Document · PDF

3902 Kadernota 2026 - 2029

Gecombineerde Commissie 25 juni 2025, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel vaststellen Kadernota 2026-202915.159 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting ........................................................................................................................ 3 Financiële samenvatting .......................................................................................................................... 6 Financieel meerjarenperspectief ............................................................................................................. 9 Toelichting programma's ....................................................................................................................... 12 Bestuur en ondersteuning ................................................................................................................. 13 Veiligheid ........................................................................................................................................... 16 Mobiliteit en bereikbaarheid ............................................................................................................... 17 Economie ........................................................................................................................................... 19 Onderwijs ...........................................................................................................................................

20 Sport, cultuur en recreatie ................................................................................................................. 21 Sociaal domein .................................................................................................................................. 23 Volksgezondheid en milieu ................................................................................................................ 25 Bouwen en wonen (VHLOSV) ........................................................................................................... 27 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 28 Overhead ........................................................................................................................................... 30 Ontwikkelingen ...................................................................................................................................... 34 Sociaal domein .................................................................................................................................. 35 Ruimtelijk domein ..............................................................................................................................

40 Bedrijfsvoering & dienstverlening ...................................................................................................... 43 Investeringsplan .................................................................................................................................... 45 Bijlagen .................................................................................................................................................. 50 Uitgangspunten kadernota ................................................................................................................ 50 Reserves............................................................................................................................................ 51

Bestuurlijke samenvatting Vol vuur verder Vanaf de vroege ochtend van 5 mei 2025 bracht een hardloopteam uit Leidschendam-Voorburg het bevrijdingsvuur in estafette naar Leidschendam-Voorburg. Een prachtig evenement in het kader van ‘80 jaar vrijheid’ dat veel overeenkomsten heeft met en symbool staat voor ons dagelijks werk. De route was lang, maar er lag een zorgvuldig geplande routekaart. Er waren tegenslagen omdat de weg plotseling steil omhoogliep of er geen einde leek te komen aan een kronkelende dijk. Er waren ook mooie rechte en zonnige stukken waar er juist meer energie was dan aanvankelijk gedacht. Uiteindelijk ging het erom dat het vuur verder werd gebracht, met als doel onze mooie gemeente, Deze kadernota 2026 – 2029 biedt ook een heldere routekaart voor bestuur, gemeenteraad, partners en inwoners: een gezamenlijke routekaart die laat zien dat ambitie en vernieuwing prima samengaat met verantwoord financieel beleid. Stap in het team, en breng het vuur verder naar ons doel: een veerkrachtige, inclusieve en duurzame toekomst! Door nu te investeren in veiligere buurten, krachtige sociale netwerken en gelijke kansen, houden we het kompas op een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Met robuuste digitale veiligheid, transparante financiën en toekomstbestendig vastgoed bieden we een stabiele startbasis; zo zijn we bestand tegen dreigende omstandigheden.

We kijken en werken verder: duurzame mobiliteit, innovatieve dienstverlening en groene herinrichting van openbare ruimte geven onze gemeente een duwtje in de rug richting de doelen op langere termijn. Verbinden Met een aantal maatregelen versterken we het kloppend hart van verbondenheid, waarin veiligheid, zorg, ontmoeting en mobiliteit centraal staan. Een hechte en waardevolle gemeenschap begint met veiligheid en kansengelijkheid. Daarom versterken we de sociale basis. Het sociaal servicepunt (SSP) wordt zichtbaarder en digitaal beter ontsloten, de toeleiding naar voorschoolse educatie wordt verbeterd en het PGB-tarief wordt weer marktconform gemaakt. Zo krijgen kinderen een gelijkere start en kunnen inwoners zorg op maat organiseren. Ook buiten schooltijd zetten we stappen. Jongerenwerk wordt doelgerichter, sluit aan bij scholen en buurtinitiatieven en vormt een belangrijk blok in het Actieplan Jeugd. Met dat plan zetten we in op een versterking van de pedagogische basis en een halvering van de jeugdzorg in 2030. De gemeente intensiveert de aanpak van huiselijk geweld: er komt een passend ondersteuningsaanbod voor de ernstigste casussen, zodat slachtoffers niet langer tussen wal en schip vallen. In 2026 staat ontmoeting centraal in het programma Sterk voor Noord.

Met extra inzet op sociaalculturele activiteiten, erfgoedprojecten en buurthuizen groeien buren naar elkaar toe, terwijl onderhoud van speelvoorzieningen en de aanleg van een kunstgrasveld bij Forum Sport ruimte scheppen voor sport en spel. Om elke inwoner in moeilijke tijden te bereiken, bereiden we ons voor op nieuwe landelijke wetgeving: de Participatiewet in Balans, de Wet Suïcidepreventie en de (uitgestelde) Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams). Coördinatoren en pilots zorgen dat integrale dienstverlening en vroegsignalering echt bij de voordeur beginnen. Actieve en betrokken ondernemers die goed kunnen ondernemen dragen bij aan een vitale gemeente. In de gemeente Leidschendam-Voorburg ondersteunen we ondernemers door ander andere de inzet van een centrummanager en een accountmanager bedrijven. We onderhouden nauw contact met ondernemers om het economisch vestigingsklimaat te optimaliseren. Een belangrijk aspect daarbij is het verminderen van de regeldruk om meer ruimte te geven aan het ondernemen. Ondernemers zijn ook betrokken bij het mobiliteitsbeleid, bij het standplaatsenbeleid en de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente.

Verbinden is ook letterlijk verbindingen aanleggen. We investeren in de verdere ontwikkeling van RandstadRail, verbetert overstapmogelijkheden in Leidschendam-Zuid en pakken onveilige kruispunten aan. Tegelijk voeren we een Actieplan Verkeersveiligheid uit, worden fietspaden geasfalteerd en krijgt de Nicolaas Beetslaan het karakter van fietsstraat. In drukke weekenden wordt het verkeer rond The Mall actief geregisseerd vanuit het nieuwe Operationeel Mobiliteitscentrum. Zo blijft onze gemeente bereikbaar én leefbaar. Vertrouwen Door structureel te investeren in digitale veiligheid, vastgoed, financiën en participatie verstevigt we ons fundament. Informatie- en cyberveiligheid krijgen daarom een forse impuls. Daarmee maken we de organisatie digitaal weerbaar nu er zoveel in de wereld aan de hand is. Het Regionaal Plan Gemeentelijke Crisisbeheersing vertaalt zich naar een robuuste gemeentelijke crisisorganisatie, zodat de gemeente ook in noodsituaties snel en professioneel optreedt. Een betrouwbare overheid vraagt om een integraal klantbeeld: inwoners hoeven hun verhaal nog maar één keer te doen, terwijl de gemeente sneller kan helpen op basis van de reeds beschikbare gegevens. Vertrouwen bouw je ook in steen.

Het Meerjaren Onderhoudsplan krijgt een herziene en realistische financiering zodat gemeentelijk vastgoed, sporthallen en wijkcentra veilig, energiezuinig worden en toekomstbestendig blijven. De vastgoedorganisatie wordt tegelijk geprofessionaliseerd: maatschappelijk vastgoed staat straks optimaal in dienst van publieke waarden, of het nu gaat om verduurzaming, flexibiliteit of gedeeld gebruik. Participatie en open bestuur komen dichter bij de inwoner. Vanuit een cultuur van “samen doen” wordt de participatieladder actief toegepast, krijgen adviesraden tijdige terugkoppeling en start de gemeente experimenten met nieuwe vormen van burgerbetrokkenheid. Met de pilots spoedbestuursdwang bij afval merken inwoners direct dat regels eerlijk worden gehandhaafd. Vooruitgang Vooruitgang is geen abstract begrip maar een reeks tastbare projecten die de gemeente klaarstomen voor de jaren 2030 en verder. Het college kiest voor verantwoorde innovatie: vanaf 2026 krijgt afdelingen stapsgewijs en weloverwogen toegang tot AI-experimenten, variërend van slimme balie-assistenten tot data-analyse voor beleid. Elke toepassing wordt vooraf getoetst op ethiek, privacy en transparantie, en levert besparingen of kwaliteitsverbetering op. Ook in de ruimtelijke ontwikkeling worden grote stappen gezet. Er zijn bijna 900 woningen in aanbouw.

Op verschillende plekken zoals Schakenbosch en Klein Plaspoelpolder worden op de korte termijn nieuwe huur- en koopwoningen opgeleverd. Ook op de langere termijn blijven we inzetten op het toevoegen van betaalbare woningen voor diverse doelgroepen, zoals onder andere bij de Star, Klein plaspoelpolder, Overgoo en het voormalige Diaconessenhuis. De herontwikkeling van winkelcentrum De Julianabaan wordt concreet, het Stationsplein Voorburg krijgt een groen en levendig ontwerp en voor het Damcentrum ligt een integraal stappenplan klaar. Via een stevige positionering in de regionale uitwerking van de NOVEX neemt Leidschendam-Voorburg een actieve plek in landelijke besluitvorming over wonen en mobiliteit. De Huygenstunnel als cruciale en op de lange termijn gerichte schakel voor de leefbaarheid in Voorburg. Duurzame mobiliteit kent vele aspecten. We pakken als gemeente intensiever de regie over de ondergrond, zodat warmtenetten, laad-infrastructuur en glasvezel toekomstbestendig kunnen worden aangelegd zonder elkaar of de vergroening te belemmeren. In en om The Mall bewaakt het Operationeel Mobiliteitscentrum de doorstroming; elders maken we de wijk Voorburg-Noord leefbaarder met rioleringsvernieuwing en klimaatadaptatie.

Het nieuwe bomenbeleid (2025-2035) verdubbelt de klimaatadaptieve waarde van het bomenbestand en versterkt biodiversiteit. Tegelijk maakt het Groen Actieplan de wijken koeler en gezonder. Erfgoed krijgt extra aandacht: onderzoek naar aanvullende beschermde gezichten en digitalisering van erfgoeddata verbinden verleden en toekomst. De Omgevingswet is gestart, maar de implementatie gaat door: processen worden gestroomlijnd, het Omgevingsplan stap voor stap opgebouwd en participatie verankerd. Zo kan de gemeente beter integraal afwegen tussen woningbouw, groen, bereikbaarheid en economie. Tot slot Doordat de gemeente al lang een voorzichtig begrotingsbeleid voert, is de financiële gezondheid goed te noemen. Ondanks een financiële dip ziet Leidschendam-Voorburg 2026 en de jaren erna toch met vertrouwen tegemoet. Met stevige reserves en een realistisch investeringsplan kan de gemeente investeren zonder andere taakvelden aan te tasten. De meerjarenbegroting is structureel sluitend vanaf 2027, ondanks het slechts ten dele door het Rijk gedempte ravijn. De voorliggende kadernota bewijst dat wij als college naar vermogen blijven inzetten op een veerkrachtige, inclusieve en duurzame gemeente. We gaan vol vuur verder! Het college van burgemeester en wethouders,

Martijn Vroom Astrid van Eekelen Bianca Bremer Marcel Belt Philip van Veller Jeffrey Keus

Financiële samenvatting De financiële ontwikkeling van het meerjarenperspectief kan grofweg ingedeeld worden in twee categorieën: ontwikkelingen die van invloed zijn op de baten en lasten van het bestaande beleid en/of nieuwe wettelijke opgelegde taken (exogene en autonome ontwikkelingen) en ontwikkelingen door beleidswijzigingen (nieuw beleid en intensivering). In onderstaande tabel zijn de totalen weergegeven. Kadernota 2026 - 2029

2026

2027

2028

2029

Vastgestelde begroting - raad november 2024:

-3.793

-859

346

785

Nota van Wijziging 2024

239

362

220

-119

Raadsbesluiten t/m april 2025

-150

-65

-35

Uitgangspositie Kadernota

-3.703

-562

532

666

Exogene en autonome ontwikkelingen

-2.585

-1.985

-1.219

Nieuw beleid & Intensiveringen

-1.062

-1.636

-1.278

-1.199

Doorlichting begroting en structurele onttrekking reserve

400

2.622

1.082

400

Volumeontwikkeling decembercirculaire

1.368

Totaal effect Kadernota 2026 - 2029

-3.179

-931

-1.357

-650

Geactualiseerd meerjarenperspectief

-6.882

-1.493

-825

Correctie voor saldo incidentele baten en lasten

2.546

1.493

825

Structureel begrotingssaldo 2026 - 2029

-4.336

Bedragen x € 1.000

Financiële positie De financieel toezichthouder verwacht van de gemeente dat er een structureel en reëel sluitende begroting wordt aangeboden. De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft er echter voor gekozen om de tekorten in 2026, die door Rijksingrijpen zijn ontstaan, zichtbaar te houden en niet dicht te bezuinigen ten koste van de voorzieningen van onze burgers. Deze kadernota schetst een structureel sluitende begroting vanaf 2027. De structureel sluitende begroting vanaf 2027 wordt mogelijk gemaakt doordat de tekorten voor een groot deel door gedegen financieel beleid zijn teruggelopen. Daarnaast kunnen gemeenten ook een structureel beroep doen op de algemene reserves. Door behoedzaam gebruik te maken van deze faciliteit en binnen de eerder gestelde kaders, kan onze gemeente vanaf 2027 een structureel sluitende kadernota aan de gemeenteraad voorleggen. Dit is een goede basis voor de programmabegroting 2026-2029. Voor bepaalde onderdelen stelt het college extra middelen beschikbaar. Het betreft hier nieuw beleid en intensiveringen van beleid, zoals het actieplan verkeersveiligheid, het bomenbeleidsplan, huiselijk geweld, het operationeel Mobiliteitscentrum en verkeersmanagement Mall of the Netherlands en schoolveiligheid. Daarnaast stelt het college de komende jaren extra middelen beschikbaar voor (onontkoombare) exogene en autonome ontwikkelingen.

Voorbeelden hiervan zijn het asfalteren van fietspaden, de huisvesting van de raad en griffie, met meerjaren onderhoudsplan gebouwen en de opvang van dieren.

Ook is het investeringsplan geactualiseerd. Het investeringsplan is als bijlage aan deze kadernota toegevoegd. De financiële effecten van de nieuwe investeringen of de intensivering daarvan zijn in deze kadernota verwerkt. De totale financiële effecten van de actualisatie van het investeringsplan worden later definitief in de programmabegroting verwerkt. Onder ombuigingen is het (verwachte) effect van de doorlichting van de gemeentelijke begroting opgenomen. Deze actie loopt door in de programmabegroting waar de definitieve financiële consequenties worden verwerkt. Waar minder geld nodig is, geven we dat “terug” aan de raad. Voorjaarsnota van het Rijk Nadat de (financiële) consequenties van deze kadernota waren opgesteld en uitgewerkt, heeft het Rijk de Voorjaarsnota 2025 uitgebracht. De Voorjaarsnota 2025 geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. In de voorjaarsnota van het Rijk zijn na intensieve gesprekken tussen de VNG en het Rijk afspraken gemaakt om gemeenten te compenseren voor het naderende ravijn en de tekorten in de jeugdzorg. Voor 2025 tot en met 2027 komt daarom in het gemeentefonds totaal circa € 3 miljard cumulatief beschikbaar voor jeugdzorg waarvan ook middelen voor de terugval in 2026 in het Gemeentefonds.

Verder worden de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd versterkt op inhoud en beheersbaarheid en vanaf 2028 worden nog aanvullende maatregelen uitgewerkt. Hierover worden met gemeenten afspraken gemaakt, waarbĳ ook wordt verwacht dat zĳ werken aan een adequate en doelmatige uitvoering van de Jeugdwet. Het financiële effect van de voorjaarsnota op onze gemeentebegroting wordt pas begin juni bekend, nadat de meicirculaire gemeentefonds is ontvangen. De verwachting is dat dit een financieel positief effect op de gemeentelijke begroting heeft waardoor de eerdergenoemde structurele inzet vanuit de algemene reserve kan worden verkleind. Onze gemeente is nauw betrokken en voert actief lobby bij het Platform Middelgrote Gemeenten (M50) en bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). In de toekomst blijven wij alert op brede ontwikkelingen en blijven wij ons inzetten voor de belangen van onze gemeente. Gemeentelijke reserves De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft een flinke financiële buffer in de schatkist. De reservepositie kan hiermee als royaal worden bestempeld. Het betreft hier onder andere een algemene reserve vrij besteedbaar en diverse door de raad ingestelde bestemmingsreserves. De algemene reserve kan, binnen de daarvoor vastgestelde kaders, beperkt worden ingezet voor structureel beleid.

De bestemmingsreserves zijn onder andere gekoppeld aan duurzaamheid en energietransitie, herstelbeleid, mobiliteit, bereikbaarheid, onderwijshuisvesting, vluchtelingenopvang en langer zelfstandig wonen. De omvang van de bestemmingsreserves maakt het mogelijk dat de gemeente fors investeert in belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen, zonder dat dit ons meerjarenperspectief raakt of dat er op andere belangrijke taakvelden ingegrepen moet worden. Het gaat hier altijd om incidentele uitgaven vanuit de diverse bestedingsplannen. Het is wel zo dat als de plannen op termijn zijn uitgevoerd, onze reserves flink afnemen. Ondanks dat hebben ze naar verwachting nog steeds een acceptabel niveau en blijft de solvabiliteit ruim boven de 30%.

In onderstaande tabel is het verloop van de reserves weergegeven. Reserve

Stand Stand Stand Stand Stand Stand 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029

Reserves Algemene reserve

61.786

56.939

51.296

45.987

47.677

47.616

Bestemmingsreserve

149.908

143.269

138.148

132.291

126.685

122.529

Totaal

211.694

200.208

189.444

178.278

174.362

170.146

Financieel meerjarenperspectief

2026

2027

2028

2029

-3.703

-562

532

666

-100

250

2. Asfalteren fietspaden

-6

3. Evenementenkasten

-3

4. Exploitatiebijdrage energiekosten

5. Gemeentelijke Crisisorganisatie

-143

6. Huisvesting raad en griffie

-130

7. Implementatie wetgeving sociaal domein

250

-250

10. Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP)

-740

11. NIS2-BIO

-920

-868

-465

12. Opvang dieren

-187

13. Transformatorhuisjes

14. Vervanging AED's

-12

15. Vervanging integrale beheeromgeving

-230

-32

-2.585

-1.985

-1.219

Nieuw beleid & Intensiveringen 16. Actieplan Jeugd

-40

17. Actieplan verkeersveiligheid

-60

-66

-47

18. Actualisatie PGB-tarief

-320

19. Artificial Intelligence (AI)

-100

100

20. Bomenbeleidsplan

-187

-214

-241

-266

21. Doorontwikkeling ERPx

-150

22. Extra inspanningen Erfgoed

-80

23. Fietsstraat Nicolaas Beetslaan

24. Gebiedsvisie en -plan Leidschendammerhout

Uitgangspositie Kadernota 2026-2029 Mutaties meerjarenperspectief: Exogene en autonome ontwikkelingen 1. Applicatielandschap

8. Maai- en slootbestek 9. Kunstgrasveld forumsport

Subtotaal

25. Herenstraat 40-42

26. Herinrichting Servicecenter

27. Huiselijk Geweld

-277

28. Ingroeipad gemeentefonds

1.415

-98

31. NOVEX en Huygenstunnel

-188

32. Omgevingsdienst Haaglanden

-22

33. Omgevingsplan

-265

34. Onderwijs en voorschoolse educatie

35. Onderwijsbeleid wensen en toezeggingen

-325

-7

-10

40. Sociale cohesie

41. Stationsplein Voorburg

42. Sterk voor Noord

43. Suïcide preventie

-40

44. Vastgoed organisatie

-240

45. Vergunningparkeren

-75

-7

-1.062

-1.636

-1.278

-1.199

400

2.222

682

400

2.622

1.082

400

1.368

Loon- en prijsontwikkeling 50. Aanpassen batenbudgetten aan prijspeil 2026

1.122

1.126

1.129

51. Aanpassen lastenbudgetten aan prijspeil 2026

-5.331

-5.259

-5.227

-5.237

52. Loon- en prijscompensatie Gemeentefonds prijspeil 2026

4.209

4.133

4.098

4.108

29. Integraal klantbeeld 30. Jongerenwerk

36. Operationeel Mobiliteitscentrum en verkeersmanagement Mall of the Netherlands 37. Ondergrondse infrastructuur 38. Randstadrail 39. Sociaal Service Punt

46. Vervanging werkplekken RP1 Subtotaal Ombuigingen 47. Doorlichting begroting (arendsoog) 48. Structurele onttrekking algemene reserve Subtotaal Volumeontwikkeling 49. Decembercirculaire 2024 Subtotaal

Subtotaal

Totaal mutaties meerjarenperspectief

-3.179

-931

-1.357

-650

Geactualiseerd meerjarenperspectief

-6.882

-1.493

-825

Correctie voor saldo incidentele baten en lasten

2.546

1.493

825

Structureel begrotingssaldo 2026 - 2029

-4.336

Bedragen x € 1.000

Toelichting programma's

Bestuur en ondersteuning Programma Bestuur en ondersteuning Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Asfalteren fietspaden

Exploitatiebijdrage energiekosten

173

Kunstgrasveld Forum Sport

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

233

263

Actieplan verkeersveiligheid

330

164

148

Fietsstraat Nicolaas Beetslaan

Herenstraat 40-42

Herinrichting Servicecenter

-66

Randstadrail

150

Stationsplein Voorburg

Sterk voor Noord

650

565

Subtotaal Ombuigingen

1.090

898

647

609

Structurele onttrekking algemene reserve

2.222

682

Subtotaal

2.222

682

1.090

3.353

1.592

699

Totaal programma Bestuur en ondersteuning Bedragen x € 1.000

Toelichting In programma bestuur en ondersteuning zijn behalve de herinrichting van het servicecenter in deze kadernota geen claims ingediend. De mutaties die in dit programma staan, zijn de (gedeeltelijke) dekkingen uit de algemene reserve en verschillende bestemmingsreserves voor de lasten die in de overige programma’s worden gemaakt.

Exogene en autonome ontwikkelingen Asfalteren fietspaden

Exploitatiebijdrage energiekosten

Kunstgrasveld Forum Sport

Met het oog op de veiligheid en het stimuleren van fietsgebruik, worden de lokale fietspaden aan de Prins Bernhardlaan, Rodelaan en Noordsingel geasfalteerd. De exploitatiebijdrage betreft een compensatie voor de toegenomen energiekosten (stijgende energieprijzen) om een negatief exploitatieresultaat en een mogelijk faillissement van Sportfondsen Nederland (SFN) te voorkomen. Hierdoor wordt de exploitatie tot het eind van de overeenkomst (31-12-2028) voortgezet en kunnen burgers en sportverenigingen gebruik blijven maken van de sportvoorzieningen. Forum Sport heeft de wens om de bespeelbaarheid van slecht bespeelbare natuurgrasvelden te vergroten. Daarnaast is de gemeente op zoek naar een locatie voor de tijdelijke huisvesting van onderwijs; het terrein van Forum Sport biedt die mogelijkheid. Om tijdens en na de tijdelijke huisvesting van onderwijs voldoende speelcapaciteit te behouden, zou het omvormen van een natuurgrasveld naar een kunstgrasveld een uitkomst bieden. Deze omvorming past in een herinrichting van het sportpark, waarbij Forum Sport ook de ambitie heeft om een nieuw clubgebouw in te passen. In een later stadium wordt onderzocht wat de meekoppelkansen zijn van de aanleg van een kunstgrasveld in relatie tot klimaatadaptatie, waterhuishouding en energieopwekking.

Nieuw beleid & Intensiveringen Actieplan verkeersveiligheid

Fietsstraat Nicolaas Beetslaan

De gemeente streeft naar een verkeerssysteem waarin iedereen elke dag veilig thuis kan komen. Het college heeft daarom het actieplan verkeersveiligheid opgesteld, waarin beschreven wordt op welke wijze hier invulling aan gegeven gaat worden. Er zijn concrete acties opgesteld voor de volgende vier gebieden: infrastructuur, gedrag en educatie, handhaving en ‘Samen Veilig’ (iBabs 3101). Er is dekking vanuit de reserve mobiliteit. In het verkeers- en vervoerplan 2024 is opgenomen dat stapsgewijs wordt gewerkt aan de realisatie van de Verlengde Velostrada, een metropolitane fietsroute, parallel aan het spoor Den Haag-Leiden. Het inrichten van de Nicolaas Beetslaan als fietsstraat is één van de deelprojecten van dit project. Dit budget wordt ingezet voor de voorbereiding van dit project.

Herenstraat 40-42

Herinrichting Servicecenter

Randstadrail

Stationsplein Voorburg

Sterk voor Noord

De gemeente wordt eigenaar van een bedrijfsverzamelruimte op de begane grond van het nieuwbouwplan aan de Herenstraat 40-42. Na realisatie verhuurt de gemeente deze aan een specifieke doelgroep, bijvoorbeeld startende ondernemers. Hiermee versterkt de gemeente het economisch klimaat en ook de levendigheid van dit deel van de Herenstraat. Conform de Wet Markt en Overheid vindt de verhuur minimaal kostprijsdekkend plaats. De investering bij aankoop en de toekomstige eigenaarslasten worden dus volledig gedekt uit de verhuur. De hal van het Servicecentrum is toe aan een vernieuwing om de privacy, functionaliteit en akoestiek te verbeteren. Momenteel ervaren bezoekers onvoldoende privacy bij de balies, is de inrichting verouderd en zorgt geluidsoverlast vanuit het bedrijfsrestaurant voor een onprettige omgeving voor bezoekers en medewerkers. Deze vernieuwing leidt tot jaarlijkse kapitaallasten. Door de herinrichting van het servicecentrum ontstaat ook de mogelijkheid om efficiënter te gaan werken. Door deze besparing kunnen de kapitaalslasten die deze investering met zich meebrengt worden gedekt. Leidschendam-Voorburg groeit, evenals de gemeenten om ons heen. Meer mensen betekent meer verplaatsingen. Zonder maatregelen loopt het wegennet in en rond Leidschendam-Voorburg verder vast, dit heeft (grote) gevolgen voor de leefbaarheid en economie.

RandstadRail en de metro bieden een hoogwaardig alternatief voor verplaatsingen per auto van en naar grote delen van de regio. Om ervoor te zorgen dat inwoners goed gebruik kunnen maken van de RandstadRail, moeten onder andere de op- en overstapmogelijkheden aangepakt worden. Daarnaast is het verbeteren van de verbinding met Leidschendam Zuid van belang. Het Stationsplein in Voorburg vormt een centrale plek binnen Voorburg. Met het herontwerpen van het Stationsplein wordt beoogd meer ruimte te creëren voor vergroening en klimaatadaptatie, ruimte te houden voor evenementen, ruimte te houden voor terrassen en wordt rekening gehouden met de primaire functie van het plein (knooppunt voor reizigers). Tot en met 2025 was er een jaarlijks budget opgenomen voor het programma Sterk voor Noord. Voor de jaren 2026 en verder is de reserve Sterk voor Noord ter hoogte van € 8,8 miljoen gecreëerd. Om het uitvoeringsplan van 2025 voort te kunnen zetten wordt er vanaf 2026 een jaarlijkse onttrekking gedaan uit de reserve Sterk voor Noord. Elk jaar wordt het plan geëvalueerd en de onttrekking aangepast waar nodig.

Ombuigingen Structurele onttrekking algemene reserve

De toezichthouder geeft gemeenten de mogelijkheid om beperkt een structurele onttrekking aan de reserve te doen om de begroting sluitend te maken. In de jaren 2027 en 2028 maakt onze gemeente hier gebruik van.

Veiligheid Programma Veiligheid Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Gemeentelijke Crisisorganisatie

-189

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

-189

Jongerenwerk

Subtotaal

-139

-189

Totaal programma Veiligheid Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Gemeentelijke Crisisorganisatie

Nieuw beleid & Intensiveringen Jongerenwerk

Jongerenwerk wordt doelgerichter en intensiever ingezet om de sociale basis te versterken. Het doel van deze intensivering is om problemen van jongeren eerder op te kunnen vangen, om zo de jeugdzorg te ontzorgen.

Mobiliteit en bereikbaarheid Programma Mobiliteit en bereikbaarheid Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Asfalteren fietspaden

-36

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

-36

Actieplan verkeersveiligheid

-390

-230

-214

-124

Fietsstraat Nicolaas Beetslaan

-30

-150

Operationeel Mobiliteitscentrum en verkeersmanagement Mall of the Netherlands Randstadrail

-325

-50

-150

-40

Vergunningparkeren

-75

Subtotaal

-870

-855

-689

-639

Totaal programma Mobiliteit en bereikbaarheid

-870

-855

-725

-675

Ondergrondse infra

Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Asfalteren fietspaden

Met het oog op de veiligheid en het stimuleren van fietsgebruik, worden de lokale fietspaden aan de Prins Bernhardlaan, Rodelaan en Noordsingel geasfalteerd.

Nieuw beleid & Intensiveringen Actieplan verkeersveiligheid

Fietsstraat Nicolaas Beetslaan

Ondergrondse infra

Operationeel Mobiliteitscentrum en verkeersmanagement Mall of the Netherlands

Randstadrail

Vergunningparkeren

De druk op de openbare ruimte, zowel bovengronds als ondergronds, neemt toe door de energietransitie, klimaatadaptatie en versterking van biodiversiteit. Er is een groeiende behoefte aan extra transformatorhuisjes, laadpalen, glasvezel en warmtenetten, terwijl de vervanging van gemengde riolering door gescheiden riolering ook voortduurt. Daarnaast belemmeren ondergrondse kabels en leidingen de vergroening van straten en pleinen. De verschillende eigenaren van de ondergrondse ruimte, zoals bewoners, gemeenten en netbeheerders, hebben vaak conflicterende belangen. Om de druk op de ondergrond goed te beheren is extra inzet nodig. Sinds de opening van de Mall in 2021 zet de gemeente zich actief in voor een veilige en soepele verkeersdoorstroming rondom het winkelcentrum. Proactief en operationeel verkeersmanagement is daarbij essentieel om verkeersdrukte op piekdagen beheersbaar te houden en negatieve gevolgen voor de bereikbaarheid in onze gemeente te beperken. Ondanks ingezette maatregelen blijft de verkeersdrukte op piekmomenten, zoals bij slecht weer of volle parkeerterreinen, een zorgpunt. Daarom wordt voorgesteld de inzet van proactief verkeersmanagement, zoals dat binnen het OMC is ontwikkeld, voort te zetten. Leidschendam-Voorburg groeit, evenals de gemeenten om ons heen. Meer mensen betekent meer verplaatsingen.

Zonder maatregelen loopt het wegennet in en rond Leidschendam-Voorburg verder vast, dit heeft (grote) gevolgen voor de leefbaarheid en economie. RandstadRail en de metro bieden een hoogwaardig alternatief voor verplaatsingen per auto van en naar grote delen van de regio. Om ervoor te zorgen dat inwoners goed gebruik kunnen maken van de RandstadRail, moeten onder andere de op- en overstapmogelijkheden aangepakt worden. Daarnaast is het verbeteren van de verbinding met Leidschendam Zuid van belang. De Mall of the Netherlands trekt veel bezoekers, wat positief is voor de lokale economie. Tegelijk zorgt dit voor toenemende verkeers- en parkeerdruk, met overlast voor omwonenden. Het college kiest daarom voor een drie-sporenaanpak: verkeersmanagement, parkeerregulering en stimuleren van duurzame mobiliteit. Voor de omliggende wijken wordt vergunningparkeren voorbereid, wat nieuw is voor Leidschendam-Voorburg. Hiervoor is een verordening en dekking van invoeringskosten nodig, zoals aangegeven in raadsbrief 4244. Deze kosten zijn grotendeels onafhankelijk van het aantal gebieden en omvatten onder andere inzet van een procesmanager en aanpassingen in de openbare ruimte. In het najaar van 2025 volgt een aanwijzingsbesluit met kostenraming en dekkingsvoorstel (zie verder ook hoofdstuk Ontwikkelingen ruimtelijk domein met betrekking tot de mobiliteitsaanpak rondom de Mall).

Economie Programma Economie Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Evenementenkasten

-3

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

-3

Ondergrondse infrastructuur Subtotaal

150 150

Totaal programma Economie

-3

147

Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Evenementenkasten

Uit controle is gebleken dat de indeling in de evenementenkasten niet meer voldoen aan de wet- en regelgeving. Hierdoor is op korte termijn vervanging noodzakelijk voor twee kleine evenementenkasten in het Sytwendepark (Rodelaan) en voor één voedingskast op het Notenboompark (Bernhardlaan).

Exogene en autonome ontwikkelingen

Ondergrondse infrastructuur

Onderwijs Programma Onderwijs Nieuw beleid & Intensiveringen

2026

2027

2028

2029

Onderwijs en voorschoolse educatie

Onderwijsbeleid wensen en toezeggingen

Subtotaal

Totaal programma Onderwijs

Bedragen x € 1.000

Toelichting Nieuw beleid & Intensiveringen Onderwijs en voorschoolse educatie

Voor Leidschendam-Voorburg is het belangrijk dat kinderen kansrijk en gezond kunnen opgroeien. Om het bereik van de voorschoolse educatie (VE) in Leidschendam-Voorburg te verhogen, wordt de inzet hierop uitgebreid. Dit wordt vormgegeven door nieuwe VE-locaties te ontwikkelen in de wijken waarin het bereik van VE achterblijft op het landelijk gemiddelde. Zo kunnen kinderen goed starten aan het primair onderwijs en wordt schooluitval zoveel mogelijk voorkomen, zodat de kinderen van nu straks mee kunnen doen in de samenleving. Deze dekking komt de komende jaren uit het budget Onderwijsachterstandenbeleid.

Onderwijsbeleid wensen en toezeggingen

Voor onderwijs is er een aantal activiteiten die worden uitgevoerd om de jeugd te inspireren, zonder dat hier structureel budget beschikbaar voor is. Door LEAmiddelen in te zetten kunnen er voor de jeugd de komende jaren een techniekfestival, de Christiaan Huygens jeugdprijs en de actie 'Geef een boek cadeau' georganiseerd worden.

Sport, cultuur en recreatie Programma Sport, cultuur en recreatie Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Exploitatiebijdrage energiekosten

-173

Kunstgrasveld Forum Sport

-60

Maai- en slootbestek

-250

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

-250

-483

-233

-60

Bomenbeleidsplan

-187

-214

-241

-266

Extra inspanningen Erfgoed

-80

Stationsplein Voorburg

-30

Subtotaal

-297

-214

-241

-266

Totaal programma Sport, cultuur en recreatie

-547

-697

-474

-326

Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Exploitatiebijdrage energiekosten

Kunstgrasveld Forum Sport

De exploitatiebijdrage betreft een compensatie voor de toegenomen energiekosten (stijgende energieprijzen) om een negatief exploitatieresultaat en een mogelijk faillissement van Sportfondsen Nederland (SFN) te voorkomen. Hierdoor wordt de exploitatie tot het eind van de overeenkomst (31-12-2028) voortgezet en kunnen burgers en sportverenigingen gebruik blijven maken van de sportvoorzieningen. Forum Sport heeft de wens om de bespeelbaarheid van slecht bespeelbare natuurgrasvelden te vergroten. Daarnaast is de gemeente op zoek naar een locatie voor de tijdelijke huisvesting van onderwijs; het terrein van Forum Sport biedt die mogelijkheid. Om tijdens en na de tijdelijke huisvesting van onderwijs voldoende speelcapaciteit te behouden, zou het omvormen van een natuurgrasveld naar een kunstgrasveld een uitkomst bieden. Deze omvorming past in een herinrichting van het sportpark, waarbij Forum Sport ook de ambitie heeft om een nieuw clubgebouw in te passen. In een later stadium wordt onderzocht wat de meekoppelkansen zijn van de aanleg van een kunstgrasveld in relatie tot klimaatadaptatie, waterhuishouding en energieopwekking.

Maai- en slootbestek

Nieuw beleid & Intensiveringen Bomenbeleidsplan

Extra inspanningen Erfgoed

Stationsplein Voorburg

In 2024 zijn de werkzaamheden van het maai- en slootbestek opnieuw aanbesteed. De aanbesteding is hoger uitgevallen dan eerder rekening mee gehouden. Voor de looptijd van het huidige contract wordt het budget verhoogd.

Bomen beschermen ons tegen de gevolgen van klimaatverandering. De aanplant van bomen is namelijk de meest effectieve manier om hittestress in steden te verminderen. In het nieuwe bomenbeleidsplan (20252035) wordt beschreven hoe de gemeente een gevarieerd, evenwichtig toekomstbestendig bomenbestand gaat beschermen en versterken, waarbij alle voordelen die de natuur levert aan mensen en dieren, de komende 10 jaar toenemen. Dit betreft de kosten voor de uitvoering van het bomenbeleidsplan. Naast de basistaken voor erfgoed zijn in 2025 en 2026 extra inspanningen nodig. De gemeente onderzoekt het aanwijzen van aanvullende beschermde objecten en gebieden. Hiervoor is gedetailleerd onderzoek tot op pandniveau noodzakelijk. Ook wordt de Gebiedsbiografie Erfgoed afgrond en vertaald in erfgoedbeleid. Tot slot wordt er een verbeterslag gemaakt in de beschikbare erfgoeddata. Hiervoor is extra inzet nodig. Het Stationsplein in Voorburg vormt een centrale plek binnen Voorburg. Met het herontwerpen van het Stationsplein wordt beoogd meer ruimte te creëren voor vergroening en klimaatadaptatie, ruimte te houden voor evenementen, ruimte te houden voor terrassen en wordt rekening gehouden met de primaire functie van het plein (knooppunt voor reizigers).

Sociaal domein Programma Sociaal domein Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Implementatie wetgeving sociaal domein

250

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

250

Actieplan Jeugd

-40

Actualisatie PGB-tarief

-320

Huiselijk Geweld

-77

Jongerenwerk

-50

Sociaal Service Punt

-10

Sociale cohesie

-50

Sterk voor Noord

-650

-565

Suïcide preventie

-40

Subtotaal

-1.237

-1.147

-1.012

Totaal programma Sociaal domein

-1.237

-1.147

-762

Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Implementatie wetgeving sociaal domein

Voor de uitvoering van meerdere aankomende wetswijzigingen is inzet op tijdige en zorgvuldige implementatie noodzakelijk. Het betreft onder andere wijzigingen in de Participatiewet (‘Participatiewet in balans’), de Wet Proactieve Dienstverlening, het schuldenprogramma en de wetgeving rondom handhaving binnen de sociale zekerheid. Hiervoor wordt budget aangevraagd voor de inzet van twee coördinatoren en voor implementatiekosten, waaronder aanpassingen in werkprocessen en ICT-systemen.

Nieuw beleid & Intensiveringen Actieplan Jeugd

Het actieplan jeugd (zie iBabs 3975) komt voort uit de noodzaak om de jeugdzorg anders aan te pakken, gegeven de toenemende kosten en de behoefte om daar structurele en fundamentele veranderingen in aan te brengen. Overeenkomstig de uitwerking, zoals opgenomen in het actieplan, zijn er middelen nodig om dit actieplan te realiseren.

Actualisatie PGB-tarief

In 2025 wordt de Wmo-verordening en de bijbehorende beleidsregels geactualiseerd. Met deze actualisatie zal ook het PGB-tarief worden aangepast. Er dient een inhaalslag plaats te vinden, daar deze tarieven sinds 2016 niet meer zijn geïndexeerd. Hierdoor is het huidige PGB-tarief niet voldoende om een gelijkwaardig alternatief te zijn op de Zorg in Natura.

Huiselijk Geweld

Voor inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld is binnen de gemeente een meldpunt beschikbaar. Om slachtoffers van huiselijk geweld beter te kunnen helpen, wordt de ondersteuning uitgebreid met individuele hulp. Jongerenwerk wordt doelgerichter en intensiever ingezet om de sociale basis te versterken. Het doel van deze intensivering is om problemen van jongeren eerder op te kunnen vangen, om zo de jeugdzorg te ontzorgen.

Jongerenwerk

Sociaal Service Punt

Sociale cohesie

Sterk voor Noord

Suïcide preventie

Het Sociaal Service Punt (SSP) is het loket waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen met vragen op sociaal gebied. Om inwoners beter van dienst te kunnen zijn is het gewenst om het SSP door te ontwikkelen en de zichtbaarheid hiervan te vergroten, zodat de gemeente inwoners beter van dienst kan zijn. De kosten voor het aanschaffen van een systeem om het SSP zichtbaarder en effectiever te kunnen inzetten kunnen gedeclareerd worden bij het Integraal Zorg Akkoord (IZA). De kosten van het onderhoud hiervoor komen bij de gemeente te liggen. Sociale cohesie – mensen die zich verbonden voelen met elkaar – is belangrijk om de inzet van formele zorg te beperken. De gemeente heeft hierin een wettelijke taak (Wmo 2015). Leidschendam-Voorburg stimuleert dit door ontmoetingsplekken met een gastheer/vrouw en inloopspreekuren in de wijk. Opbouwwerk helpt om deze ontmoetingen te verdiepen en om eenzaamheid tegen te gaan. In twee wijken wordt hiervoor een pilot gestart. Tot en met 2025 was er een jaarlijks budget opgenomen voor het programma Sterk voor Noord. Voor de jaren 2026 en verder is de reserve Sterk voor Noord ter hoogte van € 8,8 miljoen gecreëerd. Om het uitvoeringsplan van 2025 voort te kunnen zetten wordt er vanaf 2026 een jaarlijkse onttrekking gedaan uit de reserve Sterk voor Noord. Elk jaar wordt het plan geëvalueerd en de onttrekking aangepast waar nodig.

Vanaf de zomer 2025 heeft de gemeente Leidschendam-Voorburg een wettelijke taak in suïcidepreventie (Wet Suïcidepreventie, onderdeel van de Wet Publieke Gezondheid). Nu will de gemeente vanaf 2026 een programma implementeren dat bestaat uit een combinatie van een lokale aanpak (individuele aanpak SUMONA: SUïcidepreventie, MOnitoring en NAzorg) en een regionale aanpak.

Volksgezondheid en milieu Programma Volksgezondheid en milieu Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Opvang dieren

-187

Transformatorhuisjes

Vervanging AED's

-12

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

-199

Omgevingsdienst Haaglanden

-22

Sociale cohesie

Subtotaal

-22

-171

-221

Totaal programma Volksgezondheid en milieu Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Opvang dieren

Transformatorhuisjes

Vervanging AED's

De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft een wettelijke verantwoordelijkheid voor het vervoer, de bewaring en de verzorging van gevonden gedomesticeerde dieren, evenals voor de opvang van hulpbehoevende wilde dieren. Recent heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor de dierenambulance, dierenasiel en gespecialiseerde dierenopvang. In verband met de energietransitie plaatst netwerkbeheerder Stedin de komende jaren extra transformatorhuisjes. Onze gemeente ontvangt daar een vergoeding voor. Voorgesteld wordt om deze vergoeding beschikbaar te stellen voor de inpassing en verfraaiing van deze transformatorhuisjes. Stichting RLT-Nederland heeft binnen LeidschendamVoorburg een dertigtal Automatische Externe Defibrilators (AED's) in beheer. De AED's zijn verouderd en niet meer betrouwbaar, dus dienen te worden vervangen. De gemeente Leidschendam-Voorburg draagt bij in de vervanging en het onderhoud van de AED's.

Nieuw beleid & Intensiveringen Omgevingsdienst Haaglanden

Sociaal Service Punt

De Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) heeft het Koersplan 2024-2028 vastgesteld. Hierin is de implementatie van de Omgevingswet meegenomen, waardoor er extra personele inzet benodigd is bij de ODH. Om de gewenste ontwikkeling van ODH naar een kennisorganisatie mogelijk te maken, is aanvullende financiering vanuit de deelnemers vereist. Het Sociaal Service Punt (SSP) is het loket waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen met vragen op sociaal gebied. Om inwoners beter van dienst te kunnen zijn is het gewenst om het SSP door te ontwikkelen en de zichtbaarheid hiervan te vergroten, zodat de gemeente inwoners beter van dienst kan zijn. De kosten voor het aanschaffen van een systeem om het SSP zichtbaarder en effectiever te kunnen inzetten kunnen gedeclareerd worden bij het Integraal Zorg Akkoord (IZA). De kosten van het onderhoud hiervoor komen bij de gemeente te liggen.

Bouwen en wonen (VHLOSV) Programma Bouwen en wonen (VHLOSV) Nieuw beleid & Intensiveringen

2026

2027

2028

2029

Gebiedsvisie en -plan Leidschendammerhout

NOVEX en Huygenstunnel

-188

Omgevingsplan

-265

Vastgoed organisatie

-240

Subtotaal

-693

-265

Totaal programma Bouwen en wonen (VHLOSV)

-693

-265

Bedragen x € 1.000

Toelichting Nieuw beleid & Intensiveringen Gebiedsvisie en -plan Leidschendammerhout

De gemeente is van plan om met de diverse stakeholders tot een gebiedsvisie en uitvoeringsplan voor Leidschendammerhout te komen. De gebiedsvisie moet de gewenste richting geven voor de inrichting en het gebruik van het gebied op korte en middellange termijn.

NOVEX en Huygenstunnel

NOVEX is opgezet om de doelen uit de Nota Ruimte te realiseren, onder andere op het gebied van woningbouw, mobiliteit, economie, voorzieningen en groen/blauw. Deelname biedt grote kansen om de belangen van de gemeente te behartigen. Daarnaast krijgt het werktraject voor de Huygenstunnel dit jaar een vervolg. Voor beide trajecten is extra inzet nodig.

Omgevingsplan

In 2031 wil de gemeente het nieuwe Omgevingsplan gereed hebben. Tot die tijd moeten er diverse onderzoeken uitgevoerd worden en is er specialistische kennis nodig. Vanaf 2026 wordt bijvoorbeeld toegewerkt naar het 'aanzetten' van de nieuwe set regels in stedelijke en landelijke gebieden. De gemeente wil een omslag maken naar beleid waarin het maatschappelijk vastgoed ten dienste staat van de publieke waarden die in de gemeente worden gerealiseerd. Daarbij staat vastgoed bijvoorbeeld ten dienste van maatschappelijke voorzieningen voor de zelfredzaamheid en ontplooiing van bewoners. Ook wordt gekeken naar het toevoegen van publieke waarde aan het vastgoed zelf, zoals door verduurzaming van panden voor een klimaat neutrale gemeente. Voor de opzet hiervan is extra inzet nodig.

Vastgoedorganisatie

Algemene dekkingsmiddelen Programma Algemene dekkingsmiddelen Nieuw beleid & Intensiveringen

2026

2027

2028

2029

Ingroeipad gemeentefonds

1.415

Subtotaal Ombuigingen

1.415

Doorlichting begroting (arendsoog)

400

Subtotaal Volumeontwikkeling

400

Decembercirculaire 2024

1.368

Subtotaal Loon- en prijsontwikkeling

1.368

Aanpassen batenbudgetten aan prijspeil 2026

1.122

1.126

1.129

Aanpassen lastenbudgetten aan prijspeil 2026

-4.055

-3.998

-3.970

-3.980

Loon- en prijscompensatie Gemeentefonds prijspeil 2026

4.209

4.133

4.098

4.108

Subtotaal

1.276

1.260

1.257

Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen

3.159

1.728

1.715

3.025

Bedragen x € 1.000

Toelichting Nieuw beleid & Intensiveringen Ingroeipad gemeentefonds

In 2026 wordt de herverdeling van het gemeentefonds niet doorgezet. De suppletie-uitkering voor de herverdeling is in 2026 dus gelijk aan die van 2025. Omdat de gemeente er eerder vanuit ging dat de herverdeling al in 2026 zou ingaan, leidt deze verschuiving van de ingangsdatum tot een voordeel in de begroting. Verwacht wordt dat in 2027 de verdeling en daarmee de suppletie-uitkering wel wordt bijgesteld.

Ombuigingen Doorlichting begroting (arendsoog)

Jaarlijks wordt de zogenaamde actie arendsoog gehouden. Hierbij wordt de gemeentelijke begroting doorgelicht. Door jaarlijks budgetten aan te passen aan een realistisch uitgavenniveau worden de gemeentelijke middelen zo efficiënt mogelijk ingezet. De huidige verwachting is dat dit structurele ruimte in de gemeentelijke begroting zal opleveren. In deze kadernota wordt een stelpost opgenomen die bij de begroting wordt ingevuld.

Volumeontwikkeling Decembercirculaire 2024

De effecten van de decembercirculaire 2024 op de begroting zijn verwerkt. In de raadsbrief (nummer 4138) zijn alle financiële gevolgen van de decembercirculaire 2024 toegelicht.

Loon- en prijsontwikkeling Aanpassen batenbudgetten aan prijspeil 2026

De verwachte inflatie heeft gevolgen voor de gemeentelijke inkomsten in 2025. Deze worden jaarlijks bijgesteld aan de inflatie. Om die reden wordt er voor de verwachte stijging van de gemeentelijke baten in deze kadernota een stelpost opgevoerd, waarbij de nadere invulling plaatsvindt in de programmabegroting 20262029. Aanpassen lastenbudgetten aan prijspeil In deze kadernota zijn stelposten opgenomen om de 2026 loon- en prijsstijgingen op te kunnen vangen. Deze indexeringspercentages zijn gebaseerd op de verwachte loon- en prijsstijgingen zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan 2025 van het Centraal Planbureau. Bij het opstellen van de programmabegroting 2026-2029 worden deze uitgewerkt. Loon- en prijscompensatie Gemeentefonds Jaarlijks wordt in de meicirculaire gemeentefonds prijspeil 2026 bekendgemaakt welke prijscompensatie de gemeenten ontvangen voor een komend begrotingsjaar. Vooruitlopend op de bekendmaking van deze inflatie bij de meicirculaire 2025, is op basis van het Centraal Economisch Plan 2025 een inschatting gemaakt van de loon- en prijscompensatie die de gemeente mag verwachten van het Rijk.

Overhead Programma Overhead Exogene en autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Applicatielandschap

-100

250

Huisvesting raad en griffie

-130

Implementatie wetgeving sociaal domein

Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP)

-740

NIS2-BIO

-920

-868

-465

Vervanging integrale beheeromgeving

-230

-32

-1.944

-1.344

-1.071

Artificial Intelligence (AI)

-100

100

Doorontwikkeling ERPx

-150

Huiselijk Geweld

-200

Integraal klantbeeld

-98

Vastgoedorganisatie

Vervanging werkplekken RP1

-7

Subtotaal Loon- en prijsontwikkeling

-548

-232

-112

-19

Aanpassen lastenbudgetten aan prijspeil 2026

-1.276

-1.260

-1.257

Subtotaal

-1.276

-1.260

-1.257

Totaal programma Overhead

-3.768

-2.836

-2.440

-2.347

Gemeentelijke Crisisorganisatie

Subtotaal Nieuw beleid & Intensiveringen

Herinrichting Servicecenter

Bedragen x € 1.000

Toelichting Exogene en autonome ontwikkelingen Applicatielandschap

De gemeente wil het applicatielandschap professionaliseren door het aanstellen van een applicatiemanager. Deze Applicatiemanager draagt bij aan kostenreductie, verbeterde risicobeheersing en een efficiëntere inzet van gemeentelijke IT-middelen. Vanaf 2027 wordt door efficiëntie een besparing verwacht.

Gemeentelijke Crisisorganisatie

Huisvesting raad en griffie

Implementatie wetgeving sociaal domein

Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP)

NIS2-BIO

Vervanging integrale beheeromgeving

De gemeente Leidschendam-Voorburg streeft naar een professionele, robuuste en goed georganiseerde crisisorganisatie die effectief kan inspelen op crises en rampen. Om deze ambitie te realiseren, is sinds november 2023 gewerkt aan de doorontwikkeling van de crisisorganisatie. Hieruit blijkt dat er extra middelen benodigd zijn voor onder andere piketvergoedingen en opleidingen. Het beoogde doel is om de gemeenteraad en griffie te huisvesten op Raadhuisplein 1. De geschatte kosten zijn hoger dan het huidige krediet, daarom wordt een aanvullend krediet aangevraagd. Voor de uitvoering van meerdere aankomende wetswijzigingen is inzet op tijdige en zorgvuldige implementatie noodzakelijk. Het betreft onder andere wijzigingen in de Participatiewet (‘Participatiewet in balans’), de Wet Proactieve Dienstverlening, het schuldenprogramma en de wetgeving rondom handhaving binnen de sociale zekerheid. Hiervoor wordt budget aangevraagd voor de inzet van twee coördinatoren en voor implementatiekosten, waaronder aanpassingen in werkprocessen en ICT-systemen. Iedere vijf jaar is er een update van de MJOP noodzakelijk voor de financiële verantwoording voor het groot onderhoud. De MJOP is een dynamisch hulpmiddel welke continu aangepast wordt naar de daadwerkelijke situatie. De bouwindexcijfers zijn echter sinds de vaststelling van de vorige MJOP gestegen met 33%.

De hoogte van de storting in de voorziening is hierop aangepast. De implementatie van NIS2 en de aankomende Cyberbeveiligingswet verplicht de gemeente tot forse investeringen in informatiebeveiliging en cyberweerbaarheid. Als essentiële entiteit moet de gemeente voldoen aan de BIO2 en een Information Security Management System (ISMS) implementeren conform NEN-ISO/IEC 27001. Voor de aanschaf van een nieuw integraal beheersysteem openbare ruimte wordt op basis van de recente marktconsultatie hogere kosten verwacht, bestaande uit eenmalige uitgaven voor implementatie, tijdelijke dubbele licentiekosten en extra inzet van personeel.

Nieuw beleid & Intensiveringen Artificial Intelligence (AI)

AI biedt kansen voor efficiëntere processen, betere samenwerking en versterkte besluitvorming binnen de gemeente. Toepassing vereist aandacht voor ethiek en privacy. De gemeente start met operationele inzet, zoals een Co-pilot, en verkent tegelijk breder de mogelijkheden via businesscases en integratie in projecten, om ervaring op te doen en toegevoegde waarde te bepalen. Vanaf 2029 wordt door efficiëntie een besparing verwacht.

Doorontwikkeling ERPx

Herinrichting Servicecenter

Huiselijk Geweld

Integraal klantbeeld

Vastgoed organisatie

Vervanging werkplekken RP1

Het nieuwe financiële systeem ERPx is essentieel voor een goed financieel beheer en het administreren van alle financiële stromen. Om de volledige potentie van dit systeem te benutten, is er in de komende twee jaar extra inzet nodig. Dit is noodzakelijk om de kennis op te bouwen die er momenteel onvoldoende is. Vanaf 2027 is de verwachting dat er, door efficiencywinst, structureel dekking gevonden kan worden voor deze extra functioneel beheertaken. De hal van het Servicecentrum is toe aan een vernieuwing om de privacy, functionaliteit en akoestiek te verbeteren. Momenteel ervaren bezoekers onvoldoende privacy bij de balies, is de inrichting verouderd en zorgt geluidsoverlast vanuit het bedrijfsrestaurant voor een onprettige omgeving voor bezoekers en medewerkers. Deze vernieuwing leidt tot jaarlijkse kapitaallasten. Door de herinrichting van het servicecentrum ontstaat ook de mogelijkheid om efficiënter te gaan werken. Door deze besparing kunnen de kapitaalslasten die deze investering met zich meebrengt worden gedekt. Voor inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld is binnen de gemeente een meldpunt beschikbaar. Om slachtoffers van huiselijk geweld beter te kunnen helpen, wordt de ondersteuning uitgebreid met individuele hulp. Het centraliseren van klantinformatie in één systeem is essentieel om de klanttevredenheid te verhogen.

De huidige versnippering over meerdere systemen leidt tot inefficiëntie en extra vervolgcontacten. Een centraal klantportaal verbetert de dienstverlening en versterkt de relatie tussen inwoner en gemeente. De gemeente wil een omslag maken naar beleid waarin het maatschappelijk vastgoed ten dienste staat van de publieke waarden die in de gemeente worden gerealiseerd. Daarbij staat vastgoed bijvoorbeeld ten dienste van maatschappelijke voorzieningen voor de zelfredzaamheid en ontplooiing van bewoners. Ook wordt gekeken naar het toevoegen van publieke waarde aan het vastgoed zelf, zoals door verduurzaming van panden voor een klimaat neutrale gemeente. Voor de opzet hiervan is extra inzet nodig. Het meubilair in RP1, dat sinds de oplevering in 2014 intensief gebruikt is, wordt vervangen in het kader van de verbouwing van de raadzaal. Het oude meubilair wordt hergebruikt op andere locaties totdat het niet langer bruikbaar is, wat bijdraagt aan een duurzame en verantwoorde benutting van middelen. Het doel is om de werkplekken in RP1 te vernieuwen volgens de huidige ergonomische en functionele eisen, terwijl het bestaande meubilair op een efficiënte manier wordt ingezet.

Loon- en prijsontwikkeling Aanpassen lastenbudgetten aan prijspeil 2026

In deze kadernota zijn stelposten opgenomen om de loon- en prijsstijgingen op te kunnen vangen. Deze indexeringspercentages zijn gebaseerd op de verwachte loon- en prijsstijgingen zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan 2025 van het Centraal Planbureau. Bij het opstellen van de programmabegroting 2026-2029 worden deze uitgewerkt.

Ontwikkelingen Er komen ontwikkelingen op de gemeente af die van invloed kunnen zijn op het meerjarenperspectief. Dit betreft veelal ontwikkelingen die nog niet financieel becijferd kunnen worden en een mogelijke risico of kans met zich meebrengen. De ontwikkelingen worden gegroepeerd weergegeven onder het sociaal domein, ruimtelijk domein en bedrĳfsvoering & dienstverlening.

Sociaal domein Vluchtelingenopgaven Gemeenten hebben grote uitdagingen om de verplichtingen als gevolg van de 'Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen' (Spreidingswet), de inspanningsverplichting voor opvang van Oekraïnse ontheemden en de taakstelling statushouders uit te voeren. Gebrek aan opvanglocaties en het beperkte aanbod van woningen voor statushouders ligt hieraan ten grondslag. Het probleem om vluchtelingen op te vangen en te huisvesten is en blijft urgent. In de gemeente is sinds 2021 de gemeentelijke opvang van Oekraïnse ontheemden gevestigd aan de Vlietweg 16-17. Deze locatie is vanaf 2027 niet meer beschikbaar. Door het COA is in 2024 de opvanglocatie Overgoo 5 in gebruik genomen voor minderjarige asielzoekers en medio 2025 zal dat het geval zijn in het pand aan het Stationsplein 8. Voor de tijdelijke huisvesting van statushouders in het pand Van Ruysdaellaan 41-69 worden de mogelijkheden verkend, mede omdat de gemeente onder interbestuurlijk toezicht staat vanwege de achterstand in de taakstelling huisvesting vergunninghouders. Bij de behandeling van de Jaarstukken 2023 is besloten tot het vormen van een bestemmingsreserve “vluchtelingen”, waaruit kosten gedekt kunnen worden voor de huisvestingsopgave van vermelde doelgroepen. Er is een bestedingsplan voor de inzet van de bestemmingsreserve in voorbereiding.

Wetsvoorstel Participatiewet in Balans Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een wetsvoorstel (Participatiewet in Balans) in gediend voor de aanpassing van de Participatiewet. Hiermee wordt ingezet op het wegnemen van hardheden uit de wet door mensen centraal te stellen en uit te gaan van vertrouwen. Het kabinet wil de Participatiewet beter laten aansluiten op wat mensen (aan)kunnen en nodig hebben. Professionals krijgen meer ruimte om hen daarbij te helpen Het wetsvoorstel gaat onder andere in op het (verder) versterken van de vakkundigheid van de uitvoering en op passende ondersteuning om een maatschappelijke bijdrage te kunnen leveren via werk of andere vormen van participatie. Wat de precieze organisatorische en financiële consequenties zijn voor de gemeente LeidschendamVoorburg is momenteel nog niet duidelijk. Wel is helder dat de nieuwe wet onder andere eisen zal voorschrijven op het gebied van maatwerk en proportioneel sanctioneren (bijvoorbeeld bij het niet nakomen van wettelijke verplichtingen). Daarnaast zullen er circa 20 maatregelen en punten concreet wijzigen binnen de wet, welke in meer of mindere mate grote gevolgen hebben voor de uitvoering en bijstandsgerechtigden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leidschendam&id=d9403b07-4dee-4bd9-bc2f-20ffc990f170