3101 Actieplan Verkeersveiligheid 2024

Actieplan

Verkeersveiligheid 2025 - 2028

1

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Inhoudsopgave

2

1. Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Doel actieplan verkeersveiligheid 1.3. Vervolg op het actieplan

5 5 6 7

2. Trends en analyses 2.1. Inleiding 2.2. Ontwikkelingen, trends en landelijke cijfers 2.3. Mobiliteitstransitie

8 8 8 9

3. Beleidskaders 3.1. Positionering van het actieplan 3.2. Landelijk beleid - Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) 3.3. Provinciaal en regionaal beleid 3.4. Gemeentelijk vigerend beleid

10 10 11 11 13

4. Veilige infrastructuur 4.1. Veilig duurzaam, preventie 4.2. Kinderen veilig naar en van school 4.3. Veilig op de fiets (voor iedereen)

14 14 19 20

5. Gedrag en educatie 5.1. Veilig duurzaam 5.2. Kinderen veilig naar school 5.3. Veilig op de fiets (voor iedereen)

21 21 21 24

6. Handhaving 6.1. Veilig duurzaam 6.2. Kinderen veilig naar school en Veilig op de Fiets

26 26 27

7. Samen veilig 7.1. Samen met de organisatie 7.2. Samen met inwoners en belangengroepen 7.3. Samen met scholen en kinderen 7.4. Samen met de regio 7.5. Samen met externe betrokkenen

28 28 28 30 30 31

8. Monitoring 8.1. Vinger aan de pols 8.2. Monitoring van gegevens 8.3. Monitoring van beleving – subjectieve Verkeers(on)veiligheid 8.4. Monitoring van voortgang uitvoeringsplan 8.5. Interventies na verkeersslachtoffers

33 33 33 33 34 34

3

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Leeswijzer

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

1. Inleiding gestuurde aanpak. • Gedrag en educatie: breed in te zetten wat betreft het type verkeersdeelnemer en leeftijden. • Handhaving: in samenwerking mat de politie gericht handhaven. • Samen Veilig: het breed betrekken van inwoners, scholieren en belangengroepen

Het actieplan is als volgt opgebouwd: • Inleiding: de aanleiding, doel en positionering. • Trends en analyses • Beleidskaders: landelijk, regionaal en gemeente Inhoudelijk is het actieplan opgehangen aan de een structuur van drie hoofddoelen en vier actielijnen per doel. Per actieplan worden de drie hoofddoelen uitgewerkt.

Tot slot wordt het monitoren van de voortgang op de doelen en de ontwikkelingen op het gebied van verkeersveiligheid beschreven.

De doelen zijn: • Veilig duurzaam: het voorkomen van ongelukken oftewel preventie. • Kinderen kunnen zelfstandig en veilig deelnemen aan het verkeer naar school. • Veilig op de fiets voor iedereen (inclusie).

De details over achterliggende gegevens bij dit actieplan zijn toegevoegd als bijlagen. • Bijlage A: Vormtoetsen • Bijlage B: Samenvatting 50 km/u naar 30 km/u onderzoek • Bijlage C: Wijkprikker • Bijlage D: Aandachtpunten Raad • Bijlage E: Ongeval cijfers • Bijlage F: Stappenplan op hoofdlijnen • Bijlage G: Kaartenboek

De vier actielijnen geven op welke manier de gemeente invulling geeft aan deze drie doelen: • Infrastructuur: Duurzaam veilig inrichten en gebruiken, op basis van een risico

4

1.1

Aanleiding De veiligheid van de verkeersafwikkeling komt steeds meer onder druk te staan. De ruimte voor mobiliteit blijft gelijk, terwijl steeds meer mensen hiervan gebruik maken en de verschillen in leeftijden en snelheden groter worden. Niet alleen gaat het aantal inwoners toenemen, maar ook zien we een ontwikkeling waarbij inwoners meer en langer aan het verkeer deelnemen. En dat doen ze op steeds meer verschillende manieren. De ruimte voor mobiliteit blijft gelijk, terwijl steeds meer mensen hiervan gebruik maken en de verschillen in leeftijden en snelheden groter worden.

De gemeente Leidschendam-Voorburg wil inwoners, bedrijven en bezoekers een veilige, gezonde, inclusieve, efficiënte en duurzame omgeving te bieden. Een omgeving die de kwaliteit van leven van alle inwoners verbetert, zorgt voor milieubeheer en een gezonde economie bevordert. Kortom het stedelijk leven laat floreren. Ook staat de gemeente LeidschendamVoorburg de komende jaren voor een grote opgave. De verwachting is dat het aantal inwoners in de stad, net als in de hele regio, zal groeien. Er worden tot 2040 zo’n 5000 woningen bijgebouwd en ook in de buurgemeenten komen er woningen bij.

We zien in de gemeente een zorgwekkende ontwikkeling waar het aantal verkeersongelukken een stijgende lijn laat zien en waar ook de ernst van de ongelukken toeneemt. Dat het thema verkeersveiligheid leeft onder de inwoners blijkt wel uit de 1.408 reacties op de wijkprikker uit 2023.

Dat heeft effect op de mobiliteit die belangrijk is voor het leven in de stad. Inwoners, bezoekers en bedrijven moeten zich veilig, inclusief, duurzaam en gezond kunnen verplaatsen.

5

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

1.2

Doel actieplan verkeersveiligheid

Hoofddoelen Duurzaam Veilig inrichten Actielijn

Veilig naar school

Veilig op fiets

Infrastructuur

Inrichting van wegen 50 naar 30 km/u Kruispunten Voetgangers Tijdelijke verstoringen

•

Herinrichten veilige schoolomgevingen Beperkende maatregelen onderzoeken Kinderen actief betrekken (serious gaming)

•

Cursussen Campagnes

•

“Weer naar school” campagne “Breng naar school week” “School op Seef”

•

Specifieke aandacht voor schoolomgevingen en routes.

•

Kinderen in de rol van School Omgevings Manager

•

Gedrag en educatie

• •

• •

• • Handhaving

• •

Samen veilig

• • • •

Gericht op probleem gevallen Aansluiting regionale initiatieven

•

Aanbieden veiligheidsbox Veilig­heids­ ambassadeurs Betrekken inwoners en belangengroepen Samenwerken in de regio.

•

Voornamelijk zijn de reacties geplaatst over het thema kruispunt/rotonde (19%), snelheid (18%) en oversteken (16%). De andere thema’s kwamen in mindere mate aan bod: verkeersgedrag (13%), fietspad (11%), zichtbaarheid (9%), overig (9%) en schoolomgeving (5%). In het kaartenboek in bijlage G is per thema een kaart van de reacties opgenomen, soms gecombineerd met de kaart waar de snelheidsoverschrijdingen en de ongevallen/slachtoffers plaatsvinden (afhankelijk van bruikbaarheid van de combinatie).

Voor beiden zijn de volgende ambities geformuleerd in het kader van het streven naar nul verkeersslachtoffers in 2050, zoals geformuleerd in het landelijk Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030.

In onderstaand schema Per actieplan worden de drie hoofddoelen per actielijn uitgewerkt.

• • • •

achterliggende context.

vanuit de weggebruiker en inwoners gaat het over Subjectieve Verkeersveiligheid.

Elk verkeersslachtoffer is er één teveel. De gemeente streeft naar een verkeerssysteem waarin iedereen elke dag veilig thuis kan komen.

•

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

De invloed van de gemeente heeft echter een beperkte invloed en is afhankelijk van landelijke wetgeving en de veranderende samenstelling van het verkeer. Daar waar de gemeente wel invloed heeft, neemt zij de volledige verantwoordelijkheid daar waar nodig actie te ondernemen om de verkeersveiligheid te verhogen.

• •

Solitaire fietspaden veiliger inrichten

“Totally traffic” pakket aanbieden

Specifieke aandacht voor verlichting, rood licht, bellen, etc.

Partijdagen (ROVZH) Verkeerslessen (VVN) Aanbieden Doortrappen, e-bike praktijkdagen i.s.m. VVN en fietsersbond

Het lokale verkeersveiligheidsbeleid wordt in dit actieplan Verkeersveiligheid 2025-2028 concreet verder uitgewerkt in een programma met maatregelen voor de komende jaren. Verkeersveiligheid kan vanuit twee verschillende perspectieven worden benaderd. Gezien vanuit richtlijnen en cijfers gaat het over Objectieve Verkeersveiligheid. Gezien

6

Objectieve verkeers(on)veiligheid Vanuit dit perspectief streven we naar een reductie van het aantal slachtoffers ten opzichte van de voorgaande vijf jaar. We richten ons hierbij met name op een reductie van het aantal verkeersongevallen met kwetsbare verkeersdeelnemers (fietsers en voetgangers) ten opzichte van het gemiddelde in de afgelopen vijf jaar. Daartoe zijn de volgende ambities geformuleerd.

In Bijlage C wordt een nadere toelichting op thema’s gegeven.

- In de periode 2025-2028 is het aantal verkeersslachtoffers gemiddeld lager per jaar dan het gemiddelde per jaar over de periode 2019-2024.

Naast de uitgevoerde onderzoeken vormt de informatie uit de wijkprikker een belangrijke voor de verdere uitwerking van de plannen. Heet geeft richting aan het stellen van prioriteiten en legt een basis voor participatie programma’s.

- In de periode 2025-2028 is het aantal verkeersongevallen met kwetsbare verkeersdeelnemers gemiddeld lager per jaar dan het gemiddelde ongevallen per jaar over 2019-2024.

1.4. Huidige situatie Aandacht voor verkeersveiligheid is niet nieuw binnen de gemeente. Ondanks dat er nog grote stappen te maken zijn, ligt er een brede basis waarop kan worden gebouwd.

Hierbij moet worden aangetekend dat de genoemde aantallen gerelateerd zijn aan de huidige samenstelling en omvang van de verkeersdeelnemers en de aan de verschillende modaliteiten gekoppelde reizigers kilometers. Op basis van een jaarlijkse evaluatie wordt bekeken of de streefcijfers moeten worden bijgesteld.

• Binnen de gemeente geldt op dit moment al een snelheidslimiet van 30 km/u of lager op 82% in Leidschendam, 78% in Voorburg en 88% in Stompwijk van de totale weglengte. • Bij onderhoud aan wegen wordt al gekeken naar het meenemen van verkeersveiligheid. Een goed voorbeeld is het asfalteren op Wilsveen en de Kostverlorenweg, waarbij meteen snelheid remmende maatregelen worden uitgevoerd. • De meeste basisschool omgevingen in de gemeente zijn gemarkeerd als schoolzones door borden en wegmarkeringen. Daarnaast staan er op veel plaatsen ook de zgn. “wokkels” om dit te benadrukken. • De gemeente is actief betrokken bij de MRDH verkeersveiligheid overleggen voor het uitwisselen van informatie en het bevorderen van een regionale aanpak. • De gemeente neemt deel aan het HTM/MRDH project over OV30 om de impact van 30 km/u rijden op het OV te adresseren en regionaal af te stemmen.

1.3. Subjectieve verkeersveiligheid Wijkprikker Dat het thema verkeersveiligheid leeft onder de inwoners blijkt wel uit de 1.408 reacties op de wijkprikker uit 2023. Het doel van de digitale bewonerspeiling was om inzicht te krijgen in meest ervaren verkeersveiligheidsrisico’s binnen de gemeente. Een wijkprikker is een goed middel om informatie op te halen, maar leent zich niet om een interactie met de respondenten in te richten. Een bijkomend nadeel van het middel is dat respondenten niet geneigd zijn vragen over hun achtergrond in te vullen. Daarmee ontbreekt het bij veel reacties aan

7

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

• Bij de maandelijkse Ambtelijk Vervoers Commissie (AVC) zijn ook politie, brandweer en handhaving betrokken en worden wegen aanpassingen mede beoordeeld op verkeersveiligheid. • De gemeente is actief betrokken bij campagnes van ROV-ZH, zoals “Weer naar School” actie, “Breng naar School Week”, lichtjes acties in het najaar. • De gemeente ondersteunt de jaarlijkse fietsexamens voor basisscholen. • Bij grote herinrichtingstrajecten, wordt verkeersveiligheid meegenomen (b.v. Pr. Mariannelaan). • De gemeente investeert in de aanleg van fietsstraten en het asfalteren van tegelfietspaden.

leiden. Dat maakt de urgentie groter om ook in 2025 een start te kunnen maken met concrete acties. Hiermee wordt tevens de basis gelegd voor het inrichten van de benodigde organisatie en ondersteunende middelen.

1.5. Vervolg op het actieplan

Planning: • Q1: Scholen participatie • Q2: Uitwerken aanpak • Q3: Start aanpassingen

De volgende concrete initiatieven worden in 2025 gestart. 1. Veilig maken kruising Pr. Margrietlaan / Rembrandtlaan Samen met leerlingen van de Montessoriscool en het Dalton College wordt gekeken naar een veilige inrichting van de kruising. De leerlingen worden uitgedaagd om d.m.v. Minecraft for Schools met ideeën te komen. Samen met ROVZH wordt gekeken hoe deze aanpak breder kan worden ingezet bij scholen in de regio.

Het Actieplan Verkeersveiligheid 2025-2028 is de aanzet tot het opstellen van gedetailleerde uitvoeringsplannen. Per actielijn wordt in 2025 voor de verschillende hoofddoelen uitvoeringsplannen opgesteld met de details over: • De uit te voeren activiteiten. • De betrokken organisatie onderdelen. • Betrokkenheid externen (participatie). • Planning 2025-2028. • Financiën.

2. Twee wegen de maximumsnelheid van 50 km/u naar 30 km/u Op basis van het onderzoek van SWECO naar welke wegen in aanmerking kunnen komen voor het reduceren van de snelheid naar 30 km/u wordt bepaald welke twee wegen in 2025 worden opgepakt. Belangrijke criteria voor de selectie zijn vormtoets scores en wijkprikker opmerkingen. Voor een definitieve keuze kan worden gemaakt is verkeerskundig onderzoek nodig om te voorkomen dat aanpassingen een negatieve uitwerking hebben op andere wegen.

Per actieplan wordt tevens vastgesteld of en welk bestuurlijk traject dient te worden doorlopen. Voor omvangrijke trajecten wordt ingezet op een agile benadering om zo snel activiteiten een begin te kunnen maken met de uitvoering.

Planning: • Q1: Selecteren kandidaat wegen • Q2: Model evaluatie naar verkeerskundige effecten. • Q3: Uitwerken aanpak en participatie • Q4: start uitvoering

Uitgangspunt is te streven naar een optimalisatie voor wegaanpassingen door werk-met-werk te maken. Hiervoor wordt gekeken naar planningen van andere programma’s binnen de gemeente, die verbonden zijn aan werken aan de openbare infrastructuur.

3. Eén 50 weg veilig inrichten Op basis van het onderzoek van SWECO naar welke wegen in aanmerking kunnen komen om veilig 50 km/u te maken wordt bepaald welke weg in 2025 wordt opgepakt. Belangrijke criteria voor de selectie zijn vormtoets scores en wijkprikker opmerkingen. Hier wordt ook gekeken naar al geplande werkzaamheden tussen 2026 en 2028.

Het gaat hier om geplande, of nog te plannen, werkzaamheden rond: • Uitvoering Wegen Beheersplan (Stadsbeheer). • Onderhoudswerkzaamheden riolering. • Aanleg warmtenet.

Planning: • Q1: Selecteren kandidaat wegen • Q2: Uitwerken aanpak • Q3: start uitvoering

Het uitwerken van deze aanpak vergt veel tijd en zal pas vanaf 2026 tot concrete acties

8

9

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

4. Aanschaf 15 slimme Snelheid Informatie Displays (SID’s) In navolging van Den Haag worden 15 SID’s aangeschaft die de komend 4 jaar elke 6 tot 8 weken door de gemeente rouleren. Deze SID’s verzamelen de snelheidsdata en geven dit door aan de gemeente voor verdere analyse. De SID’s dragen bij aan de volgende aspecten: • Het volgen van effecten van gedragscampagnes. • Het actief beïnvloeden van rijgedrag. • Het sneller en effectiever opvolging kunnen geven aan meldingen door inwoners over snelheidsklachten. • Het onderbouwen van de noodzaak voor handhaving. Den Haag heeft hiervoor een convenant met de politie afgesloten en levert ook de data door.

bijeenkomsten per wijk over het thema verkeersveiligheid. • Afspraken maken met belangenorganisaties, zoals onderwijs, sportverenigingen, ondernemers, adviesraden (Stompwijk en Sociaal Domain), Platform Gehandicapten LV, etc om te komen tot het structureel inplannen van overleg momenten. • Ouderen nemen langer deel aan het verkeer en dat vergt specifieke aandacht. Mede omdat dit ook een lastig te bereiken groep is (spreiding, minder actief op internet). In 2025 wordt een structurele samenwerking opgezet met de lokale ouderen belangenorganisatie (ANBO-PCOB) op het thema verkeersveiligheid voor ouderen. Planning: • Q1: - Gesprekken met bewoners over Veiligheidsambassadeurs - Gesprekken met belangenorganisaties en vastleggen samenwerkingsafspraken. • Q2: Opstellen participatie agenda Verkeersveiligheid wijken en planning. • Q3: Start participatie cyclus Verkeersveiligheid wijken.

Planning: • Q1: Voorbereiden aanbestedingsstukken (Den haag heeft toegezegd dat alle stukken van de gemeente mogen worden gebruikt).. • Q2: Uitvoering aanbesteding en convenant sluiten met politie. • Q3: Start uitrol van de SID’s 5. Schoolomgevingen Naast de drie geselecteerde basisscholen waar wordt gestart met het inrichten van veilige schoolzones, wordt in 2025 voor 50% van de andere scholen extra aandacht besteed aan de schoolzones, door de bestaande markeringen te ondersteunen met het plaatsen van attentieborden met Nijntje thema. De resterende scholen worden in 2026 opgepakt.

7. Communicatie Communicatie speelt een belangrijke rol bij gedragsbeïnvloeding. In 2025 wordt een begin gemaakt de komende 4 jaar meer zichtbaarheid op staat te hebben met campagnes door de inzet van verplaatsbare systemen. Deze systemen worden ingezet om jaarlijkse, in samenhang met persberichten en sociale media, 6 campagne thema’s te ondersteunen in de gemeente. Planning: • Q1: Opstellen Plan van Aanpak Communicatie. • Q2: - Voorbereiden en uitvoeren aanbesteding. - Opstellen jaarplan • Q3: Start uitvoering jaarplan.

Planning: • Q1: Aanpak drie pilot scholen. - Voorbereiden inkoop voor plaatsing 2025 (50%). • Q2-Q4: Plaatsing. • Q4: plaatsingsplan 2026. 6. Participatie De Wijkprikker heeft tot veel reacties geleid over de beleving van verkeersveiligheid door de inwoners. De methode kent echter geen directe interactie met de respondenten. In 2025 worden hier verdere stappen in gezet: • Het aanstellen van verkeersveiligheidsambassadeurs in twee wijken en de begeleiding daarvan. Twee maal per jaar een gezamenlijke bijeenkomst inplannen. • Het inplannen van jaarlijkse participatie

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

voorbereiding en uitvoering van plannen. De gemeente gaat in 2025 een moderne omgeving inrichten waarin alle aspecten rondom verkeersveiligheid worden ondergebracht. Hierbij wordt gekeken naar digitale tweeling initiatieven uit andere gemeenten, zoals b.v. Alkmaar. Verkeersveiligheid wordt ingericht als een programmatische aanpak met als doel verkeersveiligheid uiterlijk 2028 te hebben verankerd in de staande organisatie. Planning: • Q1: Inventariseren informatiebehoefte en processen. • Q2: Afstemming interna organisatie. Selectie ondersteunende tools. • Q3: Uitrol tooling • Q4: door ontwikkel plan opstellen (verbreding naar b.v. participatie).

opstellen voorkeurs planning op basis van vormtoetsen, wijkprikkermeldingen, snelheidsprofielen etc. • Q3: Brede afstemming met uitvoeringsprogramma’s over mogelijkheden werk met werk te maken. • Q4: Opstellen meerjarenplan en bestuurlijke besluitvorming 10. Er wordt een breed werkbezoek gepland aan de gemeente Den Haag om te leren van hun ervaringen uit het programma Verkeersveiligheid. Planning: • Q1: Voorbereiding en uitwerking. • Q2: Werkbezoek. De bovenstaande planningsindicatoren vergen wel dat er financiële dekking beschikbaar komt. Daar ligt dan ook in het eerste kwartaal van 2025 de nadruk op.

9. Meerjaren aanpak 2026-2028 In 2025 worden de plannen voor 2026-2028 verder uitgewerkt voor: • Veiliger maken van de wegen (infrastructuur). • Terug brengen van 50 km/u wegen naar 30 km/u wegen. • Verdere aanpak van schoolomgevingen (en sportlocaties). • Opschalen en moderniseren participatie.

Voor het bovenstaande overzicht wordt waar van toepassing een financiële meerjaren begroting opgesteld waarin de dekking voor eenmalige investeringen en structurele kosten wordt onderbouwd. Hierbij wordt rekening gehouden met de mogelijkheden voor regionale en landelijke subsidies. De begroting wordt aangeboden voor de bestuurlijke besluitvorming. Daar waar mogelijk, worden de plannen op inhoud parallel aan het bestuurlijke proces verder uitgewerkt om een snelle start te kunnen maken.

Planning • Q2: Brede inventarisatie van wegen die moeten worden aangepakt en

8. Organisatie en Informatie Verkeersveiligheid overstijgt afdelingen en disciplines. Dat betekent dat het delen van informatie over activiteiten en voortgang essentieel is voor snelheid en efficiëntie. Maar ook naar buiten toe vormt het delen van informatie de basis om inwoners en belangenorganisaties te betrekken bij de

10

11

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

2. Trends en analyses 2.1

Inleiding

Vanuit de landelijke en regionale initiatieven, zoals opgenomen in paragraaf 1.3, zijn diverse plannen uitgewerkt voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Deze plannen worden overgenomen in dit Actieplan Verkeersveiligheid en dit hoofdstuk verder toegelicht.

worden voornamelijk veroorzaakt door een toename in ongevallen onder ouderen en fietsers, evenals door de algemene toename van mobiliteit door bevolkingsgroei. In het kader van de mobiliteitstransitie ligt er een sterke focus op het stimuleren van langzaam verkeer, zoals fietsers en voetgangers. Dit Actieplan richt zich specifiek op de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers, waaronder kinderen, jongeren en ouderen. Het stimuleren van zelfstandig fietsgebruik en wandelen naar school en sport draagt bij aan de mobiliteit en veiligheid van deze groepen.

2.2 Ontwikkelingen, trends en landelijke cijfers In 2022 is het aantal verkeersdoden in Nederland gestegen naar 745, een zorgwekkende toename van 163 vergeleken met het jaar ervoor. Dit aantal is het hoogste sinds 2008 en ligt ver boven het gemiddelde van het afgelopen decennium. Zowel op korte als lange termijn zien we een significante stijging in het aantal verkeersdoden, met een gemiddelde jaarlijkse toename van 2% sinds 2013 en een recente piek van 21% ten opzichte van 2019-2021. Hoewel voorlopige cijfers voor 2023 een lichte daling van verkeersdoden suggereren, blijft het aantal verkeersslachtoffers gelijk aan dat van 2022.

De data laten zien dat het aantal verkeersdoden onder fietsers, vooral na ongevallen met auto’s en andere fietsen, al jaren stijgt. In 2022 was meer dan de helft van de verkeersdoden (54%) zestigplusser, met een scherpe toename onder 80-plussers (+53% ten opzichte van 2019-2021). Bovendien zijn verkeersdoden op wegen binnen de bebouwde kom aanzienlijk gestegen, vooral op wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur (+86%) en 50 km/uur (+37%).

Een nadere analyse onthult dat fietsers een aanzienlijk aandeel van de verkeersslachtoffers uitmaken. In 2022 waren er 8.300 ernstig verkeersgewonden en 19.400 matig verkeersgewonden. Bij de ernstig gewonden zien we een opvallende stijging van 19% onder fietsers, waarvan zeventig procent zestigplussers zijn. In 82% van de ernstige fietsongevallen was er geen motorvoertuig betrokken; vaak betrof het eenzijdige ongevallen of ongevallen met een andere fietser. Deze cijfers illustreren de kwetsbaarheid van fietsers, vooral ouderen, in het verkeer.

Ook bij de ernstig verkeersgewonden domineren ouderen en fietsers. Het aantal ernstig verkeersgewonden steeg in 2022 voor alle vervoerswijzen, met een bijzondere toename bij gemotoriseerde tweewielers zoals snorfietsen, bromfietsen en motorfietsen. De enige leeftijdsgroep waarbij een daling werd waargenomen, is die van kinderen tot 14 jaar. Deze trends en cijfers onderstrepen de urgentie van effectieve beleidsmaatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren, met een specifieke focus op de bescherming van kwetsbare groepen. De gegevens benadrukken het belang van gerichte interventies om de stijgende trend in verkeersdoden en gewonden te keren, waarbij de groeiende mobiliteit en de vergrijzende bevolking in acht moeten worden genomen. Het is van cruciaal belang dat we als gemeente en samenleving samenwerken aan een veilige verkeersomgeving voor iedereen.

Voorts blijkt uit meerdere studies dat de verkeersveiligheid in de komende jaren naar verwachting niet zal verbeteren zonder ingrijpend beleid. De prognoses wijzen op een langdurige stagnatie in het aantal verkeersdoden, terwijl het aantal verkeersslachtoffers naar verwachting sterk zal stijgen, mogelijk zelfs verdubbelen tegen 2040 vergeleken met 2018. Deze trends

12

13

De mix van verschillende fietsen zal naar verwachting de komende jaren blijven veranderen. Inzicht in dit proces en de gevolgen daarvan verdienen blijvende aandacht in het verkeersveiligheidsbeleid.

diensten, normen, wet- en regelgeving., En zelfs onze cultuur en gewoontes. Bij zo’n verandering spelen allerlei veel verschillende partijen en actoren een rol, zowel zoals de overheid, bedrijven als markt, burgers en maatschappelijke organisaties middenveld. Er heeft is niet één partij die alles bepaalt. Het is meer een samenspel van spelers, vernieuwingen, ingrijpende gebeurtenissen en veranderende structurenveranderingen, waarin iedereen zijn eigen rol in kan nemen.

3. Beleidskaders

Oplossingsrichtingen binnen de mobiliteitstransitie bestaan uit het verminderen van verplaatsingen door nabijheid en online bereikbaarheid centraal te stellen, het veranderen van automobiliteit naar actievere vormen van mobiliteit over korte afstanden zoals lopen, fiets en ov . Dit is het zgn. STOMP principe: Stappen, Trappen, OV, Mobiliteit als Service, Privéauto. Het terugdringen van de automobiliteit heeft een directe invloed op het verbeteren van de verkeersveiligheid voor met name de zwakkere verkeersdeelnemers. Dit proces vergt veel tijd en loopt daarom als een rode draad door alle activiteiten heen.

2.3 Mobiliteitstransitie

Positionering van het actieplan

Het Actieplan Verkeersveiligheid 2025-2028 staat niet op zichzelf. Het geeft invulling aan landelijk en regionaal beleid en initiatieven.

Uitwerking

Gemeentelijk beleid

Bij mobiliteitstransitie veranderen niet alleen de sprake van een verschuiving in dominante voertuigen en energiedragers, maar ook dein infrastructuurwegen, markten,

3.1

Regionaal beleid

Over de afgelopen jaren laten verschillende leeftijdsgroepen interessante fietstrends zien in Nederland. Het gebruik van normale fietsen is gedaald over alle groepen, maar met name onder ouderen en jongeren. Dit is het gevolg van de sterk aan populariteit winnende elektrische fietsen. Speed-pedelecs tonen een gestage, maar nog lage, gebruikstoename in alle groepen. Cargobikes worden steeds populairder, vooral bij jongvolwassenen met kinderen. Sportfietsen blijven stabiel in gebruik, wat wijst op een consistente interesse. Het afgelopen jaar hebben we een explosieve groei gezien van het gebruik van fat bikes onder jongeren.

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Landelijk beleid

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Landelijk beleid - Strategisch Plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) “Op weg naar Nul” Risico gestuurde aanpak

Provincie Zuid-Holland Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid Zuid-Holland 2021 - 2031

Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Analysedocument Verkeersveiligheid MRDH

Verkeersveilig gedrag Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid 2025

Koersnotitie omgevingsvisie 2050 Leidschendam-Voorburg Samen bouwen aan een groene, duurzame toekomst

Gedragsbeïnvloeding

Bouwsteen Mobiliteit en bereikbaarheid Leidschendam-Voorburg Een goed bereikbare gemeente

Actieplan Verkeersveiligheid Leidschendam-Voorburg

De Koersnotitie Omgevingsvisie 2050 en Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid zijn richtinggevend voor het actieplan: • Veilige leefomgeving op het gebied van verkeersveiligheid, • Goed verbonden betekent niet alleen een goede en snelle bereikbaarheid. Goed verbonden betekent ook als het verkeer zich op een veilige manier afwikkelt en de leefbaarheid niet in de weg staat. • Wat betreft verkeersveiligheid legt de gemeente de nadruk op kwetsbare

14

Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland (ROV-ZH)

verkeersdeelnemers zoals kinderen en senioren. • Met uitzondering van de hoofdwegen ziet de gemeente alle verbindingen in het bebouwde gebied als 30km/u gebieden die leefbaar en veilig zijn. • Extra aandacht geeft de gemeente aan verkeersveiligheid naar en rond scholen en voorzieningen. Het lokale verkeersveiligheidsbeleid wordt op basis van het actieplan Verkeersveiligheid

15

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

2025-2028 concreet verder uitgewerkt in uitvoeringsplannen voor verkeersveiligheid, waarin de thema’s die zijn benoemd concreet worden uitgewerkt in aanpak, betrokkenen, tijd en financiën.

Overheden en maatschappelijke partners hebben tot doel gesteld dat ieder slachtoffer in het verkeer voorkomen moet worden. Het streven is: op weg naar nul verkeersslachtoffers in 2050.

In de uitvoeringsplannen worden de onderlinge prioritering van de thema’s uitgewerkt en wordt binnen de thema’s gekeken naar lopende initiatieven in de stad (zoals b.v. werk met werk).

Centraal in dit plan staat de werkwijze voor een risicogestuurde aanpak voor een veilig wegennet. Niet alleen de aantallen verkeersongevallen zijn sturend voor beleid en maatregelen, maar ook de zogeheten risicoindicatoren (Safety Performance Indicators, ook SPI’s genoemd). In deze aanpak worden indicatoren als wegkenmerken, omstandigheden en gedragingen, die een sterk oorzakelijk verband hebben met verkeersveiligheid, meegenomen. Voorbeelden zijn de rijsnelheid op een weg en de inrichting van een weg.

De uitwerking van de uitvoeringsplannen worden voortvarend aangepakt. Dat betekent dat zaken op kleine schaal worden opgepakt waardoor sneller tot actie kan worden overgegaan. Deze werkwijze kan thema gericht zijn, of binnen een thema op onderdelen daarvan. Op deze wijze probeert de gemeente snel zichtbare resultaten te behalen.

Het SPV 2030 heeft de aanpak gebaseerd op drie instrumenten voor de invulling: • Infrastructurele maatregelen. • Gedragsbeïnvloeding/educatie. • Handhaving.

3.2 Landelijk beleid - Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030)

Deze instrumenten worden in dit actieplan uitgewerkt.

Landelijk is in 2018 met het SPV 2030 nieuw verkeersveiligheidsbeleid vastgesteld. Het verkeers-veiligheidsbeleid richt zich op een risico-gestuurde aanpak. Risicogestuurd werken houdt in:

3.3 Provinciaal en regionaal beleid Provincie Zuid-Holland In het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid Zuid-Holland 2021-2031 schetst de Provincie dat zij de overkoepelende ambitie uit het SPV 2030 van ‘nul verkeersslachtoffers in 2050’ omarmt.

Ongevallen voorkómen door proactief in te grijpen op risico’s in het verkeerssysteem: locaties, omstandigheden of gedragingen waarvan we zeker weten dat dat ze de kans op gevaarlijke verkeerssituaties kunnen vergroten. Om die risico’s in kaart te brengen en te analyseren, kunnen we gebruikmaken van risico-indicatoren. Dit zijn meetbare variabelen die een verband leggen tussen het ontstaan van ongevallen en risicofactoren in het verkeer, zoals: alcohol, snelheid, afleiding of kenmerken van de weg.

Enkele praktische ambities van de Provincie tot 2030 zijn: Meer sturen op risico’s Steviger regie voeren - Krachtiger samenspel tussen partners (stakeholders) - 80 km/uur-wegen en polderwegen veiliger inrichten - Meer focus op fietsers, jongeren en ouderen - Vaker afspraken maken over handhaving met de politie Daarnaast wil de Provincie - vanuit een data gedreven aanpak – betere risicoprognoses kunnen maken en aan de hand van analyses deze risico’s beter in beeld brengen en maatregelen daarop afstemmen. Op deze wijze wordt het mogelijk te komen tot een

Het Strategische Plan Verkeersveiligheid is bedoeld om tot 2030 een omslag te realiseren in de benadering van verkeersveiligheid.

16

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

meer gerichte aanpak van de problemen en een efficiëntere inzet van middelen.

wegbeheerders (waaronder gemeenten) wordt toegekend is het maken van een lokale uitvoeringsagenda op basis van gemeentelijk beleid, het uitvoeren van analyses en maatregelen in samenwerking met diverse partijen en zorgen dat verkeersveiligheid integraal onderdeel is (of wordt) van de planvorming. En ook staan gemeentes aan de lat om – vanuit de lokale driehoek – bij de basisteams van de politie de verkeershandhaving het thema verkeersveiligheid te borgen in de overleggen en de effecten van campagnes te monitoren en evalueren.

De provincie nodigt in het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid Zuid-Holland 2021-2031, iedere regio uit om in lijn met het landelijke SPV 2030 een eigen regionaal Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid op te stellen in overleg met inliggende gemeenten, waterschappen, provincie, ROV Zuid-Holland en politie. Afhankelijk van regionale kenmerken en ongevalscijfers kunnen er per regio andere prioriteiten gelden.

Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland (ROV-ZH) Het ROV-ZH is een samenwerking van de Provincie Zuid-Holland en de MRDH. Het voert namens de twee regievoerders het beleid uit op het gebied van verkeersveilig gedrag. Gedragsbeïnvloeding heeft als doel het aanleren, veranderen en verbeteren van kennis, inzicht, vaardigheden en houding voor deelname aan het verkeer. Maar ook het bewustmaken bij verkeersdeelnemers van hun status, gedrag, kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid zodat zij veilig kunnen deelnemen aan het verkeer.

De provincie is gestart met een verkenning van de status van het voetgangersbeleid bij de wegbeheerders en op welke wijze de provincie hier een rol kan spelen. Het initiatief bevindt zich nog in een verkennende fase en richt zich op de volgende gebieden: • Het delen van kennis en informatie tussen wegbeheerders. • Het coördineren van activiteiten op het gebied van voetgangersbeleid. • Het onderzoeken van mogelijkheden voor subsidie voor de uitvoering van het beleid. Het thema verkeersveiligheid voor voetgangers kan ook worden meegenomen in deze activiteiten.

Grondslag voor de activiteiten in de komende jaren is het meerjarenprogramma 2022 – 2025. Dit programma wordt in overleg met de 7 bestuurlijke regio’s in de provincie uitgewerkt naar jaarlijkse werkplannen. Het ROV-ZH heeft als hoofddoelstelling voor de jaren 2022 t/m 2025 dat de activiteiten gericht op gedragsbeïnvloeding (Education) steeds in samenhang worden bezien met handhaving (Enforcement) en infrastructuur en techniek (Engineering). Integraliteit als de maatstaf voor de keuze van het aanbod aan programma’s en activiteiten. In de uitwerking is een verdere gelaagdheid noodzakelijk in de vertaling naar een risicogestuurde, resultaatgerichte en integrale gedragsaanpak.

Regionaal beleid (MRDH) Binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) zijn een risicoanalyse (Analysedocument Verkeersveiligheid MRDH d.d. 3 december 2019) en daaraan gekoppeld een Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid 2025 gemaakt. De regionale verkeersveiligheidsanalyse geeft een beeld van het aantal slachtoffers, de leeftijd en de vervoerswijze van de slachtoffers. Ook geeft de regionale risicoanalyse trends en ontwikkelingen weer die van invloed kunnen zijn op de verkeersveiligheid. Vanuit de rollen die iedere partner heeft, heeft de MRDH een invulling gemaakt met betrekking tot de uitvoering. Zo ziet zij voor zichzelf de rol van ondersteuner van gemeenten op het gebied van subsidieverlening en zorgt zij voor de benodigde data voor wegbeheerders en voor het delen van kennis en ervaringen op situaties en maatregelen. De MRDH zorgt ook voor de regionale afstemming van maatregelen die gemeente overstijgend zijn. En zij maakt zich sterk voor een regionaal handhavingsplan. De rol die aan

Het ROV-ZH plaats de focus bij de volgende doelgroepen, die ook komen uit de regionale risicoanalyse: Scholieren in het basisonderwijs Scholieren in het middelbaar onderwijs - Jongeren en jongvolwassenen (onervaren bestuurders) Senioren (op de (elektrische) fiets) Het ROV-ZH onderscheidt 3 rollen in relatie tot de regio’s, wegbeheerders en andere

17

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

partners: als kennismakelaar, als aanjager of als ondersteuner. In de kennisrol zal het ROVZH zich blijven buigen over de verbindende en randvoorwaardelijke elementen in deze integrale benadering. In de aanjaagrol zal het ROV de omgeving inspireren. En in de ondersteunende rol, die vooral bestaande activiteiten en programma’s beslaat, zal worden gekeken welke accenten en elementen ontbreken om ook hier deze integraliteit te borgen.

eerste kwartaal van 2023 bleek dat er voor het opstellen van de Omgevingsvisie meer tijd nodig was. Er is in 2023 nog wel een geactualiseerd uitvoeringsplan vastgesteld door de raad.

4. Veilige infrastructuur

Voor dit actieplan zijn de Koersnotitie Omgevingsvisie 2050 en de Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid als richtinggevend uitgangspunt gebruikt (zie paragraaf 1.3). Inwoners geven aan dat de kernkwaliteiten voor Leidschendam-Voorburg zijn:

De preventieve maatregelen komen voort uit de risico gestuurde aanpak die vanuit de landelijke overheid en de MRDH geadviseerd wordt. Deze maatregelen dienen de risico’s op ongelukken te verminderen.

Initiatieven leefbaarheid Verkeersveiligheid is nauw verbonden met de leefbaarheid in een stad. Daarom gaat de gemeente zich aansluiten bij het initiatief Child Friendly Cities van UNICEF.

1. Groen en rijk aan historie; 2. Rustig stedelijk en hoogwaardig wonen; 1. Hoog niveau aan voorzieningen (zorg, onderwijs, cultuur, sport, winkels); 3. Goede bereikbaarheid van de hele Randstad.

3.4 Gemeentelijk vigerend beleid

Belangrijke mobiliteitsprincipes hierbij zijn: • ETW30 en GOW30: snelheden terug brengen waar de verblijfsfunctie belangrijk is. • Prioritering op basis van het STOMP principe: Stappen, Trappen, OV, MaaS en Privéauto. • 15 minuten stad: voorzieningen en diensten binnen 15 minuten te bereiken.

Momenteel is het herijkte Verkeers- en Vervoerplan 2014 vigerend. Onze gemeente had zich toen ten doel gesteld om het aantal verkeersslachtoffers met 25% te reduceren. Het is lastig de cijfers uit 2014 te vergelijken met de huidige situatie, omdat destijds de registratie minder gedetailleerd was. Ten opzichte van 2019 zien we echter in 2023 (laatste volledige rapportage jaar van BRON) een stijging van het aantal letselongevallen in de gemeente. Dit sluit aan bij de landelijke cijfers.

Binnen de landelijke en regionale doelstelling is het streven voor de gemeente vanaf 2025 het aantal vermijdbare verkeersslachtoffers terug te brengen naar nul.

De focus lag op het verkeersveiligheidsrisico verminderen, de gevoelens van onveiligheid verminderen, de verkeerssituatie bij scholen verbeteren en de verkeersmentaliteit verbeteren. Uitgangspunt bij het verbeteren van de verkeersveiligheid was toentertijd het concept Duurzaam Veilig. Duurzaam Veilig gaat er vanuit dat het verkeersysteem zo veilig mogelijk wordt ingericht. Dit heeft zowel betrekking op de infrastructuur: de weg, de omgeving en de eigenschappen van voertuigen als ook op het gedrag van verkeersdeelnemers. Hiermee verschoof de aanpak van de verkeersonveiligheid van reactief naar preventief, dat wil zeggen: niet achteraf verkeersonveilige situaties aanpakken maar zoveel mogelijk voorkomen dat verkeersconflicten kunnen ontstaan. Wat dat betreft is de huidige aanpak (en daarmee het nieuwe actieplan) hiermee helemaal in lijn.

Bij de uitwerking van de implementatieplannen wordt daar waar nodig een bestuurlijk procesdoorlopen.

gemeente Leidschendam-Voorburg. In de vormtoets wordt aan de hand van een set van vormgevingscriteria getoetst òf en in welke mate een weg voldoet aan een Duurzaam Veilige weginrichting die past bij de functie en snelheidscategorie van de weg. De vormgevingscriteria worden herleid uit de CROW-ontwerprichtlijnen die landelijk worden toegepast. Wanneer een weg op meerdere vormgevingscriteria laag scoort, dan is sprake van een verhoogd veiligheidsrisico en zijn mogelijk maatregelen gewenst om de verkeersveiligheidsrisico’s die daar voorkomen weg te nemen.

Dit hoofdstuk beschrijft de evaluaties op verschillende onderdelen op hoofdlijnen. De details van evaluaties zijn toegevoegd in de bijlagen: • Bijlage A: Vormtoetsen • Bijlage B: Onderzoek 50 km/u wegen naar 30 km/u wegen • Bijlage C: Wijkprikker en Kenmerken • Bijlage D: Aandachtspunten van de raad • Bijlage E: Ongevallen cijfers (Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland – BRON) • Bijlage G: Kaartenboek

Per snelheidscategorie wordt ingegaan op de vormtoets, welke inrichtingskenmerken daarvoor per snelheidscategorie zijn gehanteerd en hoe de wegen in LeidschendamVoorburg daarop scoren. De set aan inrichtingscriteria die wordt gehanteerd in de vormtoets verschilt per wegcategorie en wordt in navolgende paragrafen per wegcategorie toegelicht. Voor elke criteria wordt score toegekend: een 1 (kenmerk is aanwezig), een 0,5 (kenmerk is deels aanwezig) of een 0 (kenmerk is niet aanwezig). Hoe hoger de eindscore van een wegvak, hoe beter dit wegvak voldoet aan de inrichtingscriteria. Wegvakken die op meerdere inrichtingscriteria laag scoren zijn risicovol.

De gegevens uit de evaluaties zijn tevens verwerkt in een GIS systeem, waar verschillende uitkomsten op een eenvoudige wijze over elkaar zijn te leggen.

4.1

Veilig duurzaam, preventie

4.1.1 Infrastructuur- Wegen Om de Beoogde doelen te bereiken is uitgebreid gekeken naar de huidige situatie en kenmerken op de wegen en welke aspecten een rol spelen bij de verkeersveiligheid.

Naast de vormtoets is ook gekeken naar: • Intensiteit en de indicatie of deze passend is bij het type weg. • Of de weg langs een onderwijsinstelling loopt. • Het totaal aantal ongevallen in de periode 2017-2022. • Indicatie over de vastgestelde snelheidsoverschrijdingen (2021) • Aantal meldingen in KCS in de periode 2019-2022

Vormtoets infrastructuur Bij de opzet van dit actieplan volgt de gemeente de nieuwe landelijke beleidslijn verkeersveiligheid zoals vastgelegd in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. Om tot een risicogestuurd actieplan voor Leidschendam-Voorburg te komen is inzicht nodig in de potentieel gevaarlijke locaties op het wegennet.

De resultaten van de vormtoets samen met de aanvullende informatie over ongevallen, meldingen van risicolocaties volgens inwoners en informatie over rijsnelheden en intensiteiten geven een beeld over de risico’s voor de verkeersveiligheid.

Door een toets te doen op het verkeersveiligheidsniveau van de gemeentelijke infrastructuur komen wegen naar boven waar zich veiligheidsrisico’s voordoen. De basis voor de risicoanalyse van het wegennet van LeidschendamVoorburg is een zogenaamde vormtoets van 30-, 50- en 60- km/uur wegen en solitaire fietspaden die in het beheer zijn van de

Het aan het actieplan 2014 gekoppelde Meerjaren Uitvoeringsprogramma is jaarlijks geactualiseerd tot 2019, omdat vanaf toen aan de Omgevingsvisie werd gewerkt. In het

18

Naast de vormtoetsen op wegsegmenten is ook gekeken naar andere zaken die het risicoprofiel

19

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

50 km/u-wegen De 50 km/u-wegen in het beheer van de gemeente Leidschendam-Voorburg zijn beoordeeld op vijf criteria: • Type kruispunten met andere 50 km/u-wegen (VRI, rotonde, voorrang, vormgeving). • Fietsvoorzieningen (aanliggend, vrij liggend, geen). • Herkenbaar snelheidsregime. • Oversteekbaarheid . • Parkeren (niet, langsparkeren haaks/ schuin parkeren).

beïnvloeden op de onderzochte wegen: • Intensiteiten: past de hoeveelheid verkeer dat gebruikt maakt van de weg bij het snelheidsregime van de weg. • Snelheidsoverschreidingen: hoe goed wordt de maximum snelheid nageleefd op de wegen. • Kruist een 30 km/u weg een 50 km/u weg. • Wat is het kenmerk van de kruisingen (geregeld of ongeregeld, of rotonde). • Gaat het om een schoolzone. Het inzicht in de risicofactoren geeft ook direct aanknopingspunten voor oplossingsrichtingen en het nemen van maatregelen. De gedetailleerde evaluaties en scores zijn opgenomen in Bijlage A

Deze vier criteria zijn afgeleid van de landelijke gehanteerde Duurzaam Veilig inrichtingskenmerken zoals omschreven in CROW-richtlijnen en Basiskenmerken wegontwerp.

30 km/u-wegen De 30 km/u-wegen in het beheer van de gemeente Leidschendam-Voorburg zijn beoordeeld op vier criteria: • Aanwezigheid van snelheidsremmers. • Type wegdekverharding (open of gesloten). • Herkenbaar snelheidsregime. • Type kruispunten met andere 30 km/uwegen (wel/geen voorrang).

In totaal zijn 82 wegvakken getoetst. De score loopt van 0 tot maximaal 5. Wegvakken die 2,5 of minder scoren worden aangemerkt als slecht scorend. Naast de score op de vormtoets zijn per wegvak ook de aanvullende gegevens opgenomen in het overzicht. Van de 82 wegvakken komen 18 wegvakken als slecht scorend naar voren in de vormtoets. Echter is er geen eenduidige relatie te leggen tussen de vomtoetsscores en de aanvullende informatie. Op 36% van de beoordeelde wekvakken in de overschrijding van de maximale snelheid 5 km/u of meer (V85 2021).

Deze vier criteria zijn afgeleid van de landelijke gehanteerde Duurzaam Veilig inrichtingskenmerken zoals omschreven in CROW-richtlijnen en Basiskenmerken wegontwerp. In totaal zijn 44 wegvakken getoetst. De score loopt van 0 tot maximaal 4. Wegvakken die 2,5 of minder scoren worden aangemerkt als slecht scorend. Naast de score op de vormtoets zijn per wegvak ook de aanvullende gegevens opgenomen in het overzicht.

Wat gaat de gemeente doen: • In 2025 wordt gestart met heb verkeersveilig maken van één 50 km/u weg. • In 2026-2028 worden 4 50 km/u wegen verkeersveilige gemaakt.

Van de 44 wegvakken komen 12 wegvakken als slecht scorend naar voren in de vormtoets. Echter is er geen eenduidige relatie te leggen tussen de vomtoetsscores en de aanvullende informatie. Op 52% van de beoordeelde wegvakken in de overschrijding van de maximale snelheid 5 km/u of meer (V85 - 2021).

60 km/u-wegen De 60 km/u-wegen in het beheer van de gemeente Leidschendam-Voorburg zijn beoordeeld op vijf criteria: • Maatregel kruisingen 30/60 km/h-wegen (snelheidsmaatregelen). • Herkenbaar snelheidsregime. • Voorrangsregeling bij kruisingen met 30 of 60 km/uur-wegen • Snelheidsremmende voorzieningen op wegvakken

Wat gaat de gemeente doen: Van de twaalf 30 km/h wegen die in de vormtoets minder goed tot slecht scoren zijn er in 2028 minstens 3 wegen zodanig veiliger heringericht dat ze hoger scoren dan in de vormtoets.

20

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

onderhouden voetpaden

• Kruispunten met 50 of 80 km/uur-wegen (voorrang, rotonde, VRI).

Criteria die van invloed zijn op de veiligheid van voetgangers, buiten ongevallen, zijn o.a.:

In totaal zijn 12 wegvakken getoetst. De score loopt van 0 tot maximaal 5. Wegvakken die 2,5 of minder scoren worden aangemerkt als slecht scorend. Naast de score op de vormtoets zijn per wegvak ook de aanvullende gegevens opgenomen in het overzicht.

• Vlakheid en Egaliteit: Voetpaden moeten zo vlak mogelijk zijn om struikelen en vallen te voorkomen. Oneffenheden zoals losse tegels, boomwortels en kuilen moeten worden vermeden. • Breedte: De breedte van voetpaden moet voldoende zijn om veilig verkeer van voetgangers mogelijk te maken, inclusief mensen met kinderwagens, rolstoelen en rollators. De aanbevolen minimale breedte is meestal 1,5 meter, maar in drukke gebieden kan dit oplopen tot 2 meter of meer. • Antislip Eigenschappen: Het oppervlak van voetpaden moet voldoende grip bieden om uitglijden te voorkomen, vooral bij nat weer. • Obstakelvrij: Voetpaden moeten vrij zijn van obstakels zoals geparkeerde fietsen, scooters, afvalbakken, en overhangende takken die het lopen kunnen belemmeren of gevaarlijk maken. • Toegankelijkheid: Voetpaden moeten toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Dit betekent dat er bijvoorbeeld geen hoge stoepranden mogen zijn en dat overgangen naar de weg geleidelijk en zonder drempels moeten zijn . • Onderhoud: Regelmatig onderhoud is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat voetpaden in goede staat blijven. • Faciliteren: VRI instellingen voor voetgangersoversteken beter laten aansluiten bij de behoefte en beleving.

Van de 12 wegvakken komen 2 wegvakken als slecht scorend naar voren in de vormtoets. Echter is er geen eenduidige relatie te leggen tussen de vomtoetsscores en de aanvullende informatie. Op de beoordeelde wegvakken komen geen snelheidsoverschrijdingen voor van meer dan 5 km/u (V85), of het ontbreek aan gegevens.

Wat gaat de gemeente doen: Van de twee 60 km/h wegen die in de vormtoets minder goed tot slecht scoren is er in 2028 minstens 1 weg zodanig veiliger heringericht dat hij hoger scoort in de vormtoets

Overige wegen – N14 Ondanks dat de N14 tunnels geen onderdeel uitmaken van het wegennet van de gemeente, heeft de weg een grote impact op de gemeente door de twee grote gelijkvloerse kruisingen. Als gemeente is er nauw contact met RWS, de Regiodesk van Zuid-Holland Bereikbaar en MRDH waar het gaat om doorstroming en veiligheid. De gemeente, samen met de regionale partners, blijft zich verder inspannen de huidige kruisingen aan te passen.

De gemeente biedt inwoners via het meldingen systeem de mogelijkheid verstoringen (b.v. losliggende tegels) in de openbare ruimte te melden.

Voetpaden Het stimuleren van wandelen betekent ook dat er aandacht moet worden besteed aan de infrastructuur voor de voetganger. Dit is niet meegenomen in de vormtoetsen. Bij voetgangers wordt er alleen gesproken over een ongeval als er een voertuig bij betrokken is. Recente cijfers laten zien dat gemiddeld per dag 9 voetgangers voor letsel worden behandeld in ziekenhuizen na een val in de openbare ruimte, door slecht

21

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

onderzoek gestart naar de veiligheid voor fietsers op rotondes. De gemeente neemt de uitkomsten van het onderzoek mee in de beoordeling van de eigen rotondes.

Wat gaat de gemeente doen: •

De gemeente gaat zich aansluiten bij de initiatieven die door de provincie zijn opgestart rondom voetgangersbeleid. Op basis hiervan wordt geëvalueerd wat dit betekent voor de gemeente en op welke wijze hier een vervolg aan wordt gegeven.

•

Meldingen rondom voetpaden in de openbare ruimte koppelen aan onveilige situaties, als daar sprake van is.

•

De informatie uit periodieke schouwrapporten van de verharding in de openbare ruimte meenemen in de evaluaties van veiligheid op voetpaden.

•

Wat gaat de gemeente doen: •

• •

Aandacht voor bereikbaarheid en toegankelijkheid ouderen / (visueel) gehandicapten. In 2025 wordt een structurele samenwerking opgezet met de lokale belangengroepen.

De gemeente gaat in 2025 de mogelijkheden verkennen voor het analyseren van kruisingen d.m.v. de inzet van video analyse. Voor eind 2025 wordt een pilot uitgevoerd op minimaal 2 kruisingen en de resultaten daarvan worden geëvalueerd. Kruisingen met een urgent veiligheidsprobleem worden met prioriteit behandeld. Uitkomsten van het CROW onderzoek naar rotondes meenemen in de evaluatie van de verkeersveiligheid van de eigen rotondes.

4.1.2 50 km/u naar 30 km/u Door SWECO is een analyse uitgevoerd naar de mogelijkheden om bestaande 50 km/u wegen in de gemeente terug te brengen naar 30 km/u wegen. Hiervoor is gekeken naar functie van de wegen en de mogelijkheden om een aanpassing in de snelheid op een veilige wijze te realiseren. Hierbij heeft er afstemming plaatsgevonden met het OV en de hulpdiensten.

Kruisingen/Rotondes De vormtoetsen hebben zich gericht op de inrichting van wegen op verschillende kenmerken. Kruisingen maken echter een belangrijk deel uit van locaties waar ongelukken plaatsvinden, ook op andere locaties dan waar de vormtoetsen voor zijn uitgevoerd.

Het onderzoek heeft geresulteerd in een lijst van wegen die in niet aanmerking kunnen komen om van 50 km/u terug te worden gebracht naar 30 km/u, maar wel veilig 50 km/u kunnen worden gemaakt. Een groot deel van de onderzochte wegen is ook meegenomen in de vormtoetsen voor de 50 km/u wegen. In Bijlage B is een samenvatting van het rapport opgenomen waarin de onderzochte wegen staan opgenomen. Hierbij is ook een relatie gelegd met de vormtoets scores.

De komende jaren gaat de gemeente dan ook extra aandacht besteden aan de belangrijke kruisingen in de gemeente. Het gaat hierbij niet alleen over de inrichting van de kruising, maar ook om het gedrag van de weggebruiker. Voor het verzamelen van gegevens en de analyse van de data kan gebruik worden gemaakt van video opnamen gedurende drukke momenten (b.v. door drone opnamen).

Door de grote overlap met de vormtoets worden de geselecteerde wegen integraal meegenomen met de uitwerking van de wegen uit de vormtoets. Daarnaast wordt een aanvullend onderzoek gestart naar de verkeerskundige effecten van de maatregel, zoals het uitwijken van auto’s naar andere 30 km/u straten.

Uit de wijkprikker en ongevallen gegevens komen een aantal kruisingen naar voren die urgent zijn wat betreft het verhogen van de veiligheid. Deze kruisingen worden separaat opgepakt, waarbij de omgeving (omwonenden en/of scholen) worden betrokken. Landelijk is er in 2024 vanuit het CROW een

22

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

Wat gaat de gemeente doen:

Er bestaan wel richtlijnen voor het afhandelen van fietsverkeer en voetgangers, maar in de praktijk wordt daar niet echt aandacht aan gegeven. Zeker bij voor het gevoel onlogische matregelen leidt dat vaak tot het negeren van de aanwijzingen wat dan kan leiden tot onveilige situaties.

In 2025, op basis van het SWECO rapport: • Het terugbrengen van twee 50 km/u wegen naar 30 km/u. • Het vellig maken van één 50 km/u weg. • Planning opstellen (tijd en financieel) voor de periode 2026 - 2028

Werkzaamheden gaan ook vaak gepaard met het aan en afrijden van zwaar verkeer. Ook dat verdient aandacht, met name in de buurt van scholen of andere plaatsen waar veel kinderen komen.

4.1.3 Stadslogistiek De gemeente heeft te maken met zwaar verkeer in de gemeente voor b.v. het bevoorraden van winkels en bedrijven. Maar ook voor het ophalen van vuil. De tijden waarop dit gebeurt en de locaties kunnen een tijdelijke impact hebben op een veilig gebruik van de weg. Met name in drukke perioden zoals de spitsen en in het bijzonder rondom scholen op de momenten dat ze beginnen en uitgaan.

Om dit probleem aan te pakken moet er in de voorbereiding (aanbesteding, opdracht, vergunningen) al aandacht worden besteed aan hoe de uitvoerder de veiligheid van alle weggebruikers gaan borgen. Zowel wat inrichting betreft als ook in de uitvoering.

Voor de uitwerking van een veilige schoolomgeving zal dit een belangrijk speerpunt zijn. Mocht er sprake zijn van ongewenste situatie wordt in overleg gekeken naar mogelijke oplossingen en/of mitigerende maatregelen.

Wat gaat de gemeente doen: •

•

Voor een bredere aanpak wordt gekeken naar meldingen die hierover binnen komen.

Inventariseren van de mogelijkheden om de veiligheid van alle verkeersdeelnemers te borgen in de aanloop naar werkzaamheden. Het uitwerken van richtlijnen voor het opnemen van dit aspect in aanbestedingen, opdrachtverstrekking en vergunningen.

Wat gaat de gemeente doen: •

•

In 2025 en 2026 wordt bij de uitwerking van veilige schoolzones en andere plekken waar veel kinderen komen geïnventariseerd in hoeverre met zwaar verkeer aanleiding kan geven tot onveilige situaties. Daar waar er problemen worden geconstateerd wordt met betrokkenen gekeken naar een aanpak van het probleem en waar nodig venstertijden ingesteld om het zwaar verkeer te weren.

4.1.5 Intelligente SnelheidsAanpassing (ISA) Eén van de (in potentie) meest veelbelovende ontwikkelingen voor verkeersveiligheid is Intelligente Snelheids Aanpassing. Vanaf 6 juli 2022 moeten in de Europese Unie alle nieuwe voertuigtypen, en vanaf 7 juli 2024 alle nieuwe voertuigen, zijn uitgerust met een ISA-systeem. Zo’n systeem waarschuwt de bestuurder door middel van tegendruk op het gaspedaal, ingrijpen op het motorvermogen of een trilling van het stuur dat de maximumsnelheid wordt overschreden.

4.1.4 Tijdelijke verstoringen Bij werkzaamheden aan de weg of bij bouwprojecten ondervindt het verkeer vaak overlast en wordt geconfronteerd met tijdelijke maatregelen. Traditioneel wordt hier met name gekeken naar de veilige afhandeling van het autoverkeer.

Het streven is dat bestuurders zich hierdoor beter aan de maximumsnelheid zullen houden. Er is wel een belangrijke kanttekening: het systeem staat standaard aan bij het opstarten van de auto, maar kan worden uitgeschakeld door de bestuurder. Het succes van het systeem hangt dus sterk

23

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

af van de acceptatie door de bestuurder. Daarbij is het essentieel dat de gemeente haar digitale administratie van de bebording op orde heeft om te voorkomen dat een ISA systeem over andere data beschikt dan wat de bestuurder ziet.

behandeld (nr. 3878).

Naast het aansluiten op digitale uitwisseling van data over bebording, dient ook de bebording in het algemeen geen aanleiding te geven voor misverstanden bij bestuurders door verkeerde of een overdaad aan informatie.

De gemeente gaat ook bekijken in hoeverre fysieke maatregelen aan het begin en einde van de schooldag kunnen worden ingezet voor het veiliger maken van de omgeving. Te denken valt hierbij aan het realiseren van schoolstraten, eventueel tijdelijke afsluitingen of het opheffen van parkeermogelijkheden nabij een school.

Voor de tweede tranche is bij de MRDH een subsidieaanvraag ingediend voor een investering van € 100.000 waarvan 50% wordt gesubsidieerd.

Het digitaliseren van de bebording maakt onderdeel uit van de zgn. Data Top 15. De gemeente, maar ok de meeste gemeenten in de regio, hebben nog geen concrete stappen gezet op dit onderdeel uit de Data Top 15.

De situaties verschillen per school wat betreft de omgeving, maar ook hoe de samenstelling van de leerlingen is en waar ze vandaan komen. Maatwerk is derhalve dan ook essentieel.

Wat gaat de gemeente doen: In 2025 wordt er vanuit verkeersveiligheid gestart met het digitaliseren van de aanwezige bebording in de gemeente. Dit gebeurt in samenwerking mat Stadsbeheer. Onderdeel van deze activiteit is ook: • Beoordeling juistheid van bebording en locaties. • Beoordelen overtollige en verwarrende bebording.

Actieplan Verkeersveiligheid 2025 - 2028

informatie opgenomen. Echter is er geen eenduidige relatie te leggen tussen de vomtoetsscores en de aanvullende informatie.

beheer van de gemeente LeidschendamVoorburg zijn beoordeeld op vijf criteria: • Intensiteit passend voor solitair fietspad. • Visuele geleiding. • Verharding. • Lage en/of schuine randen. • Obstakelvrije fietspaden.

Naast aandacht voor de infrastructuur werkt de gemeente ook aan een LVFietst! Campagne om het fietsen in de gemeente te bevorderen en te faciliteren.

In totaal zijn 23 solitaire fietspaden getoetst. De score loopt van 0 tot maximaal 5. Fietspaden die 2,5 of minder scoren worden aangemerkt als slecht scorend. Naast de score op de vormtoets zijn per fietspad ook de aanvullende gegevens opgenomen in het overzicht.

Wat gaat de gemeente doen: Van de vier solitaire fietspaden die in de vormtoets minder goed tot slecht scoren is er in 2026 minstens 1 fietspad zodanig veiliger heringericht dat zij hoger scoort in de vormtoets.

Van de 23 fietspaden komen 4 fietspaden als slecht scorend naar voren in de vormtoets. Voor de fietspaden zijn breedte, aantal ongevallen en KCS meldingen als aanvullende

Wat gaat de gemeente doen: • • De gemeente gaat bij drie scholen van start met de pilot voor de inrichting van de veilige schoolomgeving. • • Veilige schoolomgeving opnemen in Integraal Huisvestingsplan (IHP). • • De gemeente gaat in 2025 een onderzoek uitvoeren naar de haalbaarheid van het fysiek beperken van verkeer in de directie schoolomgeving aan het begin en aan het eind van de schooltijden. Hierbij kan worden gedacht aan het inrichten van schoolstraten of het beperken van de parkeermogelijkheden gedurende de genoemde tijden. • • Werkbezoeken aan andere gemeent inplannen om ervaringen uit te wisselen.

4.2 Kinderen veilig naar en van school De gemeente gaat de komende jaren extra zorg besteden aan het veiliger maken van schoolzones bij basisscholen door boven op de bestaande inrichting van de wegen extra te benadrukken dat een automobilist een school nadert. Dit zijn maatregelen die boven op de infrastructuur komen op basis van paragraaf 4.1. Dit kan door in de directe omgeving objecten en borden te plaatsen die een hoge attentiewaarde hebben en duidelijk aangeven dat het om een school gaat. Hiervoor zijn in eerste instantie drie scholen geselecteerd om mee te starten en de effecten te evalueren. Daarna wordt dit verder uitgebreid naar de andere basisscholen.

4.3 Veilig op de fiets (voor iedereen) Ook voor fietspaden zijn vormtoetsen uitgevoerd naar de veiligheid van de inrichting. De onderzoeken hebben zich beperkt tot zgn. solitaire fietspaden, d.w.z. fietspaden die niet langs een openbare weg lopen.

Voor de eerste drie scholen is een investeringskrediet aangevraagd voor € 80.000, waarvan 50% wordt gedekt uit subsidie voor de eerste tranche door het MRDH. De aanvraag wordt in oktober 2024 door de raad