3398 Uitvoeringsplan Jeugdhulp Haaglanden 2023-2024
Tekst van het document
Concept Uitvoeringsplan Jeugdhulp Haaglanden 2023-2024
Inhoud
1. Inleiding: noodzaak tot meer focus
3
2. Onze context: actuele ontwikkelingen
5
3. Prioriteren en steeds beter samenwerken
9
4. De regionale prioriteiten
13
5. Overige regionale activiteiten
26
Bijlage 1
29
Bijlage 2
30
1
Inleiding: noodzaak tot meer focus
Voor u ligt het uitvoeringsplan 2023-2024 van de Regiovisie Jeugdhulp1 Haaglanden. Het is het tweede uitvoeringsplan op basis van de in 2021 opgestelde gezamenlijke visie. In de regiovisie hebben wij, de tien gemeenten van Haaglanden, vijf gezamenlijke inhoudelijke ambities vastgelegd: 1. Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien (normaliseren) 2. Kinderen en jongeren krijgen tijdig de best passende hulp 3. Kinderen en jongeren groeien zo thuis mogelijk op 4. Kinderen en jongeren groeien op in een duurzaam veilige situatie 5. Onderwijs en jeugdhulp werken effectief samen Naast de inhoudelijke ambities hebben we de ambitie dat de jeugdhulp betaalbaar moet blijven, ook zodat het niet ten koste gaat van andere gemeentelijke voorzieningen voor álle jongeren en inwoners. Wij werken aan deze ambities door een combinatie van individuele lokale en aanvullende gezamenlijke (boven)regionale inzet. In dit plan gaan we met name in op de gezamenlijke (boven)regionale inzet.
De regio heeft, na het verschijnen van de regiovisie Jeugdzorg, gekozen om als overkoepelende term ‘jeugdhulp’ te gebruiken voor het geheel van (lichtere en ambulante) jeugd- en gezinshulp, jeugdzorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Deze term sluit aan bij de Wet op de Jeugdhulp, hoewel ook separate wetgeving bestaat op jeugdbescherming en jeugdreclassering, en de Hervormingsagenda Jeugdhulp. Tegelijkertijd gebruikt het Nederlands Jeugdinstituut juist het woord ‘jeugdzorg’ als overkoepelende term voor jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering, bijvoorbeeld omdat de jeugdbescherming ook vaak jeugdhulp organiseert. Als we de term jeugdhulp (of jeugdzorg) gebruiken, doelen we op het geheel van al deze werkvelden, tenzij expliciet anders vermeld.
1
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
3
Om te weten waar we als regio staan en welke voortgang we
uitvoeringsplan heeft geleid is dan ook meer geworden dan een
op onze ambities boeken, brengen we jaarlijks een monitor uit.
actualisatie van onze inzet. We zijn tot meer focus gekomen
De eerste was in 2022. We presenteren niet alleen kengetallen,
in dat waarop we samen of in coalities inzetten. Omdat we de
maar duiden waar mogelijk ook de cijfers. Mede aan de hand van
actualisatie heel grondig hebben aangepakt en de prioriteiten in
de eerste monitor hebben wij, de tien gemeenten, geconstateerd
dit plan meerjarige inzet vragen, is dit plan niet alleen bedoeld
dat wij een aantal mooie resultaten boeken. Een goed voorbeeld
voor 2023, maar ook voor 2024.
is dat we regionaal zicht hebben gekregen op de schadelijk wachtenden in de verblijfszorg. Onder andere op basis hiervan kunnen we beter bepalen welk aanbod ontbreekt en realiseren we de eerste aanvullende kleinschalige voorzieningen. Andere goede voorbeelden zijn de doorbraakaanpak voor jongeren met een beschermingsmaatregel en de financiële impuls om in de jeugdbescherming de caseload te verlagen. Ook zijn we (boven) regionaal in gesprek met de aanbieders van JeugdzorgPlus over de verdere afbouw van geslotenheid, om tot alternatief aanbod te komen en hoe de organisaties deze transitieperiode doorkomen. Op een aantal andere ambities is het eerste uitvoeringsjaar vooral gebruikt om beter in beeld te brengen wat we regionaal, in aanvulling op bestaande lokale inzet, samen te doen hebben. Op enkele voornemens zien we echter ook, dat de uitvoering stokt. Dit riep een aantal vragen op. Willen we, ondanks de vele uitdagingen in de jeugdzorg, niet op te veel fronten tegelijkertijd verbeteren en veranderen? Is de draagkracht van de sector in de huidige situatie, daar niet te beperkt voor? Moeten we wel alles met alle tien gemeenten doen of kan vaker in een kleinere groep van gemeenten gewerkt worden? Het proces dat tot dit concept
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
4
2
Onze context: actuele ontwikkelingen
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
5
We willen ook tot meer focus komen waarop we inzetten
de meest kwetsbare omstandigheden, waar de meerwaarde en
vanwege een aantal impactvolle (externe) ontwikkelingen. Deze
focus van onze gezamenlijke regionale inzet ligt.
vragen al veel van de jeugdzorg, maar ook van ons als gemeenten. Deze ontwikkelingen schetsen we hier eerst kort, voordat
Het grote personeelstekort heeft ons er ook toe gebracht om
we ingaan op hoe we werken (hoofdstuk 3) en waar we met
met aanbieders in gesprek te gaan. Dit met de vraag wat wij als
prioriteit aan werken in 2023 en 2024 (hoofdstuk 4 en 5).
gemeenten hieraan kunnen bijdragen. Op gebied van werving en behoud van personeel gebeurt al veel met programma’s als
2.1 Een sector onder grote druk: vraag enigszins stabiel, personeelstekort loopt op
ZW-Connect en Alle Kansen Benut. Aanbieders wezen ons erop, dat wij als gemeenten ook werkgever zijn, bijvoorbeeld van lokale teams, en dat we moeten proberen te voorkomen dat we concurreren om schaars personeel. Tenslotte blijven aanbieders en hun professionals kritisch op de hoge administratieve belasting. De
Het aantal jeugdigen met jeugdhulp is in de regio Haaglanden
administratieve belasting is één van onze prioriteiten deze twee
gemiddeld genomen de afgelopen jaren gestabiliseerd, hoewel
jaar.
dat niet voor elke gemeente opgaat, en is gemiddeld genomen vrijwel gelijk aan het landelijk gemiddelde. Gemiddelde stabiliteit is op zich niet verkeerd, na de corona-jaren, maar ook gegeven
2.2 De Landelijke Hervormingsagenda
dat jeugdigen steeds meer druk ervaren in onze prestatiegerichte maatschappij. Tegelijkertijd blijft het aantal aanvragen, het aantal
De Landelijke Hervormingsagenda moet de jeugdhulp op de lan-
jeugdigen met jeugdhulp en (daarmee) de uitgaven aan jeugdhulp
ge termijn beter en (financieel) houdbaar maken. Als Haaglanden
té hoog, ook als we dat afzetten tegen de beschikbare middelen.
doen we goed mee aan landelijke tafels via de G4 (vanuit Den Haag) en de VNG/J42 (via Zoetermeer). Onze inkoopstandaarden
Hiernaast heeft het oplopende personeelstekort steeds meer im-
worden als landelijk voorbeeld uitgelicht.
pact. Het is een probleem dat niet uniek is voor de zorg, maar ook speelt bij partners als het onderwijs en op veiligheid. Het zorgt
Bij het schrijven van dit concept uitvoeringsplan is nog geen
voor lange wachttijden en een hogere caseload in de uitvoering,
sprake van een akkoord tussen Rijk, VNG en andere landelijke
terwijl we die caseload juist willen en moeten verlagen. Dit alles
partijen2. Het hangt vooral op de financiële afspraken, omdat het
speelt des te meer in de zorg voor de jeugdigen en gezinnen in
kabinet een bezuiniging heeft voorzien, die in de ogen van ge-
De betreffende passages van dit concept uitvoeringsplan worden de komende maanden, wanneer het concept voorligt bij de gemeenteraden, zo nodig geactualiseerd.
2
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
6
meenten niet reëel is. De inhoudelijke richting van de landelijke
bepaalde opgaven en bepaalde complexe zorg om een bepaalde
agenda is bij het schrijven van dit concept uitvoeringsplan al wel
schaal vragen. De regio Haaglanden lijkt te voldoen aan de eisen
In de concept hervor-
zo goed als duidelijk, hoewel na een uiteindelijk akkoord nog veel
die de concept hervormingsagenda aan regio’s stelt. Ook legt
mingsagenda staat bo-
zal moeten worden geconcretiseerd. Bijvoorbeeld als het gaat
de concept hervormingsagenda een opdracht neer om tussen
vendien, dat gemeenten
om de reikwijdte van de jeugdhulp(plicht).
gemeenten zoveel mogelijk te uniformeren en standaardiseren,
moeten samenwerken
om zo onnodige verschillen voor burgers en aanbieders tegen
in robuuste regio’s, om-
De concept hervormingsagenda formuleert een veelheid aan
te gaan. Dit levert ook een belangrijke bijdrage aan de beperking
dat bepaalde opgaven
opdrachten aan gemeenten, maar ook aan de jeugdzorgre-
van administratieve belasting. Op enkele dossiers wordt mogelijk
en bepaalde complexe
gio’s. In de concept hervormingsagenda staat bovendien, dat
toegewerkt naar meer landelijke regie, zoals bij de omvorming
zorg om een bepaalde
gemeenten moeten samenwerken in ‘robuuste regio’s’, omdat
van de JeugdzorgPlus.
schaal vragen. Of er nu wel of niet een akkoord komt, als regio zetten wij vraagtekens bij de mogelijke financiële opbrengsten, zoals deze door het Rijk zijn bedacht. Zo hebben we samen of individueel al een behoorlijk aantal van de geopperde bezuinigingsmogelijkheden in gang gezet of gerealiseerd. Ook moeten we investeren in verbetering en omvorming van de gespecialiseerde jeugdhulp. Hiernaast hangt veel af van een cultuuromslag in de samenleving om minder snel hulp te vragen bij zaken, die bij het normale opvoeden en opgroeien horen. Tenslotte vraagt het tijd om, met onze netwerkpartners, verdere stappen te zetten in integraal werken, opdat we de oorzaken van problemen aanpakken i.p.v. steeds jeugdhulp als antwoord zien. Denk hierbij aan mentale problematiek bij ouders of armoede en schulden in het gezin. Daarmee kunnen we op termijn in bepaalde situaties bereiken, dat we tot een beter en goedkoper integraal arrangement van ondersteuning en zorg komen, dan wanneer we een gezin vanuit alle voorzieningen afzonderlijk benaderen.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
7
2.3 Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming
De concept Hervormingsagenda en het Toekomstscenario vragen ook dat de gemeente regie pakt en in de lokale teams eerstelijnshulp wordt verleend.
Er zijn ook belangwekkende ontwikkelingen
Naast de hervormingsagenda wil het kabinet versnellen met het in 2019 verschenen Toekomstscenario Kind- en Gezinsbe-
Den Haag zet in dit kader door op de eerder aangekondigde
binnen de regio. Iedere
scherming. Dit omdat de situatie in de jeugdbescherming steeds
andere lokale organisatie van de jeugd- en gezinshulp. Het
gemeente is bezig om te
kwetsbaarder wordt. Onder meer de gezamenlijke inspecties
Haags Toekomstsperspectief Jeugd- en Gezinshulp dat per
kijken hoe de toegang
trekken de afgelopen jaren al stevig aan de bel. We hebben hier
1-1-2024 van start gaat, betekent verandering in en voor de
en de lokale teams ver-
als regio intensief op ingezet middels de verbeterplannen voor
regio. Den Haag is immers de grootste gemeente binnen de
sterkt kunnen worden.
gecertificeerde instellingen en de doorbraakaanpak voor jongeren
H10. Het vormt qua aantal jongeren in de jeugdhulp en qua
met een beschermingsmaatregel. Bij onze prioriteiten komen we
budget ongeveer de helft van de regio. Het betekent dat circa
uitgebreid terug op de voortdurende crisis in de jeugdbescher-
60% van de ingekochte tweedelijns hulp per 1-1-2024 lokaal
ming en welke zaken we daarin blijvend en nog meer oppakken. In
ingekocht wordt in plaats van regionaal. Om de impact van
voorbereiding op het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescher-
mogelijke gevolgen en risico’s voor de jeugdzorg, gemeenten en
ming werken we inmiddels ook goed samen met het regionale
de regionale samenwerking proactief in kaart te brengen, wordt
programma Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.
gedurende het traject een gezamenlijke impactanalyse uitgevoerd. We monitoren daarmee actief wat de impact is op (de rest
2.4 Het Haags Toekomstperspectief en de uittreding van Voorschoten
van) de regio. Zo bereiden we ons samen en ieder voor zich voor op eventuele gevolgen van deze verandering in Den Haag. Waar nodig kunnen we proactief mitigerende maatregelen treffen.
Er zijn ook belangrijke ontwikkelingen binnen de regio. Iedere
Naast deze ontwikkeling in Den Haag heeft de gemeente Voor-
gemeente is bezig om te kijken hoe de toegang en de loka-
schoten besloten om zich per 2024 aan te sluiten bij de Leidse
le teams versterkt kunnen worden. Het is hierbij cruciaal om
regio. De impact hiervan zal beperkt zijn, daar het een kleinere
problematieken vroegtijdig op het spoor te komen (voor ze erger
gemeente betreft en Voorschoten voorlopig niet met andere
worden), integraal naar het hele huishouden en alle leefdomei-
aanbieders gaat werken. Het vraagt uiteraard wel een zorg-
nen te kijken, waar nodig tijdig passende zorg te bieden en zo
vuldige bestuurlijke en financiële afhechting, waarover goede
ook zwaardere (regionaal georganiseerde) zorg te voorkomen.
afspraken zijn gemaakt.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
8
3
Prioriteren en steeds beter samenwerken
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
9
3.1 Wat we niet, minder of anders doen
landelijk een standaard ontwikkeld wat wel en niet jeugdhulp is, waardoor in de toekomst mogelijk bepaalde vormen van (lichte)
Wanneer we prioriteren, betekent het dat we op een aantal an-
hulp categorisch uitgesloten worden van de zorgplicht van alle
Prioriteren en faseren
dere zaken minder, (nog) even niet of anders inzetten. Prioriteren
gemeenten. En aan de andere kant vinden we dat (nadere) invul-
betekent echter niet,
en faseren betekent echter niet, dat andere thema’s niet belang-
ling vooral is aan de lokale politiek, omdat het gaat over lichtere
dat andere thema’s niet
rijk of urgent kunnen zijn, maar we moeten focus aanbrengen
vormen van hulp en colleges en Raden andere samenstellingen
belangrijk of urgent
gezien de beperkte capaciteit in de praktijk. Bovendien doen we
kunnen hebben. Het is wel zaak om te blijven uitwisselen, om
kunnen zijn, maar we
liever samen en met onze partners een aantal zaken echt goed,
van elkaar te leren en om ervoor te zorgen dat de verschillen niet
moeten focus aan-
met echte aandacht, in plaats van alles een beetje half. Liever
onnodig groot worden.
brengen gezien de beperkte capaciteit
een aantal plannen daadwerkelijk goed implementeren, dan steeds weer nieuwe plannen maken.
Ten derde trekken we in onze regionale programma’s beter op,
in de praktijk.
zoals met het programma Huiselijk Geweld en KindermishandTen eerste kiezen we er daarom voor om wat vaker niet met alle
ling, opdat we niet doublerend of net wat ander beleid maken.
tien gemeenten op te trekken, maar met coalities te werken van
Bepaalde thema’s worden ook reeds goed geadresseerd door
een aantal gemeenten. Dit omdat, gegeven de lokale context,
andere lokale en regionale inzet. Bijvoorbeeld ten aanzien van
niet alles voor alle gemeenten even prioritair is. Een goed voor-
vroeg- en voortijdig schoolverlaten of op terrein van voldoende
beeld daarvan is de doorontwikkeling van het Richtinggevend
geschikte woonruimte, waaronder ook begeleid en beschermd
Kader dat, zoals in deel 4 wordt beschreven, door een aantal
wonen (zie de Regionale woonvisie). Een ander voorbeeld van
gemeenten zal worden opgepakt. Ook gaan we steeds vaker
een belangrijk jeugdthema op dit moment, wat aan de veilig-
compacte werkgroepen vormen, waarin een aantal gemeenten,
heidstafel wordt opgepakt, is de overlast door jeugdbendes.
met het programmabureau en Servicebureau, voor alle of een
Omdat de intensiteit hiervan vooral in Den Haag, Delft en Zoe-
aantal gemeenten aan de slag gaan.
termeer gevoeld wordt, trekken zij de kar. Het is daarmee ook een voorbeeld van een coalitie, zoals we hierboven bedoelden.
Een tweede keuze, die we vaker maken, is om niet samen beleid te ontwikkelen, maar wel van en met elkaar te blijven leren.
Elke twee jaar evalueren we onze regionale samenwerking. Dat
Omdat het minder intensief is, maar ook omdat niet alles met
is ook in 2022 gebeurd. We benutten deze onderzoeken in onze
elkaar ontwikkeld hoeft te worden. Dit vinden we bijvoorbeeld
gesprekken om slimmer en effectiever te werken.
opgaan voor Normaliseren en Reikwijdte. Aan de ene kant wordt
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
10
3.2 Naar een betere samenwerking en beleidscyclus
De regiomonitor en het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden Bij de prioriteiten (deel 4) wordt steeds aangegeven aan welke doelstellingen van de regiovisie de activiteiten bijdragen. Ook
Overlegstructuur
wordt aangegeven aan de hand van welke kengetallen, zoals in
Alle beleidsontwikkeling komt samen in het gezamenlijke
de monitor zijn opgenomen, wordt afgemeten of we als regio op
beleidsoverleg, het Programmateam Jeugd Haaglanden (PTJ),
de goede weg zijn. Van onze monitor verschijnt in het late voor-
waaraan elke gemeente deelneemt. En zo zijn er ook een regi-
jaar van 2023 de tweede versie, lerend van de eerste monitor.
onaal bedrijfsvoeringsoverleg, een overleg tussen de managers
Nieuw is dat Jong Doet Mee en de Oudersraad aan zullen geven
van de lokale teams en een overleg met aanbieders. Strate-
wat voor hen goed gaat en beter kan. Het goed kwantitatief
gische zaken worden voorgelegd aan het directeurenoverleg
kunnen volgen van de voortgang en het goed kwalitatief kun-
Jeugdhulp Haaglanden en het Bestuurlijk Overleg Jeugd van de
nen duiden, met partners, van de cijfers en ontwikkelingen zal
tien wethouders met Jeugdhulp in portefeuille, dat soms ook
de komende jaren nog een aantal slagen nodig hebben. Daar-
samenkomt met wethouders op andere beleidsterreinen. Met
toe zetten we niet zozeer zelf aanvullend onderzoek uit, maar
enige regelmaat komen de wethouders ook samen met een ver-
benutten we vooral het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden, dat is
tegenwoordiging van de aanbieders. Zo houden we elkaar goed
opgezet door enkele gemeenten en enkele aanbieders, en wordt
vast in het bereiken van onze ambities in een zeer dynamische
uitgevoerd via het lectoraat van de Haagse Hogeschool.
context. In bijlage 1 is de regionale organisatie geschetst. Beleid en Inkoop beter verbinden Goed overzicht houden op alle inzet
Uit de evaluatie van de gemeenschappelijke regeling en het
Het regionale programmabureau ondersteunt ons in de geza-
Servicebureau kwam, dat het Servicebureau de zaken in de
menlijke beleidsontwikkeling, en houdt samen met het PTJ en
basis goed op orde heeft. Wel werd onder meer aangegeven, dat
het Servicebureau overzicht op (de voortgang van) alle beleids-
beleid en inkoop beter aan elkaar verbonden kunnen worden.
activiteiten, en zo op de voortgang op de regionale doelstel-
Het programmabureau en het Servicebureau zijn aan de slag
lingen. Met de monitor (zie hierna) doen we verslag van onze
om hiertoe naar ons met voorstellen te komen. We willen de
voortgang. Ook houden we samen zicht op belangrijke lokale
signalen uit de inkoop beter koppelen aan bestaand en even-
inzet, omdat we eens te meer beseffen dat lokale individuele
tueel nieuw beleid. En we willen vanuit gezamenlijk beleid de
inzet en regionale gezamenlijke inzet communicerende vaten
inkoop en contractering van gespecialiseerde zorg gerichter gaan
zijn. Het samenspel maakt of we voortgang boeken op onze
inzetten.
doelstellingen.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
11
En natuurlijk met onze partners
regiobegroting bestaat enerzijds uit een programmabegroting,
Leren als gemeenten kan alleen met onze partners. En we facili-
van waaruit het programmabureau en enkele tijdelijke
Door de ontwikkeltafels,
teren dat onze partners ook van en met elkaar kunnen leren. De
ontwikkeltrajecten worden bekostigd, maar bijvoorbeeld ook
maar ook informele
ontwikkeltafels zijn daarin een belangrijke pilaar. De ontwikkel-
de regiomonitor en de regionale conferentie. Anderzijds zijn er
(bestuurlijke)
tafels zijn ontstaan vanuit de tijd dat wij als gemeenten en onze
andere grotere tijdelijke investeringen en structurele bijdragen,
overleggen, zijn we
aanbieders tegenover elkaar stonden. Door de ontwikkeltafels,
die de tien gemeenten met elkaar afspreken en onderling
als gemeenten en
maar ook informele (bestuurlijke) overleggen, zijn we als ge-
verrekenen. Voorbeelden daarvan zijn de verbeterplannen
aanbieders continue
meenten en aanbieders continue goed in gesprek over aller-
voor de Gecertificeerde Instellingen, de incidentele bijdrages
goed in gesprek over
hande thema’s. Op de ontwikkeltafels staan inmiddels ook niet
aan de continuïteit en omvorming van de JeugdzorgPlus, de
allerhande thema’s.
meer alleen technische zaken vanuit de inkoop op de agenda,
vaste bijdragen voor Jong Doet Mee en de Oudersraad, als
maar gaat het ook steeds meer over (strategische) beleidsis-
ook de bijdrage aan het Kenniscentrum Kind en Scheiding. Het
sues, waarbij ook andere partners, zoals het onderwijs, worden
Servicebureau heeft een afzonderlijke begroting, van waaruit
betrokken. We gaan in deze context ook weer starten met de
soms ook projecten worden bekostigd, zoals het toewerken naar
Tellen en Vertellen bijeenkomsten aan de hand van regionale
verantwoording op outcome (zie prioriteit 4.6).
data met elkaar ontwikkelingen worden geduid. Voorts is er de werkplaats SAMEN van het Kennisleernetwerk Jeugd Haaglanden. En eens per jaar organiseren we een regionale conferentie, waardoor honderden betrokkenen uit de regio, waaronder veel professionals, bij elkaar komen en op actuele thema’s uitwisse-
De meerwaarde van regionale samenwerking:
len of bijgepraat worden.
• Samen beleid ontwikkelen en uitvoeren voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen.
3.3 De middelen
• Ervoor kunnen kiezen om ook op andere dossiers (in coalities) de krachten te bundelen. • Van elkaar leren op belangrijke lokale dossiers.
In bijlage 2 treft u de regiobegroting aan, waarin we op
• Bovenregionaal en landelijk sterk staan.
een rij hebben gezet welke we investeringen we doen om onze ambities en prioriteiten dichterbij te brengen. Deze
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
12
4
De regionale prioriteiten
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
13
In dit hoofdstuk lopen we de prioritaire activiteiten voor 2023 en 2024 één voor één langs, geordend in zes onderdelen. Eerst
4.1 Aanpak wachttijden en Expertiseteam Complexe Zorg
bieden we met bijgaande tabel een overzicht van de prioriteiten en aan welke doelstellingen ze bijdragen. Daarbij merken we
Wachttijden zijn een complex samenspel van instroom,
op dat de inzet op administratieve lasten (zie prioriteit 4.5) een
doorstroom en uitstroom. Via een meerjarige integrale aanpak
ambitie is, die vaak ook via en met de andere prioriteiten wordt
van wachttijden richten we ons op jeugdigen met complexe
bereikt.
problematiek voor wie passende (verblijfs)hulp te lang uitblijft en het wachten schadelijk wordt.
Prioriteit
Draagt bij aan ambitie en doelen
Zie
Voorzetting van de aanpak wachttijden en doorontwikkeling van het Expertiseteam Complexe Zorg
Tijdig passende hulp Duurzaam veilig opgroeien Beperking van administratieve lasten
4.1
Zicht op ons zorglandschap, omvorming van de JeugdzorgPlus en realisatie van nieuwe voorzieningen, met goede verbinding met het onderwijs.
Zo thuis mogelijk opgroeien Tijdig passende hulp Onderwijs en jeugdzorg werken effectief samen
4.2
Aanpakken crisis jeugdbescherming en voorbereiden op Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming.
Duurzaam veilig opgroeien Tijdig passende hulp
4.3
Goede afspraken tussen gemeenten en lokale teams over grensverkeer van zorg in het onderwijs
Onderwijs en jeugdzorg werken effectief samen Beperking van administratieve lasten
4.4
Aanpakken van onnodige administratieve belasting via meer standaardisatie en uniforme uitvoering.
Beperking van administratieve lasten
4.5
Doorontwikkelen van het Richtinggevend Kader en van verantwoording op outcome en resultaat.
De jeugdhulp blijft betaalbaar Tijdig passende zorg
4.6
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
14
In de afgelopen twee jaar hebben we veel bereikt. Samen met zorgaanbieders is, conform de norm van de inspectie, gedefinieerd wat we in de regio verstaan onder schadelijk wachten: langer dan 3 maanden wachten. Dit opdat eenduidige registratie en uitvraag mogelijk is. Via het ‘project’ Zorglogistiek lukt het ons bovendien steeds beter om deze jeugdigen toe te leiden naar de meest passende plek. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor een digitaal platform, Startpunt Jeugdhulp Haaglanden, waarop verwijzers, jeugdigen en ouders zelf kunnen zoeken naar de best passende hulp. Daarbij staan de wachttijden vermeld. In de afgelopen 1,5 jaar is voorts werk gemaakt van de uitvoering van de doorbraakaanpak Gecertificeerde Instellingen, nadat de regio onder verscherpt toezicht kwam. De regio volgt hiermee ook de jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel die schadelijk wachten. Het is met de doorbraakaanpak gelukt om het grote aantal wachtenden van eind 2020 structureel naar beneden te brengen: van 134 jeugdigen in november 2020 naar 38 jeugdigen in juli 2022. Deze doorbraakaanpak heeft ervoor gezorgd dat we zicht kregen op de knelpunten waardoor jeugdigen op de wachtlijst staan.
Vanuit dit alles constateren we andermaal dat er jongeren zijn, met dusdanige problematiek, voor wie individuele gemeenten en/of aanbieders niet goed kunnen bepalen wat de best passende zorg is, vaak in combinatie met de meest passende onderwijsoplossing. Daartoe hebben we in de regio het
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
15
Expertiseteam Complexe Zorg opgericht. Daarin komen experts
- BORGEN VAN HET PROJECT ZORGLOGISTIEK.
van verschillende aanbieders en andere deskundigen bij elkaar,
We komen tot nog meer praktische handvatten om jeugdigen
om los van de eigen organisatie tot een advies te komen wat
sneller toe te kunnen leiden naar passende hulp en zorg
Met netwerkpartners
het beste past of, wanneer het echt niet anders kan, tot een
te dragen voor efficiënte door- en uitstroom. Aanbieders
is het afgelopen jaar
(maatwerk)arrangement te komen. Het is een voorbeeld voor
is gevraagd met een plan te komen voor realistische
een ontwikkelagenda
andere regio’s. Tussen de regio’s wordt uitgewisseld in het
oplossingen voor moeilijk plaatsbare jeugdigen, die nu nog
gemaakt waarin acties
Bovenregionaal Expertise Netwerk (BREN).
niet via Zorglogistiek geholpen kunnen worden. Hierbij gaat
zijn geformuleerd om
het vooral om integrale verblijfshulp. Ook wordt een voorstel
schadelijk wachtenden
Met netwerkpartners is het afgelopen jaar een ontwikkelagenda
gemaakt hoe het project vanaf 2024 structureel geborgd kan
sneller naar passende
gemaakt waarin acties zijn geformuleerd om schadelijk
worden, in samenhang met de andere genoemde tafels. De
zorg te kunnen leiden.
wachtenden sneller naar passende zorg te kunnen leiden. Voor
mogelijkheden voor de inzet van zorglogistiek voor schadelijk
2023 en 2024 bouwen we op bovenstaande voort, door:
ambulant wachtenden worden onderzocht.
- VERDER INZICHT TE KRIJGEN.
- AFWEGINGSKADER AMBULANTE JEUGD GGZ.
We blijven de wachttijden periodiek bij aanbieders uitvragen.
Uit de genoemde extra uitvraag onder aanbieders bleek dat de
En breiden deze uit naar andere vormen dan verblijfszorg.
langste wachttijd niet zozeer bestaat voor verblijfszorg, maar
Om beter zicht te krijgen op de aard (type zorg) en omvang
ligt bij de ambulante jeugd-GGZ. Met de grootste jeugd-GGZ
(unieke cliënten) is in 2022 reeds een extra uitvraag onder
aanbieders wordt gewerkt aan een regionaal afwegingskader
aanbieders gedaan naar die jeugdigen die schadelijk wachten
om te bepalen welke jeugdigen de meeste urgentie hebben.
op ambulante of residentiële zorg. Over niet al te lange
Dit kader wordt getoetst bij aanbieders met andere vormen
tijd hopen we de wachttijden te automatiseren, opdat de
van jeugdhulp of andere doelgroepen. Hierin pakken we de
administratieve belasting kan dalen, die de uitvraag nu nog
opdracht van het ministerie van Justitie & Veiligheid mee om
met zich meebrengt.
in het kader van de jeugdbescherming voorrang te geven aan jongeren met een maatregel. We pakken dit breder op,
- VERWIJZERS, JONGEREN EN OUDERS KUNNEN OOK ZELF
omdat alleen voorrang geven aan deze jongeren kan leiden
ZOEKEN NAAR EEN PASSENDE PLEK.
tot een toename daarvan, zoals we in het verleden hebben
Begin 2023 wordt het genoemde digitaal platform Startpunt
gezien. Het afwegingskader zal vervolgens worden geborgd
Jeugdhulp Haaglanden operationeel. Stap voor stap
in het regionale handboek, dat onderdeel is van de regionale
ontwikkelen we het platform door.
overeenkomsten Jeugdhulp Haaglanden.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
16
- DOOR MET DE DOORBRAAKAANPAK.
- DOORONTWIKKELING EXPERTISETEAM COMPLEXE ZORG:
Ondanks de aanzienlijke daling, vinden we het huidige niveau
We zijn erg tevreden met het Expertiseteam Complexe
We zijn erg tevreden
van jeugdigen met een beschermingsmaatregel die te lang
Zorg, het project Zorglogistiek (dat vooral toeziet op de
met het Expertiseteam
wachten op passende zorg, nog steeds te hoog. We gaan
doelgroep JeugdzorgPlus en geborgd moet worden) en de
Complexe Zorg, het
daarom door met de doorbraakaanpak en scherpen deze
Doorbraakaanpak (die vooral toeziet op jeugdigen met een
project Zorglogistiek
verder aan, zodat door verbeterde samenwerking tussen
beschermingsmaatregel en welke we willen verbreden). De
(dat vooral toeziet
jeugdhulpaanbieders meer jeugdigen binnen 3 maanden
komende tijd bekijken we hoe we dit alles nog beter op elkaar
op de doelgroep
passende hulp ontvangen. Gemeenten en zorgaanbieders
kunnen aansluiten.
JeugdzorgPlus en
gaan samen aan de slag om de geleerde knelpunten weg te
geborgd moet worden)
nemen. Dit wordt opgepakt via de ontwikkelagenda van het
VIA DE REGIOMONITOR METEN WE DE VOORTGANG VAN AL
en de Doorbraakaanpak
project Zorglogistiek. We gaan bezien of de doorbraakaanpak
HET BOVENSTAANDE AF AAN:
(dat vooral toeziet op
verbreed kan worden naar jeugdigen zonder maatregel.
- Kortere wachttijden voor jeugdigen met complexe
jeugdigen met een beschermingsmaatregel
problematiek: minder kinderen/gezinnen die langer dan 3 - KINDERDAGCENTRA.
en dat we willen
Uit de genoemde uitvraag bleek verder dat er lange
verbreden).
wachttijden zijn voor een plek op een Kinderdagcentrum (KDC).
maanden wachten op jeugdhulp - Minder gebruik van (hoog)specialistische jeugdhulp (minder instroom)
Daarop is een werkgroep geformeerd die zich in 2023 verder
- Kortere behandelduur (vergroten doorstroom)
gaat buigen over verklaringen en oplossingen. Belangrijke
- Een meer dekkend zorgaanbod, vanuit de lessen die we
partner is het onderwijs.
trekken met de aanpak wachttijden.
- BETERE AFSPRAKEN OVER VERANTWOORDELIJKHEDEN
4.2 Dekkend zorglandschap, waaronder omvorming van de JeugdzorgPlus
VOOR WACHTENDE JEUGDIGEN. We willen verdere afspraken maken over de rollen en verantwoordelijkheden van lokale teams, aanbieders, GI en gemeenten bij schadelijk wachten, bijvoorbeeld over triage en
Het zorglandschap voor de meest kwetsbare jeugdigen en
overbruggingszorg. Hiermee willen we bereiken dat deze groep
gezinnen is volop in ontwikkeling, in onze regio en op het niveau
jeugdigen goed wordt gemonitord tijdens het wachten en dat
van het landsdeel Zuid-West. We willen dat steeds minder
er indien nodig kan worden ingegrepen met tijdelijke (spoed)
kinderen uit huis moeten worden geplaatst, en ervoor zorgen
hulp.
dat ze zo thuis mogelijk met de meest passende zorg kunnen
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
17
verblijven. Dat vraagt om versterken van gespecialiseerde ambulante hulp, groepsverkleining in bestaande instellingen en om meer kleinschalige alternatieven en initiatieven. Ook krijgen we via de aanpak wachttijden en het Expertiseteam Complexe zorg steeds beter in beeld welk gespecialiseerd aanbod ontbreekt. We zetten zo stap voor stap in op een meer dekkend zorglandschap. In 2023 en 2024 richten we ons op: - DE OMVORMING VAN DE JEUGDZORGPLUS EN REALISEREN VAN ALTERNATIEVEN. De ambitie van de Staatsecretaris van VWS is om de huidige grootschalige gesloten jeugdhulpinstellingen te transformeren naar kleinschalige voorzieningen. In december 2022 zijn het departement, samen met de VNG en Jeugdzorg Nederland, tot een landelijk plan gekomen. Het doel is om in 2030 zo dicht mogelijk te komen naar nul gesloten plaatsingen. In recente jaren is ook in onze regio al afname te zien van bijna 50%. Hoezeer dit vraagstuk ook landelijke regie vraagt, is de realisatie van de af- en ombouw een zaak van de regio’s, in een wisselwerking tussen gemeenten en aanbieders. Wij pakken dat in het landsdeel Zuid-Holland op onder leiding van Rotterdam. Het is een complex proces van meer dan 50 gemeenten met aanbieders Schakenbosch en iHUB. Een accountteam coördineert dit proces voor onze tien gemeenten.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
18
In 2022 hebben we in onze regio groepsverkleining gerealiseerd
zijn alle gemeenten onder bestuurlijk toezicht geplaatst om
naar zes kinderen per groep, inclusief een normenkader en een
de continuïteit van deze cruciale jeugdhulp bij zowel iHUB als
monitoringsinstrument.
Schakenbosch te garanderen. Den Haag is accounthouder voor
Ook de open
locatie Schakenbosch en voert regie op de totstandkoming van
residentiele
haar continuïteitsplan. Dat de organisaties onder druk staan
verblijfszorg, wat een
maakt het genoemde transformatieproces extra complex.
alternatief is voor de
Regionaal is het vooral zaak om tot voldoende alternatieven te komen. Sinds anderhalf jaar is een ambulant team JeugdzorgPlus
gesloten jeugdzorg,
actief. Ook kennen we al enige jaren het concept School-2Care. Het ontwikkelen van deze en meer alternatieven gaat nog
- TRANSITIE VAN OPEN RESIDENTIEEL NAAR
willen we op haar beurt
niet in gelijke tred met de afbouw van verblijfszorg, terwijl het
KLEINSCHALIGHEID.
transformeren naar
aantal jongeren met deze problematiek voor Haaglanden stabiel
Ook de open residentiële verblijfszorg, wat een alternatief
meer kleinschalige
blijft. Hieraan werken we de komende periode dan ook door.
is voor de gesloten jeugdzorg, willen we op haar beurt
zo thuis mogelijke
Het departement vraagt dat we dit jaar een plan maken. Hierbij
transformeren naar meer kleinschalige, zo thuis mogelijke
woonvormen.
betrekken we het benodigde onderwijs, opdat jongeren zich op
woonvormen. Ook hierin is Rotterdam de coördinerende
niveau kunnen blijven ontwikkelen.
gemeente voor het landsdeel Zuid-West. Wij zorgen ervoor, dat, in lijn met het bovenregionale plan, de instellingen een
Om te weten wat meer exact nog nodig is, is eind 2022 door
strategisch vastgoedplan vaststellen. Het gaat bij ons om
bureau AEF ondersteunend onderzoek gedaan. Het onderzoek
aanbieders Ipse de Bruggen, Jeugdformaat, het Leger des Heils
bracht de blijvende behoefte aan JeugdzorgPlus in beeld, maar ook
en ’s Heerenloo.
de benodigde alternatieven en waar de jongeren zijn gebleven, die voorheen in de instellingen verbleven. Vanuit dit onderzoek
- PLEEGZORG.
actualiseren we het bovenregionale vastgoedplan en we betrekken
Als kinderen helaas niet langer thuis kunnen wonen, heeft
het in ons regionale plan voor alternatieven voor de doelgroep,
pleegzorg bijna altijd de voorkeur. Zo kunnen kinderen en
inclusief hybride vormen van gesloten en open jeugdhulp (besloten
jongeren zo thuis mogelijk wonen. Het is en blijft lastig om
jeugdhulp) en kleinschalige en ambulante alternatieven.
voldoende pleegouders te vinden en te behouden. Gemeenten en pleegzorgaanbieders hebben in 2022 goede afspraken
Mede door de afbouw van de traditionele plekken en de
gemaakt over werving in de week van de Pleegzorg, die we
omvorming en beweging naar alternatieven is de continuïteit van
jaarlijks zullen blijven herhalen. Pleegzorgaanbieders blijven
iHUB en Schakenbosch onder druk komen te staan. Eind 2022
zich inzetten op het verbeteren van de pleegzorg, in het
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
19
Het BREN moet
bijzonder om breakdowns te voorkomen. Wij, de gemeenten,
de behoeften van kinderen en jongeren en wat het vraagt aan
blijven met pleegzorgaanbieders bij elkaar komen om de
inzet van professionals.
ontwikkelingen te bespreken.
er aan bijdragen dat jeugdigen met
VIA DE REGIOMONITOR METEN WE DE VOORTGANG AF AAN: - VANUIT HET BOVENREGIONAAL EXPERTISENETWERK
complexe, meervoudige
(BREN) WERKEN AAN NIEUWE VOORZIENINGEN.
problematiek beter
Het BREN moet eraan bijdragen dat jeugdigen met complexe,
geholpen worden.
meervoudige problematiek beter geholpen worden. Het BREN
- De ontwikkeling in het aantal kinderen en jeugdigen met verblijf en de verhouding ambulant/verblijf - Binnen verblijf het aandeel kinderen en jongeren in pleegzorg en in gezinshuizen
heeft een rol op casusniveau (zie 4.1) en bij het transformeren
- Het aantal jongeren in de gesloten jeugdhulp
van het zorglandschap. In 2023 zetten wij vanuit het BREN vooral in op het realiseren van een kleinschalige woonvorm
4.3 Duurzaam veilig opgroeien: aanpakken voortdurende crisis Jeugdbescherming en realiseren van het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming
voor jeugdigen die door hun gedrag nergens anders terecht kunnen. - NOG MEER OVERZICHT OP HET ZORGLANDSCHAP. We willen stap voor stap komen tot een beter overzicht op het totale palet aan gezinshuizen (intensief), kleinschalige
De Jeugdbescherming is samen met de JeugdzorgPlus
woonvormen in de wijk en (kleinschalige) zorg binnen
bij uitstek datgene, waarin we als gemeenten met elkaar
instellingen/op instellingsterreinen. Vanuit onze gezamenlijke
moeten optrekken, ook bovenregionaal. De huidige situatie
Inkoop, vanuit de aanpak wachttijden vanuit het
in de jeugdbescherming is zeer kwetsbaar. De huidige
Expertiseteam Complexe Zorg en het BREN komen leemtes in
veiligheidsketen is complex, inefficiënt en knelt op veel punten.
en gewenste veranderingen van het regionale gespecialiseerde
Landelijk wordt gewerkt aan een stelselwijziging. Prioriteit in
zorglandschap in beeld. Wanneer we helder hebben van wat
de jeugdbeschermingsketen is daarom tweeledig. Allereerst
is en wat moet zijn, willen we met aanbieders komen tot
willen we de huidige situatie verbeteren door een voortzetting
afspraken over aanpassingen in het zorglandschap. Daarbij
van reeds ingezette maatregelen, zoals het verbeterplan
willen we ook onderwijs meer standaard en direct gaan
Gecertificeerde Instellingen. Onder 4.1 noemden we al, dat we
betrekken. Het gaat ons niet alleen om capaciteit, maar ook
met de gezamenlijke doorbraakaanpak het aantal jongeren met
om de organisatie van het aanbod, zodat het beter aansluit op
een beschermingsmaatregel, dat langer dan 3 maanden op zorg
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
20
moet wachten, aanzienlijk aan het terugbrengen zijn. We zetten
- EFFECTIEF EN SOEPEL TOELEIDINGSPROCES.
ook in op nieuwe maatregelen. Hiernaast bereiden we ons voor
Naar aanleiding van het eerdere inspectierapport ‘kwetsbare
op het landelijke Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
kinderen onvoldoende beschermd’ is aandacht gevraagd voor een versoepeling van het toeleidingsproces naar
Hiertoe zetten we in 2023 en 2024 in op:
passende jeugdhulp. Een projectvoorstel is opgesteld en een projectleider wordt geworven om dit in 2023 en 2024
- VERDER WERKEN AAN HET VERBETERPLAN MET DE
verder te brengen. Het resultaat moet zijn een zo eenvoudig
GECERTIFICEERDE INSTELLINGEN.
mogelijk regionaal proces opdat de benodigde hulp, die de
Als gemeenten en Servicebureau trekken we in het
Gecertificeerde Instelling als wettelijk verwijzer heeft bepaald,
accountteam Gecertificeerde Instellingen nauw op met
sneller tot stand komt. Dit alles wordt vastgelegd in een
onze drie regionale instellingen, te weten JB West, de
nieuwe versie van het regionale samenwerkingsprotocol
William Schrikker Stichting en het Leger des Heils. Naast het
gemeenten en GI’s.
hoofdbestanddeel van het verbeterplan, de caseloadverlaging, zijn de harmonisering van tarieven en administratieve lasten
- ONDERSTEUNING VAN GEMEENTEN BIJ DE VERSTERKING
onderdeel. We volgen de arbeidssituatie bij de GI’s goed ten
VAN LOKALE TEAMS.
aanzien van ziekteverzuim, uitstroom uit de organisatie en de
Elke gemeente van Haaglanden is in het licht van de
hoogte van de caseload.
hervormingsagenda en het Toekomstscenario aan het nadenken over een betere inrichting van de toegang en lokale
- VOORRANG VOOR KINDEREN MET EEN
(wijk)teams. Het landelijke kwaliteitskader Veiligheid voor
BESCHERMINGSMAATREGEL.
Lokale Teams is het afgelopen jaar doorontwikkeld en krijgt
Regionaal hebben we afgesproken, dat als kinderen een
in 2023 een meer verplichtend karakter. Daarbij gaat het
beschermingsmaatregel hebben, zij voorrang moeten krijgen
onder meer over de regie, die gemeenten moeten voeren,
bij wachttijden op jeugdhulp. Ook het Rijk heeft hier inmiddels
in het tot stand brengen van dat wat nodig is. Het gaat ook
toe opgeroepen. Een goed afwegingskader kan helpend
over de noodzaak tot een integrale aanpak, dat lokale teams
zijn voor uitvoerend professionals. Omdat zaken waarin er
niet alleen beoordelen, maar ook zelf (lichte) hulp kunnen
geen kinderbeschermingsmaatregel speelt ook erg urgent
verlenen en dat lokale teams betrokken blijven voor zo lang er
kunnen zijn, werken we, als gezegd in 4.1, aan een breder
sprake is van hulp voor een jongere of gezin. Dat laatste ook
afwegingskader.
wanneer wordt opgeschaald naar gespecialiseerde hulp, een
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
21
gecertificeerde instelling of in de toekomst naar het Regionale
gaan starten. Met de lessen die we gaan leren zullen we
Veiligheidsteam. De verbinding tussen lokale teams en
bezien hoe we de werkwijze uiteindelijk gaan implementeren.
gespecialiseerde hulp is waar we de afgelopen jaren via Beter
We staan daarbij in nauw contact met andere regionale
Samenspel al veel werk van hebben gemaakt.
proeftuinen en het landelijke programma Toekomstscenario. Vanuit alle proeftuinen zal het ministerie van J&V met
Elke gemeente heeft in het verleden andere keuzes gemaakt
landelijke partners bezien welk wetgeving moet worden
en staat dichterbij of verderaf van de uitgangspunten in het
aangepast. Vanwege de voortdurende crisissituatie in de
landelijke Kwaliteitskader Lokale Teams. Het is ook aan elke
jeugdbescherming is een versnelling in de nieuwe wetgeving
gemeente om samen met de lokale teams en netwerkpartners
aangekondigd.
te ontdekken welke stappen ze daarin (eerst) willen of moeten zetten. Vanuit de regio ondersteunen we, vanuit dit
VIA DE REGIOMONITOR METEN WE DE VOORTGANG AF AAN:
programma samen met het programma Huiselijk Geweld, het
- Het aantal wettelijke maatregelen
leren tussen gemeenten en hun lokale teams.
- Het aantal ondertoezichtstellingen - Het aantal cliënten voor Veilig Thuis
- PROEFTUIN TOEKOMSTSCENARIO JEUGD- EN
- De caseload van jeugdbeschermers
GEZINSBESCHERMING. De afgelopen periode hebben we met onze lokale teams, partners van Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming,
4.4 Grensverkeer van zorg in onderwijs
Gecertificeerde Instellingen en (jeugd)hulpaanbieders veelvuldig om tafel gezeten over hoe we in deze regio
Samen met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs,
ons willen voorbereiden op het Toekomstscenario. Daarin
de individuele schoolbesturen en de zorgaanbieders van de
werken in ieder geval de bovengenoemde partijen samen
regio Haaglanden hebben we de missie, dat ieder kind of jongere
om te bepalen wat nodig is voor gezinnen die in onveiligheid
zich veilig en optimaal ontwikkelt op een passende plek in het
verkeren (goede analyse op casusniveau) en waar mogelijk een
onderwijs. Daartoe hebben we ook in de regiovisie Jeugdhulp
beschermingsmaatregel voor nodig is. Ieder heeft hierin vanuit
Haaglanden opgenomen dat onderwijs (PO, VO en MBO) en
de wet een verantwoordelijkheid. Het doel is om de partijen
jeugdzorg effectief moeten samenwerken. De uitvoering hiervan
samen op te laten trekken. De proeftuin wordt sinds februari
vindt al op alle niveaus en via diverse manieren plaats: lokaal via
2023 verder ingericht en kan naar verwachting voor de zomer
onder meer de Lokaal Educatieve Agenda, sub-regionaal tussen
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
22
samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de betreffende
basisonderwijs. Kinderen en jongeren, die zorg nodig hebben
gemeenten via het Op Overeenstemming Gerichte Overleg
in het onderwijs, gaan in een andere gemeente naar school
(OOGO), en regionaal via onder meer de aanpak van voortijdig
dan waar ze wonen. Uit analyse blijkt dat dit grensverkeer
Op dit moment gaat er
schoolverlaten (VSV). In 2022 heeft een kwartiermaker met
van en uit álle gemeenten gaat, terwijl we dachten dat dit niet
namelijk veel energie
alle partijen onderzocht of er nog knelpunten zijn waarop het
geval is. Ook gaan leerlingen veel buiten de eigen regio van het
zitten tussen lokale
van toegevoegde waarde is om als gemeenten regionaal op te
samenwerkingsverband Passend Onderwijs naar school.
teams en gemeenten in het grensverkeer van
trekken. We vinden het daarom belangrijk om regionaal afspraken te De conclusie van de kwartiermaker is, dat op deze manier
maken tussen de lokale (zorg)teams en scholen over het (zorg)
de diverse uitdagingen om onderwijs en zorg goed te laten
grensverkeer van leerlingen. We maken daartoe de analyse en
optrekken goed zijn belegd. De regio is dan vooral een vehikel
het dashboard van het grensverkeer af, waarmee we al een
om de sub-regionale samenwerkingen bij elkaar te brengen en
start hebben gemaakt. Als blijkt dat het grosso modo naar rato
uit te wisselen. Het gaat dan bijvoorbeeld over het vraagstuk
om dezelfde aantallen leerlingen en bedragen gaat, hebben
wat nu exact onderwijs is (en van daaruit bekostigd moet
we de wens om tot een forse versimpeling te komen van het
worden) en wat jeugdhulp (en wij hebben te betalen). Maar
werk dat hier nu in gaat zitten. Als gevolg hopen we zo ook
ook hoe we tot zo efficiënt en effectief mogelijke inzet van
sneller tot oplossingen te komen voor leerlingen en hun ouders,
zorg komen in de onderwijssetting, daar waar nu vaak nog
die nu soms moeten wachten tot gemeenten onderling en
meerdere individuele hulpverleners en aanbieders in een school
met de onderwijsinstelling afspraken hebben gemaakt. In het
actief zijn. Wat een echt regionaal vraagstuk is, is wat onder
voorjaar van 2023 wordt een projectplan uitgewerkt en gaat een
4.2 al werd aangegeven: dat we bij het ontwikkelen van nieuw
projectleider en -team aan de slag.
zorg in onderwijs.
gespecialiseerd aanbod of bij alternatieven voor verblijfszorg het onderwijs goed betrekken of integraal meenemen. De kwartiermaker kwam tot één ander knelpunt waar we
4.5 Verminderen administratieve lastendruk
met de regio werk van willen maken. Op dit moment gaat er namelijk veel energie zitten tussen lokale teams en gemeenten
Daar waar het beperken van administratieve belasting meer een
in het grensverkeer van zorg in onderwijs. Veelal gaat het
impliciete doelstelling was, ook in de regiovisie, maken we het
om het voortgezet onderwijs, en in het bijzonder om het
als tien samenwerkende gemeenten met dit uitvoeringsplan nu
voorgezet speciaal onderwijs, maar soms ook om het (speciaal)
expliciet. We gaan hierover verder in gesprek met aanbieders.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
23
Met de personeelskrapte is er bovendien meer dan ooit
op de uitgaven aan de jeugdzorg. Ook staan uniformering en
noodzaak om te bewaken dat professionals zoveel mogelijk
standaardisering op gespannen voet met de gewenste lokale
tijd met jongeren en gezinnen bezig kunnen zijn. Vaak willen
beslissingsbevoegdheid hoe zaken op te pakken en in te richten.
professionals niet zozeer hoger loon, maar vooral ruimte om hun vak uit te kunnen oefenen. Ook vanuit de landelijke
We kiezen er niet voor om op een afzonderlijk project of een
hervormingsagenda wordt steeds meer nadruk gelegd dat
nieuwe functionaris in te zetten, maar het waar mogelijk in
we als gemeenten meer uniform werken vanuit (landelijke)
bestaande projecten mee te laten lopen en elk voorstel er vooraf
standaarden.
goed op te toetsen.
Het is en blijft altijd weerbarstig om tot echte doorbraken te
WE METEN VOORTGANG AF VIA:
komen in de vermindering van administratieve belasting. Het kan
- De ervaren lastendruk onder professionals
op gespannen voet staan met de doelstelling om grip te houden
4.6 Inhoudelijk door ontwikkelen van financieel instrumentarium De afgelopen jaren is ingezet op een tweetal trajecten, waarmee we als gemeenten eenduidig willen kunnen sturen op financiën én kwaliteit. Het gaat om het Richtinggevend Kader en het meten op basis van outcome. In 2023 ontwikkelen we beide instrumenten verder door: - RICHTINGGEVEND KADER (RGK). Het doel van het kader is, dat jeugdhulptrajecten goed verlopen. ‘Goed’ wil zeggen dat de problematiek in voldoende mate wordt verholpen in een bepaalde tijd en voor een hoeveelheid geld, die in redelijke verhouding staat tot de aard en ernst van de oorspronkelijke problematiek en de geboekte
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
24
vooruitgang. Het kader geeft aanbieders, lokale teams en
Jeugdinstituut. Deze richt zich op de tevredenheid van
professionals inzicht in de gemiddelde duur en omvang van
jongeren en/of ouders én of het doel van de gekozen aanpak is
Het kader geeft
zorgtrajecten. En het biedt ons als gemeenten een instrument
behaald. Door een landelijke standaard te gebruiken zorgen we
aanbieders, lokale
om op geaggregeerd niveau met aanbieders in gesprek te
voor eenduidigheid voor aanbieders. En daarmee beperken we
teams en professionals
gaan, die gemiddeld een langere duur en grotere omvang
de administratieve belasting die hierbij komt kijken.
inzicht in de gemiddelde
hanteren. Zijn er goede redenen voor of kunnen ze leren van
duur en omvang van
andere aanbieders om duur en omvang te beperken? Dat
In de afgelopen pilotfase hebben we de aanpak getoetst
zorgtrajecten.
gesprek wordt zowel aangegaan door de contractmanagers
op uitvoerbaarheid, met name op vlak van privacy, ICT en
van het Servicebureau als door lokale contractmanagers.
datakwaliteit. We zijn toe aan de implementatie van het meten van resultaat, en vooral daaropvolgend duiden met aanbieders
We zien en horen dat er (nog) geen sprake is van een
van de resultaten. De eerste dialooggesprekken tussen onze
eenduidige manier van toepassen van het instrument. Het
regionale contractmanagers en aanbieders worden gevoerd.
wordt met name door lokale contractmanagers als harde
De uitdagingen zijn om de datakwaliteit te verbeteren
norm gebruikt om bij te sturen in individuele casussen.
(opdat we aanbieders goed kunnen vergelijken) en om
Daarvoor is het niet bedoeld en geschikt. Het zorgt bovendien
voldoende respons te krijgen van jeugdigen en hun ouders om
voor een stijging van verantwoordingslast bij de betreffende
tevredenheid goed te kunnen meten. Langzamerhand kunnen
professional en soms vertraging in geleverde zorg. Een aantal
we zo toewerken naar inhoudelijke gesprekken of de geboden
van ons gemeenten voert overleg om het gebruik van het
hulp effectief was en effectiever kan, mede afgezet tegen
RGK gelijk te trekken. Ook zijn we bezig om het RGK door te
aanbieders die hetzelfde aanbod hebben. Lijkt er sprake te zijn
ontwikkelen als professionele standaard, waardoor het vooral
van onderpresteren, dan willen we in de toekomst afspraken
behulpzaam wordt voor professionals, en daarmee ook voor
maken over verbeteracties en in gesprek blijven welk effect ze
ons gemeenten.
sorteren. Uiteindelijk is het onze ambitie om voor aanbieders te kiezen, die zich niet alleen op kosteneffectiviteit positief
- OUTCOME-METING.
onderscheiden, maar ook op bereikt resultaat.
De ontwikkelfase van de door de gemeenteraden vastgestelde regionale inkoopstrategie gericht op resultaatgericht werken is vrijwel gereed. We gebruiken daarvoor een CBS-format, dat is gebaseerd op de landelijke standaard van het Nederlands
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
25
5
Overige regionale activiteiten
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
26
Naast alles dat al benoemd stond in hoofdstuk 3 en 4, organi-
- KENNISNETWERKEN:
seren we nog een aantal zaken, met name om samen te leren.
De regionale Werkplaats SAMEN (www.werkplaatssamen.nl)
Sommige zaken werden al kort genoemd, maar lichten we hier-
en het genoemde Kennisnetwerk Jeugdhulp Haaglanden
We ondersteunen de
onder nog wat verder toe:
(www.kennisnetwerkjeugdhaaglanden.nl) zijn andere
regionale netwerken van
manieren om samen te leren. Het Kennisnetwerk doet ook
jongeren en ouders, ook met
kwantitatief en kwalitatief onderzoek om de ontwikkelingen
middelen. Zo kunnen zij hun
We hebben twee websites waarmee we de regio
te kunnen volgen en duiden. Zo houdt ze geregeld peilingen
stem goed laten horen, naar
ondersteunen, te weten www.jeugdhulphaaglanden.nl
onder professionals, welke we benutten voor onze monitor
ons, op gebied van
en www.sbjh.nl. De komende twee jaar willen we de
en zo nodig actie te ondernemen. Voor de komende twee jaar
jeugdzorg, maar ook op
eerstgenoemde site doorontwikkelen naar een meer
hebben we afgesproken om dit net wat minder vaak te doen,
andere leefdomeinen van de
interactief platform. Nu staat er vooral nog veel nuttige
omdat zo vaak niet hoeft en de administratieve belasting kan
Big5.
regionale informatie op alsmede publiceren we regelmatig
dalen. Ook houdt het kennisnetwerk peilingen onder cliënten.
nieuwsberichten waarmee we nieuwe ontwikkelingen en
Deze zijn vooral kwalitatief van aard. Met het oog op het
mooie voorbeelden uitlichten.
genoemde project ‘outcome- en resultaatgericht werken’
- DIGITAAL PLATFORM.
bezien we hoe we ook weer tot kwantitatief onderzoek onder - ONTWIKKELTAFELS.
jongeren en ouders komen.
We noemden ze eerder al. Aan de maandelijkse ontwikkeltafel ontmoeten aanbieders, gemeenten, servicebureau en
- FACILITEREN VAN JONG DOET MEE! EN DE OUDERSRAAD.
programmabureau elkaar om steeds weer op nieuwe relevante
We ondersteunen de regionale netwerken van jongeren en
onderwerpen uit te wisselen. Inmiddels gaat het niet meer
ouders, ook met middelen. Zo kunnen zij hun stem goed
alleen om aspecten van inkoop en bedrijfsvoering, waarvoor
laten horen, naar ons, op gebied van jeugdzorg, maar ook
de ontwikkeltafel is ontstaan, maar komen ook steeds
op andere leefdomeinen van de Big5, de vijf voorwaarden
meer strategische vraagstukken en beleid aan bod. Daartoe
om te kunnen stoppen met de jeugdhulp als een jongere
schuiven inmiddels ook steeds vaker andere netwerkpartners
op eigen benen wil staan (zie kader). Met onze (financiële)
aan. Soms zijn de ontwikkeltafels online, maar steeds vaker
ondersteuning organiseren ze ook zelf goed bezochte
organiseren we sinds het einde van de coronamaatregelen ook
boeiende bijeenkomsten. Met beide organisaties hebben we
weer live ontwikkeltafels. Het echte ontmoeten geeft extra
hun werkplan besproken en hebben we geregeld (voortgangs)
waarde.
overleg.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
27
The Big 5 van JONG doet mee! 1. Ik heb een dak boven mijn hoofd. 2. Ik ga naar school, volg een opleiding of heb werk. 3. Ik heb een volwassene die ik vertrouw en waar ik op kan terugvallen. 4. Ik ben goed voorbereid op mijn financiële zelfstandigheid (eventueel heb ik een bewindvoerder). 5. Ik heb een sociaal netwerk.
- REGIONAAL NETWERK COMPLEXE SCHEIDINGEN. Met acht gemeenten ondersteunen we (financieel) het Kenniscentrum Kind en Scheiding alsmede Villa Pinedo. Deze bijdrage gaan we vanaf 2024 structureel maken. De gemeente Den Haag financiert zelf het kenniscentrum. De gemeente Zoetermeer kent een eigen expertiseteam. We leren op dit terrein ook met elkaar via de Haagse Regiegroep Complexe Scheiding en het Leernetwerk Kind en Complexe Ouderrelaties (via de Werkplaats SAMEN). Verder ontwikkelen we de procedure Uniform Hulpaanbod in samenwerking met de rechtbank door, en brengen we via het Regiolab Haaglanden kansrijke elementen vanuit het landelijk programma Scheiden zonder schade binnen een nieuwe geïntegreerde scheidingsaanpak van onze regio.
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
28
Bijlage 1 – Organisatie Regionale Samenwerking Jeugdhulp Haaglanden Gemeenschappelijke regeling
Consensusgerichte Netwerksamenwerking
Bovenregionaal
Bestuur GR SbJH
Bestuurlijk Overleg Jeugd
Andere BO’s
Opdrachtgever Inkoopprogramma
JZ+, GI’s, BREN
(Boven) regionale samenwerkingsafspraken Prioriteren Transformatie-financiële opgaven Opdrachtgever Regiovisie en Inkoopstrategie
Zorg, Onderwijs, Veiligheid
Colleges Uitvoering Jeugdwet
Raden
Vaststellen: lokaal beleid, kaders regionale inkoopstrategie, en regiovisie
Informeel Bestuurlijk overleg Gemeenten en Jeugdhulpaanbieders Servicebureau Jeugdhulp
Inkoop, Contractmanagement Informatievoorziening/ Business Intelligence, advies bedrijfsvoering
Informeel overleg gemeenten en aanbieders
Directeurenoverleg H10
Andere regionale programma’s
Going concern, aansturen projecten, advisering bestuur, Kerndirecteuren per onderwerp
zoals op Huiselijk Geweld, vroeg en voortijdig schoolverlaten, (beschermd) wonen
Ontwikkeltafels
Bedrijfsvoeringsoverleg Financieel-technisch overleg over begroting, tarieven en bedrijfsvoering
Grote bijeenkomsten, digitaal en live, waar aanbieders, gemeenten en andere partners elkaar over alle mogelijke issues en ontwikkelingen spreken
Diverse accountteams en werkgroepen
Programmateam (10) en Programmabureau Beleidscoördinatie, overzicht, organisatie
Overleg lokale Teams CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
29
Bijlage 2 – Uitvoeringsplan – Regiobegroting 2023-2024
In deze bijlage zijn alle financiën op een rij gezet, die
eerste is de begroting meerjarig gemaakt, omdat
Haag, voor 2022 en 2023 toe te wijzen aan
onze prioritaire inzet ondersteunen
het ook over 2024 gaat maar ook om inzichtelijk
de programmabegroting en in het bijzonder
te maken welke kosten we nu al weten dat
aan de lijn Duurzaam Veilig Opgroeien. De
Deze regiobegroting bestaat uit twee onderdelen, te
structureel (kunnen) worden. Ten tweede is de
eerste programmabegroting (van 2022) was
weten:
programmabegroting enige mate versimpeld, omdat
daarom opgehoogd met €150.000. Dat geldt
1. De programmabegroting, waaruit de bezetting
deze het afgelopen jaar bestond uit vele sub-posten.
ook voor 2023. Hiernaast zetten we vanuit de
van het regionale programmabureau, maar
Ten derde is een beter onderscheid gemaakt tussen
overgebleven middelen van de programmabegroting
onder meer ook de regionale conferentie, het
de programmabegroting (voor tijdelijke ontwikkeling)
voor 2022 €30.000 door naar 2023 om de
digitale platform en de regiomonitor worden
en de regionale verrekeningen (voor grotere of meer
programmabegroting sluitend te maken t.o.v. de
betaald. Ook zijn er bijdrages aan tijdelijke
structurele inzet).
voorgenomen uitgaven. Hetzelfde geldt voor 2024
inhoudelijke ontwikkeltrajecten. 2. Andere grotere tijdelijke alsmede structurele regionale kosten en investeringen, die wij, de
voor een bedrag van €75.000. Dit laatste bedrag voor 2024 is hoger, omdat niet langer sprake is
Ad 1) Programmabegroting
van middelen uit het Transformatiefonds. De totale
tien gemeenten van Haaglanden met elkaar
programmabegroting voor 2023 bedraagt hiermee
hebben afgesproken. De gemeenten verrekenen
Voor de programmabegroting is afgesproken
€1.230.000 en voor 2024 €1.125.000.
deze onderling, veelal uitgevoerd door het
dat deze in de basis €1 miljoen beslaat. De 10
Servicebureau.
gemeenten dragen naar rato bij. Het miljoen is
Zoals in het onderstaande overzicht is te zien, gaat
voor 2023 met 5% geïndexeerd aan de hand van
in 2023 ongeveer €600.000 naar de vaste personele
Een enkel project, zoals het project outcome, wordt
de indexatiebrief van het Rijk en gemeenten.
bezetting van het regionale programmabureau. Het
gefinancierd vanuit de werkbegroting van het
Voorafgaand aan elk volgend jaar wordt bekeken of
gaat zowel om enkele mensen in dienstverband van
Servicebureau.
sprake is en kan zijn van nieuwe indexatie.
de gemeenschappelijke regeling als om vergoeding van aanzienlijke personele inzet vanuit gemeenten
We hebben een aantal technische aanpassingen
In 2022 is besloten om de overgebleven middelen
voor de regio. Deze laatste kosten stonden in de
gedaan aan de regio/programmabegroting ten
van het Transformatiefonds uit de periode
programmabegroting 2022 nog onder inhoudelijke
opzichte van het uitvoeringsplan van 2022. Ten
2019-2021, ontvangen door de gemeente Den
projecten. Het programmabureau faciliteert
CONCEPT UITVOERINGSPLAN JEUGDHULP HAAGLANDEN 2023-2024
30
Bijlage 2 – Uitvoeringsplan – Regiobegroting 2023-2024
aan de ene kant op vele manieren de regionale samenwerking en trekt of ondersteunt anderzijds veel van de genoemde regionale projecten voor en samen met de tien gemeenten en partners. Hetzelfde geldt voor het Servicebureau, dat een eigen begroting heeft. Binnen deze post vallen ook kosten voor personele inzet op communicatie, de financiële ondersteuning en eventuele declaraties en opleidingen voor de medewerkers van het programmabureau. Ongeveer €330.000 gaat in 2023 naar het ondersteunen van de regionale samenwerking en samen leren, zoals de regionale monitor, het regionale digitale platform en het organiseren van regionale bijeenkomsten. Ten derde is in 2023 €300.000 gereserveerd voor een bijdrage aan enkele kleinere projecten, naast de grotere ontwikkelposten en structurele kosten, die via de regionale verrekeningen lopen. Het kan gaan om ontwikkelkosten voor een digitale tool tot het inhuren van tijdelijke capaciteit.