Document · PDF

3124 Bijlage 1 Definitief Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Raadsvergadering 30 mei 2023, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel: Vaststellen Masterplan Bereikbaarheid CID Binckhorst met voorkeursbesluit OV verbinding.23.556 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst MIRT-verkenning CID-Binckhorst, 2023

Definitief, 31 maart 2023

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

SAMENVATTING Waarom een MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst? De Metropoolregio Rotterdam-Den Haag groeit. Tot 2040 komen er 400.000 inwoners bij. Dat zorgt voor een grote behoefte aan nieuwe (betaalbare) woningen en werkgelegenheid. In totaal moet in de metropoolregio tot 2040 ruimte worden gevonden voor minimaal 200.000 nieuwe woningen. Een geschikte locatie hiervoor in de Haagse regio, is het Central Innovation District (CID) en de Binckhorst. Dit gebied is één van de gebieden die in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) aangewezen is voor grootschalige verstedelijking. Tot 2030 komen hier zo'n 20.000 woningen en na 2030 nog ca. 15.000. Daarnaast wordt ruimte gecreëerd voor 35.000 banen. Minimaal 5.000 woningen worden momenteel al in de Binckhorst gerealiseerd. Op termijn komen er naar verwachting nog 5.000 tot 7.500 extra woningen bij in de Binckhorst. CID-Binckhorst ligt centraal in de stad en de regio wat aansluit op de behoefte aan stedelijk wonen en heeft al veel voorzieningen binnen loop- en fietsafstand. Ook zijn er in de nabijheid verschillende treinstations die een goede basis vormen voor betere bereikbaarheid met het openbaar vervoer (OV) dan nu het geval is. De groei in bewoners en arbeidsplaatsen in CID-Binckhorst zorgt voor extra verplaatsingen.

Het is belangrijk om het gebied (en omliggende gebieden) ook in de toekomst prettig leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar te houden. Op dit moment zijn er in het gebied en omliggende gebieden al meerdere knelpunten in de bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Als op de huidige wijze wordt doorgegaan met het faciliteren van de mobiliteit, specifiek het oplossen van knelpunten voor het autoverkeer, dan ontstaan problemen met de ruimte voor andere functies, leefbaarheid en aantrekkelijkheid, bereikbaarheid, verkeersveiligheid en het milieu. De ambitie is daarom om bij de verstedelijking van CID-Binckhorst voorrang te geven aan duurzame en schone vormen van mobiliteit: lopen, fietsen en openbaar vervoer (mobiliteitstransitie). Hierdoor ontstaat meer ruimte in de stad voor wonen, werken en verblijven en verbetert de leefkwaliteit. De gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk, het gemeentelijke samenwerkingsverband Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), de Provincie

Zuid-Holland en de Rijksoverheid zoeken samen naar een zo goed mogelijk mobiliteitssysteem in en naar CID-Binckhorst en naar de investeringen die daarvoor nodig zijn. Dit onderzoek noemen we de MIRT-verkenning CID-Binckhorst. In deze MIRT-verkenning wordt toegewerkt naar een Voorkeursalternatief voor een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) oplossing en een pakket aan mobiliteitsmaatregelen voor de bereikbaarheid van CID-Binckhorst, die: 1. zorgen dat het verkeer- en vervoersysteem blijft passen bij het groeiend aantal inwoners en arbeidsplaatsen in het gebied; 2. zorgen dat de knelpunten in het mobiliteitssysteem (met name voor het openbaar vervoer (OV), maar ook voor de auto) worden aangepakt en; 3. invulling wordt gegeven aan de regionale ambities voor het openbaar vervoer en de fiets (dat meer mensen gebruik maken van OV en fiets i.p.v. de auto). Wat gebeurt er als we niets doen aan de bereikbaarheid? Uit de Vervoerwaardestudie van deze MIRT-verkenning blijkt dat als er niet wordt geïnvesteerd in de bereikbaarheid van OV, fiets en voetganger in CID-Binckhorst er verschillende nieuwe knelpunten ontstaan in de Binckhorst en de directe omgeving daarvan en dat bestaande knelpunten erger worden. Door de stedelijke ontwikkeling groeit het auto- en fietsgebruik sterk ten opzichte van de huidige situatie.

Voor het autoverkeer gaat het om bijna een verdubbeling van het aantal autobewegingen in 2040 (wat als referentiesituatie gebruikt is) ten opzichte van het basisjaar 2019. Het autonetwerk raakt naar verwachting op (nog meer) delen van het netwerk overbelast. Het fietsverkeer groeit ook sterk. Met veel voorzieningen en drie treinstations op fietsafstand past dit binnen de verwachtingen en het is ook positief voor de ambitie van een mobiliteitstransitie naar duurzame mobiliteit. Echter een combinatie van een grote hoeveelheid fietsverkeer en aanzienlijke stromen autoverkeer leidt vooral bij kruisingen tot een conflict tussen beide vervoerwijzen met capaciteitsknelpunten en negatieve effecten op de verkeersveiligheid tot gevolg. Het gebruik van het OVnetwerk blijft juist achter als het huidige beperkte OV-aanbod gehandhaafd blijft. Ook de wegen in het gebied en in de omgeving daaromheen ondervinden hinder van de verwachte toename in autoverkeer. Uit een nadere duiding van de Vervoerwaardestudie blijkt dat ten opzichte van het basisjaar 2019 het autoverkeer

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

op de Neherkade in 2040 is toegenomen met ca. 40% en dat het autoverkeer op de Regulusweg meer dan verdubbelt is. Als gevolg van de aanleg van de Rotterdamse Baan neemt op het Haagse deel van de Binckhorstlaan (ter hoogte van de Junostraat) het verkeer juist af met ca. 30% ten opzichte van basisjaar 2019. Op het Voorburgse deel van de Binckhorstlaan neemt het verkeer in de referentiesituatie van 2040 af ten opzichte van het basisjaar 2019. Dit in tegenstelling tot het verkeer op de Prinses Mariannelaan en de Geestbrugweg. Het verkeer op deze wegen neemt in 2040 juist toe met respectievelijk 40% en 20% ten opzichte van 2019. Op de Geestbrugweg wordt daarnaast een flinke groei van 35% in het aantal fietsers verwacht. Op de Haagweg is een lichte afname van het autoverkeer in 2040 te zien; op de Rijswijkseweg een lichte toename.

In het afgelopen jaar is onderzoek gedaan naar de voorkeursroute en de voorkeursmodaliteit voor de hoogwaardige OV-verbinding. Op basis van een brede beoordeling komt variant 1T als het Voorkeursalternatief naar voren. Qua modaliteit valt daarbij de keuze op een tram, in plaats van HOV-bus of lightrail. De voorgenomen verstedelijking en de noodzaak het autoverkeer te beperken vereisen (minimaal) een tram of een lightrail-verbinding om alle toekomstige reizigers te kunnen vervoeren. Uit de Vervoerwaardestudie blijkt dat de capaciteit van het HOV-bussysteem onvoldoende is om toekomstige groei op te vangen en daarmee is een HOV-bus niet toekomstvast.

De toename van het verkeer op de diverse plekken heeft ook impact op de verkeerveiligheid en leefbaarheid op de plekken waar sprake is van een toename. Deze gevolgen worden niet acceptabel geacht. Dit leidt tot de conclusie dat de ambities voor extra woningen en arbeidsplaatsen alleen te realiseren zijn met maatregelen voor het faciliteren van duurzame mobiliteitsoplossingen die de groei van het autoverkeer terugdringen. Vooruitlopend op een toekomstvaste oplossing is in 2019 al een pakket aan ‘no regret’ maatregelen vastgesteld en voorzien van financiële dekking van in totaal €137,7 mln. Dit ‘no regret’ pakket omvat maatregelen die genomen worden om bereikbaarheidsknelpunten op te vangen die ontstaan door de eerste fase van de ontwikkeling van het CID en de Binckhorst. Deze maatregelen zijn al in voorbereiding en worden de komende jaren gerealiseerd. Welke maatregelen worden voorgesteld? In de MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst is onderzocht hoe de bereikbaarheidsopgaven die de verstedelijkingsplannen op de Binckhorst met zich meebrengen, op te lossen zijn via een pakket aan maatregelen gericht op mobiliteitstransitie.

Deze maatregelen zijn: • een hoogwaardige OV-verbinding van Den Haag CS door de Binckhorst naar station Voorburg, met een aftakking richting Rijswijk en Delft (zie figuur 0.1); • een pakket mobiliteitsmaatregelen gericht op het verbeteren van de infrastructuur voor fiets en voetganger, maatregelen om de automobiliteit te beperken en maatregelen om de leefbaarheid, veiligheid en doorstroming van de straten waar de HOV doorheen komt te vergroten (zie tabel 0.1).

Figuur 0.1: Voorkeursalternatief HOV-verbinding.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Daarnaast draagt een HOV-bus minder bij aan het mogelijk maken van de verstedelijkingsopgave en het verminderen van bestaande knelpunten. Ook sluit het minder goed aan op de toekomstige ambitie van de HOV Koningscorridor. Een lightrailsysteem heeft fors hogere kosten dan een tram die in de huidige fase niet in verhouding staan tot de extra voordelen en daarmee is een tram vanuit economisch perspectief de beste oplossing. Voor het tracé richting Station Voorburg is de Maanweg de meest logische route. Deze heeft relatief lage kosten, de beste kosten/baten-verhouding en sluit goed aan op de geplande verstedelijking van de Binckhorst. Deze variant loopt richting Station Voorburg buiten de ecologische zone langs de Maanweg en zo dicht mogelijk langs het spoor om Opa’s veldje en scouting Livingstone Miriam niet aan te tasten. Ook maakt deze variant het niet onmogelijk om later een doortrekking richting Zoetermeer te realiseren. Partijen zijn het er over eens dat een eventuele doortrekking in de toekomst te allen tijde vereist dat de HOV-verbinding bij station Voorburg en Huygens' Hofwijck dan naar niveau -1 (ondergronds) wordt verlegd. Voor het tracé richting Rijswijk en Delft komt de route via de Geestbrugweg als beste uit de onderzoeken. Deze route heeft de laagste kosten, de beste kosten/batenverhouding en scoort beter op milieueffecten en inpassing.

Een goede en veilige inpassing vereist wel een herinrichting en (waarschijnlijk) verkeersbeperkende maatregelen op de Binckhorstlaan (Voorburg), Prinses Mariannelaan en Geestbrugweg. Deze oplossing biedt daarmee ook kansen om al bestaande problemen van veel autoverkeer, leefbaarheid en verkeersveiligheid op te lossen. Uit de vervoerwaardestudie blijkt dat met deze maatregelen het aantal auto’s door de Geestbrugweg met bijna 70 procent afneemt ten opzichte van de situatie dat niet wordt geïnvesteerd in maatregelen. Ter verdere versterking van de bereikbaarheid is in de afgelopen anderhalf jaar een basispakket met aanvullende mobiliteitsmaatregelen opgesteld (zie tabel 0.1). In dit pakket zitten 15 maatregelen aanvullende maatregelen. In de intentieverklaring MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst door de initiatiefnemers afgesproken dat zij in de planning- en studiefase zorgen voor een goede inpassing op de Binckhorstlaan en de Prinses Mariannelaan in Voorburg en de Geestbrugweg in Rijswijk die de leefbaarheid en verkeersveiligheid ter plekke versterkt en de doorstroming verbetert. Hiervoor zijn in totaal vier maatregelen (nr. 12, 16, 17 en 18) opgenomen in het pakket mobiliteitsmaatregelen. Deze

Tabel 0.1 Basispakket Mobiliteit

maatregelen worden in de planning- en studiefase in co-creatie met omwonenden en belanghebbenden uitgewerkt. Wat leveren deze maatregelen op? De aanleg van een HOV-verbinding samen met investeringen in onder andere fiets zijn noodzakelijk om bij grootschalige woningbouw en gebiedsontwikkeling het CID, de Binckhorst en de omliggende gebieden en gemeenten prettig leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar te houden. De Binckhorst, Voorburg en Rijswijk krijgen met de voorgestelde HOV-verbinding rechtstreekse, snelle en hoogfrequente verbindingen met Scheveningen/ het strand, het CID, het centrum van Den Haag, de Internationale Zone, Delft centrum en de Technische Universiteit. De duizenden extra woningen en banen in de Binckhorst bieden volop kansen voor zowel inwoners van Den Haag, als ook die van Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en de rest van de regio. De extra inwoners en werkgelegenheid hebben ook een positief effect op de lokale

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

economie in de directe omgeving van de Binckhorst, waaronder de oude centra van Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. De voorgestelde HOV-verbinding samen met de maatregelen gericht op onder andere fiets, verbeteren de bereikbaarheid van de Binckhorst, van Voorburg-west en van Rijswijk ten opzichte van de referentiesituatie waarin geen maatregelen worden getroffen en maakt de (verdere) stedelijke ontwikkeling van de Binckhorst mogelijk. Uit de Vervoerwaardestudie is gebleken dat naast investeringen in HOV en fiets, aanvullend beleid nodig is om de groei van het autoverkeer te beperken. Dit beleid wordt door alle overheden al toegepast en is ook al voorzien voor de Binckhorst: onder andere lage parkeernormen en mobiliteitstransitie (= prioriteit voor lopen, fiets en OV). In de Vervoerwaardestudie is dit opgenomen als een gevoeligheidsanalyse. Daaruit blijkt dat hiermee het autoverkeer voldoende beperkt kan worden, tot ongeveer het huidige niveau, ook op de wegen door Rijswijk en Voorburg. Onderdeel van het Basispakket Mobiliteitsmaatregelen is het verder onderzoeken van een 'doorstroom belemmerende maatregel voor het autoverkeer bij de Geestbrug' waardoor het autoverkeer op de omliggende wegen nog verder teruggebracht kan worden.

HOV-routealternatieven die in combinatie met de drie modaliteiten (HOV-bus, HOVtram en lightrail) tien kansrijke varianten voor het HOV opleveren. Deze tien HOVvarianten zijn, samen met het Basispakket Mobiliteit, uitgangspunt voor de onderzoeken in de Beoordelingsstap. De Beoordelingsstap rondt af met een ontwerp Masterplan. Over het ontwerp Masterplan is inspraak georganiseerd door de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. De Verkenning eindigt in de Besluitvormingsstap met (1) een besluit over de middelen die Rijk en regio reserveren om het initiatief te ondersteunen, (2) de lokale en regionale vaststelling van het Masterplan met een voorkeursalternatief, (3) een plan van aanpak voor de volgende planning- en studiefase en (4) een Bestuursovereenkomst (BOK). Op de volgende pagina zijn de vier stappen voor de MIRT-verkenning CID-Binckhorst schematisch weergegeven.

Met de voorziene extra investeringen in het verbeteren van de leefbaarheid, verkeersveiligheid en doorstroming verbetert de leefomgeving van de Binckhorstlaan (Voorburg), de Prinses Mariannelaan (deel bij station Voorburg en deel Binckhorstlaan – Geestbrugweg) en de Geestbrugweg sterk. Er wordt ingezet op een volledig herinrichting van deze lanen en weg in co-creatie met omwonenden en belanghebbenden, waardoor deze straten veiliger, mooier, groener en leefbaarder worden. Overzicht stappen in deze MIRT-verkenning CID-Binckhorst Doel van een MIRT-verkenning is te komen tot een slimme, duurzame en klimaatbestendige oplossing door een opgave breed te onderzoeken, de doelstelling en probleemanalyse te concretiseren en een inzichtelijke afweging te maken. Tijdens een MIRT-verkenning zoeken de initiatiefnemers op basis van een grondige probleemanalyse breed naar mogelijke acties en maatregelen om een (set) opgave(n) te realiseren. Een MIRT-verkenning begint met een Startbeslissing. In de tweede stap van de MIRTverkenning (analyse) is de Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen (NKO) opgesteld. Deze trechtert beargumenteerd van een groot aantal denkbare route-opties naar vijf

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst Beoordeling (Zeef-2) Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen (NKO)

Startdocument

Ontwerp Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)

Vijf HOVtracés 7 route-opties Den Haag Centraal naar Rijswijk en Delft

Tien kansrijke HOV-varianten Drie HOVmodaliteiten: 1. HOV-bus 2. HOV-tram 3. Lightrail

Basispakket bereikbaarheidsmaatregelen

Definitief Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst Bestuursovereenkomst (BOK)

Inspraak

10 route-opties Den Haag Centraal naar station Voorburg

Besluitvorming

• Overzichtsrapportage • Plan-MER • Vervoerwaarde studie • MKBA • Schetsontwerpen

Voorlopig Voorkeursalternatief Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief Voorkeursalternatief Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Regionale en lokale besluitvorming

Analyse (Zeef-1)

Inspraak

Start

Figuur 0.2: Overzicht van de stappen in de MIRT-verkenning CID-Binckhorst.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

“De aanleg van een HOV-verbinding samen met investeringen in o.a. fiets zijn noodzakelijk om bij grootschalige woningbouw en gebiedsontwikkeling het CID, de Binckhorst en de omliggende gebieden en gemeenten prettig leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar te houden.”

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING

INLEIDING

WAAROM EEN MASTERPLAN BEREIKBAARHEID?

WELKE MAATREGELEN WORDEN VOORGESTELD?

4.1 HOE IS HET VOORKEURSALTERNATIEF OPGEBOUWD?

4.2 HET VOORKEURSALTERNATIEF (VKA)

4.3 LIJNVOERING HOV

2.1 AANLEIDING: GROTE WONINGBOUWOPGAVE ZUIDELIJKE RANDSTAD

4.4 KORTE BESCHRIJVING VAN HET VOORKEURSALTERNATIEF

2.2 DRIE SAMENHANGENDE OPGAVEN

4.5 WAT LEVEREN HET VOORKEURSALTERNATIEF EN HET BASISPAKKET MOBILITEIT OP?

2.2.1

Opgave 1: Mogelijk maken verstedelijking

4.6 UITGEBREIDE BESCHRIJVING VAN HET VOORKEURSALTERNATIEF

2.2.2

Opgave 2: Aanpak mobiliteitsknelpunten

2.2.3

Opgave 3: Waarmaken regionale ambities voor fiets en OV

2.3 STAND VAN ZAKEN ONTWIKKELINGEN CID-BINCKHORST

2.3.1

No-Regretpakket maatregelen mobiliteit

2.3.2

Koningscorridor

2.3.3

Stand van zaken gebiedsontwikkeling

2.4 WAT IS HOV?

2.5 HOE ZIET HET PROCES VAN DEZE MIRT-VERKENNING ERUIT?

VISIE OP MOBILITEIT EN PROBLEEMANALYSE

3.1 HOE WORDEN DE VISIES OP MOBILITEIT VORMGEGEVEN IN CID-BINCKHORST?

3.2 WAT GEBEURT ER ALS ER GEEN MOBILITEITSMAATREGELEN WORDEN GENOMEN?

3.3 GEVOELIGHEIDSANALYSES

HOE IS HET VOORKEURSALTERNATIEF BEPAALD?

5.1 ANALYSESTAP (ZEEF-1)

5.2 BEOORDELINGSSTAP (ZEEF-2)

5.2.1

Beoordeling alternatieven voor HOV-verbinding

5.2.2

Conclusie beoordeling en Voorkeursalternatief

WAAR KAN IK DE ONDERZOEKEN VINDEN?

6.1 ALLE DOCUMENTEN EN ONDERZOEKEN OP EEN RIJ

BIJLAGEN

BIJLAGE 1 HISTORISCH OVERZICHT

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

Overzichtsrapportage Beoordelingsfase MIRT-verkenning CID-Binckhorst en in de andere bijlagen bij dit Masterplan Bereikbaarheid zijn de uitgewerkte resultaten van alle onderzoeken te lezen. Dit Masterplan is juridisch gezien aan te merken als ‘een kaderstellende Structuurvisie’ voor het vervolg van dit project. In de volgende planning- en studiefase wordt de HOV-verbinding inclusief de inpassing in de omgeving in een co-creatieproces met de omgeving verder uitgewerkt.

1 Inleiding CID-Binckhorst duurzaam bereikbaar Voor u ligt het Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst. Dit is, samen met alle bijlagen, het eindproduct van de Beoordelingsstap van de Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT)-Verkenning Bereikbaarheid CIDBinckhorst. In dit Masterplan Bereikbaarheid geven de betrokken overheden aan hoe zij denken over de bereikbaarheid van de Binckhorst en het gebied er omheen gezien de voorgenomen gebiedsontwikkeling. Het beschrijft de te nemen maatregelen om het gebied prettig leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar te houden. In dit Masterplan, samen met de Overzichtsrapportage Beoordelingsfase MIRT-verkenning CIDBinckhorst, komen de resultaten van alle studies samen die de afgelopen jaren zijn uitgevoerd. De studies die zijn geïnitieerd door de initiatiefnemers, te weten de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk, de Provincie Zuid-Holland (PZH), de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

Het resultaat van de MIRT-verkenning is een door Rijk en regio vastgesteld pakket aan mobiliteitsmaatregelen dat de forse groei van woon- en werklocaties in het Central Innovation District (CID) en de Binckhorst tot 2040 mogelijk maakt, binnen de beleidskaders voor duurzaamheid, leefbaarheid en mobiliteitstransitie. Daarnaast is het pakket gericht op het verminderen van een aantal mobiliteitsknelpunten en geeft het invulling aan hun ambities voor meer fietsen en meer gebruik van het openbaar vervoer. Dit Masterplan Bereikbaarheid beschrijft het Voorkeursalternatief voor de mobiliteitsmaatregelen CID-Binckhorst, waaronder de Voorkeursvariant voor een hoogwaardig openbaar vervoerverbinding tussen Den Haag Centraal en Voorburg en tussen Den Haag Centraal en Rijswijk/Delft. Tevens worden de resultaten van de onderzoeken voor deze MIRT-verkenning op hoofdlijnen gepresenteerd. In de

Een participatietraject is onderdeel geweest van het proces naar dit Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst. In het Omgevingsverslag wordt dit traject uitgebreid toegelicht. Als laatste heeft een ontwerp Masterplan Bereikbaarheid ter inzage gelegen van 8 augustus tot en met 19 september 2022. Op het ontwerp Masterplan Bereikbaarheid zijn zienswijzen ingediend bij de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Ook de Commissie m.e.r. heeft een advies uitgebracht over de uitgevoerde onderzoeken. Na de terinzagelegging is, naar aanleiding van de zienswijzen, de afspraken over de financiële reservering tussen het Rijk en de regionale initiatiefnemers en naar aanleiding van nadere onderzoeken, het voorlopig Voorkeursalternatief niet gewijzigd. Wel is naar aanleiding van de inspraak het Masterplan op verschillende onderdelen aangepast. Allereerst is in het Masterplan nu duidelijker aangegeven wat daarin feitelijk wordt vastgelegd. Het Masterplan is een Structuurvisie. Een structuurvisie beschrijft de visie op het ruimtelijk beleid door gemeenten, provincie en het Rijk voor het gebied CIDBinckhorst voor het aspect mobiliteit. Dit Masterplan beschrijft in essentie een pakket aan mobiliteitsmaatregelen voor een duurzame, leefbare en gezonde stedelijke ontwikkeling.

Deze bestaat uit de HOV-verbinding als belangrijkste maatregel met daarnaast het zogenaamde Basispakket Mobiliteit met diverse maatregelen gericht op enerzijds de mobiliteitstransitie en anderzijds het verbeteren van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Voor de HOV-verbinding wordt met dit Masterplan vastgelegd dat de Voorkeursvariant een tram is. Ook wordt het tracé vastgelegd. De schetsontwerpen in dit Masterplan geven inzicht in de maakbaarheid van het tracé en zijn nodig voor het opstellen van de kostenraming. In de volgende planning- en studiefase (vanaf

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

medio 2023) wordt het ontwerp van de HOV gemaakt en vastgelegd, inclusief alle benodigd inpassingsmaatregelen. Parallel hieraan vindt uitwerking van het Basispakket Mobiliteit plaats. Verder is het Masterplan op de volgende punten aangepast naar aanleiding van de inspraakreacties: ▪ Nut en noodzaak van het pakket aan mobiliteitsmaatregelen inclusief een HOV verbinding is beter toegelicht en onderbouwd. ▪ Voor de lijnvoering van tram 1 is toegelicht dat er voor de studie een aanname is gedaan, maar dat de lijnvoering nu niet wordt vastgesteld. In de volgende fase wordt de precieze lijnvoering en exploitatie nauwkeuriger bekeken. Besluitvorming over dienstregeling vindt pas plaats als de (rail)infrastructuur gereed is. ▪ De teksten over het tracé in de omgeving van de Sporendriehoek zijn geactualiseerd en daarmee verduidelijkt. ▪ Voor de groenzone (gemeentelijke ecologische verbindingszone) langs de Maanweg is nu als uitgangspunt opgenomen de groenzone niet aan te tasten. In de planning- en studiefase wordt het Voorkeursalternatief, met participatie vanuit de omgeving, verder uitgewerkt in een concreet plan.

Leeswijzer Deze inleiding sluiten we af met een leeswijzer. In dit document wordt in Hoofdstuk 2 uitgelegd waarom dit Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst is opgesteld, legt de link met de ontwikkelingen in CIDBinckhorst, gaat in op wat hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) is en beschrijft de vier stappen in deze MIRT verkenning. Hoofdstuk 3 vat de visie samen van de initiatiefnemers op mobiliteit in 2040, beschrijft wat er gebeurt als we niets doen en gaat in op het effect van maatregelen. Hoofdstuk 4 beschrijft het Voorkeursalternatief bestaande uit de HOV-verbinding en het Basispakket Mobiliteit. Daar staat ook beschreven wat het Voorkeursalternatief oplevert. Hoofdstuk 5 beschrijft de stappen naar het Voorkeursalternatief met de inhoudelijke afwegingen voor het bepalen van het Voorkeursalternatief. Tot slot gaat Hoofdstuk 6 in op de onderliggende studies. Daar staan ook de links naar de andere rapporten. In een bijlage wordt ingegaan op de historie van deze MIRT-verkenning. Dit Masterplan verwijst meermalen naar andere beleidsdocumenten. Het Masterplan verwijst naar deze beleidsdocumenten met een zogenaamde hyperlink, waarmee de betreffende documenten zijn te vinden. Alle documenten van deze verkenning staan op de projectwebsite: www.binckhorstbereikbaar.nl.

Met name het Overzichtsdocument MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst is een belangrijk achtergronddocument dat alle onderzoeken en ontwerpen beschrijft.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

MASTERPLAN BEREIKBAARHEID CID-BINCKHORST

2 Waarom een Masterplan Bereikbaarheid?

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

De aanleiding voor dit Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst is de grote woningbouwopgave in dit gebied. De opgaven voor het Masterplan zijn (1) het mogelijk maken van deze verstedelijking, (2) het oplossen van mobiliteitsknelpunten van fiets, OV en ook de auto en (3) het invulling geven aan de mobiliteitstransitie met voorrang voor fiets en OV.

2.1 Aanleiding: Grote woningbouwopgave Zuidelijke Randstad

Figuur 2.1: Woningbouwopgave in de MRDH, (www.mrdh-oeiikgroei.nl).

Ons land kent een enorme woningbouwopgave vanwege de bevolkingsgroei, het kleiner worden van huishoudens en de grote vraag naar betaalbare woningen. De extra woningen worden vooral in de steden toegevoegd omdat de vraag naar woningen in de stad groter is, er op die manier efficiënt gebruik gemaakt kan worden van bestaande stedelijke voorzieningen, wonen en werken dichter bij elkaar komen te liggen en zo het kostbare groen in de regio behouden kan blijven. Om dergelijke gebiedsontwikkelingen te kunnen realiseren, moeten maatregelen getroffen worden.

tot 2040 ruimte worden gevonden voor minimaal 200.000 nieuwe woningen, waarvan Den Haag ongeveer 50.000 nieuwe woningen bouwt1 (zie figuur 2.1). Een geschikte locatie hiervoor is het Central Innovation District (CID) en de Binckhorst. De gebiedsontwikkeling CID-Binckhorst ligt vast in verschillende ruimtelijke plannen, de belangrijkste hiervan zijn de Structuurvisie CID (vastgesteld juli 2021) en het Omgevingsplan Binckhorst (november 2018). In de structuurvisie staat dat er tot 2040 in het CID zo’n 20.500 woningen bijkomen en er totaal zo’n 25.000 arbeidsplaatsen zullen zijn. Het omgevingsplan Binckhorst maakt hiervan 5.000 extra woningen mogelijk, deze worden momenteel al deels gerealiseerd. Daarnaast is voor de Binckhorst de ambitie geformuleerd dat hier op termijn mogelijk 5.000 tot 7.500 extra woningen bijkomen. In deze MIRT-verkenning is in het planMER en het verkeersmodel, in lijn met bovenstaande ambities voor de Binckhorst, uitgegaan van 12.000 extra woningen (5.000 Omgevingsplan en 7.000 ambitie) en 3.000 extra arbeidsplaatsen (met de 10.000 arbeidsplaatsen uit het huidige omgevingsplan is dat in totaal 13.000)2.

Een fors deel van de nieuwe woningen wordt gerealiseerd in de Zuidelijke Randstad. Dit leidt ertoe dat de regio Rotterdam en Den Haag groeit. Tot 2040 komen er 400.000 inwoners bij, waarvan zo’n 100.000 in Den Haag en omgeving. Dat zorgt voor een grote behoefte aan nieuwe woningen en werkgelegenheid. In totaal moet in deze regio 1 Bron: MRDH 200.000 woningen:

Investeren in de Zuidelijke Randstad is investeren in Nederland

Den Haag 50.000 woningen: woonvisie Den Haag

Structuurvisie CID

Omgevingsplan Binckhorst

Uitgangspunten MIRT verkenning in 2040

Extra woningen Binckhorst

5.000

12.000 (17.000 in gevoeligheidsanalyse)

Arbeidsplaatsen Binckhorst

10.000

13.000

Extra woningen CID

20.500

Arbeidsplaatsen CID

25.000

Bron aantallen: www.binckhorstbereikbaar.nl Het huidige omgevingsplan Binckhorst gaat uit van 5.000 woningen. Voor een volgende fase (5000 tot 7.500 woningen) is uitbreiding van het openbaar vervoer met een HOV-verbinding randvoorwaardelijk.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

Het daadwerkelijke extra aantal woningen bovenop de 5.000 woningen die het huidige omgevingsplan mogelijk maakt wordt de komende jaren onderzocht in de doorontwikkeling van de Binckhorst (in een nieuw omgevingsplan). Voor al deze extra woningen is een grootschalige verbetering van de bereikbaarheid van het gebied noodzakelijk. Hier geeft het maatregelpakket uit deze MIRT-verkenning invulling aan. Het voorkeursalternatief van deze MIRT-verkenning en gebiedsontwikkeling zijn daarmee sterk met elkaar verbonden. Het vervolg van de MIRT-verkenning en het nieuwe omgevingsplan van de Binckhorst worden dan ook in samenhang opgepakt. Het bouwen van zoveel nieuwe woningen en ruimten voor bedrijven in CID-Binckhorst zorgt voor extra verplaatsingen. Het is belangrijk om het gebied (en omliggende gebieden) ook in de toekomst prettig leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar te houden. Investeringen in mobiliteit zijn dan ook noodzakelijk om de gebiedsontwikkeling van CID-Binckhorst mogelijk te maken.

Voor het gebied Central Innovation District (CID)- Binckhorst in de gemeente Den Haag hebben Rijk (IenW en BZK) en regio (de Provincie, MRDH en Den Haag) in het Bestuurlijk Overleg in het kader van het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (BO MIRT) van 10 november 2022 afspraken hebben gemaakt over de realisatie van ruim 20.000 woningen in CID-Binckhorst tot en met 2030 en het mogelijk maken van ca. 15.000 woningen na 2030 gekoppeld aan het Voorkeursalternatief zoals beschreven in hoofdstuk 4. Vanuit de wederkerigheid tussen investeren in bereikbaarheid en verstedelijking start de regio met de volgende fase van de stedelijke ontwikkeling van het CID en de Binckhorst. Nadere afspraken hierover tussen partijen worden vastgelegd in het Verstedelijkingsakkoord, de regionale woondeals en het Woon-werkakkoord. Deze volgende fase van de stedelijke ontwikkeling dient gelijk op te lopen met de uitwerking en realisatie van de tramverbinding.

OmgevingsEffectRapport (OER) voor het Omgevingsplan Binckhorst kwam dat de mogelijkheid tot doorontwikkeling van de Binckhorst mede afhankelijk is van het anders invullen van de mobiliteit.

Deze MIRT-verkenning Mobiliteit CID-Binckhorst heeft, kort samengevat, als doel het bepalen van een Voorkeursalternatief HOV en aanvullende mobiliteitsmaatregelen om de leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid van CID-Binckhorst te verbeteren, gegeven de ontwikkelambities. Deze Verkenning richt zich op het realiseren van drie samenhangende centrale opgaven voor de mobiliteit uit het Startdocument voor deze MIRT-verkenning.

Als we op de huidige voet de mobiliteit blijven faciliteren, specifiek het autoverkeer, dan ontstaan problemen met de ruimte voor andere functies en de leefbaarheid en aantrekkelijkheid, bereikbaarheid en het milieu in zowel CID-Binckhorst als in de aangrenzende gebieden in de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. De ambitie is daarom om bij de verstedelijking van CID-Binckhorst voorrang te geven aan duurzame, ruimte-efficiënte en schone vormen van mobiliteit: lopen, fietsen en openbaar vervoer (mobiliteitstransitie). Hierdoor ontstaat meer ruimte in de stad voor wonen, werken en verblijven en verbetert de leefkwaliteit. Uit het Figuur 2.2: Ruimtelijk en Functioneel raamwerk Binckhorst (gemeente Den Haag, 2017.).

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

2.2 Drie samenhangende opgaven 2.2.1

Opgave 1: Mogelijk maken verstedelijking

Het mogelijk maken van de verstedelijking en het versterken van de economische kracht van de (inter)nationale toplocaties CID en Binckhorst, door in iedere ontwikkelfase een passende duurzame mobiliteit aan te bieden. Den Haag trekt veel bewoners en bezoekers aan vanwege haar grote diversiteit aan functies en haar ligging in de Randstad in combinatie met de nabijheid van de zee. Het gebied CID-Binckhorst ligt in het hart van de stad en de regio. Het Central Innovation District (CID) is het gebied tussen de stations Laan van Nieuw Oost-Indië (Laan van NOI), Den Haag Hollands Spoor (HS) en Den Haag Centraal (CS). De Binckhorst ligt ten zuiden van het CID en grenst aan Rijswijk en Voorburg. Het plangebied voor de MIRT-verkenning is wat groter en omvat ook kleine delen van Voorburg en Rijswijk (figuur 2.3). Het gebied CID-Binckhorst vormt een belangrijk economisch centrum voor zowel de regio Den Haag als het land. Dit gebied is door het Rijk aangemerkt als NOVEXwoningbouwlocatie (NOVEX = de Nationale Omgevingsvisie Extra) door de voorziene hoge dichtheid aan woningen en al aanwezige kennisinstellingen, onderwijs, zakencentra en instituten voor (inter)nationale governance. De afgelopen tien jaar is de Binckhorst al aanzienlijk veranderd naar meer een gemengd woon-werkgebied, tegelijk zitten hier bedrijven die soms al 100 jaar bijdragen aan de economie van de stad en de regio.

Een essentiële combinatie van historie en vernieuwing die bepalend is voor de verdere ontwikkelingen in het gebied. Met de komst van de Structuurvisie CID (vastgesteld, juli 2021) en het Omgevingsplan Binckhorst (2018 en ontwerp gewijzigde vaststelling in 2020) wordt een forse groei van woon- en werklocaties mogelijk gemaakt, zoals in paragraaf 2.1 toegelicht.

Figuur 2.3: Plangebied MIRT-verkenning CID-Binckhorst.

De voorziene verstedelijking in CID-Binckhorst brengt met zich mee dat een versterking van de bereikbaarheid noodzakelijk is.

De forse verdichtingsopgave vraagt om een andere benadering van stedelijke mobiliteit en vraagt om maatregelen die de bereikbaarheid verbeteren en daarmee de verstedelijking mogelijk maken.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

2.2.2

Definitief

Opgave 2: Aanpak mobiliteitsknelpunten

Het bijdragen aan de bereikbaarheid van de Zuidelijke Randstad door het wegnemen of niet verergeren van de NMCA OV-knelpunten Rijswijkseplein en Binckhorstlaan en het voorkomen van extra belasting van het hoofdwegennet door de verstedelijking van CID - Binckhorst. Iedere vier jaar wordt door het Ministerie van IenW een analyse gemaakt van de mobiliteitsknelpunten in Nederland. Dat gebeurt in de Nationale Markt- en Capaciteitsanalyse (NMCA)3. In de NMCA 2017 staan in (de omgeving van) Den Haag verschillende knelpunten: ▪ Voor autoverkeer op het hoofdwegennet ▪ Op het spoor ▪ Voor Bus, Tram en Metro (onder andere Rijswijkseplein)

2.2.3

Opgave 3: Waarmaken regionale ambities voor fiets en OV

Het bijdragen aan regionale ambities rond OV en fiets. Fiets De regionale ambities voor de fiets zijn door de MRDH en door de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk in hun beleid opgenomen. In de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid van de MRDH is de opgave een versterking van het metropolitaan fietsnetwerk met als doel het verbinden van woongebieden met de economische kerngebieden en andere werkgelegenheidslocaties. De fiets biedt bovendien kansen op de first- en last mile voor het snel ontsluiten van openbaar vervoerhaltes en trein- en metrostations. In het document ‘Fiets in de MRDH’ werkt de MRDH deze opgave verder uit. Het beoogde – en deels al gerealiseerde - metropolitaan fietsnetwerk vormt een netwerk met de belangrijkste fietsroutes die bijdragen aan de economische bereikbaarheid van de MRDH. Het netwerk ontsluit elf economische toplocaties per fiets. Het centrum van Den Haag is één van deze economische toplocaties. Bereikbaarheid met de fiets versterkt de agglomeratiekracht van de regio. Een belangrijke notie is dat de fiets in de toekomst een meer prominente rol inneemt in het verkeerssysteem. Door 3 De NMCA 2017 brengt de bereikbaarheidsopgaven voor de lange termijn in beeld.

De Nationale Markt- en Capaciteitsanalyse (NMCA) van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu is een analyse van de knelpunten op de Nederlandse infrastructuur, te weten wegen, De NMCA is van 1 mei 2017

de toename van het aantal inwoners en door drukte op het hoofdwegennet wordt de fiets vaker en over langere afstanden gebruikt dan dat nu het geval is. De realisatie van het metropolitaan fietsnetwerk en de groei van het gebruik van de elektrische fiets dragen hieraan bij. De gemeenten hebben de MRDH-ambities lokaal vertaald in hun mobiliteitsbeleid, waarin ze lopen en fietsen stimuleren: ▪ Den Haag 2040 in Strategie Mobiliteitstransitie en ‘Ruim baan voor de Fiets’, ▪ Rijswijk in het Mobiliteitsprogramma Rijswijk 2040 (2022) en ▪ Leidschendam-Voorburg in de nota Bouwstenen Mobiliteit en bereikbaarheid (2021). Openbaar vervoer De regio Den Haag staat voor een grote opgave op het gebied van het openbaar vervoer. Door verdere verdichting stijgt het aantal inwoners, het aantal werknemers en het aantal bezoekers waardoor de vervoervraag sterk toeneemt. Op nationaal en regionaal niveau zijn ambities geformuleerd voor de doorontwikkeling van het OVsysteem. Deze zijn vastgelegd in de Schaalsprong Openbaar Vervoer in concrete plannen voor Den Haag en omgeving. De basis daarvoor is gelegd in de Schaalsprong openbaar vervoer Den Haag en regio (2018). De Schaalsprong OV verbindt de ruimtelijk-economische opgaven met die voor bereikbaarheid. Het doel is dat het OV, samen met fietsen en lopen, de dragers van de stedelijke mobiliteit worden.

Het OV moet een schaarsprong maken: van een netwerk dat vooral gericht is op bediening van Den Haag naar een netwerk dat functioneert op het schaalniveau van de metropoolregio.

en heeft het zichtjaar 2040. In 2021 is de NMCA opgevolgd door de Integrale Mobiliteitsanalyse 2021 (IMA2021). wegen, spoorwegen en vaarwegen. Ook daarin staat dat de netwerken van fiets, OV, zoals op het samenloopdeel van RandstadRail, en auto overvol raken en er knelpunten ontstaan richting het jaar 2040.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

2.3 Stand van zaken ontwikkelingen CID-Binckhorst Hieronder volgt allereerst een overzicht van de huidige status van een aantal ontwikkelingen in het CID-Binckhorst. Vervolgens is een mogelijk vervolg van de HOVverbinding over CID-Binckhorst op langere termijn naar Zoetermeer beschreven. Een korte stand van zaken gebiedsontwikkeling sluit deze paragraaf af.

Voor de periode daarna zijn voor de bereikbaarheid maatregelen voorzien voor de middellange (tot 2030) en de lange termijn (tot 2040). Voor de middellange termijn gaat de MIRT-verkenning uit van de realisatie van een pakket aan mobiliteitsmaatregelen, bestaande uit een HOV-verbinding (de hoofdmaatregel) en het Basispakket Mobiliteit. Hierop wordt verder ingegaan in Hoofdstuk 4.

2.3.2 2.3.1

No-Regretpakket maatregelen mobiliteit

Vooruitlopend op de ontwikkelingen in de CID-Binckhorst is in 2019 besloten tot het uitvoeren van een pakket aan mobiliteitsmaatregelen met een financiële dekking van in totaal € 137,7 mln. Het betreft het zogenaamde No-Regretpakket (figuur 2.4). Deze maatregelen zijn gericht op de korte termijn (start uitvoering rond 2023) om ervoor te zorgen dat al tijdens de eerste realisatiefase van de gebiedsontwikkeling CIDBinckhorst de verstedelijking en de bereikbaarheid op elkaar afgestemd zijn.

Koningscorridor

Eén van de doelen van de MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst is om bij te dragen aan de regionale ambities voor het OV. Op de lange termijn (2040) streven de regionale overheden en het rijk naar de realisatie van de Koningscorridor als onderdeel van een regionale schaalsprong van het OV. De Koningscorridor is een nieuwe regionale HOV-verbinding die zorgt dat reizigers rechtstreeks, hoogfrequent, snel en met een hoog kwaliteitsniveau kunnen reizen van Delft via Rijswijk en van

Figuur 2.5: Koningscorridor Figuur 2.4: Overzicht maatregelen No-Regretpakket CID-Binckhorst.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

Zoetermeer via station Voorburg, langs CID-Binckhorst en Den Haag Centraal naar de Internationale Zone en Scheveningen. De Koningscorridor heeft drie doelen: ten eerste het verbinden van belangrijke economische toplocaties in de regio waardoor meer banen binnen bereik van mensen komen en de economie wordt versterkt. Het tweede doel is het mogelijk maken van de grootschalige verstedelijkingsambities langs deze lijn. Het derde doel is het versnellen en verbeteren van de kwaliteit van het OV. Het aanleggen van een HOV-verbinding van Den Haag Centraal naar station Voorburg en Rijswijk is de eerste stap in het realiseren van de Koningscorridor. Over hoe de volgende stappen voor het realiseren van de volledige Koningscorridor eruit zien, heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Het voorgestelde tracé voor de HOVverbinding CID-Binckhorst sorteert daarom ook nog niet voor op volgende stappen, maar maakt een eventuele doortrekking ook niet onmogelijk. Specifiek: een eventuele doortrekking van station Voorburg naar Zoetermeer is pas op de langere termijn (richting 2040) aan de orde. Hiervoor is afgesproken dat áls in de toekomst besloten wordt tot deze doortrekking dat deze bij station Voorburg en Huygens Hofwijck ondergronds wordt aangelegd.

2.3.3

reizigerscomfort. Een HOV-verbinding kan zowel als tram, lightrail als bus worden opgezet en geëxploiteerd. HOV-lijnen vormen het bovenste niveau van het lokale en regionale openbaar vervoer; ze hebben een structurerende rol op de schaal van een stad, agglomeratie of stedelijke regio. Ze zijn primair verbindend, met relatief grote halteafstanden en een hoge doorstroomsnelheid. En ze zijn goed herkenbaar en het netwerk is eenvoudig te begrijpen. Er is sprake van een afstemming tussen de HOV-lijnen en de ruimte en mobiliteit eromheen. Dit betekent onder andere dat zoveel mogelijk een vrije baan wordt gerealiseerd en gelijkvloerse kruisingen zoveel mogelijk worden voorkomen. Er is een goede ruimtelijke inpassing. Er is een wisselwerking tussen dichtheden en ruimtelijke functies enerzijds en het HOV anderzijds. Loop- en fietsroutes en stallingen zijn goed gesitueerd en de aansluiting op het andere openbaar vervoer is geoptimaliseerd. In het schema hieronder (figuur 2.6) staan de kenmerkende verschillen tussen de drie verschijningsvormen van HOV: HOV-bus, HOV-tram en Lightrail. Als in dit rapport gesproken wordt van een HOV-verbinding dan gaat dat om de verbinding, de route, het tracé, los van de modaliteit (bus, tram of lightrail).

Stand van zaken gebiedsontwikkeling

In 2018 is het omgevingsplan Binckhorst vastgesteld waarin onder andere 5.000 woningen in de Binckhorst mogelijk worden gemaakt. Daarnaast worden ook extra bedrijfsfuncties en voorzieningen toegevoegd. Alle woningen zijn inmiddels gereserveerd of vergund. Inmiddels zijn circa 2.000 woningen in aanbouw en ruim 700 woningen opgeleverd. In 2023 wordt gestart met de doorontwikkeling van de Binckhorst met het opstellen van een nieuw omgevingsplan dat de realisatie van de HOV-verbinding in de Binckhorst mogelijk maakt. Tevens wordt bekeken of er 5.000 tot 7.000 extra woningen te ontwikkelen zijn.

2.4 Wat is HOV? Hoogwaardig openbaar vervoer, afgekort HOV, is een in Nederland gebruikelijke term voor stads- en streekvervoer dat voldoet aan hoge eisen op het gebied van de doorstroming (hoge gemiddelde rijsnelheid), daarmee samenhangende veiligheid en

Figuur 2.6: Belangrijkste verschillen tussen de modaliteiten HOV-Bus, HOV-Tram en Lightrail.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

2.5 Hoe ziet het proces van deze MIRT-verkenning eruit? De MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst is een project onder het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). Een MIRT-project wordt aangepakt in een vijf fasen, waarvan de 'verkenning' er één is. De fase Verkenning kent weer vier stappen. Dit Masterplan Bereikbaarheid is het eindproduct van de beoordelingsstap van de MIRT-verkenning CID-Binckhorst Bereikbaar.

Dit Masterplan legt het HOV-tracé op hoofdlijnen vast. In deze MIRT-verkenning zijn ‘schetsontwerpen’ gemaakt voor het tracé. Deze zijn bedoeld om inzicht te geven in de maakbaarheid van het tracé en waren nodig voor het opstellen van de kostenraming. De schetsontwerpen geven een indicatie van hoe het tracé eruit kan zien, maar hier zitten nog verschillende onzekerheden in en deze worden nu niet vastgesteld. In de volgende planning- en studiefase (vanaf medio 2023) wordt het technisch ontwerp van de HOV en omliggende openbare ruimte verder uitgewerkt en vastgelegd, inclusief alle benodigd inpassingsmaatregelen. Op de volgende pagina staat een uitgebreid schematisch overzicht van de stappen in deze Verkenning CID-Binckhorst.

Figuur 2.7: Fasen en stappen MIRT-proces.

In het schema hierboven staan de vijf fasen van het MIRT-proces en de vier stappen in de fase Verkenning weergegeven. Een uitgebreider historisch overzicht van dit project staat in bijlage 1. Zoals aangegeven telt de MIRT-verkenning vier stappen, waarin van grof naar fijn wordt gewerkt. Na de startfase, volgen een analysestap (Zeef-1) en beoordelingsstap (Zeef-2). E en MIRT-verkenning wordt afgesloten met de besluitvorming. Tijdens de Zeef-1 en Zeef-2 fase is voor de bepaling van de HOV-verbinding getrechterd van veel denkbare tracé-alternatieven en modaliteitsvormen, via een beperkter aantal kansrijke varianten4 (diverse combinaties van tracés en modaliteiten) naar de voorkeursvariant voor de HOV-verbinding. Het uiteindelijke voorkeursalternatief bevat een integraal pakket aan mobiliteitsmaatregelen, bestaande uit: ▪ de voorkeursvariant (modaliteit en tracé) voor de HOV-verbinding en ▪ het Basispakket Mobiliteit.

Overzicht stappen in deze MIRT-verkenning CID-Binckhorst Doel van een MIRT-verkenning is te komen tot een slimme, duurzame en klimaatbestendige oplossing door een opgave breed te onderzoeken, de doelstelling en probleemanalyse te concretiseren en een inzichtelijke afweging te maken. Tijdens een MIRT-verkenning zoeken de initiatiefnemers op basis van een grondige probleemanalyse breed naar mogelijke acties en maatregelen om een (set) opgave(n) te realiseren. Een MIRT-verkenning kent vier stappen: Start, Analyse, Beoordeling en Besluitvorming. Een MIRT-verkenning begint met een Startbeslissing. In de tweede stap van de MIRTverkenning (analyse) is de Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen (NKO) opgesteld. Die trechtert beargumenteerd van een groot aantal denkbare route-opties naar vijf HOV-routealternatieven die in combinatie met de drie modaliteiten (HOV-bus, HOVtram en lightrail) tien kansrijke varianten voor het HOV opleveren. Deze tien HOVvarianten zijn, samen met het Basispakket Mobiliteit, uitgangspunt voor de onderzoeken in de Beoordelingsstap. De Beoordelingsstap rondt af met een ontwerp Masterplan. Over het ontwerp Masterplan is inspraak georganiseerd door de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk.

De Verkenning eindigt in de Besluitvormingsstap met (1) een besluit over de middelen die Rijk en regio reserveren om het initiatief te ondersteunen, (2) de lokale en regionale vaststelling van het Masterplan met een voorkeursalternatief, (3) een plan van aanpak voor de volgende planning- en studiefase en (4) een Bestuursovereenkomst (BOK).

4 De begrippen ‘denkbare alternatieven’ en ‘kansrijke alternatieven’ zijn de begrippen die standaard in MIRT-

projecten worden gebruikt.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

Hieronder zijn de vier stappen voor de MIRT-verkenning CID-Binckhorst weergegeven. MIRT-verkenning Bereikbaarheid CID-Binckhorst Beoordeling (Zeef-2) Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen (NKO)

Startdocument

Ontwerp Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)

Vijf HOVtracés 7 route-opties Den Haag Centraal naar Rijswijk en Delft

Tien kansrijke HOV-varianten Drie HOVmodaliteiten: 1. HOV-bus 2. HOV-tram 3. Lightrail

Basispakket bereikbaarheidsmaatregelen

Definitief Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst Bestuursovereenkomst (BOK)

Inspraak

10 route-opties Den Haag Centraal naar station Voorburg

Besluitvorming

• Overzichtsrapportage • Plan-MER • Vervoerwaarde studie • MKBA • Schetsontwerpen

Voorlopig Voorkeursalternatief Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief Voorkeursalternatief Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Regionale en lokale besluitvorming

Analyse (Zeef-1)

Inspraak

Start

Figuur 2.8: Overzicht van de vier stappen in de MIRT-verkenning CID-Binckhorst.

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

MASTERPLAN BEREIKBAARHEID CID-BINCKHORST

3 Visie op mobiliteit en probleemanalyse

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

De woningbouw in het gebied leidt tot mobiliteitsopgaven. Om daar zicht op te krijgen is allereerst onderzocht wat er gebeurt als er geen maatregelen worden genomen. Die effecten zijn fors. Vervolgens is onderzocht welke maatregelen uit het staande beleid van de gemeenten bijdragen aan het creëren van een duurzame, gezonde, leefbare en bereikbare stedelijke ontwikkeling.

3.1 Hoe worden de visies op mobiliteit vormgegeven in CIDBinckhorst? De gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk, de provincie ZuidHolland en de MRDH geven in (hoog) stedelijke gebieden (zoals CID-Binckhorst) voorrang aan actieve vormen van mobiliteit, lopen en fietsen, en aan een verbeterd openbaar vervoer. De auto heeft daar een kleinere rol. De mobiliteitstransitie ondersteunt deze ambitie en draagt bij aan de verstedelijkingsopgave door het creëren van meer ruimte in de stad voor wonen, werken en verblijven. De gemeenten hebben deze visie vastgelegd in: ▪ Strategie mobiliteitstransitie Den Haag 2022-2024 (februari 2022), en de Structuurvisie CID Den Haag (2019) ▪ Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid Leidschendam-Voorburg (december 2021) en ▪ Mobiliteitsprogramma Rijswijk (december 2021). Ook de provincie, de MRDH en het Rijk hebben visies op mobiliteit die hierop aansluiten. Hieronder worden de visies op mobiliteit in de negen punten samengevat. 1.

Mobiliteitstransitie (met een voorrang voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer)

Om bereikbaar te blijven én het ruimtebeslag te beperken, wordt de bestaande ruimte voor mobiliteit in stedelijke gebieden efficiënter benut. Dat vraagt om een mobiliteitsbeleid dat sterk stuurt op mobiliteitstransitie met prioriteit voor een mobiliteit op de menselijke maat, waarbij voetgangers en fietsers de belangrijkste verkeersdeelnemers zijn.

De openbare ruimte wordt daarom conform de CROW handreiking ‘mobiliteit en duurzame gebiedsontwikkeling’ ingericht met de voorkeursvolgorde van in ruimtebeslag en prioritering op kruispunten van achtereenvolgens: ▪ Voetganger, ▪ Fietser, ▪ Openbaar vervoer en ▪ auto. Het aanbieden van veel ruimteefficiënte vervoermiddelen zorgt ervoor dat het CID-Binckhorst en de aansluitende delen van Voorburg en Rijswijk met alle modaliteiten, ook met de auto, goed bereikbaar blijven. 2.

Korte afstanden = meer lopen

Als gevolg van de verdichting en functiemenging in CID-Binckhorst liggen functies op relatief korte afstanden en is de voetganger hier de belangrijkste verkeersdeelnemer. Tevens heeft lopen een onmisbare rol in het voor- en natransport van het openbaar vervoer. In CID-Binckhorst komt een fijnmazig netwerk van voetgangersverbindingen, dat goed aansluit op stations en de OV-haltes. 3.

Figuur 3.1: Ruimtegebruik per vervoerwijze (Bron: Bouwsteen Mobiliteit en bereikbaarheid, Leidschendam-Voorburg).

Ruim baan voor de fiets

In de visie op mobiliteit neemt de (E-)fiets een belangrijk deel van de mobiliteitsgroei in het CID-Binckhorst voor haar rekening. Regionale en stedelijke fietsroutes (zoals de Velostrada en het Trekfietstracé) gaan CID-Binckhorst met buitenwijken en omliggende gemeenten verbinden. Het aandeel e-fietsers groeit naar 40-60% van alle

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

fietsers. De (e-)fiets is een aantrekkelijk vervoermiddel voor afstanden tot ongeveer 15 kilometer. De huidige fietsinfrastructuur in de Binckhorst en naar de omringende gebieden heeft te weinig capaciteit om de forse groei van het fietsverkeer te faciliteren. Daarnaast vraagt het snelheidsverschil tussen de ‘gewone’ fiets en de e-fiets om extra ruime fietspaden. Voor fietsverplaatsingen binnen het CID-Binckhorst en de directe omgeving wordt een fijnmazig netwerk van fietsverbindingen gerealiseerd dat goed aansluit op de stations. Het gebruik van de fiets wordt verder aangemoedigd door goede fietsparkeer-voorzieningen te bieden. Met de groei van het aantal fietsers neemt de druk op het wegennet en met name op de al overbelaste kruispunten toe. 4.

Autoluw: bereikbaar met de auto, maar minder doorgaand autoverkeer

De mobiliteitstransitie betekent dat lopen, fietsen, OV en verblijfskwaliteit prioriteit hebben bij de inrichting van de buitenruimte. Daartoe wordt het gebied autoluw ingericht. De auto kan nog wel het gebied in en uit, maar routes dwars door het gebied zijn niet meer mogelijk. Binnen dit gebied wordt conform de Structuurvisie CID een snelheid van 30 km/uur de norm, 50 km/uur wegen worden de uitzondering. 5.

Schaalsprong OV: voortbouwen op het succes van RandstadRail

De NS-stations en Randstadraillijnen bieden een excellente bereikbaarheid van het CID-Binckhorst op alle schaalniveaus. Lightrail (tram en RandstadRail) en spoor (sprinters en Intercity’s) zijn hiervoor onmisbaar, het busnetwerk functioneert aanvullend. Dit OV-netwerk heeft capaciteitsknelpunten, zowel bij de stations als in het netwerk. Centrale delen van het tram- en RandstadRail netwerk zijn overbelast. Met de groei van het ruimtelijk programma in het CID-Binckhorst zijn investeringen in de capaciteit en de snelheid van het OV-netwerk urgent. Dit is uitgewerkt in de plannen voor het verbeteren van regionale HOV-verbindingen met een Schaalsprong OV. Voor een optimaal functionerend OV zijn goede aansluitingen op de loop- en fietsverbindingen en goede ketenvoorzieningen (stallingen, deelsystemen e.d.) essentieel. Voor reizigers van buiten Den Haag met een bestemming in het CIDBinckhorst, functioneren P+R voorzieningen aan het spoor- en lightrailnetwerk. Deze bevinden zich, buiten het CID-Binckhorst.

Minder ruimte voor parkeren: aanbod gestuurd en marktconform

Een effectieve organisatie van parkeren is een sleutel voor een goed bereikbaar CIDBinckhorst met een aantrekkelijk ingerichte openbare ruimte. Het eigen bezit van een auto is voor veel toekomstige bewoners en gebruikers van dit gebied minder noodzakelijk, vanwege de aanwezige alternatieven. Voor mensen die toch een eigen auto hebben of voor bezoekers die met de auto komen, zijn voldoende parkeerplaatsen aanwezig, maar wel tegen een marktconform tarief. Voor fietsen komen ruime stallingsvoorzieningen bij en in de nieuwe woonblokken. 7.

Minder overlast door ruimte-efficiënte logistiek

Een deel van het wegverkeer in het CID-Binckhorst en de directe omgeving betreft stedelijk distributieverkeer voor toelevering van goederen en diensten. De logistiek in het CID-Binckhorst wordt met minder overlast en meer veiligheid voor de omgeving georganiseerd. De inzet is het gebruik van schone en veilige vervoermiddelen en het tegengaan van onnodige verkeersbewegingen. Bij (grootschalige) nieuwbouw in CIDBinckhorst is de inzet zoveel mogelijk inpandig te laden- en lossen. 8.

Verruimen keuzemogelijkheden: innovatieve mobiliteitsdiensten en mobiliteitsmanagement

In het CID-Binckhorst is ruimte voor innovatieve mobiliteitsdiensten die bijdragen aan een leefbaar, aantrekkelijk en bereikbaar gebied. Er liggen kansen voor diensten die mensen stimuleren vooral te lopen en te fietsen of gebruik te maken van het OV en deelmobiliteit. Diensten bieden gebruikers een weloverwogen keuze, als alternatief voor het bezit en gebruik van de privé auto. Een aanbod van deelmobiliteit speelt hierbij een belangrijke rol. Denk hierbij aan mobiliteitshubs voor deelauto’s, bakfietsen en andere vervoersdiensten. Afspraken met bedrijven, overheid, onderwijs en (internationale) organisaties stimuleren werknemers, bezoekers en studenten vaker voor schone en ruimteefficiënte vervoermiddelen te kiezen. 9.

Meer leefbaarheid door versneld naar zero-emissie mobiliteit

De stedelijke verdichting en de toenemende mobiliteitsvraag maken het urgent om, voor de leefbaarheid binnen het CID-Binckhorst versneld in te zetten op de introductie van klimaatneutrale en emissieloze mobiliteit. Het verlagen van de uitstoot van CO2, stikstof en fijnstof is urgent. Een hoog aandeel van lopen, fietsen en OV-reizigers

Masterplan Bereikbaarheid CID-Binckhorst

Definitief

draagt hier sterk aan bij. Voor het resterende auto- en vrachtverkeer is de inzet om dit versneld zero-emissie te maken. In dit dichtbevolkte gebied is een versnelde transitie naar elektrisch rijden wenselijk. Bij nieuwe bouwontwikkelingen in het CID-Binckhorst is een, op termijn, volledig elektrisch wagenpark de ambitie.

3.2 Wat gebeurt er als er geen mobiliteitsmaatregelen worden genomen? In de huidige situatie is het autoverkeer al druk in en rondom de Binckhorst. Een verdere groei van het autoverkeer is ongewenst om de leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid niet verder achteruit te laten gaan. In de MIRTverkenning bekijkt de ‘Vervoerwaardestudie’ de toekomstige verkeersstromen voor zowel een ‘referentiesituatie’ met alleen de ‘autonome ontwikkeling’ (zonder projectingrepen) als met verschillende projectvarianten. Bij de prognoses voor toekomstig te verwachten verkeer is het verplicht om uit te gaan van landelijk vastgestelde verwachtingen die van invloed zijn op de groei van het verkeer zoals de groei van de bevolking, een toename van elektrische auto’s en de kosten van brandstof, belasting en parkeren. Op basis van deze landelijke verwachtingen nemen de verkeersintensiteiten in de referentiesituatie in en rondom de Binckhorst richting 2040 verder toe. Hieronder is bovenstaande nader uitgewerkt en toegelicht.

• Fiets De al voorgenomen verbeteringen in het fietsnetwerk en de extra woningbouw zorgen voor een sterke groei van het fietsverkeer. De grote toename van het aantal fietsers (en de snelheidsverschillen fiets - e-bike) in het gebied zorgt voor een zwaardere belasting van het fietsnetwerk. Een positieve ontwikkeling vanuit de ambitie naar mobiliteitstransitie naar duurzame mobiliteit, maar wel met mogelijke capaciteitsknelpunten op de fietspaden en kruisingen. • Openbaar vervoer Het gebruik van het OV-netwerk neemt toe, maar die groei is beperkt als gevolg van het beperkte OV-aanbod en blijft daarmee achter bij de groei van het fiets- en autoverkeer. • Auto De toename van autoverkeer binnen CID-Binckhorst wordt o.a. veroorzaakt door een toename van de mobiliteit als gevolg van de extra woningen en de ingebruikname van de Rotterdamsebaan, die in 2019 nog niet was en in 2040 er wel is. Deze situatie zorgt voor een zware belasting van het autonetwerk, dat in het basisjaar 2019 al geen extra ruimte meer had en overbelaste kruispunten kende. Figuur 3.1 laat de toename in modaliteitsgebruik zien. Daarnaast maakt deze figuur inzichtelijk dat het autogebruik in de referentiesituatie dominant is én blijft t.o.v. fietsen OV-gebruik. Dit geldt zowel in de huidige situatie als voor de situatie in 2040 wanneer er geen mobiliteitsmaatregelen worden getroffen.

Referentie 2040 De referentie voor 2040 levert inzicht op in wat er gebeurt als er geen mobiliteitsmaatregelen vanuit dit project worden genomen. Het beschrijft de ‘autonome ontwikkeling’: wat gebeurt er zonder HOV en zonder aanvullende maatregelen, zoals het aanleggen van extra fietspaden en/of het nemen van parkeermaatregelen? Andere ontwikkelingen, die geen onderdeel uitmaken van dit project, kunnen wel onderdeel zijn van de referentiesituatie. Zo zijn bijvoorbeeld extra woningbouw in de Binckhorst en de al eerder vastgestelde verbeteringen van het fietsnetwerk wel onderdeel van de referentie 2040. De vervoerwaardestudie laat zien dat in de referentie 2040 alle vervoerwijzen (modaliteiten) groeien (zie figuur 3.1):

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Leidschendam&id=a402fc6f-a98a-486c-bcf2-4621fc83a395