2438 - concept beeldkwaliteitsplan landgoed Voorlei juli 2021.pdf
Tekst van het document
LEGENDA
Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Niet toegankelijk n.t.b.
Ecologische zone - niet toegankelijk
N
0
5
10
20
REVISIE
PROJECTNAAM
INRICHTINGSPLAN LANDGOED VOORLEI OPDRACHTGEVER
ONTWERPER
West 8 urban design & landscape architecture b.v. Schiehaven 13m, 3024 EC Rotterdam tel: 010 4855801 fax: 010 4856323 e.mail: west8@west8.com www.west8.com
TOEGANKELIJKHEID TEKENING TITEL
59
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
1:1000 SCHAAL
A0 TEKENINGFORMAAT
20-11-2019 DATUM
S430.105 PROJECTNUMMER
XXX TEKENINGNUMMER
S430.105_XX VERSIENUMMER
50m
VLIETVIJVER De Vlietvijver is in het verleden ontstaan door ontgravingen ter behoeve van watercompensatie voor nieuwe bebouwing op het terrein. De waterpartij creëert een belangrijke voorgrond in de beleving van Vlietzicht. In de huidige situatie zijn de oevers steil en kennen een matige ecologische waarde. De sloten in het boezemwatersysteem zijn in het plan efficiënter uitgevoerd en er zijn extra oversteken voorzien d.m.v. duikers. Hierdoor wordt het totale wateroppervlak in het boezemwatersysteem minder dan de bestaande situatie. Om deze vermindering te compenseren, wordt er een natuurvriendelijke oever aan de Vlietvijver voorzien, waardoor het wateroppervlak vergroot wordt met ruim 200m2 en de waterpartij krijgt tegelijkertijd een verhoogte ecologische en esthetische waarde.
Publiek Semi - publiek Semi - prive Prive Prive - bebouwing Ecologische zone - niet toegankelijk
N
0
5
10
20
50m
TOEGANKELIJKHEID
1:1000
A0
20-11-2019
S430.105
XXX
S430.105_XX
Xref ..\Drawing elements (De)\x-layout a0 landscape dutch IP.dwg
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
60
4.6 |
OVERGANGEN EN GRENZEN
• coherentie in de terreininrichting • bij voorkeur uit één hand ontworpen en beheerd • overgangen openbaar-privé gestandaardiseerd • overgangen door natuurlijke grenzen • collectieve karakter mag niet ondermijnd worden
06 05
01
01 04 01
• overgang tussen gebouw en landschap is hard • opgehoogd woonpeil • strak gemaaid gazon
03 02 02 01
61
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
• opgehoogd woonpeil • buitenruimte cohorent ontworpen, geen optelsom van individuele woningen • bordes is onderdeel van het gebouw • zicht op de Vlietvijver
Grens privé eigendom
03 • gelaagde overgang • type haag voorgeschreven voor uniform beeld • fysieke grens ligt bij de sloot • privedomein vanaf de haag
05 • overgang tussen gebouw en landschap is hard • prive buitenruimte zijn onderdeel van de architectuur • collectieve boomgaarde grenst tot aan het gebouw • wandelpad door de boomgaarde uitgevoerd als graspad
06 04 • overgang tussen gebouw en landschap is hard • verhoogd woonpeil • woningen met delftse stoep • delftse stoep en voetpad hetzelfde materiaal, ander legverband
• lint met aan weerszijde bomen • eenzijdig een voetpad en parkeerplaatsen • woningen met voortuinen • overgang tussen kavels en openbaar gebied met hagen • type haag voorgeschreven voor uniform beeld
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
62
4.7 |
VERHARDINGEN • een landgoed-achtige sfeer met de auto te gast • wegen worden smal aangelegd • optische versmalling door ‘rammelstroken’ van kasseien in het midden • vier rijen linden langs het Carré, voor een optische verdere versmalling van het profiel • op strategische locaties zijn snelheidsremmers aangelegd in de sfeer van het landgoed • paden dragen bij aan een aantrekkelijke beleving en stimuleren het recreatief gebruik van het landgoed • nieuwe verbindingen versterken het toegankelijke karakter van het parkachtige gebied • verschil in soorten afwerkingen voor wandelroutes • Fijnmazig netwerk van paden
N
PRIMAIRE VOETGANGERSTRUCTUUR
TOE
1:1
A0
20-
S43
XX
S43
Xref ..\Drawing elements (De)\x-layout a0 landscape dutch IP.dwg
63
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Type G
MATERIALISERING VOETPADEN
Gedeelde rijweg - gebakken klinkers, natuursteen, asfalt Trottoir en voetpad - gebakken klinkers, diverse legverbanden Frekeweg - hergebruikte gebakken klinkers Wandelpad - gebonden halfverharding KoMex Bio-naturel Bospad - verdicht zandpad Graspad - gemaaid gras door bloemenweide
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
64
Parkeren P
P
P
P
• bezoekersparkeren is verdekt opgelost in de openbare ruimte en bezoekers wandelen over het landgoed naar hun bestemming • parkeren voor bewoners binnen de deelgebieden en sluit nauw aan bij het karakter • parkeeroverloop op een centrale plek op het landgoed • geen parkeren bij de entree van een deelgebied of aan het Lindencarré • kleinschalige parkeerclusters, geïntegreerd in het groen • langs de weg bij voorkeur langsparkeren • bij haaksparkeren ruimte tussen de vakken vrijgehouden voor bomen en struiken • de inrichting van de buitenruimte benadrukt de ingang van de parkeergarage niet • de entree van de garage is terughoudend ontworpen • hellingbaan is inpandig opgelost
P
P
P
P
P
P
P
P P
P P
P
P
P
P
01
P
P
P
P
P
P
P P
P P P
P
P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P
P
02
P
P
P
P
P
P P
P P P P P P P P P P P P
P P P P P P P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P
P
05
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P
P
P
P
P
P
06 P
P
P
P
04
P
03
03
P
P
P P
P
P
01 P P P P
04
P
P P
04
P
01 P
P P
P
P P
P
P
P
06 P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
parkeren in een schuur
04
P P
inrit parkeergarage
P
P
P
P
03
P
P
P
P
P P
P
P
P P
P P
P
05
haaksparkeren tussen de bomen
parkeren onder een dek
02
06
langsparkeren tussen de bomen
parkeren in een hof
P
01 P P P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
06 P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
04 P
P
P
P
P
P
P
P
P
P P
P P P P
P P P
P P P
P
P
P
P
01 P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
P
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
P
P
P
P
P
P
P
P
65
P
P
P
parkeergarage (bewoners) bezoekersparkeren collectief parkeren bewoners parkeren op eigen terrein
Parkachtige verlichting
• betreden van het landgoed is duidelijk merkbaar • overgang van de ‘‘standaard’’ materialisering naar materialisatie met landgoed allure • consequent en herkenbaar gebruik van hoogwaardige materialen, inrichtingselementen en ontwerpoplossingen • herkenbare hoofdingang aan de Veursestraatweg met bestaande entreegebouwen. • verschillende informele toegangen gemarkeerd door subtiele signage of elementen.
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L3
L2
L2
L2 L2
L3 L3 L2
L2 L2
L3
L2 L3
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2 L2
L2
L3
L2 L3
L3 L2
L2
L2 L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
L2
Welkom op Landgoed Voorlei
L3
INRICHTINGSELEMENTEN
L2
4.8 |
L2
L3
L2
L2
L2
L2 L2
L2
L2
L2
L2
L2
L3
L2
L2
L2
L2
L3
L3
L3
L2
N
0
L2
L2
TOEGANKELIJKHEID
1:1000
hoofdverlichting entree verlichting parkverlichting
A0
20-11-2019
S430.105
XXX
S430.105_XX
Xref ..\Drawing elements (De)\x-layout a0 landscape dutch IP.dwg
• een balans tussen het karakter van een landgoed en de woonbestemming • beperkte functionele verlichting en hoge mate sfeerverlichting • aanlichten van gebouwen, bruggen, fonteinen, kunst en bomen • bij voorkeur een verbinding naar de Vliet via Vliethaven, met het armatuur Urbanstar
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
66
5
10
20
50m
Bewegwijzering en bebording
Het landschap als decor voor kunstwerken
• bewegwijzering en bebording tot het minimum beperken • bebordingen zijn niet schreeuwering in het zicht geplaatst • onderdeel van het parkachtige karakter en dragen bij aan de uitstraling van Landgoed Voorlei • gegraveerde stenen voor deelgebied aanduidingen
Spelen mét het landgoed • speelvoorzieningen zijn zorgvuldig afgestemd op de omgeving • felgekleurde, schreeuwerige, plastic speelobjecten zijn niet toegestaan • kans om te spelen mét het landgoed • spelen met en in de natuur heeft ook een sterk educatief component N
0
TOEGANKELIJKHEID
1:1000
A0
20-11-2019
S430.105
XXX
• landgoed Voorlei leent zich zeer goed voor kunst in de publieke ruimte • in de loop der jaren kan het landgoed verrijkt worden met kunst aan de hoofdas en spiegelvijver • kunst complementeert en verrijkt de groene uitstraling • kunst heeft ook een educatieve meerwaarde
67
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
S430.105_XX
5
10
20
50m
Afvalinzameling collectieve ondergrondse vuilcontainers kliko’s inpandige vuilcontainers, architectonisch opgelost
Meubilair passend bij een landgoed
Duikers en bruggen
• meubilair is passend voor Landgoed Voorlei • draagt bij aan de allure van een landgoed • er wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van natuurlijke materialen, waar mogelijk afkomstig van Landgoed Voorlei • meubilair is passend bij het karakter van de groene kamer
• de continuïteit en beleefbaarheid van het water • bij wandelpaden smalle en simpele bruggetjes • eenduidige vormentaal en verschijningsvorm • Vlindervijver krijgt een bijzondere brug • voetgangersbruggen uitgevoerd in hout en gecoat staal RAL 7033, aansluitend bij de sfeer van het landgoed • De uitstroomopening van een duiker dient subtiel uitgevoerd te worden
N
0
5
10
OVERZICHTSPLAN
AN
1:1000
ND
A0
TA [S
04 - 03 - 2020
• sterke positionering van de woningen in een parklandschap • kliko’s uit het zicht in de openbare ruimte • opstalplekken zijn onderdeel van de architectuur • geen ondergrondse vuilcontainers aan het Lindencarré
V
20
50m
N
KE
ZA
]
S430.105
PL01
simpele voetgangersbruggen
romantische brug, Vlindervijver Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
68
[05]
ARCHITECTUUR ALGEMEEN
69
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
70
In symbiose met het landschap
Patina (duurzame veroudering)
Terughoudenheid in de expressie van het privé domein
• inpassing van de architectuur is niet in constrast • architectuur versterkt het groene karakter • geen harde contrasten in kleur en materiaal • maat en schaal voegt zich naar haar omgeving • overwegend aardse tinten • alle bouwwerken zijn uitgevoerd in metselwerk, natuursteen, keramiek of hout • metselwerk is genuanceerd, een spectrum van tonen in het materiaal
• hoogwaardig en duurzaam materiaalgebruik • materialen krijgen een patina naarmate ze ouder worden • zoektocht naar materialen die op een mooie manier verouderen
• expressie van de individuele woning en buitenruimte is ingetogen • streven naar de expressie van het bouwblok, repetitie is hierbij ondergeschikt • voorkom de afleesbaarheid van de individuele woningen • balkons, loggia’s en erkers van appartementen worden terughoudend vormgegeven en maken onderdeel uit van het totale gevelontwerp • buitenruimtes en afscheidingen zijn onderdeel van de architectuur of het landschap
71
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Silhouette
Overige bouwwerken t.b.v. onderhoud en beheer
Nutsvoorzieningen zijn goed ingepast op het landgoed
• als de bouwhoogte boven de bomengrens komt, dan heeft het bouwwerk een bijzonder silhouet • de opbouw van lift en installaties zijn onderdeel van de architectuur
• In de noord-oostelijke bosrand is plaats voor een onderhouds- en beheerschuur • bouwwerken zijn uitgevoerd in hout, zover mogelijk, materialen afkomstig van het landgoed • de onderhoudsschuur dient te worden afgescheiden van het landgoed en is onderdeel van het landschap
• het bestaande transformatorhuisje aan de Veursestraatweg wordt gehandhaafd • nieuwe transformatorvoorzieningen zijn vernuftig ingepast op het landgoed • opzichzelfstaande bouwwerken zijn vergelijkbaar in kwaliteit met het bestaande transformatorhuisje • of zijn geïntegreerd in het bouwblok en daarmee onderdeel van de architectuur • de openbare ruimte blijft schoon van obstakels
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
72
Zorgvuldig gedetailleerde entreepartijen
Hemelwaterafvoer is onderdeel van de architectuur
Energieopwekking is onderdeel van de architectuur
• de entree representeert het gebouw • integraal ontworpen • onderdeel van de entree zijn ook: de voordeur, het raampje, verlichting, brievenbus, deurklink en huisnummer
• uitgevoerd in een hoogwaardig materiaal • geen PVC buizen in het zicht • de hemelwaterafvoer draagt bij aan de subtiele verdeling tussen woningen • wanneer hemelwaterafvoer in het zicht wordt geplaatst, is hij onderdeel van de architectuur
• zonnecellen zijn vanaf het beginproces integraal mee ontworpen en onderdeel zijn van de architectuur • zonnecellen maken deel uit van de totaal compositie van de dakvlakken • zonnepanelen in de gevel zijn niet toegestaan
73
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Natuurinclusief bouwen • vogel- en vleermuiskasten zijn onderdeel van de architectuur • pergola’s binnen woonblokken zijn integraal mee ontwerpen • klimplanten en geveltuinen waar mogelijk toepassen voor de biodiversiteit • erfafscheidingen uitvoeren door natuurlijke grenzen of in natuurlijke materialen
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
74
[06]
IDENTITEITEN VAN VOORLEI
75
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
76
6.1 |
DE KARAKTERS VAN VOORLEI Een groen landschap van allure met de kwaliteiten van een landgoed, kenmerken Voorlei. Binnen een robuust groen raamwerk zijn negen woonidentiteiten vormgegeven, met een sterke link naar landschappelijke elementen die op het landgoed te vinden zijn. Op deze manier complementeert en verrijkt de architectuur het beeld van het landgoed en ontstaat er een interessante woonomgeving met een variatie aan woonvormen. Het entreegebied creëert statuur en formaliteit door de monumentale opzet van de centrale zichtas met strak gemaaide gazons en een bomenweide, welke gesierd wordt door een variatie aan indrukwekkende bomen. Een monumentaal Lindencarré van zes tot acht rijen lindenbomen creëren de robuuste ruggengraat van het landgoed. Twee vrijstaande woningen (De Wachters) begeleiden het zicht naar het silhouet van Het Carré. Dit is het centraal gelegen wooncluster dat gekenmerkt wordt door een hoge dichtheid aan bebouwing, afgewisseld met informele groene hofjes en een grote variatie aan beplanting. Rondom Het Carré zijn verschillende woonclusters ingepast in een groen raamwerk met een sterke relatie tot het landgoed. Zo worden de Huizen aan de Vijver gekenmerkt door een open tuinkamer, welke een contrast creëert met de gesloten bladerdaken van de lanen en bosschages.
Deze ruimte wordt gedomineerd door een grote spiegelvijver met gevarieerde bosranden en zichtlijnen. Aan de noordzijde van het Carré ligt De Pauwentuin: een monumentaal gebouw, verscholen in de natuurlijke bosrand, aan een romantische bosvijver.
Het entreegebied
Duivenhof
Het Carré
Huizen aan de Vijver
Vlietzicht
De Boomgaard
De Lijtweg
De Pauwentuin
Het Lint
Vlietzicht respecteert het verleden en heeft een sterke relatie met de weides en waterpartij aan de voorzijde. Duivenhof vormt een omsloten hof aan de bosrand aan de ene zijde en een bloemrijke bomenweide aan de andere zijde. De paardenweides aan de Lijtweg vinden aansluiting bij het omliggende landschap door hun maat en schaal. Het Lint zorgt voor een verbinding met Noorthey doormiddel van verspreid liggende woningen en in De Boomgaard gaan de huizen op in de fruitbomen. 77
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
DE
OO
EB
T
T E H
A G M
D R A
LIN
D HU
IS
BIJ
HE
TC
DE
VIJ
AR
PAU
WE
NTU
IN
LIJT
RÉ
WE
VLI
VE
ETZ
R
HE
TE
DU
IVE
NT
RE
EG
G
ICH
T
EBI
ED
NH
OF
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
78
6.2 |
HET ENTREEGEBIED Een majestueus entreegebied straalt status en macht uit. Repetitie en lange zichtlijnen vormen hierin een belangrijk aspect. Gravure Slot Zeist, 1702
Landgoed Voorlei kent een statige en formele entree vanuit de Veursestraatweg, welke voortkomt uit de historische relatie met de Vliet. Het entreegebied wordt gekenmerkt door een ruim opgezet gazon met aan weerszijden drie rijen lindes, die de centrale zichtas accentueren. Deze monumentaliteit en een gevoel van allure kenmerken de landgoederen en buitenplaatsen die in de omgeving te vinden zijn. Deze zichtas is in de huidige situatie verloren gegaan door de aanplant van bomen, struiken, planten en achterstallig onderhoud. De monumentale bomen op de centrale bomenweide worden zoveel mogelijk behouden, waardoor enige transparatie en een sequentie in de zichtas ontstaat, met behoud van bestaande kwaliteiten. De bestaande poortgebouwen aan weerszijden van de entree zorgen deze voor een formele entree van het landgoed. Aan beide zijdes van de zichtas staan wachterswoningen. De twee gelijkwaardige villa’s worden gespiegeld over de middenas en kaderen het zicht naar het bestaande hoofdgebouw. Dit zijn solide, vrijstaande volumes, gescheiden door een sloot met een strak gemaaid gazon en een haag. De relatie tussen binnen en buiten, het huis en het landschap is gelaagd.
79
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Bestaand hoofdgebouw
Boswoning
Wachterswoning
Frekeweg
Lindencarré
Parkeren
Wachterswoning Kunstobject
Vlietzicht
Strak gemaaid gazon
Frekeweg
Monumentale bomen
Lindencarré
Bestaande bosschage Bloemrijk gras
Bomenweide
Duivenhof
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
80
Karakteristieken
Een symmetrische opzet vanaf de Veursestraatweg
Kunst verrijkt het landschap
• Hoofdvorm: naar binnen gekeerde volumes. Hoofdgebouw, bijgebouwen en tuinmuren vormen een samenhangend ensemble. • Oriëntatie: alzijdig georiënteerde gebouwen met entree aan de Carrélaan. Tegelijkertijd vormen de Wachters een belangrijk onderdeel van de coulissewerking en dieptewerking als onderdeel van de centrale as richting het Carré. Beide Wachters zijn uit een hand ontworpen en onderschrijven het symmetrische karakter van de centrale as door een gespiegelde architectuur. De Wachters kennen een representatieve relatie met het centrale gazon. • Geleding: de woningen zijn opgebouwd uit een samengesteld volume waarbij de dakvorm verwant is aan de hoofdvorm van het hoofdgebouw. Door verspringingen, verschalingen en het draaien van de kaprichting, wordt het coulisse effect vormgegeven. • Overgangen: hoofdgebouw met zijvertrekken en garage zijn verbonden door een carrévormige tuinmuur, variërend van 1 tot 2 meter waarbinnen zich de directe privé-buitenruimtes bevinden. Buiten deze muur bevindt zich de groene tuin, zichtbaar vanaf de weide en het LindenCarré is zij een voortuin die onderdeel uitmaakt van de beleving van het parklandschap. In deze tuin mogen geen bijgebouwen of bouwsels gerealiseerd worden. De tuin is omgeven door een haag in afstemming met de rest van het park en wordt afgescheiden van de openbare weides door van een sloot.
• Materiaalgebruik: baksteen, kleurstelling in harmonie met bestaande bouw van het Carré. Idem voor het dak en architectuur.
• een symmetrische opzet van de entree • formele hoofdentree van het landgoed • nadruk op de bestaande bebouwing • Lindencarré omsluit het gebied en kadert het symmetrische zicht
• in de loop der jaren wordt het landgoed verrijkt met kunst langs de hoofdas op strategische locaties • accentverlichting bij kunst en solitaire bomen • kunst in relatie tot belangrijke zichtassen • de objecten nodigen uit om te spelen
81
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Coulissewerking
Gesloten volumes vrijgelegen in Gelaagde overgang tussen het landschap privé en publiek
• coulissewerking door twee nieuwe wachtgebouwen • het zicht naar het hoofdgebouw van het Carré wordt hiermee versterkt • de twee wachtgebouwen zijn familiair • de wachtgebouwen kaderen het zicht op een niet dwingende manier • wachtgebouwen zijn zoveel mogelijk naar binnen gekeerd om ruis te voorkomen • de gebouwen zijn onderdeel van een groter samenhangend geheel
• parkeren en bergingen worden binnen het volume opgelost en zijn onderdeel van de architectuur • de privé buitenruimte is onderdeel van de architectuur, patio of een ommuurde tuin • bebouwing schreeuwt niet om aandacht • materialen zijn in samenhang met het deelgebied het Carré
• privacy van de wachtgebouwen wordt gewaarborgd door natuurlijke overgangen • subtiele en gelaagde overgangen tussen verschillende domeinen • type haag wordt voorgeschreven om een uniform beeld te kunnen waarborgen
Privé buitenruimte, onderdeel van de architectuur
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
82
6.3 |
DUIVENHOF In vroegere tijden eiste de adel de mest van de duiven op voor het gebruik in haar eigen moestuinen. Duiventillen waren speciaal geconstrueerd zodat de duivenmest eenvoudig kon worden gewonnen. De Duiventil (Jan Steen), 1660
Duivenhof vormt een omsloten enclave in het parkachtige landgoed met een centraal gelegen en weelderig groen hof, waar de bewoners gebruik maken van gedeelde moestuinen. Centraal gelegen is de duiventil, met een knipoog naar het verleden. Het ensemble Duivenhof ligt op de overgang tussen enerzijds een gesloten bladerdak van de bestaande bosschage, welke wordt uitgebreid richting het gebouw en anderzijds de openheid van een bomenweide in bloemrijk grasland. Duivenhof transformeert de bestaande kapel, welke tevens een markant herkenningspunt vormt vanuit de entree van het landgoed. Een oprijlaan met kersenbomen begeleidt de entree naar het centrale hof vanaf het Lindencarré. Verschillende gekaderde doorzichten verankeren Duivenhof in het landgoed en sluiten aan op de wandelpaden. De buitenruimtes van de woningen hebben een sterke relatie met het centrale hof, om sociale interactie tussen bewoners en bezoekers te faciliteren.
83
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
GGZ Rivierduinen
Bloemrijk grasland
Bomenweide
Moestuinen
Duiventil Parkeren tussen de bomen
Entree ondergronds parkeren
Entree Cardia
Langsparkeren
Lindencarré Kersenlaantje
Bestaande bossage
Bestaand kerkgebouw
Terrassen en horeca
Van Ruytenburghlaan Centrale as
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
84
Karakteristieken
De kerk blijft herkenningspunt vanaf de Veursestraatweg
Een omsloten enclave in het bomenweide
• Hoofdvorm: het hof bestaat uit meerdere volumes, waar de bestaande kapel een onderdeel van vormt. De woningen worden ontsloten vanaf het hof. Het zorggedeelte van het programma wordt ontsloten vanaf de Van Ruytenburghlaan. • Oriëntatie: het ensemble toont zich als een organische schakeling van volumes rond het midden hof. De gebouwen variëren in hoogte, silhouet, raam ritmiek en verschillen van baksteentonen. • Geleding: de expressie van het hof in haar totaliteit is belangrijker dan de herkenbaarheid van de individuele woning. Het effect van herhaling (bijvoorbeeld door repetitie van balkons) dient zoveel mogelijk vermeden te worden in het beeld en de uitstraling. • Overgangen: harde overgang van het gebouw naar de bomenweide aan de noordzijde en aan de zuidzijde staat het ensemble tegen de bosrand aan. Aan de voorzijde van de kapel bevindt zich een geleidelijke overgang via een openbaar terras en pergola. De parkeerplaatsen ten behoeve van de bewoners worden 1 op 1 opgelost in een parkeergarage. • Materiaalgebruik: subtiele diversiteit in materialisering zonder daarmee de samenhang van het ensemble te verliezen. Metselwerk en gaten in metselwerk zijn dominant. Geen plaatmateriaal en geverfde kleurvakken zijn beperkt. Gebruik van aardse kleuren, zoals beige, rood en bruin. De parkeergarage is uit het zicht gedetailleerd.
• het kruis wordt aangelicht met accentverlichting • het terras van de horeca is onderdeel van de architectuur en openbare ruimte
• Duivenhof is een opzichzelfstaand gebied in de bomenweide • het cluster is geheel opgetild vanaf het maaiveld, om het ensemble te versterken • gesloten hoeken • samenhang in materialisatie en tektoniek • alles wordt binnen dit bouwvolume opgelost
85
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Subtiele diversiteit in daken, bouwhoogtes en buitenruimtes
Een collectief binnenhof met moestuinen en duiventil
Gekaderde doorzichten dramatiseren het landschap
• verspringingen in dakvormen en dakranden • individuele woningen zijn niet afleesbaar • repetitie van buitenruimtes wordt zoveel mogelijk voorkomen • geen uitkragende balkons op de begane grond
• alle entrees van de woningen bevinden zich aan het hof en zijn terugliggend of overdekt ontworpen • woningen hebben zoveel mogelijk een delftse stoep of buitenruimte aan het hof • optioneel kan Duivenhof worden verrijkt met een Duiventil • de moestuin/pluktuin op het hof zijn voor collectief gebruik en zijn onderdeel van de publieke route
• doorsteken met royale hoogte naar het landschap • ontworpen op zicht naar het landschap vanaf het hof • verbinding met het omliggende landschap door een publieke wandelroute • toegangen tot de bomenweide binnen het volume opgelost
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
86
6.4 |
VLIETZICHT De historie van Landgoed Voorlei heeft een sterke link met het zicht op de Vliet. Vlietzicht is ontstaan vanwege de oriëntatie naar de Vliet. Dit gebouw voldoet niet meer aan de moderne standaard en wordt daarom herbouwd.
Oeverlandschap (Disson)
Vlietzicht is geïnspireerd op het bestaande gebouw en koestert daarmee de oriëntatie naar de Vliet als onderdeel van het historisch narratief. De terrassen zijn opgetild en hebben een weids zicht over de weide en de vijver, richting de Vliet. Vlietzicht is tevens een herkenningspunt vanuit de Veursestraatweg. Het zicht over de open weide en vijverpartij worden begeleidt door de bosschages aan weerszijden, welke de focus als een trechter op het gebouw leggen. De bestaande bomen zorgen ervoor dat het gebouw geïntegreerd wordt in het landschap. In de weide lopen paarden of schapen om het landschappelijke karakter van het landgoed te versterken en de samenhang met de paardenweides aan de Lijtweg intact te houden. Het bestaande gebouw wordt gecomplimenteerd door de toevoeging van twee nieuwe gebouwen aan de achterzijde van het bestaande Vlietzicht. Deze gebouwen vormen een samenhangend ensemble met een gemeenschappelijk binnengebied, waaraan de toegangen van de woningen gesitueerd zijn en waar men kan parkeren. Het ensemble krijgt een zekere intimiteit door de integratie in de bestaande houtwal, welke zal worden opgewaardeerd met duurzame beplanting en soorten die het landgoedkarakter weerspiegelen.
87
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Boswoning Frekeweg
Bestaande woning Bestaande houtwal
Entree
Monumentale bomen
Vlietzicht
Parkeren
Verhoogde terrassen Nieuwe woning op eiland
Centrale as
Oriëntatie naar de Vliet
Nieuwe waterstructuur
Klaphek
LindeCarré
Brug
Bestaande vijver
Nieuwe duurzame bosschage Wandelpad
Bestaande woning
Klaphek voor brug
Bosschages begeleiden het zicht
Schapenweide
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
88
Karakteristieken
Koesteren van het vrije zicht op de Vlietvijver en de Vliet
Herbouwen van de bestaande bebouwing
• Hoofdvorm: drie samenhangende gebouwen, geclusterd rondom een gemeenschappelijk erf waar zich de collectieve faciliteiten bevinden. • Oriëntatie: hoofdentrees zijn gelegen aan de binnenzijde van het cluster. Het paviljoen is alzijdig georiënteerd, het te herbouwen gebouw kent een sterke oriëntatie richting de Vliet. • Geleding: drie volumes waarin het lange gebouw haar vorm ontleend aan het bestaande gebouw met daarin de karakteristieke knik. Het paviljoen is een samenhangend volume, waaruit de onderverdeling van het woonprogramma niet te herleiden valt. • Overgangen: aan de buitenzijde kent het ensemble een overgang naar het landschap doormiddel van terrassen, welke onderdeel zijn van de architectuur. Daar waar het terras stopt, begint het openbaar gebied. Er zijn geen private tuinen. Aan de binnenzijde van het ensemble is dit een gedeeld erf met ondergrondse vuilcontainer, autoparkeren en fietsparkeren. De bewonersparkeerplaatsen zijn landschappelijk geïntegreerd in het hof, ofwel half verzonken met dak van vegetatie, of met een groene carport. • Materiaalgebruik: afgestemd op bestaande bouw. Detaillering van strak metselwerk met verdiepte voeg, stalen kozijnen en hoogwaardige betonnen dakoverstek. Gebouw langs de Frekeweg in een donkere houtkleur in samenhang met het omliggende groen.
• bebouwing aan graslandschap met mogelijk schapen • wonen met zicht op de Vlietvijver • Vlietzicht als herkenningspunt vanaf de Veursestraatweg
• nieuwbouw aan Frekeweg is ondergeschikt aan Vlietzicht bebouwing • nieuwe volume, langs de Frekeweg, is langegerekt en evenwijdig aan Vlietzicht • bebouwing aan het Lindencarré als entreegebouw van het deelgebied
89
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Verhoogde terrassen bieden uitzicht over het landschap
Herintroductie van karakteristieken van Vlietzicht
Nieuwe bebouwing zijn de buitenhuizen van Vlietzicht
• terassen zijn onderdeel van het gebouw en daarmee ook onderdeel van de architectuur • terrasafscheidingen zijn mee ontworpen • maximale hoogte terrassen 80 centimeter boven maaiveld
• diepe negges • betonnen kaders • materialisatie van de verschillende bouwvolumes zijn in samenhang • materialisatie van de nieuwbouw sluit nauw aan bij de bestaande karakteristieken
• wonen aan de Frekeweg • scandinavische uitstraling • veranda of opgetild terras aan de Frekeweg • voldoende afstand tot bestaande houtopstand van de Frekeweg
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
90
6.5 |
HET CARRÉ Het Carré vormt het hart van Landgoed Voorlei. De symmetrische opzet van de bestaande gebouwen wordt voortgezet in verschillende hofjes, welke verbonden zijn door middel van steegjes en doorzichten.
Gravure Slot Zeist, 1702
Het Carré bouwt voort op de geschiedenis van Schakenbosch. Enerzijds door bestaande gebouwen te handhaven en anderzijds door de monumentale opzet van het silhouet, gezien vanuit de Vliet, te respecteren en te versterken. De beleving van het Carré - vanaf het Lindencarré -, wordt gekenmerkt door een relatief gesloten karakter. Bij het betreden van de besloten binnenwereld, openbaart zich de intimiteit van een sequentie aan groene hofjes. Openbare wandelroutes leiden de bezoeker door autoluwe hoven met weelderige tuinen en verbinden het Carré met het omliggende landschap. Verschillende zichtlijnen creëren een visuele verbinding tussen de omsloten binnenruimte van de hoven en objecten in het landgoed eromheen. De bezoeker is voelbaar te gast en de collectieve binnentuinen vormen een vanzelfsprekende uitloop van de woningen. Het Carré wordt gekenmerkt door de hoogste bebouwingsdichtheid van Voorlei. Naast de groene hoven zijn de steegjes en straatjes veelal verhard met wat meer stedelijke vormen van beplanting, zoals geveltuintjes en klimplanten.
91
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Lindencarré
Parkeren onder deck
Beheergebouw
Doorsteek Spiegelvijver Groen hof
De Pauwentuin Entree ondergronds parkeren
Parkeren tussen de bestaande platanen
Groen hof
Bestaand Economiegebouw Lindencarré
Wachter
Wachter
Omzoomd door hagen
Vlindervijver
Monumentale bomen Strak gemaaid gazon
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
92
Karakteristieken • Hoofdvorm: Hoofdvorm: buurtschap met monumentale gebouwen opgebouwd uit hoven en straatjes gebaseerd op symmetrie-assen en doorsteken naar het omringende landschap. • Oriëntatie: een zekere geslotenheid naar buiten toe met een monumentale expressie. • Geleding: volumes die in maat en schaal vergelijkbaar zijn met de bestaande bebouwing. Alle volumes hebben een dak. Het daksilhouet is nadrukkelijk onderdeel van het ontwerp. • Overgangen: overgang naar de buitenzijde is hard. Streven naar zekere monumentaliteit door verhoogde traptredes of verhoogde verdiepingshoogte (circa 3.50m.), welke past bij de representativiteit richting het landschap. De expressie van het aantal woningen wordt teruggedrongen, daarmee is het aantal woningen aan de buitenzijde beperkt. • Materiaalgebruik: De architectuur van de nieuwbouw van het carré is monumentaal en architectonisch in harmonie met de oorspronkelijke bestaande bebouwing. Het materiaal van de gevel is dominant baksteen. Gevels hebben diepe negge en worden beëindigd met duurzaam gematerialiseerde daklijsten. De bakstenen gevels hebben ragfijne stalen of metalen raampartijen. Hoewel de gebouwen zijn opgedeeld in woningen spreekt de schaal van het gebouw en niet van de individuele woning.
Het woonpeil aan de buitenzijde van het carré is opgetild of de woningen hebben een extra verdiepingshoogte om de monumentaliteit tot uitdrukking te brengen. Gebouwen hebben een symmetrische opzet in de gevel en entree’s worden samengevoegd verdraaid of naar de binnenzijde geplaatst om de individuele woning te verhullen. 93
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
Hoogste dichtheid, centraal op Landgoed Voorlei
Gebied wordt gekarakteriseerd door de bestaande bebouwing
• het hart van Landgoed Voorlei • een afgebakend gebied door het Lindencarré • bebouwing langs het Lindencarré minimaal 4 lagen • stevige hoeken • hoogteaccenten als herkenning vanuit de omgeving
• waardering symmetrische opzet • voornamelijk langskappen • nieuw en oud vormen samen één geheel • materialisatie van de nieuwbouw sluit nauw aan bij de bestaande karakteristieken; baksteenarchitectuur • duidelijke voorkant
Plattegrond Phalanstère
Aan de randen een gesloten karakter • eenduidige gevelcompositie • opgetild wooniveau op maximaal 50 centimeter boven maaiveld • introverte gevels • doorgangen naar het binnengebied van het Carré zijn met extra aandacht ontworpen • delftse stoepen met geveltuinen aan het Lindencarré
Sequentie van hofjes, doorzichten, steegjes en pleintjes • publieke informele wandelroute door het Carré en door of langs de bestaande gebouwen • hoven met delftse stoepen ingericht voor collectief gebruik • hoven stimuleren de samenhorigheid • tuinen programmeren, bijv. pluk-, speel,- en/of moestuinen • netwerk van steegjes sluit aan op de wandelpaden in het omliggende landschap
Een divers silhouette met hoogteaccenten als herkenning • aan de randen voornamelijk langskappen • specials en hoogteaccenten vragen om een verbijzondering in dakopbouw of dakvorm
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei
94
6.6 |
DE PAUWENTUIN Het houden van pauwen is een traditie van landgoederen. Het is een vogel die de schoonheid, het betoverende en exotische representeert. De pauw werd veelal gebruikt als symbool van macht en trots op familiewapens en munten.
Exotic Birds and Domestic Fowl in a Picturesque Park (Jakab Bogdány), vroege 18e eeuw
De Pauwentuin wordt gekenmerkt door een landhuis dat is gelegen tussen het Lindencarré en een bestaande houtwal, maar kenmerkt zich vooral door de relatie met de romantische Vlindervijver. De vijver en het gebouw gaan nauw samen, spelen op elkaar in en versterken elkaar. De bosvijver kent een optische oneindigheid door de amorfe en zachte vormentaal die steeds lijkt te verdwijnen tussen een weelderigheid aan bomen, struiken en planten. De vorm van de vijverpartij speelt daarbij sterk in op de beleving door middel van verschillende zichtrelaties. De vijver ligt deels genesteld in de bestaande groene houtwal. Een afwisseling tussen steile en flauwe taluds creëert een variatie aan oeverbeplanting met overhangende bomen. Slingerende wandelpaden leiden je over een romantische brug welke een zichtlijn over het water accentueert, waarin de gebruiker een centrale rol speelt. Het is een landschap van zien en gezien worden. De tuinen rondom het gebouw sluiten naadloos aan op het omliggende parklandschap, maar zijn in mindere mate publiek toegankelijk.
95
Beeldkwaliteitsplan - Landgoed Voorlei