3280 Strategische Agenda 2023-2026 MRDH
Tekst van het document
Met elkaar, voor elkaar Strategische Agenda 2023 - 2026
concept ontwerp
1
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
Zuid-Holland Bereikbaar Rijkswaterstaat
Greenport West-Holland
Ministerie BZK
Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard
Ministerie EZK
Provincie Zuid-Holland
NS Fietsersbond
Rotterdam The Hague Airport
Westland
EBS
Voorwoord
De Riverboard
Ministerie IenW
Smart Delta Drechtsteden Veiligheidsregio Haaglanden
Midden-Delfland
Barendrecht
Leiden-Delft-Erasmus
ProRail
Holland Rijnland
MKB Nederland afd. Haaglanden en Rotterdam
Wassenaar
Evofenedex Metrocov
Den Haag VNG Regio Midden-Holland Capelle aan den IJssel Gemeente Hoekse Waard Nissewaard Rotterdam RET Voorne aan zee* Ridderkerk Tour de Force Krimpen aan den IJssel Maassluis VNO NCW West Human Capital Agenda Albrandswaard ANWB Delft Schiedam Vlaardingen Zoetermeer Rijswijk DOVA Transport en Logistiek Nederland Pijnacker-Nootdorp Gemeente Krimpenerwaard Leidschendam-Voorburg Glastuinbouw Nederland Innovation Quarter
In de metropoolregio Rotterdam Den Haag werken we, 21 gemeenten met elk hun eigen identiteit, samen aan het vernieuwen van onze economie en het verbeteren van onze bereikbaarheid. Samenwerken maakt sterker. Dat blijkt uit de resultaten die we boeken. En dat werkt twee kanten op: regionaal sterker is nationaal sterker, regionaal resultaat is lokaal resultaat. Dat is de opdracht, dat is het doel. Met veel enthousiasme bieden we u dan ook de Strategische Agenda 2023-2026 aan. Onze koers naar de toekomst: met elkaar, voor elkaar. Door onze gemeenschappelijke inzet overtuigden we het Rijkruim 4 miljard te investeren in nieuwe infrastructuur in onze regio waardoor wonen, werken en leven een noodzakelijke impuls krijgt. Daarbij waren visie, gedeelde urgentie en vasthoudendheid de sleutel van dit succes. En we gaan door. We blijven de krachten bundelen. We leven daarbij in een dynamische tijd en staan voor grote maatschappelijke, economische en duurzaamheidsuitdagingen. Met deze Strategische Agenda kiezen we een heldere koers, maken we onszelf wendbaar en gaan we met vertrouwen die uitdagingen aan. We zetten in op brede welvaart voor alle huidige en toekomstige inwoners. Wij doen dat door de bereikbaarheid verder te verbeteren en de economie te vernieuwen.
Ons doel is om te werken aan een regio die een grote en groeiende bijdrage levert aan de welvaart van ons land en het welzijn van haar inwoners. Dat zijn opgaven die verder gaan dan de gemeentegrens. Elkaars kwaliteiten onderkennen en benutten, de verbinding aangaan en durven doen. Dat is de weg die we vervolgen. Om de beloften van veerkracht en flexibiliteit waar te maken is de Strategische Agenda een levend, richtinggevend document. Opgaven aangaan en afronden, resultaten boeken, ruimte maken voor nieuwe opdrachten. Dat is de onze manier van werken. Zo houden we de goede koers. Met elkaar en voor elkaar. Deze Strategische Agenda is helder en concreet. De plannen werken toe naar resultaat op straat. De Strategische Agenda is een vertrekpunt en een werkexemplaar. Handen uit de mouwen. Aan de slag! Namens de voorzitters van het algemeen bestuur
Lansingerland
Hoogheemraadschap Delfland Waterschap Hollandse Delta
Samen aan de slag !
Hoogheemraadschap van Rijnland
TU Delft
Nationaal Programma Rotterdam Zuid
Ahmed Aboutaleb
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Economic Board Zuid-Holland
Port of Rotterdam
* vanaf 1 januari 2023 gevormd uit Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne
2
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
1
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
Jan van Zanen
“ De kracht van de MRDH is dat alle centra, met ieder zijn eigen dynamiek, bijdragen aan het totaal.” Foort van Oosten, burgemeester Nissewaard
Inhoudsopgave Voorwoord - Samen aan de slag!
1
...............................................................................
Koers 2023 - 2026
6
...............................................................................
“Raadsleden en wethouders uit onze gemeente deden mee met de regionale bijeenkomsten over de Strategische Agenda. Zo konden we de belangen van Leidschendam-Voorburg onder de aandacht brengen.”
Zes opdrachten
13
............................................................................... Opdracht 1: Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren
18
Opdracht 2: Toekomstbestendige economie stimuleren
26
Opdracht 3: Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren
34
Opdracht 4: Vernieuwen van werklocaties
40
Opdracht 5: Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk
46
Opdracht 6: Herstellen van het OV-systeem
54
............................................................................ ............................................................................ ............................................................................
Lieke Muller, raadslid Leidschendam Voorburg
............................................................................ ............................................................................
...............................................................................
Van ambitie naar resultaat
60
............................................................................... Samenwerken: Hoe doen we dat?
60
Resultaat: Wat hebben we daarvoor nodig?
62
............................................................................
2
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
3
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
MRDH samenwerking in praktijk EEN NETWERKORGANISATIE MET EEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING. DE GEMEENTEN ZITTEN DAARBIJ ZELF AAN HET STUUR.
Het verhaal van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dromen. Denken. Doen. In 2014 maakten de 23 gemeenten een bewuste keuze voor regionale samenwerking. De verbeteringen van het openbaar vervoer, waaronder RandstadRail en metrolijn E, zorgden er samen met de bevolkingstoename in dit deel van de Randstad voor dat de regio Rotterdam Den Haag steeds meer als één stedelijk netwerk ging functioneren. Dat verdiende alleen al in fysieke zin de kwalificatie ‘metropoolregio’. Het Rotterdams havengebied biedt werk aan mensen uit Voorne Putten. Het innovatiedistrict met de TU in Delft levert kennis waar ICT-bedrijven zoals in Zoetermeer van profiteren. Het duingebied van Wassenaar voelt voor Hagenaars als de eigen achtertuin. De universiteiten versterkten hun samenwerking in het LDE-verband (Leiden-DelftErasmus) verband. Uit onderzoek van de OESO en de TU Delft bleek dat verdere versterking van de samenhang in de regio Rotterdam Den Haag zou leiden tot meer economische en maatschappelijk groei. Meer draagvlak voor topvoorzieningen op het gebied van cultuur, onderwijs en zorg. Het besef groeide dat verdergaande regionale samenwerking kansen bood. Om kansen te verzilveren is het essentieel ambities te stellen en afspraken te maken.
De regionale samenwerking werd op 14 december 2014 bekrachtigd met een gemeenschappelijke regeling met twee kerntaken: het versterken van het economisch vestigingsklimaat en het verbeteren van de bereikbaarheid.
ALGEMEEN BESTUUR door de gemeenten aangewezen leden
BESTUURSCOMMISSIES
€
Wethouders Economie en Mobiliteit van de 21 gemeenten
GEMEENTEN
Maassluis
21
V l a ard ing en
Pijnacke r-Nootdo rp
Kri mp en a a nd en IJs sel
€
€
REKENINGCOMMISSIE Die adviseert het algemeen bestuur over financiële aangelegenheden
cht ndre Bare
Rotterdam
ard Lansingerland swa and Albr Wassenaar
Rij Cap sw elle aan ijk den IJss el
Zo e ter me er
Eén voor Economisch Vestigingsklimaat en één voor de Vervoersautoriteit. Iedere gemeente vaardigt 2 raadsleden af. Ze geven gevraagd en ongevraagd advies aan het algemeen bestuur.
Den Haa g
k erker Ridd
ADVIESCOMMISSIES
urg dam-Voorb Leidschen
m ieda Sch
Vo orn ea an Del Zee ft
aard Nissew
€
We stla nd
Midden-Delfland
4
|
Versterken economisch vestigingsklimaat
Verbeteren bereikbaarheid
We leggen verbindingen tussen overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven, we verlenen financiële bijdragen en we stemmen vraag en aanbod van werklocaties onderling af.
We maken regionaal beleid, we verlenen OV-concessies en we verstrekken subsidies om projecten uit te voeren. De daadwerkelijke uitvoering van projecten ligt bij de gemeenten, wegbeheerders en ov-bedrijven.
Strategische Agenda 2023 - 2026
5
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
Koers 2023 - 2026 Meer welvaart én welzijn voor de mensen die in de metropoolregio Rotterdam Den Haag wonen, werken en leven. Dat is ons vertrekpunt. Meer samenwerken, betere fysieke verbindingen realiseren en het economisch vestigingsklimaat versterken. Dat is onze inzet. Als we dat bereiken, komen er meer kansen voor mensen, betere voorzieningen en wordt het gemiddeld inkomen hoger. In 2016 berekende OESO dat daardoor 1-2% extra groei van welvaart en welzijn mogelijk is. We willen dat iedereen mee kan doen in de samenleving en kansen bieden voor ál onze inwoners. Het grootste kapitaal van onze regio zijn de mensen die hier wonen en werken. Dit is de basis voor de samenwerking van de gemeenten in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. In 2019 zijn de ambities van deze gemeenten vastgesteld in een Strategische Agenda. De afgelopen jaren hebben in de wereld veel ontwikkelingen plaatsgevonden die ook van invloed zijn op onze regio. Dat vraagt om een actualisatie van de Strategische Agenda. Meer welvaart en welzijn in onze regio is nog steeds waaraan we actief werken, want de beperkte economische groei van onze metropoolregio laat zien dat de potentie van deze regio nog niet (volledig) wordt benut. De metropoolregio Rotterdam Den Haag scoort lager dan andere regio’s wat betreft brede welvaart. We zien een mismatch op de arbeidsmarkt. Tenslotte is onze regio economisch kwetsbaar.
Als het economisch goed gaat in Nederland, dan doet onze regio redelijk mee. En als het slecht gaat, dan hebben we daar extra last van doordat een aantal maatschappelijke opgaven, hier (extra) groot zijn.
Ons verstedelijkt gebied heeft voordelen door nabijheid van activiteiten en voorzieningen en functiemenging. Zo versterken bedrijven in dezelfde sector elkaar door specialisatie en ketenvorming. Ze maken gebruik van dezelfde fysieke en sociale infrastructuur, kennisinstellingen en gespecialiseerde arbeidsmarkt. Maar ook hiervoor geldt dat we als Metropoolregio Rotterdam Den Haag nog niet alle kansen benutten die er zijn. In de geactualiseerde Strategische Agenda bepalen we de koers voor de komende vier jaar. Deze moet invulling geven aan de grote ambities en opgaven die er in onze metropoolregio zijn.
De wereld verandert Maatschappelijke opgaven en crissisen volgen elkaar snel op. De wereld van nu ziet er anders uit dan een halfjaar geleden en we zien we dat de geopolitiek minder stabiel is dan voorheen. Zo raakt de oorlog in Oekraïne onze economie en fluctueren de prijzen. Ook de urgentie van transitie en verduurzaming van de industrie, van de energievoorziening, van het vervoer en van de woningbouw neemt toe. Een derde van de landelijke CO2-uitstoot komt uit onze regio. Het is dus noodzakelijk om onze maatschappij ‘groen’ in te richten en emissies zoals CO2, stikstof en fijnstof te reduceren. De afgelopen jaren heeft ook de coronacrisis ons in zijn greep gehouden. Ten slotte is er een tekort aan personeel in verschillende sectoren. We staan voor verschillende grote opgaven die zich tegelijkertijd manifesteren. We moeten wendbaar en adaptief zijn en vol inzetten op de transities. Daarbij moeten we koersvast zijn en tegelijkertijd alert blijven op de opgaven en veranderingen om ons heen. Zo werken we aan versterking van de regio, nu en in de toekomst.
De metropoolregio in beweging “In de Strategische Agenda kunnen we de belangen van Maassluis binnen de regionale samenwerking kenbaar maken.” Richard van Scherpenzeel, raadslid Maassluis
Tot 2040 verwelkomt Zuid-Holland ongeveer 400.000 nieuwe inwoners. De vraag naar woningen, werk en voorzieningen neemt daardoor flink toe. De gemeenten in Zuid-Holland maken dit decennium ruimte voor 200.000 nieuwe woningen. De bouw van die woningen vindt met name plaats in stedelijk gebied en rond OVlijnen, zoals de lijn Leiden-Dordrecht en de Hoekse Lijn waarlangs de gemeenten Delft, Den Haag, LeischendamVoorburg, Maassluis, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen liggen. Binnenstedelijk bouwen stimuleren de 21 samenwerkende gemeenten om een goede leefkwaliteit in de regio te behouden met voldoende ruimte voor landschap, natuur en recreatie. Groen, natuur, sport en spel, voorzieningen, klimaatadaptatie en energietransitie vragen allen een prominente plek. Het groen van onder andere Wassenaar, Albrandswaard, Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland en de nieuwe gemeente Voorne aan Zee koesteren we. Tegelijkertijd is er ruimte nodig voor de huidige en groeiende bedrijvigheid. Dit betekent dat er in onze toch al dichtbevolkte regio een toenemende druk op de beperkte ruimte ontstaat. Onze binnensteden worden steeds drukker. Ook hier is het verdelen van de steeds schaarsere ruimte een belangrijke opgave. De stadsdelen van (voormalige) groeikernen zoals Capelle aan den IJssel, Zoetermeer en Spijkenisse zijn aan vernieuwing en verduurzaming toe.
Het wordt een uitdaging om deze kernen kwalitatief op niveau te houden, mee te laten ontwikkelen met de demografie en te verduurzamen. Verdichting en doorontwikkeling in onze regio is alleen mogelijk als mobiliteit minder ruimte in beslag neemt en we wonen, werken en leven beter combineren.
6
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
7
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
Op dit moment vindt een transitie plaats naar duurzame energievoorziening en circulaire economie, die ook de nodige ruimte vraagt. Daarnaast is in vrijwel alle sectoren sprake van toenemende digitalisering en automatisering. Oude technieken maken plaats voor nieuwe technologie. Dat vraagt op alle niveaus van de arbeidsmarkt om personeel met andere vaardigheden aangezien anders vacatures onvervuld blijven. De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt wordt nog belangrijker voor een goed functionerende economie. Dat geldt in het bijzonder voor de IT-, energie-, tuinbouw- en zorgsector en belangrijke clusters zoals de Greenport West-Holland en Mainport Rotterdam. Deze clusters vragen om meer investeringen in hightech, cyberweerbaarheid en digitalisering om op wereldschaal concurrerend te blijven en kopposities te behouden. In de Greenport, in onder meer de gemeenten Westland, Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland, gaat het steeds vaker om de export van hightechkennis naast het exporteren van groenten, bloemen en planten. Energie wordt steeds vaker in de buurt opgewekt en producten worden lokaal geteeld of 3D-geprint. Onze hightechkennisontwikkeling en maakbedrijven van wereldniveau moeten we daarom versterken zoals nu al gebeurt in het Innovatie district Delft. Daarnaast speelt het mkb een cruciale rol in het vernieuwen van onze economie.
Deze bedrijven genereren veel nieuwe ideeën en innovaties. Ze brengen een belangrijke dynamiek met zich mee en zorgen dat sectoren vernieuwen. Wat betreft duurzame mobiliteit moeten we naar 0% CO2-uitstoot in 2050. Inzetten op lopen, fietsen en openbaar vervoer draagt bij aan mobiliteitstransitie en de klimaatambities. Die vormen van mobiliteit zorgen voor minder ruimtebeslag, betere leefbaarheid, inclusiviteit, betere bereikbaarheid en zijn schoner. Met het oog op de stikstofopgave is dat ook nodig voor het realiseren van woningen en nieuwe bedrijvigheid. Op zoveel mogelijk plekken krijgen deze vormen van mobiliteit daarom prioriteit. Voor bepaalde reizen of delen van de reis zijn inwoners en werknemers in de metropoolregio afhankelijk van de auto. Voor hen blijft de (schone) auto een belangrijk vervoermiddel voor in ieder geval een deel van de reis. Om de klimaatambities waar te maken, is het van belang dat ook logistiek en distributie schoner en efficiënter worden.
Verbinden en versterken Het versterken van het economisch vestigingsklimaat en het verbeteren van de bereikbaarheid voor de mensen die hier wonen, werken en recreëren. Dat is waar de Metropoolregio voor staat. Voor het economische vestigingsklimaat zetten we ons als 21 samenwerkende gemeenten in voor toekomstbestendige arbeidsplaatsen, het verhogen van de productiviteit en het creëren van voldoende ruimte voor economische activiteiten op de juiste plek. Ook dragen onze natuur- en recreatiegebieden bij aan een prettig vestigingsklimaat in deze drukke metropoolregio. Het verbeteren van de bereikbaarheid is geen doel op zich, maar een middel. Mobiliteit levert een belangrijke bijdrage aan de brede welvaart van mensen. Het stelt hen in staat banen, voorzieningen en sociale contacten te bereiken en het kan een positieve bijdrage leveren aan hun fysieke en mentale gezondheid. Daarbij hebben we aandacht voor de negatieve effecten van mobiliteit, zoals verkeersonveiligheid, milieuvervuiling en klimaatverandering. Als MRDH willen we dat mensen makkelijker en sneller van wonen naar werk kunnen gaan, dat opleidingen voor studenten met passend en duurzaam vervoer bereikbaar zijn en dat bedrijven, kennisinstellingen en groene landschappen toegankelijk zijn.
We werken aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem dat de groei van reizigers faciliteert, waarbij voorrang wordt gegeven aan actieve en collectieve vormen van mobiliteit. We willen alle inwoners, werknemers en bezoekers in staat stellen op een prettige, veilige en duurzame manier te reizen. Zo dragen we bij aan een sociaaleconomisch krachtige metropoolregio Rotterdam Den Haag. Meer banen komen binnen het bereik van iedereen. Dat geeft iedereen meer kansen en daarmee versterken we de brede welvaart voor de hele metropoolregio.
Naast deze uitdagingen hebben we te maken met de grootschalige onderhoudsopgave van de infrastructuur. In de komende decennia worden vrijwel alle bruggen en tunnels in de metropoolregio aangepakt zoals de Van Brienenoordbrug waar omliggende gemeenten zoals Albrandswaard, Capelle aan den IJssel, Barendrecht en Ridderkerk veel hinder van kunnen ondervinden. Ook elders vinden grote onderhoudsprojecten op de weg en het spoor plaats. Bouwprojecten dichtbij de infrastructuur beperken ook de beschikbare capaciteit van de weg en het OV. Er zijn dan ook ondersteunende maatregelen nodig om de hinder die projecten veroorzaken te beperken. Dat betekent onder meer het stimuleren van bewust reisgedrag.
“Alleen ga je sneller. Samen kom je verder.” Marja van Bijsterveldt, burgemeester Delft
Een onderhoudsopgave dient zich ruim van tevoren aan. Een crisis laat zich niet altijd van tevoren voorspellen. De coronacrisis kwam onverwacht en heeft ons mobiliteitssysteem hard geraakt. Door de crisis daalde het aantal reizigers in het OV fors en ontstonden bij de vervoerders financiële tekorten. Ook de energiecrisis heeft impact op het OV. Er is een dubbele opgave: op korte termijn het huidige systeem in de lucht houden én het OV van de toekomst ontwikkelen, gekoppeld aan de verstedelijking en mobiliteitstransitie. Daar komt bij dat het reisgedrag van mensen verandert. Hier zal het OV zich op moeten aanpassen.
“Welvaart en welzijn voor iedereen.” Martijn Vroom, burgemeester Krimpen aan den IJssel
8
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
9
|
Strategische Agenda 2023 - 2026
De koers van de Metropoolregio
De vier regionale opgaven
Opgaven
Regionale samenwerking is nodig om onze ambitie waar te maken en vraagt om focus. Door de hierboven beschreven trends en ontwikkelingen zien we de volgende regionale opgaven op ons afkomen en daar zetten we de komende vier jaar op de volgende manier op in:
klimaat onder druk
1. Groei van de regio.
verkeer loopt vast 400.000 inwoners erbij
De metropoolregio heeft al 2,4 miljoen inwoners en daar komen de komende 20 jaar ongeveer 400.000 inwoners bij. Die willen allemaal prettig wonen, werken en recreëren. Vanuit onze kerntaken faciliteren we de groei op een adequate en passende manier.
Groei van de regio
Verstedelijkingsafspraken De woningbouwopgave in onze regio is bijzonder groot. Tot 2040 moeten er in onze regio 266.000 woningen worden gebouwd. Om invulling te geven aan deze opgave hebben gemeenten en provincie de afgelopen jaren gewerkt aan programmering waarbij de koppeling tussen mobiliteit en verstedelijking goed wordt gelegd. Dit heeft geresulteerd in de focus van woningbouw langs het OV, zoals langs de Lijn Leiden-Dordrecht (met name via MoVe en de Verstedelijkingsalliantie, met een totale ambitie van 150.000 woningen) en langs regionale HOV verbindingen zoals de Hoekse Lijn waar de overige 116.000 woningen worden gerealiseerd. De provincie heeft deze focus vastgelegd in haar Omgevingsbeleid, in deze Strategische Agenda geeft de MRDH nader invulling aan deze opgave.
verouderde technologie natuurlijke omgeving onder druk
Vernieuwen van de regio schaarse werkruimte
Kwaliteit van de regio
De MRDH heeft, vanuit haar verantwoordelijkheden op het gebied van bereikbaarheid en economisch vestigingsklimaat, een actieve bijdrage geleverd aan deze woningbouwafspraken. Met als doel ervoor te zorgen dat de investeringen die de MRDH doet op het gebied van bereikbaarheid per openbaar vervoer, optimaal renderen. Het resultaat is een goede samenhangende aanpak die heeft geleid tot een forse investering van het Rijk. De komende jaren blijft de MRDH, vanuit diezelfde verantwoordelijkheden, gevraagd en ongevraagd adviseren over ruimtelijke vraagstukken met impact op de bereikbaarheid van onze regio. Dit doet de MRDH via de Verstedelijkingsalliantie, maar ook door rechtstreeks aan gemeenten te adviseren.
inefficiënt ruimtegebruik
mismatch arbeidsmarkt achterstallig onderhoud infrastructuur investeren in OV noodzakelijk
OV uit de rode cijfers houden
2. Vernieuwing van de regio.
Herstel van de regio
De economie is continue in beweging en ontwikkelt zich razendsnel. Zo maken oude technieken plaats voor nieuwe technologieën. Dit vraagt omscholing van mensen en opleidingen die beter aansluiten op de arbeidsmarkt van de toekomst. Innovaties en investeringen in nieuwe technologieën dragen bij aan de economische ontwikkeling. We stimuleren een toekomstbestendige economie. Nieuwe technologieën en andere motivaties maken duurzamer reisgedrag mogelijk waardoor de mobi- liteitstransitie wordt gestimuleerd. Verschuiving naar actieve en/of collectieve mobiliteit is noodzakelijk voor een bereikbare, duurzame en leefbare regio.
onvoldoende OV Vangnet
10 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
11 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
3. Kwaliteit van de regio. De groei van de economie, de bevolking en de mobiliteit moet samengaan met meer kwaliteit en leefbaar heid. Ook dat pakken de 21 gemeenten gezamenlijk op. Dat betekent zorgen voor een optimaal functionerend, duurzaam en veilig mobiliteitssysteem, het creëren van goede ruimtelijke condities en de schaarse ruimte meerdere functies geven. Met andere woorden, de basis moet op orde zijn.
4. Herstel van de regio. De nasleep van de coronacrisis dwingt ons bij de Metropoolregio scherpe keuzes te maken om kwalita- tief OV aan te blijven bieden binnen beperkte financiële mogelijkheden. Het vraagt van bestuurders en gemeenteraden om soms moeilijke keuzes te maken. De magere jaren zijn nog niet voorbij en toch moeten we ons opmaken voor kwaliteitsverbetering en groei van het openbaar vervoer, want het OV is de drager van ons mobiliteitssysteem en onze verstedelijkingsstrategie. Die uitdaging moeten we gezamenlijk en regionaal oppakken op een wijze die borgt dat het OV ook in de toekomst bij blijft dragen aan de brede welvaart in de metropoolregio.
“Vanuit eigen kracht beginnen en dan elkaar wat gunnen. Zo dragen we bij aan de Strategische Agenda.” Leon Erwich, raadslid gemeente Lansingerland
Samenwerken maakt sterker De geschetste regionale opgaven zijn groot en complex en voor een individuele gemeente steeds lastiger om zelfstandig op te lossen. Het kan alleen samen. Als we dat goed doen rendeert deze samenwerking lokaal en heeft het een positief effect op onze inwoners. Er zijn grote kansen op een betere toekomst voor de inwoners, bezoekers en werkenden van de metropoolregio Rotterdam Den Haag die gegrepen moeten worden. Met deze Strategische Agenda zetten we de koers in om dit te realiseren. De inzet is om elkaar te helpen bij ingewikkelde vraagstukken. Iedere aangesloten gemeente draagt een steentje bij om de economie te vernieuwen en de bereikbaarheid te verbeteren.
12 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Koers kiezen betekent begrip hebben voor elkaars belangen en als gemeente ook de eigen verantwoordelijkheid voor regionale samenwerking kennen en pakken. Werken op basis van wederkerigheid. Zowel inhoudelijk als financieel. Dat is de keuze die we maken als 21 samenwerkende gemeenten. Doen wat nodig is voor de hele regio, voor alle inwoners. De voorliggende Strategische Agenda is ons gezamenlijk kompas. We zijn er klaar voor, dus handen uit de mouwen en samen aan de slag!
Zes opdrachten
De zes opdrachten van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag
Opdrachten n de regio a v i e Gro
de r egi o
1. Investeren in bereikbaarheid 2. Toekomstbestendige economie stimuleren
ng uwi nie Ver
6. Herstellen van OV-systeem 3. Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren 5. Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk
Kw
15 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
a lit
e it v
a n d e re
4. Vernieuwen van werklocaties
gio
gio van de re
De zes opdrachten komen voort uit de vier regionale opgaven en hangen met elkaar samen. Door met zes opdrachten te werken zijn we wendbaar en adaptief, want als er zich nieuwe inzichten voordoen, passen we de opdracht aan. De eerste opdracht ’Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren’ richt zich op plannen en projecten voor een goede bereikbaarheid in de toekomst. Daarnaast is ver-
nieuwing (opdracht 2) nodig om toekomstbestendig te zijn. Huidige en toekomstige inwoners moeten een geschikte baan kunnen vinden en bedrijven geschikt personeel en mogelijkheden hebben om te innoveren voor de toekomst. Opdracht 3 gaat over actieve en collectieve vormen van mobiliteit om nu en in de toekomst de bereikbaarheid te verbeteren en verduurzamen. Ruimte in de regio om te wonen en werken is schaars. Daarom zetten we extra in op het beter benutten van de beschikbare ruimte voor werken en stimuleren we functiemenging (opdracht 4). Een goede kwaliteit van het huidige vervoerssysteem zoals op vervoersknooppunten en van de te verlenen OV-concessies is essentieel voor de huidige bereikbaarheid van de regio en de doorontwikkeling. Opdracht 5 gaat dus over de basis op orde. Tot slot is er een speciale omstandigheid die ons handelen bepaalt: de nadelige effecten van corona (inhoudelijk en financieel) op het OV in de metropoolregio (opdracht 6). Dit is actueel en naar verwachting de aankomende twee jaar heel urgent, maar we hopen en verwachten dat we opdracht 6 vanaf 2025 achter ons kunnen laten. Daarom wordt opdracht 6 aangeduid als ‘special’.
Herstel van
Deze Strategische Agenda formuleert de koers voor de komende vier jaar. De 21 samenwerkende gemeenten leggen de focus op vier regionale opgaven en vertalen die naar zes concrete opdrachten. Anders dan in de vorige Strategische Agenda geven de 21 gemeenten in dit hoofdstuk per opdracht de inzet, de aanpak en rollen, de verwachte resultaten, de impact, de middelen en samenhang aan. Zo is duidelijk waar de gemeenten samen op inzetten en wat de gemeenten doen om dat mogelijk te maken: concreet, overzichtelijk en volgbaar. Het betreft een actualisatie, dus bij de inzet is, indien van toepassing, benoemd wat blijvend is (wordt voorgezet) en wat nieuw is ten opzichte van de vorige Strategische Agenda.
Gebiedsgericht werken en de gebiedstypen Onze metropoolregio heeft grote en diverse kwaliteiten. Of het nu gaat om het Rotterdamse havengebied, het greenportgebied in Westland en Lansingerland, de ICT-sector in Zoetermeer, het groengebied in Midden-Delfland, Wassenaar en op Voorne-Putten of Den Haag als internationale stad van Vrede en Recht. We werken samen gebiedsgericht aan de kerntaken economie en mobiliteit en hanteren voor de activiteiten van de opdrachten vier verschillende gebiedstypen. Elk gebied met een andere nadruk en invulling om zo recht te doen aan de gebiedsverschillen. Metropolitaan en hoogstedelijk gebied: In dit gebiedstype komen zowel campussen (vanuit werkmilieus bedrijventerreinen), kantoren als winkels voor. Voor kantoren gaat het om grootstedelijke toplocaties met internationale reikwijdte en de winkels zijn bovenregionaal verzorgend. In dit type gaat het om het versterken van de internationale concurrentiekracht en het vestigingsklimaat door levendigheid en multifunctionaliteit, gekoppeld aan internationale connectiviteit. De focus voor de mobiliteit ligt op lopen, fietsen en OV. Verbindend OV wordt gebundeld op frequente, snelle en betrouwbare corridors met goede multimodale toegangspunten.
Er wordt ingezet op schone voertuigen en er is aandacht voor betrouwbare en veilige stadsdistributie waarbij er steeds minder ruimte zal zijn voor rijdende en geparkeerde auto’s. Betrouwbare aansluitingen op de treinstations en het hoofdwegennet en meer sturing op routevorming van autoverkeer over hoofdroutes is van belang in combinatie met uitbreiding van 30 km/u-gebieden.
Stedelijk woon- en werkgebied: Het werken gebeurt vooral aan de rand van de stad en dus in dit gebiedstype. Hier treft je dan ook alle werkmilieus. Bedrijventerreinen voor logistiek, agrologistiek, maritiem, hoogwaardig, industrieel en interactiemilieu stedelijk. Kantoren met provinciale, regionale en lokale reikwijdte en veel verschillende detailhandel. Hier bevindt zich ook een groot deel van het mkb van de regio. De hoofdopgave is de basis op orde brengen en waar relevant de vitaliteit versterken met herstructurering van voorzieningencentra (met name winkelcentra) en vergroten van de aantrekkelijkheid. De verbindingen met de bestaande, stedelijke gebieden en omliggende centra worden versterkt. Het aandeel OV en fiets is substantieel, maar het auto-aandeel is ook groot (zeker voor langere afstanden). We versterken OV op de hoofdassen. In de andere richtingen wordt gekeken naar alternatieve mobiliteit, inclusief P+R naar omliggende steden. Meer metropolitane fietsroutes, het ontvlechten van netwerken en het wegnemen van barrières zijn van belang. Het aanbieden van (deel-)fietsvoorzieningen op knooppunten en bij OV-haltes in samenhang met het verbeteren van de microbereikbaarheid van de halten is een kans. De bereikbaarheid voor de auto en betrouwbare aansluitingen op het hoofdwegennet blijven ook van belang.
Ruimtelijk wonen en recreëren: In dit gebiedstype tref je kleinschalige werkmilieus, kantoren met lokale reikwijdte en lokaal verzorgende detailhandel aan. Vitale stads- en dorpskernen zijn bij dit gebiedstype van belang. De hoofdopgave is het verbijzonderen van de specifieke kwaliteiten. De openheid wordt beschermd en de gebieden moeten vitaal worden gehouden. De toeristische en recreatieve waarden zijn daarvoor aanknopingspunten en worden versterkt. Het aandeel OV en fiets is beperkt in deze gebieden. Het auto-aandeel is en blijft dominant, zeker voor de langere afstanden. Van en naar het stedelijk gebied zal de auto hierbij steeds meer een onderdeel van de verplaatsing zijn met overstap op OV of fiets aan de rand van de stad. Het is belangrijk om betrouwbare en snelle aansluitingen op het (hoofd)wegennet te houden. Meer metropolitane hoofdfietsroutes, het verbeteren van de toevoerfunctie van de fiets en deelmobiliteit op het verbindend OV, het wegnemen van barrières en het verhogen van de veiligheid zijn van belang. We versterken de samenloop van recreatieve en utilitaire routes. We zetten in op enkele dragende OV-assen met mobiliteitsknooppunten (inclusief fiets- en andere ketenvoorzieningen bij en fietsroutes naar haltes).
Behoud van voorzieningen is belangrijk om ook in de kernen nabijheid, lopen en fietsen zoveel mogelijk een kans te geven en een aantrekkelijke openbare ruimte te realiseren met beperkt ruimbeslag van de auto. Greenports en Mainport: Hier zijn bij uitstek locaties voor grootschalige bedrijvigheid en tref je speciale locaties voor kantoren aan. Detailhandel komt eigenlijk niet voor in dit gebiedstype. De revitalisering van bedrijventerreinen is hier van belang. De hoofdopgave is het versterken van de vitaliteit en het vestigingsklimaat. Multimodale bereikbaarheid voor goederen wordt gegarandeerd en de bereikbaarheid voor werknemers verbeterd. Het gebruik van de auto is en blijft dominant, boven dat van OV en fiets. We willen de bereikbaarheid, capaciteit en betrouwbaarheid van het wegennet garanderen, met name voor het logistieke verkeer. Meer aandacht voor OV en fiets is gewenst om te voorkomen dat het beschikken over een auto randvoorwaardelijk is om in de Greenport of Mainport te kunnen werken. Daarom wordt fiets- en OV-gebruik bevorderd. Bij elke opdracht worden voorbeeldprojecten per gebiedstype benoemd om te laten zien wat de uitwerking betekent in een bepaald gebied.
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
De druk op het mobiliteitssysteem wordt de aankomende decennia verder vergroot door de beheer- en onderhoudsopgave en de verstedelijkingsopgave. We stimuleren daar waar dat nodig is de inzet van bedrijven en werkgevers voor een duurzamer logistiek en mobiliteitsgedrag en differentiatie van reisgedrag naar plaats en tijd.
Blijvende inzet De metropoolregio groeit naar bijna drie miljoen inwoners in 2040. Die willen allemaal een baan en prettig van huis naar werk reizen of ergens recreëren. Daarom investeren de 21 samenwerkende gemeenten in de bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio op duurzame wijze te faciliteren. Het gaat daarbij om de bereikbaarheid van de nieuwe verstedelijkingslocaties, het verbinden van innovatieve kennis- en onderwijsknooppunten, de bereikbaarheid van werklocaties en het behouden van de leefbaarheid en open ruimte. Ook is het belangrijk dat de metropoolregio bereikbaar blijft met onze omliggende regio’s en gemeenten. We zetten in op een goede bereikbaarheid van, naar en door de metropoolregio. Dat doen we vooral door nu plannen te maken voor de investeringen in het mobiliteitssysteem op de (middel)lange termijn en te adviseren over de bereikbaarheid bij verstedelijkingsplannen. De ingezette lijn van de schaalsprong van het OV in relatie tot de verstedelijking uit het gebiedsprogramma MoVe is daarbij het uitgangspunt. We versterken het regionale hoogwaardige OV in samenhang met de verstedelijking. Vernieuwde inzet
We gaan door met het verbeteren van de bereikbaarheid van economische locaties. Het beleid is de afgelopen jaren gericht geweest op elf locaties. De MRDH onderzoekt of dit beleid ook naar andere economische locaties verbreed moet worden en wat daar voor nodig is. De groenblauwe leefomgeving is erg belangrijk voor de kwaliteit van ons economisch vestigingsklimaat. We zien dat deze gebieden steeds meer gebruikt worden en een belangrijke voorziening zijn voor hoogstedelijke gebieden. Het zijn de longen van de randstad en daar zijn we zuinig op. We zorgen ervoor dat deze gebieden optimaal gebruikt worden door ze bereikbaar te maken. De MRDH zet zich de aankomende vier jaar daarom nadrukkelijker in om de bereikbaarheid van en naar de natuur- en recreatiegebieden met
18 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 6
actieve en/of collectieve vormen van mobiliteit te verbeteren. Dat doen we met de provincie Zuid-Holland en recreatieschappen die verantwoordelijk zijn voor investeringen in en beheer van het groen in de gebieden.
1.1 Inzet
Verstedelijking is een grote opgave in de regio. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag zal bij de verstedelijkingsplannen een bijdrage leveren door te adviseren over de beste oplossingen voor mobiliteit, bereikbaarheid en werklocaties. We faciliteren dat de noodzakelijke bereikbaarheid tijdig beschikbaar is via het eigen Investeringsprogramma en Rijks- en provinciale programma’s. We doen dit onder meer in overleggen met het Rijk en de provincie Zuid-Holland.
Opdracht 5
Ons droomhuis ligt op steenworpafstand van het station "Mijn partner werkt in Rotterdam en ik in Den Haag. Wonen dichtbij het station is voor ons heel belangrijk. Het lukte niet om in de grote steden een koophuis te vinden die aan onze eisen voldoet. Hier, direct naast Schiedam CS, slaagden we wel. Trein, metro, tram en deelvervoer: het staat voor ons klaar. Met een paar minuten zijn we in Rotterdam en binnen een kwartier in Den Haag. Binnen een half uur zijn we met de metro op het strand van Hoek van Holland. Dankzij een mega-investering in- en rond de spoorlijn Leiden Dordrecht wordt Schiedam CS en omgeving opgeknapt. Dit zal ook de woningbouw stimuleren om meer mensen de kans te geven hier te wonen. Dan zijn we hier echt klaar voor de toekomst." Shyreen Shaib, inwoner van Schiedam.
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
(Middel)lange termijn ontwikkelingen
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
We werken de komende vier jaar samen met onze partners aan de volgende programma’s en activiteiten om over vijf tot vijftien jaar tot realisatie van projecten te komen: Regionaal fietsagenda (middel)lange termijn De regionale fietsagenda geeft aan wat er, op de (middel)lange termijn tot 2040, nodig is aan verbeteringen in het regionale fietsnetwerk: 800 km regionaal fietspad verbeteren en 90.000 extra fietsparkeerplaatsen. De focus ligt op de verbindingen en ontbrekende schakels in het regionale netwerk tussen steden en/of dorpen. Rollen: De MRDH helpt één of meerdere individuele gemeenten die een verbinding of schakel oppakken met planuitwerking, verleent subsidie aan wegbeheerders voor het verbeteren van regionale fietspaden en zet zich samen met de provincie Zuid-Holland in om aanvullende financiering van het Rijk aan te trekken voor deze opgave. De wegbeheerders voeren de verbeteringen van de fietspaden uit en zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud.
Ontwikkeling als onderdeel van de Verstedelijkingsalliantie tot 2040
ord rec ht
150.000 70.000 tot 80.000 Wassenaar 500 800
Economische toplocaties 1. Den Haag Scheveningen 2. Den Haag Internationale zone 3. Den Haag CS / CID / Binckhorst 4. Rijswijk station / Plaspoelpolder 5. Zoetermeer Stationslocatie 6. Delft Station / TU 7. Rotterdam The Hague Airport (RTHA) 8. Rotterdam Alexandrium 9. Rotterdam CS / centrum 10. Rotterdam Kralingse Zoom / Brainpark 11. Rotterdam Zuidplein
Lij nL eid en -D
1
Opdracht 2
1.2 Aanpak en rollen
LEGENDA Ontwikkeling 2016-2040 woningen 266.000 banen 208.000
Opdracht 1
Den Haag 47.000 55.600
1 2
LeidschendamVoorburg 5.700 2.600
3
CID
Verkenningen en Gebiedsuitwerkingen
Rijswijk 11.400 0
Westland 13.600 7.300
Natuur- en recreatiegebieden
Bin
ckh
orst
4
5
PijnackerNootdorp 7.700 3.300
Maassluis 3.900 700
MiddenDelfland 1.000 4.900
Delft 20.700 24.600
Vlaardingen 4.800 2.000
Schiedam 9.300 400
9
8
Nissewaard 3.500 400
Albrandswaard 900 400
Capelle a.d. IJssel 7.100 1.900
Krimpen a.d. IJssel 800 1.200
Oeververbindingen 10 regio Rotterdam 11
Bereikbaar Voorne-Putten en haven Rotterdam Hellevoetsluis 1.400 3.800
Rotterdam 88.300 64.900
7
Brielle 1.600 100
Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) In dit programma werken regionale partners (provincie Zuid-Holland, gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. Speerpunten in dit programma zijn:
Lansingerland 11.800 10.800
6
Greenport 3.0 Westland
Westvoorne 900 100
Zoetermeer 16.000 12.500
Ridderkerk 3.300 7.900 Barendrecht 4.700 2.800
• gebiedsuitwerking Voorne-Putten en Haven Rotterdam: betrouwbaar en robuust netwerk voor de bereikbaarheid van Voorne-Putten;
• gebiedsuitwerking Westland Greenport 3.0: toekomstvast bereikbaar zijn van de Greenport Westland; • MIRT-verkenning CID-Binckhorst: OV ontwikkeling en mobiliteitstransitie in relatie tot verstedelijkingsopgave; • MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam: nieuwe oeververbinding in relatie tot verstedelijking, kansen voor mensen en oplossen van knelpunten;
• MIRT-verkenning Oude Lijn en Knooppunten: belangrijke drager van de schaalsprong OV en de verstedelijkingsstrategie voor de Zuidelijke Randstad;
• metropolitaan OV en Verstedelijking Metronet en RandstadRail: verhogen van intensiteit en capaciteit van zowel het Metronet als de Randstadrail om groei van het gebruik hiervan mogelijk te maken;
• programmalijn Logistiek: kennisuitwisseling over efficiënte en het verbeteren van bouwlogistiek en agrologistiek tussen mainport en greenport.
• adaptieve ontwikkelstrategie wegen en fiets. Met deze ontwikkelstrategie bepalen we welke aanpassingen aan het wegen- en fietsnetwerk nodig zijn in de toekomst in samenhang met de ontwikkeling van het OV-netwerk en de verstedelijking.
N
20 |
0
5
Strategische Agenda 2023 - 2026
10
15
Rollen: De MRDH is één van de partners in het gebiedsprogramma MoVe en regionaal coördinator. We bepalen mede welke investeringen op de (middel)lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de regio te garanderen en dragen daar financieel aan bij.
21 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
OV-ontwikkelprogramma’s: één in de Haagse regio en één in de regio Rotterdam In de regio Rotterdam worden dossiers zoals het Plan Toekomstvast Tramnet, project Metronet, HOV Ridderkerk, HOV Maastunnel korte termijn, diverse knooppunten en OV-doorstromingsprojecten gerealiseerd. In de Haagse regio (OVNEXT) wordt de instroom nieuwe stadstrams, een remise, versnellingsprojecten OV, knooppunten en het project gekoppeld rijden RandstadRail gerealiseerd. Beide programma’s dragen bij aan de verstedelijkingsopgave. Binnen de programma’s wordt actief de verbinding gezocht met gemeentelijke gebiedsontwikkelingen, zoals Hofplein, Beurs, Rijn- en Maashaven en Spijkenisse centrum in regio Rotterdam en CID-Binckhorst, Den Haag ZuidWest, Laan NOI en andere gebiedsontwikkelingen in de Haagse regio zoals Zuid-Westlandcorridor. Rollen: De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en werkt met de individuele gemeenten en de vervoerders de projecten voor de ontwikkeling van het OV uit zodat tot realisatie wordt gekomen. Bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden Onderzoeken voor welke recreatie- en natuurgebieden de bereikbaarheid moet worden verbeterd. Hiervoor wordt een aanpak gemaakt om met actieve en collectieve vormen van mobiliteit de bereikbaarheid en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving van onze regio te versterken.
Rollen: De MRDH onderzoekt met de provincie Zuid-Holland en de recreatieschappen de bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden. We delen de kennis met de wegbeheerders en benutten de kansen om multimodaal de bereikbaarheid naar deze gebieden te verbeteren. De gemeenten, provincie Zuid-Holland of waterschappen (als wegbeheerders) voeren de verbeteringen aan de infrastructuur uit.
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Plannen en besluiten: Daarnaast leveren we met onze partners de volgende besluiten en plannen op om over 5 tot 15 jaar de verbeteringen in het netwerk uit te voeren:
• een planuitwerking met realisatiebesluit voor de MIRT-verkenningen CID-Binckhorst en Oeververbindingen regio Rotterdam. Voor beide MIRT-verkenningen nemen we met de partners definitieve besluiten over het benodigde investeringsbudget van Rijk en regio;
• een verkenning met voorkeursbeslissing voor MIRT-verkenning lijn Leiden-Dordrecht en Knooppunten; • uitwerking van metropolitaan OV en Verstedelijkingsdossiers Metronet en RandstadRail, HOV LeidenZoetermeer en doorontwikkeling HOV Zoetermeer - Rotterdam;
• adaptieve ontwikkelstrategie wegen en fiets; • onderzoek en een aanpak voor de verbetering van de bereikbaarheid van recreatie- en natuurgebieden in de regio;
• uitwerking voor de verbetering van de bereikbaarheid van aanvullende economische locaties in de regio. Voorbeeldproject per gebiedstype
Advisering en kennisuitwisseling over mobiliteit bij gebiedsontwikkeling- en economische locaties Adviseren over het verbeteren van de bereikbaarheid bij en helpen met kennis over integrale gebiedsontwikkeling. Zo dragen we bij aan aantrekkelijke en leefbare stedelijke gebieden en zorgen we ervoor dat de investeringen in de bereikbaarheid van de regio optimaal renderen. We onderzoeken in het bijzonder of de bereikbaarheid van bepaalde economische locaties moet worden verbeterd. Rollen: De MRDH is gevraagd en ongevraagd adviseur, kennismakelaar en stelt vanuit het lidmaatschap van de Verstedelijkingsalliantie deze kennis aan alle gemeenten ter beschikking. De gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor de ruimtelijke ontwikkeling. De MRDH onderzoekt de bereikbaarheid van economische locaties, brengt in beeld of verbeteringen noodzakelijk zijn en hoe die kunnen worden gerealiseerd.
Metropolitaan en hoogstedelijk gebied
Stedelijk woon- en werkgebied
In dit gebiedstype werken we onder meer aan MIRT-verkenningen CID-Binckhorst en Oeververbindingen regio Rotterdam.
In dit gebiedstype werken we onder meer aan de realisatie van viersporigheid bij Schiedam Centrum en aan de upgrade van bus- en metrostation Spijkenisse Centrum .
Ruimtelijk wonen en recreëren
Greenports en Mainport
1.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief)
In dit gebiedstype werken we onder meer aan de gebiedsuitwerking Voorne-Putten en Haven Rotterdam.
In dit gebiedstype werken we onder meer aan de gebiedsuitwerking Westland Greenport 3.0 inclusief fietsmaatregelen en R-net lijn 455 (Naaldwijk-Delft-Zoetermeer).
Resultaten op straat: De aankomende vier jaar realiseren we binnen de programma’s met onze partners onder meer de volgende projecten:
• realisatie van viersporigheid bij Schiedam Centrum (emplacement); • no-regret maatregelen CID-Binckhorst voor de ontsluiting woningbouw; • fietsmaatregelen in het kader van Westland Greenport 3.0; • HOV Ridderkerk; • MOVV Metronet, vaker en sneller rijden; • MOVV ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail; • upgrade van busstation en metrostation Spijkenisse Centrum.
€ 185 miljoen*
* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.
22 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
23 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Opdracht 1
Opdracht 2
1.4 Impact: maatschappelijk en meetbaar Onze activiteiten om de bevolkingsgroei te faciliteren leveren een bijdrage aan brede welvaart. Brede welvaart gaat namelijk niet alleen om de kansen voor onze huidige inwoners, maar ook om de kansen voor onze toekomstige inwoners. Door de groeiopgave zowel multimodaal als gebiedsgericht te benaderen, verbeteren we de kansen voor mensen. De impact van onze activiteiten maken we meetbaar door de volgende indicatoren:
• in 2026 kunnen inwoners van de metropoolregio gemiddeld 12% meer arbeidsplaatsen bereiken binnen 45 minuten reizen met OV en 10% meer arbeidsplaatsen met de fiets t.o.v. 2015;
• in 2026 kunnen 12% meer inwoners de 11 economische toplocaties bereiken binnen 45 minuten reizen met OV en 10% meer inwoners reizend met de fiets t.o.v. 2015;
• in 2026 komt 80% van de groei van inwoners en arbeidsplaatsen terecht binnen het invloedsgebied van OVknooppunten. Deze indicatoren zijn ook van toepassing op opdracht 3, 5 en 6.
1.5 Samenwerking en samenhang Voor de realisatie van de hierboven beschreven activiteiten en resultaten werken we onder andere samen met de vervoerders, de provincie Zuid-Holland, Havenbedrijf Rotterdam, de Verstedelijkingsalliantie, hoogheemraad- en waterschappen, recreatieschappen, andere regio’s in Zuid-Holland en het Rijk. Samen zorgen we ervoor dat onze inwoners, bezoekers en werkenden zowel op de korte als op de (middel)lange termijn prettig reizen in de regio en zich kunnen ontplooien. Daarbij zijn we voor deze activiteiten en resultaten afhankelijk van het herstel van het OV en de voortvarende realisatie van de projecten op de korte termijn. Bij de uitwerking van de activiteiten en resultaten geven we zoveel mogelijk voorrang aan actieve en collectieve vormen van mobiliteit.
1
Den Haag Scheveningen, -Internationale zone en -Centrum, Rijswijk Plaspoelpolder, Zoetermeer stationslocatie, TU Delft, RTHA, Rotterdam Centrum, -Alexander, -Brainport/Rivium en -Zuidplein.
24 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
25 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Toekomstbestendige economie stimuleren 2.1 Inzet Blijvende inzet Op dit moment zijn er veel bedrijven en sectoren die geen geschikte arbeidskrachten vinden. We zien dat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt vaak niet goed op elkaar aansluiten. Dit vraagt om toekomstbestendige banen. Deze banen hebben enerzijds een betere aansluiting tussen onderwijs op mbo- en hbo-niveau en de arbeidsmarkt en inzet op Leven Lang Ontwikkelen (LLO: bij- en omscholing van medewerkers van bedrijven en organisaties) nodig. Hier blijft de Metropoolregio Rotterdam Den Haag op inzetten. De MRDH richt zich op de sectoren waar de arbeidsmarkt het meest knelt en waar het maatschappelijk nut groot is: de IT-, energie-, techniek-, greenport-, zorgen High Tech Systems Materials-sector en het haven industrieel complex. De MRDH verbindt deze sectoren met het juiste mbo- en hbo-onderwijs en LLO-skills-opleidingen. We zorgen voor goede regionale kennisdeling met als resultaat dat meer mensen in de regio de juiste vaardigheden hebben voor de banen van morgen. Anderzijds wordt er ingezet op het versterken van het mkb en het stimuleren van innovatie. Verhoging van de productiviteit is nodig en moet deels een antwoord zijn op de steeds verder oplopende personeelstekorten. Slimme innovaties bieden hier oplossingen voor.
De MRDH stimuleert innovatie door met strategische partners zoals InnovationQuarter en de provincie Zuid-Holland financiering en schaalvergroting van programma’s te organiseren waardoor deze meer maatschappelijke- en economische effecten opleveren.
Metropoolregio blijf bijdragen aan de toekomst van de tuinbouw
Vernieuwde inzet
Sjoerd van Dijk (Gearbox): “Voor (glas)tuinbouwondernemingen in de hele wereld heeft het bestrijden van ziekten en plagen topprioriteit. Gearbox ontwikkelt een mobiel systeem met camera’s, sensoren en Artificial Intelligence om ziekten en plagen heel snel te signaleren. Daardoor beperk je het mislopen van oogst. In de wereld wordt voedsel steeds schaarser en dat gaat ons aan het hart. Om meerdere redenen is het daarom goed dat de MRDH ons financieel steunt bij kennisontwikkeling en innovatie. De metropoolregio Rotterdam Den Haag is voor Gearbox Innovations en tomatenkwekerij Lans bij uitstek de plek voor intensieve kennisuitwisseling en kort cyclisch testen van robotoplossingen in de praktijk. Win-Win!”
De sectoren IT, energie, techniek, zorg en High Tech Systems Materials krijgen meer aandacht, net zoals het havenindustrieel complex en de Greenport en het daarvoor noodzakelijke mbo- en hbo-onderwijs en LLO/skills onderwijs. Naast arbeid zijn productiviteit en nieuwe bedrijvigheid bepalende factoren voor economische groei. Hiervoor is innovatie nodig. De MRDH focust hierbij op startups, scaleups en het mkb.
26 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
27 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Campussen en LLO skillsopleidingen
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
2.2 Aanpak en rollen Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt. Voor een betere aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt zetten we in op twee programma’s:
LEGENDA Campusprogramma
Campusprogramma Minimaal veertien campussen in de regio richten zich op het ontwikkelen van toekomstbestendige vaardigheden waaronder ondernemerschap, innovatie en kennisvalorisatie. Vanwege de krappe arbeidsmarkt ligt de focus op de IT-, energie-, techniek-, greenport- en zorgsector en het haven industrieel complex. De MRDH focust op de samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs op mbo- en hbo-campussen. Driekwart van het totaal aantal studenten in de regio is namelijk mbo-en hbo-student. Ook het merendeel van de banen in deze regio betreft mbo- en hbo-niveau. Daarom liggen hier de meeste kansen. Rollen: De MRDH financiert samen met partners minimaal vier campusversterkingsprojecten per jaar. Individuele gemeenten hebben een rol in het aandragen van potentiële campusversterkingsprojecten. Daarnaast faciliteert de MRDH samen met individuele gemeenten kennisuitwisseling tussen de campussen en helpt de campussen met de ontwikkeling van communicatiemiddelen om hun ‘Unique Selling Points’ effectief naar bedrijven te communiceren. De MRDH levert maatwerk-subsidieoverzichten per campus voor regionale, internationale en Rijksmiddelen (bijvoorbeeld Groeifonds of Regiodeal). We stimuleren de samenwerking tussen mbo- en hbo-campussen en tussen deze campussen en wo-campussen.
Daarnaast bieden we ondersteuning aan mbo- en hbocampussen bij de ontwikkeling van Groeifondsvoorstellen. Dit geeft een extra impuls en is aanvullend op de rollen van de Economic Board Zuid-Holland en de provincie Zuid-Holland, die met name gericht zijn op de versterking van universitaire campussen en lobby naar het Rijk.
1. IT & Security Campus, Den Haag 2. Dutch Innovation Park, Zoetermeer 3. Horti Science Park, Lansingerland 4. Digital Operations Centre (DOC), Delft 5. Innovatiecentrum Energie & Mobiliteit Delft (I-EM Delft) 6. Hippisch kennis- en innovatiecentrum Equestrum, Midden-Delfland 7. World Horti Center, Naaldwijk 8. Green Technology Campus, Brielle 9. Food Innovation Academy (FIA), Vlaardingen 10. Maritiem Onderwijs en Innovatie Centrum (MOIC), Schiedam 11. IT Campus, Rotterdam 12. Energietransitielab, Rotterdam 13. Dutch Fresh Port Campus, Barendrecht 14. BioTech Campus, Delft
Leven Lang Ontwikkelen programma 1. Hype Lab, Leidschendam-Voorburg 2. Digitale toekomst van de Nederlandse tuinbouwketen, Zoetermeer 3. De operator van de toekomst, Delft 4. Living Lab Schiedistrict, Schiedam 5. Passend MBO een Leven Lang voor Food & Agrologistiek, Vlaardingen 6. Leven Lang Ontwikkelen in de Zorg, Vlaardingen 7. Next Health Care professional, Rotterdam 8. Next Maritime Professional, Rotterdam 9. Dutch Fresh Port Werkt!, Barendrecht 10. ‘’Let’s change the face of foodwaste’’, Rotterdam (Albeda & Zadkine)
2
1
7 2 3 14
Region of the Future, YES!Delft 7
6
1
4
5
5 3 9 8
4 10
10a 10b
6
8
11
12
13
N
28 |
0
5
Strategische Agenda 2023 - 2026
10
9
Leven Lang Ontwikkelen programma LLO zorgt door om- en bijscholing van werkenden en werkzoekenden voor een kwalitatief goede beroepsbevolking, die op alle niveaus bijdraagt aan de regionale economie. Rollen: De MRDH stimuleert en ondersteunt, vanuit de focus binnen het campusprogramma, de ontwikkeling van LLO-trajecten in samenwerking met individuele gemeenten, bedrijven en campussen. We co-financieren minimaal vier LLO-projecten per jaar. Bij LLO sluit de MRDH aan op de Human Capital Agenda 2.0 (HCA 2.0) en de Greenport West Holland. De rol die de MRDH heeft is met name gericht op het stimuleren van de bij- en omscholing van medewerkers van bedrijven en organisaties in die sectoren die voor de metropoolregio de grootste opgave hebben (IT-, energie-, het haven industrieel complex, greenport en zorgsector) en in samenwerking met een mbo- of hbocampus. We stemmen hierbij goed af met HCA 2.0 en de Greenport West Holland zodat we complementair en versterkend opereren binnen de metropoolregio.
15
29 |
Strategische Agenda 2023 - 2026
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
Versterken mkb en innoveren Voor extra productiviteit en bedrijvigheid zetten we in op: Versterken mkb Er is een grote groep mkb in de metropoolregio die behoefte heeft aan toegang tot informatie en advies om tijdig beslissingen te nemen om hun bedrijf gezond te houden, weer gezond te maken of tijdig te stoppen. Ondernemers hebben behoefte aan een transparant systeem van dienstverlening waarbij het aanbod van verschillende partijen onderling samenhangt, transparant en begrijpelijk is. Dit is in de praktijk nog te weinig het geval. Rollen: De MRDH helpt haar individuele gemeenten om de dienstverlening aan het mkb te verbeteren. Enerzijds door de samenhang tussen initiatieven te versterken en zo schaalvoordeel te krijgen én anderzijds door gericht te werken aan versterking van het accounthouderschap van gemeenten richting mkb. De focus ligt daarbij op toegepaste innovatie. De MRDH draagt financieel bij aan initiatieven van individuele gemeenten om hun mkb‘ers te ondersteunen en de lessen te delen met andere gemeenten, onder voorwaarde dat deze initiatieven regionaal economische impact hebben of krijgen. Versterken innovatie-ecosysteem en innovatieprogramma’s Voor nieuwe werkgelegenheid is een nauwe samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid van groot belang. Dit komt samen in Region of the Future.
Region of the Future heeft een positief effect op stage- en afstudeerplaatsen op mbo-, hbo-, en wo-niveau. En op het creëren van nieuwe werkgelegenheid, stimuleren van ondernemerschap en het stimuleren van nieuwe bedrijvigheid. In Region of the Future worden samen met Yes!Delft oplossingen ontwikkeld voor regionale innovatievraagstukken. Startups ontwikkelen schaalbare, commercieel en technisch haalbare oplossingen. Gemeenten kunnen hier optreden als eerste klant, waardoor maatschappelijke opgaven direct worden gekoppeld aan de uitdagingen van individuele gemeenten. De nieuwe producten en diensten die dit oplevert zorgen voor stageplaatsen, nieuwe bedrijvigheid, kostenbesparingen en productiviteitsgroei. Het programma heeft in eerste instantie een looptijd van 3 jaar (2022-2024) en wordt bij succes zo mogelijk verlengd. Daarnaast stimuleren we sectorale innovatieprogramma’s en innovatieve programma’s/projecten op economische toplocaties die zorgen ervoor dat bedrijven hun vernieuwende producten en diensten sneller ontwikkelen in testomgevingen (‘fieldlabs’). Hierbij ligt de focus op het toepassen van innovatie bij het mkb. Rollen: De MRDH betrekt individuele gemeenten als vragende en meedenkende partij. De wo-, hbo- en mboonderwijsinstellingen worden betrokken via stageplaatsen en afstudeeropdrachten.
We ondersteunen de implementatie van innovaties en werken aan opschaling bij individuele gemeenten. De MRDH organiseert kennisdeling en zorgt voor de verbinding tussen de gemeenten en het innovatieve bedrijfsleven. Innovatie vraagt om nauwe samenwerking tussen publieke en private partijen. De MRDH is met haar brede netwerk een sterke sleutelspeler in het verbinden van deze partijen.
Opdracht 1
Opdracht 2
Opdracht 3
Opdracht 4
Opdracht 5
Opdracht 6
2.3 Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt
• Verbeterde samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven via regionale mbo- en hbo-campussen en mogelijk via nieuwe samenwerkingen met onderwijsinstellingen.
• Jaarlijks nemen minimaal 1.000 studenten en 250 bedrijven per jaar deel aan campus(innovatie)opdrachten en programma's.
• Minimaal twaalf fysieke mbo- en hbo-campussen, dichtbij regionale bedrijvigheid met een goede geografische spreiding in de regio. Leven Lang Ontwikkelen
• Verbeterd aanbod LLO op de campussen en bij andere grote mbo- en hbo-opleiders in de regio. • Meer werkenden en werkzoekenden volgen een omscholing- en bijscholingstraject. Jaarlijks ronden minimaal 1.300 werkenden en zij-instromers een omscholing of bijscholingstraject aan een campus af. Versterken mkb
• Een hoger deel mkb is ondersteund. • Meer samenhang tussen initiatieven voor het mkb in de regio. Versterken innovatie-ecosysteem
• Toename percentage van startups en scaleups binnen de totale bedrijvigheid in de regio. • Adoptie van businesscases uit het innovatie-ecosysteem door minimaal 10 gemeenten en als bijvangst een kostenbesparing per jaar van € 15 tot € 45 miljoen voor de gemeenten. (Region of the Future)
€ 9,6 miljoen*
* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.