2648 Programmabegroting 2023-2026

3.067 7.060 10.061 2.134

1.000

978

1.040

1.034

1.034

1.032

19.999

21.327

21.129

21.667

22.501

23.355

97 6.658 12.747 375

127 7.665 13.172 0

40 8.234 12.937 0

0 8.832 13.158 0

0 9.739 13.305 0

0 10.701 13.441 0

1.100

1.047

1.116

1.116

1.116

1.116

20.978 979

22.011 684

22.327 1.197

23.106 1.439

24.160 1.659

25.258 1.903

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten (exclusief de mutaties reserves) voor het jaar 2023 binnen het programma Volksgezondheid en Milieu bedragen respectievelijk € 21.129.000 en € 22.327.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2023. Lasten Volksgezondheid De toename van de lasten worden veroorzaakt door de indexering van de subsidie aan de JGZ en de GGD. Daarnaast dalen de lasten doordat in 2022 er een incidenteel € 87.000 beschikbaar is vanuit de Rijks subsidieregeling leefstijlinterventies (zie baten). Tot slot worden er meer uren toegerekend aan het taakveld volksgezondheid. Dit zorgt voor een stijging van de lasten. Riolering De toename van de lasten worden vooral veroorzaakt door een stijging van de lasten van het onderhoud van rioolgemalen en planmatig onderhoud van de riolering. Tevens zijn er hogere kapitaallasten als gevolg van vervangingsinvesteringen en renovatie van het rioolstelsel. Tot slot worden er meer uren toegerekend aan het taakveld riolering. Afval De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door een daling van de bijdrage aan Avalex. Daartegenover staat dat de raming voor de opbrengen van PMD die opgenomen waren in de begroting nu zijn opgenomen in de bijdrage aan Avalex (zie baten).

Milieubeheer De lagere lasten worden voornamelijk veroorzaakt doordat er in 2022 incidenteel budget was begroot voor de lasten van bodemonderzoek en bodemsanering in verband met de verkoop van de Herenstraat 42 in 2022.

- 82 -

Begraafplaatsen en crematoria De stijging van de lasten ten opzichte van vorig wordt veroorzaakt door de indexering van de onderhoudsbudgetten. Baten Volksgezondheid Het Rijk heeft in 2022 incidenteel een bedrag van € 87.000 beschikbaar gesteld voor leefstijlinterventies. Riolering De hogere baten worden veroorzaakt door de hogere opbrengst rioolheffing door een stijging van het tarief rioolheffing in verband met indexering en een extra verhoging van het tarief voor de rioolheffing conform het WRP 2022-2027. Afval De lagere baten worden verklaard doordat de opbrengsten van PMD verwerkt zijn in de bijdrage aan Avalex.

- 83 -

Programma 8. Bouwen en wonen (VHLOSV) Omschrijving Alle activiteiten op het gebied volkshuisvesting, ruimte en leefbaarheid (voorheen ruimtelijke ontwikkeling) en stedelijke vernieuwing behoren tot dit programma. Hieronder valt ook de (leges) omgevingsvergunning, bouwtoezicht en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In de Omgevingsvisie (strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving) heeft de gemeente, in vervolg op de in 2021 vastgestelde 'bouwstenen', aangeven hoe zij de gewenste en benodigde functies op het gebied van wonen, werken en vrije tijd een plek wil geven. Dit is een samenspel van bebouwing, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid, in relatie tot het vestigingsklimaat en de agglomeratiekracht (de kracht van stedelijke gebieden) van de regio. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

8.1

Ruimte en leefbaarheid

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

8.3

Wonen en bouwen

Wat willen wij bereiken? Leidschendam, Stompwijk en Voorburg vormen een aantrekkelijke gemeente. Veel mensen zijn hier op zoek naar een woning. In de komende vier jaar zal de woningnood niet worden opgelost. Wel zullen wij als gemeente de kaders scheppen om te stimuleren dat er zo snel mogelijk meer woningen gerealiseerd worden. Om toekomstbestendig te zijn, zijn onze ruimtelijke ontwikkelingen klimaatbestendig, energieneutraal en versterkend voor het groene karakter van onze gemeente. Dat doen we onder meer door:  Een meer betaalbaar, divers en duurzaam woningaanbod te realiseren en de nadruk te leggen op het sociaal en middensegment (zowel huur als koop)  Aandacht te houden voor de leefbaarheid van wijken en een evenwichtigere opbouw van wijken te realiseren  Maatregelen te nemen om doorstroming te bevorderen, meer ruimte te geven aan creatieve en flexibele oplossingen en het tegengaan van woningspeculatie en huisjesmelkers  De vergunningverlening te verbeteren en te versnellen en waar mogelijk belemmeringen te beslechten voor bestaande bouwprojecten  Het respecteren van de gemaakte afspraken over lopende bouwprojecten  Leefbaarheid, klimaatadaptatie, energieneutraal, mobiliteit en bereikbaarheid als randvoorwaarde voor bouwprojecten mee te geven  Bij nieuwe bouwprojecten op gemeentelijk niveau gemiddeld 30% sociale woningbouw te realiseren, waaronder zorgwoningen, en

als de 30% niet wordt gehaald ontwikkelaars te laten storten in een vereveningsfonds

- 84 -

Taakveld 8.1 Ruimte en leefbaarheid Tot dit taakveld behoren taken op grond van de wet Ruimtelijke Ordening:          

Voorbereiden van vaststellen structuurplannen en - visies BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) Voorbereiden en vaststellen van de gemeentelijke omgevingsvisie Voorbereiden en vaststellen van gebiedsgerichte programma’s Voorbereiden en vaststellen van het omgevingsplan CAI, breedband en glasvezel aanleg Voorbereiden en vaststellen bestemmingsplannen Faciliterend grondbeleid (passief grondbeleid) Voorbereiding op Omgevingswet, bijvoorbeeld (kapitaal-) lasten Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) (leges) omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit

Wat gaan we daarvoor doen? Een goed ingerichte omgeving draagt bij aan een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. Wij geven richting aan gewenste ontwikkelingen voor de toekomst. Dit betekent dat we onze groene leefomgeving willen behouden, en dat vol bouwen dus niet gewenst is. Maar ook dat we inzetten op een evenwichtige opbouw en diversiteit binnen wijken. Daarnaast gaan we de doorstroom op de woningmarkt binnen de gemeente bevorderen en zullen we kaders ontwikkelen voor de realisatie van tijdelijke woningen. Voor de vitaliteit van Stompwijk is het belangrijk om woningbouw ook hier de komende jaren mogelijk te maken. In samenspraak met inwoners en andere betrokkenen gaan we deze mogelijkheden vaststellen. Alle wetten voor de leefomgeving zijn met de Omgevingswet gebundeld in één wet. Bij het beheren en benutten van de fysieke leefomgeving in de gemeente spelen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan een belangrijke rol. Deze en andere instrumenten leggen vast wat van belang is voor een mooie, schone, gezonde, toegankelijke en veilige leefomgeving. In 2023 gaat onze aandacht vooral uit naar het transformeren van activiteiten voor een naadloze overgang naar de nieuwe Omgevingswet door middel van experimenteren in andere manieren van werken via pilots en het stroomlijnen van werkprocessen. Voor de invoering is er een programma Omgevingswet.

In het projectenboek wordt over de voortgang gerapporteerd. Als de Omgevingswet in werking treedt zal de gemeente op een andere manier gaan werken. Als de wet in gaat zal het nodig zijn om de dienstverlening in het kader van de Omgevingswet te monitoren en waar nodig bij te stellen. Een aandachtspunt is de ICT en met name de werking van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit is essentieel om de dienstverlening uit te kunnen voeren. Daarnaast is er ook veel aandacht voor het door ontwikkelen van het ruimtelijk kader. Het gaat om de voorbereidingen voor een Omgevingsplan en Omgevingsvisie. Bijzondere aandacht is er voor de toepasbare regels. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Uitvoeren, monitoren en door ontwikkelen van de dienstverlening in het kader van de Omgevingswet, met bijzondere aandacht voor de processen vergunningverlening.  Voorbereiden en doorontwikkelen van het beleidskader fysieke leefomgeving, bestaande uit Omgevingsvisie, Omgevingsplan en toepasbare regels.

- 85 -

Wat mag het kosten? Ruimte en leefbaarheid Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

3.492 396 -3.096

4.006 1.070 -2.935

4.771 1.663 -3.108

4.632 1.550 -3.082

5.171 2.480 -2.691

2.901 210 -2.691

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de implementatie van de Omgevingswet, de kosten die de gemeente maakt voor ruimtelijke ontwikkelingen (kostenverhaal), het herzien van bestemmingsplannen en de beleidsadvisering ruimte en grondbeleid. De baten betreffen de inkomsten uit het kostenverhaal van de gemeentelijke kosten ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen.

Geplande investeringen Activa Nummer

Omschrijving Activa

Ruimtelijke ordening

Totaal beschikbaar gesteld krediet

Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen en geraamd 2022 2023 2024 2025 t/m 2021

Uitg.

Uitg.

350

Ink. 0

Ink.

250

0

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

100

0

0

0

0

0

0

0

bedragen x € 1000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2023-2026 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie:    

Grondverwerving, bouw- en woonrijp maken Bovenwijkse voorzieningen ten behoeve van de bouwgrondcomplexen Financiering (rentetoerekening) en administratie bouwgrondexploitaties Verkoop van bouwrijpe gronden

Wat gaan we daarvoor doen? Dit taakveld omvat de gebiedsontwikkelingen Rijnlandlaan, Vlietvoorde en Klein Plaspoelpolder en de participatie in de VOF Damcentrum. De grondexploitatie Rijnlandlaan is per 31-12-2022 afgesloten. Bij de gebiedsontwikkeling Vlietvoorde is vanaf 2020 gestart met de uitvoering van de zuidelijke hoofdstructuur. De polders waar geen woningbouw plaatsvindt kunnen reeds worden ingericht. De contractafspraken voor de laatste deellocaties worden gemaakt. Voor de transformatie van Klein Plaspoelpolder is in 2022 verder gegaan met het sluiten van overeenkomsten met marktpartijen. Voor de locaties in eigendom van de gemeente zijn de ontwikkelingen nog in voorbereiding.

- 86 -

Er zal een voorstel aan de raad worden voorgelegd om een grondexploitatie te openen voor het project Woningbouw De Star.

Wat mag het kosten? Grondexploitatie (niet bedrijventerr.)

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

6.904 6.234 -670

8.789 8.789 0

24.549 24.549 0

20.380 20.380 0

15.651 17.768 2.117

0 0 0

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten bestaan uit apparaatskosten, kosten voor verwervingen, kosten voor bouw- en woonrijp maken en overige kosten behorend bij de grondexploitatie. De baten bestaan uit gronduitgiften (intern en extern), subsidies, investeringsbijdragen en overige opbrengsten.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) VOF Leidschendam-Centrum Doelstelling: Samen met een ontwikkelingscombinatie geeft de gemeente uitvoering aan de grondexploitatie van de VOF en daarmee aan de herstructurering van Leidschendam Centrum. Door vertraging in onder ander de omlegging van datakabels is de bouwlocatie Leytsche hof later dan gepland bouwrijp gemaakt, inmiddels is deze geleverd aan BPD. Het dempen van de vijver zal in afstemming met de bouwaannemer tijdens de bouw plaatsvinden. De herinrichting van het Plaspoelhavengebied (haven inrichting omgeving en speeltuin) is gereed en wordt binnenkort opgeleverd en overgedragen aan de gemeente. Plaatsing van het kunstwerk op de nieuwe brug over de Plaspoelhaven zal naar verwachting in september 2022 plaatsvinden. De openbare ruimte rond het bouwplan Molenpad is opgeleverd en er worden voorbereidingen getroffen voor de inrichting van de Schoorlaan in aansluiting op de oplevering van woningen, die binnenkort plaatsvindt. Door het aanhouden van het bouwplan Rijnlandstraat -noord in de raad, schuift het bouwrijp maken en leveren van deze locatie verder door in de tijd. De verwachting is dat het bouwrijp maken en het leveren van deze laatste locatie in 2023 plaats gaan vinden.

Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening:       

(leges) omgevingsvergunning Leges vergunningen huisvestingswet Bouwtoezicht Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) Woningbouw en woningverbetering, renovatie Woonruimteverdeling, woningsplitsing en kamerverhuur, woonvergunning, antispeculatiebeding Stedelijke vernieuwing: gebiedsgerichte aanpak woningvoorraad, woonomgeving en voorzieningen - 87 -

 

Wonen met zorg voor bijzondere doelgroepen Uitkoopregeling hoogspanningsverbindingen

Wat gaan we daarvoor doen? De evaluatie van de Verordening sociale en middeldure woningbouw Leidschendam-Voorburg 2020 heeft geleid tot de herijking van de regels voor woningbouw met de nieuwe verordening 2022. De Woonzorgvisie omvat onder meer de zorg voor voldoende aangepaste huisvesting voor inwoners die dat nodig hebben. Onderdeel is de vestiging van woonzorgconcepten binnen de bestaande woningbouwplannen. Doel is de huisvesting van bijzondere doelgroepen, waaronder senioren. Met de continuering van de Taskforce Sociale woningbouw blijft de inzet op sociale woningbouw onverminderd hoog, met als toets de bijdrage aan de doorstroming op de woningmarkt. De woningcorporaties zetten zich tevens in op de realisering van middeldure woningbouw. De inzet op doorstroming en scheefwonen gaat onverminderd door met behulp van de gezamenlijk met de woningcorporaties gefinancierde doorstroom- en seniorenmakelaars, lokaal maatwerk en huurprijsbeleid.

 Sturen op voldoende variatie aan (flexibel) betaalbare en middeldure woningen met behulp van de Verordening sociale en middeldure woningbouw Leidschendam-Voorburg 2022 en de bouwstenen Omgevingsvisie  Uitvoering geven aan de Woonzorgvisie Leidschendam-Voorburg 2022 t/m 2030 en het Bestedingsplan Langer zelfstandig wonen Leidschendam-Voorburg 2021 t/m 2030  Tegengaan speculatie huisjesmelkers  Sturen op sociale en middeldure woningbouw en verduurzaming woningbezit door de woningcorporaties met behulp van de prestatieafspraken  Sturen op huisvesting bijzondere doelgroepen in nieuwbouwprojecten  Advisering initiatieven tot woningbouw  Behandeling van vergunningaanvragen en initiatieven van derden  In Prinsenhof realiseren we nieuw woningaanbod in het midden- en hoger segment. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  2023 Woonvisie 2023-2026 (Uit: Programma "Een thuis voor iedereen", Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mei 2022)  Onderzoeken regeling opkoopbescherming  Plan van aanpak Woonzorgvisie  Sturen op vestiging innovatieve woonzorgvormen  Sturen op 30% sociale huur en 20% middeldure huur/koop bij nieuwe initiatieven tot woningbouw door middel van afspraken  Onderzoek kansen voor woningbouw middensegment in Prinsenhof.

Wat mag het kosten? Wonen en bouwen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

3.318 1.619 -1.699

5.132 3.626 -1.506

5.598 2.976 -2.622

5.536 2.976 -2.560

5.691 2.976 -2.715

5.691 2.976 -2.715

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de kosten voor de uitvoering van de vergunningverlening, het bouw- en woningtoezicht en het beheer van de basisregistratie. De baten betreffen legesopbrengsten (voor o.a. omgevingsvergunningen), verhaal kosten bestuursdwang en basisregistraties en de verkoop van gemeentelijk vastgoed.

- 88 -

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen. Voor het taakveld Wonen en bouwen heeft deze verbonden partij voornamelijk betrekking op het brandveilig gebruik van woningen en gebouwen.

- 89 -

Financiële samenvatting

Tabel van lasten en baten HLOSV

Lasten Ruimte en leefbaarheid Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) Wonen en bouwen Totaal Lasten Baten Ruimte en leefbaarheid Grondexploitatie (niet bedrijventerr.) Wonen en bouwen Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

3.492

4.006

4.771

4.632

5.171

2.901

6.904

8.789

24.549

20.380

15.651

0

3.318 13.714

5.132 17.927

5.598 34.919

5.536 30.549

5.691 26.513

5.691 8.592

396

1.070

1.663

1.550

2.480

210

6.234

8.789

24.549

20.380

17.768

0

1.619 8.249 -5.465

3.626 13.486 -4.441

2.976 29.189 -5.729

2.976 24.907 -5.642

2.976 23.224 -3.289

2.976 3.186 -5.406

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten voor het jaar 2023 binnen het programma Bouwen en Wonen bedragen respectievelijk € 34.919.000 en € 29.189.000. Hieronder wordt ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2023 en verder. Lasten Ruimte en leefbaarheid Bij de lasten op dit taakveld is rekening gehouden met maatregelen die in het coalitieakkoord zijn opgenomen, zoals het opstellen van een groen actieplan, het ontwikkelen van kaders voor creatieve oplossingen zoals flex woningen en tiny houses en het voeren van wijk- en dorpsgesprekken met het oog op het ontwikkelen van een ruimtelijke visie. Grondexploitatie De oplopende lasten in 2023 en de aflopende lasten vanaf 2024 en 2025 worden verklaard door de fasering van de grondexploitaties op basis van het Meerjarenperspectief Grondexploitatie (MPG) 2022 - 1e herziening. Wonen en bouwen De hogere lasten ten opzichte van 2022 hebben voornamelijk betrekking op het versterken van de afdeling ruimtelijke ordening om bouwplannen voortvarender te kunnen oppakken (maatregel coalitieakkoord). Tevens worden er meer apparaatskosten aan dit taakveld toegerekend. Baten Ruimte en leefbaarheid De hogere baten hebben voornamelijk betrekking op het kostenverhaal van Klein Plaspoelpolder in het kader van het facilitair grondbeleid.

Grondexploitatie De oplopende baten in 2023 en de aflopende baten vanaf 2024 en 2025 worden verklaard door de fasering van de grondexploitaties op basis van het MPG 2022 - 1e herziening.

- 90 -

Wonen en bouwen De per saldo lagere baten in 2023 worden voornamelijk verklaard doordat in 2022 een opbrengst is geraamd voor de verkoop van de Herenstraat 42-44. Daartegenover staat als gevolg van de actualisatie van de bouwleges een lagere opbrengst aan leges omgevingsvergunningen dan vorig jaar.

- 91 -

Programma Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving Binnen de begroting bestaat onderscheid tussen specifieke dekkingsmiddelen en algemene dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld opbrengsten voor ophalen afval, verstrekken van vergunningen, onderhouden van het riool, reisdocumenten etc.) hangen samen met een concreet taakveld en zijn opgenomen in de betreffende programma’s. Deze dekkingsmiddelen verlagen het saldo van lasten en baten op de betreffende programma’s in de begroting. De algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich van specifieke dekkingsmiddelen doordat zij vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is niet aan een bepaald programma (doel) gebonden. De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s en zijn ingedeeld naar voorgeschreven taakvelden. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

0.5

Treasury

0.61 OZB Woningen 0.62 OZB Niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7

Algemene en overige uitkeringen

0.8

Overige baten en lasten

Wat willen wij bereiken? We zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor dat het gemeentelijke huishoudboekje op orde is, waarbij we de lasten voor onze inwoners en ondernemers zo laag mogelijk willen houden. Dit vraag om een sluitende begroting en een positief meerjarenperspectief. Financiën zijn geen doel op zich, maar alleen met een gezonde financiële basis kunnen we onze gezamenlijke ambities waarmaken, de voorzieningen in onze mooie gemeente in stand houden en mensen de ruimte geven. Want daar gaat het om. Leidschendam-Voorburg is een financieel gezonde gemeente. De begroting sluit meerjarig en het toezicht vanuit de provincie is licht. Tegelijkertijd zijn we ons er van bewust dat er ook in de komende periode ontwikkelingen kunnen zijn die vragen om investeringen die we nu nog niet kunnen voorzien. Gelukkig hebben we met onze reservepositie een buffer voor dit soort situaties, maar onze spaarpot is natuurlijk niet onbeperkt. Een zorgvuldig financieel beleid is daarom geboden. Dat doen we onder meer door:  Het voeren van een behoedzaam financieel beleid en realistisch te begroten conform het voorzichtigheidsbeginsel (reële, solide uitgangspunten)  De inwonerslasten (met uitzondering van indexering) niet te verhogen, zodat deze onder het regionaal gemiddelde blijven

- 92 -

Taakveld 0.5 Treasury Tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasuryfunctie. Dit betreft het zorgdragen voor een adequate financiering en het beheer van de aandelenportefeuille (Stedin Holding N.V., Dunea en de BNG Bank) en het verstrekken van garanties aan derden.

Wat gaan we daarvoor doen? Wekelijks wordt de liquiditeitspositie van de gemeente bijgehouden. Het doel daarvan is zeker te stellen dat de gemeente over voldoende liquiditeiten beschikt om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen. Indien nodig worden extra liquiditeiten aangetrokken. Verwacht wordt dat de gemeente in 2023 vreemd vermogen zal moeten aantrekken. De gemeente neemt daarnaast deel aan de jaarlijkse aandeelhoudersvergaderingen van Dunea, Stedin en de BNG Bank.

Wat mag het kosten? Treasury Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

257 2.864 2.607

-117 3.082 3.199

-84 2.811 2.896

39 2.724 2.684

127 2.668 2.541

208 2.696 2.488

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op rente van opgenomen kort- en langlopende geldleningen. De baten betreffen rente op verstrekte geldleningen en eigen vermogen alsmede de dividenduitkeringen van Stedin en de BNG Bank.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) BNG Bank NV Doelstelling: BNG Bank NV (voorheen Bank Nederlandse Gemeenten) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten voor maatschappelijke voorzieningen voor de inwoners. Het belangrijkste instrument blijft het verstrekken van financiering tegen lage prijzen aan de kernklanten. Die lage prijzen vereisen een uitstekend risicoprofiel (de huidige ratings zijn AAA), zodat er financiering kan worden aangetrokken tegen scherpe tarieven. Om het risicoprofiel en daarmee de lage prijzen ook de komende jaren te behouden, is het noodzakelijk dat BNG Bank het volume beheerst van leningen die beslag leggen op het risicokapitaal van de bank (tot maximaal 10% van de leningenportefeuille). Stedin Holding N.V. Doelstelling: Stedin maakt het mogelijk dat energie altijd beschikbaar is: voor deze generatie en voor volgende generaties. Om te wonen, werken en leven in het meest stedelijke gebied van Nederland: Zuid-Holland, inclusief de Rotterdamse haven, en Utrecht.

- 93 -

Stedin speelt een belangrijke rol in de energietransitie voor wat betreft de infrastructuur die nodig is om te schakelen van gas naar elektriciteit. Daarnaast is er veel extra capaciteit nodig om het opladen van elektrische voertuigen mogelijk te maken en het terugleveren van stroom uit zonnepanelen te verwerken. Dit vergt zeer grote investeringen waarvoor Stedin op termijn nog niet de benodigde middelen beschikbaar heeft. Stedin is samen met de aandeelhouders, met het traject 'lange termijn financiering 3', aan het onderzoeken op welke wijze deze kapitaalinjectie vorm kan krijgen. Dit is het vervolg op het succesvol afgesloten traject lange termijn financiering 2. Ook nieuwe partijen worden hierbij betrokken. De gemeenteraden van de deelnemende gemeenten worden actief betrokken bij het traject.

Taakveld 0.61 OZB Woningen Tot dit taakveld behoren de onroerend zaakbelasting op de woning:     

Belasting op eigendom woningen Waardering onroerende zaken (woningen) Heffing en invordering Uitvoering OZB (woningen) Bezwaar en beroep

Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een efficiënte uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en de OZB. De uitvoering bestaat uit het waarderen van de woningen, het opleggen van de aanslagen, invordering en afhandeling van bezwaren en beroepen. Jaarlijks worden de tarieven berekend. De WOZ-waarde van woningen stijgt in 2023. De tarieven worden naar beneden bijgesteld zodat een gelijkblijvende opbrengst wordt gerealiseerd. Daarnaast worden de tarieven geïndexeerd.

Wat mag het kosten? OZB Woningen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

330 9.044 8.714

253 9.171 8.919

352 9.886 9.534

352 9.920 9.567

352 10.333 9.981

352 10.479 10.127

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de OZB op woningen, de heffing op en waardering van woningen, het behandelen van bezwaar en beroep en de uitvoering van kwijtschelding procedures. De baten betreffen de opbrengsten uit de belastingen.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

- 94 -

Taakveld 0.62 OZB Niet-woningen Tot dit taakveld behoort de onroerend zaakbelasting op niet-woningen:     

Belasting op eigendom en gebruik niet-woningen Waardering onroerende zaken (niet-woningen) Heffing en invordering Uitvoering OZB (niet-woningen) Bezwaar en beroep

Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een efficiënte uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en de OZB. De uitvoering bestaat uit het waarderen van de panden, het opleggen van de aanslagen, invordering en afhandeling van bezwaren en beroepen. Jaarlijks worden de tarieven berekend. De prognose van de WOZ-waarde van niet woningen geeft aan dat deze daalt in 2023 ten opzichte van 2022. Dit is gebaseerd op een dalende WOZ waarde ontwikkeling van 1%. Vervolgens worden de opbrengsten verhoogd met de CPB-indexatie.

Wat mag het kosten? OZB Niet-woningen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

151 4.263 4.113

190 5.084 4.894

150 5.049 4.899

150 5.049 4.899

150 5.049 4.899

150 5.049 4.899

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de OZB op niet-woningen, de heffing op en waardering van niet-woningen, het behandelen van bezwaar en beroep en de uitvoering van kwijtschelding procedures. De baten betreffen de opbrengsten uit de belastingen.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 0.64 Belastingen overig Tot dit taakveld behoren overige gemeentelijke belastingen, zoals:    

Hondenbelasting Reclamebelasting Heffing en invordering Bezwaar en beroep

Wat gaan we daarvoor doen? Belastingheffing is noodzakelijk om te kunnen investeren in lokale voorzieningen.

- 95 -

Hondenbelasting De hondenbelasting wordt per 2023 afgeschaft. Reclamebelasting Om voor 2023 te komen tot een vervolg van de ondernemersfondsen in Leidschendam-Centrum en het Huygenskwartier in Voorburg, is het eerst noodzakelijk een draagvlakmeting te houden (september 2022) onder de ondernemers. Bij voldoende draagvlak kunnen de ondernemersfondsen worden voortgezet. Dit wordt in de Verordening Reclamebelasting 2023 meegenomen.

Wat mag het kosten? Belastingen overig Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

307 804 497

230 530 299

248 155 -93

248 155 -93

248 155 -93

248 155 -93

Bedragen x € 1.000

De lasten hebben betrekking op de uitvoering van de reclamebelasting. De baten betreffen de opbrengsten uit de belastingen.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen. Taakveld 0.7 Algemene en overige uitkeringen Tot dit taakveld behoren de uitkeringen uit het gemeentefonds zoals de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen. Specifieke uitkeringen (zoals bijvoorbeeld de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten, de BUIG) behoren niet tot dit taakveld. Specifieke uitkeringen worden opgenomen onder het betreffende taakveld.

Wat gaan we daarvoor doen? Drie keer per jaar brengt het rijk een circulaire gemeentefonds uit. Het betreft: de meicirculaire, de septembercirculaire en tot slot de decembercirculaire. Bij iedere circulaire wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de gevolgen voor de gemeentelijke inkomsten uit het gemeentefonds.

Wat mag het kosten? Algemene en overige uitkeringen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

0 127.404 127.404

0 133.638 133.638

0 140.693 140.693

0 140.941 140.941

0 144.052 144.052

0 132.644 132.644

Bedragen x € 1.000

Binnen dit taakveld worden geen lasten verantwoord. De baten betreffen de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds.

- 96 -

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Tot dit taakveld behoren stelposten, taakstellende bezuinigingen en de begrotingsruimte.

Wat gaan we daarvoor doen? Voor dit taakveld zijn er geen specifieke doelen.

Wat mag het kosten? Overige baten en lasten Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

43 28 -15

1.000 0 -1.000

212 0 -212

268 0 -268

611 0 -611

992 0 -992

Bedragen x € 1.000

Onder de lasten zijn opgenomen de nog over de taakvelden te verdelen stelpost beheer en onderhoud openbare ruimte en de nog over de taakvelden te verdelen POK middelen.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

- 97 -

Financiële samenvatting

Tabel van lasten en baten Algemene Dekkingsmiddelen Lasten Treasury OZB Woningen OZB Niet-woningen Belastingen overig Algemene en overige uitkeringen Overige baten en lasten Totaal Lasten Baten Treasury OZB Woningen OZB Niet-woningen Belastingen overig Algemene en overige uitkeringen Overige baten en lasten Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

257 330 151 307

-117 253 190 230

-84 352 150 248

39 352 150 248

127 352 150 248

208 352 150 248

0

0

0

0

0

0

43 1.089

1.000 1.556

212 878

268 1.057

611 1.488

992 1.950

2.864 9.044 4.263 804

3.082 9.171 5.084 530

2.811 9.886 5.049 155

2.724 9.920 5.049 155

2.668 10.333 5.049 155

2.696 10.479 5.049 155

127.404

133.638

140.693

140.941

144.052

132.644

28 144.408 143.320

0 151.505 149.949

0 158.594 157.716

0 158.788 157.731

0 162.258 160.770

0 151.023 149.073

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten voor het jaar 2023 binnen het programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien bedragen respectievelijk € 838.000. en € 158.594.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2023 en 2022. Lasten Treasury De lasten op het taakveld Treasury geven het saldo aan van de verwachte rentelasten gecorrigeerd met rentelasten die worden toegerekend aan investeringen en grexen. In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met nieuw aan te trekken geldleningen. Hierdoor fluctueert het saldo rentelasten/ toegerekende rentelasten over de jaren. Rente wordt aan de investeringen toegerekend o.b.v. de omslagrente. Omdat de toegerekende rentelasten hoger zijn dan de werkelijke rentelasten uit dit zich in 2023 in negatieve lasten op het taakveld treasury. OZB Woningen De lasten binnen dit taakveld zijn in 2023 gestegen doordat er in de kaderbrief 2023-2026 structureel meer middelen zijn opgenomen ter dekking van de uitvoeringskosten. Overige baten en lasten Het taakveld overige baten en lasten laat vanaf 2023 een daling van de lasten zien als gevolg van de invulling van een aantal stelposten die structureel in de begroting zijn opgenomen. De stelpost onderuitputting kapitaallasten is niet meer toegestaan en per 2023 structureel afgeraamd.

Baten Treasury De baten betreffen rente op verstrekte geldleningen en eigen vermogen alsmede de

- 98 -

dividenduitkeringen van Stedin en de BNG Bank. In 2022 zijn als gevolg van een stelselwijziging incidenteel meer dividendbaten opgenomen. OZB Woningen Binnen het taakveld OZB woningen wordt rekening gehouden met een stijging van de inkomsten. De inkomsten stijgen als gevolg van de indexering, de WOZ waarde ontwikkeling en de toename van het aantal woningen. Belastingen overig Bij het taakveld belastingen overig dalen vanaf 2023 de baten in verband met het afschaffen van de hondenbelasting. Algemene en overige uitkeringen Het taakveld algemene en overige uitkeringen laat een stijging zien. De uitkeringen uit het Gemeentefonds bestaat uit de algemene uitkering, de decentralisatie-uitkeringen en de integratieuitkeringen. De ramingen van de uitkeringen zijn gebaseerd op de meicirculaire 2022. De positieve ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de doorwerking van de prijsstijgingen en de areaalontwikkeling. Op basis van het landelijke regeerakkoord is in de meicirculaire 2022 de areaalontwikkeling voor de komende jaren inzichtelijk geworden.

- 99 -

Programma Overhead Omschrijving Tot Overhead behoren alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces:          

Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie Personeel en organisatie De gemeentesecretaris Inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement) Juridische zaken Bestuurszaken en bestuursondersteuning Informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging) Documentaire informatievoorziening (DIV) Managementondersteuning primair proces

Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

0.4

Overhead

Wat willen wij bereiken? We willen onze gemeente zo goed mogelijk ondersteunen om de primaire processen zo effectief mogelijk uit te kunnen voeren.

Taakveld 0.4 Overhead Tot dit taakveld behoren alle kosten die samenhangen met de ondersteuning van het primaire proces.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 gaat de organisatie verder met het verbeteren van de privacy/gegevensbescherming van burgers conform de afspraken die hierover met de raad zijn gemaakt begin 2022. Onder andere worden de processen registers verder op orde gebracht. Er worden privacy officers aangetrokken voor de ondersteuning van de organisatie (o.a. door uitvoering van de registraties, verwerkersovereenkomsten en datalekken). Ook zal een begin gemaakt worden met een campagne om bewustzijn, kennis en handelingsbekwaamheid bij management en medewerkers te vergroten. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Aantrekken privacy officer(s)  Verplichte registers verbeteren.  Start organisatiecampagne, eerst op management.  De mogelijkheid om contant te betalen wordt weer ingevoerd.

- 100 -