voor en starten met de uitvoering, in aansluiting op de herontwikkeling van de Duivenvoorde corridor, Schakenbosch en Vliethaven. In Stompwijk wordt de Dr. Van Noortstraat heringericht voor een verbeterde verkeersveiligheid, meer parkeercomfort en de bewoner van Stompwijk als primaire gebruiker van de dorpskern. Het project BRT Leiden van de provincie (snelle busverbinding) biedt perspectief om de ov-bereikbaarheid van Stompwijk te verbeteren. De gemeente neemt deel aan dit project. Stand van zaken: De voorbereidingen van het vervolgtraject A12-spoorzone: zijn in volle gang. De planvorming voor genoemde maatregelen bij de Mall loopt. Gesprekken tussen Rijk, regio en betrokken gemeenten over mitigerende maatregelen voor het pauzeren van het A4 Haaglanden N14-project lopen. Rond CID Binckhorst en Prinses Mariannelaan loopt de planvorming voor de diverse onderdelen . Vooruitblik: Het vervolg op het eerste werktraject A12 – spoorzone start in Q2. De lange termijn ambitie wordt opgenomen in de omgevingsvisie (raad Q1 2026) Westfield Mall of the Netherlands: Het opstellen van het bestek van de verlengde tramhalte wordt conform planning opgestart in het tweede kwartaal, de uitvoering kan in het najaar starten. De parkeerverordening is besproken in de commissie en gevraagd is om aanvullingen te geven.

Naar verwachting wordt het in de loop van april duidelijk welke planning gehanteerd kan worden. In samenwerking met URW wordt het hernieuwde ontwerp van de fietsenstalling bezien en uitvoeringsgereed gemaakt. Naar verwachting wordt de fietsenstalling in het najaar geplaatst. Naar verwachting wordt het in de loop van april/ mei duidelijk of, en zo ja, welke maatregelen rond het A4 Haaglanden N14 project op steun vanuit het Rijk kunnen rekenen. De planvorming voor de diverse onderdelen rond CID Binckhorst en Prinses Mariannelaan loopt gedurende het jaar. De plan-MER en de gebiedsvisie worden gedurende dit jaar in concept vastgesteld en voor zienswijzen vrijgegeven. Speerpunten: Status •

Impuls voor innovatief mobiliteitsbeleid Het wordt steeds drukker in onze regio. De ruimte is schaars, de leefbaarheid staat onder druk. We gebruiken de denkkracht van inwoners, (startende) ondernemers en wetenschappers om samen tot innovatieve oplossingen te komen voor een gemeente die duurzaam mobiel en blijvend goed bereikbaar is. Status

•

Project A4 Haaglanden N14 Samen met onze partners in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag geven we uitvoering aan afspraken die volgens planning van de Rijksoverheid eind 2024 gemaakt worden tussen het kabinet en de regionale overheden over een breed bereikbaarheidspakket als alternatief voor het gepauzeerd Rijksproject A4 Haaglanden/N14.

19

Toelichting afwijking speerpunt: Gesprekken tussen Rijk, regio en betrokken gemeenten over mitigerende maatregelen voor het pauzeren van het A4 Haaglanden N14-project lopen nog. Naar verwachting wordt het in de loop van april/ mei duidelijk of, en zo ja, welke maatregelen op steun vanuit het Rijk kunnen rekenen. Status •

Maatregelen uit Actieplan Verkeersveiligheid Uitvoeren maatregelen uit het Actieplan Verkeersveiligheid. Een droombeeld in dit plan is dat elk kind veilig en zelfstandig kan lopen en fietsen naar school, de speeltuin en de sport en scouting. Status

•

Herinrichting Dr. Van Noortstraat (Stompwijk) Uitvoering van de herinrichting van de Dr. Van Noortstraat start in 2025.

Toelichting afwijking speerpunt: De uitvoeringsperiode is afhankelijk van de te verrichten ondergrondse werkzaamheden die Stedin nog dient uit te voeren. De huidige inschatting is dat de nutswerkzaamheden in 2025 plaatsvinden en de herinrichting van de weg zal starten in 2026. Er is sprake van een stagnatie van ca. één jaar. Status •

Uitvoeren Fietsstrategie Uit onderzoek van de Fietsersbond blijkt dat fietsers onze gemeente een 7- geven voor zaken als veiligheid, infrastructuur en de algemene fietsbeleving. Dat moet én kan beter! Via verschillende sporen willen we het voor de fietser – zowel voor onze inwoners als die van buiten de gemeente – veiliger, comfortabeler en mooier maken. We maken een inhaalslag in het asfalteren van fietspaden, realiseren bewaakte fietsenstallingen op belangrijke hotspots en werken met de MRDH en buurgemeentes verder aan een samenhangend (regionaal) fietsnetwerk. Daarnaast lanceren we de campagne ‘LV Fietst!’ waarbij we onder andere inzetten op het bereiken van groepen waarvoor fietsen niet vanzelfsprekend is.

Financiële mutaties Mutatie baten

Onderwerpen Mobiliteit en bereikbaarheid

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Kadernota 2026-2029 effecten 2025 1. Actieplan verkeersveiligheid

382

-382

2. Fietsstraat Beetslaan

50

-50

3. Randstadrail

100

-100

4. Vergunningparkeren

25

-25

5. Parkeeronderzoek en evaluatie nota parkeernormen

75

-75

6. Smart Mobility

125

-125

7. Verwijderen VRI

96

-96

8. Voetpad Hofzichtlaan/Van Steelaan

30

-30

Mee- en tegenvallers

Budgettair neutraal 9. Aanpassing bushaltes

300

300

Totaal Mobiliteit en bereikbaarheid

300

1.183

Bedragen x € 1.000

20

-883

Toelichting 1 Actieplan verkeersveiligheid De gemeente streeft naar een verkeerssysteem waarin iedereen elke dag veilig thuis kan komen. Het college heeft daarom het actieplan verkeersveiligheid opgesteld, waarin beschreven wordt op welke wijze hier invulling aan gegeven gaat worden. Er zijn concrete acties opgesteld voor de volgende vier gebieden: infrastructuur, gedrag en educatie, handhaving en ‘Samen Veilig’ (iBabs 3101). Er is dekking vanuit de reserve mobiliteit. 2 Fietsstraat Beetslaan In het verkeers- en vervoerplan 2024 is opgenomen dat stapsgewijs wordt gewerkt aan de realisatie van de Verlengde Velostrada, een metropolitane fietsroute, parallel aan het spoor Den Haag-Leiden. Het inrichten van de Nicolaas Beetslaan als fietsstraat is één van de deelprojecten van dit project. Dit budget wordt ingezet voor de voorbereiding van dit project. 3 Randstadrail Leidschendam-Voorburg groeit, evenals de gemeenten om ons heen. Meer mensen betekent meer verplaatsingen. Zonder maatregelen loopt het wegennet in en rond Leidschendam-Voorburg verder vast, dit heeft (grote) gevolgen voor de leefbaarheid en economie. RandstadRail en de metro bieden een hoogwaardig alternatief voor verplaatsingen per auto van en naar grote delen van de regio.

Om ervoor te zorgen dat inwoners goed gebruik kunnen maken van de RandstadRail, moeten onder andere de op- en overstapmogelijkheden aangepakt worden. Daarnaast is het verbeteren van de verbinding met Leidschendam Zuid van belang. 4 Vergunningparkeren De Mall of the Netherlands trekt veel bezoekers, wat positief is voor de lokale economie. Tegelijk zorgt dit voor toenemende verkeers- en parkeerdruk, met overlast voor omwonenden. Het college kiest daarom voor een drie-sporenaanpak: verkeersmanagement, parkeerregulering en stimuleren van duurzame mobiliteit. Voor de omliggende wijken wordt vergunningparkeren voorbereid, wat nieuw is voor Leidschendam-Voorburg. Hiervoor is een verordening en dekking van invoeringskosten nodig, zoals aangegeven in raadsbrief 4244. Deze kosten zijn grotendeels onafhankelijk van het aantal gebieden en omvatten onder andere inzet van een procesmanager en aanpassingen in de openbare ruimte. In het najaar van 2025 volgt een aanwijzingsbesluit met kostenraming en dekkingsvoorstel (zie verder ook hoofdstuk Ontwikkelingen ruimtelijk domein met betrekking tot de mobiliteitsaanpak rondom de Mall). 5 Parkeeronderzoek en evaluatie nota parkeernormen Voor beleid, beheer en projecten is het noodzakelijk om een gemeentebrede parkeerdrukmeting uit te laten voeren. Daarnaast zal er een evaluatie worden gedaan op de Nota Parkeernormen.

Parkeernormen zijn een effectief instrument om mobiliteit binnen nieuwbouwprojecten te sturen. Maar het is enkel effectief wanneer dit integraal is ingebed. Daar is de evaluatie voor nodig. 6 Smart Mobility Het Operationeel Mobiliteitscentrum (OMC) wordt ook in 2025 voortgezet om het verkeer rond de Mall te managen. Om alle werkzaamheden uit te kunnen blijven voeren wordt er overgebleven budget uit 2024 doorgeschoven naar 2025. 7 Verwijderen VRI Voor het verwijderen van een verkeersregelinstallatie (Vri 2411) inclusief bijbehorende wegdek aanpassing is geen budget geraamd. Het betreft hier een Vri die niet meer werkt, niet meer te repareren is (levensduur verstreken) en op deze plek niet meer nodig is. Mede gezien de klachten die binnenkomen met betrekking tot deze Vri is verwijderen noodzakelijk.

21

8 Voetpad Hofzichtlaan/Van Steelaan De huidige berm aan de Hofzichtlaan/van Steelaan is al smal voor voetgangers en wordt nog smaller met de komst van nieuw trammaterieel op lijn 6 in 2027. In combinatie met onderhoud aan de verkeersregelinstallatie en de weg kan met relatief beperkte meerkosten deze situatie in 2025 verbeterd worden. 9 Aanpassing bushaltes Doordat de nieuwe elektische bussen van HTM langer zijn dan de vorige bussen, dienen de haltes in het kader van de veiligheid te worden verlengd. In eerste instantie betreft het 7 haltes en daarna volgen er nog 8 haltes. Verwachte totale kosten worden gedekt uit een subsidie van de HTM.

22

3. Economie Omschrijving Gemeentelijk economisch beleid richt zich op het creëren van een sterk vestigingsklimaat voor bedrijven en ondernemers, het bevorderen van arbeidskansen voor een brede doelgroep en het sterk houden van het voorzieningenniveau. Een vitale lokale economie vormt een belangrijke bouwsteen voor een duurzaam vitale gemeente.

Wat willen we bereiken? Leidschendam-Voorburg is een economisch vitale gemeente. In samenspraak met publieke en private partners werken we aan het vernieuwen en verduurzamen van voldoende passende plekken om te werken (arbeidsplaatsen) zoals winkelgebieden, kantoren en bedrijventerreinen. Hierbij zetten we in op een hoog voorzieningenniveau passend bij verdere verstedelijking, het borgen van voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte, en een aantrekkelijk en groen buitengebied met een passend economisch verdienmodel. Via regionale samenwerking dragen we actief bij aan een sterke regio. We investeren in een goede relatie en samenwerking met het bedrijfsleven en winkeliers onder meer door accountmanagement voor ondernemers en centrummanagement voor kernwinkelgebieden. We maken ons sterk voor het economisch belang binnen gebiedsontwikkeling door bij nieuwbouw 5% van het bouwvlak te bestemmen voor niet-wonen functies. Dit verhoogt de levendigheid in het gebied en zorgt voor meer arbeidsplaatsen.

Wat gaan we ervoor doen? Toerisme, horeca en evenementen In de Visie Recreatie & Toerisme Leidschendam-Voorburg 2025 staan vier doelstellingen: proef de historie; winkelen op niveau, ervaar de Vliet en ontdek het buitengebied. We promoten recreatie en toerisme onder andere door de campagne LV Verrast, waar citymarketing gericht op alle drie de kernen onderdeel van uitmaakt. Het nieuwe evenementenbeleid waarbij de focus ligt op verspreide kleinschalige en middelgrote evenementen wordt in 2025 geïmplementeerd. De gemeente werkt samen met diverse onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven in het Platform Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt met als doel de triple helix (samenwerking onderwijs, overheid en bedrijfsleven) te bekrachtigen, te verstevigen en verder uit te bouwen. Stand van zaken: In het kader van citymarketing is in april 2025 het magazine LVVerrast uitgekomen. Daarnaast worden er “bursts” georganiseerd, waarin binnen een korte tijd verschillende promotiemiddelen worden ingezet om LV zichtbaarder te maken. Vooruitblik: Na het zomerreces wordt Het nieuwe evenementenbeleid ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Daarnaast starten voorbereidingen voor de actualisatie van de Visie Recreatie & Toerisme, die in 2026 gereed zal zijn.Op basis van de nieuwe Visie Recreatie & Toerisme zal de citymarketing en campagne LVVerrast worden herijkt.

23

Speerpunten: Status •

Nieuw evenementenbeleid in werking Door middel van participatiebijeenkomsten met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden wordt in 2024 en 2025 een nieuw evenementenbeleid ontwikkeld. In 2025 wordt dit de raad ter vaststelling aangeboden waarna implementatie start.

Economie en Ondernemerschap In 2025/2026 verschijnt de Omgevingsvisie waarin het beleid voor economie en ruimte voor bedrijven en voorzieningen een belangrijke plek krijgt. Doorlopend zetten we in op bedrijfshuisvesting van ondernemers om daarmee arbeidsplaatsen te behouden en creëren. We bieden ruimte aan particuliere initiatieven voor bedrijfsruimtes voor zzp’ers en kleine ondernemers en sturen ruimtelijk op de realisatie van voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte. We onderzoeken hoe we de toekomst van de kernwinkelgebieden verder kunnen optimaliseren, bijvoorbeeld door te kijken naar mogelijkheden tot functiemenging. Centrummanagement en accountmanagement bedrijven dragen bij aan het onderhouden van het netwerk van ondernemers en zijn belangrijk voor een goede aansluiting van het lokale bedrijfsleven en de gemeentelijke dienstverlening. De gemeente ondersteunt de ondernemersfondsen en winkeliersverenigingen financieel, om de toekomst en vitaliteit van de winkelgebieden te behouden. Zowel in regionaal verband als lokaal zorgen we dat onze bestaande bedrijventerreinen in stand worden gehouden en toekomstbestendig zijn. Stand van zaken: De regionale samenwerking in de MRDH en Businesspark Haaglanden (BPH) loopt door. Het woonwerkakkoord (WWA) is afgesloten in Q1-2025.

Er worden ook gesprekken gevoerd over het samenvoegen dan wel efficiënter maken van deze tafels om op die manier te voorkomen dat zaken dubbel worden besproken. Het lokaal economisch beleid is een van de pijlers in de ontwerp-Omgevingsvisie die het college volgens planning vaststelt in juli 2025. De toekomst en levendigheid van kernwinkelgebieden, bedrijventerreinen en ook betaalbare bedrijfsruimte zijn daarin belangrijke thema’s. Daarnaast is de gemeente nauw betrokken bij de uitvoerings- en investeringsagenda van het regionale programma NOVEX Zuidelijke Randstad. Investeren in het regionale vestigingsklimaat is een essentieel onderdeel van die agenda.

Vooruitblik: De Omgevingsvisie wordt naar verwachting rondom de jaarwisseling 2025/2026 vastgesteld. Speerpunten: Status •

Ontwikkelvisie vernieuwen en verduurzamen van kernwinkelgebied De Julianabaan Op het gebied van economie leveren we input op een ontwikkelvisie die aangeeft op welke manier het winkelgebied de Julianabaan wordt herontwikkeld tot een toekomstbestendig en duurzaam winkel-, woon-, werk-, en verblijfsgebied. De ontwikkelvisie wordt begin 2025 vastgesteld.

24

Toelichting afwijking speerpunt: Economie neemt deel aan het projectteam Julianabaan. Er is sprake van een langer ontwerpproces omdat er meerdere ontwikkelvarianten zijn uitgewerkt waarna eind 2024 is gekomen tot de zogenaamde Basisvariant als opmaat voor de uitwerking naar de Gebiedsvisie. Naar verwachting is de ontwerpvisie gereed medio 2025, waarna in de tweede helft van dit jaar de besluitvorming plaatsvindt Status •

Bedrijfsverzamelgebouw Herenstraat Als na transformatie van Herenstraat 40-42, eind 2025 het bedrijfsverzamelgebouw wordt opgeleverd, zal vanuit de gemeente input worden gegeven aan de invulling van commerciële of maatschappelijke functies binnen het bedrijfsverzamelgebouw. De oplevering van de aangrenzende transformatie van de Herentuyn staat gepland voor eind 2025; naar verwachting wordt dan ook het bedrijfsverzamelgebouw opgeleverd.

Toelichting afwijking speerpunt: De planvorming en de onderhandelingen met ontwikkelaar en aannemer hebben meer tijd in beslag genomen dan voorzien. Er is nu overeenstemming over de aanneemsom tussen ontwikkelaar en aannemer. Op korte termijn verwacht de gemeente een aanbieding van de ontwikkelaar voor het bedrijfsverzamelgebouw. Oplevering zal niet in 2025 maar op zijn vroegst in 2026 plaatsvinden. De financiële gevolgen worden verwerkt in de kadernota. Deze transactie vindt budget neutraal plaats. Status •

Versterken vestigingsklimaat winkel- en horecagebied Damcentrum Door de voorgenomen maatregelen ter verhoging van de leefbaarheid van Damcentrum (iBabs 1841) uit te voeren, versterken wij het vestigingsklimaat van het winkel- en horecagebied Damcentrum. Status

•

Behouden en beter benutten van onze bedrijventerreinen Regionaal werken we in verschillende samenwerkingsverbanden samen om te zorgen voor het behoud en beter benutten van bedrijventerreinen. Lokaal werken we nauw samen met MKB-LV om onder andere de organisatiegraad op de bedrijventerreinen te verhogen. We zetten in op het behoud van het metrage bedrijvigheid op de bedrijventerreinen en op duurzame toekomstbestendigheid. Maatregelen om de organisatiegraad te verhogen, zijn op dit moment netwerkbijeenkomsten voor de ondernemers.

Financiële mutaties Mutatie baten

Onderwerpen Economie

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Mee- en tegenvallers 1. Gebiedsvisie De Julianabaan

550

-550

2. Huygenskwartier

15

-15

Bestedingsplan reserves 3. Vergoeding aanleg glasvezel

610

Totaal Economie

610

Bedragen x € 1.000

25

610 565

45

Toelichting 1 Gebiedsvisie De Julianabaan Voor het project De Julianabaan is een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld. Dit budget is echter ontoereikend voor de resterende werkzaamheden om te komen tot de gebiedsvisie. De kosten voor de totstandkoming van de Gebiedsvisie in 2025 konden niet eerder dan eind 2024 specifiek worden gemaakt. Immers, op dat moment vond besluitvorming plaats over het vervolgtraject. 2 Huygenskwartier Het Huygenskwartier is een historisch en levendig centrumgebied met een belangrijke functie voor onze lokale economie en gemeenschap. Op dit moment wordt het gebied geconfronteerd met onder andere overlast als gevolg van bouwwerkzaamheden en tegenvallende opbrengsten uit de reclamebelasting. Deze situatie beïnvloedt de toegankelijkheid, uitstraling en het verblijfsklimaat en heeft directe gevolgen voor ondernemers en bezoekers.Om de aantrekkelijkheid van het Huygenskwartier in deze periode te behouden én waar mogelijk te versterken willen we extra budget van €15.000. Met deze middelen kunnen we gerichte maatregelen treffen die bijdragen aan een prettige beleving van het gebied, de zichtbaarheid van ondernemers vergroten en de levendigheid stimuleren.

Denk hierbij aan tijdelijke aankleding, publieksacties en activiteiten die de sociale en economische dynamiek ondersteunen.Juist nu is het van belang om te laten zien dat we investeren in een vitaal en toekomstbestendig centrum. Een extra financiële impuls kan het verschil maken voor zowel ondernemers als bewoners, en draagt bij aan het vertrouwen in de ontwikkeling van het Huygenskwartier. 3 Vergoeding aanleg glasvezel In de 2e Tussentijdse rapportage 2024 is gemeld dat er € 1,2 miljoen aan inkomsten glasvezel over de jaren 2024 en 2025 ontvangen zou worden. De verdeling over deze jaren blijkt anders uit te vallen, waardoor er in 2025 een groter deel van het totale bedrag wordt ontvangen en gestort in de Algemene reserve.

26

4. Onderwijs Omschrijving De bekostiging van onderwijs gaat via het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap direct naar de schoolbesturen. De gemeente is verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs, leerlingenvervoer en de uitvoering van de Leerplichtwet. Ook heeft de gemeente een rol in het terugdringen van onderwijsachterstanden, onder andere door de bekostiging van nieuwkomersgroepen en voor- en vroegschoolse educatie. Volwasseneneducatie valt ook onder dit programma.

Wat willen we bereiken? We willen dat ieder kind in onze gemeente kansrijk en gezond kan opgroeien. Onze focus ligt op de brede ontwikkeling van het kind, waarbij elk kind de kansen krijgt waardoor het zijn/haar talenten optimaal kan ontwikkelen. We zetten daarvoor in op het versterken van een pedagogische basis, waardoor elk kind gelijke kansen krijgt aan de start. Ook moet er, in het kader van inclusief onderwijs, voor elk kind een passende onderwijsplek in de eigen vertrouwde omgeving beschikbaar zijn. Het onderwijs vervult hierbij een belangrijke taak. Als gemeente hebben we een rol om ervoor te zorgen dat kinderen op hun vierde jaar goed kunnen instromen in het onderwijs. Daarna hebben we de zorgplicht om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen en jongeren te stimuleren hun startkwalificatie te behalen. Daarnaast moet de gemeente zorgdragen voor voldoende en passende onderwijshuisvesting. We werken aan een integraal huisvestingsplan wat niet alleen de onderwijsbehoefte dekt, maar ook nadrukkelijk ruimte biedt voor de samenwerking met maatschappelijk partners zoals kinderopvang en onderwijsondersteuning. Dit bevordert een naadloze overgang voor kinderen van opvang naar onderwijs en creëert een vertrouwde en stimulerende omgeving waarin zij zich zo breed mogelijk kunnen ontwikkelen. Schoolgebouwen worden (integrale) kindcentra.