3713 - Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 13 Archeologisch onderzoek

Ook de afstand tot het Gantelsysteem wordt dan steeds langer en op een zeker moment zou dan toch teruggebogen moeten worden. Door hier eenmalig door de betrekkelijk smalle en lage strandwal heen te graven, kon de veenvlakte achter de voorlaatste, bredere strandwal bereikt worden en het kanaal vrijwel recht doorgestoken worden richting Forum Hadriani en de

28

De Kort, 2010.

29

Hessing/Schrijvers, 2021.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

29

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

Gantel. […] De voortzetting van het kanaal tussen “De Bocht” en Forum Hadriani geeft nog de meeste hoofdbrekens voor wat betreft het centrale deel. Het veengebied (strandvlakte) tussen de strandwal en de huidige Vliet wordt hier al spoedig smaller. Aan de andere zijde van Vliet ligt een oud geulsysteem dat een parallelle koers volgt aan de strandwal en het kanaal. Ter hoogte van de Vliettunnel met de aansluitingsweg op de A4 zijn enkele “oude” waarnemingen van belang. Zaak ID 2025797100, 2004744100, en 2020174100 betreffen een boor- en proefsleuvenonderzoek op de oostoever van de Vliet, uitgevoerd door de ROB en RAAP voorafgaand aan de aanleg van de tunnel. Daarbij is een natuurlijk geulsysteem op twee plaatsen aangesneden. Op een van deze plaatsen was tenminste een van de oevers van een fossiele geul voorzien van een beschoeiing door middel van ingeslagen palen. De C14 datering gaf een uitkomst in de Late IJzertijd, ouder dan het, eventuele, Romeinse kanaal. Gezien de hierboven beschreven landschappelijke situatie, de aanwezige beschoeiing, en het feit dat het hier slechts een enkele datering betrof, maakt dat deze geul niet zomaar kan worden afgeschreven bij de reconstructie van de kanaalloop, ook al omdat gebleken is dat het kanaal verschillende gebruiksfasen heeft gekend, die soms ruimtelijk waren gescheiden.

Wel is het zo dat de voortzetting van het kanaal via dit geulensysteem richting Forum Hadriani problematisch wordt. Het systeem lijkt verder zuidelijk in verbinding te staan met een bredere kreekrug dieper in de Tedingerbroekpolder, die in de Romeinse tijd redelijk intensief is bewoond.30 Onduidelijk is of er ook nog een tak is geweest die ter hoogte van de Westvlietweg parallel aan de Vliet heeft gelopen en mogelijk onder de huidige Vliet heeft doorgelopen tot aan Forum Hadriani. De meest plausibele route loopt voor het eerste stuk aan de westkant van de Vliet. is een andere waarneming in het tracé van de Vliettunnel, bij de Bachlaan (Sater). Ook hier zou in het profiel een fossiele geul of kreek zijn herkend, maar de precieze documentatie en interpretatie ontbreekt. Wel goed vastgelegd is een waarneming in profiel vastgelegd aan het begin van de jaren ’90 bij een kleine opgraving van de ROB en Voorburgse amateurarcheologen in Park Leeuwensteijn. Ten zuiden van een vindplaats uit de Bronstijd is toen op de flank van de strandwal een geul opgetekend die qua maatvoering veel overeenkomsten vertoont met de doorsnede van het Corbulokanaal. Toentertijd is deze niet als zodanig herkend, maar achteraf valt deze wel beter te plaatsen.”31 Op basis van dit onderzoek moet het Kanaal dus in tegenstelling tot de beleidskaart uit 2013 verder noordelijk worden gezocht.

Dit betekent dat er overigens wel nog steeds sprake kan zijn van archeologische resten van bewoning en andere menselijke activiteit op de oevers van de geul vanaf de IJzertijd/Romeinse tijd. 3.5

Tweede Wereldoorlog

Het plangebied ligt op de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME) binnen de Neue-Landfront linie.32 Het betreft een Duitse verdedigingslinie achter de Atlantikwall, die een invasie vanuit de kust diende te vertragen en tevens rugdekking moest bieden aan eerder genoemde verdedigingslinie. Op de IKME staan binnen het plangebied geen resten van ondergronds en bovengronds militair erfgoed. Wel kunnen in deze zone in zijn algemeenheid resten worden verwacht van kleinere objecten en structuren zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen. Er zijn hiervoor achter geen aanwijzingen dat dit ook daadwerkelijk het geval is.

3.6

Gespecificeerde archeologische verwachting

Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart ligt het plangebied binnen een terrein van zeer hoge archeologische waarde. Deze vastgestelde waarde heeft betrekking op de vondstlocatie 2316140100 binnen het perceel, waarbij zowel het Kanaal van Corbulo als een naastgelegen pad aangetroffen zou zijn. Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek dient het Kanaal echter verder noordelijk gezocht te worden, maar heeft het plangebied desalniettemin een hoge archeologische verwachting voor archeologische resten vanaf de IJzertijd/Romeinse tijd. Tevens geldt voor het gehele plangebied een

30

Wiepking 1997.

31

Zaak ID 2001569100.

32

http://www.ikme.nl/.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

30

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

middelhoge archeologische verwachting voor het aantreffen van resten uit het Neolithicum/Bronstijd, en een (middel) hoge archeologische verwachting voor resten vanaf de Late Middeleeuwen. Deze verwachting is gebaseerd op de ligging van het plangebied aan de in de middeleeuwen gekanaliseerde loop van de Vliet, met het historisch bebouwingslint aan de oevers. Er zijn geen cartografische aanwijzingen voor historische bebouwing uit de Late Middeleeuwen/Nieuwe Tijd, maar dit kan ook niet geheel worden uitgesloten. Binnen het plangebied worden geen resten van bovengronds en ondergronds militair erfgoed verwacht. Er kunnen in algemene zin wel resten worden verwacht van kleinere objecten en structuren zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen; hiervoor zijn echter ook geen directe aanwijzingen. Op basis van het bureauonderzoek kan de gespecificeerde archeologische verwachting als volgt puntsgewijs worden samengevat: 1.

Datering Binnen het plangebied kunnen de volgende archeologische resten worden aangetroffen: Voor het plangebied geldt een middelhoge archeologische verwachting op het aantreffen van resten van bewoning uit het Neolithicum/Bronstijd een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van resten van bewoning en menselijke activiteit uit de Late IJzertijd/Romeinse tijd; een (middel)hoge archeologische verwachting op het aantreffen van resten van bewoning en menselijke activiteit vanaf de Middeleeuwen t/m de Nieuwe tijd. 2. -

Complextype Bewoning (Neolithicum/Bronstijd, IJzertijd/Romeinse tijd en Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd); Agrarisch cultuurlandschap (Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd).

3. -

Omvang Jachtkampjes: ca.50 -100 m2 Nederzetting: onbekend (nederzettingen kunnen een omvang hebben van honderden vierkante meters of groter); Agrarisch cultuurlandschap: resten van verkavelingssloten/percelering kunnen binnen het hele plangebied worden aangetroffen.

-

4. Diepteligging Eventuele resten kunnen vanaf maaiveld worden aangetroffen voor resten uit de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd, binnen een meter beneden maaiveld voor IJzertijd/Romeinse tijd, en binnen 23 meter voor het Neolithicum/Bronstijd. 5. Gaafheid, conservering Eventuele resten uit het Neolithicum/Bronstijd op een duin afgedekt met veen en klei kan relatief goed zijn geconserveerd. De conservering van organisch materiaal is vanwege de relatief hoge grondwaterstand (GLG tussen 50-80 cm -mv) waarschijnlijk goed, in ieder geval in diepe sporen. 6. Locatie Met name aan de noordzijde van het plangebied bestaat een hoge kans op het aantreffen van een geul uit de Late IJzertijd, met beschoeiingen, en resten van bewoning uit de IJzertijd/Romeinse tijd. 7. -

-

Uiterlijke kenmerken Resten van bewoning uit het Neolithicum/Bronstijd: Deze resten kunnen worden aangetroffen in de vorm van grondsporen van structuren zoals paalkuilen van boerderijen en bijgebouwen, sloten, greppels en (afval)kuilen, en vondsten van bijvoorbeeld vuursteel, aardewerk, bot en eventueel metaal. Resten van bewoning en menselijke activiteit uit de IJzertijd t/m de Middeleeuwen. Deze resten kunnen worden aangetroffen in de vorm van grondsporen van structuren zoals paalkuilen van boerderijen en bijgebouwen, sloten, greppels en (afval)kuilen, en vondsten van bijvoorbeeld

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

31

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

aardewerk, bot en metaal. Daarnaast kan aan de zijde van de Vliet middeleeuwse beschoeiingsresten worden aangetroffen. Resten van menselijke activiteit uit de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd, in de vorm van verkavelingsgreppels en sloten.

-

8. Mogelijke verstoringen Binnen het plangebied is sprake geweest van bebouwing in de tweede helft van de 20e eeuw. De verstoringen door deze bebouwing zijn echter ondiep, of bestaan uit de aanwezigheid van betonnen paaltjes. 9. Bedreiging van eventueel aanwezige archeologische waarden Binnen het plangebied zal de bestaande bebouwing gesloopt worden en nieuwbouw plaatsvinden. De geplande ingrepen zullen plaatsvinden binnen een zone met een hoge archeologische verwachting, waardoor waarschijnlijk archeologische waarden zullen worden aangetast. De verstoring omvat zowel de bestaande, als de geplande verstoring door heipalen.

3.7

Advies vervolgonderzoek

Op basis van de uitkomsten van het bureauonderzoek adviseert Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie in het plangebied een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende/karterende fase) uit te voeren om het archeologisch verwachtingsmodel te toetsen en met name om de aanwezigheid van eventuele duintjes de en ligging van de getijdengeul met diens oevers te verifiëren. Geadviseerd wordt te boren in noord-zuid georiënteerde raaien, haaks op de verwachte ligging van de geul. De noordelijke helft van het plangebied is momenteel onbebouwd; het plangebied is daar begroeid met gras of verhard met klinkers. Hier kan geboord worden in twee noord-zuid georiënteerde raaien over een lengte van ca. 45 meter, met ca. 15 meter tussen de boringen en 10 meter tussen de raaien (totaal 6 boringen). De zuidzijde van het plangebied is aan de westzijde bebouwd (en nog in bedrijf) met langs het hoofdgebouw verharding met stelconplaten. In het midden loopt een sloot, met daar langs op basis van de KLIC melding een bestaande leiding. De oostzijde van het plangebied heeft een klinkerverharding, maar daar zijn nog andere leidingen aanwezig die een booronderzoek erg bemoeilijken, en waar eigenlijk niet zonder risico geboord kan worden. De uitzondering hierop in de uiterste zuidpunt van het plangebied waar nog wel een boring gezet kan worden (op ca.

50 meter afstand van de meest zuidelijke boringen van de twee raaien aan de noordzijde). Als inpandig boren voorlopig geen optie is, wordt geadviseerd om voorafgaand aan de sloop te pogen nog twee boringen te zetten door de stelconplaten langs de bebouwing aan de zuidzijde, met een tussenruimte van ca. 15 meter. Dit zou neerkomen op een onderzoek met in totaal 9 boringen.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

32

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

4 4.1

Inventariserend veldonderzoek Doelstelling

Het doel van het inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende/karterende boringen was het toetsen en aanvullen van de archeologische verwachting, en de mate van erosie/verstoring in kaart te brengen. Aan de hand van het booronderzoek zijn voor zover mogelijk de volgende onderzoeksvragen beantwoord: - wat zijn de geo(morfo)logische en bodemkundige kenmerken van de ondergrond van het plangebied? - in hoeverre is de oorspronkelijke bodemopbouw intact met het oog op de eventuele aanwezigheid en gaafheid van archeologische vindplaatsen? - bevinden zich in de ondergrond van het plangebied archeologische indicatoren en zo ja, waaruit bestaan deze? - geven de resultaten van het veldonderzoek aanleiding tot vervolgstappen in het kader van de planontwikkeling in relatie tot de archeologische monumentenzorg? 4.2

Toegankelijkheid van het onderzoeksgebied

Ten tijde van het onderzoek was het plangebied nog deels bebouwd (Kaart 4). De bebouwing betreft een houtzagerij en loods die momenteel nog in gebruik zijn. Binnen in deze twee gebouwen kon wel op enkele plekken worden geboord, door voorafgaand aan het onderzoek door een betonboorder door de vloeren voor te laten boren. Een deel van het plangebied is in gebruik als openbare weg, en een deel was niet toegankelijk vanwege de grote hoeveelheid kabels en leidingen (afbeelding 20). In verband met de ligging van kabels en leidingen is voorafgaand aan het veldonderzoek door Vestigia een KLIC-melding uitgevoerd. Met de resultaten van de KLIC-melding is rekening gehouden bij het opstellen van het boorplan. Overige bijzondere randvoorwaarden ten aanzien van milieu (zoals bodemverontreiniging) waren niet bekend. Een oppervlakte inspectie was door de aanwezige verharding niet mogelijk.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

33

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

Afbeelding 20 Het plangebied ten tijde van het veldonderzoek. Links foto richting het noorden met de weg door het plangebied, en onder de binnenkant van de houtzagerij. Bron foto’s: Vestigia 23-02-2022.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

34

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

4.3

Onderzoeksmethode

Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van een edelmanboor diameter 7 cm, onder grondwater doorgezet met een guts diameter 3 cm. Binnen het plangebied van 0,3 hectare zijn in totaal 14 boringen gezet, tot een maximale diepte van 4 meter beneden maaiveld. De opgeboorde grond is verbrokkeld, versneden, en handmatig onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren zoals houtskool, aardewerkfragmenten, vuursteen, (verbrand) bot, grind en het voorkomen van fosfaatvlekken. NAP-hoogtes zijn via het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN-3) verkregen. De boorpunten zijn met GPS ingemeten en op een boorpuntenkaart geplot. De boorstaten zijn beschreven conform de ASB. Het onderzoek is uitgevoerd conform de in de beroepsgroep geldende richtlijnen vastgelegd in de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.1).33

Afbeelding 21 Het noord-zuid profiel binnen het plangebied.

4.4

Resultaten veldonderzoek

Kaart 4 geeft de locaties van de boringen weer, met op kaart 4B de resultaten. Afbeelding 21 toont een profiel. De boringen in het noordelijke deel van het plangebied zijn in een dicht grid gezet, vanwege de verwachte ligging van een kreek. Tijdens voorgaand telefonisch overleg had dhr. A. Roeloffs van de gemeente Leidschendam-Voorburg geadviseerd om hier te boren met een tussenruimte van 6 meter tussen de boringen om de kreek te kunnen karteren. Dit was ook mogelijk omdat dit deel in gebruik was als grasland. De overige delen van het plangebied kenden beperkingen vanwege de bestaande bebouwing, wegverharding en kabels en leidingen. Tijdens het booronderzoek zijn verschillende natuurlijke afzettingen aangetroffen, namelijk duinafzettingen, veenlagen en getijdenafzettingen van de Laagpakketten van zowel Walcheren als Wormer. Daarboven is een top van verstoorde grond aanwezig. Een noord-zuid profiel is weergegeven in figuur 19. Opvallend is de aanwezigheid van een duin in het noorden van het plangebied, in plaats van de verwachte kreek, met in het zuiden getijdeafzettingen.

33

CCvD Archeologie 2016: http://sikb.nl/archeologie/richtlijnen/brl-4000.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

35

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

De top van de ondergrond bestaat uit een verstoorde bovenlaag met in het sediment moderne indicatoren als baksteen en puin. De verstoringen reiken tot een diepte van gemiddeld 60 centimeter afgezien van drie uitschieters die nabij de twee meter aan verstoring lieten zien. De aangetroffen verstoringen staan waarschijnlijk in verband met de bouwwerkzaamheden die binnen het plangebied hebben plaatsgevonden. Onder de verstoorde grond is zwak siltige klei aangetroffen. Alhoewel er slechts in één boring duidelijke zandlaagjes aanwezig waren kan worden gesteld dat het gaat om getijdeafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Door de grootschalige verstoringen zullen eventuele bodems in de top van deze afzettingen verloren zijn gegaan. Onder de getijdeafzettingen van het Laagpakket van Walcheren is een veenpakket aangetroffen. Dit veen kan worden geïnterpreteerd als rietveen. Een opmerkelijk detail van het veen is dat er zandkorrels in aanwezig waren. Het is waarschijnlijk dat deze zandkorrels afkomstig zijn van bovenwindse duinen, die in het veen zijn geblazen. Onder het veen is in het noordelijk deel van het plangebied duinzand aangetroffen. Dit was een verrassing omdat in deze zone oorspronkelijk een kreek werd verwacht. Het duinzand is matig fijn tot matig grof. De top van de duinafzettingen is aangetroffen op 1,5-2 meter beneden NAP.

Dit komt overeen met de diepte waarop duinafzettingen werden aangetroffen in een DINO-boring die circa 150 meter ten westen van de noordpunt van het plangebied werd uitgevoerd.34 De top van deze duinafzettingen bevat geen bodem of tekenen van bodemvorming. Aangezien de top boven het landschap uit heeft gestoken, met veen op de flank, is dit opmerkelijk. Mogelijk dat er in het verleden wel bodemvorming aanwezig is geweest maar dat deze top geërodeerd is. In het zuidelijk deel van het plangebied zijn getijdeafzettingen van het Laagpakket van Walcheren aangetroffen. De interpretatie van getijdeafzettingen is vooral gebaseerd op de aanwezigheid van kleilaagjes in het zandpakket terwijl deze afwezig zijn in de duinafzettingen. Ook was de kleur grijs i.p.v. geelbruin. De getijdeafzettingen lijken niet op eerder aangetroffen sedimenten zoals die zijn aangetroffen binnen de kreek die binnen de noordzijde van het huidige plangebied werd verwacht.35 Het lijkt er daarom op dat de kreek niet een recht verloop heeft gehad, maar meer kronkelig is geweest, en zodoende niet correct was gekarteerd op basis van eerdere waarnemingen; de kreek lag circa 10 meter ten zuiden van de verwachte ligging. Deze kreek was een natuurlijke geul uit de IJzertijd die parallel liep aan het kanaal van Corbulo. In drie boringen is in de top van deze afzettingen een laklaag aangetroffen.

De laklagen zijn aangetroffen op een diepte vanaf 260 tot 295 centimeter beneden maaiveld. De oever van de kreek heeft een hoge archeologische verwachting en juist daar zijn de laklagen aangetroffen. Archeologisch gezien is de top van de duinafzettingen waardevol aangezien deze langere tijd boven het overwegend natte landschap hebben uitgestoken. Dat er in de boringen geen kenmerken van bodemvorming zijn aangetroffen hoeft niet te zeggen dat er geen verwachting meer bestaat op archeologische resten uit het Neolithicum/Bronstijd. Deze kan deels geërodeerd zijn zonder dat archeologische artefacten verplaatst zijn. De archeologische verwachting voor de top van de duin, op circa 1,5 tot 2 meter beneden NAP is daarom hoog. Ook zijn er in drie boringen laklagen aangetroffen in de zuidoever van de aangetroffen kreek. Hier kunnen ook eventueel archeologische waarden in en op worden aangetroffen uit de IJzertijd en later en hebben dus een hoge archeologische verwachting. Deze kunnen worden verwacht op 260 tot 295 centimeter beneden maaiveld. 4.5

Conclusies veldonderzoek

Wat zijn de geo(morfo)logische en bodemkundige kenmerken van de ondergrond van het plangebied? Binnen het plangebied zijn in het noordelijk deel van het plangebied duinafzettingen aangetroffen en in het zuidelijk deel stroomde een kreek. In het gehele plangebied zijn al deze afzettingen, afgezien van de top van

34

https://www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens boring B30G2211

35

Hessing et al., 2021.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

36

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

de duin, bedekt onder een laag veen die vervolgens bedekt is geraakt met getijdeafzettingen van het laagpakket van Walcheren. Opvallend is de aanwezigheid van een duin in het noorden van het plangebied, in plaats van de verwachte kreek, die circa 10 meter ten zuiden van de verwachte loop is aangetroffen. De hoogst aangetroffen top van het duin lag op 1 m -mv (1,56 m -NAP). Het lijkt er daarom op dat de kreek niet een recht verloop heeft gehad, maar meer kronkelig is geweest. In drie boringen is een laklaag aangetroffen in de zuidoever van de aangetroffen kreek. De laklagen zijn aangetroffen op een diepte vanaf 260 tot 295 centimeter beneden maaiveld. In hoeverre is de oorspronkelijke bodemopbouw intact met het oog op de eventuele aanwezigheid en gaafheid van archeologische vindplaatsen? De oorspronkelijke bodemopbouw is relatief intact. Bevinden zich in de ondergrond van het plangebied archeologische indicatoren en zo ja, waaruit bestaan deze? Tijdens het booronderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Vermeld dient te worden dat het onderzoek verkennend van aard was en niet gericht op het karteren van archeologische vindplaatsen.

Geven de resultaten van het veldonderzoek aanleiding tot vervolgstappen in het kader van de planontwikkeling in relatie tot de archeologische monumentenzorg? Op basis van de aangetroffen bodemopbouw heeft het plangebied nog steeds een hoge archeologische verwachting. Bij ingrepen die dieper reiken dan 1,26 meter beneden NAP (70 centimeter beneden maaiveld met een bufferzone van 30 centimeter) worden mogelijk archeologische waarden bedreigd, met name die uit het Neolithicum/Bronstijd.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

37

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

5

Advies vervolgonderzoek (LS05)

Op basis van de aangetroffen bodemopbouw heeft het plangebied nog steeds een hoge archeologische verwachting. Bij ingrepen die dieper reiken dan 1,26 meter beneden NAP (70 centimeter beneden maaiveld met een bufferzone van 30 centimeter) worden mogelijk archeologische waarden bedreigd, met name op de top/flank van het duin met de overgang naar de geul, en vervolgens van de geul naar de andere oever. Als er gewoond is op het duin, kunnen resten worden aangetroffen op het duin, met mogelijke dumps van materiaal op de flank en in de laagte van de geul. In zijn algemeenheid geldt dat bij toekomstige ontwikkelingen zoveel mogelijk de richtlijnen gevolgd moeten worden voor archeologievriendelijk bouwen, zoals weergegeven in de handreiking van de RCE.36 De toekomstige ingrepen bestaan naar verwachting uit het uitgraven van een bouwkuip en het plaatsen van heipalen. De gemeente hanteert een maximale dichtheid voor heipalen van 2% van het te verstoren oppervlak. Indien heipalen een groter oppervlak uitmaken dan 2%, dan is vervolgonderzoek noodzakelijk. Een ander criterium voor heipalen is de onderlinge afstand van de heipalen. Om toekomstig onderzoek nog mogelijk te houden/mogelijk te maken, dienen deze palen in rijen geplaatst te worden met een onderlinge tussenruimte van ca. 4,5-5 m tussen de rijen (met het oog op de breedte/draaicirkel van een graafmachine).

Het verdient dus de voorkeur om het palenplan hier op af te stemmen en voor te leggen aan de gemeente. Overigens moet hierbij ook rekening worden gehouden met de palen die nu onder de bestaande bebouwingaanwezig zijn (zie afbeelding 15 en 16). Een en ander komt neer op: 1. Er wordt ingezet op archeologisch sparend en vriendelijk bouwen; of 2. Er wordt niet ingezet op archeologisch sparend en vriendelijk bouwen. Dit betekent dat er voor de BP-wijziging al een karterend en waarderend proefsleuven onderzoek moet worden uitgevoerd; of 3. Het is nu nog niet duidelijk of er ingezet kan worden op archeologisch sparend en vriendelijk bouwen. Dit moet dan duidelijk door de initiatiefnemer worden gemotiveerd. De initiatiefnemer kan in dat geval uitstel vragen van het waarderende archeologische onderzoek tot na de vaststelling van het BP. Uitstel houdt wel een risico met zich mee van vertraging later in het proces. De vraag of vervolgonderzoek noodzakelijk is hangt uiteindelijk dus af van het VO/DO. Geadviseerd wordt om in een vroegtijdig stadium met de gemeente dit VO/DO te overleggen om te bepalen of er vervolgonderzoek noodzakelijk is. Indien vervolgonderzoek noodzakelijk wordt geacht, is een (aanvullend) karterend onderzoek door middel van proefsleuven de meest geschikte opsporingsmethode.

Voorafgaand aan de uitvoering van een dergelijk onderzoek dient altijd eerst (verplicht) een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, dat de goedkeuring behoeft van de gemeente als bevoegd gezag. Het bevoegd gezag, de gemeente Leidschendam-Voorburg, dient eerst over het advies in dit rapport een besluit te nemen. Wanneer het bevoegd gezag besluit dat vervolgonderzoek niet noodzakelijk is en het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Leidschendam-Voorburg, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

36

https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2016/01/01/handreiking-archeologievriendelijk-bouwen.

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

38

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

Literatuur BAKKER, H. DE/J. SCHELLING, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere niveaus, Wageningen (Staring Centrum). BERENDSEN, H.J.A., 1997: Landschappelijk Nederland, Assen. CENTRAAL COLLEGE VAN DESKUNDIGEN ARCHEOLOGIE, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1, Gouda: http://sikb.nl/archeologie/richtlijnen/brl-4000. HEERINGEN, R.M. VAN, 1996: Leidschendam: Verlengde Landscheidingsweg. In: R.M. van Heeringen (red.). Archeologische kroniek van Holland over 1996, II Zuid-Holland. Holland 28/6, 353. HEERINGEN, R.M. VAN, 1997: Leidschendam: Verlengde Landscheidingsweg. In: R.M. van Heeringen (red.). Archeologische kroniek van Holland over 1997, II Zuid-Holland. Holland 29/6, 406. HESSING, W.A.M./R. SCHRIJVERS (2021, IN BEWERKING): Archeologische waarnemingen van het Kanaal van Corbulo tussen Leiden en Rijswijk. Bureaustudie ten behoeve van de waardering van het kanaal van Corbulo als onderdeel van het nominatie dossier Unesco Werelderfgoed, Amersfoort (Vestigia rapport V1721). JONGE, W. DE, 2004: Waarneming en Noodonderzoek Populierenlaan 4-6, Leidschendam, Leidschendam (AWVL-rapport 2004/003). KORT, J-W. DE, 2009: “Het kanaal van Corbulo: waterbouwkunde avant la lettre”, in Archeologisch onderzoek in Leidschendam-Voorburg: Enkele hoogtepunten 1985-2010, Historisch Voorburg, jaargang 15, 2009, Nr. 2, blz. 21-25 KROES, R.A.C.

ET AL , 2013: Gemeenten Leidschendam-Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. Een archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart, Weesp (RAAP rapport 2636). LEEUWEN, E.P., VAN, 2020: Historisch en verkennend bodemonderzoek Vlietweg 3 te Leidschendam, Rotterdam (BuroS/L-rapport 2020054/RAP01). MULDER, E.F.J. DE /M.C. GELUK/I.L. RITSEMA/W.E. WESTERHOFF/T.E. WONG (RED.), 2003: De ondergrond van Nederland, Houten. WARNING, S./R. KROES, 2010: Ambachtsstraat/Nieuwstraat, gemeente Leidschendam-Voorburg; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek, Weesp (RAAP-notitie 3365). WESTERHOFF, W.E./T.E. WONG/E.F.J. DE MULDER, 2003: Opbouw van de ondergrond – Opbouw van het Neogeen en Kwartair, in: E.F.J. de Mulder/M.C. Geluk/I.L. Ritsema/W.E. Westerhoff/T.E. Wong (red.), De ondergrond van Nederland, Houten. WIEPKING, C.G., 1997: Leidschendam-Leeuwenberg; Erfgoed der Erven,( ongepubliceerde doctoraalscriptie VU).

Digitale bronnen -

ACTUEEL HOOGTEBESTAND NEDERLAND: https://ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer/ ARCHEOLOGISCH INFORMATIESYSTEEM (ARCHIS): https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/login BEELDBANK NEDERLANDS INSTITUUT VOOR MILITAIRE HISTORIE: https://nimh-beeldbank.defensie.nl/ BEELDBANK RIJKSDIENST VOOR HET CULTUREEL ERFGOED: http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/ BODEMLOKET: http://www.bodemloket.nl/ DINOLOKET: https://www.dinoloket.nl/ GEMEENTE LEIDSCHENDAM-VOORBURG, GEMEENTELIJKE MONUMENTEN: https://www.lv.nl/monumentenlijst INDICATIEVE KAART MILITAIR ERFGOED (IKME): http://www.ikme.nl/ KADASTER, BASISREGISTRATIES ADRESSEN EN GEBOUWEN (BAG): https://bagviewer.kadaster.nl/ KADASTER, TIJDREIS OVER 200 JAAR TOPOGRAFIE: http://topotijdreis.nl/ MIP-OBJECTENDATABASE: https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2019/01/01/mipobjecten PROVINCIE ZUID-HOLLAND, CULTUURHISTORISCHE ATLAS: https://pzh.b3p.nl/viewer/app/Cultuur_historische_atlas

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

39

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

-

PUBLIEKE DIENSTVERLENING OP DE KAART (PDOK): https://www.pdok.nl/ RUIMTELIJKE PLANNEN: http://www.ruimtelijkeplannen.nl/web-roo/roo/ RIJKSMONUMENTENREGISTER: https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/ VERSTORINGSBRONNENKAART: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/bronnen-enkaarten/overzicht/verstoringsbronnenkaart

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

40

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

Afbeeldingen Afbeelding 1 Luchtfoto van het plangebied (in blauw). Bron: PDOK. ............................................................... 4 Afbeelding 2 Boven: De voorgenomen bouwvlakken (globaal in blauw kader). Beneden: Ontwerpschets voor nieuwbouw Vlietweg 3. Bron: Mark van der Heide Urban Design. ................................................................... 8 Afbeelding 3 Plangebied (blauw) op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente LeidschendamVoorburg. Bron: Kroes 2013. ........................................................................................................................... 11 Afbeelding 4 Plangebied (blauw) op de archeologische beleidskaart van de gemeente LeidschendamVoorburg. Bron: Kroes et al. 2013. .................................................................................................................. 12 Afbeelding 5 Het plangebied (blauw) globaal aangegeven op de Kaart van het Hoogheemraadschap van Rijnland uit 1615. Bron: Archief Hoogheemraadschap van Rijnland............................................................... 16 Afbeelding 6 Het plangebied (blauw) op de Kruikius kaart uit 1712 geprojecteerd. Bron: TU Delft. ............. 16 Afbeelding 7 Uitsnede Kadasterkaart 1811-1832. Bron: RCE. .........................................................................

17 Afbeelding 8 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 1900. Bron: Topotijdreis. ................ 17 Afbeelding 9 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 1950. Bron: Topotijdreis. ................ 18 Afbeelding 10 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 1962. Bron: Topotijdreis. .............. 18 Afbeelding 11 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 1980. Bron: Topotijdreis. .............. 19 Afbeelding 12 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 1995. Bron: Topotijdreis. .............. 19 Afbeelding 13 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 2010. Bron: Topotijdreis. .............. 20 Afbeelding 14 Ligging plangebied (blauw) op de topografische kaart uit 2019. Bron: Topotijdreis. .............. 20 Afbeelding 15 Bouwtekening huidige bedrijfspand hoofdgebouw Vlietweg 3 uit 1951. Bron: Wibaut. ........ 21 Afbeelding 16 Bouwtekening huidige bedrijfspand opslagloods Vlietweg 3 uit 1951. Bron: Wibaut. ............ 21 Afbeelding 17 KLIC gegevens, met plangebied globaal in rood. Bron: Kadaster. ............................................ 22 Afbeelding 18 Dwarsprofiel met ogenschijnlijk scherpe insteek van IJzertijdgeul ter .................................... 28 Afbeelding 19 Cat.nr. 47: Locatie van het proefsleuvenonderzoek waar de beschoeiing aangetroffen is (nr. 47).

De IJzertijdkreek is in lichtblauw aangegeven; de vermoedelijke loop van het Kanaal (gestippeld) in donkerblauw. De ondergrond ter hoogte van het plangebied in lichtbruin heeft als lithostratigrafische eenheid “Formatie van Naaldwijk op Formatie van Nieuwkoop; zeeklei op veen”. Bron: Hessing et al., 2021 (in bewerking).................................................................................................................................................. 29 Afbeelding 20 Het plangebied ten tijde van het veldonderzoek. Links foto richting het noorden met de weg door het plangebied, en onder de binnenkant van de houtzagerij. Bron foto’s: Vestigia 23-02-2022. ......... 34 Afbeelding 21 Het noord-zuid profiel binnen het plangebied......................................................................... 35

Tabellen Tabel 1 In Archis geregistreerde vondstlocaties binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied. Bron: RCE/Archis3. .......................................................................................................................................... 25 Tabel 2 In Archis geregistreerde onderzoeken binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied. Bron: RCE/Archis3. .......................................................................................................................................... 27

Bijlagen en kaarten Bijlage 1: Bijlage 2:

Overzicht van archeologische en geologische perioden Boorstaten

Kaart 1: Kaart 2a: Kaart 2b: Kaart 2c: Kaart 3: Kaart 4:

Ligging plangebied Geomorfologie Bodemkaart Ligging Kanaal van Corbulo Archeologische inventarisatie Boorpuntenkaart

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

41

V21-4789: Archeologisch vooronderzoek in het kader van sloop en nieuwbouw aan de Vlietweg 3 te Leidschendam, gemeente Leidschendam-Voorburg

Bijlage 1

Overzicht van archeologische en geologische perioden

VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V2135, concept, versie 1.2, d.d. 10 maart 2022

42

Bijlage 2 Boorstaten

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86939 Y-coordinaat: 454853 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -130

4957001 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 10: Keien, grijs

10 - 35: Zand, zwak siltig, geel, zeer grof, laaggrens: basis scherp, opgebrachte grond

-100

35 - 60: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig slap, omgewerkte grond

60 - 100: Klei, zwak siltig, grijs, slap, laaggrens: basis geleidelijk

100 - 120: Veen, sterk kleiig, donker-bruin, matig amorf, slap, laaggrens: basis geleidelijk

-200 120 - 280: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis scherp

-300

280 - 285: Zand, zwak siltig, matig humeus, donker-bruin, matig fijn, laaggrens: basis scherp, bodem, minerale bovengrond 285 - 400: Zand, zwak siltig, geel-bruin, matig fijn, veel geen monster; zand loopt uit guts

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86928 Y-coordinaat: 454869 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -130

4957002 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 10: Keien, grijs

10 - 20: Zand, zwak siltig, geel, zeer grof, laaggrens: basis scherp, opgebrachte grond

-100

20 - 50: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond 50 - 65: Klei, zwak zandig, grijs, matig slap, laaggrens: basis scherp

65 - 255: Klei, zwak siltig, grijs, slap, laaggrens: basis scherp

-200

255 - 295: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis scherp

-300

295 - 305: Zand, kleiig, matig humeus, donker-bruin, matig fijn, laaggrens: basis geleidelijk, bodem, minerale bovengrond 305 - 320: Zand, zwak siltig, grijs, matig fijn, uitgangsmateriaal

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86921 Y-coordinaat: 454879 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -130

4957003 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 10: Keien, grijs

10 - 30: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig stevig, laaggrens: basis scherp

-100

30 - 100: Klei, matig siltig, grijs, slap, laaggrens: basis diffuus

100 - 155: Klei, zwak siltig, grijs, slap, zandlagen, laaggrens: basis geleidelijk

155 - 230: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis geleidelijk

-200

230 - 240: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis scherp, met zandkorrels

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86953 Y-coordinaat: 454866 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -130

4957004 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 10: Stenen, grijs

10 - 50: Zand, zwak siltig, blauw-grijs, zeer grof, veel schelpmateriaal, laaggrens: basis scherp, opgebrachte grond

-100

50 - 90: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig slap, omgewerkte grond

90 - 110: Klei, zwak siltig, grijs, spoor donkergrijze vlekken, slap, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond 110 - 135: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, laaggrens: basis scherp

-200 135 - 260: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis scherp

260 - 270: Zand, kleiig, matig humeus, donker-bruin, matig fijn, laaggrens: basis geleidelijk,

-300

bodem, minerale bovengrond 270 - 280: Zand, zwak siltig, grijs, matig fijn, uitgangsmateriaal

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86960 Y-coordinaat: 454856 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -130

4957005 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 5: Stenen, grijs

5 - 100: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig stevig, omgewerkte grond, met veen en zandbrokken, boring gestaakt op harde laag na drie pogingen, met puin, weinig baksteen

-100

-200

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86950 Y-coordinaat: 454846 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -165

4957006 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 5: Stenen, grijs

5 - 230: Klei, matig zandig, grijs, weinig blauwe vlekken, spoor gele vlekken, spoor bruine vlekken, matig slap, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond

-100

-200

230 - 250: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, laaggrens: basis scherp

250 - 300: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap

-300 300 - 355: Zand, zwak siltig, licht-grijs, matig grof, laaggrens: basis geleidelijk, met rietwortels

355 - 400: Klei, zwak siltig, grijs, slap, veenlagen

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86897 Y-coordinaat: 454900 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -66

4957007 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 50: Klei, matig zandig, grijs, weinig bruine vlekken, spoor gele vlekken, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond 50 - 60: Veen, sterk kleiig, bruin-grijs, sterk amorf, slap, omgewerkte grond, spoor baksteen

-100

60 - 135: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, rietwortels

135 - 285: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis scherp, met ingewaaid zand

-200

-300

285 - 350: Zand, zwak siltig, grijs, matig grof

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86895 Y-coordinaat: 454907 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -62

4957008 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 70: Klei, matig zandig, bruin, matig slap, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond

70 - 140: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, laaggrens: basis geleidelijk

-100

140 - 190: Zand, zwak siltig, bruin, matig fijn, venig

-200

190 - 200: Zand, zwak siltig, geel-bruin, matig fijn

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86890 Y-coordinaat: 454914 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -56

4957009 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 80: Klei, matig zandig, zwak grindig, donker-grijs, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond, spoor baksteen

-100

80 - 100: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, detrituslagen, laaggrens: basis geleidelijk

100 - 170: Zand, zwak siltig, bruin, matig fijn

-200

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86887 Y-coordinaat: 454920 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -41

4957010 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 65: Klei, matig zandig, donker-grijs, spoor bruine vlekken, matig slap, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond

65 - 150: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, laaggrens: basis scherp

-100

150 - 160: Veen, sterk kleiig, bruin, slap, met ingestoven zandkorrels

-200

160 - 200: Zand, zwak siltig, geel-bruin, matig grof

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86902 Y-coordinaat: 454916 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -26

4957011 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 45: Klei, matig zandig, matig humeus, donker-bruin, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond 45 - 180: Zand, zwak siltig, geel-bruin, zeer grof, laaggrens: basis scherp, opgebrachte grond

-100

-200

180 - 190: Klei, zwak zandig, donker-grijs, matig slap, omgewerkte grond, spoor baksteen

190 - 210: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, laaggrens: basis geleidelijk

210 - 230: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis geleidelijk

-300 230 - 240: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, slap, laaggrens: basis scherp

240 - 260: Zand, zwak siltig, geel-bruin, matig grof, rietwortels

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86906 Y-coordinaat: 454907 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -46

4957012 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 60: Klei, matig zandig, matig humeus, donker-bruin, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond

60 - 150: Zand, zwak siltig, grijs-bruin, zeer grof, veel schelpmateriaal, laaggrens: basis scherp

-100

150 - 190: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond

-200

190 - 210: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, slap, laaggrens: basis geleidelijk

210 - 260: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, met ingestoven zand

260 - 280: Zand, zwak siltig, grijs-bruin, matig fijn

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

Profielkolom en - beschrijving Projectnummer: 4957 Projectnaam: Vlietweg Leidschendam Datum boring: 23-2-2022 Uitvoerder(s): FvP X-coordinaat: 86912 Y-coordinaat: 454892 Maaiveldhoogte t.o.v. NAP (cm): -98

4957013 Type: Boring, handmatig Boormethode: handmatig Positiebepaling: differentieel GPS, nauwkeurig ¡ 1m Coordinaatsysteem: Rijksdriehoekstelsel Referentievlak: Normaal Amsterdams Peil Maaiveldhoogtebepaling: Landmeting

maaiveld 0 - 5: Stenen, grijs

5 - 15: Zand, zwak siltig, blauw-grijs, zeer grof, laaggrens: basis scherp, opgebrachte grond

-100

15 - 60: Klei, matig zandig, donker-grijs, matig stevig, laaggrens: basis scherp, omgewerkte grond, spoor baksteen 60 - 110: Klei, zwak siltig, blauw-grijs, matig stevig, laaggrens: basis geleidelijk

110 - 135: Klei, matig siltig, grijs, slap, laaggrens: basis geleidelijk

-200 135 - 180: Veen, sterk kleiig, rood-bruin, rietveen, slap, laaggrens: basis geleidelijk

180 - 400: Zand, zwak siltig, grijs, matig grof, met enkele kleilaagjes

-300

-400 cm

BSBP 2021.08 b02, (c) R.Schrijvers

KAART 1 - LIGGING PLANGEBIED LEGENDA

Plangrens 455500

Bebouwing Overige topografie Water Snelweg Hoofdweg Regionale weg

455000

Lokale weg

Project:

Juni 2021 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021

454500

Rapport: Datum: Bron:

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam

Tekenaar: Schaal:

86000

86500

87000

87500

NS / A4

KAART 2A - GEOMORFOLOGIE LEGENDA

Plangrens Bebouwing Overige topografie 455000

Water Snelweg Hoofdweg Regionale weg Lokale weg B81 Veenrest-dijk F91 Plateau-achtige storthoop, opgespoten terrein of kunstmatig eiland 454500

M72 Vlakte van getij-afzettingen

Project: Rapport: Datum: Bron:

454000

Tekenaar: Schaal:

86000

86500

87000

87500

88000

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam Juni 2021 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021 PDOK augustus 2017 / Maas et al. 2017 NS / A4

KAART 2B - BODEMKAART

LEGENDA Plangrens Bebouwing Overige topografie Water Snelweg

455000

Hoofdweg Regionale weg Lokale weg Wo Moerige eerdgronden met een moerige bovengrond of moerige tussenlaag op niet-gerijpte zavel of klei pMv51 Liedeerdgronden; zavel, profielverloop 1 pMo50 Tochteerdgronden; zavel pMo80 Tochteerdgronden; klei

454500

pMn56C Kalkarme leek-/ woudeerdgronden; zavel, profielverloop 3, of 3 en 4, of 4 Bovenland

Project:

454000

Rapport: Datum: Bron:

Tekenaar: Schaal:

86000

86500

87000

87500

88000

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam Juni 2021 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021 PDOK juli 2017

NS / A4

KAART 2C - ARCHEOLOGIE, KANAAL VAN CORBULO

[ !! [

LEGENDA

Plangebied

Bebouwing Water

Overige topografie

Kanaal van Corbulo, ligging:

455500

[ ! ! [

zeker

waarschijnlijk

Waarnemingen

Kanaal - oever

[ Kanaal - oever met beschoeiing ! Kanaalvulling

[ !

Kreek

Afwezig

Vondstmeldingen (ROM)

455000

Lithostratigrafische eenheden

Na2: Fm. v. Naaldwijk; zeeklei en -zand Na4: Fm. v. Naaldwijk op Fm. v. Nieuwkoop; zeeklei op veen

Na5: Fm. v. Naaldwijk op Pleistocene formaties; zeeklei en -zand op zand Ni1: Fm. v. Nieuwkoop; veen

454500

Kreken

Project:

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam

Datum: Bron:

juni 2021 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021 Hessing et al., 2019

Tekenaar: Schaal:

RS 1:10.000 / A4

0 86000

86500

87000

87500

100 m

KAART 3 - ARCHEOLOGISCHE INVENTARISATIE 455500

LEGENDA Plangrens Bebouwing Overige topografie Water Snelweg Hoofdweg Regionale weg Lokale weg Terrein van zeer hoge archeologische waarde

455000

Terrein van hoge archeologische waarde Archeologisch: begeleiding Archeologisch: boring Archeologisch: bureauonderzoek Registratie archeologische vondstmelding Registratie rapportplichtige onderzoeksmelding

Project:

454500

Rapport: Datum: Bron:

Tekenaar: Schaal:

86500

87000

87500

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam Juni 2021 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021 Onderzoeken en vondstlocaties RCE dec. 2014 Monumenten RCE dec. 2014 NS / A4

KAART 4 - BOORPUNTENKAART LEGENDA

Plangebied

Bebouwing Water 454950

Overige topografie

!

4957010

!

4957009

Boringen

Kabels en leidingen

4957011

!

!

!

4957008 4957012 !

454900

4957007

!

4957013

!

!

4957003

!

4957002

4957004 !

4957005

4957001

!

454850

!

4957006

454800

!

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl 86850

86900

86950

87000

Project:

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam

Datum: Bron:

februari 2022 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021

Tekenaar: Schaal:

FvP 1:1.000

0

10 m

/ A4

KAART 4B - BOORRESULTATEN LEGENDA

Plangebied

Bebouwing Water 454950

Overige topografie

Boorresultaten duin

!

gestaakt geul

geul met laklaag

4957010 4957009

Eerder verwachte ligging kreek

4957011

4957008 4957012 454900

4957007 4957013

4957003 4957002

4957004 4957005

454800

454850

4957001

!

4957006

Project:

V21-4789: BO Vlietweg 3 Leidschendam

Datum: Bron:

februari 2022 Top10NL, CC-BY Kadaster jan. 2021

Tekenaar: Schaal:

FvP 1:1.000

0 86850

86900

86950

87000

10 m

/ A4

This text was set using the following freely available font software: Allerta

Copyright (c) 2010, Matt McInerney (http://pixelspread.com), with Reserved Font Name Allerta.

Inconsolata_dz

Copyright (c) 2006, Raph Levien (http://www.levien.com), with Reserved Font Name <Inconsolata>. Copyright (c) 2009, David Zhou (http://blog.nodnod.net/) with Reserved Font Name <Inconsolata_dz>.

Molengo_Vestigia

Copyright (c) 2007, Denis Moyogo Jacquerye, with Reserved Font Name <Molengo>. Copyright (c) 2011, Vestigia BV Archeologie & Cultuurhistorie (www.vestigia.nl), with Reserved Font Name <Molengo_Vestigia>; available at www.vestigia.nl/fonts.

ofl

This Font Software is licensed under the SIL Open Font License, Version 1.1. The license is available with a FAQ at: http://scripts.sil.org/OFL

Vestigia BV Archeologie & Cultuurhistorie Spoorstraat 5 3811 MN Amersfoort Nederland Telefoon 033 277 92 00 E-mail info@vestigia.nl Website www.vestigia.nl K.v.K. Gooi- en Eemland 32078894

Erfgoedingenieurs

“Engineering the past, creating the future”