3706 Investeringsplan 2024-2028 240522
Tekst van het document
1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................................................2 1.
Inleiding ..........................................................................................................................................3
2.
Samenvatting uitkomsten Investeringsplan 2024-2028 .................................................................4
3.
4.
2.1.
Geactualiseerd Investeringsplan (IVP) 2024-2028 ................................................................5
2.2.
Bijstelling en indexering bestaande investeringskredieten ....................................................6
2.3.
Nieuwe (vervangings)investeringen ......................................................................................7
2.4.
Kapitaallasten IVP 2024-2028 ...............................................................................................8
2.5.
Doorlooptijd en uitvoeringsplanning ....................................................................................10
2.6.
Financiële consequenties in de meerjarenbegroting 2024-2028 .........................................12
Nadere uiteenzetting ....................................................................................................................12 3.1.
Geactualiseerd IVP 2024-2028 ...........................................................................................12
3.2.
Nieuwe (vervangings)investeringen ....................................................................................17
Bijlagen ........................................................................................................................................21 4.1.
Geactualiseerd investeringsplan (IVP) 2024-2028 ..............................................................22
4.2.
Nieuwe (vervangings)investeringen 2024-2028 ..................................................................31
2
1. Inleiding Voor u ligt het Investeringsplan (IVP) 2024-2028. Dit plan geeft de raad inzicht in de financiële stand van zaken van investeringsprojecten. Met deze informatie kan de raad: • Nieuwe investeringen beschikbaar stellen • Verhogingen/verlagingen op lopende investeringen vaststellen • Kennisnemen van het effect van indexeringen als gevolg van stijgende prijzen • Kennisnemen van het temporiseren van investeringen in de planningshorizon • Kennisnemen van (niet)-beïnvloedbare vertragingen in de voorbereiding en realisatie van investeringen • Kennisnemen van de voortgang van de investeringen De raad kan, conform de financiële verordening (artikel 6, lid 2), bij de begrotingsbehandeling aangeven voor welke investeringsprojecten een separaat raadsvoorstel ingediend moet worden. Met een separaat raadsvoorstel kan dieper op het project worden ingezoomd. Dat investeringsvoorstel bevat dan een onderbouwing van het investeringsvoorstel en het definitief benodigde investeringskrediet. Het IVP 2024-2028 is een actualisatie van het in de Begroting 2024-2027 opgenomen meerjareninvesteringsplan. De nadruk is gelegd op het voorkomen van een bepaalde mate van ‘overprogrammering’. Er is daarbij gekeken naar factoren die invloed uitoefenen op de beoogde realisatiedatum van investeringsprojecten. Focus ligt op de realisatie van de totaalinvesteringskredieten en de verwachte doorlooptijd.
Daarbij is kritisch gekeken naar de praktische haalbaarheid van de investeringen die in enig jaar gepland staan en de verwachte afronding hiervan. Het gevolg hiervan is dat oorspronkelijk beoogde doorlooptijden van investeringen doorgaans langer worden. Onderdeel van de actualisatie zijn ook de benodigde financiële bijstellingen. Leeswijzer Hoofdstuk 2 levert op hoofdlijnen inzicht in het investeringsplan 2024-2028 na actualisatie. Ook laat het zien welke nieuwe (vervangingsinvesteringen) zijn toegevoegd aan het IVP. Hoofdstuk 3 geeft een nadere uiteenzetting van hoofdstuk 2 en gaat in op specifieke investeringen en/of investeringsgroepen. Hoofdstuk 4 bevat twee bijlagen. De eerste bijlage bevat het geactualiseerd investeringsplan, waarin op investeringsniveau de totaalkredieten, het jaar van verwachte afronding van het project en de bijstellingen. De tweede bijlage laat het overzicht zien van de nieuwe (vervangings)investeringen die aan het IVP worden toegevoegd.
3
2. Samenvatting uitkomsten Investeringsplan 2024-2028 In dit hoofdstuk is een samenvatting opgenomen van de belangrijkste wijzigingen in het investeringsplan 2024-2028. Het gaat hierbij om de volgende onderwerpen: • Samenvattend overzicht van het investeringsplan • De opgenomen nieuwe investeringen • De bijstelling en indexering van de bestaande investeringen • De haalbaarheid van de realisatie van de investeringen in relatie tot de geplande doorlooptijd • De financiële consequenties voor de meerjarenbegroting Totaaloverzicht actualisatie investeringsplan Investeringsomvang Actualisatie IVP 2024-2028 Inventarisatie ontwikkelingen voor Kadernota Raadsbesluiten Vervangingsinvesteringen Ontwikkelingen Kadernota Eindtotaal
Totaal t/m 2024 250.589 194.710
2025 16.254
2026 13.056
2027 14.864
2028 11.705
6.005 7.242 36.379 300.215
1.182 1.947 27.993 47.376
261 1.836 0 15.153
867 970 150 16.851
231 872 0 12.808
3.464 1.617 8.236 208.027
Bedragen x € 1.000
De investeringen in kolom 2024 bevat naast de nieuw op te starten (vervangings)investeringen (€ 14 miljoen) ook de nog lopende investeringen van voor 2024 (€ 181 miljoen). Deze investeringen zijn nog in uitvoering en worden in de komende jaren afgerond. Het gaat daarbij voornamelijk om omvangrijke investeringsprojecten met een lange(re) doorlooptijd, te weten: • Onderwijshuisvesting (€ 80,7 miljoen) • Riool (€ 54,2 miljoen) • Bereikbaarheid Stompwijk (€ 16,7 miljoen) • Nieuwbouwpand Stadsbeheer (€ 7,2 miljoen) • Bibliotheek Leidschendam FluitPolderPlein (€ 3,6 miljoen) • Parkeergarage Rijnlandstraat Noord (€ 2,5 miljoen) Totaaloverzicht actualisatie investeringsplan effect in kapitaallasten Effect mutatie kapitaallasten bij 2024 2025 Jaarrekening 2023 -484 0 Actualisatie IVP 2023-2027 -1.035 -1.107 Inventarisatie ontwikkelingen voor Kadernota 0 680 Effect actualisatie IVP 2024-2028 -1.519 -427 Dekking reserve dekking afschrijvingslasten 1.030 379 Dekking riool via riooltarief 12 59 Reeds opgenomen in ontwikkelingen kadernota 0 -326 Eindtotaal -477 -314 Bedragen x € 1.000 (een minteken voor het bedrag betekent een verlaging van kapitaallasten)
4
2026 0 -535 1.321 786 78 -3 -749 112
2027 0 -1.470 2.232 762 0 350 -1.078 34
2028 0 -718 3.022 2.304 0 -77 -1.669 558
2.1.
Geactualiseerd Investeringsplan (IVP) 2024-2028
Het bestaande IVP 2023-2027 is geactualiseerd op grond van het doorlopen van de uitvoering van de planning, eventuele bijstellingen (verhogingen dan wel verlagingen) en prijsindexering. Het bijgestelde investeringsplan 2024-2028 ziet er dan als volgt uit. Totaalt/m Programma krediet 2024 2024 2025 Bestuur en ondersteuning 809 551 258 0 Veiligheid 139 81 0 58 Mobiliteit en bereikbaarheid 36.283 29.121 2.167 1.347 Onderwijs 80.780 80.780 0 0 Sport, cultuur en recreatie 18.653 7.750 1.007 4.129 Volksgezondheid en milieu 104.180 54.237 9.916 10.720 VHLOSV 460 460 0 0 Overhead 9.285 7.729 653 0 Eindtotaal 250.589 180.708 14.002 16.254
2026 0 0 1.059 0 1.040 10.501 0 455 13.056
2027 0 0 1.299 0 3.006 10.474 0 85 14.864
2028 0 0 1.289 0 1.721 8.333 0 363 11.705
Bedragen x € 1.000
In de periode 2024-2028 wordt in totaal € 250 miljoen geïnvesteerd. De verhoging van het totale investeringsvolume ten opzichte van het vorige investeringsplan betreffen: • € 11,7 miljoen aan (vervangings)investeringen in de nieuwe jaarschijf 2028, waarvan de investeringen zich vooral richten op: - vervanging van verkeersregelinstallatie ’s (VRI’s) en openbare verlichting (lichtmasten en armaturen), - vervanging en renovatie van sportvelden en vervangen van speelvoorzieningen, - rioolprojecten (waaronder UPR project Essesteijn-Tuinen). • € 4,2 miljoen verlaging aan bijstellingen van investeringen naar boven en naar beneden. De bijstellingen naar beneden hebben voornamelijk betrekking op: - een aantal afgeraamde investeringen in het vorige investeringsplan. Deze zijn op grond van een uitgebreide actualisatie van investeringsplanning in een herijkt bestedingsplan opnieuw opgevoerd. Het betreft hier onder andere investeringen op het gebied van ICT en sportvelden/-accommodaties (zie paragraaf 2.3 en 3.2). - het nieuwe beheerplan Civiele kunstwerken en beschoeiingen in februari jl. vastgesteld (iBabs nr. 3386), waarbij een aantal investeringskredieten is ingezet voor dekking van nieuwe investeringen en onderhoudsbudgetten. - aframing van de bestaande investering van de bibliotheek voor € 0,5 miljoen ter dekking van een nieuwe investering voor inrichtingskosten.
Deze aframing vloeit voor uit het in januari vastgestelde raadsbesluit over de Bibliotheek FluitPolderPlein (iBabs 3359). Bijstellingen naar boven hebben vooral te maken met: - hogere kosten voor de brug bij de ligplaatsenhaven Leidschendam Centrum - hogere kosten voor speelvoorzieningen na herijking van het investeringsprogramma, - hogere aanbestedingskosten voor openbare verlichting (lichtmasten en armaturen) en VRI’s dan voorheen voorzien - hogere kosten voor rioolprojecten als gevolg van meerwerk en extra onderzoekskosten. • Verhoging van € 11 miljoen door prijsindexeringen, die vooral betrekking hebben op de omvangrijke investeringsprojecten, zoals onderwijshuisvesting en riolering.
5
Soorten investeringen Het investeringsplan bevat verschillende soorten investeringen. Het totaal aan investeringen kan worden onderverdeeld in drie soorten:
Programma Renovatie Uitbreidingsinvestering Vervangingsinvestering Eindtotaal
Totaalkrediet t/m 2024 10.528 1.882 123.952 121.140 116.110 57.687 250.589 180.708
2024 87 647 13.267 14.002
2025 3.918 541 11.795 16.254
2026 787 541 11.728 13.056
2027 2.868 541 11.454 14.864
2028 985 541 10.179 11.705
Bedragen x € 1.000
Een definitie van de soorten investeringen wordt hieronder weergegeven: Renovatie Renovatie is het herstellen en wanneer nodig gedeeltelijk vernieuwen van een investeringsgoed. Hierdoor wordt het beter bruikbaar naar de huidige maatstaven en normen. Uitbreidingsinvestering Investeringen ten behoeve van de ontwikkeling van nieuwe activiteiten of expansie van de huidige activiteiten. Bijvoorbeeld, uitbreiding bestaand rioolstelsel, uitbreiding bestaand gemeentehuis. Vervangingsinvestering Vervangingsinvesteringen voor de vervanging van een bestaand actief als gevolg van economische veroudering of slijtage. Een bijzondere vervangingsinvestering is een rehabilitatie van een weg. Dit betreft een vervanging op basis van einde levensduur, waarbij groot- en klein onderhoud (economisch) niet meer toereikend is. De weg wordt weer volledig nieuw aangelegd op het oorspronkelijke structurele en functionele niveau, zonder aanpassingen in vormgeving of gebruik. Er is sprake van een nieuw actief met een nieuwe levensduur.
2.2.
Bijstelling en indexering bestaande investeringskredieten
Het kritisch tegen het licht houden van de investeringsplanning heeft tot gevolg dat er zowel bijstellingen naar boven als naar beneden zijn gedaan. Verlagingen zijn het gevolg van: • Voordelen na aanbestedingen • Vervallen van investeringskredieten die later opnieuw worden opgevoerd Verhogingen zijn veelal het gevolg van concretere ramingen omdat deze: • in de definitieve ontwerpfase komen (zoals bijvoorbeeld bij nieuwbouw scholen) • zijn aanbesteed (zoals bijvoorbeeld bij de vervanging van enkele verkeersregelinstallaties) of • onderworpen zijn aan een gedetailleerde herberekening (zoals bijvoorbeeld de investeringen voor het beheerplan voor de buitensport) Als gevolg van de economische omstandigheden hebben we nog steeds te maken met (nietbeïnvloedbare) prijsstijgingen. Deze veroorzaken extra verhoging van de reeds begrote investeringen in het investeringsplan. Bij de raming is rekening gehouden met diverse landelijke indexcijfers. Zo is bijvoorbeeld het CBS-Statline voor Grond-, weg en waterbouw en de Bouwkostenindex als bron gehanteerd.
6
Onderstaande tabel geeft de saldo mutaties en prijsindexeringen aan die in de bestaande investeringen zijn verwerkt.
Programma Bestuur en ondersteuning Veiligheid Mobiliteit en bereikbaarheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Volksgezondheid en milieu VHLOSV Overhead Eindtotaal
TotaalBijgesteld krediet Bijstelling Indexering krediet 786 0 23 809 134 0 5 139 36.125 -589 747 36.283 76.521 0 4.259 80.780 18.854 -726 525 18.653 99.309 73 4.798 104.180 600 -140 0 460 11.544 -2.875 617 9.285 243.873 -4.257 10.973 250.589
Nieuw 6.600 875 12.380 3.900 5.471 340 14.025 6.035 49.626
Eindtotaal 7.409 1.014 48.662 84.680 24.124 104.520 14.485 15.320 300.215
Bedragen x € 1.000 (een minteken voor het bedrag betekent een verlaging van het investeringsbedrag)
Vervolgens zijn in de een na laatste kolom (Nieuw) de nieuwe (vervangings)investeringen toegevoegd die nog niet in het IVP stonden, inclusief de tot en met maart 2024 vastgestelde raadsbesluiten en de bij de Kadernota opgevoerde nieuw verwachte ontwikkelingen en het nieuwe begrotingsjaar 2028. Het volgende hoofdstuk gaat hier nader op in.
2.3.
Nieuwe (vervangings)investeringen
Naast de actualisatie van het bestaande IVP zijn er: • nieuwe investeringen die voortvloeien uit raadsbesluiten die na de behandeling van de • •
Programmabegroting 2024-2027 tussen november 2023 en maart 2024 zijn vastgesteld; vervangingsinvesteringen die nog niet in de meerjarenplanning van het IVP waren opgenomen; nieuwe investeringen opgevoerd in de Kadernota.
Onderstaande tabel laat zien binnen welke programma’s nieuwe (vervangings)investeringen zijn opgenomen, die nog niet in het bestaande IVP zijn opgenomen.
Programma Bestuur en ondersteuning Veiligheid Mobiliteit en bereikbaarheid Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu VHLOSV Overhead Eindtotaal
Totaalkrediet lasten 6.600 875 12.380 0 3.900 5.471 0 340 14.025 6.035 49.626
Totaalkrediet baten 0 0 385 0 0 1.527 0 0 4.000 0 5.912
2024 0 0 4.195 0 3.900 3.297 0 340 25 1.560 13.317
2025 6.600 875 7.519 0 0 583 0 0 14.000 1.545 31.122
2026 0 0 30 0 0 357 0 0 0 1.710 2.097
2027 0 0 636 0 0 631 0 0 0 720 1.987
2028 0 0 0 0 0 603 0 0 0 500 1.103
Bedragen x € 1.000
Voor sommige investeringsprojecten worden bijdragen ontvangen, die voor een gedeeltelijke dekking zorgen. Te denken valt daarbij aan bijdragen van provincie, MRDH of vanuit bestemmingsreserves.
7
De bedragen die in de jaarschijven zijn opgenomen bevatten de totale investeringskredieten; in dat jaar wordt de start van het project beoogd. De looptijd van het project kan langer dan een jaar zijn. Onderstaande tabel laat zien onder welke soort investeringen deze nieuwe investeringen vallen.
Programma Renovatie Uitbreidingsinvestering Vervangingsinvestering Eindtotaal
Totaalkrediet lasten 20.195 21.370 8.060 49.626
Totaalkrediet baten 5.221 691 0 5.912
2024 5.864 5.698 1.755 13.317
2025 14.149 14.856 2.117 31.122
2026 61 30 2.006 2.097
2027 61 786 1.140 1.987
2028 61 0 1.042 1.103
Bedragen x € 1.000
Investeringen op grond van raadsbesluit, vervanging, dan wel Kadernota laat de volgende onderverdeling zien.
Programma Raadsbesluiten Vervangingsinvesteringen Kadernota Eindtotaal
Totaalkrediet lasten 6.005 7.242 36.379 49.626
Totaalkrediet baten 1.876 0 4.036 5.912
2024 3.464 1.617 8.236 13.317
2025 1.182 1.947 27.993 31.122
2026 261 1.836 0 2.097
2027 867 970 150 1.987
2028 231 872 0 1.103
Bedragen x € 1.000
Er is een aantal raadsbesluiten genomen na de vaststelling van de begroting 2024-2027 in november 2023. Het gaat hier o.a. om de raadsbesluiten voor het beheerplan Civiele kunstwerken en oevers en Bibliotheek FluitPolderPlein. Bij de actualisatie van het IVP 2023-2027 is een aantal nieuwe vervangingsinvesteringen opgevoerd die nog niet waren begroot in de planningshorizon van 2024-2033. Het gaat hier hoofdzakelijk om ICT-investeringen. In verband met Life-cycle management op de ICT hardware heeft een omzetting plaatsgevonden van de oude vervangingsinvesteringen naar een nieuwe reeks in het meerjareninvesteringsplan. In de Kadernota worden diverse nieuwe projecten opgevoerd, die aan de raad worden ter besluitvorming zullen worden aangeboden. Het gaat om een aantal grote investeringsprojecten, waaronder herinrichting Dr. Van Noortstraat, tijdelijke huisvesting scholen / kosten verbouwing, herontwikkeling Julianabaan en herinrichting Voorburg-Noord noord.
2.4.
Kapitaallasten IVP 2024-2028
De actualisatie van het IVP brengt een mutatie in de kapitaallasten in de meerjarenbegroting met zich mee. Temporiseren en aframen van kredieten kan resulteren in lagere kapitaallasten in een jaarschijf. Naar voren halen van de uitvoeringsplanning en verhoging en/of prijsindexering heeft tot gevolg dat kapitaallasten hoger worden in de meerjarenbegroting. Onderstaande tabel geeft per onderdeel en per programma aan wat het effect van de actualisatie geeft in de reeds begrote kapitaallasten.
8
Programma IVP 2023-2027, inclusief effecten jaarrekening Bestuur en ondersteuning Veiligheid Mobiliteit en bereikbaarheid Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu VHLOSV Overhead Actualisatie IVP 2023-2027 Effect mutatie kapitaallasten nieuw/vervanging Raadsbesluiten t/m maart 2024 Mobiliteit en bereikbaarheid Sport, cultuur en recreatie Vervangingsinvesteringen Mobiliteit en bereikbaarheid Sport, cultuur en recreatie VHLOSV Overhead Kadernota Bestuur en ondersteuning Veiligheid Mobiliteit en bereikbaarheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Volksgezondheid en milieu VHLOSV Effect mutaties Kadernota Af: Dekking mutatie kapitaallasten Reserve dekking afschrijvingslasten Bestuur en ondersteuning Mobiliteit en bereikbaarheid Riolering - 'gesloten systeem - tarief' Volksgezondheid en milieu Verwerkt in financieel perspectief Kadernota Raadsbesluiten t/m maart 2024 Ontwikkelingen Kadernota Totaal effect actualisatie IVP 2024-2028
2024
2025
2026
2027
2028
-37 -9 -1.238 -157 -12 -4 -62 -1.519
1 -523 -11 -160 -59 10 -365 -1.107
1 2 -30 -11 -35 3 -7 -458 -535
1 2 17 -634 -22 -350 -7 -476 -1.469
1 2 42 -187 -25 77 -7 -621 -718
-
40 21 19 355 1 5 348 286 286 680
146 27 119 572 39 5 528 602 41 260 286 16 1.321
176 43 132 1.138 7 52 5 1.073 918 307 41 260 286 8 16 2.232
204 58 145 1.338 7 78 5 1.248 1.480 307 41 408 286 24 16 399 3.022
22 1.009
379
78
-
-
12
59
-3
350
-77
1.042 -477
-40 -286 113 -314
-146 -602 -674 112
-160 -918 -728 34
-189 -1.480 -1.746 558
Bedragen x € 1.000 (een minteken voor het bedrag betekent een verlaging van kapitaallasten)
De bijstelling van het IVP leidt in 2024 en 2025 tot lagere kapitaallasten, doordat de einddatum van projecten verschoven wordt. In 2026 en verder stijgen de kapitaallasten. Het temporiseren van investeringen is soms noodzakelijk; we zijn daarin afhankelijk van nietbeïnvloedbare factoren. Te denken valt dan bijvoorbeeld aan vertraging in woningbouwprojecten of langer lopende (bezwaar)procedures. Over de planningsperiode 2024-2028 levert dat een verlaging van de omvang van de kapitaallasten. Desalniettemin zijn we kritisch om het investeringspeil zoveel mogelijk in lijn te houden met de oorspronkelijke ramingen in het IVP.
9
Voor een aantal investeringen worden de afschrijvingslasten gedekt uit de reserve dekking afschrijvingslasten. Dat betekent dat de mutaties in kapitaallasten van deze investeringen geen invloed hebben op het meerjarig begrotingssaldo. Het gaat hier om investeringen met betrekking tot: - Projecten binnen Bereikbaarheid Stompwijk, zoals Dr. Van Noortstraat en Veenpoldersweg - Investeringen in Verduurzaming vastgoed, waarvan de bron van dekking de reserve -
duurzaamheid en energietransitie is Investeringen in parkeergarage Rijnlandstraat Noord en ontwikkeling van de ontsluiting
parkeerterrein en woningbouw achter de Leidse kade 6 t-m 10 en Venestraat. Deze vinden hun bron van dekking uit de reserve Bereikbaarheid. Daarnaast worden de kapitaallasten voor riolering verrekend in het riooltarief. Daarom worden de mutaties hier buiten beschouwing gelaten en in mindering gebracht op het effect op het begrotingssaldo. Ten slotte is er bij het financieel perspectief in de Kadernota een aantal ontwikkelingen opgenomen, waar ook de bijbehorende kapitaallasten zijn verwerkt. Om te voorkomen dat het effect dubbel wordt opgenomen, zijn de kapitaallasten in deze tabel weer in mindering gebracht. Per saldo is te zien de mutatie in kapitaallasten eerst een positief effect op het meerjarenbegrotingssaldo geeft en vanaf 2026 een negatief effect. Dat heeft voornamelijk te maken met de opgevoerde vervangingsinvesteringen in ICT en de verwachte ontwikkelingen die bij de Kadernota voorliggen om vast te stellen.
2.5.
Doorlooptijd en uitvoeringsplanning
Doorlooptijd Aan de hand van het IVP is in kaart gebracht wat de doorlooptijd van investeringen is. Daarbij is te zien dat scholen en gebiedsontwikkelingen een veel langere doorlooptijd kennen dan bijvoorbeeld investeringen in de openbare ruimte (zoals VRI’s, openbare verlichting, verkeersmaatregelen) en ICTmiddelen. Investeringsprojecten voor het riool zitten daar tussenin. Wat opvalt is dat niet altijd invloed kan worden uitgeoefend op de doorlooptijd van de investeringsprojecten. Dat heeft bijvoorbeeld te maken met: - Tussentijdse wijzigingen in projecten bij bouw van (maatschappelijk) vastgoed als een bibliotheek of scholen ten aanzien van bijvoorbeeld andere inzichten, nieuwe (technologische/duurzame) ontwikkelingen. - Langere voorbereidingstijd bij bouwprojecten omdat vergunningverlening minder voortvarend verloopt. Ontwerpen moeten worden herzien of moeten worden aangevuld met meer informatie of er is sprake van uitgebreidere participatie- of bezwaarprocedures. Voordat vergunningen dan daadwerkelijk worden verleend zijn we al gauw een jaar (of soms langer) verder dan was voorzien. - Soms duren projecten ook langer omdat de scope wijzigt. Er wordt dan bijvoorbeeld rekening gehouden met het integraal oppakken van andere werkzaamheden. Een voorbeeld hiervan betreft de herinrichting van de Dr. Van Noortstraat.
De herinrichting van de weg biedt kansen om ook andere (grond)werkzaamheden in de openbare ruimte tot uitvoering te brengen. Hierdoor wordt de scope groter en dat betekent dan vervolgens ook een langere doorlooptijd dan in eerste instantie werd verwacht. - Samenwerking met andere partijen. Soms is de gemeente afhankelijk van acties die eerst bij andere partijen liggen, voordat daadwerkelijk kan worden overgegaan tot uitvoering van het
10
investeringsproject. Hoe meer derde partijen onderdeel uitmaken van de investering, hoe groter de kans is dat de doorlooptijd langer kan worden. Bovenstaande in acht genomen blijven we (ook intern binnen de organisatie) hierop sturen. Gemiddelde doorlooptijden investeringsprojecten per programma Programma Bestuur en ondersteuning Veiligheid Mobiliteit en bereikbaarheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Volksgezondheid en milieu VHLOSV Overhead Gemiddeld totaal
Aantal jaar 3 1 3 8 2 4 4 2 3
Uitvoeringsplanning De afgelopen jaren schommelt het bestedingspercentage rond de 65%. Enerzijds heeft dat te maken met het ontbreken van voldoende geschikte en beschikbare projectleiders/-managers die noodzakelijk zijn om alle opgaven te begeleiden en te laten uitvoeren. Anderzijds heeft het te maken met de ambitiegraad om nieuwe projecten op te pakken, terwijl er nog veel lopende projecten zijn. Dat zie je terug in het overzicht van de actualisatie van het IVP. Daarin temporiseren we investeringsprojecten om alles te kunnen realiseren. Daarnaast worden er (bij de kadernota) nieuwe projecten aan toegevoegd, die bovenop de huidige investeringsomvang komen. Dat betekent dat een goede inhaalslag niet altijd waargemaakt kan worden. Grote investeringsprojecten Voorbeelden van grote projecten zijn de herinrichting Dr. Van Noortstraat, ICT, tijdelijke huisvesting scholen, nieuwbouw Stadsbeheer en Raadzaal en herontwikkeling Julianabaan. Deze noodzakelijke/ onvermijdbare investeringen kunnen door externe (moeilijk te beïnvloeden) factoren vertraging in het voorbereidingsproces geven. Dit beïnvloedt het effect op de mutatie in kapitaallasten bij actualisatie. Dat kan financiële consequenties hebben op het begrotingssaldo: minder kapitaallasten dan voorheen begroot in enig jaar.
De kans ontstaat dan dat mogelijk andere belangrijke ambities niet opgepakt kunnen worden, omdat de financiële ruimte hiervoor al door kapitaallasten zijn ingenomen/begroot. In de praktijk zie je dat investeringen (met name de omvangrijke) een bepaald uitgavenpatroon hebben. De eerste periode vinden er voornamelijk voorbereidingskosten plaats (onderzoeken, voorcalculaties (van voorontwerp tot definitief ontwerp) en aanbestedingsproces. Na de aanbesteding vindt dan de realisatie plaats en dan wordt de bulk uitgegeven. Dat gaat over het algemeen binnen een korter tijdsbestek dan de voorbereidingsperiode. Na de opleveringen kunnen er dan nog wat nazorgactiviteiten plaatsvinden. Rioolprojecten, maar ook bouwprojecten zijn voorbeelden hiervan. Het uitgavenpatroon ziet er dan ongeveer zo uit:
11
2.6.
Financiële consequenties in de meerjarenbegroting 2024-2028
De actualisatie van het IVP brengt een mutatie in kapitaallasten van de begroting 2024-2028 met zich mee. Daarbij is rekening gehouden met het feit dat de kapitaallasten voor riolering gedekt worden uit de Voorziening Riolering (gesloten systeem). Voor een aantal investeringen geldt dat de dekking van afschrijvingslasten plaatsvindt uit de Reserve dekking afschrijvingslasten (RDA). Hieraan liggen raadsbesluiten uit het verleden ten grondslag. In onderstaand overzicht is de invloed van de actualisatie op het begrotingssaldo zichtbaar gemaakt. Effect mutatie kapitaallasten bij 2024 2025 2026 2027 2028 Jaarrekening 2023 -484 0 0 0 0 Actualisatie IVP 2023-2027 -1.035 -1.107 -535 -1.470 -718 Inventarisatie ontwikkelingen voor Kadernota 0 680 1.321 2.232 3.022 Effect actualisatie IVP 2024-2028 -1.519 -427 786 762 2.304 Dekking reserve dekking afschrijvingslasten 1.030 379 78 0 0 Dekking riool via riooltarief 12 59 -3 350 -77 Reeds opgenomen in ontwikkelingen kadernota 0 -326 -749 -1.078 -1.669 Eindtotaal -477 -314 112 34 558 Bedragen x € 1.000 (een minteken voor het bedrag betekent een verlaging van kapitaallasten)
De oorzaken van de mutaties in de kapitaallasten is gelegen in een samenloop van verschillende factoren, zoals: • Verandering startjaar afschrijving door temporiseren/versnellen • Vervangingsinvesteringen worden niet/later gepland (uitstel van vervanging) • Nieuwe (vervangings)investeringen • Reeds geplande investeringen, die tijdens voorbereidingsfase of na aanbesteding hoger/lager worden dan begroot
3. Nadere uiteenzetting Dit hoofdstuk geeft een nadere inhoudelijke toelichting op: • De uitvoeringsplanning, bijstellingen en indexering van het geactualiseerd IVP 2024-2028 • De nieuw toe te voegen (vervangings)investeringen aan het IVP De bedragen in de tabellen laten de effecten in de kapitaallasten zien per programma. Daar waar de mutaties relevant zijn en invloed hebben op het meerjarig begrotingssaldo, wordt specifiek op investeringsprojecten dan wel investeringsgroepen ingegaan.
3.1.
Geactualiseerd IVP 2024-2028
Jaarrekening 2023 De grootste afwijkingen bevinden zich in de programma’s Verkeer en vervoer en Sport, cultuur en recreatie. Alle grote afwijkingen worden hierna toegelicht onder het kopje Actualisatie IVP 2023-2027. Voor een algemene toelichting wordt gemakshalve verwezen naar de Jaarstukken, hoofdstuk Jaarrekening, paragraaf Realisatie investeringsplan. Actualisatie IVP 2023-2027 Bij het herijken van het IVP komen wijzigingen als gevolg van temporiseren, indexeren en/of bijstellen van de hoogte van investeringen (bijvoorbeeld door meerwerk) naar voren die van invloed zijn op de kapitaallasten. Verandering van de hoogte van de kapitaallasten heeft daarmee invloed op het 12
begrotingssaldo in de meerjarenbegroting. De actualisatie van het IVP laat een verlaging van de kapitaallasten zien in de periode van 2024-2028. De grootste afwijkingen op de oorspronkelijke planning die invloed hebben op de kapitaallasten worden hieronder per programma toegelicht. Omwille van de leesbaarheid wordt de indexering niet per investering toegelicht. In bijlage ‘4.1. Geactualiseerd investeringsplan (IVP) 2024-2028’ is voor het benodigd inzicht een kolom toegevoegd met de indexering per investering. Programma Bestuur en ondersteuning • Vastgoedmanagementsysteem Omdat er nog een aantal opleverpunten opgelost moeten worden, kan de investering nog niet •
afgrond/afgesloten worden. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed De werkzaamheden hebben langer geduurd dan verwacht zowel bij voorbereidende activiteiten
als bij het zorgvuldig combineren van werkzaamheden. Bovenstaande leidt ertoe dat de oorspronkelijk begrote kapitaallasten in 2024 nog niet aan de orde zijn en daardoor in een verlaging van de kapitaallasten resulteren. Programma Mobiliteit en bereikbaarheid De belangrijkste afwijkingen zijn te zien in de investeringsgroepen Civiele kunstwerken, Parkeergebouw, VRI’s en Wegen en verhardingen. Het gaat hier voornamelijk om lagere kapitaallasten als gevolg van vertraging door externe factoren, die niet (direct) te beïnvloeden zijn en waar de gemeente afhankelijk dan wel volgend is. • Civiele kunstwerken - Brug Toevluchtpad Leidschendam - De voorbereidende werkzaamheden voor de bouw van -
de brug hebben in 2023 plaatsgevonden. De realisatie vind plaats in 2024. Kademuur Oude Haven - Uit onderzoek is gebleken dat het niet haalbaar is om de vervanging
-
van deze kadermuur in combinatie met de provincie uit te voeren. Hierdoor is vertraging ontstaan bij dit project. Groot onderhoud Kunstwerken jaarkredieten 2023 en 2024 - De onderzoek- en voorbereidingsfase loopt langer door (o.a. door andere vorm van aanbesteding dan vooraf verwacht). Hierdoor zal de uitvoering voornamelijk in 2024 plaatsvinden. De investeringen voor groot onderhoud vanaf 2025 zijn ingezet als dekkingsmiddel voor het
•
beheerplan Civiele kunstwerken en beschoeiingen. Dit beheerplan is in de raad van februari 2024 vastgesteld. Dit resulteert in het huidige IVP in lagere kapitaallasten. Parkeergebouw - Parkeergarage Rijnlandstraat Noord - De bouw van de parkeergarage is onderdeel van de nog te bouwen woningen aan de Rijnlandstraat Noord. Omdat de bouw van de woningen in afwachting van lopende procedures, afronden bouwplan en aanvraag vergunning naar verwachting niet eerder dan begin 2025 start, wordt de parkeergarage niet eerder dan eind 2025 of begin 2026 gerealiseerd. -
Parkeergarage Oude Haven – Het aanpassen van de plannen in Voorburg, hangt samen met verkoop oude gemeentehuis (Plan Herentuin). Deze wordt binnenkort wordt gesloopt. Het proces heeft langer geduurd. Eerder probleem was de Hoogvliet die naar een andere locatie toe moest; hierover is lange tijd discussie geweest met gemeente Den Haag. Hoogvliet zal nu, naar laatste berichtgeving, tijdelijk gesloten worden. 13
•
•
VRI’s - Verkeersregelinstallaties 2019 – In afwachting van het definitief maken van aansluitingen -
door Stedin en softwarecontroles na ingebruikname, lopen de werkzaamheden door in 2024. Mall of the Netherlands / plaatsen verkeerscamera’s – Voor de aanpassingen van de fysieke
-
infrastructuur zijn de processen en afspraken met de bewoners gestart en liepen door tot en met eind 2023. Nu volgen de uitvoerende werkzaamheden in 2024. Vervangingsinvesteringen VRI’s - Met name door een langer dan gepland
aanbestedingstraject loopt de realisatie in 2023 achter en lopen de werkzaamheden door in 2024. Wegen en verhardingen - Investeringen betreffende project Bereikbaarheid Stompwijk – Als laatste onderdeel van het project Bereikbaar Stompwijk wordt de Dr. Van Noortstraat heringericht, waaraan ook het dorpspunt Fontein is gekoppeld. De herinrichting van de weg biedt kansen om tevens andere (grond)werkzaamheden in het openbare gebied tot uitvoering te brengen. De scope van het project is hierdoor groter geworden: er vinden onderhoudswerkzaamheden plaats aan kabels en leidingen door nutsbedrijven, het gebied wordt voorzien van glasvezel en nader onderzoek heeft uitgewezen dat het rioolstelsel vervangen dient te worden. Hierdoor is de verwachting dat de afronding van het project in 2025 zal plaatsvinden in plaats van 2023. -
MotN Aanpassen Fysieke infrastructuur - Voor de aanpassingen van de fysieke infrastructuur
-
zijn de processen en afspraken met de bewoners gestart en deze lopen nog door in 2024 waarna in 2024 de uitvoering zal plaatsvinden. Dit betreft met name De Heuvelweg en duurt langer als gevolg van bezwaren van omwonenden. Afronding wordt dan verwacht in 2024. Wegontsluiting Toevluchtpad-De Tol Leidschendam - De werkzaamheden zijn deels uitgevoerd. De vervolgwerkzaamheden hangen samen met de nog te bouwen woningen aan de Leidsekade. Zodra de bouw afgerond is worden de resterende werkzaamheden uitgevoerd.
Programma Onderwijs Met name in 2027 is een verlaging van kapitaallasten te zien. Dat vindt zijn oorzaak in de planning van de nieuwbouw van de Vijverhof, Kind Centrum (KC) Ruysdael (huidige Maria Bernadette school) en het Maartenscollege. De uitvoering is een jaar verschoven. De vertraging is een gevolg van het uitvoeren van extra onderzoeken en uitwerken van varianten. Door de vertraging is het noodzakelijk om de investeringen voor het KC Ruysdael, de Driemaster, de schoolfaciliteit in het Klein Plaspoel Polder en het Dalton te indexeren naar een actueel prijspeil. Programma Sport, cultuur en recreatie De belangrijkste afwijkingen zijn te zien in de investeringsgroepen Bibliotheek, Inrichting, Skatepark, Speelvoorzieningen en Sportvelden. Het gaat hier voornamelijk om lagere kapitaallasten doordat de daadwerkelijke realisatie is getemporiseerd. • Bibliotheek – Het betreft hier de Bibliotheek Leidschendam FluitPolderPlein 12. Conform Raadsbesluit nr. 3359 is een deel (€ 551.000) van deze investering verlaagd ter dekking
•
van inrichtingskosten. Dit bedrag wordt nieuw opgenomen in het IVP format nieuwe investeringen (onder Raadsbesluiten - na november 2023). Er is rekening gehouden met de bijstelling naar actueel prijspeil (deze was juni 2023). Inrichting – Het gaat hier om investeringen voor inrichtingskosten voor sportaccommodaties (Westvliet, Duivensteijn, Overdam, Kastelenring, ’t Loo). Op dit moment wordt gewerkt aan de 14
actualisatie van het beheerplan sportvelden/sportaccommodaties. Daarbij wordt tevens onderzocht of voor het groot onderhoud een voorziening gevormd kan/moet worden. Een van de stappen bij de actualisatie is het updaten van de bestaande investeringskredieten.
•
•
Een aantal wordt hierdoor in het bestaande IVP afgeraamd en opnieuw opgevoerd bij de (nieuwe) vervangingsinvesteringen. De aframingen hebben per saldo in 2025 lagere kapitaallasten tot gevolg, waarna de kapitaallasten vanaf 2026 een stijgende lijn vormen. Speelvoorzieningen – Het gaat hier om meerdere investeringen vervanging speelvoorzieningen. In februari 2024 is de meerjarenvervangingsplanning geactualiseerd waardoor de kapitaallasten zijn gewijzigd. In deze actualisatie is rekening gehouden met verschuivingen naar aanleiding van ontwikkelingen in de buitenruimte. Gevolg is dat vanaf 2025 de kapitaallasten hoger zijn dan oorspronkelijk in de begroting was opgenomen. Sportvelden – Het betreft meerdere investeringsprojecten die in 2024 lagere kapitaallasten tot gevolg hebben. De oorzaken liggen in nog te verwerken SPUK-bijdragen en afhandeling van opleveringspunten, waardoor investeringen niet kunnen worden afgesloten. Tevens wordt een voorstel gedaan om een investering om te zetten naar een andere omschrijving (wel met zelfde doel). -
Investeringen Rugbyvelden Westvliet – De werkzaamheden zijn afgerond in 2023, maar de investering kan nog niet worden afgesloten doordat de BTW via de SPUK als inkomst op het krediet bijgeboekt moet worden. Naast vertraging zijn in de loop van de jaren ook geen prijsindexeringen meegenomen waardoor er een lichte overschrijding op het krediet is ontstaan (< € 50.000).
-
Investeringen renovatie sportvelden (Duivesteijn, Kastelenring, De Meerhorst) – De investeringen zijn gerealiseerd, echter bij de oplevering bleek dat er nog een aantal punten zijn die opgelost moeten worden voordat het restant (laatste termijn) wordt betaald en de investering kan worden afgerond.
Alternatieve inzet investering kunstgrasveld Heuvelwijk - Aanleg kunstgrasveld Heuvelwijk – Er is een plan opgesteld voor een alternatief: vernieuwen bestrating bij de centrale ontmoetingsplek De Loopplank in Prinsenhof. Aan de gemeente is gevraagd om de bestrating bij de locatie te vernieuwen en op orde te brengen. Om het investeringsbedrag te gebruiken voor dit alternatief, stellen we voor deze huidige investering te laten vervallen (omschrijving en afschrijvingstermijn is anders, bedrag blijft gelijk) en hiervoor een nieuwe investering op te voeren. In het format Nieuwe investeringen wordt de nieuwe investering opgevoerd met verwijzing naar deze investering. Programma Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen in hoofdzaak de investeringen in rioolprojecten. De effecten op de kapitaallasten worden verwerkt via het gesloten systeem van de rioolheffing. Deze effecten hebben dus geen invloed in het meerjarenbegrotingssaldo. Wel worden hierna de belangrijkste afwijkingen toegelicht. • Maatregelen klimaatadaptie – Prinsenhof laag Vanwege temporisering binnen dit project zijn de werkzaamheden voor maatregelen
•
klimaatadaptatie later in de planning opgenomen. Dit betekent voor 2026 en 2027 lagere kapitaalasten. Rioolproject – Van een aantal rioolprojecten is aangegeven dat ze vertraging ondergaan. Hieronder is op de belangrijkste afwijkingen een toelichting gegeven. 15
-
Prinsenhof Laag – Werkzaamheden lopen uit door vergunningen en onvoorziene
-
omstandigheden, stikstofdepositie. Indien werkzaamheden emissievrij uitgevoerd moeten worden zal een tekort ontstaan van € 500.000. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van de ecologische beoordeling stikstofdepositie. Dit tekort valt binnen de toegestane 10%. Faukenberg/Naeltwijckstraat – Er wordt onderzoek gedaan naar integrale opgave in
-
Voorburg-Noord noord, waardoor vertraging van het project ontstaat. Mede door aanpassing van prioriteiten in het totale projectenareaal duurt het project langer dan eerder was voorzien. Maatregelen bui vd eeuw Huygenskwartier – In afwachting van ontwikkelaar van parkeergarage en Hoogvliet, start uitvoering waarschijnlijk in 2026/2027. Een externe projectleider is hiervoor ingezet; er is veel afstemming met ontwikkellocatie "de Herentuyn". De extra kosten hiervoor kunnen gedekt worden binnen dit krediet. Er worden ook extra kosten gemaakt voor het ontwerp van de openbare ruimte. Deze kosten
•
kunnen gedekt worden binnen het krediet. Rioolvervanging – Net als bij de rioolprojecten is aangegeven dat sommige investeringen vertraging ondergaan. Waar de kapitaallasten hoger zijn, wordt dit in het algemeen veroorzaakt door de doorgevoerde prijsindexering om het prijspeil actueel te houden. - Rioolvervanging Dr. Van Noortstraat Bouwkosten – Werkzaamheden worden gelijk met de realisatie van de Dr. Van Noortstraat uitgevoerd. Omdat hier een bredere scope op is gelegd, waardoor meerdere projecten samen en/of volgtijdelijk worden opgepakt (aanleg glasvezel, onderhoud kabels en leidingen, herinrichting infrastructuur), ontstaat temporisering van dit project, wat lagere kapitaallasten in 2025 tot gevolg heeft.
Overhead De belangrijkste mutaties zijn te vinden bij de ICT investeringen en Vastgoed investeringen. • ICT – Het gaat hier om middelen voor communicatie, werkplekken en algemeen In verband met Life-cycle management op de ICT hardware vindt er een omzetting plaats van de oude vervangingsinvesteringen naar een nieuwe reeks in het meerjareninvesteringsplan. Dat betekent dat hier een groot aantal investeringen worden afgeraamd en bij het format nieuw/vervanging opnieuw en geactualiseerd worden opgevoerd. - ICT Communicatie – vervanging mobiele telefonie - ICT KCC – vervanging Wettelijke basisreg. (NHR) en basisregistraties inclusief BGT In afwachting op de landelijke ontwikkelingen rond de implementatie van de SOR wordt het investeringskrediet doorgeschoven naar 2031. De SOR is een nog te ontwikkelen uniforme registratie met basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid, zoals wegen, water, gebouwen en bomen. Het programma loopt onder regie van het ministerie van BZK al een aantal jaren. Inmiddels is vanwege het tempo van de landelijke aanpak, discussie over de businesscase en terughoudendheid bij de VNG, ervoor gekozen om terughoudend te zijn met grote investeringen en de landelijke ontwikkelingen te volgen. -
ICT Werkplekken / Algemeen – betreft diverse (vervangings)investeringen, bijvoorbeeld
Oracle / Unix, Netwerkswitches, grafische werkplekken, Mobile device management en Netwerk interne locaties. In onderstaand overzicht zijn de nieuw opgevoerde (vervangings)investeringen te zien. Onderaan zijn de afgeraamde kapitaallasten te zien uit het bestaande IVP. Per saldo zullen naar aanleiding van de actualisatie in investeringsbedragen en uitvoeringsplanning de kapitaallasten stijgen.
16
Omschrijving ICT investeringen Reeds afgeraamd uit bestaand IVP
Totaalkrediet
2025
2026
2027
2028
6.060
354 -104
533 -228
1.079 -509
1.253 -654
250
305
570
599
Per saldo stijgen de kapitaallasten voor ICT dus met ca. Bedragen x € 1.000
Vanaf 2028 zijn ook nog (vervangings)investeringen opgenomen, maar deze zijn in deze analyse buiten de scope gehouden. • Vastgoed – Het betreft hier de investering voor het nieuwbouwpand Stadsbeheer Doordat de vooronderzoeken nog niet zijn afgerond schuiven de investeringen voor bouw en inrichting van het pand voor Stadsbeheer door. Dit resulteert in een verschuiving in kapitaallasten in 2025 en 2026.
3.2.
Nieuwe (vervangings)investeringen
Naast de actualisatie van het bestaande investeringsplan zijn er: • nieuwe investeringen die voortvloeien uit raadsbesluiten die na de behandeling van de Programmabegroting 2024-2027 tussen november 2023 en maart 2024 zijn vastgesteld; • •
vervangingsinvesteringen die nog niet in de meerjarenplanning van het IVP waren opgenomen; nieuwe investeringen opgevoerd in de Kadernota.
Nieuw begrote kapitaallasten van opgevoerde investeringen die vanuit eerdere besluitvorming in de raad nog verwerkt moesten worden Programma Mobiliteit en bereikbaarheid Sport, cultuur en recreatie
Investering Bijdrage 2.112 385 3.893 1.491 6.005 1.876
2025 21 19 40
Kapitaallasten 2026 2027 27 43 119 132 146 175
2028 58 145 203
Bedragen x € 1.000
Na de vaststelling van de Programmabegroting 2024-2027 is tot en met maart 2024 nog een aantal raadsbesluiten genomen waar investeringskredieten beschikbaar zijn gesteld en nieuwe kapitaallasten met zich meebrengen. De effecten hiervan zijn in bovenstaande tabel opgenomen. Het gaat om de volgende raadsbesluiten: Programma Mobiliteit en bereikbaarheid - Investeringen met betrekking tot het beheerplan Civiele kunstwerken en oevers, iBabsnr. 3386, -
vastgesteld op 13 februari 2024, totaal € 1,3 miljoen Fietsstraat Parnashofweg, conform Uitvoeringsprogramma Verkeers- en Vervoersplan 2023, iBabsnr. 2746, € 767.000. Hiertegenover staat een bijdrage van de MRDH van € 385.000
Programma Sport, cultuur en recreatie - Aanvullende kredieten voor bibliotheek FluitPolderPlein, vastgesteld in de raad van 16 januari 2024, iBabsnr. 3359. Tegenover de investering staat een bijdrage van de bibliotheek voor de inventaris € 270.000. Tevens worden de afschrijvingslasten van de investering voor verduurzaming van de bibliotheek gedekt uit de reserve Duurzaamheid en energietransitie á € 1,2 miljoen
17
-
Investeringen met betrekking tot het beheerplan Civiele kunstwerken en oevers, iBabsnr. 3386,
-
vastgesteld op 13 februari 2024, totaal € 2,3 miljoen Middelen voor een nieuw dierenverblijf en een nieuwe padenstructuur te park Vreugd & Rust, € 120.000
Nieuw begrote kapitaallasten van opgevoerde vervangingsinvesteringen die op termijn zijn voorzien Kapitaallasten Programma Investering Bijdrage 2025 2026 2027 2028 Mobiliteit en bereikbaarheid 50 7 7 Sport, cultuur en recreatie 1.133 1 39 52 78 VHLOSV 25 5 5 5 5 Overhead 6.035 348 528 1.073 1.248 7.243 354 572 1.137 1.338 Bedragen x € 1.000
Bij de actualisatie van het IVP 2023-2027 is een aantal nieuwe vervangingsinvesteringen opgevoerd die nog niet waren begroot in de planningshorizon van 2024-2033 (waarvan een deel in de periode 2024-2028). Het gaat hier om: Programma Mobiliteit en bereikbaarheid - Vervanging VRI’s (verkeersregelinstallaties) en kentekenregistratiesysteem Huygenskwartier, € 3,4 miljoen over de periode 2024-2033, waarvan € 50.000 in de periode 2024-2028. Programma Sport, cultuur en recreatie - Vervangen van bestrating De Loopplank Prinsenhof € 32.500. Het gaat hier om een alternatieve
-
inzet van het reeds bestaande investeringskrediet ‘Aanleg kunstgrasveld Heuvelwijk’. De raad wordt voorgesteld om akkoord te gaan met deze andere invulling van het investeringskrediet en een afschrijvingstermijn van 30 jaar heeft. Vervangingsinvesteringen voor onderhoud/inrichting van sportaccommodaties over de
-
planningsperiode van 2025-2033, totaal € 1,75 miljoen, waarvan € 1 miljoen in de periode 20242028. Investeringen voor vervanging en renovatie van sportvelden in het kader van het nieuwe beheer en onderhoudsplan over de planningsperiode van 2025-2033, totaal € 2,1 miljoen, waarvan € 93.000 in de periode (2024-2028).
Programma VHLOSV -
Diverse ICT investeringen voor Bentley RoPlan (verplaatsen naar de cloud omgeving), vervanging Centric voor de leefomgeving en vervanging meldingen-systeem openbare ruimte (Signalen), totaal € 244.000, waarvan € 25.000 in de periode 2024-2028).
Overhead - Zoals eerder in dit document gemeld, heeft er in verband met Life-cycle management op de ICT hardware een omzetting plaatsgevonden van de oude vervangingsinvesteringen naar een nieuwe reeks in het meerjareninvesteringsplan. In het huidige IVP is een groot aantal investeringen afgeraamd en bij het format nieuw/vervanging opnieuw en geactualiseerd worden opgevoerd. Het gaat daarbij om totaal € 6,3 miljoen, waarvan € 6 miljoen in de periode 2024-2028. 18
Nieuw begrote kapitaallasten van opgevoerde (vervangings)investeringen bij Kadernota Kapitaallasten Programma Investering Bijdrage 2025 2026 2027 Bestuur en ondersteuning 6.600 307 Veiligheid 875 41 41 Mobiliteit en bereikbaarheid 10.218 260 260 Onderwijs 3.900 286 286 286 Sport, cultuur en recreatie 446 36 8 Volksgezondheid en milieu 340 16 16 VHLOSV 14.000 4.000 Overhead 36.379 4.036 286 602 918
2028 307 41 408 286 24 16 399 1.480
Bedragen x € 1.000
Voor de Kadernota zijn diverse nieuwe projecten opgevoerd, die aan de raad worden voorgelegd en ter besluitvorming worden aangeboden. Het gaat om de volgende investeringsprojecten: Programma Bestuur en ondersteuning - Huisvestering raad(zaal) locatie Leidschendam € 6,6 miljoen Programma Veiligheid - Huisvesting Reddingsbrigade € 875.000 Programma Mobiliteit en bereikbaarheid - Herinrichting Dr. Van Noortstraat € 6,5 miljoen - Herinrichting Voorburg-Noord noord € 3,7 miljoen Programma Onderwijs - Tijdelijke huisvesting scholen kosten verbouwing € 3,9 miljoen Programma Sport, cultuur en recreatie - Verlichting speelvoorzieningen € 150.000 - Brug aan de Vliet (park Vreugd & Rust) € 296.000. Hier staat een mogelijke provinciale investeringsbijdrage tegenover. Programma Volksgezondheid en milieu - Het betreft hier een investering in de Oosterbegraafplaats van € 340.000 voor uitbreiding van de familiekamer. Programma VHLOSV - Project herontwikkeling winkelcentrum Julianabaan € 14 miljoen. Hiertegenover staat een dekkingsbijdrage uit de reserves Mobiliteit en Herstelbeleid. Gemakshalve worden hier alleen de investeringsprojecten genoemd met hun investeringsomvang. Voor uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de Kadernota. Samenvattend ziet het beeld van nieuw opgenomen (vervangings)investeringen en de kapitaallasten er in de periode 2024-2028 dan als volgt uit.
19
Investeringen periode 2024-2028 Onderdeel Programma
Groepering kredieten
Totaal Totaal krediet krediet lasten baten
1. Raadsvoorstel Mobiliteit en bereikbaarheid nr. 3386 Beheerplan Civiele kunstwerken + beschoeiingen Sport,cultuur en recreatie
nr. 2746 Uitvoeringsprogr.Verkeers- en Vervoersplan '23 nr. 3386 Beheerplan Civiele kunstwerken + beschoeiingen
nr. 3562 Park Vreugde en Rust nr. 3359 Bibliotheek Totaal 3. Raadsvoorstel 2. Vervanging Mobiliteit en bereikbaarheid ICT Openbare verlichting Verkeersregelinstallaties Overhead ICT Wagenpark en materieel Sport,cultuur en recreatie Beheer en onderhoud openbare ruimte Sportaccommodaties beheer en onderhoud Sportvelden beheer en onderhoud VHLOSV ICT Totaal 2. Vervanging 3. Kadernota Bestuur en ondersteuning Raadzaal Mobiliteit en bereikbaarheid Inrichting openbare ruimte Onderwijs Scholen Sport,cultuur en recreatie Speelvoorzieningen Park Vreugde en Rust Veiligheid Reddingsbrigade VHLOSV Inrichting openbare ruimte Volksgezondheid en mileu Begraafplaatsen Totaal 1. Kadernota Eindtotaal
Investeringen starten in jaar 2024 2025 2026 2027
2028
1.345 767 1.155 120 2.618 6.004
385 1.491 1.876
495 231 120 2.618 3.464
184 767 231 1.182
30 231 261
636 231 867
231 231
50 6.035 32 1.008 93 25 7.243
-
1.560 32 25 1.617
50 1.545 352 1.947
1.710 126 1.836
720 210 41 970
500 320 52 872
6.600 10.218 3.900 150 296 875 14.000 340 36.379 49.626
36 4.000 4.036 5.912
3.700 3.900 296 340 8.236 13.317
6.600 6.518 875 14.000 27.993 31.121
2.097
150 150 1.987
1.103
Totaal Totaal krediet krediet lasten baten
2025
Kapitaallasten 2026 2027
2028
Bedragen x € 1.000
Investeringen met berekende kapitaalasten periode 2024-2028 Onderdeel Programma
Groepering kredieten
1. Raadsvoorstel Mobiliteit en bereikbaarheid nr. 3386 Beheerplan Civiele kunstwerken + beschoeiingen Sport,cultuur en recreatie
nr. 2746 Uitvoeringsprogr.Verkeers- en Vervoersplan '23 nr. 3386 Beheerplan Civiele kunstwerken + beschoeiingen
nr. 3562 Park Vreugde en Rust nr. 3359 Bibliotheek Totaal 3. Raadsvoorstel 2. Vervanging Mobiliteit en bereikbaarheid ICT Openbare verlichting Verkeersregelinstallaties Overhead ICT Wagenpark en materieel Sport,cultuur en recreatie Beheer en onderhoud openbare ruimte Sportaccommodaties beheer en onderhoud Sportvelden beheer en onderhoud VHLOSV ICT Totaal 2. Vervanging 3. Kadernota Bestuur en ondersteuning Raadzaal Mobiliteit en bereikbaarheid Inrichting openbare ruimte Onderwijs Scholen Sport,cultuur en recreatie Speelvoorzieningen Park Vreugde en Rust Veiligheid Reddingsbrigade VHLOSV Inrichting openbare ruimte Volksgezondheid en mileu Begraafplaatsen Totaal 1. Kadernota Eindtotaal
Bedragen x € 1.000
20
1.345 767 1.155 120 2.618 6.004
385 1.491 1.876
21 13 6 40
27 26 6 88 146
28 15 39 6 88 176
43 15 52 6 88 204
50 6.035 32 1.008 93 25 7.243
-
348 1 5 355
528 1 38 5 572
7 1.073 1 51 5 1.138
7 1.248 1 73 3 5 1.338
6.600 10.218 3.900 150 296 875 14.000 340 36.379 49.626
36 4.000 4.036 5.912
286 286 680
260 286 41 16 602 1.321
307 260 286 8 41 16 918 2.232
307 408 286 8 16 41 399 16 1.480 3.022
4. Bijlagen In deze bijlagen zijn alle investeringen die in de periode 2024-2028 gepland staan, opgenomen en gespecificeerd naar: • Geactualiseerd IVP 2024-2028 Betreft de geactualiseerde investeringen in de periode 2024-2028, inclusief de verhogingen/verlagingen, indexering met verwachte jaar van afronding, voor de uitgaven als de inkomsten (bijdragen) • Nieuwe (vervangings)investeringen Betreft de nieuw aan het IVP toe te voegen investeringen
21
4.1.
Geactualiseerd investeringsplan (IVP) 2024-2028
Uitgaven
ACTUALISATIE Afronding verwacht in
Programma
Omschrijving investering
Bestuur en Ondersteuning
Vastgoed Vastgoedmanagementsysteem 2020 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2023 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2024
Totaal Bestuur en Ondersteuning Mobiliteit en bereikbaarheid
Civiele kunstwerken Brug Toevluchtpad L'dam Groot onderhoud Kunstwerken 2023 Groot onderhoud Kunstwerken 2024 Groot onderhoud Kunstwerken 2025 Groot onderhoud Kunstwerken 2026 Groot onderhoud Kunstwerken 2027 Groot onderhoud Kunstwerken 2028 Vervangen kademuur Oude Haven Fietspadan Metropolitane fietsroute DH - Pijnacker Havenvoorzieningen Ligplaatsenhaven LC Semi autom.bedien. Ligplaatsenhaven LC Stroom Vuilwater VZ Maatregelen burgerparticipatie Maatreg. agv burgerpartic. Pr.Bernhardln Openbare verlichting OV armaturen 2024 OV armaturen 2025 OV armaturen 2026 OV armaturen 2027 OV armaturen 2028 OV lichtmasten 2024 OV lichtmasten 2025 OV lichtmasten 2026 22
Bestaand investeringskrediet
Verhoging / Verlaging
Indexering
Nieuw investeringsbedrag
2024 2024 2024
75.000 463.652 247.783 786.435
-
12.117 10.531 22.648
75.000 475.769 258.314 809.083
2024 2024 2024 2025 2026 2027 2028 2025
285.911 210.345 210.345 210.345 210.345 210.345 210.345 860.000
-43.700 -210.345 -210.345 -210.345 -210.345 -210.345 -
78.344
242.211 210.345 938.344
2026
550.000
-
-
550.000
2024 2024
100.000 75.000
225.000 -
-
325.000 75.000
2025
29.375
-
1.528
30.903
2025 2025 2026 2027 2028 2024 2025 2026
263.538 263.538 263.538 263.538 263.538 263.538 263.538 263.538
13.429 23.285 13.429 23.285 13.429 23.285 13.429 13.429
23.033 23.033 23.033 23.033 23.033 23.033 23.033 23.033
300.000 309.856 300.000 309.856 300.000 309.856 300.000 300.000
ACTUALISATIE
Programma
Afronding verwacht in 2027 2028 2024 2024
Omschrijving investering OV lichtmasten 2027 OV lichtmasten 2028 Verv. lichtmasten Dr van Noortstraat Vervangen armaturen WC Julianabaan OV Shuttle OV - Shuttle NS Mariahoeve - Mall Parkeergebouw Aanpassingen parkeergarage Oude Haven Parkeergarage Rijnlandstraat Noord Tractiemiddelen Gluton Collect electric veegm. wpnr. 36 Transportmiddelen Laadvoorzieningen KW2 Verkeersmaatregelen Verkeersremmende maatregelen Wilsveen Verkeersveiligh. Burgerpartic. Phof-Laag Aanschaf poller Noordelijke sluisbrug VRI Verkeersregelinstallaties 2019 MotN Aanpassen Fysieke infrastructuur Vervanging VRI 2021 Vervanging VRI 2022 Vervanging VRI 2023 Vervanging VRI 2024 Vervanging VRI 2025 Vervanging VRI 2026 Vervanging VRI 2027 Vervanging VRI 2028 Wegen en verhardingen Vastgoed - Veenpoldersweg Bereikbaarheid Stompwijk alg.kosten Wegontsluit.nw.bouw Dr.vNoort Dorpspunt Wegontsluiting Toevluchtpad-De Tol L'dam 23
Bestaand investeringskrediet 263.538 263.538 147.015 120.879
Verhoging / Verlaging 13.429 13.429 40.136 8.556
Indexering 23.033 23.033 12.849 10.565
Nieuw investeringsbedrag 300.000 300.000 200.000 140.000
2025
770.000
-
-
770.000
2024 2026
240.000 2.455.250
-
-
240.000 2.455.250
2024
25.360
-6.465
-
18.895
2024
67.000
-
-
67.000
2024 2025 2024
112.491 298.450 60.000
-
15.495 -
112.491 313.945 60.000
2024 2024 2024 2025 2025 2025 2027 2028 2029 2030
520.255 272.250 334.603 423.207 979.947 1.262.330 705.358 422.532 633.798 633.798
17.142 49.921 -11.266 -
12.215 23.795 18.465 30.076 86.132 43.184 36.929 55.394 55.394
532.470 296.045 334.603 441.672 1.027.165 1.398.383 737.276 459.461 689.192 689.192
2024 2025 2025 2025
12.748.012 4.139.519 80.000 905.000
20.000 -
-
12.768.012 4.139.519 80.000 905.000
ACTUALISATIE
Programma
Afronding verwacht in 2025 2024 2025 2024
Omschrijving investering Bouwkosten - DNS Herinrichting Veursestraatweg Herstel Beeldkwalit.Straatwerk Phof-Laag MotN Aanpassen Fysieke infrastructuur
Totaal Mobiliteit en bereikbaarheid Onderwijs
Totaal Onderwijs Overhead
Scholen Stelpost IHP PO Stelpost IHP VO Uitbr 2 groepen PO-school Montessori Maartenscollege Nieuwbouw Bernadette PO-school Nieuwbouw Vijverhof PO-school ICT middelen Communicatie Vervanging mobiele telefonie ICT middelen Werkplekken / Algemeen Verv. 1e deel grafische werkplekken Verv. 2e deel grafische werkplekken '23 Verv. 2e deel grafsiche werkplek 2025 Verv. Core Switches Verv. Netwerkswitches RP1/KW2 Vervanging netscalers DMO Gegevensmanagement 2023 Mobile device managemen 2025 Netwerk interne locaties 2026 Oracle / Unix Oracle / Unix Oracle / Unix 2027 Tractiemiddelen Tractor John Deere wpnr. 161 Verv. Heftruck magazijn buitendienst Ford Ranger wpnr.63 Transportmiddelen 24
Bestaand investeringskrediet 1.113.240 250.000 446.500 160.000 36.124.528
Verhoging / Verlaging -588.543
Indexering 23.218 12.978 746.893
Nieuw investeringsbedrag 1.113.240 250.000 469.718 172.978 36.282.878
2027 2030 2029 2027 2028 2027
13.007.125 46.455.699 344.350 1.619.697 6.316.221 8.778.318 76.521.410
-2.029.692 -30.212.885 30.212.885 2.029.692 1
1.396.329 2.066.086 796.564 4.258.979
12.373.762 18.308.901 344.350 31.832.582 7.112.785 10.808.010 80.780.389
2026
300.000
-300.000
-
2025 2024 2025 2028 2024 2024 2024 2025 2026 2024 2027 2027
100.000 40.920 100.000 400.000 150.000 100.000 102.300 400.000 400.000 350.000 400.000 300.000
-100.000 -100.000 -400.000 -150.000 -400.000 -400.000 -350.000 -400.000 -300.000
-
40.920 100.000 102.300 -
2027 2026 2025
82.240 52.000 90.000
-
2.607 1.648 2.853
84.847 53.648 92.853
-
ACTUALISATIE
Programma
Afronding verwacht in 2028 2028 2028 2024 2026 2025 2028 2026 2026 2026 2026 2026 2024 2024
Omschrijving investering Ranault Kangoo ZE wpnr. 075 Ranault Kangoo ZE wpnr. 076 Renault Kangoo ZE wpnr. 077 Toyota Proace-City L1 wpnr. 134 Verv. 6x speciale bakfietsen buitendiens Vervangen 4 E-scooters Vrachtwagen DAF wpnr. 104 VW- transporter 5 Elec wpnr. 41 VW- transporter 5 Elec wpnr. 42 VW- transporter 5 Elec wpnr. 43 VW- transporter 5 Elec wpnr. 58 VW- transporter 5 Elec wpnr.12 Aanschaf 3 personenauto's tbv nw.BOA's Nissan Electric NV 200 wpnr. 90 Vastgoed Haalbaarheidsonderzoek huisvesting SB Inrichting pand Stadsbeheer Nieuwbouw pand Stadsbeheer VRI iVRI software update ivm privacy
Totaal Overhead Sport, cultuur en recreatie
Bibliotheek Bibliotheek Leidschendam FPP12 Gebouw Spp.Westvliet Rugby nieuw gebouw Spp.Westvliet Rugby projectkst. nw.acc. Inrichting Spp.Westvliet Rugby inr. binnenterrein t Loo algemene inri./verhard. Westvliet algemene inrichting Westvliet algemene inrichting Westvliet algemene inrichting Westvliet algemene inrichting 25
Bestaand investeringskrediet 46.560 46.560 46.560 35.700 62.400 23.400 212.040 64.480 64.480 64.480 64.480 64.480 115.025 67.200
Verhoging / Verlaging -3.463 4.600 23.400 -
Indexering 1.476 1.476 1.476 1.978 742 6.722 2.044 2.044 2.044 2.044 2.044 -
Nieuw investeringsbedrag 48.036 48.036 48.036 32.237 68.978 24.142 218.762 66.524 66.524 66.524 66.524 66.524 138.425 67.200
25.226 548.445
50.000 331.739 7.248.559
2024 2026 2026
50.000 306.513 6.700.114
2025
141.570 11.543.502
-2.875.463
12.373 617.242
153.943 9.285.281
2025
3.977.195
-551.000
127.581
3.553.776
2024 2024
378.900 501.989
-
97.383 33.089
476.283 535.077
2024 2025 2024 2025 2027 2028
702.019 133.838 163.335 171.992 107.665 227.209
-133.838 -73.485 -171.992 -107.665 -227.209
-
702.019 89.850 -
ACTUALISATIE
Programma
Afronding verwacht in 2026 2024 2028 2025
Omschrijving investering Duiv. Algemene inrichting Duiv. Algemene inrichting 2023 Kast.ring algemene inrichting Overdam Algemene inrichting Skatepark Skatepark Noordsingel Speelvoorzieningen Speeltuin Gravin Catharinalaan Vervangen speelvoorzieningen 2024 Vervangen speelvoorzieningen 2025 Vervangen speelvoorzieningen 2026 Vervangen speelvoorzieningen 2027 Vervangen speelvoorzieningen 2028 Sportvelden Aanleg kunstgrasveld Heuvelwijk Renovatie kunstgr doelgebieden Westvliet SPP Duivesteijn renovatie veld 1 SPP Kastelenring renovatie veld 6 Spp.Westvliet Rugby kunstgrasv.onderlaag Spp.Westvliet Rugby kunstgrasv.toplaag t Loo Topl.ren. Kv 1 t Loo Topl.ren. Kv 2 Verv. sporttechnische laag Duiv. veld 5 Verv. sporttechnische laag Duiv. veld 6 Westvliet Crick.v topl.ren gras Westvliet Honk/softb.v topl.halfverh. Duiv. Topl.ren. Kv5 + verv div mat. Duiv. Topl.ren. Kv6 + verv div mat. Duivesteijn, topl. Ren. Veld 2 Duivesteijn, topl. Ren. Veld 7 Kast.ring topl.ren. Kv1 + verv div mat. Kast.ring topl.ren. Kv10 + verv div mat. Kast.ring topl.ren. Kv11 + verv div mat. 26
Bestaand investeringskrediet 57.366 60.056 73.918 49.393
Verhoging / Verlaging -57.366 -73.918 -49.393
Indexering -
Nieuw investeringsbedrag 60.056 -
2028
386.750
-
33.802
420.552
2024 2024 2025 2026 2027 2028
75.000 518.000 518.000 518.000 518.000 518.000
216.000 197.000 132.000 27.000 172.000
6.555 45.273 45.273 45.273 45.273 45.273
81.555 779.273 760.273 695.273 590.273 735.273
2024 2025 2024 2024 2024 2024 2027 2027 2024 2024 2026 2028 2024 2024 2028 2028 2027 2029 2029