2573-07 Bijlage 04 toelichting, Kompas voor de leefomgeving.pdf

38

-

Meer monitoren/meten gezonde leefomgeving; Meer inzet van slimme technologieën; Geluidsoverlast zal door technologie verder afnemen; Kinderen fietsen nog steeds in 2040; Fietsnetwerken worden nog belangrijker; Drones worden gebruikt voor verplaatsen ook van mensen; Bereikbaarheid zowel fysiek als vindbaarheid is top.

Tips voor gemeente -

-

-

Kijk over de grens, pak zaken regionaal aan; Rol gemeente is vrij laten en dromers de ruimte geven; Kijk ook naar toekomst op korte termijn. Digitale bereikbaarheid ontwikkelt zich verder en verbetert; Makkelijke verplaatsingen van a naar b; Er bestaan geen auto’s meer; o Geen bezit; o Ander soort Greenwheels. Geen files meer; Drone bezorging; Locaties liggen verder uit elkaar; Sneller en efficiënter verplaatsen dus afleggen grotere afstanden in zelfde tijd; Werken op andere locaties dan kantoor, veel flexibeler; Elektriciteit wordt gratis; Fossiele brandstoffen zijn passé; Sportfaciliteiten blijven zeer belangrijk; Er komt meer verblijfsruimte in buitenruimte, meer speelruimte, minder ruimte voor vervoer boven de grond; Groei face to face contact; Stompwijk wordt een park; Verbinding met de regio zeer goed; Geen driebaanswegen meer maar alles vlak achter elkaar op één; Denk niet conventioneel. Besteed niet te veel tijd en geld aan dagelijkse beslommeringen, maar wees echt toekomstgericht (voorbeeld was maak geen derde oeververbinding die we over 20 jaar sowieso niet meer nodig hebben vanwege de vervoersontwikkelingen); Gemeente zou moeten initiëren en mogelijkheden moeten scheppen voor de markt om de vraag naar bereikbaarheid (contact als vervoer) te beantwoorden; Vraag aan gemeente wordt om flexibel te zijn. o De verandering zal blijven. Geen uitstoot meer van vervoer

Tips overhead (gemeente) -

Infrastructuur regelen en nutsvoorzieningen; Leefbaar houden gemeente; Meer (achteraf) controlerende/handhavende rol; Bewaken democratische waarden;

Thema 2: de inclusieve stad Belangrijkste trends en ontwikkelingen -

Sociale ontmoeting blijft ook in de toekomst belangrijk voor de leefbaarheid van een stad. Elke doelgroep moet worden betrokken en de mogelijkheid hebben om in de gemeente te wonen.

Opbrengst deelsessies -

Slim combineren van functies, doelgroepen en publiek/privaat in voorzieningen, gebouwen en openbare ruimte. Meer faciliteren en ruimte bieden (in regelgeving en fysiek) aan inwoners en ondernemers om inclusiviteit te bevorderen.

39

-

Passende huisvesting en woonomgeving voor ouderen, jongeren en mensen met kleine beurs. Ontmoeting is cruciale voorwaarde voor inclusieve stad, de leefomgeving moet gericht zijn op het bevorderen hiervan. Begin bij de jeugd om segregatie te voorkomen en kansengelijkheid te bevorderen: onderwijs als ontmoetingsplaats (nog) beter benutten.

Thema 3: economisch vitale gemeente Belangrijkste trends en ontwikkelingen: -

Meer flexibiliteit in arbeid en in ruimtegebruik Sociale functies worden belangrijker, functies vermengen met elkaar en er is meer behoefte aan ontmoetingsvormen voor werklocaties (kantoren, voorzieningen, zzp).

Opbrengstdeelsessies -

Hebben we in 2040 nog kantoren nodig? Veel zzp’ers in LV Meer behoefte aan gemixte ontmoeting- en verzamelgebouwen Van bezit naar gebruik In 2040 zijn minder voorzieningen nodig, alles wordt bereikbaarder Voorzieningen zijn/worden voor sociale ontmoetingen Functies worden steeds meer geclusterd en gemixt In 2040 niemand meer in loondienst, alleen flexibele arbeid In de toekomst zijn er minder kantoren nodig Flexibele arbeid en ruimte Ontmoeting blijft belangrijk Sociale cohesie terugbrengen in voorzieningen en zorg Draagvlak voor buurtsuper is er niet meer maar behoefte aan ontmoetingen en gezelschap groeit MKB en recreatie is doel economie LV Diversiteit op de arbeidsmarkt is belangrijk Dit moet worden gefaciliteerd door de gemeente Grote en kleine bedrijven Faciliteren van initiatieven Zzp-ontmoetingsplek creëren Goede (digitale) infra om zzp’ers te ondersteunen Werk is nodig om economie vitaal te houden Kleinschalige bedrijvigheid moet worden gefaciliteerd in ruimte en groeimogelijkheden Zorg per wijk voor een winkelcentrum, niet alleen per cluster Onderscheid tussen centra en buitengebied (Stompwijk) is positief Buitengebied is recreatie en landbouw Transitie van tuinbouw De voorzieningen in kernen moeten betaalbaar zijn en passen bij het gebied Positief effect op gemeenschap

Tips voor gemeente -

1.1.5

Inzet op MKB en recreatie als pijlers van de economie in LV Gemeente heeft een faciliterende rol, ondernemers moeten de ruimte krijgen om te ondernemen Ruimte geven aan de flexibiliteit van functiemenging en belang van ontmoetingsplekken in werkvormen Gemeente moet faciliterende leaders creëren zodat ondernemers kunnen groeien, ontwikkelen Proces versnellen: ondernemers moeten de ruimte krijgen

Bijeenkomsten Jeugd Vertegenwoordigd

In een tweetal bijeenkomsten zijn de vertegenwoordigers van Jeugd Vertegenwoordigd met ons in gesprek geweest over hun visie op de leefomgeving. Daarbij komen steevast verrassende elementen naar voren waar in eerste instantie niet aan wordt gedacht. Hiervan zijn verschillende voorbeelden in het Kompas te vinden. Een tweetal initiatieven springen eruit: -

Skatevoorzieningen

40

-

Jongeren gebruiken het skateboard als normaal vervoersmiddel om van A naar B te komen. Hier wordt niet direct rekening mee gehouden. Bij doelstelling 7 – een goed bereikbare stad is dit opgenomen in de hoofdkeuzes. Ouderen en jongeren samen Aan de orde is gekomen het steeds vaker voorkomend concept dat ouderen en jongeren in één complex wonen. Dit hebben we opgenomen in de hoofdkeuzes van doelstelling 5 – Inclusieve gemeente: niemand wordt buitengesloten. In de uitwerking nemen we het idee mee van een sociaal contract daarbij en dat jongeren met een verzorgende taak privileges op zaken in de gemeente kunnen verdienen.

De bijeenkomsten met Jeugd Vertegenwoordigd worden voortgezet in het vervolgtraject.

1.2 BESTAAND BELEID Gerelateerd aan gezondheid Beleidsplan Visie op sport en bewegen 2015 Actieplan luchtkwaliteit 2016/2020 Actieplan geluid 2013/2018 Duidelijkheid op straat Handboek beheer openbare ruimte, 2016 Handhavingsbeleid 2016-2019 Water en rioleringsplan 2016/2012

Actieprogramma langer zelfstandig wonen 2017 Lokale prestatieafspraken 2018-2021 Sociaal Kompas 2017/2020 Sociale structuurvisie 2024 Uitvoeringsagenda klimaatplan 2016/2020) Duurzaamheidsagenda 2016/2020 Grip op Grondstoffen Beleidsvisie Van Afval Naar Grondstof in 2020 Regionale beleidsvisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2018 – 2020 Onderwijsvisie 2015 / Lokale Educatieve Agenda 2015-2018 Verkeer en vervoersplan Herijking 2014 met doorkijk naar 2040 Uitvoeringsprogramma VVP 2017

Inhoud Sport en bewegen Luchtkwaliteit/geluid Gevoelige bestemmingen Luchtkwaliteit/geluid Beleid openbare ruimte Beleid openbare ruimte Water en riool Milieubeleid/waterkwaliteit Grondwaterstand Huisvesting, openbare ruimte, begeleiding en zorg Sociaal domein, betaalbaarheid, wijkgericht werken en duurzaamheid JOGG beleid Sociaal domein Ouderenbeleid Duurzaamheidsagenda Afvalbeleid Uitstroom opvang dakloze inwoners en beschermd wonen-voorzieningen Gezonde en veilige scholen o.a. verkeersveiligheid, zie fietsactieplan Fietsroutenetwerk

Gerelateerd aan Leefbaarheid Beleidsplan Nota wijkgericht werken Nota Parkeernormen 2012 Uitgiftebeleid parkeervergunningen 2017 Integraal huisvestingsplan primair en voortgezet onderwijs 2015-2018 Sociale structuurvisie 2024 Economische agenda 2017/2020 Visie recreatie en toerisme 2025 Actieplan recreatie en toerisme 2017/2021 Groenstructuurplan 2010 Uitvoeringsprogramma groenstructuurplan 2012

Inhoud Wijkgericht werken Parkeerbeleid Parkeerontheffing en vergunningen Onderwijshuisvesting Ouderenbeleid Economische agenda Recreatie en toerisme Recreatie en toerisme Groenbeleid Groenbeleid

41

(Buitengewoon groen) Woonvisie 2016/2020 visie op sport en bewegen 2015 Uitvoeringsagenda klimaatplan 2016/2020 Visie op kunst en cultuur 2015 Evenementenbeleid 2016/2020 Horecabeleid over sluitingstijden 2011 Beleid horeca in detailhandel 2011 Paardenbeleid 2008 Paraplubepaling prostitutie 2005 Water en rioleringsplan 2016/2012 Verkeers- en vervoersplan 2014 Handhavingsbeleid 2016-2019 Coffeeshopbeleid 2003 Uitvoeringsprogramma groenstructuurplan 2012 (Buitengewoon groen) Algemene plaatselijke verordening LeidschendamVoorburg 2014 Grip op Grondstoffen Beleidsvisie Van Afval Naar Grondstof in 2020 Uit met de hond 2016 Actieplan LHBT beleid, 2014

Veilige/toegankelijke woonomgeving Sportaccommodatiebeleid Klimaatplan Cultuur Evenementen Horecabeleid (sluitingstijden)

Prostitutiebeleid Water en riool Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid Coffeeshopbeleid Groene verbindingen

Afvalbeleid Hondenbeleid LHBT-beleid

Gerelateerd aan Ruimtelijke kwaliteit Beleidsplan Woningbouwprogramma 2017 Lokale Prestatieafspraken 2018/2021 Woonvisie 2016/2020

Uitvoeringsprogramma groenstructuurplan 2012 (Buitengewoon groen) Structuurvisie 2040 (herijking 2012) Water en rioleringsplan 2016/2012 Welstandsnota 2011 Erfgoedverordening 2010 Ontwikkelvisie Stompwijk 2016 Ontwikkelvisie Klein Plaspoelpolder 2014 Beleidsregels Terrassen gemeente LeidschendamVoorburg 2015 Duidelijkheid op straat Handboek beheer openbare ruimte 2016 Duurzaamheidsagenda 2016/2020 Algemene verordening ondergrondse infrastructuur 2017 Verkeer en vervoersplan Herijking 2014 met doorkijk naar 2040 Grip op Grondstoffen Beleidsvisie Van Afval Naar Grondstof in 2020 Landschapsontwikkelplan Duin Horst en Weide 2011 Visie op ruimte en mobiliteit Provincie Zuid-Holland Speelruimteplan 2016/2025

Inhoud Differentiatie woningbouw sociaal wonen in Leidschendam-Voorburg Langer zelfstandig wonen Voldoende goedkope woningen Betaalbaarheid Woonmilieus en leefbaarheid Groenbeleid

Water en riool Welstand Erfgoed Integrale visie Stompwijk Transformatie naar woon-werkgebied Terrassenbeleid Beheer openbare ruimte Verduurzaming gebouwen en openbare ruimte Ondergrondse infrastructuur Verkeer en vervoer Afvalbeleid Landschapsontwikkelingsplan regio Ruimte en mobiliteit Speelruimte

Gerelateerd aan bereikbaarheid

42

Beleidsplan Sociaal kompas 2017/2020 Verkeer en vervoersplan Herijking 2014 met doorkijk naar 2040 Duurzaamheidsagenda 2016/2020 Nota Parkeernormen 2012 Uitgiftebeleid parkeervergunningen 2017 Economische agenda 2017/2020 Onderwijsvisie 2015 / Lokale Educatieve Agenda 2015-2018 Uitvoeringsprogramma groenstructuurplan 2012 (Buitengewoon groen) Visie recreatie en toerisme 2025 Actieplan recreatie en toerisme 2017/2021 Programma benutten zoals bedoeld 2016 Uitvoeringsplan bewegwijzering 2011 Verordening leerlingenvervoer gemeente Leidschendam-Voorburg 2015 Uitvoeringsprogramma VVP 2017

Inhoud Fysieke toegankelijkheid Verkeer en vervoer Distributie/logistiek Verduurzaming openbare ruimte Parkeerbeleid Parkeerontheffing en vergunningen Economische agenda Veilige scholen Groenbeleid Recreatie en toerisme Recreatie en toerisme Verkeer, leefbaarheid en veiligheid Bewegwijzering Leerlingenvervoer Fietsroutenetwerk

1.3 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Relevante trends Gezondheid Een gezond LV

-

-

-

-

-

Er is steeds meer aandacht voor een gezonde leefstijl en de voordelen van het leven in een ‘healthy city’ Er zijn steeds meer mensen met obesitas De natuur komt de stad in Duurzaam en lokaal eten is in opkomst De afname van het aantal jonge mensen en toename van het aantal ouderen is een landelijke trend die lokaal grote effecten heeft. Ouderen moeten langer zelfstandig wonen. Zorg wordt daarmee belangrijker en meer aan huis. Ouderen wonen langer zelfstandig door hogere levensverwachting in gezonde toestand. Gebruik van robotica en domotica wordt steeds belangrijker. Meer verwarde personen op straat. Kinderen spelen steeds minder buiten en steeds meer binnen achter computer. Forse toename aantal burn-outs onder twintigers en dertigers Flexibilisering arbeidsmarkt. Er is samenhang tussen (opleiding en) inkomen en gezondheid

Toelichting

Mensen zijn zich steeds meer bewust van de effecten die de (leef)omgeving heeft op hun gezondheid. Er wordt meer bekend over de effecten van fijnstof en luchtkwaliteit en er is steeds meer aandacht voor een gezonde leefstijl. Recreatie en beweging heeft een positieve impact op de gezondheid. Demografische trends als vergrijzing en kleiner wordende gezinnen hebben ook invloed op de fysieke leefomgeving. Ouderen kunnen langer zelfstandig wonen, maar hebben wel behoefte aan specifieke voorzieningen en de nabijheid van gezondheidszorg. Goede ontsluiting hiervan en sociale verbinding is voor deze groep van belangrijk.

43

-

-

Leefbaarheid Een leefbaar LV

-

-

-

-

-

-

-

-

Er is steeds meer aandacht voor de effecten van de (leef)omgeving op de gezondheid, zoals luchtkwaliteit Toename woon-werkfietsen Meer fietsongelukken ouderen

Bevolking in steden groeit, dit betekent een druk op de huizenmarkt en voorzieningen Middelgrote steden hebben profijt van agglomeratievoordeel Festivalisering Er is sprake van toenemende (economische) concurrentie tussen steden op internationale, maar ook regionale schaal. Sommige groepen in de samenleving en sommige sectoren in de economie kennen een hoger tempo dan andere. Ruimtelijk leidt dat tot fragmentatie, tussen, maar ook binnen steden. (Een deel van) de Nederlandse bevolking wordt steeds mobieler en verplaatst zich gemakkelijk voor het afnemen van verschillende voorzieningen. Huishoudens en bedrijven stellen steeds hogere eisen aan de kwaliteit, beleving en variëteit van de leefomgeving en de producten en diensten die ze afnemen. Veel groen is een belangrijke kwaliteit voor een aantrekkelijke stad. Specialistische en ambachtelijke winkels en servicegerichte winkels met persoonlijke aandacht voor de klant bloeien op Internetwinkelen heeft zich ook op lokale schaal ontwikkeld, dit leidt tot leegstand en meer bezorgritten Er is sprake van een snelle digitalisering van de samenleving en de toenemende rol van ICT. Mensen verbinden zich op digitale platforms, technologische innovatie is de drager van economische ontwikkeling Stijging personenautobezit, groei files en groei parkeeroverlast. Minder werkloosheid Groei van ruimtelijke en sociale ongelijkheid.

Verdere groei van individualisering Beweging om meer samen te doen Meer behoefte aan rustige plekken nabij de stad

Steden worden steeds populairder om in te wonen. Bewoners maken gebruik van de faciliteiten die een stad te bieden heeft op het gebied van recreatie, wonen en onderwijs. Dit gemixte aanbod maakt een stad aantrekkelijk. Tegelijkertijd is de Nederlandse bevolking steeds mobieler, ze verplaatst zich gemakkelijk tussen verschillende gebieden en maakt gebruik van de voorzieningen in verschillende plaatsen. De opkomst van de digitalisering zorgt er bovendien voor dat het winkelaanbod van over de hele wereld bereikbaar is. Haaks op de toenemende mondialisering en digitalisering is het tegengestelde waarneembaar: lokale en ambachtelijke producten en diensten worden steeds belangrijker. Mensen hechten waarde aan de achtergrond van een product en zijn zich steeds meer bewust van de impact van hun consumptiepatroon.

44

Ruimtelijke ordening Een mooi LV

-

Er is minder subsidie beschikbaar , wijk-, sport- en cultuurverenigingen staan voor een uitdaging.

-

Jonge gezinnen met gemiddelde draagkracht verlaten steeds vaker de stad. De vraag naar woningen is divers geworden en er wordt meer belang gehecht aan energieneutrale of zelfs energie producerende woningen. Collectief bezit en het delen van voorzieningen (speeltuinen, energie-opwek, wagenpark) wordt steeds belangrijker. De Nederlandse inwoner is zich steeds meer bewust van duurzaamheid en vraagt om duurzame energie en producten. Er wordt steeds meer waarde gehecht aan de kwaliteit en inrichting van de openbare ruimte, mede vanuit toegankelijkheid Er worden steeds meer burgerinitiatieven gestart om deze te verbeteren. Functiemenging komt steeds vaker voor en vraagt om een flexibele benadering van de ruimtelijke invulling De vraag naar (trendy) kwaliteitsvoorzieningen neemt toe, deze moeten passen bij de ‘lifestyle’ die een bepaald iemand heeft, en vaak ook uitdraagt. Toename van aantal eenmansbedrijven/zzp’ers. Functiescheiding gaat samen met grotere mobiliteit

-

-

-

-

-

-

-

-

Bereikbaarheid

-

Toename van jongere en eenpersoonshuishoudens Meer behoefte naar alternatieve woonvormen De ruimte wordt steeds schaarser en waardevoller; meer druk op de ruimte. (verstedelijkingsopgave) Invasie van borden in de openbare ruimte en afscherming van privé-ruimten Er is toenemende verborgen leegstand. Ruimte in woningen wordt onderbenut terwijl de vraag naar woningen groeit. Idem bij maatschappelijke voorzieningen als scholen en sportzalen/velden. Klimaatvraagstuk (hitte, bodemdaling, verstening) Het gebruik van verschillende

De samenleving vraagt om een hoogwaardige (invulling van de) openbare ruimte. Er wordt waarde gehecht aan kwaliteit van de leefomgeving, hierbij groeit het bewustzijn van duurzaamheid en energieverbruik. Ook komt er meer aandacht voor collectief bezit. De inrichting van de openbare ruimte wordt steeds meer collectief opgepakt en burgerinitiatieven komen op om hier invulling aan te geven. Om in te spelen op deze trends is flexibiliteit en innovatiekracht nodig. Verdichten gaat over mee dan alleen woningen toevoegen. Het gaat om de inclusieve toekomstbestendige stad.

Nederlanders worden steeds mobieler en verwacht wordt

45

Een bereikbaar LV

-

-

-

vervoersmodaliteiten wordt steeds populairder De Nederlandse bevolking wordt steeds mobieler, goede ontsluiting (voor verschillende vervoersmodaliteiten) is essentieel voor de aantrekkingskracht van een gebied Nieuwe vormen van mobiliteit beïnvloeden de bereikbaarheid van steden. Toename woon-werkverkeer en toename/versnelling fietsverkeer Het gebruik van data speelt een steeds grotere rol bij het managen van vervoersstromen en bij het inspelen op vormen van nieuwe mobiliteit Mobiliteit is een belangrijke schakel voor verduurzaming van een gebied Door de elektrische fiets worden afstanden kleiner. Invloed van drones blijft groeien. Toenemende groei van files Toenemende parkeeroverlast (vooral nabij Den Haag) Functiescheiding is van invloed op de mobiliteit Vraagstuk van dunne ov-lijnen Van autobezit naar autogebruik (dus autobezit omlaag) Technologische ontwikkelingen maken flexibel en deur-tot-deur openbaar vervoerssysteem mogelijk

dat het aantal reisbewegingen groeit. De manier waarop we reizen is wel aan verandering onderhevig. Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van verschillende vervoersmodaliteiten, waarbij het bezit van een voertuig onderschikt raak aan het type reis dat gemaakt wordt. Data en ICT zijn belangrijke drijvers van deze verandering en maken het mogelijk om mobiliteit als ‘service’ te gaan beschouwen. Deze verandering in het beleven en gebruik van mobiliteit past bij de flexibilisering van de samenleving. Deze trend ontwikkelt zich niet bij elke bevolkingsgroep even snel en lijkt vooralsnog alleen te worden omarmd door de stedelijke bewoners. Bereikbaarheid van een locatie voor alle sociale groepen is essentieel voor de aantrekkelijkheid en inclusiviteit van een gebied. De opkomst van elektrische fietsen zorgt ervoor dat de middellange afstanden vaker op de fiets worden afgelegd hetgeen gevolgen heeft voor de planning van het fietsroutenetwerk. Het verduurzamen van mobiliteit biedt grote kansen voor het verbeteren van de leefomgeving. Het gebruik van schone voertuigen verbetert de lokale luchtkwaliteit en door het stimuleren van deelbezit kan het aantal auto’s op straat worden teruggedrongen, wat positieve gevolgen heeft voor het aantal auto’s op straat (= meer openbare ruimte).

1.4 GROSLIJSTEN AGENDAPUNTEN EN KEUZES Hieronder staan de uitgebreidere lijsten met keuzes die aan de orde zijn gekomen bij de ontwikkeling van het Kompas van de Leefomgeving. Een groot deel van de keuzes zijn meer op hun plaats in beleidsstukken of uitwerkingen van de Omgevingsvisie (Programma en Omgevingsplan) en minder in de Omgevingsvisie zelf. De hoofdkeuzes die in de overzichten van de doelstellingen staan in dit document, vormen de uitkomst van deze selectie. Doelstelling 1: Aantrekkelijke groene woongemeente met drie karakteristieke kernen Keuzes a. Kwaliteit in plaats van kwantiteit b. Het opstellen van profielen per wijk (woonmilieu), waarin de ruimtelijke, economische en maatschappelijke karakteristieken beschreven zijn (woonmilieu) c. Elke wijk en buurt heeft en houdt voldoende toegankelijke groene ruimte voor beweging en ontmoeting d. Elke wijk behoudt een eigen mix aan voorzieningen en activiteiten dat past bij profiel van de wijk en in balansis met het aanbod in de nabije omgeving e. Behouden van voldoende en divers aanbod van kunst- en culturele voorzieningen

46

f.

Ontwikkelingen en activiteiten dragen bij aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteiten en karakteristieken van wijken en buurten. Als negatieve impact niet te vermijden is, dan wordt dat gecompenseerd g. Versterken van gebruikswaarde van het groenblauwe netwerk met een focus op hoogwaardige stadsparken en recreatie in het buitengebied h. Behouden van groen ten behoeve van biodiversiteit i. De infrastructuur en inrichting van de openbare ruimte staat ten dienste van de leefbaarheid j. De kwaliteiten en karakteristieken van de gemeente strategisch uitdragen ten behoeve van de eigen inwoners en ondernemers, via o.a. lobby en stadspromotie (i.s.m. ondernemers) k. Er is ruimte voor initiatieven van inwoners en maatwerk, passend bij de wijkprofielen l. Makkelijk gebruik te kunnen maken van aanvullend aanbod van randgemeenten/regio

Doelstelling 2: Een gevarieerd en betaalbaar woningaanbod voor alle doelgroepen Keuzes a. b. c. d. e. f. g. h. i. j. k.

Invullen van een deel van de regionale woningbehoefte: 4.000 woningen (tot 2040) Bouw vooral voor de doorstroming op basis van behoefte van de wijk Transformatie van specifieke wijken naar gewenste woonmilieus Alle nieuwbouw levensloopbestendig en minimaal 20% van de bestaande woningen Voorzieningen versnipperd of geconcentreerd in kernen Woningen en woonomgeving volledig toegankelijk voor alle inwoners met een beperking Beperken van stijgende woonlasten Binnenstedelijke verdichting door gestapelde woningbouw Rem op grondgebonden nieuwbouw Toestaan optoppen en aanbouwen Ruimte voor bijzondere woonvormen

Doelstelling 3: Leidschendam-Voorburg is uiterlijk in 2050 energieneutraal/CO2-arm en klimaatbestendig Keuzes a. Een energietransitie die past bij de groene duurzame woongemeente, gericht op energiezuinige woningen, een overschakeling van aardgas op andere bronnen en voorzien van duurzame energie b. Stimuleren inpassing van duurzame energienetwerken die nog nader bepaald moeten worden c. Energiezuinige, energieleverende en klimaatbestendige scholen en accommodaties d. Stimuleren energieleverende nieuwbouw om gemeentebreed CO2 arm te kunnen worden e. Stimuleren en faciliteren CO2 arm maken van bestaande bouw f. Stimuleren elektrische mobiliteit op de weg en het water g. Uitgangspunt klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen bij nieuwe ontwikkelingen h. Stimuleren van tuin-, dak- en gevelgroen om hittestress te voorkomen i. Verankeren van de groene en blauwe hoofdstructuren. Aantasting van de hoofdstructuren wordt gecompenseerd j. Inzetten op vasthouden van water, daarna bergen en ten slotte afvoeren k. Voorkomen pieken en dalen in grondwaterstanden (tegengaan verdroging en wateroverlast) l. Geen windenergie op grondgebied LV m. Gemeente geeft goede voorbeeld door zelf energieneutraal/CO2-arm, klimaatadaptief en circulair te zijn n. Innovatie en toepassen nieuwe technieken

Doelstelling 4: Gezonde leefomgeving Keuzes

47

a. Aantrekkelijke, comfortabele en snelle fiets- en wandelroutes b. Overgedimensioneerde infrastructuur herinrichten ten behoeve van meer gebruiksruimte c. Vergroenen autoparkeerplekken en afbouw aantal parkeerplaatsen ten behoeve van gebruiksruimte voor onder andere speel- en beweegvoorzieningen d. Maatregelen eisen voor een beweegvriendelijke stad in alle plannen e. Het creëren van doorlopende/aan elkaar geschakelde fitnessroutes f. Gezonde en duurzame bouwplannen worden met voorrang behandeld g. Stimuleren van multifunctioneel ruimtegebruik van (sport-)voorzieningen h. Experimenteren met autoluwe gebieden en wijken i. Bouwplannen voorzien volledig in hun eigen parkeerbehoefte (dus niet ten koste van openbaar groen) j. Subsidie ten behoeve van schone, stille en emissieloze mobiliteit k. Ontmoedigen van houtstook l. Beheren van de ondergrond ten behoeve van een optimaal en duurzaam gebruik van de ondergrond m. Veilige speelplekken op schone en – zo nodig – gesaneerde grond n. Geen verdere bebouwing in Duivenvoordecorridor/Vlietvoorde o. Op lange termijn en in combinatie met energietransitie ondergronds brengen van hoogspanningsleidingen p. Doorgaan met beter beheersen van grondwaterstanden

Doelstelling 5: Inclusieve stad: niemand wordt uitgesloten Keuzes a. b. c. d.

De gemeente vervult een voorbeeldrol Voldoende ontmoetingsplekken op sociaal en cultureel gebied Regels en toezicht waar het moet en loslaten waar het kan Menselijk kapitaal benutten door stimuleren en faciliteren arbeidsparticipatie en vrijwilligerswerk e. Stimuleren buurtpreventie f. Betaalbaar wonen in elke kern g. Nieuwbouw richten op verhuismobiliteit in buurt/wijk (wooncarrière in eigen omgeving) h. Intensiveren en verbreden van wijkmanagement i. Meer gezamenlijk gebruik van voorzieningen en accommodaties stimuleren j. Investeren in toegankelijkheid k. Social return in aanbestedingsbeleid en ruimtelijk kader extern l. Mensen aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheid (right to challenge) om bij te dragen aan de samenleving en belonen met doelsubsidies/burgerbegroting

Doelstelling 6: Vitale lokale economie passend bij de woongemeente Keuzes a. Behoud van, of kansen bieden voor voldoende (nieuwe) ruimte voor zzp’ers en kleinschalige bedrijvigheid, passend bij omvang en identiteit van LV b. Faciliteren ondernemerschap in de gemeente, passend bij de groei van de bevolking en bij de toenemende flexibilisering van de arbeidsmarkt c. Vermenging van aanbod in werken, recreëren en wonen dat flexibel meebeweegt met de ontwikkelingen in de markt d. Promotie van de kernen, waarbij aansluiting wordt gezocht in de regio e. Stimuleren levendigheid in de historische kernen van LV f. Aansluiting op de trends met betrekking tot mengvormen en horeca-initiatieven g. Agrarische sector Stompwijk ontwikkelen en versterken als drager van het landschap h. Stimuleren recreatievoorzieningen

48

i.

De kernen zijn het centrum van de retail, leisure en horeca, marktvraag bepaalt verspreide winkels en horeca

Doelstelling 7: Een goed bereikbare gemeente Keuzes a. Een robuust openbaar vervoersysteem, afgestemd op de vervoersvraag en goed aangesloten op de regio b. Vooroplopen in de ontwikkeling van automatisch vervoer, om zo snel mogelijk een deur-totdeur vervoersoplossingen te kunnen bieden c. Ruimte geven aan slimme en innovatieve mobiliteitsoplossingen d. Aanpakken barrièrewerking van spoor-, auto- en waterwegen om de algehele bereikbaarheid te verbeteren e. Voldoende en goed functionerende P+R-voorzieningen, passend in regionale context f. De autobereikbaarheid goed houden door optimalisatie van de infrastructuur en terugdringen van autogebruik g. Comfortabeler maken van het fietsnetwerk en aanleg van ontbrekende schakels h. Voldoende stallingsmogelijkheden voor de fiets, bij woningen en bij belangrijke bestemmingen i. Stimuleren van slimme distributiesystemen om ritten met vrachtwagens te verminderen j. Een vriendelijk parkeerbeleid met per type gebied voorrang voor de geprioriteerde doelgroepen k. Inzetten op flexibele, schone, innovatieve deelautosystemen, met name bij nieuwbouwprojecten, om zo het autobezit terug te dringen l. De openbare ruimte goed inrichten voor fietsers en voetgangers, waarbij met name rekening wordt gehouden met de toegankelijkheid rolstoelen, rollators, scootmobielen, etc.

49